অৰুণাচল প্ৰদেশ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="as">
  <siteinfo>
    <sitename>অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া</sitename>
    <dbname>aswiki</dbname>
    <base>https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">মাধ্যম</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">বিশেষ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">সদস্য</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">সদস্য বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ৱিকিপিডিয়া</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">চিত্ৰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">চিত্ৰ বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">মিডিয়াৱিকি</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">মিডিয়াৱিকি আলোচনা</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">সাঁচ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">সাঁচ বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">সহায়</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">সহায় বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">শ্ৰেণী</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">শ্ৰেণী বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ৱিকিচ'ৰা</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ৱিকিচ'ৰা আলোচনা</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>অৰুণাচল প্ৰদেশ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2258</id>
    <revision>
      <id>649546</id>
      <parentid>649045</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136757" sha1="cev4jwk7ouppuxy6rx64xxfred5op23" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = অৰুণাচল প্ৰদেশ
| type = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য|ৰাজ্য]]
| image_skyline = {{Photomontage
 | photo1a = TawangMonastery-ArunachalPradesh-1.jpg
 | photo2a = Ita Fort 01.JPG
 | photo2b = Bhismaknagar fort ruins.jpg
 | photo3a = Golden Pagoda Namsai Arunachal Pradesh.jpg
 | photo3b = Ziro valley of Aruncahl in summer season.jpg
 | photo4a = Aji Lamu Folk Dance of Arunachal Pradesh.jpg
 | photo4b = 13,700 feet Sela Lake,in west Kameng, Arunachal Pradesh.jpg
 | size = 280
 | spacing = 1
 | position = centre
 | border = 0
 | color = white
}}
| image_caption = ওপৰৰ পৰা তললৈ: [[টাৱাং মঠ]], [[ইটা দুৰ্গ]], [[ভীষ্মকনগৰ]], নামছাইৰ গোল্ডেন পেগোডা, [[জিৰ'|জিৰ' উপত্যকা]], মনপা লোকনৃত্য আৰু [[ছেলা পাছ]]
| image_seal = Arunachal Pradesh Seal.svg
| seal_alt = অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মোহৰ
| image_map = Arunachal Pradesh in India (disputed hatched).svg
| map_caption = ভাৰতৰ মানচিত্ৰত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অৱস্থান
| image_map1 = Arunachal Pradesh locator map.svg
| map_caption1 = অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মানচিত্ৰ
| coordinates = {{coord|27.06|93.37|region:IN-AR_type:adm1st|display=inline,title}}
| subdivision_type = দেশ
| subdivision_name = {{flag|ভাৰত}}
| established_title = কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চল হিচাপে গঠন
| established_date = ২১ জানুৱাৰী ১৯৭২
| established_title1 = পূৰ্ণ ৰাজ্যৰ মৰ্যাদা
| established_date1 = ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৭
| parts_type = জিলা
| parts_style = para
| p1 = ২৮
| seat_type = ৰাজধানী
| seat = [[ইটানগৰ]]
| seat1_type = বৃহত্তম নগৰ
| seat1 = [[ইটানগৰ]]
| leader_title = ৰাজ্যপাল
| leader_name = কৈৱল্য ত্ৰিবিক্ৰম পাৰনাইক
| leader_title1 = মুখ্যমন্ত্ৰী
| leader_name1 = পেমা খান্দু ([[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি|ভাজপা]])
| leader_title2 = উপ-মুখ্যমন্ত্ৰী
| leader_name2 = চৌনা মেইন
| leader_title3 = বিধানসভাৰ আসন
| leader_name3 = ৬০
| leader_title4 = লোকসভাৰ আসন
| leader_name4 = ২
| leader_title5 = ৰাজ্যসভাৰ আসন
| leader_name5 = ১
| leader_title6 = উচ্চ ন্যায়ালয়
| leader_name6 = [[গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়]]ৰ ইটানগৰ বিচাৰপীঠ
| unit_pref = Metric
| area_total_km2 = 83743
| area_rank = ১৪শ
| population_total = 1383727
| population_as_of = ২০১১
| population_rank = ২৭শ
| population_density_km2 = 17
| timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1 = +05:30
| iso_code = IN-AR
| registration_plate = AR
| blank_name_sec1 = মানৱ উন্নয়ন সূচক (২০২৩)
| blank_info_sec1 = ০.৭২২
| blank1_name_sec1 = সাক্ষৰতা (২০২৪)
| blank1_info_sec1 = ৮৪.২%
| blank_name_sec2 = চৰকাৰী ভাষা
| blank_info_sec2 = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]
| website = [https://arunachalpradesh.gov.in/ arunachalpradesh.gov.in]
}}
'''অৰুণাচল প্ৰদেশ''' ({{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}}, {{IPA-hns|ərʊˈɳaːtɕəl prəˈd̪eːɕ|pron|Arunachal.ogg}}) [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ এখন [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]]। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ দক্ষিণে [[অসম]] আৰু [[নাগালেণ্ড]], পশ্চিমে [[ভূটান]], পূৱে [[ম্যানমাৰ]] আৰু উত্তৰে [[চীন|চীন দেশ]], তিনিওপিনৰ পৰা দেশৰ সীমা হোৱা বাবে অৰুণাচলৰ ৰাজনৈতিক গুৰুত্ব অধিক। সংস্কৃতত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অৰ্থ &quot;পুৱতিৰ আলোকেৰে আলোকিত দেশ &quot;&lt;ref&gt;{{Cite book
 | title = Discovery of North-East India
 | author = ঊষা শৰ্মা
 | isbn = 9788183240345
 | page = ৬৫
 | publisher = মিট্টল প্ৰকাশ
 | year = ২০০৫
}}&lt;/ref&gt; উত্তৰ-পূব ভাৰতত ইয়াৰ অৱস্থানৰ বাবে অৰুণাচল প্ৰদেশক সূৰ্য্য উঠা দেশ বুলিও জনা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indyahills.com/arnp/ |title=Arunachal Pradesh - The Land of the Rising Sun |publisher=ইণ্ডিহিলচ.কম |date= |accessdate=২০১০-১০-০৬ |archivedate=2007-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071015145927/http://indyahills.com/arnp/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; (&quot;প্ৰদেশৰ&quot; অৰ্থ &quot;ৰাজ্য&quot;, বা &quot;অঞ্চল&quot;)। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন আন ৰাজ্যৰ দৰে অৰুণাচল প্ৰদেশৰো সৰহ সংখ্যক লোক তিব্বতীয় বংশোদ্ভৱ। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ৰ চীন ভাৰতৰ একমাত্ৰ সংযোগকাৰী বিখ্যাত [[লিডু]]-[[বাৰ্মা]] পথ ([[ষ্টিলৱেল পথ]])ৰাজ্যখনৰ পূৱ প্ৰান্তেদি গৈছে।

==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান==
অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অৰ্থ হৈছে ডন-লিট পৰ্বতমালাৰ ভূমি, যিটো সংস্কৃতত ৰাজ্যখনৰ নাম উপনাম।&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Discovery of North-East India |first=Usha |last=Sharma |isbn=978-81-8324-034-5 |page=65 |publisher=Mittal Publications |year=2005}}&lt;/ref&gt;  ৰাজ্য গঠনৰ সময়ত এই শব্দটোৰ উদ্ভাৱন হৈছিল। ১৯৭২ চনৰ আগতে ইয়াক নৰ্থ-ইষ্ট ফ্ৰন্টিয়াৰ এজেন্সী বুলি কোৱা হৈছিল।

==ইতিহাস==
বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চল আৰু উত্তৰ-পশ্চিম কোণৰ বাহিৰে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰাচীন ইতিহাসৰ বিষয়ে তুলনামূলকভাৱে কম তথ্য জনা যায়। উত্তৰ-পশ্চিমৰ অঞ্চলসমূহ [[মনপা জনগোষ্ঠী|মনপা]] আৰু [[তিব্বত]]ৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহিছিল, আনহাতে সমতল ভূমি আৰু পাহাৰৰ পাদদেশসমূহ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অধীনত আছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত [[আহোম ৰাজ্য|আহোমসকলে]] সমতল ভূমিৰ কিছুমান অংশ অধিকাৰ কৰিছিল। আনহাতে পাহাৰীয়া জনগোষ্ঠীসমূহে সমতল ভূমিৰ অৱশিষ্ট অংশ আৰু পাহাৰৰ পাদদেশসমূহ অধিকাৰ কৰিছিল।

===চুতীয়া ৰাজত্ব===
{{Main|চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ}}

মধ্যযুগত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পাহাৰৰ পাদদেশ আৰু সমতল অঞ্চলসমূহ অসমৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজাসকলৰ]] নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। ঐতিহাসিক নিত্যনন্দ গগৈয়ে চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভৌগোলিক বিস্তৃতি পুনৰ্গঠন কৰি উল্লেখ কৰিছে যে বিভিন্ন সময়ত ৰাজ্যখনৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ কিছুমান অংশ, ''ইটানগৰকে ধৰি'', আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ সংলগ্ন অঞ্চলসমূহ পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ ওচৰৰ বৰগাং নদীলৈকে বিস্তৃত আছিল। তেওঁ এই ভৌগোলিক পুনৰ্গঠনৰ সমৰ্থনত শদিয়াৰ পুৰণি প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, বুৰৈ নদীৰ পাৰৰ প্ৰত্নস্থলী আৰু বৰগাং তথা ডিকাই নদীৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰৰ নক্সাপাহাৰত উদ্ধাৰ হোৱা শিলৰ একেধৰণৰ চিহ্নসমূহ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref name=&quot;NityanandaGogoi1994&quot;&gt;{{cite thesis
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |type=PhD thesis
 |publisher=Gauhati University
 |year=1994
 |pages=21–22
 |url=https://www.scribd.com/document/628543688/241008-2
 |quote=During the days of his successors, this kingdom[Chutia], at times, included besides the regions as mentioned above, also a part of the hilly province of present Arunachal Pradesh inclusive of Itānagar, its present capital, and its adjacent territories in the Brahmaputra valley as far west as to the river Bargāng near Biswanath in the Sonitpur District. Similar marks on stones found in the old archaeological ruins in Sadiyā, on the bank of the Buroi river and in the Naxāpāhār at the confluence of the Bargāng and the Dikal rivers inside Arunachal Pradesh, support this belief.
}}&lt;/ref&gt;

গগৈয়ে চুতীয়া ৰজাসকলৰ চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ শিলালিপি আৰু তাম্ৰশাসনসমূহৰ ভিত্তিতো সিদ্ধান্ত লৈছে যে শদিয়া বা সাধয়াপুৰক কেন্দ্ৰ কৰি শাসন কৰা এই ৰাজবংশই উজনি অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান অংশ সামৰি এখন ''বিস্তৃত দেশ'' শাসন কৰিছিল। এই শাসনসমূহৰ ভিতৰত ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ সত্যনাৰায়ণৰ ধেনুখনা তাম্ৰশাসন, একে বছৰৰে সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ ধৰ্মনাৰায়ণৰ বৰমুটিয়া বিল তাম্ৰশাসন, ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ঘিলামৰা তাম্ৰশাসন, ১৪২৮ খ্ৰীষ্টাব্দৰ চপাখোৱা তাম্ৰশাসন আৰু ১৪৪২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ মুক্ত (যুৱ) ধৰ্মনাৰায়ণৰ পায়া–তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰৰ শিলালিপি উল্লেখযোগ্য।&lt;ref&gt;{{cite thesis
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |type=PhD thesis
 |publisher=Gauhati University
 |year=1994
 |pages=21–22
 |url=https://www.scribd.com/document/628543688/241008-2
 |quote=Moreover, the inscriptions like the Dhenukhanā Copper Plate of Satyanārāyan of Śaka 1314 (1392 A.D.), the Barmutiyā Bil Copper Plate of the prince Dharmanārāyan a son of Satyanarayan of Śaka 1314, the Ghilāmorā Copper Plate of Laksminārāyan of Śaka 1323 (1401 A.D.), the Chepākhowā Copper Plate of Śaka 1350 (1428 A.D.) and the Pāyā-tāmreswari Temple Inscription of Mukta (Yuva) Dharmanārāyan of Śaka 1364 (1442 A.D.), also confirm that this line of kings had their capital at Sadiyā or Sadhayāpur and they ruled once an extensive country comprising a part of Upper Assam and Arunachal Pradesh, at least in the last part of the 14th century and the first part of the 15th century A.D.
}}&lt;/ref&gt;

এই অঞ্চলত চুতীয়াসকলৰ উপস্থিতি পাহাৰৰ অধিক থিয় ভিতৰুৱা অঞ্চলৰ তুলনাত [[লোহিত নদী|লোহিত]], [[দিবাং নদী|দিবাং]], ছিয়াং, [[সোৱণশিৰি নদী|সোৱণশিৰি]], ডিক্ৰং, বৰগাং আৰু [[কামেং নদী|কামেং]] নদীপ্ৰণালীৰ পাদদেশ, নদী উপত্যকা আৰু সংলগ্ন সমতল অঞ্চলত অধিক শক্তিশালী আছিল।&lt;ref&gt;{{Citation
 |last=Nath
 |first=D.
 |contribution=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |year=2013
 |title=Early States in North East India
 |editor-last1=Bhattarcharjee
 |editor-first1=J. B.
 |editor-last2=Syiemlieh
 |editor-first2=David R.
 |place=Delhi
 |publisher=Regency Publications
 |isbn=978-81-89233-86-0
 |page=27
 |quote=In the main, however, their territory was confined to the river valleys of the Suvansiri, Brahmaputra, Lohit, and the Dihing and hardly extended to the hills at its zenith.
}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ বিভিন্ন ঠাইত সিঁচৰতি হৈ থকা [[ভীষ্মকনগৰ]] (লোহিত জিলা), ৰুক্মিণীনগৰ (নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা), গোমচি (পূব ছিয়াং জিলা), [[মালিনী থান]] (নামনি ছিয়াং জিলা), ৰামঘাট–তৰাছো (পাপুমপাৰে জিলা), [[ইটা দুৰ্গ]] (পাপুমপাৰে জিলা), নক্সাপৰ্বত (পাক্কে-কেচাং জিলা) আৰু মানভূম দুৰ্গ (নামছাই জিলা) আদি প্ৰত্নস্থলী চুতীয়া ৰাজত্বকালৰ অন্তৰ্গত।

১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত পূৰ্বৰ বহুতো সীমান্তৱৰ্তী বসতিস্থলী আৰু দুৰ্গীকৃত স্থানৰ অৱনতি ঘটিছিল অথবা সেইসমূহ পৰিত্যক্ত হৈছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়। আহোম ৰাজ্যই শদিয়া অঞ্চলৰ এটা অংশ নিজৰ অধীনলৈ আনিছিল যদিও সংলগ্ন সমতল ভূমি, পাহাৰৰ পাদদেশ আৰু ভিতৰুৱা পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহৰ ওপৰত একেধৰণৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপন কৰা নাছিল। চুতীয়া ৰাজ্য অধিকাৰ কৰাৰ পিছতো কেইবাদশক ধৰি এই অঞ্চলত আহোম কৰ্তৃত্বক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা হৈছিল। চুতীয়াসকলে বিদ্ৰোহ সংগঠিত কৰি গৈছিল।{{efn|শদিয়াত প্ৰথম লিপিবদ্ধ চুতীয়া বিদ্ৰোহ ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত সংঘটিত হৈছিল। এই বিদ্ৰোহত দিহিঙীয়া গোহাঁই নিহত হৈছিল। ১৫২৯ খ্ৰীষ্টাব্দত ইয়াতকৈ বৃহৎ বিদ্ৰোহ সংঘটিত হৈছিল, য'ত চন্দনগিৰি, দৈথাং, মৰঙ্কাও আৰু দিবাং–লোহিত সীমান্ত অঞ্চলত যুদ্ধ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Barua
 |first=Golap Chandra
 |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule
 |publisher=Baptist Mission Press
 |location=Calcutta
 |year=1930
 |pages=60–64
 |url=https://ocrdigitalfile.nvli.in/cslrepository/4028/RB860-ocr.pdf
}} {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LohitGazResistance&quot;&gt;{{cite book
 |editor-last=Choudhury
 |editor-first=S. Dutta
 |title=Gazetteer of India: Arunachal Pradesh, Lohit District
 |publisher=Government of Arunachal Pradesh
 |year=1978
 |pages=41–42
}}&lt;/ref&gt; ষোড়শ শতিকাত আৰু কেইবাটাও চুতীয়া বিদ্ৰোহ আৰু আক্ৰমণৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ১৫৫০–১৫৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত শদিয়াত কংশপাত্ৰৰ নেতৃত্বত সংঘটিত বিদ্ৰোহ আৰু ১৫৭২ খ্ৰীষ্টাব্দত ''সেনাপতি'' উপাধিধাৰী এজন নেতাৰ অধীনত সংঘটিত আন এটা বিদ্ৰোহ উল্লেখযোগ্য।&lt;ref name=&quot;LohitGazResistance&quot;/&gt;{{harvcol|Khanikar|2003|pp=96–97}}{{harvcol|Baruah|2007|pp=179–186}} এই ঘটনাসমূহে পূৰ্বৰ চুতীয়া সীমান্ত অঞ্চল আহোম ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তাৎক্ষণিক নহৈ দীৰ্ঘকালজোৰা আছিল বুলি সূচায়। চুতীয়াসকলৰ প্ৰতিৰোধ কেৱল ষোড়শ শতিকাতেই সীমাবদ্ধ নাছিল। ১৬৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দত উত্তৰ সীমান্তত মিৰি আৰু ডফলাসকলৰ সৈতে চুতীয়া গোটসমূহেও এটা বিদ্ৰোহত যোগদান কৰা বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Khanikar|2003|pp=97–98}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{harvcol|Baruah|2007|pp=224–230}}&lt;/ref&gt;}}

সময়ৰ লগে লগে ওচৰৰ পাহাৰসমূহৰ জনজাতীয় জনগোষ্ঠীসমূহে কম জনবসতিপূৰ্ণ অথবা পৰিত্যক্ত হোৱা সমতল ভূমি আৰু পাহাৰৰ পাদদেশৰ অঞ্চলসমূহলৈ বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল।{{efn|''Lohit District Gazetteer'' অনুসৰি, চুতীয়াসকল নিজৰ পূৰ্বৰ গৃহভূমিৰ পৰা অন্তৰ্ধান হোৱাৰ সময়ৰ সৈতে শদিয়া অঞ্চললৈ প্ৰাৰম্ভিক মিচিমি প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ আগমনৰ সময়ৰ মিল থকা যেন লাগে।&lt;ref name=&quot;LohitGazMishmi&quot;&gt;{{cite book
 |editor-last=Choudhury
 |editor-first=S. Dutta
 |title=Gazetteer of India: Arunachal Pradesh, Lohit District
 |publisher=Government of Arunachal Pradesh
 |year=1978
 |page=41
}}&lt;/ref&gt; অৱশ্যে সীমান্ত অঞ্চলৰ পৰিৱৰ্তন কেৱল এটা জনগোষ্ঠীৰ মাজতেই সীমাবদ্ধ নাছিল। চুতীয়া যুদ্ধসমূহৰ পিছত আহোমসকলে পশ্চিম দিশে নিজৰ কৰ্তৃত্ব বিস্তাৰ কৰাৰ লগে লগে ওচৰৰ পাহাৰসমূহত বসবাস কৰা মিচিমি, আদি, মিৰি (মিচিং), নিশি আৰু অকা জনগোষ্ঠীৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;LohitGazetteer1978Frontier&quot;&gt;{{cite book
 |editor-last=Choudhury
 |editor-first=S. Dutta
 |title=Gazetteer of India: Arunachal Pradesh, Lohit District
 |publisher=Government of Arunachal Pradesh
 |year=1978
 |pages=41–43
 |url=https://arunachalpradesh.gov.in/images/Gazetteer/lohit.pdf
}}&lt;/ref&gt; গেজেটিয়াৰখনত লগতে উল্লেখ আছে যে নিশি (সেই সময়ত সাধাৰণতে ডফলা নামেৰে পৰিচিত), অকা, মিৰি আৰু উত্তৰ সীমান্তৰ আন জনগোষ্ঠীসমূহে সমতল ভূমিৰ নিৰ্দিষ্ট গাঁৱৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ''পোচা'' অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। আনহাতে আহোম প্ৰশাসনৰ সৈতে মিচিমিসকলৰ সম্পৰ্ক মূলতঃ কৰ, বাণিজ্য আৰু সীমান্তৱৰ্তী বসতিৰ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে নিয়ন্ত্ৰিত হৈছিল।&lt;ref name=&quot;LohitGazetteer1978Frontier&quot;/&gt;}}

পৰৱৰ্তী শতাব্দীসমূহত শদিয়াৰ সমতল অঞ্চলৰ কিছুমান অংশ মিচিমিসকলক প্ৰদান কৰা হৈছিল। আনহাতে অষ্টাদশ শতিকাৰ মাজভাগত আহোম ৰজাৰ অনুমতি সাপেক্ষে নামছাইৰ সমতল অঞ্চলত [[খামটি জনগোষ্ঠী|খামটিসকলে]] বসতি স্থাপন কৰিছিল।{{efn|খামতিসকলে পাটকাই পাৰ হৈ প্ৰায় ১৭৫১ খ্ৰীষ্টাব্দত টেঙাপানী অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল। অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত তেওঁলোকৰ পিছত [[চিংফৌ জনগোষ্ঠী|চিংফৌসকল]] আহিছিল। আহোম শাসনৰ অন্তিম কালৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ সময়ত তেওঁলোকে বুঢ়ীদিহিং, ন-দিহিং আৰু টেঙাপানী অঞ্চলৰ কিছুমান অংশলৈ বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=History
 |url=https://namsai.nic.in/history/
 |website=District Namsai
 |publisher=Government of Arunachal Pradesh
 |access-date=28 September 2026
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |editor-last=Choudhury
 |editor-first=S. Dutta
 |title=Gazetteer of India: Arunachal Pradesh, Lohit District
 |publisher=Government of Arunachal Pradesh
 |year=1978
 |pages=44–45
 |url=https://arunachalpradesh.gov.in/images/Gazetteer/lohit.pdf
}}&lt;/ref&gt;}}

একেদৰে মিৰিসকলেও পাহাৰৰ পৰা বৃহৎ সংখ্যাত অসমৰ সমতল ভূমিলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতো এই প্ৰব্ৰজন অব্যাহত আছিল। ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত লোহিত উপত্যকাৰ পৰা মিচিমিসকলৰ এটা বৃহৎ গোট শদিয়ালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক তাত থাকিবলৈ অনুমতি দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Ghosh
 |first=Nabajyoti
 |title=The Friends Who Never Were: “Reclamation” in British India’s Northeast Frontier, 1820s–1860s
 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal
 |volume=33
 |year=2024
 |doi=10.4000/14clz
 |url=https://journals.openedition.org/samaj/9907
 |doi-access=free
}}&lt;/ref&gt; [[মিচিমি জনগোষ্ঠী|ইদু মিচিমিসকলৰ]] পৰম্পৰাতো দিবাং আৰু লোহিত উপত্যকাৰ মাজেদি দক্ষিণমুখী প্ৰব্ৰজনৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Idu Mishmi
 |url=https://roing.nic.in/culture-heritage/idu-mishmi/
 |website=District Lower Dibang Valley
 |publisher=Government of Arunachal Pradesh
 |access-date=28 September 2026
}}&lt;/ref&gt; এই পৰৱৰ্তী প্ৰব্ৰজনসমূহে চুতীয়া শক্তিৰ পতনৰ পিছত পূৰ্বৰ চুতীয়া সীমান্ত অঞ্চলৰ কেইবাটাও অংশ পাহাৰীয়া আৰু সীমান্তপাৰৰ জনগোষ্ঠীসমূহৰ দ্বাৰা ক্ৰমে পুনৰ বসতিপূৰ্ণ হৈছিল বুলি সূচায়।

===মনপা ৰাজত্ব===
{{Main|মনপা জনগোষ্ঠী}}

[[File:Thembang msb.jpg|thumb|250px|দ্বাদশ শতিকাত নিৰ্মিত থেমবাং জং। এইধৰণৰ জং ভূটান আৰু তিব্বতত সাধাৰণতে পোৱা যায়।]]
এই অঞ্চলৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ তিব্বতৰ অধীনত থকা মনপা ৰাজ্য মন্যুলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহিছিল। এই ৰাজ্য খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫০০ৰ পৰা খ্ৰীষ্টাব্দ ৬০০ৰ ভিতৰত বিকাশ লাভ কৰিছিল। [[মনপা জনগোষ্ঠী|মনপা]] আৰু শ্বাৰডুকপেন জনগোষ্ঠীসমূহৰ ঐতিহাসিক নথিতো উত্তৰ-পশ্চিম অঞ্চলত স্থানীয় মুখীয়ালসকলৰ অধীনস্থ সৰু সৰু ৰাজ্যৰ অস্তিত্বৰ উল্লেখ পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Mizuno|Tenpa|2015|pp=15–16}}&lt;/ref&gt; তিব্বতী বুৰঞ্জী অনুসৰি মন্যুলত গংকাৰ গ্যালে শাসন কৰিছিল। তেওঁ তিব্বতী ৰজা ৰালপাকানৰ ভাতৃ তথা নিৰ্বাসিত তিব্বতী শাসক লাটচে ছাংমাৰ বংশধৰ আছিল। লাটচে ছাংমা ৮৩৭ খ্ৰীষ্টাব্দ বা তাৰ আগতে মন্যুলত উপস্থিত হৈছিল।&lt;ref&gt;{{harvcol|Mizuno|Tenpa|2015|p=16}}&lt;/ref&gt; গংকাৰ গ্যালৰ এজন বংশধৰ ভূটানৰ ট্ৰাছিয়াংচে অঞ্চলৰ শাসক হৈছিল। তেওঁৰ আন এজন বংশধৰ গাপদে ছান বৰ্তমানৰ [[পশ্চিম কামেং জিলা]]ৰ থেমবাং চহৰৰ খোৰৱং উপত্যকাৰ শাসক হৈছিল।&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{harvcol|Mizuno|Tenpa|2015|pp=16–17}}&lt;/ref&gt;

[[File:Dirang Monastery.jpg|thumb|250px|পঞ্চম দালাই লামা ঙাৱাং লবছাং গ্যাটছোৰ নিৰ্দেশত নিৰ্মিত ডিৰাং জং।]]

পিছলৈ গংকাৰ গ্যালৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ ৱংমে পালডে খোৰৱং উপত্যকাৰ দৰিদ্ৰতাৰ বাবে তিব্বতলৈ উভতি গৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁ পুনৰ মন্যুললৈ আহি ইয়াৰ শাসক হৈছিল।&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;/&gt; ১৬৬৮ অথবা ১৭২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰচিত ''Rgyal rigs'' নামৰ তিব্বতী গ্ৰন্থত সংগ্ৰহ কৰা কৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়। বৰ্তমানৰ কামেং আৰু [[টাৱাং জিলা]]ৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহৰ পৰা মুদ্ৰা, খাদ্যসামগ্ৰী অথবা পশুধনৰ ৰূপত কৰ আদায় কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{harvcol|Mizuno|Tenpa|2015|p=27}}&lt;/ref&gt; মনপাসকলক (তিব্বতী: མོན་པ) চীনাসকলে ''মেনবা'' নামেৰে জনিছিল।&lt;ref&gt;{{harvcol|Eilmer|2014|p=127}}&lt;/ref&gt; মনপাসকলে অসম আৰু তিব্বতৰ মাজৰ বাণিজ্যত ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু অসমৰ [[শোণিতপুৰ জিলা]]ৰ কোৰিয়াপাৰ দুৱাৰ তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। মনপা মুখীয়ালসকল [[টাৱাং]]ৰ শাসকৰ অধীনস্থ আছিল। আনহাতে টাৱাঙৰ শাসক তিব্বতৰ লাছাত অৱস্থিত গাণ্ডেন ফড্ৰাং চৰকাৰৰ অধীনস্থ আছিল।&lt;ref name=&quot;Das1998&quot;&gt;{{harvcol|Das|1998|p=38}}&lt;/ref&gt; লাছাৰ তিব্বতী চৰকাৰে স্থানীয় মনপা মুখীয়ালসকলৰ তদাৰক কৰিবলৈ ''গেলং'' নামৰ তিব্বতী বিষয়া নিযুক্ত কৰিছিল। দুৱাৰ অঞ্চলৰ তত্ত্বাৱধান কৰা মনপা মুখীয়ালৰ পদটোক ''টছৰ্গন'' বুলি কোৱা হৈছিল। এই পদ ষোড়শ শতিকাত সৃষ্টি কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Das1998&quot;/&gt; ঐতিহাসিক তিব্বতী গ্ৰন্থ অনুসৰি, বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ''লোয়ু'' নামেৰে পৰিচিত অঞ্চল খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতিকাত টুবো ৰাজ্য বা [[তিব্বত|তিব্বতী সাম্ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ আহিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
 |title=China's Tibet
 |url=https://archive.org/details/chinastibet0000zhan
 |author=Xiaoming Zhang
 |publisher=五洲传播出版社
 |year=2004
 |page=[https://archive.org/details/chinastibet0000zhan/page/23 23]
 |isbn=7-5085-0608-1
 |quote=According to historical records, in the 7th century and thereafter, Lhoyu fell under the jurisdiction of the Tubo Kingdom and of the local government of Tibet
}}&lt;/ref&gt;

[[File:Tibetan empire greatest extent 780s-790s CE.png|thumb|250px|খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম আৰু অষ্টম শতিকাত তিব্বতী সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত থকা অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অঞ্চলসমূহ।]]

সপ্তদশ শতিকাত পঞ্চম দালাই লামা ঙাৱাং লবছাং গ্যাটছো (১৬১৭–১৬৮২), যিয়ে ১৬৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত তিব্বতৰ ওপৰত ৰাজনৈতিক আধিপত্য লাভ কৰিছিল, মন্যুলৰ ওপৰত ''খ্ৰে'' (''Khrey'') নামৰ এটা কৰ আৰোপ কৰিছিল। তেওঁ মনপা অঞ্চলত প্ৰশাসন আৰু কৰ সংগ্ৰহৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ''জং'' (''Dzong'') নামৰ দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ নিৰ্দেশ দিছিল।&lt;ref name=&quot;Mizuno2015p32&quot;&gt;{{harvcol|Mizuno|Tenpa|2015|p=32}}&lt;/ref&gt; ক্ৰমে ডিৰাং মনপা, কল্কটাং মনপা আৰু টাৱাং মনপাসকলৰ পৰা কৰ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ ডিৰাং জং, টকলাং জং আৰু গিয়াংখৰ জং নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কৰ সংগ্ৰহৰ দায়িত্বত থকা বিষয়াসকলক ''জংপন'' বুলি কোৱা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Mizuno2015p32&quot;/&gt; সংগ্ৰহ কৰা কৰ প্ৰথমে [[টাৱাং মঠ]]লৈ আৰু তাৰ পিছত বৰ্তমানৰ চীনত অৱস্থিত ছ'না চহৰ হৈ লাছালৈ পঠিওৱা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Mizuno2015p32&quot;/&gt; অৰুণাচল প্ৰদেশ তিব্বতৰ খাম (ཁམས་) আৰু উ-ছাং (དབུས་གཙང་) সাংস্কৃতিক অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল। এই সাংস্কৃতিক অঞ্চলসমূহৰ ভিতৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ জলবিভাজিকাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।
ষষ্ঠ [[দালাই লামা]] ছাংয়াং গ্যাটছো (১৬৮৩–১৭০৬) টাৱাঙত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।কিং ৰাজবংশৰ কাংছি সম্ৰাটৰ অনুমোদনত খোছুত খানাতৰ অন্তিম শাসক ল্হা-বজাং খানৰ অধীনস্থ মংগোল বাহিনীয়ে তেওঁক অপহৰণ কৰিছিল। বেইজিংলৈ নিয়াৰ পথত বৰ্তমানৰ চীনত অৱস্থিত আমডোত তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল।মৃত্যুৰ আগতে ষষ্ঠ দালাই লামাই লাছাৰ বৰখোৰত থকা ট্ৰমজিখাংকে ধৰি কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য গাঁথনি নিৰ্মাণৰ নিৰ্দেশ দিছিল।

[[File:Tawang Monastery second largest monastery in Asia Arunachal Pradesh India.jpg|thumb|upright=1.13|সপ্তদশ শতিকাত পঞ্চম দালাই লামাৰ নিৰ্দেশত নিৰ্মিত [[টাৱাং মঠ]] ভাৰতৰ বৃহত্তম আৰু তিব্বতৰ লাছাৰ পোটালা ৰাজপ্ৰাসাদৰ পিছত বিশ্বৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম মঠ। ই তিব্বতী বৌদ্ধধৰ্মৰ সেইসমূহ মঠৰ অন্যতম, যিবোৰ মাও চেতুঙৰ সাংস্কৃতিক বিপ্লৱৰ সময়তো ক্ষতিগ্ৰস্ত নোহোৱাকৈ সুৰক্ষিত হৈ আছিল।{{sfn|Richardson|1984|p=210}}]]

[[File:Tsangyang Gyatso birth place.jpg|thumb|১৪৮৯ খ্ৰীষ্টাব্দত উৰ্গেন ছাংপোৱে টাৱাঙত নিৰ্মাণ কৰা উৰ্গেলিং মঠ। ইয়াত ষষ্ঠ দালাই লামা ছাংয়াং গ্যাটছোৰ জন্ম হৈছিল।]]

[[File:Lhasa khrom gzigs khang 2014.09.23 11-19-07.jpg|thumb|ষষ্ঠ দালাই লামাৰ নিৰ্দেশত লাছাত নিৰ্মিত ট্ৰমজিখাং।]]

===জনজাতীয় মুখীয়ালসকলৰ শাসন===

বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভিতৰুৱা পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহ বহুলাংশে অসম আৰু তিব্বতৰ উপত্যকাকেন্দ্ৰিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰত আছিল। এই অঞ্চলসমূহত বহুতো জনজাতীয় জনগোষ্ঠীয়ে বসবাস কৰিছিল। তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব পৰম্পৰাগত আইন, বংশ বা গোত্ৰৰ কৰ্তৃত্ব, গাঁও পৰিষদ, মুখীয়াল অথবা পুৰোহিতকেন্দ্ৰিক প্ৰতিষ্ঠান আছিল। অঞ্চলভেদে ৰাজনৈতিক সংগঠনৰ ৰূপ পৃথক আছিল। কিছুমান জনগোষ্ঠীৰ শাসন বংশানুক্ৰমিক মুখীয়ালৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আছিল, আনহাতে আন কিছুমান জনগোষ্ঠীৰ শাসন অধিক বিকেন্দ্ৰীকৃত গাঁও অথবা গোত্ৰভিত্তিক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত আছিল। ভাৰতীয় লোকপিয়লৰ নৃগোষ্ঠীয় সমীক্ষা আৰু পৰৱৰ্তী গৱেষণাত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পৰম্পৰাগত শাসনব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত বংশানুক্ৰমিক মুখীয়ালকেন্দ্ৰিক শাসন, গাঁও পৰিষদ আৰু জ্যেষ্ঠসকলৰ কৰ্তৃত্বভিত্তিক ব্যৱস্থাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।&lt;ref name=&quot;CensusTribalInstitutions&quot;&gt;{{cite book |title=Land and Landlock, Part Misc (a) (i), Series-24, Arunachal Pradesh |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/30996/download/34177/26096_1971_MOD.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RGUInstitutions&quot;&gt;{{cite book |title=Traditional Self-governing Political Institutions in Arunachal Pradesh—Typologies, Characteristics and Relevance |publisher=Rajiv Gandhi University |url=https://rgu.ac.in/wp-content/uploads/2023/06/MAPOLS-408.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250513201801/https://rgu.ac.in/wp-content/uploads/2023/06/MAPOLS-408.pdf |archivedate=2025-05-13 |access-date=2026-10-25}}&lt;/ref&gt; ৰাজ্যখনৰ পশ্চিম আৰু মধ্যভাগত [[নিশি জনগোষ্ঠী|নিশি]], আপাতানি, তাগিন, গালো আৰু অন্যান্য তানি ভাষাভাষী জনগোষ্ঠীসমূহে নিজস্ব স্বায়ত্তশাসিত সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক প্ৰতিষ্ঠান বজাই ৰাখিছিল। এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ কেইবাটাৰ মাজত বিবাদ নিষ্পত্তি, ভূমি ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ, ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ আয়োজন আৰু চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ সৈতে সম্পৰ্ক বজাই ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত গাঁও পৰিষদ আৰু গোত্ৰৰ জ্যেষ্ঠসকলৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছিল।&lt;ref name=&quot;RGUInstitutions&quot;/&gt; আদিসকলৰ পৰম্পৰাগত গাঁও পৰিষদক ''কেবাং'' (''Kebang'') বুলি কোৱা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানে গাঁৱৰ প্ৰশাসনিক কাৰ্য, সামাজিক বিবাদ নিষ্পত্তি আৰু পৰম্পৰাগত আইনৰ প্ৰয়োগত ভূমিকা পালন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Koyu |first1=Jumri |last2=Singh |first2=Pradeep |title=KEBANG: A Self-Governing Indigenous Institution of the Adi Tribe of Arunachal Pradesh |journal=Indian Journal of Law and Justice |volume=11 |issue=2 |year=2020 |pages=267–285 |url=https://ir.nbu.ac.in/handle/123456789/3683 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231204034017/https://ir.nbu.ac.in/handle/123456789/3683 |archivedate=2023-12-04 |access-date=2026-10-25 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; একেদৰে আপাতানিসকলৰ গাঁও পৰিষদ ''বুলিয়াং'' (''Buliang'') নামেৰে পৰিচিত। নিশিসকলৰ মাজত ''ন্যেলে'' বা ''য়ালুং'', মনপাসকলৰ মাজত ''ছোৰ্গন'', শ্বাৰডুকপেনসকলৰ মাজত ''জুং মে'' আৰু ইদু মিচিমিসকলৰ মাজত ''আব্বালা'' আদি পৰম্পৰাগত প্ৰতিষ্ঠানৰ উল্লেখ পোৱা যায়।&lt;ref name=&quot;RGUInstitutions&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite report |title=Handbook on Panchayati Raj System in Arunachal Pradesh |publisher=Government of Arunachal Pradesh |chapter=Evolution of Panchayati Raj System in Arunachal Pradesh |url=https://sirdpr.arunachal.gov.in/public/upload/document/training/Handbook_on_Panchayati_Raj_System_in_Arunachal_Pradesh.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260611134228/https://sirdpr.arunachal.gov.in/public/upload/document/training/Handbook_on_Panchayati_Raj_System_in_Arunachal_Pradesh.pdf |archivedate=2026-06-11 |access-date=2026-10-25 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; এই সমাজসমূহ সাধাৰণতে বৃহৎ ভূখণ্ডভিত্তিক ৰাজ্য হিচাপে সংগঠিত নাছিল যদিও পাহাৰৰ নিৰ্দিষ্ট পাৰিপাৰ্শ্বিক অঞ্চল, বাণিজ্যপথ আৰু বসতিসমূহৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণ আছিল। ৰাজ্যখনৰ পূব আৰু দক্ষিণ-পূব অঞ্চলত আদি, মিচিমি, চিংফৌ, তাংচা, নক্টে আৰু ৱাঞ্চো জনগোষ্ঠীসমূহেও স্বাধীন বা অৰ্ধস্বাধীন মুখীয়ালকেন্দ্ৰিক শাসনব্যৱস্থা আৰু গাঁওভিত্তিক ৰাজনৈতিক সংগঠন বজাই ৰাখিছিল।

ইয়াৰে কিছুমান জনগোষ্ঠীৰ অসমৰ সমতল ভূমিৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছিল। আন কিছুমান জনগোষ্ঠী বৰ্তমানৰ ম্যানমাৰ আৰু তিব্বতৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নক্টে আৰু ৱাঞ্চো জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত বংশানুক্ৰমিক মুখীয়ালকেন্দ্ৰিক শাসনব্যৱস্থা বিদ্যমান আছিল। ৱাঞ্চোসকলৰ পৰম্পৰাগত মুখীয়ালক ''ৱাংহাম'' (''Wangham'') বুলি কোৱা হয়। তেওঁ গাঁও পৰিষদ আৰু পৰম্পৰাগত আইনৰ সহায়ত শাসনকাৰ্য পৰিচালনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Wangsa |first1=John |last2=Panigrahi |first2=P. K. |title=Indigenous Tribal Chieftainship Among the Wanchos of Arunachal Pradesh |journal=Aryan Culture |volume=32 |year=2023 |pages=48–66 |url=https://aryanculture.org/records/5138}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CensusTribalInstitutions&quot;/&gt; আনহাতে বহুতো আদি আৰু মিচিমি গোটৰ সামাজিক-ৰাজনৈতিক সংগঠন গাঁও পৰিষদ, গোত্ৰৰ প্ৰধান আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ বিশেষজ্ঞসকলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আছিল।&lt;ref name=&quot;RGUInstitutions&quot;/&gt; এই জনজাতীয় জনগোষ্ঠীসমূহে বাণিজ্য, কৰ বা উপঢৌকন, যুদ্ধ, কূটনীতি আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ জৰিয়তে চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে যোগাযোগ ৰাখিছিল। পাহাৰ আৰু সমতল ভূমিৰ মাজত নিমখ, মণি, ধাতুৰ সামগ্ৰী, কাপোৰ, পশুধন, বনজ সামগ্ৰী আৰু কৃষিজাত উৎপাদনৰ আদান-প্ৰদান হৈছিল। সেয়েহে পাহাৰৰ পাদদেশৰ গিৰিপথ আৰু নদী উপত্যকাসমূহ ভিতৰুৱা পাহাৰীয়া জনগোষ্ঠী আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বৃহৎ ৰাজনৈতিক শক্তিসমূহৰ মাজৰ সংযোগস্থল হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছিল। এই শক্তিসমূহৰ ভিতৰত [[চুতীয়া ৰাজ্য]], [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু পৰৱৰ্তী ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।

এই সকলো সম্পৰ্ক থকাৰ পিছতো ভিতৰুৱা পাহাৰীয়া জনগোষ্ঠীসমূহে উচ্চ পৰিমাণৰ স্বায়ত্তশাসন বজাই ৰাখিছিল। বাহিৰৰ ৰাজ্যসমূহে গভীৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ তুলনাত পাহাৰৰ পাদদেশ, বাণিজ্যপথ আৰু সীমান্তৱৰ্তী বসতিসমূহৰ ওপৰত অধিক শক্তিশালী প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল। সেয়েহে ঔপনিৱেশিক যুগৰ আগৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস কেৱল এখন ৰাজ্য বা কেন্দ্ৰীভূত কৰ্তৃত্বৰ দ্বাৰা গঢ় লৈ উঠা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সীমান্তৱৰ্তী ৰাজ্য, স্থানীয় মুখীয়ালকেন্দ্ৰিক শাসনব্যৱস্থা, গাঁও গণৰাজ্য, গোত্ৰীয় ভূখণ্ড আৰু পৰিৱৰ্তনশীল বাণিজ্যিক তথা সামাজিক সম্পৰ্কৰ সমন্বয়ত ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল।

===ব্ৰিটিছ ভাৰত===
১৯১২–১৩ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰে উত্তৰ-পূব সীমান্ত প্ৰদেশ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ইয়াক তিনিটা ভাগত বিভক্ত কৰি শেষত বল্লীপাৰা সীমান্ত প্ৰদেশ, লখিমপুৰ সীমান্ত প্ৰদেশ আৰু শদিয়া সীমান্ত প্ৰদেশ বুলি কোৱা হ’ল।{{sfnp|State Gazetteer of Arunachal Pradesh|2010|pp=1–2}}

===ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন===
ৰাজ্যখনৰ প্ৰধান প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ'ল।&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Baruah
 |first=Swarnalata
 |title=Chutia Jaatir Buranji
 |year=2004
 |publisher=Banalata Publications
 |location=Guwahati
}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! প্ৰত্নস্থলী !! নিৰ্মাণকাল !! নিৰ্মাণকাৰী
|-
| ডিৰাং জং, পশ্চিম কামেং || সপ্তদশ শতিকা || [[মনপা জনগোষ্ঠী|মনপা]]
|-
| [[টাৱাং মঠ]], টাৱাং || সপ্তদশ শতিকা (১৬৮০–১৬৮১) || মেৰাক লামা লোড্ৰে গ্যাটছো
|-
| [[ভীষ্মকনগৰ]] দুৰ্গ, ৰ'ইং || অষ্টম–পঞ্চদশ শতিকা&lt;ref name=&quot;roing.nic.in&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://roing.nic.in/tourism/
 |title=Tourism | District Lower Dibang Valley, Government of Arunachal Pradesh
 |access-date=11 June 2020
 |archive-date=15 May 2021
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515105256/https://roing.nic.in/tourism/
 |url-status=live
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| [[গোম্চি]], পূব ছিয়াং || ত্ৰয়োদশ শতিকা&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://nmma.nic.in/nmma/nmma_doc/Indian%20Archaeology%20Review/Indian%20Archaeology%201996_97%20A%20Review.pdf
 |title=Indian Archaeology 1996–97: A Review
 |access-date=11 June 2020
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]], ৰ'ইং || চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা&lt;ref name=&quot;roing.nic.in&quot;/&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
|[[ নক্সাপৰ্বত]], পূব কামেং || চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা&lt;ref&gt;Borah, D. K., ''Archaeological Ruins of Naksabat'', p. 32.&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| [[ইটা দুৰ্গ]], ইটানগৰ || চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://itanagar.nic.in/tourist-place/ita-fort/
 |title=Ita Fort | Itanagar Capital Complex
 |website=itanagar.nic.in
 |access-date=17 December 2022
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| [[ৰামঘাট–তাৰাছো ধ্বংসাৱশেষ|ৰামঘাট–তাৰাছো বা বুঢ়ৈ দুৰ্গ]], পাপুমপাৰে || ত্ৰয়োদশ শতিকা&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://archive.org/details/in.gov.ignca.2613
 |title=Early History of Kamarupa
 |first=Rai K. L.
 |last=Barua
 |date=27 January 1933
 |via=Internet Archive
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]], পায়া || অজ্ঞাত || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| পায়া–হাজু শিৱলিংগ মন্দিৰ, পায়া || চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা&lt;ref name=&quot;APArchaeology&quot;&gt;{{cite report
 |title=List of Archaeological Sites and Monuments in Arunachal Pradesh
 |publisher=Directorate of Research, Department of Cultural Affairs, Government of Arunachal Pradesh
 |chapter=Archaeology
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DCHB2001&quot;&gt;{{cite book
 |title=District Census Handbook: Lohit
 |publisher=Directorate of Census Operations, Arunachal Pradesh
 |year=2001
 |page=24
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| [[মালিনী থান]], লিকাবালি || ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকা&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Thakur
 |first=A. K.
 |title=Pre-Historic Archaeological Remains of Arunachal Pradesh and People's Perception: An Overview
 |year=2004
 |journal=Proceedings of the Indian History Congress
 |volume=65
 |pages=1185–1196
 |jstor=44144827
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| বলুং দুৰ্গ, বলুং || ত্ৰয়োদশ শতিকা || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| তেজু দুৰ্গ, ৰ'ইং || চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/159414/8/08_chapter%203.pdf
 |title=Chattopadhyay, S., History and Archaeology of Arunachal Pradesh, p. 71
 |access-date=11 June 2020
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| মানভূম মাটিৰ দুৰ্গ, নামছাই || চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://research.arunachal.gov.in/?page_id=178
 |title=Archaeology: Directorate of Research
 |website=arunachal.gov.in
 |access-date=21 June 2026
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| হাতীদুবা মাটিৰ দুৰ্গ, লোহিত || চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| ইটা পুখুৰী, ইথিলি || ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকা&lt;ref name=&quot;IthiliGaz&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/12/1214_PART_A_DCHB_LOWER%20DIBANG%20VALLEY.pdf
 |title=District Census Handbook: Lower Dibang Valley
 |access-date=22 August 2020
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| পদুম পুখুৰী, ইথিলি || ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকা&lt;ref name=&quot;IthiliGaz&quot;/&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| কামপোনা ইটাৰ পুখুৰী, ইডিলি || ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকা&lt;ref name=&quot;IthiliGaz&quot;/&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| কানয়িং ইটাৰ পুখুৰী, ইডিলি || ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকা&lt;ref name=&quot;IthiliGaz&quot;/&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| বলুং ইটাৰ খাল, দিবাং উপত্যকা || ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকা&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/159414/8/08_chapter%203.pdf
 |title=Chattopadhyay, S., History and Archaeology of Arunachal Pradesh, p. 76
 |access-date=22 August 2020
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| দিবাং–ডিক্ৰং উপত্যকাৰ দুৰ্গসমূহ || ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকা&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/124005#page/581/mode/1up
 |title=Notes on Ancient Temples and Other Remains in the Vicinity of Sadiya
 |author=S. F. Hannay
 |access-date=22 August 2020
}}&lt;/ref&gt; || চুতীয়া ৰজাসকল
|-
| ডিমাচুং–বেটালি, পশ্চিম কামেং || ত্ৰয়োদশ শতিকা || চুতীয়া ৰজাসকল
|}

==ভূগোল==
[[File:Mountains of Arunachal Pradesh.jpg|thumb|টাৱাং জিলাৰ ছেলা পাছৰ ওচৰৰ হ্ৰদ।]]

অৰুণাচল প্ৰদেশ ২৬.২৮° উত্তৰৰ পৰা ২৯.৩০° উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯১.২০° পূবৰ পৰা ৯৭.৩০° পূব দ্ৰাঘিমাংশৰ মাজত অৱস্থিত। ৰাজ্যখনৰ মুঠ মাটিকালি ৮৩,৭৪৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। পাহাৰে আৱৰা ৰাজ্যখনৰ অসমৰ সৈতে সংলগ্ন কিছুমান অংশ সমতল ভূমি। ৰাজ্যখনৰ বিস্তীৰ্ণ অঞ্চল ঘন অৰণ্যৰে আৱৰা। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্বতশৃংগ কাংটো, যাৰ উচ্চতা প্ৰায় ৭,০৬০ মিটাৰ। নেগি কাংছাং, গৰিচেনৰ মূল শৃংগ আৰু পূব গৰিচেন ৰাজ্যখনৰ আন উল্লেখযোগ্য উচ্চ হিমালয়ীয় পৰ্বতশৃংগ। ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত এই পৰ্বতমালাসমূহক ঐতিহাসিক ভাৰতীয় গ্ৰন্থসমূহত সূৰ্যোদয়ৰ স্থান হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই পৰ্বতসমূহক অৰুণ পৰ্বত নামেৰে জনা গৈছিল আৰু ইয়াৰ পৰাই ৰাজ্যখনৰ নামকৰণৰ অনুপ্ৰেৰণা আহিছে। ডং আৰু ম্যানমাৰৰ সীমান্তৱৰ্তী বিজয়নগৰ ভাৰতত প্ৰথম সূৰ্যৰ পোহৰ লাভ কৰা স্থানসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ডং গাড়ীৰে তুলনামূলকভাৱে সহজে যাব পৰা ঠাই আৰু ইয়াৰ সূৰ্যোদয় দৰ্শনৰ স্থান পৰ্যটকসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়।

[[File:Salna Bari, Bhalukpong.jpg|thumb|হিমালয়ৰ দক্ষিণ প্ৰান্তৰ [[ভালুকপুং]] চহৰৰ পৰা দেখা দৃশ্য।]]

অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰধান নদীসমূহ হৈছে [[কামেং নদী|কামেং]], [[সোৱণশিৰি নদী|সোৱণশিৰি]], ছিয়াং বা ব্ৰহ্মপুত্ৰ, [[দিবাং নদী|দিবাং]], [[লোহিত নদী|লোহিত]] আৰু [[দিহিং নদী|ন-দিহিং]]। ভূগৰ্ভস্থ জলপ্ৰবাহ আৰু গ্ৰীষ্মকালত বৰফ গলাৰ ফলত এই নদীসমূহৰ জলপ্ৰবাহ বৃদ্ধি পায়। ছিয়াং নদীলৈকে বিস্তৃত পৰ্বতমালাসমূহ পূব হিমালয়ৰ অন্তৰ্গত। ছিয়াং আৰু ন-দিহিং নদীৰ মাজৰ পৰ্বতমালাসমূহ [[মিচিমি পাহাৰ]] হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয়। এই পাহাৰসমূহ হেংডুৱান পৰ্বতমালাৰ অংশ হ'ব পাৰে। টিৰাপ আৰু লংডিং জিলাত ন-দিহিং নদীৰ দক্ষিণফালে অৱস্থিত পৰ্বতমালাসমূহ [[পাটকাই পৰ্বতমালা]]ৰ অংশ।

===জলবায়ু===
অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জলবায়ু উচ্চতাৰ সৈতে সলনি হয়। কম উচ্চতাৰ অঞ্চলসমূহত আৰ্দ্ৰ উপক্ৰান্তীয় জলবায়ু দেখা যায়। ৩,৫০০–৫,৫০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ অঞ্চলসমূহত উপক্ৰান্তীয় উচ্চভূমিৰ জলবায়ু আৰু আল্পীয় জলবায়ু পোৱা যায়। অৰুণাচল প্ৰদেশত বছৰি প্ৰায় ২,০০০–৫,০০০ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হয়। ইয়াৰ প্ৰায় ৭০–৮০ শতাংশ বৰষুণ মে' মাহৰ পৰা অক্টোবৰ মাহৰ ভিতৰত হয়।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last1=Dhar
 |first1=O. N.
 |last2=Nandargi
 |first2=S.
 |date=1 June 2004
 |title=Rainfall Distribution over the Arunachal Pradesh Himalayas
 |journal=Weather
 |volume=59
 |issue=6
 |pages=155–157
 |doi=10.1256/wea.87.03
}}&lt;/ref&gt;

===জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য===
[[File:Clean ziro green ziro.jpeg|thumb|জিৰো উপত্যকা।]]
ভাৰতৰ ভিতৰত স্তন্যপায়ী প্ৰাণী আৰু চৰাইৰ বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষেত্ৰত অৰুণাচল প্ৰদেশ অন্যতম সমৃদ্ধ ৰাজ্য। ৰাজ্যখনত প্ৰায় ৭৫০ প্ৰজাতিৰ চৰাই&lt;ref name=&quot;Choudhury2006&quot;&gt;{{cite book |last=Choudhury |first=A. U. |title=A Pocket Guide to the Birds of Arunachal Pradesh |publisher=Gibbon Books and The Rhino Foundation for Nature in North East India |location=Guwahati |year=2006 |isbn=81-900866-5-0}}&lt;/ref&gt; আৰু ২০০তকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী পোৱা যায়।&lt;ref name=&quot;Choudhury2003&quot;&gt;{{cite book |last=Choudhury |first=A. U. |title=The Mammals of Arunachal Pradesh |publisher=Regency Publications |location=New Delhi |year=2003 |isbn=978-81-87498-80-3}}&lt;/ref&gt; অৰুণাচল প্ৰদেশৰ বনাঞ্চলসমূহে হিমালয়ৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ বিশেষ সমৃদ্ধ অঞ্চলৰ প্ৰায় এক-তৃতীয়াংশ বাসস্থান সামৰি লৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Mittermeier |first=Russell A. |title=Hotspots Revisited |publisher=Cemex |year=2004}}&lt;/ref&gt;

২০১৩ চনত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৩১,২৭৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ বনাঞ্চলক ম্যানমাৰ, চীন আৰু ভূটানলৈ বিস্তৃত প্ৰায় ৬৫,৭৩০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আয়তনৰ অখণ্ড বনাঞ্চলীয় ভূদৃশ্যৰ অংশ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last1=Potapov |first1=Peter
 |last2=Hansen |first2=Matthew C.
 |last3=Laestadius |first3=Lars
 |last4=Turubanova |first4=Svetlana
 |last5=Yaroshenko |first5=Alexey
 |last6=Thies |first6=Christoph
 |last7=Smith |first7=Wynet
 |last8=Zhuravleva |first8=Ilona
 |last9=Komarova |first9=Anna
 |date=2017
 |title=The Last Frontiers of Wilderness: Tracking Loss of Intact Forest Landscapes from 2000 to 2013
 |journal=Science Advances
 |volume=3
 |issue=1
 |article-number=e1600821
 |doi=10.1126/sciadv.1600821
}}&lt;/ref&gt; ৰাজ্যখনত তিনিটা বাঘ সংৰক্ষণ অঞ্চলৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এইবোৰ হৈছে [[নামদফা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল, মৌলিং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু পাক্কে বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল।&lt;ref name=&quot;ArunachalForest&quot;&gt;{{cite web |title=Protected Areas |url=http://arunachalforests.gov.in/protected_areas.html |publisher=Department of Forests and Environment, Government of Arunachal Pradesh |access-date=7 June 2021}}&lt;/ref&gt;

===উদ্ভিদজগত===

২০০০ চনত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰায় ৬৩,০৯৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ অঞ্চল বৃক্ষাচ্ছাদিত আছিল, যিটো ৰাজ্যখনৰ মুঠ ভূমিৰ প্ৰায় ৭৭ শতাংশ।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last1=Hansen |first1=M. C.
 |last2=Potapov |first2=P. V.
 |last3=Moore |first3=R.
 |last4=Hancher |first4=M.
 |last5=Turubanova |first5=S. A.
 |last6=Tyukavina |first6=A.
 |last7=Thau |first7=D.
 |last8=Stehman |first8=S. V.
 |last9=Goetz |first9=S. J.
 |date=2013
 |title=High-Resolution Global Maps of 21st-Century Forest Cover Change
 |journal=Science
 |volume=342
 |issue=6160
 |pages=850–853
 |doi=10.1126/science.1244693
}}&lt;/ref&gt; ৰাজ্যখনত ৫,০০০তকৈ অধিক প্ৰকাৰৰ উদ্ভিদ পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Official Web Page of Government of Arunachal Pradesh |url=http://arunachalpradesh.gov.in/bio.htm |publisher=Government of Arunachal Pradesh |archive-url=https://web.archive.org/web/20160415005713/http://arunachalpradesh.gov.in/bio.htm |archive-date=15 April 2016}}&lt;/ref&gt; সৰ্বনিম্ন উচ্চতাৰ অঞ্চলসমূহত, বিশেষকৈ অসমৰ সীমান্তৰ ওচৰত, ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ অৰ্ধ-চিৰসেউজ বনাঞ্চল পোৱা যায়। হিমালয়ৰ পাদদেশ আৰু পাটকাই পাহাৰকে ধৰি ৰাজ্যখনৰ বহু অংশত পূব হিমালয়ৰ বহল পাতযুক্ত বনাঞ্চল বিস্তৃত। উত্তৰফালে তিব্বতৰ সীমান্তৰ দিশে উচ্চতা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে পূব আৰু উত্তৰ-পূব হিমালয়ৰ উপ-আল্পীয় শংকুজাতীয় বনাঞ্চল দেখা যায়। ইয়াৰ ওপৰৰ অঞ্চলসমূহত আল্পীয় জোপোহা আৰু তৃণভূমি পোৱা যায়। সৰ্বোচ্চ পৰ্বতশৃংগসমূহ শিল আৰু বৰফেৰে আবৃত। অৰুণাচল প্ৰদেশত বহুতো ঔষধি উদ্ভিদ পোৱা যায়। নামনি সোৱণশিৰি জিলাৰ জিৰো উপত্যকাত স্থানীয় বাসিন্দাসকলে ১৫৮ প্ৰকাৰৰ ঔষধি উদ্ভিদ ব্যৱহাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Kala |first=C. P. |title=Ethnomedicinal Botany of the Apatani in the Eastern Himalayan Region of India |journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine |year=2005 |volume=1 |article-number=11 |doi=10.1186/1746-4269-1-11}}&lt;/ref&gt;

ৰাজ্যখনৰ পাহাৰ আৰু পৰ্বতৰ ঢালসমূহ আল্পীয়, নাতিশীতোষ্ণ আৰু উপক্ৰান্তীয় বনাঞ্চলেৰে আবৃত। ইয়াত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ৰড'ডেণ্ড্ৰন, ওক, পাইন, মেপল আৰু ফাৰ গছ পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Champion |first1=H. G. |last2=Seth |first2=Shiam Kishore |title=A Revised Survey of the Forest Types of India |url=https://archive.org/details/revisedsurveyoff0000sirh |year=1968}}&lt;/ref&gt; ৰাজ্যখনৰ প্ৰধান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানসমূহৰ ভিতৰত [[মৌলিং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] আৰু [[নামদফা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] অন্যতম।

===প্ৰাণীজগত===
অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰধান বন্যপ্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত বাঘ, [[নাহৰফুটুকী বাঘ]], হিম নাহৰফুটুকী, [[হাতী|এছীয় হাতী]], সম্বৰ হৰিণ, চিতল হৰিণ, হৰিণা, ভালুক, মিথুন (''Bos frontalis''), গৌৰ, বনৰীয়া কুকুৰ, বৃহৎ কাছমেকুৰী, মাৰ্বল্ড কেট আৰু লেপাৰ্ড কেট উল্লেখযোগ্য।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Flora and Fauna |url=http://arunachalforests.gov.in/wildlife_special.html |publisher=Department of Forests and Environment, Government of Arunachal Pradesh |access-date=7 June 2021}}&lt;/ref&gt; ৰাজ্যখনৰ পৰা হুলক গিবনৰ এটা নতুন উপপ্ৰজাতিৰ বিৱৰণ দিয়া হৈছে, যাক মিচিমি পাহাৰৰ হুলক গিবন (''Hoolock hoolock mishmiensis'') নামেৰে জনা যায়।&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Choudhury |first=A. U. |title=Description of a New Subspecies of Hoolock Gibbon Hoolock hoolock from North East India |journal=The Newsletter and Journal of the Rhino Foundation for Nature in North East India |volume=9 |year=2013 |pages=49–59}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰি বিগত ডেৰ দশকত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পৰা বৃহৎ উৰণীয়া কাছমেকুৰীৰ তিনিটা নতুন প্ৰজাতিৰ বিৱৰণ দিয়া হৈছিল। এইবোৰ হৈছে মেচুকা বৃহৎ উৰণীয়া কাছমেকুৰী,&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Choudhury |first=A. U. |title=A New Flying Squirrel of the Genus Petaurista Link from Arunachal Pradesh in North-East India |journal=The Newsletter and Journal of the Rhino Foundation for Nature in North East India |volume=7 |year=2007 |pages=26–32}}&lt;/ref&gt; মিচিমি পাহাৰৰ বৃহৎ উৰণীয়া কাছমেকুৰী&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Choudhury |first=A. U. |title=One More New Species of Giant Flying Squirrel of the Genus Petaurista Link, 1795 from Arunachal Pradesh in North-East India |journal=The Newsletter and Journal of the Rhino Foundation for Nature in North East India |volume=8 |year=2009 |pages=27–35}}&lt;/ref&gt; আৰু মেবো বৃহৎ উৰণীয়া কাছমেকুৰী।&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Choudhury |first=A. U. |title=Description of a New Species of Giant Flying Squirrel of the Genus Petaurista Link, 1795 from Siang Basin, Arunachal Pradesh in North East India |journal=The Newsletter and Journal of the Rhino Foundation for Nature in North East India |volume=9 |year=2013 |pages=30–38}}&lt;/ref&gt;

==জনগাঁথনি==
[[File:Nishi tribal from Arunachal - Diganta Talukdar.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিহিত নিশি জনগোষ্ঠীৰ এজন লোক।]]

২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনসংখ্যা আছিল ১৩,৮৩,৭২৭ জন। প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত মাত্ৰ ১৭ জনকৈ লোকৰ বসতি থকা ৰাজ্যখন ভাৰতৰ আটাইতকৈ কম জনঘনত্বৰ ৰাজ্য। ৰাজ্যখনৰ জনসংখ্যাৰ ৬৮.৭৯ শতাংশ অনুসূচীত জনজাতিৰ অন্তৰ্গত আছিল। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ৰাজ্যখনত ১২টা অনুসূচীত জনজাতীয় গোটৰ উল্লেখ আছে। ভাষা, ধৰ্ম, জনজাতীয় পৰিচয় আৰু বস্তুগত সংস্কৃতিৰ ভিত্তিত অৰুণাচল প্ৰদেশক কেইবাটাও বৃহৎ সাংস্কৃতিক অঞ্চলত ভাগ কৰিব পাৰি। পশ্চিম অংশত ভূটানৰ সীমান্তত তিব্বতীয় ভাষাভাষী মনপা জনগোষ্ঠীৰ প্ৰাধান্য আছে। মধ্যভাগত তানি ভাষাভাষী জনগোষ্ঠীসমূহৰ বসতি। ইয়াৰ পূবফালে মিচিমিসকলৰ অঞ্চল, ম্যানমাৰৰ সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলত টাই, চিংফৌ আৰু তাংচা জনগোষ্ঠীৰ বসতি আৰু দক্ষিণ অংশত নাগা জনগোষ্ঠীসমূহৰ প্ৰাধান্য দেখা যায়। এই অঞ্চলসমূহৰ মাজত অকা, হ্ৰুছো, মিজি আৰু শ্বাৰডুকপেন জনগোষ্ঠীসমূহৰ দৰে অন্তৱৰ্তী সাংস্কৃতিক গোটো আছে। ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন স্থানত সুলুং বা পুৰইকসকলৰ দৰে তুলনামূলকভাৱে বিচ্ছিন্ন জনগোষ্ঠীসমূহো বসবাস কৰে।

পশ্চিমৰ তিব্বতীয় সাংস্কৃতিক অঞ্চলত মনপাসকলৰ কেইবাটাও উপগোষ্ঠী আছে। তেওঁলোকে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক থকা, কিন্তু পৰস্পৰে সম্পূৰ্ণৰূপে বুজিব নোৱৰা বিভিন্ন ভাষা কয়। এই অঞ্চলত যথেষ্ট সংখ্যক তিব্বতী শৰণাৰ্থীও আছে। মধ্য অৰুণাচলৰ তানি অঞ্চলত নিশি, আপাতানি, তাগিন, গালো, বোকাৰ, আদি, পদাম, পাচি আৰু মিনয়ং জনগোষ্ঠীসমূহ আছে। গালো জনগোষ্ঠীৰ ভিতৰত কাৰ্কা, লোদু, বগুম, লাৰে আৰু পুগো আদি উপগোষ্ঠী উল্লেখযোগ্য। এই সাংস্কৃতিক অঞ্চল ৰামো আৰু পাইলিবো অঞ্চললৈও বিস্তৃত। পূব দিশত আদি জনগোষ্ঠীৰ বিভিন্ন উপগোষ্ঠীৰ ভিতৰত পদাম, পাচি, মিনয়ং আৰু বোকাৰ উল্লেখযোগ্য। মিলাং জনগোষ্ঠীও বৃহত্তৰ আদি সাংস্কৃতিক পৰিসৰৰ অংশ যদিও বহু ক্ষেত্ৰত পৃথক বৈশিষ্ট্য বহন কৰে। ইয়াৰ অধিক পূবফালে ইদু, মিজু আৰু দিগাৰু জনগোষ্ঠীসমূহে মিচিমি সাংস্কৃতিক আৰু ভাষিক অঞ্চল গঠন কৰে। দক্ষিণ-পূব অৰুণাচলত টাই খামতিসকল ভাষিকভাৱে চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীসমূহৰ পৰা পৃথক। তেওঁলোকে থেৰবাদ বৌদ্ধধৰ্ম অনুসৰণ কৰে। চিংফৌ আৰু তাংচা নাগা জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতেও তেওঁলোকৰ সাংস্কৃতিক যোগাযোগ আছে। নক্টে আৰু ৱাঞ্চো ৰাজ্যখনৰ আন দুটা প্ৰধান নাগা জনগোষ্ঠী। এই দুয়োটা জনগোষ্ঠীৰ মাজত যথেষ্ট সাংস্কৃতিক সাদৃশ্য পোৱা যায়। [[দেউৰী জনগোষ্ঠী]]ও অৰুণাচল প্ৰদেশৰ এটা উল্লেখযোগ্য জনগোষ্ঠী। দেউৰীসকল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পুৰোহিত শ্ৰেণীৰ বংশধৰ। চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছতো তেওঁলোকে নিজৰ জীৱিকা আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ঐতিহাসিক নথিত উল্লেখ থকা অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠীসমূহৰ ভিতৰত দেউৰীসকল অন্যতম। ইয়াৰ পৰা দিবাং আৰু লোহিত উপত্যকাৰ হিমালয়ীয় অঞ্চলত ১৬০০–১৯০০ চনৰ ভিতৰত আন বহুতো জনগোষ্ঠীৰ আগমনৰ পূৰ্বেই তেওঁলোকৰ বসতি আছিল বুলি সূচায়।

===ধৰ্ম===
[[File:Parshuram Kund .jpg|thumb|লোহিত জিলাৰ [[পৰশুৰাম কুণ্ড]], এটা উল্লেখযোগ্য হিন্দু তীৰ্থস্থান।]]
[[File:BuddhaTwang.jpg|thumb|টাৱাঙত থকা [[গৌতম বুদ্ধ]]ৰ প্ৰতিমূৰ্তি।]]

২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ধৰ্মীয় জনগাঁথনি আছিল:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! ধৰ্ম !! জনসংখ্যা !! শতাংশ
|-
| খ্ৰীষ্টান || ৪,১৮,৭৩২ || ৩০.২৬%
|-
| হিন্দু || ৪,০১,৮৭৬ || ২৯.০৪%
|-
| ডনি-পল'কে ধৰি বিভিন্ন পৰম্পৰাগত বিশ্বাস || ৩,৬২,৫৫৩ || ২৬.২০%
|-
| বৌদ্ধ || ১,৬২,৮১৫ || ১১.৭৭%
|-
| মুছলমান || ২৭,০৪৫ || ১.৯৫%
|-
| শিখ || ৩,২৮৭ || ০.২৪%
|-
| জৈন || ৭৭১ || ০.০৬%
|}

&lt;ref name=&quot;ReligionCensus&quot;&gt;{{cite web |title=Census of India – Religious Composition |publisher=Government of India, Ministry of Home Affairs |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01.html |access-date=27 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150913045700/http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01.html |archive-date=13 September 2015}}&lt;/ref&gt;

অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ধৰ্মীয় পৰিৱেশ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ। কোনো এটা ধৰ্মীয় গোটেই ৰাজ্যখনৰ জনসংখ্যাৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ অংশ গঠন নকৰে। অৱশ্যে ভাৰতৰ যিকেইখন ৰাজ্যত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ অনুগামীসকল আটাইতকৈ বৃহৎ ধৰ্মীয় গোট, অৰুণাচল প্ৰদেশ সেইবোৰৰ অন্যতম। ৰাজ্যখনৰ বহুতো লোক প্ৰকৃতি-উপাসনাকেন্দ্ৰিক পৰম্পৰাগত ধৰ্ম অনুসৰণ কৰে। এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ নিজস্ব ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান আছে।

নিশিসকলৰ ''ন্যেদাৰ নামলো'', তাংচা আৰু নক্টেসকলৰ ''ৰাংফ্ৰা'', আপাতানিসকলৰ ''মেদাৰ নেলো'', গালোসকলৰ ''কাৰ্গু গামগি'' আৰু আদিসকলৰ ''ডনি-পল' দেৰে'' এনে প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য। এইবোৰ ডনি-পল' পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় পৰিসৰৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান লোকে পৰম্পৰাগতভাৱে নিজকে হিন্দু হিচাপে পৰিচয় দিয়ে।&lt;ref&gt;{{cite news |last=Katiyar |first=Prerna |title=How Churches in Arunachal Pradesh Are Facing Resistance over Conversion of Tribals |work=The Economic Times |date=19 November 2017 |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/how-churches-in-arunachal-pradesh-are-facing-resistance-over-conversion-of-tribals/articleshow/61703687.cms}}&lt;/ref&gt; পৰম্পৰাগত প্ৰাণবাদী ধৰ্মীয় বিশ্বাসসমূহ হিন্দুধৰ্মৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ লগে লগে এই সংখ্যা বৃদ্ধি পাব পাৰে। টাৱাং, পশ্চিম কামেং আৰু তিব্বতৰ সীমান্তৱৰ্তী কিছুমান অঞ্চলত তিব্বতী বৌদ্ধধৰ্মৰ প্ৰাধান্য আছে। আনহাতে ম্যানমাৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত বসবাস কৰা জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত থেৰবাদ বৌদ্ধধৰ্ম প্ৰচলিত। অৰুণাচল প্ৰদেশলৈ খ্ৰীষ্টীয় অষ্টম শতিকাত তিব্বতৰ পৰা বৌদ্ধধৰ্মৰ আগমন ঘটিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Theravada Buddhist Monasteries of Arunachal Pradesh: A Study of Art and Visual Culture |url=https://www.sahapedia.org/theravada-buddhist-monasteries-arunachal-pradesh-study-art-and-visual-culture |publisher=Sahapedia |access-date=24 June 2022}}&lt;/ref&gt; ১৯৭১ চনত ৰাজ্যখনত খ্ৰীষ্টান জনসংখ্যাৰ শতাংশ আছিল ০.৭৯। ১৯৯১ চনলৈ ই ১০.৩ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছিল আৰু ২০১১ চনত ২৫ শতাংশ অতিক্ৰম কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Bansal |first1=Samarth |last2=Ramachandran |first2=Smriti Kak |title=Christian Population on the Rise in Arunachal Pradesh, Manipur |work=Hindustan Times |date=8 March 2017 |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/christian-population-on-the-rise-in-arunachal-pradesh-manipur/story-8Go2uITu2BLFJ547MPwohM.html}}&lt;/ref&gt;

===ভাষা===
২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰধান মাতৃভাষাসমূহৰ জনসংখ্যাৰ শতাংশ আছিল:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! ভাষা !! জনসংখ্যাৰ শতাংশ
|-
| নিশি || ২০.৭৪%
|-
| আদি (গালংসহ) || ১৭.৩৫%
|-
| নেপালী || ৬.৮৯%
|-
| তাগিন || ৪.৫৪%
|-
| ভোটীয়া || ৪.৫১%
|-
| ৱাঞ্চো || ৪.২৩%
|-
| অসমীয়া || ৩.৯০%
|-
| বাংলা || ৩.৬৫%
|-
| হিন্দী || ৩.৪৫%
|-
| চাকমা || ৩.৪০%
|-
| আপাতানি || ৩.২১%
|-
| মিচিমি || ৩.০৪%
|-
| তাংচা || ২.৬৪%
|-
| নক্টে || ২.১৯%
|-
| ভোজপুৰী || ২.০৪%
|-
| সাদ্ৰী || ১.০৩%
|}

&lt;ref name=&quot;LanguageCensus&quot;&gt;{{cite web |title=Census of India: Population by Mother Tongue, Arunachal Pradesh |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10194/download/13306/DDW-C16-STMT-MDDS-1200.XLSX |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India |access-date=10 August 2022}}&lt;/ref&gt; ৰাজ্যখনৰ অধিকাংশ স্থানীয় জনগোষ্ঠীয়ে তিব্বত-ব্ৰহ্মীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত তানি ভাষাসমূহ কয়। মধ্য অৰুণাচল প্ৰদেশৰ তানি জনগোষ্ঠীসমূহৰ ভিতৰত পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ নিশি, আপাতানি, তাগিন, গালো, বোকাৰ, আদি, পদাম, পাচি আৰু মিনয়ং উল্লেখযোগ্য। তানি ভাষাসমূহৰ মাজত তুলনামূলকভাৱে উচ্চ পৰিমাণৰ সাদৃশ্য দেখা যায়। এই বৈশিষ্ট্যই বৰ্তমানৰ বসতিপ্ৰধান অঞ্চলত এই ভাষাসমূহৰ তুলনামূলকভাৱে সাম্প্ৰতিক বিস্তাৰৰ ইংগিত দিয়ে। অধিকাংশ তানি ভাষাৰ ভাষাভাষীয়ে অন্ততঃ আন এটা তানি ভাষা কিছু পৰিমাণে বুজিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত অঞ্চলটোত এটা উপভাষিক শৃংখল গঠিত হৈছে। ইউৰোপৰ বহু অঞ্চলতো অতীতত এনে উপভাষিক শৃংখল আছিল। তানি ভাষাসমূহৰ ভিতৰত আপাতানি আৰু মিলাং তুলনামূলকভাৱে পৃথক বৈশিষ্ট্যযুক্ত। অঞ্চলটোৰ ভাষাসমূহৰ ভিতৰত তানি ভাষাসমূহ অধিক অধ্যয়ন কৰা ভাষাগোষ্ঠীৰ অন্যতম। তানি অঞ্চলৰ পূবফালে তিব্বত-ব্ৰহ্মীয় পৰিয়ালৰ মিচিমি গোটৰ তিনিটা অত্যন্ত বিপন্ন ভাষা আছে—ইদু, দিগাৰু আৰু মিজু। তিব্বততো এই ভাষাসমূহৰ কিছুমান ভাষাভাষী লোক আছে। এই ভাষাসমূহৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক আৰু অঞ্চলটোৰ আন ভাষাসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্ক এতিয়াও সম্পূৰ্ণভাৱে নিৰ্ধাৰিত হোৱা নাই। ইয়াৰ দক্ষিণফালে চিংফৌ বা কাচিন ভাষা পোৱা যায়, যিটো মূলতঃ ম্যানমাৰৰ কাচিন ৰাজ্যত বৃহৎ সংখ্যাত প্ৰচলিত। নক্টে আৰু ৱাঞ্চো ভাষাসমূহৰ বৰ্তমানৰ নাগালেণ্ডৰ নাগা ভাষাসমূহৰ কিছুমানৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছে। তানি অঞ্চলৰ পশ্চিম আৰু উত্তৰফালে ডাকপা আৰু ছাংলাসহ অন্ততঃ এটা আৰু সম্ভৱতঃ চাৰিটালৈকে ভোটীয় ভাষা আছে।

ভাৰতৰ ভিতৰত এই ভাষাসমূহৰ ভাষাভাষীসকলক মনপা আৰু মেম্বা নামেৰে জনা যায়। ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্কীয় ভাষাসমূহৰ অধিকাংশ ভাষাভাষী চুবুৰীয়া ভূটান আৰু তিব্বতত বাস কৰে। ভোটীয় আৰু তানি অঞ্চলৰ মাজত শ্বাৰডুকপেন, বুগুন, হ্ৰুছো, কৰো, মিজি, বাংৰু আৰু পুৰইক বা সুলুং ভাষাসমূহ পোৱা যায়। এই ভাষাসমূহৰ বহুতো এতিয়াও পৰ্যাপ্তভাৱে অধ্যয়ন আৰু শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হোৱা নাই। এইবোৰত বিশেষ গাঁথনিগত আৰু শব্দভাণ্ডাৰগত বৈশিষ্ট্য দেখা যায়, যিয়ে অঞ্চলটোত দীৰ্ঘ ভাষিক ইতিহাস আৰু চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে জটিল ভাষিক যোগাযোগৰ প্ৰতিফলন ঘটাব পাৰে। ইয়াৰ ভিতৰত পুৰইক ভাষা আৰু সংস্কৃতি প্ৰাগৈতিহাসিক আৰু নৃভাষাবৈজ্ঞানিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত। তথাপি এই ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ বিষয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য প্ৰকাশিত তথ্য তুলনামূলকভাৱে সীমিত। ভোটীয় আৰু তানি ভাষাগোষ্ঠীৰ বাহিৰেও আধুনিক অৰুণাচল প্ৰদেশত বিভিন্ন চৰকাৰী বিভাগ আৰু প্ৰতিষ্ঠানত নিয়োজিত প্ৰব্ৰজনকাৰী আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কৰ্মচাৰীসকলে কোৱা ভাষাও আছে। ভাৰতীয় সংবিধানৰ বিধান অনুসৰি এইবোৰৰ ভাষাভাষীসকলক অজনজাতীয় হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয়। তিব্বত-ব্ৰহ্মীয় পৰিয়ালৰ বাহিৰত ৰাজ্যখনত টাই ভাষা পৰিয়ালৰ একমাত্ৰ প্ৰতিনিধি হৈছে টাই খামতি ভাষা। ইয়াৰ ম্যানমাৰৰ শান ৰাজ্যৰ শান ভাষাৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। খামতি ভাষাৰ উপস্থিতি অষ্টাদশ অথবা ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে উত্তৰ ম্যানমাৰৰ পৰা হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। ইংৰাজীৰ উপৰি অসমীয়া, বাংলা, নেপালী আৰু বিশেষকৈ হিন্দী ভাষাৰ ব্যৱহাৰ ৰাজ্যখনত বৃদ্ধি পাইছে। বিশেষকৈ প্ৰাথমিক শিক্ষা ব্যৱস্থাত বিহাৰ আৰু উত্তৰ ভাৰতৰ আন হিন্দীভাষী অঞ্চলৰ পৰা অহা শিক্ষকসকলৰ প্ৰভাৱৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ জনসংখ্যাৰ এটা বৃদ্ধি পোৱা অংশই হিন্দীৰ এক আঞ্চলিক মিশ্ৰিত ৰূপ মাতৃভাষা হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছে।

হিন্দী ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন ভাষিক জনগোষ্ঠীৰ মাজত সংযোগী ভাষা হিচাপে ব্যৱহৃত হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=How Hindi Became the Language of Choice in Arunachal Pradesh |url=https://scroll.in/article/675419/how-hindi-became-the-language-of-choice-in-arunachal-pradesh |date=22 August 2014 |publisher=Scroll.in}}&lt;/ref&gt; ২০১১ চনৰ দ্বিভাষিকতা আৰু ত্ৰিভাষিকতাৰ তথ্য অনুসৰি, ৰাজ্যখনৰ প্ৰায় ৬২.৮ শতাংশ লোক, অৰ্থাৎ প্ৰায় ন লাখ মানুহে, হিন্দীক প্ৰথম, দ্বিতীয় অথবা অতিৰিক্ত ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=C-17: Population by Bilingualism and Trilingualism, Arunachal Pradesh – 2011 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10274/download/13386/DDW-C17-1200.XLSX |publisher=Office of the Registrar General and Census Commissioner, India}}&lt;/ref&gt; এই ভাষিক বৈচিত্ৰ্যৰ মাজতো ৰাজ্যখনৰ একমাত্ৰ স্বীকৃত চৰকাৰী ভাষা হৈছে ইংৰাজী।

===সাক্ষৰতা===
চৰকাৰী পৰিসংখ্যা অনুসৰি অৰুণাচল প্ৰদেশৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ২০০১ চনৰ ৫৪.৭৪ শতাংশৰ পৰা ২০১১ চনত ৬৬.৯৫ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। ২০১১ চনত ৰাজ্যখনৰ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা আছিল ৭,৮৯,৯৪৩ জন। ইয়াৰে ৪,৫৪,৫৩২ জন পুৰুষ (৭৩.৬৯%) আৰু ৩,৩৫,৪১১ গৰাকী মহিলা (৫৯.৫৭%) আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Census of India: Provisional Population Tables – Census 2011 |url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/Table-2(3)_literacy.pdf |publisher=Census of India |access-date=11 April 2011}}&lt;/ref&gt;

==প্ৰশাসনিক বিভাজন==
{{Main|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জিলাসমূহ}}

অৰুণাচল প্ৰদেশক পশ্চিম, মধ্য আৰু পূব নামৰ তিনিটা প্ৰশাসনিক সংমণ্ডলত বিভক্ত কৰা হৈছে। প্ৰতিটো সংমণ্ডলৰ দায়িত্বত এজনকৈ সংমণ্ডল আয়ুক্ত থাকে। ৰাজ্যখনত ২৮খন প্ৰশাসনিক জিলা আছে। প্ৰতিখন জিলাৰ প্ৰশাসনিক দায়িত্ব এজন জিলা উপায়ুক্তৰ অধীনত থাকে। বিভিন্ন চৰকাৰী বিভাগে জিলা উপায়ুক্তক প্ৰশাসন পৰিচালনাত সহায় কৰে। জিলাসমূহৰ আইন-শৃংখলা সম্পৰ্কীয় কাৰ্যত আৰক্ষী অধীক্ষকে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। মাটিকালিৰ ফালৰ পৰা পশ্চিম ছিয়াং ৰাজ্যখনৰ বৃহত্তম জিলা আৰু টাৱাং আটাইতকৈ সৰু জিলা। জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা পাপুমপাৰে বৃহত্তম আৰু দিবাং উপত্যকা আটাইতকৈ সৰু জিলা।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Arunachal Pradesh Districts |url=https://www.arunachalpradesh.gov.in/ |website=Government of Arunachal Pradesh |access-date=22 December 2025}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! পশ্চিম সংমণ্ডল !! মধ্য সংমণ্ডল !! পূব সংমণ্ডল
|-
| valign=&quot;top&quot; |
* পূব কামেং
* কামলে
* ক্ৰা দাদি
* কুৰুং কুমেই
* নামনি সোৱণশিৰি
* পাক্কে-কেচাং
* পাপুমপাৰে
* টাৱাং
* পশ্চিম কামেং
| valign=&quot;top&quot; |
* লেপা ৰাদা
* নামনি ছিয়াং
* শি-য়োমি
* উজনি সোৱণশিৰি
* পশ্চিম ছিয়াং
| valign=&quot;top&quot; |
* অনজৌ
* চাংলাং
* দিবাং উপত্যকা
* পূব ছিয়াং
* লোহিত
* লংডিং
* নামনি দিবাং উপত্যকা
* নামছাই
* ছিয়াং
* টিৰাপ
* উজনি ছিয়াং
|}

===প্ৰধান নগৰসমূহ===

অৰুণাচল প্ৰদেশৰ নগৰ নিগম, নগৰ পৰিষদ আৰু নগৰ সমিতিসমূহৰ ভিতৰত তলত উল্লেখিত স্থানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত।

====নগৰ নিগম====
* [[ইটানগৰ]] নগৰ নিগম

====নগৰ পৰিষদ====
* পাচিঘাট নগৰ পৰিষদ

====নগৰ সমিতিসমূহ====
* দেওমালি
* আলং
* চেপ্পা
* [[তেজু]]
* দাপৰিজো
* নামছাই
* জিৰো
* ৰ'ইং
* টাৱাং
* খোন্সা
* বমডিলা
* পাচিঘাট


==অৰ্থনীতি==
তলৰ তালিকাত ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিসংখ্যা আৰু কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ মন্ত্ৰালয়ৰ বজাৰ মূল্য অনুসৰি অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুঠ ৰাজ্যিক ঘৰুৱা উৎপাদনৰ পৰিৱৰ্তন দেখুওৱা হৈছে। পৰিমাণসমূহ ভাৰতীয় টকাৰ বিলিয়ন এককত দিয়া হৈছে।{{citation needed}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! বছৰ !! মুঠ ৰাজ্যিক ঘৰুৱা উৎপাদন (বিলিয়ন টকা)
|-
| ১৯৮০ || ১.০৭০
|-
| ১৯৮৫ || ২.৬৯০
|-
| ১৯৯০ || ৫.০৮০
|-
| ১৯৯৫ || ১১.৮৪০
|-
| ২০০০ || ১৭.৮৩০
|-
| ২০০৫ || ৩১.৮৮০
|-
| ২০১০ || ৬৫.২১০
|-
| ২০১৫ || ১৫৫.৮৮০
|}

২০০৪ চনত বৰ্তমানৰ মূল্য অনুসৰি অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুঠ ৰাজ্যিক ঘৰুৱা উৎপাদন প্ৰায় ৭০৬ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰ আৰু ২০১২ চনত প্ৰায় ১.৭৫ বিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰ বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতি মূলতঃ কৃষিনিৰ্ভৰ। স্থানান্তৰিত কৃষিপদ্ধতিক স্থানীয়ভাৱে ''ঝুম'' বুলি জনা যায় আৰু ই জনজাতীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ব্যাপকভাৱে প্ৰচলিত। অৱশ্যে শেহতীয়া বছৰসমূহত উপাৰ্জনৰ বিকল্প উৎস বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত আগৰ তুলনাত ঝুম খেতিৰ প্ৰচলন কিছু হ্ৰাস পাইছে। অৰুণাচল প্ৰদেশত প্ৰায় ৬১,০০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ বনাঞ্চল আছে। বনজ সামগ্ৰী ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতিৰ দ্বিতীয় উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ। ৰাজ্যখনত ধান, মাকৈ, বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ক্ষুদ্ৰ শস্য, ঘেঁহু, মাহজাতীয় শস্য, কুঁহিয়াৰ, আদা আৰু তৈলবীজৰ খেতি কৰা হয়।

উদ্যানশস্য আৰু ফলমূলৰ বাগিচাৰ বাবেও অৰুণাচল প্ৰদেশ উপযোগী। ৰাজ্যখনৰ প্ৰধান উদ্যোগসমূহৰ ভিতৰত চাউল কল, ফল সংৰক্ষণ আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণ উদ্যোগ, তাঁতশিল্প আৰু হস্তশিল্প অন্যতম। আইন অনুসৰি কাঠ কটা কল আৰু প্লাইউড বাণিজ্য নিষিদ্ধ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Arunachal Pradesh Economy |url=http://www.thisismyindia.com/arunachal-pradesh/arunachal-pradesh-economy.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160508051639/http://www.thisismyindia.com/arunachal-pradesh/arunachal-pradesh-economy.html |archive-date=8 May 2016}}&lt;/ref&gt; অৱশ্যে ৰাজ্যখনত বহুতো কাঠ কটা কল আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economy of Arunachal Pradesh |url=http://www.mapsofindia.com/arunachal-pradesh/economy.html |access-date=26 November 2016}}&lt;/ref&gt; ভাৰতৰ এতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে ব্যৱহাৰ নোহোৱা জলবিদ্যুৎ উৎপাদন ক্ষমতাৰ এটা উল্লেখযোগ্য অংশ অৰুণাচল প্ৰদেশত অৱস্থিত। ২০০৮ চনত অৰুণাচল প্ৰদেশ চৰকাৰে বিভিন্ন কোম্পানীৰ সৈতে কেইবাখনো বুজাবুজিৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছিল। এই চুক্তিসমূহত ৪২টামান জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ প্ৰস্তাৱ আছিল। প্ৰকল্পসমূহৰ সম্ভাব্য মুঠ বিদ্যুৎ উৎপাদন ক্ষমতা ২৭,০০০ মেগাৱাটতকৈ অধিক আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Massive Dam Plans for Arunachal |url=http://www.indiatogether.org/2008/feb/env-arunachal.htm |date=17 February 2008 |publisher=India Together}}&lt;/ref&gt; প্ৰায় ১০,০০০–১২,০০০ মেগাৱাট বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ লক্ষ্য থকা উজনি ছিয়াং জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ২০০৯ চনৰ এপ্ৰিলত আৰম্ভ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=India Pre-empts Chinese Design in Arunachal |url=http://newindianexpress.com/nation/article53042.ece |work=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt;

==পৰিবহণ==
===বিমানপথ===
ইটানগৰ বিমানবন্দৰ হৈছে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজধানী ইটানগৰক সেৱা আগবঢ়োৱা বিমানবন্দৰ। হলংগীত প্ৰায় ৬.৫ বিলিয়ন টকা ব্যয়েৰে এই নতুন বিমানবন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=PMO Ends Tussle between AAI and Arunachal |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/pmo-ends-tussle-between-aai-and-arunachal/article3696836.ece |work=The Hindu |date=28 July 2012}}&lt;/ref&gt; ২০২২ চনত ইণ্ডিগ'ই মুম্বাই আৰু কলকাতাৰ পৰা ইটানগৰলৈ প্ৰত্যক্ষ বিমানসেৱা আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=IndiGo Commences Operations from Donyi Polo Airport, Itanagar |url=https://www.goindigo.in/press-releases/indigo-commences-operations-from-donyi-polo-airport-itanagar.html |publisher=IndiGo |date=28 November 2022}}&lt;/ref&gt; এলায়েন্স এয়াৰে কলকাতাৰ পৰা গুৱাহাটী হৈ পাচিঘাট বিমানবন্দৰলৈ বিমানসেৱা পৰিচালনা কৰে। এই বিমানপথটো ভাৰত চৰকাৰৰ আঞ্চলিক সংযোগ আঁচনি ''উড়ান''ৰ অধীনত ২০১৮ চনৰ মে' মাহত আৰম্ভ হৈছিল।

২০১৭ চনত পাচিঘাট বিমানবন্দৰত যাত্ৰীবাহী টাৰ্মিনেলৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arunachal's First Commercial Flight Lands at Pasighat Airport |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/itanagar/arunachals-first-commercial-flight-lands-at-pasighat-airport/articleshow/64271968.cms |work=The Times of India |date=22 May 2018}}&lt;/ref&gt; ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ দাপৰিজো, জিৰো, আলং আৰু তেজু বিমানবন্দৰসমূহ সৰু বিমানবন্দৰ আৰু ইংৰাজী খচৰাৰ বিৱৰণ অনুসৰি সেই সময়ত কাৰ্যক্ষম নাছিল। চৰকাৰে এই বিমানবন্দৰসমূহৰ উন্নয়নৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Govt Considering Setting up of 3 Greenfield Airports in NE |url=http://www.thehindubusinessline.com/industry-and-economy/logistics/govt-considering-setting-up-of-3-greenfield-airports-in-ne/article6312413.ece |work=The Hindu BusinessLine |date=13 August 2014}}&lt;/ref&gt; ৰাজ্যখন স্থলপথেৰে সংযুক্ত হোৱাৰ আগতে এই বিমানপথসমূহ খাদ্যসামগ্ৰী বিতৰণৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===পথ পৰিবহণ===

[[File:Parsuram.jpg|thumb|তিনিচুকীয়াৰ পৰা [[পৰশুৰাম কুণ্ড]]লৈ যোৱা পথ।]]
[[File:Hunli Signboard Arunachal Pradesh.jpg|thumb|হুনলিৰ পথ নিৰ্দেশক ফলক।]]

অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰধান ঘাইপথ হৈছে ট্ৰান্স-অৰুণাচল ঘাইপথ বা ১৩ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ। এই পথটোৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১,২৯৩ কিলোমিটাৰ। আগতে ইয়াক ২২৯ আৰু ৫২ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ হিচাপে জনা গৈছিল। ঘাইপথটো টাৱাঙৰ পৰা আৰম্ভ হৈ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ প্ৰায় সমগ্ৰ প্ৰস্থ অতিক্ৰম কৰে। তাৰ পিছত দক্ষিণলৈ অসমত প্ৰৱেশ কৰি ৱাক্ৰোত শেষ হয়। প্ৰকল্পটো তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]হে ২০০৮ চনত ঘোষণা কৰিছিল। ২০১৫–১৬ চনৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰাৰ লক্ষ্য আছিল যদিও ই ২০১৮ চনত কাৰ্যক্ষম হৈছিল।

অসমৰ মাজেদি যোৱা ১৫ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ দক্ষিণ সীমান্ত অনুসৰণ কৰে। অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ ওপৰত নিৰ্মিত ভূমিকম্প-প্ৰতিৰোধী ৰেল আৰু পথ দলং [[বগীবিল দলং]]ৰ ফলত মধ্য অৰুণাচল প্ৰদেশলৈ যোগাযোগ সহজ হৈছে। ২০১৮ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে এই দলংখন জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰিছিল। ৪১৫ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে ইটানগৰক সেৱা আগবঢ়ায়। ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ অৰুণাচল প্ৰদেশ ৰাজ্যিক পৰিবহণ সেৱাই ইটানগৰৰ পৰা বিভিন্ন জিলাৰ সদৰলৈ দৈনিক বাছসেৱা পৰিচালনা কৰে।

ইয়াৰ লগতে অসমৰ তেজপুৰ আৰু গুৱাহাটী, মেঘালয়ৰ শ্বিলং আৰু নাগালেণ্ডৰ ডিমাপুৰলৈও বাছসেৱা আছে।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Itanagar-Dimapur Bus Service Flagged Off |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/itanagar-dimapur-bus-service-flagged-off/articleshow/56168153.cms |work=The Times of India |date=25 December 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Night Coach Bus Services Introduced |url=http://www.arunachalpradesh.gov.in/csp_ap_portal/night-bus-service-again.html |publisher=Government of Arunachal Pradesh}}&lt;/ref&gt; ২০০৭ চনৰ তথ্য অনুসৰি, কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ আৰ্থিক সাহায্যৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ প্ৰতিখন গাঁও পথৰ সৈতে সংযুক্ত হৈছিল। প্ৰায় প্ৰতিখন সৰু চহৰত দৈনিক বাছসেৱাৰ সুবিধাসহ নিজস্ব বাছ আস্থান আছে। অসমৰ সৈতে উন্নত পথ যোগাযোগৰ ফলত বাণিজ্যও বৃদ্ধি পাইছে। ২০১৪ চনত পূব–পশ্চিম দিশত দুটা অতিৰিক্ত ঘাইপথৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছিল। ইয়াৰে এটা পাহাৰৰ নামনি অংশৰ ঔদ্যোগিক কৰিডৰ ঘাইপথ আৰু আনটো মেকমোহন ৰেখাৰ সমান্তৰাল সীমান্ত ঘাইপথ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Top Officials to Meet to Expedite Road Building along China Border |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Top-officials-to-meet-to-expedite-road-building-along-China-border/articleshow/44831871.cms |work=The Times of India |date=16 October 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Indian Government Plans Highway along Disputed China Border |url=https://thediplomat.com/2014/10/indian-government-plans-highway-along-disputed-china-border/ |work=The Diplomat |date=2014}}&lt;/ref&gt; সীমান্ত ঘাইপথৰ প্ৰস্তাৱিত গতিপথৰ মানচিত্ৰও প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Proposed Frontier Highway Alignment |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20141016/nat7.jpg}}&lt;/ref&gt;

===ৰেলপথ===
২০১৩ চনৰ শেষভাগত অৰুণাচল প্ৰদেশে প্ৰথম ৰেলপথ লাভ কৰে। অসমৰ মূল ৰে'লপথৰ হাৰমতীৰ পৰা অৰুণাচল প্ৰদেশৰ নাহৰলগুনলৈ নতুন সংযোগ ৰেলপথ মুকলি কৰা হৈছিল। ৩৩ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ব্ৰডগজ ৰেলপথটোৰ নিৰ্মাণ ২০১২ চনত সম্পূৰ্ণ হৈছিল। অসমৰ মূল ৰেলপথটো ব্ৰডগজলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ পিছত নতুন সংযোগটো কাৰ্যক্ষম হৈছিল। ২০১৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত নতুনকৈ নিৰ্মিত ২০ কিলোমিটাৰ হাৰমতী–নাহৰলগুন ৰেলপথৰ জৰিয়তে ইটানগৰ ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। সেইদিনা অসমৰ ডেকাৰগাঁৱৰ পৰা এখন ৰেল ইটানগৰৰ কেন্দ্ৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিলোমিটাৰ দূৰৈৰ নাহৰলগুন ৰেল ষ্টেচনত উপস্থিত হৈছিল। মুঠ যাত্ৰাপথৰ দৈৰ্ঘ্য আছিল ১৮১ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Arunachal Pradesh Capital Itanagar Put on India's Railway Map |url=http://www.indiatimes.com/lifestyle/travel/arunachal-pradesh-capital-itanagar-put-on-indias-railway-map-139950.html |work=Indiatimes |date=8 April 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arunachal Pradesh Now on Railway Map, Train Reaches Naharlagun |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-04-12/news/49080232_1_harmuti-railway-map-arunachal-pradesh |work=The Economic Times |date=12 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140819090627/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-04-12/news/49080232_1_harmuti-railway-map-arunachal-pradesh |archivedate=2014-08-19 |access-date=2026-10-25 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; ২০১৫ চনৰ ২০ ফেব্ৰুৱাৰীত নতুন দিল্লীৰ পৰা নাহৰলগুনলৈ প্ৰথমখন প্ৰত্যক্ষ ৰেলসেৱা আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে এই সেৱাৰ শুভাৰম্ভ কৰিছিল। ভাৰত চৰকাৰে পৰৱৰ্তী সময়ত চীনৰ সীমান্তৰ ওচৰৰ টাৱাংলৈ ৰেলপথ সম্প্ৰসাৰণৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kalita |first=Prabin |title=Modi to Flag Off First Train from Arunachal to Delhi |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Modi-to-flag-off-first-train-from-Arunachal-to-Delhi/articleshow/46307403.cms |work=The Times of India |date=20 February 2015}}&lt;/ref&gt;

==শিক্ষা==
[[File:NERIST academic block.jpg|thumb|নৰ্থ ইষ্টাৰ্ণ ৰিজিঅ'নেল ইনষ্টিটিউট অৱ ছায়েন্স এণ্ড টেকন'লজিৰ শিক্ষাভৱন।]]
[[File:NIT Arunachal Pradesh.jpg|thumb|য়ুপিয়াত অৱস্থিত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অস্থায়ী চৌহদ।]]

অৰুণাচল প্ৰদেশ চৰকাৰে বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰৰ দৰে বেচৰকাৰী সংগঠনৰ সহযোগত ৰাজ্যখনৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰি আহিছে। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। ৰাজ্যখনৰ প্ৰধান বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত [[ৰাজীৱ গান্ধী বিশ্ববিদ্যালয়]] (পূৰ্বৰ অৰুণাচল বিশ্ববিদ্যালয়), ইন্দিৰা গান্ধী প্ৰযুক্তি আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয় আৰু হিমালয়ান বিশ্ববিদ্যালয় অন্যতম। ৰাজীৱ গান্ধী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনত নিয়মীয়া স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, শিক্ষক শিক্ষা, স্বাস্থ্যবিজ্ঞান আৰু নাৰ্ছিং শিক্ষাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ৩৬খন প্ৰতিষ্ঠান আছে। এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহ চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত উভয় খণ্ডৰ অধীনত পৰিচালিত।

ৰাজ্যখনৰ প্ৰথম মহাবিদ্যালয় জৱাহৰলাল নেহৰু মহাবিদ্যালয় ১৯৬৪ চনত পাচিঘাটত স্থাপিত হৈছিল। ২০১৪ চনত ৰাজ্যখনৰ প্ৰথম কাৰিকৰী বিশ্ববিদ্যালয় নৰ্থ ইষ্ট ফ্ৰন্টিয়াৰ টেকনিকেল ইউনিভাৰ্চিটি (NEFTU) স্থাপন কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন পশ্চিম ছিয়াং জিলাৰ আলংত ভাৰতীয় অটোমোবাইল ছ'চাইটি, নতুন দিল্লীৰ উদ্যোগত স্থাপিত হৈছিল। ৰাজ্যখনত নৰ্থ ইষ্টাৰ্ণ ৰিজিঅ'নেল ইনষ্টিটিউট অৱ ছায়েন্স এণ্ড টেকন'লজি](NERIST) নামৰ এখন ডিমড বিশ্ববিদ্যালয়ো আছে। ইয়াৰ লগতে ২০১০ চনৰ ১৮ আগষ্টত স্থাপিত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, অৰুণাচল প্ৰদেশ (NIT) ইটানগৰৰ সদৰ য়ুপিয়াত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web |title=NIT Arunachal Pradesh, Government of India |url=http://www.nitap.in |access-date=30 April 2019}}&lt;/ref&gt;

[[File:St Claret College Ziro.JPG|thumb|জিৰোৰ ছেইণ্ট ক্লেৰেট মহাবিদ্যালয়।]]

NERIST-এ কাৰিকৰী আৰু ব্যৱস্থাপনা শিক্ষাৰ উচ্চ পৰ্যায়ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। কাৰিকৰী শিক্ষা সঞ্চালকালয়ে প্ৰতি বছৰে পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰে, যাতে উত্তীৰ্ণ শিক্ষাৰ্থীসকলে আন ৰাজ্যত উচ্চশিক্ষা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। ইংৰাজী খচৰাত উল্লেখিত ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যায়ন আৰু স্বীকৃতি পৰিষদ (NAAC)ৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত শিক্ষানুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত আছে—

* জৱাহৰলাল নেহৰু মহাবিদ্যালয়, পাচিঘাট — A গ্ৰেড
* ছেইণ্ট ক্লেৰেট মহাবিদ্যালয়, জিৰো — A গ্ৰেড
* ইন্দিৰা গান্ধী চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়, তেজু — B++ গ্ৰেড
* ৰাজীৱ গান্ধী বিশ্ববিদ্যালয় — B গ্ৰেড
* ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, অৰুণাচল প্ৰদেশ — B গ্ৰেড
* দেৰা নাটুং চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়, ইটানগৰ — B গ্ৰেড
* চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়, বমডিলা — B গ্ৰেড
* ডনি-পল' চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়, কামকি — B গ্ৰেড
* ৰাংফ্ৰা চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়, চাংলাং — C গ্ৰেড

দেওমালিৰ ৱাংচা ৰাজকুমাৰ চৰকাৰী মহাবিদ্যালয় ৰাজ্যখনৰ দক্ষিণ-পূব অংশৰ একমাত্ৰ মহাবিদ্যালয় হিচাপে ইংৰাজী খচৰাত উল্লেখ আছে। ইয়াত টিৰাপ, চাংলাং আৰু লংডিং জিলাৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Wangcha Rajkumar Government College |url=https://www.wrgcollege.edu.in/ |access-date=13 September 2023}}&lt;/ref&gt; ৰাজ্যখনত বৌদ্ধ ধৰ্মীয় সংস্থাৰ অধীনত পৰিচালিত পালি বিদ্যাপীঠৰ দৰে শিক্ষানুষ্ঠানো আছে। এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহত সাধাৰণ শিক্ষাৰ লগতে পালি আৰু খামতি লিপিও শিক্ষা দিয়া হয়। অৰুণাচল প্ৰদেশত নিজস্ব লিপি থকা একমাত্ৰ জনগোষ্ঠী হিচাপে খামতিসকলক ইংৰাজী খচৰাত উল্লেখ কৰা হৈছে। লোহিত জিলাৰ বিভিন্ন স্থানত ধৰ্মীয় গ্ৰন্থৰ পুথিভঁৰাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত বৃহত্তম পুথিভঁৰালটো চৌখামত অৱস্থিত। ৰাজ্যখনত দুখন পলিটেকনিক প্ৰতিষ্ঠান আছে। ২০০২ চনত স্থাপিত ৰাজীৱ গান্ধী চৰকাৰী পলিটেকনিক ইটানগৰত আৰু ২০০৬ চনত স্থাপিত টমি পলিটেকনিক মহাবিদ্যালয় বাছাৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ উপৰি আইন শিক্ষাৰ বাবে ইটানগৰৰ ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অৰুণাচল ল' একাডেমী আৰু ইটানগৰৰ জোটেত অৱস্থিত চৰকাৰী জাৰবম গামলিন চৰকাৰী আইন মহাবিদ্যালয় আছে। উদ্যানপালন আৰু বনবিদ্যা মহাবিদ্যালয় [[ইম্ফল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে সংযুক্ত।

==ৰাজনীতি==
২০১৬ চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা ডিচেম্বৰলৈ অৰুণাচল প্ৰদেশে এক ৰাজনৈতিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ মুখ্যমন্ত্ৰী নাবাম টুকীয়ে ২০১১ চনৰ ১ নৱেম্বৰত জাৰবম গামলিনৰ স্থানত মুখ্যমন্ত্ৰীৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ ২০১৬ চনৰ জানুৱাৰীলৈ এই পদত আছিল। ২০১৬ চনৰ ৰাজনৈতিক সংকটৰ পিছত ৰাজ্যখনত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন জাৰি কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ মুখ্যমন্ত্ৰিত্বৰ কাৰ্যকালৰ অন্ত পৰিছিল। ২০১৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে অযোগ্য ঘোষণা কৰা ১৪জন বিধায়কক পুনৰ পদত বাহাল ৰখাৰ পিছত কালিখো পুল মুখ্যমন্ত্ৰী হৈছিল। ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৰাজ্যপাল জে. পি. ৰাজখোৱাই বিধানসভাৰ অধিৱেশন ২০১৬ চনৰ ১৪ জানুৱাৰীৰ পৰা ২০১৫ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰলৈ আগুৱাই নিয়াৰ নিৰ্দেশ বাতিল কৰিছিল। এই নিৰ্দেশৰ ফলত অৰুণাচল প্ৰদেশত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন জাৰি কৰা হৈছিল। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি ২০১৬ চনৰ ১৩ জুলাইত নাবাম টুকীক পুনৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। কিন্তু বিধানসভাত আস্থা ভোটৰ কেইঘণ্টামান আগতে ১৬ জুলাইত তেওঁ মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। তাৰ পিছত পেমা খান্দু কংগ্ৰেছৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। ২০১৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত পেমা খান্দুৱে সংখ্যাগৰিষ্ঠ বিধায়কৰ সৈতে পিপলছ পাৰ্টি অৱ অৰুণাচলত যোগদান কৰে।

তাৰ পিছত ২০১৬ চনৰ ডিচেম্বৰত তেওঁ সংখ্যাগৰিষ্ঠ বিধায়কৰ সৈতে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ মুকলি স্থানত মলত্যাগমুক্ত (ODF) মৰ্যাদা লাভ কৰা দ্বিতীয়খন ৰাজ্য হয়।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arunachal Becomes 2nd NE State to Achieve ODF Status |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/arunachal-becomes-2nd-ne-state-to-achieve-odf-status/articleshow/62348405.cms |work=The Times of India |date=3 January 2018}}&lt;/ref&gt; ২০১৭, ২০২১ আৰু ২০২৩ চনত চীনে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ বিভিন্ন স্থানৰ নাম চীনা আৰু তিব্বতী ভাষাত সলনি কৰাৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰিছিল। চীনে এই অঞ্চলসমূহক ''দক্ষিণ তিব্বত''ৰ অংশ আৰু চীনৰ অবিচ্ছেদ্য ভূখণ্ড বুলি দাবী কৰে। এই নাম সলনিৰ প্ৰস্তাৱসমূহত ১১টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত পৰ্বতশৃংগ, নদী আৰু জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চল আছিল।&lt;ref name=&quot;ChinaNameClaims&quot;&gt;{{cite news |title=China Provokes India, Includes Arunachal Pradesh, Aksai Chin in New Standard Map |work=Himalayan Times |date=30 August 2023 |page=3}}&lt;/ref&gt; ভাৰত চৰকাৰে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ভূখণ্ডৰ ওপৰত চীনৰ দাবী প্ৰত্যাখ্যান কৰি আহিছে। ভাৰত আৰু চীন উভয়েই সীমান্তত সামৰিক উপস্থিতি বৃদ্ধি কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Arunachal Pradesh: India Rejects China's Attempt to Rename Disputed Places |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-65134534 |work=BBC News |date=4 April 2023}}&lt;/ref&gt; ২০২৩ চনৰ ২৮ আগষ্টত চীন গণপ্ৰজাতন্ত্ৰৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ মন্ত্ৰালয়ে এখন নতুন ''মানক মানচিত্ৰ'' প্ৰকাশ কৰে। এই মানচিত্ৰত অৰুণাচল প্ৰদেশক চীনৰ অংশ হিচাপে দেখুওৱা হৈছিল। ইয়াৰ লগতে আন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে বিবাদিত ভূমি আৰু জলভাগসমূহকো চীনৰ ভূখণ্ড হিচাপে দেখুওৱা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;ChinaNameClaims&quot;/&gt;

==ৰাজ্যিক প্ৰতীকসমূহ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! প্ৰতীক !! নাম !! ছবি
|-
| ৰাজ্যিক মোহৰ || অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মোহৰ || [[File:Arunachal Pradesh Seal.svg|50px]]
|-
| ৰাজ্যিক প্ৰাণী || মিথুন (''Bos frontalis'') || [[File:Wild Bos gaurus Upparabeeranahalli.jpg|50px]]
|-
| ৰাজ্যিক চৰাই || ধনেশ (''Buceros bicornis'') || [[File:Great-Hornbill.jpg|50px]]
|-
| ৰাজ্যিক ফুল || কপৌফুল (''Rhynchostylis retusa'') || [[File:Rhynchostylis retusa.JPG|50px]]
|-
| ৰাজ্যিক গছ || হলং (''Dipterocarpus retusus'')&lt;ref&gt;{{cite web |title=Arunachal Pradesh Symbols |url=http://knowindia.gov.in/national-identity-elements/states-ut-symbol.php |publisher=Government of India |access-date=19 November 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171127114512/http://knowindia.gov.in/national-identity-elements/states-ut-symbol.php |archivedate=27 November 2017 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; || [[File:Dipterocarpus macrocarpus Hollong young leafIMG 1920 05.jpg|50px]]
|}

==ভৌগোলিক সূচক==
অৰুণাচল প্ৰদেশৰ খাও টাই বা খামতি চাউলে ২০২৩ চনৰ ৩ অক্টোবৰত ভাৰত চৰকাৰৰ ভৌগোলিক সূচক পঞ্জীয়নৰ অধীনত GI মৰ্যাদা লাভ কৰে। এই স্বীকৃতি ২০৩১ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰলৈ বৈধ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=18 Lesser-Known GI-Certified Products of Arunachal Pradesh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/etimes/trending/18-lesser-known-gi-certified-products-of-arunachal-pradesh/photostory/108183979.cms |work=The Times of India |date=3 March 2024}}&lt;/ref&gt; লোহিত জিলাৰ নামছাই অৰ্গেনিক স্পাইচেছ এণ্ড এগ্ৰিকালচাৰেল প্ৰডিউচাৰ কোম্পানী লিমিটেডে খাও টাই চাউলৰ GI পঞ্জীয়নৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত আবেদন দাখিল কৰাৰ পিছত ২০২৩ চনত চেন্নাইস্থিত ভৌগোলিক সূচক পঞ্জীয়নে এই চাউলক GI স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ ফলত ''অৰুণাচল প্ৰদেশ খাও টাই (খামতি ৰাইচ)'' নামটো সেই অঞ্চলত উৎপাদিত চাউলৰ বাবে সংৰক্ষিত হয়। ই অৰুণাচল প্ৰদেশৰ GI স্বীকৃতি লাভ কৰা প্ৰথম চাউলৰ প্ৰকাৰ আৰু ৰাজ্যখনৰ GI স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সামগ্ৰীৰ তৃতীয় প্ৰকাৰ। GI স্বীকৃতিয়ে এই চাউলৰ অবৈধ বিক্ৰী আৰু বিপণনৰ বিৰুদ্ধে আইনী সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে আৰু ইয়াক এক পৃথক পৰিচয় দিয়ে।

==টোকা==
{{notelist}}

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
{{reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
{{Commons category|Arunachal Pradesh|অৰুণাচল প্ৰদেশ}}
*{{Official website|http://arunachalpradesh.nic.in/}}
* [http://arunachaltourism.com/ অৰুণাচল প্ৰদেশত পৰ্যটন] (আনুষ্ঠানিক)
* {{wikivoyage|Arunachal Pradesh|অৰুণাচল প্ৰদেশ}}
* [http://reviewne.com/ reviewNE - উত্তৰ পূব ভাৰতৰ বিষয়ে সবিশেষ]
* [http://std-codes.in/stdcodes-of-Arunachal-Pradesh.html অৰুণাচল প্ৰদেশৰ এচ টি ডি (STD) সংকেতসমূহ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160531221349/http://std-codes.in/stdcodes-of-Arunachal-Pradesh.html |date=2016-05-31 }}
* [http://www1.american.edu/ted/ice/india-china.htm Arunachal Pradesh Territorial Dispute between India and China] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101001034140/http://www1.american.edu/ted/ice/india-china.htm |date=2010-10-01 }}, Inventory of Conflict and Environment

{{Geographic location
|Centre = অৰুণাচল প্ৰদেশ
|North = {{flagicon|PRC}} [[তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল]], [[চীন]]
|Northeast =
|East = {{flagicon|Burma}} [[Kachin State|কচিন ৰাজ্য]], [[বাৰ্মা]]
|Southeast = {{flagicon|Burma}} [[Sagaing Region|চাগায়িং অঞ্চল]], বাৰ্মা
|South = [[নাগালেণ্ড]]
|Southwest = [[অসম]]
|West = {{flagicon|Bhutan}} [[Dzongdey#Zone_Statistics|পূব অঞ্চল]], [[ভূটান]]
|Northwest =
}}
{{Arunachal Pradesh}}
{{ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ}}
{{উত্তৰ পূব ভাৰত}}
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাজ্য]]
[[শ্ৰেণী:পোখালি (ভাৰত)]]
[[শ্ৰেণী:সাতভনী ৰাজ্যসমূহ]]</text>
      <sha1>cev4jwk7ouppuxy6rx64xxfred5op23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কামাখ্যা মন্দিৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3382</id>
    <revision>
      <id>649612</id>
      <parentid>636019</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:15:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21721" sha1="k7d5b9ao3m52kirjf7yj6fll2fpdkn7" xml:space="preserve">{{unreferenced}}
{{Infobox Mandir
|name = কামাখ্যা মন্দিৰ
|image = Kamakhya Temple.jpg
|image_size = 250
|image_alt =
|caption = কামাখ্যা মন্দিৰ, গুৱাহাটী
|pushpin_map = India Assam
| latd = 26.16
| longd = 91.78
|map_caption = অসম মানচিত্ৰত কামাখ্যা মন্দিৰৰ অৱস্থান
|map_size = 250
|other_names = মা কামাখ্যা
|assamese = কামাখ্যা মন্দিৰ
|sanskrit_translit = 
|country = ভাৰত
|state/province = [[অসম]]
|district = [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা|কামৰূপ মহানগৰ]]
|locale = কামাখ্যা
|primary_deity = শক্তি
|important_festivals = [[অম্বুবাচী মেলা|অম্বুবাচী]], দুৰ্গাপূজা
|architecture = [[নীলাচল স্থাপত্যশৈলী]]
|number_of_temples =
|number_of_monuments =
|inscriptions =
|date_built = ১৫৬৫
|creator = প্ৰবাদ অনুসৰি নৰকাসুৰ, ইতিহাস অনুসৰি কোচ ৰজা বিশ্বসিংহ আৰু শেহতীয়াকৈ কোঁচ ৰজা নৰনাৰায়ণ আৰু চিলাৰায়ে পুনৰনিৰ্মাণ কৰিছিল। 
|temple_board =
|website = [http://www.kamakhyatemple.org/ www.kamakhyatemple.org]
}}

'''কামাখ্যা মন্দিৰ''' ({{lang-en|Kamakhya Temple}}) হৈছে [[অসম]]ৰ [[গুৱাহাটী]]ত অৱস্থিত [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ এক প্ৰাচীন মন্দিৰ। গোটেই ভাৰততে ব্যাপ্ত হৈ থকা মুঠ ৫১খন দেৱীপীঠৰ মাজৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ পীঠ এই কামাখ্যা মন্দিৰ।&lt;ref name=&quot;thesundayindian.com&quot; /&gt; [[নীলাচল পাহাৰ]]ত অৱস্থিত [[কামাখ্যা]] দেৱীৰ এই মন্দিৰকেই অসমৰ সবাতোকৈ প্ৰসিদ্ধ আৰু প্ৰভাৱশালী [[মন্দিৰ]] বুলি ভবা হয়। অতি প্ৰাচীন কালৰে পৰাই অসমৰ ইতিহাসৰ ৰাজনৈতিক আৰু ধাৰ্মিক দুয়ো দিশতে শক্তি উপাসনাৰ কেন্দ্ৰস্থল কামাখ্যাই অতিশয় গুৰুত্বপুৰ্ণ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰি আহিছে। কামাখ্যা মন্দিৰৰ নিৰ্মাণকৰ্তা হিচাপে প্ৰবাদ অনুসৰি নৰকাসুৰ আৰু ইতিহাস অনুসৰি কোচ নৃপতি মহাৰাজ বিশ্বসিংহ, তেওঁৰ পুত্ৰ [[নৰনাৰায়ণ]] আৰু [[চিলাৰায়]]ৰ কথা জনা যায়। মন্দিৰৰ শেষৰ অংশ ( নৃত্য-মণ্ডপ) আহোম স্বৰ্গদেউ  [[ৰাজেশ্বৰ সিংহ]]ৰ দিনত সংযোজন কৰা হয়। ইয়াত আহোম ড্ৰেগন [[ঙি ঙাও খাম]]ৰ ভাস্কৰ্যও দেখা যায়।&lt;ref&gt;Sarma 2017, pp: 17 NGI NGAO KHAM- A Mythical Figure of Tai Ahom People of Assam ,Dr. Rabindranath Sarma, Journal of Research in Humanities and Social Science, Vol.5 ~ Issue 5 (2017) pp: 14-18 ISSN(Online) : 2321-9467&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস আৰু প্ৰবাদ==
[[চিত্ৰ:Rock-cut figures of the Kamakhya Temple, 2025.jpg|200px|left|thumb|কামাখ্যা মন্দিৰ]]
[[File:The Kamakhya Temple, Guwahati, Assam.jpg|thumb|কামাখ্যা মন্দিৰ]]
;কামাখ্যা মন্দিৰ নিৰ্মাণ সন্দৰ্ভত ইতিহাসঃ* 
কোচ মহাৰাজ বিশ্বসিংহই গুৱাহাটীৰ সমীপৰ নীলাচলত অৱস্থিত কামাখ্যাপীঠৰ উদ্ধাৰ সাধন কৰি তাতে কামাখ্যা মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। কোৱা হয় সেই পীঠৰ মন্দিৰ সৰ্ব্ব প্ৰথম নিৰ্মাণ কৰিছিল নৰকাসুৰে। পিছলৈ এই পীঠ মাটিৰ তলত বিলুপ্তপ্ৰায় অৱস্থাত পতিত হৈ আছিল। সেই পৰ্বতৰ অধিবাসী সকলে সেই মাটিৰ স্তূপকেই দেৱস্থান বুলি মানি লৈ পূজা কৰিছিল। এবাৰ বিশ্বসিংহ আৰু শিষ্যসিংহই নৈশ অভিযান কালত সৈন্য সকলৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ পৰে আৰু পথ হেৰুৱাই বিভিন্ন স্থানত ঘূৰি পকি অৱশেষত নীলাচল পাহাৰত উপস্থিত হয়গৈ। তেওঁলোকে তাতে মাটিৰ এক স্তূপৰ কাষত গছৰ শিপাত বহি থকা এগৰাকী বৃদ্ধাৰ পৰা জানিব পাৰিলে যে সেই স্তূপটো পুৰণি অধিবাসীসকলৰ দেৱস্থান। ৰজাই সেই পীঠস্থানতে তেওঁৰ সৈন্য বাহিনীৰ সৈতে মিলনৰ অৰ্থে পূজা অৰ্চনা আগবঢ়ায় আৰু তেওঁৰ মনোবাঞ্চা পূৰণ হয়। সেই কাৰ্যৰ পাছত ৰজাই সেই স্থানৰ মহত্ত্ব দেখি বিষ্মিত হয় আৰু তেওঁ তাতেই স্বৰ্ণ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰি দিম বুলি সংকল্পবদ্ধ হয়। পিছত সেই স্থানৰ খননত তাত এক প্ৰাচীন মন্দিৰৰ অৱশেষ আবিস্কৃত হয়। ৰজাই সেই ভগ্নাৱশেষৰ ওপৰতে ইটাৰে এক নতুন মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল আৰু প্ৰতিটো ইটাত এক ৰতি সোণ প্ৰদান কৰিছিল বুলি জনশ্ৰুতি আছে। 
পিছত আকৌ ১৫৫৩ চনত মুছলমান সেনাপতি কালাপাহাৰে কামৰূপ আক্ৰমণ কৰি কামাখ্যা মন্দিৰ ধ্বংস কৰে। তাৰ পিছতে এই মন্দিৰ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে বিশ্বসিংহৰ পুত্ৰ কোচ নৃপতি মহাৰাজ নৰনাৰায়ণ আৰু তেওঁৰ ভাতৃ চিলাৰায়ে। 

কামাখ্যা মন্দিৰৰ উৎপত্তি সংক্ৰান্তত [[কালিকা পুৰাণ]]ত এটা আখ্যান আছে। আখ্যানটো এনে ধৰণৰ;

দক্ষৰ জীয়ৰী সতীয়ে পিতৃৰ অমতত মহাদেৱৰ সৈতে বিবাহ হৈছিল। সা-সম্পত্তি নাইকিয়া টোকোনা বুলি মহাদেৱক দক্ষই চকু পাৰি দেখিব নোৱাৰিছিল। এবাৰ দক্ষই এটা যজ্ঞৰ আয়োজন কৰিলে। কিন্তু তালৈ জোৱায়েকক নিমন্ত্ৰণ নকৰিলে। তথাপিও সতীয়ে বিনা নিমন্ত্ৰণে পিতৃৰ যজ্ঞস্থলীত উপস্থিত হ'লগৈ। জীয়েকক দেখি দক্ষৰ খঙে চুলিৰ আগ পালে আৰু মহাদেৱক ভৰ্ৎসনা কৰিবলৈ ধৰিলে। স্বামীৰ বদনাম সহিব নোৱাৰি সতীয়ে যজ্ঞস্থলীতে প্ৰাণত্যাগ কৰিলে। প্ৰিয়াৰ বিয়োগত মহাদেৱ শোকত বলিয়া হ'ল আৰু সতীৰ মৃতদেহ কান্ধত তুলি লৈ বিশ্ব ভ্ৰমি ফুৰিবলৈ ধৰিলে।&lt;ref name=&quot;thesundayindian.com&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.thesundayindian.com/as/story/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE-%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%AE/25/1269/ | title=কামাখ্যা ধাম | publisher=Planman Media Pvt. Ltd. | work=thesundayindian.com | date=মাৰ্চ 4, 2012 | accessdate=January 20, 2013 | archivedate=August 8, 2022 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220808080551/http://www.thesundayindian.com/as/story/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE-%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%AE/25/1269/ | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; এনেদৰে ঘূৰি ফুৰোঁতে লাহে-লাহে মৃতদেহটো গেলি শৰীৰৰ অংশবোৰ ঠায়ে ঠায়ে পৰি গ'ল। সতীৰ দেহৰ বিভিন্ন অংগ বিভিন্ন ঠাইত পৰাত সেই সেই ঠাইত একোখন দেৱীপীঠৰ সূচনা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;thesundayindian.com&quot; /&gt; য'তেই এনে অংশ পৰিল, তাতেই একোখন তীৰ্থস্থান গঢ়ি উঠিল। [[নীলাচল পাহাৰ]]ত সতীৰ যোনিভাগ পৰিল আৰু তাত কামাখ্যা দেৱীৰ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা হ'ল।&lt;ref name=&quot;thesundayindian.com&quot; /&gt; 

প্ৰাগজ্যোতিষাধিপতি কিৰাট বংশীয় [[নৰকাসুৰ]] আছিল কামাখ্যা দেৱীৰ পৰম ভক্ত। তেৱেঁই [[নীলাচল পাহাৰ]]ত প্ৰথম এই মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। প্ৰবাদ আছে যে এবাৰ নৰকাসুৰে কামাখ্যা দেৱীৰ দৰ্শন পালে। দেৱীৰ স্বৰ্গীয় সৌন্দৰ্যই প্ৰাগজ্যোতিষাধিপতিৰ মতিভ্ৰম ঘটালে। তেওঁ দেৱীক বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢালে। দেৱীয়ে ক’লে যে দেৱী আৰু নৰমনিচৰ মাজত বৈবাহিক সম্পৰ্ক অসম্ভৱ কথা। কিন্তু নৰকে যেন তেন প্ৰকাৰে বিয়া কৰাবলৈ জেদ কৰাত কামাখ্যা দেৱীয়ে তেওঁৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ বুদ্ধি এটা সাজিলে। দেৱীয়ে ক'লে যে নৰকে যদি মন্দিৰ দৰ্শনাৰ্থীসকলৰ সুবিধাৰ্থে নীলাচল পাহাৰৰ নামনিৰ পৰা মন্দিৰলৈ একে নিশাৰ ভিতৰতে এটা শিলৰ খটখটি সাজি দিয়ে, তেন্তে তেওঁ নৰকৰ সৈতে বিয়াত বহিবলৈ ৰাজি আছে। দেৱীয়ে ভাবিছিল, নৰকে এই কাম কৰিব নোৱাৰিব। কিন্তু দেৱীৰ ধাৰণাক ভুল প্ৰমাণিত কৰি নিশা শেষ হোৱাৰ আগেয়ে খটখটি নিৰ্মাণৰ কাম শেষ হোৱাৰ উপক্ৰম হ'ল। দেৱীয়ে দেখিলে কথা বিষম; সেয়েহে তেওঁ চক্ৰান্তৰ আশ্ৰয় ল'বলৈ বাধ্য হ'ল। তেওঁ কুকুৰাক আদেশ দিলে, ডাক দিবলৈ। নিশা শেষ নোহোৱাকৈ কুকুৰাই ডাক দিলে। দেৱীয়ে নৰকক ক'লে যে কুকুৰাই ডাক দিলে, ৰাতি পুৱাল। নৰকে চৰ্ত পূৰণ কৰিব নোৱাৰিলে। প্ৰচণ্ড ক্ৰোধত নৰকে খেদি খেদি গৈ বৰ্তমানৰ কুকুৰাকটা নামৰ ঠাই টুকুৰাত মায়াৱী কুকুৰাটো দুচেওকৈ কাটিলে। নৰকে নিৰ্মাণ কৰা বুলি প্ৰবাদ থকা [[মেখেলা উজোৱা]] নামৰ শিলৰ খটখটিটো আজিও দেখিবলৈ পোৱা যায়। এই ঘটনাৰ পাছত দেৱকুলৰ সৈতে নৰকৰ সংঘাত আৰম্ভ হ'ল। নৰকৰ অত্যাচাৰ ইমানে বাঢ়িল যে অৱশেষত কৃষ্ণই কিৰাটৰাজক বধ কৰি তেওঁৰ পুত্ৰ ভগদত্তক প্ৰাগজ্যোতিষৰ সিংহাসন অৰ্পণ কৰিলে।

==মন্দিৰৰ স্থাপত্য==
{{empty section}}

==কামাখ্যা ধামৰ অম্বুবাচী মেলা==
অম্বুবাচীৰ প্ৰবৃত্তিৰ লগে লগে কামাখ্যা ধামৰ দুৱাৰ বন্ধ ৰখা হয়। ফলস্বৰূপে সেইকেইদিন দেৱী দৰ্শন নিষিদ্ধ। চতুৰ্থ দিনত মন্দিৰ খোলাৰ লগে লগে দেৱীৰ স্নান,পূজা,প্ৰভৃতি সমাপন হোৱাৰ পৰাহে দৰ্শকে দেৱীক দৰ্শন কৰিব পাৰে। পূব ভাৰতৰ দৰে অন্যান্য প্ৰান্তৰ দৰে কামাখ্যা ধামৰো ব্ৰাহ্মণ বিধৱাসকলে অম্বুবাচী প্ৰবৃত্তিৰ পৰা নিবৃত্তিৰ পিছতো দেৱীৰ ভোগ শেষ নোহোৱা পৰলৈকে ফলাহাৰ গ্ৰহণ কৰি থাকে। চুৱাৰ কেইদিন সৰ্প ভয় নিবাৰণৰ বাবে দুগ্ধপান কৰে। ইঘৰে-সিঘৰলৈ ফল-মূল আগবঢ়ায়, প্ৰবৃত্তিৰ আগতে কলহত পানী জমা কৰি কলপাতৰ ওপৰত তুলি থয়। ভাৰতৰ ভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা (আজিকালি বিদেশৰ পৰাও আহে)লাখ লাখ ভক্তই তিনিওদিন কামাখ্যা মন্দিৰৰ চৌপাশে থাকি নাম-কীৰ্তন কৰে। মন্দিৰৰ বাহিৰতে ধূপ-দীপ জ্বলাই দেৱীক প্ৰণাম জনায়। অম্বুবাচীৰ নিবৃত্তিৰ দিনা পাণ্ডাসকলে ভক্তসকললৈ আগবঢ়ায় ৰক্তবস্ত্ৰ। দেৱীপীঠৰ পৰা অনা এই ৰক্তবস্ত্ৰ শৰীৰত ধাৰণ কৰিলে অভীষ্ট সিদ্ধি হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰবল। সেইবাবে পুৰুষে সেই ৰক্তবস্ত্ৰ সোঁহাতত বা ডিঙিত আৰু মহিলাসকলে বাওঁহাত বা ডিঙিত ধাৰণ কৰে। এই কাপোৰ লগত ৰাখি আন ঠাইত জপ কৰিলেও মনৰ কামনা পূৰণ হোৱাৰ কথা কুব্জিকা তন্ত্ৰৰ সপ্তম পটলত বৰ্ণিত হৈছে। এই ৰক্তবস্ত্ৰ ধাৰণ কৰি শ্মশান অথবা মৃতকৰ ঘৰলৈ যোৱাটো নিষিদ্ধ। কামাখ্যা ধামৰ অম্বুবাচী মেলাই আন্তৰ্জাতিক আৰু জাতীয় সম্প্ৰীতি ৰক্ষা কৰাত ভালেখিনি অৰিহণা যোগাইছে।

==কামাখ্যা দেৱালয়ৰ দেৱলীয়াৰ লেখ==
কামাখ্যা মন্দিৰৰ নিত্য-নৈমিত্তিক পূজা সেৱা প্ৰভৃতি সুকলমে চাবলৈ বৰফুকনে ভিন্ন স্তৰৰ লোক নিয়োগ কৰাৰ বহল তালিকা নাও বৈচা ফুকনৰ অসম বুৰঞ্জীত পোৱা যায়। তালিকাখন এনেধৰণৰ- বৰ দেউৰী( দেৱালয়ত পূজা কৰা ব্ৰাহ্মণ), সৰু দেউৰী (বৰ দেউৰী অনুপস্থিতিত পূজা কৰা বাপু) পৰিচালক (নৈবেদ্য সজাই দিয়া লোক), আঠপৰীয়া (দিনে ৰাতিয়ে আঠপৰ পহৰা দিয়া লোক), তেলী (তেল যোগনীয়াৰ), মালী (ফুল আৰু মালা যোগান ধৰোঁতা, ধোৱা (দেৱলায়ৰ কাপোৰ- কানি ধোৱা লোক), নাপিত (পুৰোহিত আৰু আন সকলৰ দাড়ি চুলি কটা লোক), কমাৰ (লোৰ যতন নিৰ্মাণ কৰা লোক), কুমাৰ (মাটিৰ সাজ বাচন যোগনীয়া), চমাৰ (চূন যোগনীয়া), কালীয়া (কালী বাদক), ঢুলীয়া (ঢোল বাদক), বলীকটীয়া (বলি কটা লোক), গায়ন (গায়ক), পাখৌ জিয়া গায়ন,নাচনিয়াৰ (নৃত্যত পাৰদৰ্শী জন), নেগেৰিয়া (নাগাৰা বজোৱা লোক), খাতোৱাল (দেৱালয়ৰ খাতত থাকি শস্য যগোৱা), বাৰি চোৱা (দেৱালয়ৰ বাৰীত উপহাৰ দ্ৰব্যৰ খেতি কৰা লোক), বেলি চোৱা (বেলি চাই পূজাৰ কাল নিৰ্ধাৰণ কৰা লোক), চাউল কৰা (চাউল বচা লোক), মলখু বচা (পূজাৰ মলখু চাউল বাছি দিয়া লোক), আৰু পানী তোলা (দেৱালয়ৰ বাবে পানী পুখুৰীৰ পৰা তুলি অনা লোক)।&lt;ref&gt;{{cite book | title=অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা | author=দাস নাৰায়ণ, ৰাজবংশী পৰমানন্দ | pages=৭৪}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
{{Commonscat|Kamakhya Temple|কামাখ্যা মন্দিৰ}}
*[http://www.kamakhyatemple.org/ কামাখ্যা মন্দিৰৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111228035623/http://www.kamakhyatemple.org/ |date=2011-12-28 }}
* [http://www.thesundayindian.com/as/story/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE-%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%AE/25/1269/ প্ৰকাশিত কামাখ্যা ধামৰ বিষয়ে লিখা প্ৰবন্ধ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808080551/http://www.thesundayindian.com/as/story/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE-%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%AE/25/1269/ |date=2022-08-08 }}, [[দ্য চান্‌ডে ইণ্ডিয়ান]]ত
*[https://assamintro.com/kamakhya-temple-in-assamese/ কামাখ্যা মন্দিৰৰ ইতিহাস] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211106113337/https://assamintro.com/kamakhya-temple-in-assamese/ |date=2021-11-06 }}

{{Hindu Temples in Assam}}

[[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]]
[[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]]
[[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]]</text>
      <sha1>k7d5b9ao3m52kirjf7yj6fll2fpdkn7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>চাহ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3383</id>
    <revision>
      <id>649619</id>
      <parentid>631158</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18075" sha1="rxeg29hulyihayt92cb4oo7eudqkepy" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
|name = চাহ
|original_name = চাহ
|type = গৰম বা ঠাণ্ডা [[পানীয়]]
|bgcolor = Sienna
|image = [[File:Masala Chai.JPG|225px]]
|caption = [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ৰ জনপ্ৰিয় '''[[মছলা চাহ]]''', ছবিত ইয়াক বিস্কুটৰ লগত পৰিবেশন কৰা দেখা গৈছে
|origin = [[চীন গণৰাজ্য|চীন]]
|introduced =প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দশম শতিকাত&lt;ref name=&quot;encarta&quot;&gt;{{cite web|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761563182/Tea.html|title=Tea|publisher=Encarta|accessdate=2008-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080308234307/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761563182/Tea.html|archivedate=2008-03-08|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
|color = প্ৰস্তুত প্ৰণালী অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ হয়
}}
'''চাহ''' ({{Lang-en|Tea}}) হৈছে সুগন্ধযুক্ত আৰু স্বাদবিশিষ্ট এবিধ পানীয়। গৰম পানী আৰু [[চাহ গছ]]ৰ পাতৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। ব্যক্তিবিশেষৰ সোৱাদ অনুসৰি ইয়াৰ লগত আন সামগ্ৰী, যেনে : [[চেনি]], [[গাখীৰ]] আদিও সংযোগ কৰা হয়। 

[[পানী]]ৰ পিছতে চাহ হৈছে বিশ্বৰ আটাইটকৈ বেছি সেৱন কৰা পানীয়।&lt;ref name=&quot;Macfarlane&quot;&gt;{{cite book|author=Alan Macfarlane|coauthors=Iris Macfarlane|title=The Empire of Tea|url=https://archive.org/details/empireoftearemar00macf|publisher=The Overlook Press|isbn=1-58567-493-1|page=[https://archive.org/details/empireoftearemar00macf/page/32 32]|year=2004}}&lt;/ref&gt;

==নামৰ উৎপত্তি==
চাহৰ ইংৰাজী প্ৰতিশব্দ '''টি''' (Tea) চীনা ভাষাৰ শব্দ। বৰ্তমান [[টাইৱান]] দ্বীপৰ বিপৰীতে থকা [[চীন]]ৰ ফুকিয়ান প্ৰদেশত চাহক টি (Te) বুলিছিল। ইংৰাজ সদাগৰ সকলে এই প্ৰদেশৰ এময় (Amoy) বন্দৰৰ মাজেদি বেহা-বেপাৰ কৰোঁতে চাহৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে আৰু এই টি শব্দটোৰে অপভ্ৰংশ ইংৰাজী ভাষাৰ টি (Tea) শব্দ, যাক অসমীয়া ভাষাত চাহ বোলে। চাহ প্ৰথমেত ক'ত আৱিষ্কাৰ হৈছিল সঠিককৈ ক'ব নোৱাৰি। খ্ৰীষ্টজন্মৰ আগৰে পৰাই [[চীন]],[[ম্যানমাৰ]] আৰু [[থাইলেণ্ড]]ৰ কোনো কোনো ঠাইত চাহ জাতীয় এবিধ পানীয়ৰ প্ৰচলন আছিল বুলি জনা যায়। ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৭০০-অত চীনত চাহ খোৱা প্ৰথাৰ প্ৰচলন আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book|last= চিত্ৰ-বিচিত্ৰ অসম |first= |authorlink= |coauthors= প্ৰদীপ বৰুৱা|title= চাহ |year= ২০০৩|publisher= জ্যোতি প্ৰকাশন |location= গুৱাহাটী|isbn= }}&lt;/ref&gt;

==উৎপাদন==
[[File:Black Tea From Assam.jpg|thumb|একাপ লাল চাহ]]
সেৱনৰ ফালৰ পৰা চাহ হৈছে আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় উৎপাদিত দ্ৰব্য। কেৱল চাহৰ উৎপাদনে [[কফি]], [[চকলেট]], [[চফ্ট ড্ৰিঙ্ক]], আৰু সুৰাৰ সংগবদ্ধ উৎপাদনৰ সমকক্ষ।&lt;ref name=&quot;Macfarlane&quot; /&gt; ২০০৩ চনত বিশ্বৰ মুঠ বাৰ্ষিক চাহ উৎপাদন আছিল ৩২.১ লাখ টন।&lt;ref name=FAOSTAT&gt;Food and Agiculture Oraganization of the United Nations—Production [http://faostat.fao.org/DesktopDefault.aspx?PageID=567&amp;lang=en FAOSTAT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111115042315/http://faostat.fao.org/DesktopDefault.aspx?PageID=567&amp;lang=en |date=2011-11-15 }}. Retrieved January 9, 2010.&lt;/ref&gt; ২০০৮ চনত ই হয় ৪৭.৩ লাখ টন।&lt;ref name=FAOSTAT/&gt; পৃথিৱীৰ সৰ্ববৃহৎ চাহ উৎপাদনকাৰী দেশকেইখন হৈছে [[চীন গণৰাজ্য]], [[ভাৰত]], [[কেনিয়া]], [[শ্ৰীলঙ্কা]], আৰু [[তুৰস্ক]]। &lt;br /&gt;
তলত বিশ্বৰ বাৰ্ষিক চাহ উৎপাদনৰ তথ্য দিয়া হৈছে।&lt;ref name=FAOSTAT/&gt;
[[File:World Map Tea Production.svg|thumb|২০১৭ চনৰ দেশ অনুসৰি শতকৰা বাৰ্ষিক চাহ উৎপাদন{{Legend|#b9b9b9| ০.৫% তকৈ কম বা নগণ্য}} {{Legend|#c6e9af| ০.৫ ৰ পৰা ১%}} {{Legend|#aade87| ১ ৰ পৰা ৫%}} {{Legend|#71c837| ৫ ৰ পৰা ১০%}} {{Legend|#447821| ১০ ৰ পৰা ২০%}} {{Legend|#2d5016| ২০% তকৈ অধিক}}
]][[File:Teapickers-near-kericho.JPG|thumb|[[কেনিয়া]]ৰ এখন চাহ বাগিছা]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!দেশ!!২০০৬ (টন)!!২০০৭ (টন)!!২০০৮ (টন)
|-
| {{flag|চীন}}||align=&quot;right&quot;|১০,৪৭,৩৪৫||align=&quot;right&quot;|১১,৮৩,০০২||align=&quot;right&quot;|১২,৭৫,৩৮৪
|-
| {{flag|ভাৰত}}||align=&quot;right&quot;|৯,২৮,০০০||align=&quot;right&quot;|৯,৪৯,২২০||align=&quot;right&quot;|৮,০৫,১৮০
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Kenya.svg|22x20px|link=]] [[কেনিয়া]]||align=&quot;right&quot;|৩,১০,৫৮০||align=&quot;right&quot;|৩,৬৯,৬০০||align=&quot;right&quot;|৩,৪৫,৮০০
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Sri Lanka.svg|22x20px|link=]] [[শ্ৰীলঙ্কা]]||align=&quot;right&quot;|৩,১০,৮০০||align=&quot;right&quot;|৩,০৫,২২০||align=&quot;right&quot;|৩,১৮,৪৭০
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Burundi.svg|22x20px|link=]] [[বুৰুণ্ডি]]||align=&quot;right&quot;|২,০১,৮৬৬||align=&quot;right&quot;|২,০৬,১৬০||align=&quot;right&quot;| ১,৯৮,০৪৬
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Vietnam.svg|22x20px|link=]] [[ভিয়েটনাম]]||align=&quot;right&quot;|১,৫১,০০০||align=&quot;right&quot;|১,৬৪,০০০||align=&quot;right&quot;|১,৭৪,৯০০
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Indonesia.svg|22x20px|link=]] [[ইন্দোনেছিয়া]]||align=&quot;right&quot;|১,৪৬,৮৫৮||align=&quot;right&quot;|১,৫০,২২৪||align=&quot;right&quot;|১,৫০,৮৫১
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Japan.svg|22x20px|link=]] [[জাপান]]||align=&quot;right&quot;|৯১,৮০০||align=&quot;right&quot;|৯৪,১০০||align=&quot;right&quot;|৯৪,১০০
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Argentina.svg|22x20px|link=]] [[আৰ্জেণ্টিনা]]||align=&quot;right&quot;|৭২,১২৯||align=&quot;right&quot;|৭৬,০০০||align=&quot;right&quot;|৭৬,০০০
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Thailand.svg|22x20px|link=]] [[থাইলেণ্ড]]||align=&quot;right&quot;|৫৯,১৮০||align=&quot;right&quot;|৬০,০০০||align=&quot;right&quot;|৬০,০০০
|-
| {{flag|ইৰাণ}}||align=&quot;right&quot;|৫৮,০০০||align=&quot;right&quot;|৫৮,৫০০||align=&quot;right&quot;|৫৯,০০০
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Malawi.svg|22x20px|link=]] [[মালাউই]]||align=&quot;right&quot;|৪৫,০০৯||align=&quot;right&quot;|৪৬,০০০||align=&quot;right&quot;|৪৬,০০০
|-
| [[চিত্ৰ:Flag of Uganda.svg|22x20px|link=]] [[উগাণ্ডা]]||align=&quot;right&quot;|৩৪,৩৩৪||align=&quot;right&quot;|৪৪,৯২৩||align=&quot;right&quot;|৪২,৮০৮
|-
| style=&quot;text-align:right;&quot;|অন্যান্য দেশ||align=&quot;right&quot;|১,৮৯,৫৫১||align=&quot;right&quot;|১,৯৩,৭৮২||align=&quot;right&quot;|২,০৫,২১১
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!style=&quot;text-align:right;&quot;|সৰ্বমুঠ!!৩৬,৪৬,৪৫২!!৩৮,৮৭,৩০৮!!৩৮,৩৩,৭৫০
|}
=== অসম আৰু চাহ শিল্প ===
{{Main|অসম চাহ}}
[[চিত্ৰ:চাহ বাগিছা.JPG|thumb|[[অসম]]ৰ চাহ বাগিছা]]
[[অসম]]ৰ প্ৰায় দুই লাখ ত্ৰিশ হাজাৰ হেক্টৰ মাটিত চাহ খেতি কৰা হয় আৰু প্ৰায় ৮৫০খন [[চাহ বাগিছা]] ৰাজ্যখনত আছে। পৃথিৱীৰ ভিতৰতে দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চাহ উৎপাদক অঞ্চল হিচাপে পৰিগণিত অসমৰ প্ৰায় দহ লাখ লোক চাহ উদ্যোগৰ লগত প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত। 

{{প্ৰতিলিপি}}

আজি পৃথিৱীত কেঁচা সোনৰ দেশ বুলি অসমক এক সুকীয়া স্থানত বা আসনত অধিষ্ঠিত কৰিছে চাহ- জনগোষ্ঠীয়ে। ভিন্ন ভিন্ন ঠাইৰ সংস্কৃতিক পৰিবেশৰ পৰা অহা এই শ্ৰমিকখিনিয়ে একেধৰণৰ জীৱন নিৰ্ব্বাহ প্ৰণালীৰ মাজেৰে এক নতুন জনগোষ্ঠীৰ জন্ম দি [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী]] বা চাহ জনজাতি নামে পৰিচিত হয়গৈ। চাহ বাগিচাবোৰত মতা-মাইকীৰ কামৰ কোনো প্ৰভেদ নাই। যদিও পাত ছিঙা কাম কেৱল মহিলাৰহে, বৰ্তমান উভয়ে পাত ছিঙা কাম কৰে। ওখ শিৰীষৰ কোমল ছায়াতে বিকশিত হয় সেই চাহ গছবোৰ আৰু যেতিয়া চাহ পাত ছিঙাৰ সময় আহি পৰে, এটি কলি দুটি পাত(One Bud and Two Leave) নিয়মেৰে চাহ গছৰ পাত ছিঙাৰ পদ্ধতি। চাহ পাত ছিঙাৰ সময়ত মহিলা বা পুৰুষ উভয়ে পিঠিত মস্ত একোটা বাঁহৰ টুকুৰী ৰছীৰে বান্ধি মূৰত ওলোমাই লৈ এটি কলি, দুটি পাত প্ৰণালীৰে মাত্ৰ কুমলীয়া পাত ছিঙি , টুকুৰীবোৰ ভৰাই পেলায়। এঠাইত পাত ছিঙা শেষ হলে আন এঠাইত পাত ছিঙিবলৈ লয়। এনেদৰে চাহ বাগিছাত পাত ছিঙাৰ নিয়ম। এই দৰে ছিঙা পাতবোৰ ফেক্টৰীৰ ওচৰতে কেইবাখলপীয়া(Different Levels) কৈ সাজি থোৱা পাত ঘৰলৈ(Leaf House) আনি পাতবোৰ শুকাবলৈ সমানকৈ মেলি দিয়া হয়। এই ধৰণৰ পাত শুকুৱা নিয়মক Natural weathering system বোলা হয়। বৰ্ত্তমান Trough Weathering system(Mechanical weathering system) ৰ দ্বাৰাই চাহপাত শুকুৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। Trough Withering system মানে কয়লা বা গেছ ব্যৱহাৰ কৰি গৰম বতাহেৰে কেঁচা পাতখিনিৰ আৰ্দ্ৰতা(Moisture)খিনি শুকুৱাই লোৱা হয়। এই নিয়মত আঠ-ন ঘণ্টাৰ ভিতৰত চাহপাত তৈয়াৰ কৰিব পৰা হয়। Orthodox চাহৰ বাবে শুকাই লেৰেলি যোৱা পাতবোৰ কলঘৰৰ (Factory rolling machine)ত ভৰাই দি পাতবোৰ মোহাৰি পেলোৱা হয়। C.T.C চাহ প্ৰস্তুত কৰিবৰ কাৰণে তেনেকৈ C.T.C machine ত পাত বিলাক ভৰাই দিয়া হয় য’ত পাতখিনি কাটি গুড়া কৰি পেলায়। ইয়াৰ পাচত পাতৰ সেউজীয়া ৰঙৰ পৰা Copper ধৰণৰ ৰংটো অনাৰ বাবে Fermenting room বোলা কোঠালৈ চাহপাতখিনি অনা হয়। Fermenting roomটো যথেষ্ট আহল-বহল ঠাণ্ডা, ৰ’দ নপৰা হয়, এই কোঠালীৰ পকাৰ মজিয়াত সেই চাহপাত Orthodox বা C.T.C য়ে হওক সমানকৈ মেলি দিয়া হয়। দুঘণ্টাৰ পৰা আঢ়ৈ ঘণ্টাৰ ভিতৰত Copper ৰংটো অহাৰ লগে লগে Dryer ত তাপ দি চাহপাত Orthodox বা C.T.C তৈয়াৰ কৰা হয়। 

চাহপাত তৈয়াৰ হোৱাৰ পিচত Sorting বা Grading কৰা হয়। অৰ্থাৎ চাহপাত অনুযায়ী বেলেগ বেলেগ ভাগ কৰা হয়। ইয়াৰ পাচত Plywood ৰে সজোৱা সৰু, ডাঙৰ বাকচত, বৰ্তমান Jute Bag ত তৈয়াৰী চাহপাতবোৰ ভৰাই ভালদৰে মোহৰ মাৰি নিলাম কেন্দ্ৰলৈ পঠিওৱা হয়। অসমত পোন প্ৰথমে Orthodox ৰ প্ৰচলন আৰু চাহিদাও যথেষ্ট আছিল, পিচলৈ C.T.C চাহৰ প্ৰচলন হয়। বৰ্তমান Green Tea আৰু লগতে মানুহৰ চখ অনুযায়ী অসমত অনেক সুগন্ধিযুক্ত চাহ তৈয়াৰ হ’ব লাগিছে। বৰ্তমান &quot;আছাম টি&quot; য়ে ভাৰতত নালাগে, বিদেশতো যথেষ্ট সমাদৰ লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। অসমৰ চাহ খেতিয়ক সকলৰ অসীম চেষ্টা-প্ৰচেষ্টাতে অসমৰ চাহ শিল্পলৈ নিতৌ এক নতুনত্ব আহি আছে। চাহ গছৰ পাতেৰে তৈয়াৰ কৰা চাহ- ইংৰাজী ভাষাত &quot;টি&quot;(Tea), অসমীয়া ভাষাত &quot;চাহ&quot; বেংগলত &quot;চা&quot; উত্তৰ ভাৰতত &quot;চাই&quot;(Chai) কে ধৰি বিভিন্ন ঠাই অনুসৰি বেলেগ বেলেগ নামেৰে পৰিচিত। 

চাহে অচল দেহাক যথেষ্ট পৰিমাণে শক্তি দিয়ে। এপিয়লা চাহতেই যেন একোজনৰ জীৱন। যি কাৰণে চাহক সঞ্জীৱনী বুলিও কোৱা হয়। মানুহৰ দেহৰ হৃদপিণ্ড, মগজু সক্ৰিয় কৰাৰ লগতে মূৰৰ কামোৰণি, পানীলগা, ডিঙিৰ চেৰচেৰনি, বিষ আদিতো বিশেষভাৱে সহায় কৰে। বৰ্তমান জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা সেউজীয়া চাহে(Green Tea) অনেক অসুখত ঔষধিৰূপেও কাম কৰে। বৰ্তমান কৰ্কট ৰোগ নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত চাহক মহৌষধি বুলি কোৱা হৈছে। বিয়া-বাৰু,সকলো ধৰণৰ উৎসৱ-পাৰ্বণত, সকাম-নিকাম, অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান আদিত, দোকান-পোহাৰ, মেল-মিটিঙকে ধৰি প্ৰতি কথাতে চাহকাপৰ বিশেষ প্ৰয়োজন হয়। অতিথিপৰায়ণৰ ক্ষেত্ৰটো চাহ কাপ যচাটো শিষ্টাচাৰৰ নিদৰ্শন বুলিয়েই ধৰা হয়। এইবোৰৰ বাদেও শীতৰ দিনত চাহকাপ খোৱাৰ আমেজেই বেলেগ। ই ঠেৰেঙা লগা শৰীৰলৈ অফুৰন্ত শক্তি সঞ্চাৰ কৰে। দিনে দিনে চাহৰ চাহিদা বঢ়াৰ লগতে অসমত আজি যথেষ্ট লোকে চাহ উদ্যোগত মন-প্ৰান দি অসমৰ চাহৰ জনপ্ৰিয়তা আৰু হেজাৰ গুণে বঢ়োৱাৰ লগতে অসমৰ চাহ খেতিয়ে এক ইতিহাস ৰচিবলৈ সক্ষম হৈছে। 

{{-}}

==তথ্যসূত্ৰ==
{{reflist}}
{{stub}}

[[শ্ৰেণী:পানীয়]]</text>
      <sha1>rxeg29hulyihayt92cb4oo7eudqkepy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আলি আঃয়ে লৃগাং</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3938</id>
    <revision>
      <id>649628</id>
      <parentid>607098</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15212" sha1="kq1wimurxn0kuhxl43n7b4rgcim5upm" xml:space="preserve">{{Infobox recurring event
| image = Ali-Ai-ligang.jpg
| imagesize = 220px
| caption = আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে কৰা পূজাৰ দৃশ্য
| begins = [[ফাগুন]] মাহৰ প্ৰথম [[বুধবাৰ]]
| ends =
| date =
| frequency = বাৰ্ষিক
| location = [[অসম]]
| first =
| last =
| participants = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]
| attendance =
| footnotes =
| organised =
}}

[[File:Mising community people celebrating Ali-Aye-Ligang.webm|thumb|আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱ উদযাপন]]
'''আলি আঃয়ে লৃগাং''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী:]] Ali Aye Ligang) হৈছে [[অসম]]ৰ [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ লোকসকলৰ এক কৃষি ভিত্তিক উৎসৱ। প্ৰত্যেক বছৰৰ ফাগুন মাহৰ প্ৰথমটো বুধবাৰে এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। বুধবাৰটোক মিচিংসকলে অতি শুভ আৰু লখিমী বুলি বিবেচনা কৰে। এই দিনটোৰ পৰাই তেওঁলোকে আহুধানৰ বীজ সিঁচিবলৈ আৰম্ভ কৰে। শস্যৰ অধিক উৎপাদন কামনা কৰিয়েই নৈপৰীয়া মিচিংসকলে এই উৎসৱ পালন কৰে। লৃগাং উৎসৱে বিভিন্নজনৰ মাজত ঐক্য আৰু সম্প্ৰীতিৰ সাঁকো গঢ়ি কৃষিকৰ্মৰ বাবে নিয়োজিত হ'বলৈ সকলো মিচিং লোককে সক্ৰিয় আৰু কৰ্মঠ কৰি তোলে। উৎসৱৰ দিনা ভাত, বৰা চাউল আৰু ছাই মদ আগবঢ়াই 'দ:ঞি-প:ল' (সূৰ্য-চন্দ্ৰ) ৰ নাম লৈ স্তুতি গীত আওৰায়। এই স্তুতি গীত পূৰ্বপুৰুষৰ মৃতআত্মাক সন্তুষ্ট কৰাৰ কামনাৰে গোৱা হয়। লগতে শস্যক্ষেত্ৰত যাতে উৎপাদন ভাল হয় আৰু পৰিয়ালৰ সকলোৰে যাতে কুশল-মংগল হয়, তাৰে কামনাৰেও এই প্ৰাৰ্থনা গোৱা হয়। সেইদিনা বৰা চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী [[পুৰাং আপিন]], কৌপাতত বান্ধি সিজোৱা ভাত, মাছ, গাহৰিৰ মাংস, [[আপং]] আদিৰে ভোজন পৰ্ব কৰা হয়। এই উৎসৱত প:ৰ: আপং ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আলি আঃয়ে লৃগাং এক বসন্ত উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে [[ফাগুন]] মাহৰ প্ৰথম [[বুধবাৰ]]টোত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱক শস্য বা কঠীয়া সিঁচাৰ আৰম্ভণি উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ফাগুন, চ'ত বা ব'হাগ মাহৰ কোনো এটা দিনত এই উৎসৱ পালন কৰিছিল যদিও ১৯৫৬ চনত মিচিংসকলৰ বৃহত্তম আৰ্থ-সামাজিক অনুষ্ঠান [[বানে কেবাং|বানে কেবাঙে]] (তেতিয়াৰ নাম আছিল নানে কেবাং) আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱ ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰে পালন কৰিবৰ বাবে প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তেতিয়াৰ পৰাই ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰে এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। 

==উৎসৱৰ বিৱৰণ==
[[Image:Ali-Ai-ligang2.jpg|thumb|right|আলি আঃয়ে লৃগাং অনুষ্ঠান]]
মিচিং ভাষাত &quot;আলি&quot; মানে শস্যৰ বীজ, &quot;আঃয়ে&quot; মানে ফল আৰু &quot;লৃগাং&quot; মানে সিঁচিবলৈ আৰম্ভ কৰা; অৰ্থাৎ আলি আঃয়ে লৃগাং মানে হৈছে শস্য সিঁচাৰ প্ৰথম দিন। সাধাৰণতে এই উৎসৱত মিচিংসকলে শস্য সিঁচাৰ লগতে ডেকা-গাভৰু, বুঢ়া-বুঢ়ী সকলোৱে সমূহীয়া ভোজ-ভাত খাই নানান নৃত্য-গীত কৰে। 

পূৰ্বতে আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱ পাঁচদিনীয়াকৈ পালন কৰা হৈছিল। প্ৰথমদিনা ৰীতি অনুসৰি শস্য সিঁচা হয়। পথাৰৰ পূব দিশৰ এটা কোণৰ প্ৰায় ২-৩ফুট বহল আৰু ৩-৪ফুট দীঘল ঠাই এটুকুৰা চাফ-চিকুণ কৰা হয়। পুৱাতে ঘৰৰ গৃহস্থই 'ইগিন'ত লৃগাঙৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বস্তু যেনে- পঃৰ আপং (পৰম্পৰাগত পানীয়), পুৰাং (তৰা পাতত সিজোৱা টোপোলা ভাত), আদা, আহু ধানৰ বীজ, কপাহ, পিঃৰ (মেগেলা গছ), কপাহী সূতা, কাঠ আলু, কচু, পোৰা বা [[পাতত দিয়া]] মাছ, চাকি-তেল আদি ভৰাই লৈ পথাৰলৈ যায়। যোৱাৰ পূৰ্বে জুহালত নিৰ্দিষ্ট নিয়মেৰে গৃহৰক্ষক ডাঙৰীয়া, পূৰ্বপুৰুষসকলক সাক্ষী হিচাপে লৈ শস্য সিঁচাৰ শুভকাৰ্যত সফলতা লাভৰ মানসেৰে আৰ্শীবাদ কামনা কৰে। খেতিপথাৰৰ নিৰ্দিষ্ট ঠাইডোখৰত মেগেলা গছবোৰ পুতি দি কপাহী সূতাৰে মেৰিয়াই তৈয়াৰ কৰা বেদীত ছটিয়াই চাকিগছি জ্বলাই দি পুৰাং, [[আপং]], মাছ আদি খাদ্য সামগ্ৰীবিলাক আগবঢ়াই দিয়ে। তাৰ পাছত সোঁহাতত আহুধানৰ সঁচ এমুঠি লৈ কৃষকজনে পূৰ্বপুৰুষ চে:দি-মে:ল, আৰাধ্য দেৱ-দেৱী দ:ঞি-প:ল (বেলি-জোন), কাৰ্চিং-কাৰ্তাং (গ্ৰহ-নক্ষত্ৰ)-ক সাক্ষী কৰি ধৰিত্ৰী শস্য-শ্যামলা হোৱাৰ কামনাৰে প্ৰাৰ্থনা জনাই বীজ সিঁচে। 

উৎসৱৰ তিনিসপ্তাহৰ আগতেই ঘৰৰ গৃহিণীহঁতে পঃৰ আপং (ছাইমদ) আৰু নগিন আপং (বগা মদ) আৰু লৃগাংত ব্যৱহাৰ হোৱা পুৰাং আপিন ([[তৰাগছ|তৰাপাতেৰে]] চাউলৰ টোপোলা বান্ধি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ ভাত) প্ৰস্তুতৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ যোগাৰ কৰে। লৃগাং উৎসৱত পিন্ধিব পৰাকৈ ছোৱালীবোৰে মোহনীয় প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰৰে কিছুমান মচাং এগে, ৰিঃবি গাচেং, গে'ৰঃ দুমেৰ বা মনৰ আপোনজনক মৰমৰ উপহাৰ দিবৰ বাবে ৰংচঙীয়া মিবু গালুক আদি সাজি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। গৃহিণীহঁতে দোকমোকালিতে উঠি ঘৰৰ চোতাল, চাংতল আদি সাৰি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰে। গাঁৱৰ নদী-বিল, পুখুৰীত সকলোৱে মিলি মাছ ধৰে। আলি আঃয়ে লৃগাং উপলক্ষে ঘৰে ঘৰে পুৰাং, আপং আদিৰ লগতে শুকান মাছৰ চাটনি, মাছৰ আঞ্জা, গাহৰি মাংসৰ তৰকাৰী আদি প্ৰস্তুত কৰে। পুৱাতে গাঁৱৰ জীয়াৰী-বোৱাৰীহঁতে তিয়াই ৰখা বৰা চাউল তৰাপাতেৰে টোপোলা বান্ধি 'পুৰাং' আপিন সিজায়। খোৱা-বোৱাৰ অন্তত নৃত্য-গীত কৰা হয়। ল'ৰা-বুঢ়া, ডেকা-গাভৰু সকলোৱে উলহ-মালহেৰে অংশ লোৱা এই নৃত্যক 'পাক্ছং-মনাম্' বোলা হয়। এই নৃত্যৰ সৈতে বজোৱা ঢোলৰ বিশেষ ছেওৰ অনুকৰণত এই নৃত্যক [[গুমৰাগ]] বুলিও কোৱা হয়। বৃত্তাকাৰে ঘূৰি ঘূৰি নচা এই নৃত্যৰ ভংগীয়ে ঋতু পৰিৱৰ্তন আৰু জীৱন চক্ৰৰ পৰিৱৰ্তনক প্ৰতিফলিত কৰে। লোকবিশ্বাস মতে এই নৃত্য নকৰিলে ধানৰ গঁজালি ঠন্ ধৰি নুঠে, থোক লেৰেলি যায় বা পোক-পতংগই ক্ষতি সাধন কৰে। এই উৎসৱত পৰিৱেশন কৰা গীতক 'লৃগাং-নিঃতম' নামেৰে জনা যায়।&lt;ref&gt;আলি আঃয়ে লৃগাং, লিখক - বিজু বৰি, [[দৈনিক জনমভূমি]], সংগ্ৰহৰ সময়- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২&lt;/ref&gt;

==বিশ্বাস==
আলি আঃয়ে লৃগাং উৎসৱৰ সৈতে বহু বিশ্বাস যুক্ত হৈ আছে। এনে বিশ্বাসমতে শস্য সিঁচিবলৈ যাওঁতে গৃহস্থজনে ধানৰ থোক ঘিলাৰ চেইনৰ দৰে দীঘল আৰু শিলৰ দৰে গধুৰ হোৱাৰ কামনাৰে লগত ঘিলা আৰু শিলগুটি লৈ যাব লাগে। শস্য সিঁচাৰ পাছৰ পৰা কেইদিনমান তেওঁলোকে মাটি নাখান্দে, বাঁহ-বেত, খেৰ-খাগৰি আদি নাকাটে, ভজা-পোৰা নাখায়। অন্যথা শস্যৰ বীজ শুকাই যায় বুলি ভবা হয়। বীজ সিঁচি ঘৰলৈ আহি গৃহস্থজনে এবাটি পঃৰ আপং আৰু পুৰাং খায় আৰু এই কামনা কৰে যাতে খাদ্যবস্তুৰ কোনোদিনে অভাৱ নহয়। শস্য সিঁচাৰ তিনিদিন পাছত ৰীতি-নীতি মতে এই বাধা-নিষেধ ভঙা হয়। মিচিংসকলে বিশ্বাস কৰে যে - দেৱতাক নাচ-গানেৰে সন্তুষ্ট নকৰিলে পৃথিৱীত বৰষুণ নহ'ব; তেতিয়া শস্যৰ উৎপাদন নহ'ব। সেয়ে তেওঁলোকে নৃত্য-গীতৰ মাজেৰে লখিমীক সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰে।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}}

== ৰাজ্যিক বন্ধ ==
২০২৬ চনৰ ১০ মাৰ্চৰ দিনটো মিচিং জনগোষ্ঠীৰ বাবে এক ঐতিহাসিক দিন। কিয়নো এই দিনটোতে অসম চৰকাৰৰ কেবিনেট বৈঠকত আলি আঃয়ে লৃগাঙৰ দিনাখন ৰাজ্যিক বন্ধ হিচাপে ঘোষণা কৰে। সেইদিনাই অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই স্ংবাদ মেলত সেই সিদ্ধান্ত অৱগত কৰায়। তাৰ পাছতে ১৪ মাৰ্চ তাৰিখে ৰাজ্যপাল এম, এছ, মানিভান্নামে আনুষ্ঠানিক নিৰ্দেশনাৰ জৰিয়তে কেবিনেটৰ সিদ্ধান্তক কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ এখন অধিসূচনা জাৰি কৰি লৃগাং উপলক্ষে সম্পূৰ্ণ বন্ধৰ দিন (ৰাজপত্ৰিক বন্ধ) হিচাপে ঘোষণা কৰে।&lt;ref&gt;https://gad.assam.gov.in/sites/default/files/public_utility/Notification%20for%20Ali-Aye-Ligang.pdf {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} আহৰণ কৰা হৈছে। স্ংগ্ৰহৰ তাৰিখ ১৮ মে' ২০২৬।&lt;/ref&gt; 

==তথ্যসূত্ৰ==
{{reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
* [http://www.indianholiday.com/fairs-festivals-india/assam/ali-ai-ligang-festival.html indianetzone] ৱেবছাইটত থকা আলি-আই-লৃগাং উৎসৱৰ এক চমু বৰ্ণনা
* {{Youtube|U35j-TkYy7c|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য}}
* {{Youtube|6C0U8urFufQ|আলি আঃয়ে লৃগাং নৃত্য প্ৰদৰ্শন}}

{{অসমীয়া লোক-সংস্কৃতি}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ‎]]
[[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]]</text>
      <sha1>kq1wimurxn0kuhxl43n7b4rgcim5upm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বাঁহ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4051</id>
    <revision>
      <id>649562</id>
      <parentid>631645</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:25:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14713" sha1="jwj6vkxthdwlbzda55iba0manlpskm5" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = বাঁহ
| image = BambooKyoto.jpg
| image_caption = জাপানৰ এখন বাঁহনী বাৰী
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiosperms]]
| unranked_classis = [[Monocots]]
| unranked_ordo = [[Commelinids]]
| ordo = [[Poales]]
| familia = [[Poaceae]]
| subfamilia = [[Bambusoideae]]
| supertribus = [[Bambusodae]]
| tribus = [[Bambuseae]]
| tribus_authority = [[Carl Sigismund Kunth|Kunth]] ex [[Barthélemy Charles Joseph Dumortier|Dumort.]]
| diversity = প্ৰায় ৯২টা গণ আৰু ৫,০০০টা প্ৰজাতি
| diversity_link = Taxonomy of the Bambuseae
| subdivision_ranks = [[Subtribe]]s
| subdivision =
* [[Arthrostylidiinae]]
* [[Arundinariinae]]
* [[Bambusinae]]
* [[Chusqueinae]]
* [[Guaduinae]]
* [[Melocanninae]]
* [[Nastinae]]
* [[Racemobambodinae]]
* [[Shibataeinae]]
}}
'''বাঁহ''' এবিধ [[ঘাঁহ]]জাতীয় উদ্ভিদ। ই [[Poaceae]] বা তৃণ পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত আৰু Bambusoideae উপপৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বাঁহ পৃথিৱীৰ ভিতৰত দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি হোৱা উদ্ভিদসমূহৰ অন্যতম।&lt;ref name=&quot;Farrelly&quot;&gt;{{cite book |last=Farrelly |first=David |title=The Book of Bamboo |url=https://archive.org/details/bookofbamboo00farr |publisher=Sierra Club Books |year=1984 |isbn=0-87156-825-X}}&lt;/ref&gt; [[দক্ষিণ এছিয়া]] আৰু [[পূব এছিয়া]]ৰ দেশসমূহত বাঁহৰ অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব যথেষ্ট। ঘৰ নিৰ্মাণ, [[কাগজ]], ঘৰুৱা সামগ্ৰী, খাদ্য আৰু বিভিন্ন হস্তশিল্প প্ৰস্তুত কৰাত বাঁহ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[অসম]]ৰ হাবিতো বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ বাঁহ পোৱা যায়।

== প্ৰজাতি ==
বাঁহৰ বহুতো প্ৰজাতি আছে। অৰ্থনৈতিক আৰু ব্যৱহাৰিক গুৰুত্ব থকা প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত জাতি বাঁহ, [[ভলুকা বাঁহ]], বিজুলী বাঁহ, [[কাক বাঁহ]], দলৌ বাঁহ, বৰবাঁহ আৰু বজাল বাঁহ উল্লেখযোগ্য। অসমত ভলুকা, জাতি, বেতী, নল, মকাল, কাক, দলৌ, বজাল, বিজুলি, কটহ আৰু বগলী আদি প্ৰজাতিৰ বাঁহ পোৱা যায়।

== বাঁহৰ ব্যৱহাৰ ==
ব্যৱহাৰিক মূল্যৰ বাবে বাঁহক কেতিয়াবা &quot;সেউজীয়া সোণ&quot; বুলিও কোৱা হয়। বাঁহৰ গাজৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গা-গছ আৰু ডাল-পাতলৈকে বিভিন্ন অংশ নানা কামত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বাঁহৰ কাঠি-কামিৰে জেউৰা-জপনা, পাচি-খৰাহী, [[জাপি]], টেবুল, চকী আৰু মাছ ধৰা সঁজুলি যেনে—জাকৈ, খালৈ, প'ল-জুলুকি আদি তৈয়াৰ কৰা হয়। ঘৰ নিৰ্মাণৰ কামতো বাঁহৰ বহুল ব্যৱহাৰ আছে। [[তাঁতশাল]]ৰ বহুতো সঁজুলি বাঁহেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। বাঁহৰ পৰা [[কাগজ]] আৰু বিভিন্ন হস্তশিল্পৰ সামগ্ৰীও প্ৰস্তুত কৰা হয়।

=== খাদ্য হিচাপে ===
বাঁহৰ গাজ বিভিন্ন অঞ্চলৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসমত বাঁহৰ গাজৰ পৰা [[খৰিচা]] প্ৰস্তুত কৰা হয়। উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত বাঁহৰ গাজৰ ব্যৱহাৰ প্ৰচলিত।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite book |last1=নেগী |first1=অনিল |last2=গুৰুঙ |first2=ধ্ৰুৱ |editor-last1=কুমাৰ বৰা |editor-first1=ৰাজীৱ |editor-last2=শৰ্মা |editor-first2=গৌৰীশংকৰ |editor-last3=গগৈ |editor-first3=ভৱেশ |title=উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ বাঁহ পৰিচালনাৰ হাত পুথি |publisher=সঞ্চালক, বৰ্ষা অৰণ্য গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, চতাই, যোৰহাট |date=২০০৯ |pages=৫৩–৬৮ |chapter=সপ্তম অধ্যায়: বাঁহ চপোৱাৰ পিছত স্থায়িত্ব বৰ্দ্ধনৰ উপাচাৰ}}&lt;/ref&gt;

উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্যত খাদ্যোপযোগী বাঁহৰ স্থানীয় নাম বেলেগ বেলেগ। ইয়াৰে কিছুমানৰ নাম তলত দিয়া হ'ল।

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ৰাজ্য !! স্থানীয় নাম
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | অৰুণাচল প্ৰদেশ
| এপ'
|-
| হাট্‌
|-
| ই আই
|-
| ৱইয়াং
|-
| বিজে
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | অসম
| ভলুকা
|-
| জাতি
|-
| কাক
|-
| এচপাৰ
|-
| গাধৈ বা বৰ বাঁহ
|-
| মুলী
|-
| দলু
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | মণিপুৰ
| নাট্‌
|-
| চেনেই বি চান্দেল
|-
| মাৰিব্‌ব
|-
| পিচা/চেনেইবি
|-
| অনান্‌
|-
| মাৱবি
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | মেঘালয়
| বাৰৱা, ৱানক, চিট্‌শ্লাও, লাঙচেইজ, প্লাঙ
|-
| ডেংগা, চিয়েইজং
|-
| ৱাথৰী/গাজা
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | মিজোৰাম
| ফুলৰুৱা
|-
| ৰাৱনাল
|-
| মৌটক্‌, মেম্‌ও, চৰচিপ, লাউঙটলাই, চাইহা
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | নাগালেণ্ড
| এনাঙ ৱাৰক, বুটগট কেৰে
|-
| ভেপুই, আউ, ৱানগেট্‌ ভিনেই, ৰেচউ কেৰে
|-
| আছি
|-
| আনিং, জেকিন, খুৰপি
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | ছিকিম
| পাৰেং
|-
| চয়া/মিঠা/গুলিয়া/টেম'/টম্বা/জংগলি
|-
| ভালু
|-
| চাইনীজ/জাপানীজ
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | ত্ৰিপুৰা
| বাৰাক
|-
| বাৰি
|-
| মৃটিংগা
|-
| পিচা
|-
| মুলি
|-
| দলু
|}

== অসমীয়া সংস্কৃতিত বাঁহ ==
অসমত বাঁহ শিল্পৰ প্ৰচলনৰ ইতিহাস বহু পুৰণি। [[বাণভট্ট]]ৰ ''[[হৰ্ষচৰিত]]''ত উল্লেখ থকা মতে, অতীতৰ কামৰূপত বাঁহ শিল্পৰ যথেষ্ট উন্নতি হৈছিল। গ্ৰন্থখনৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, কামৰূপৰ ৰজা [[কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ই [[হৰ্ষবৰ্ধন]]লৈ বহুৰঙী বাঁহৰ চুঙা আৰু বাঁহৰ সঁজাত চৰাই উপহাৰ হিচাপে পঠিয়াইছিল।&lt;ref&gt;''অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা'', সম্পাদনা: ড॰ নাৰায়ণ দাস আৰু ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী, পৃষ্ঠা ৩৩, ৩৫।&lt;/ref&gt;

অসমীয়া সমাজৰ দৈনন্দিন জীৱন, লোকবিশ্বাস, লোকসংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰাত বাঁহৰ বিশেষ স্থান আছে। অসমীয়া কবিতা, প্ৰবচন, [[ডাকৰ বচন]], যোজনা, লোকবিশ্বাস, লোকউৎসৱ, [[লোকগীত]], স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্য আদিত বাঁহৰ ব্যৱহাৰ আৰু উল্লেখ পোৱা যায়। [[অসমৰ খাদ্য|অসমীয়া খাদ্যসংস্কৃতি]], সুকুমাৰ কলা আৰু ব্যৱহাৰিক জীৱনতো বাঁহৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে।

=== গৃহ নিৰ্মাণ আৰু দৈনন্দিন জীৱন ===
অসমৰ থলুৱা গৃহ নিৰ্মাণ পদ্ধতিত খুঁটা, চ'তি, মাৰলি, ৰুৱা, কাঠি, কামি, টমাল, ককিলা, জেঠী, ঢাপলিকা, শিয়াল, টাটি, বগলী বাঁহ, দমৰা, বহিখোৱা, চালি আৰু বৰচাং আদি বিভিন্ন সামগ্ৰী বাঁহেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়।

অসমীয়া তাঁতশালৰো বহুতো অংশ বাঁহেৰে নিৰ্মিত। মহুৰা থোৱা খোৰা-টুকুৰা, চালিমাৰি, দোপতি, গৰকা, নিগনিখুঁটা, নাচনী, দাংমাৰি, উঘা, চেৰেকী আৰু মাঁকোৰ শলিতা আদি সঁজুলিত বাঁহ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কৃষিভিত্তিক গ্ৰাম্য জীৱনৰ নিত্য ব্যৱহাৰ্য বহুতো সামগ্ৰীও বাঁহেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়।

=== বাঁহকেন্দ্ৰিক উৎসৱ-অনুষ্ঠান ===
অসমৰ বিভিন্ন উৎসৱ আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানত বাঁহৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। কামৰূপ অঞ্চলত প্ৰচলিত [[ভঠেলি]] বাঁহকেন্দ্ৰিক উৎসৱসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য।

[[মাঘ বিহু]]ৰ মেজি আৰু ভেলাঘৰ নিৰ্মাণ, চুঙাঘৰ পোৰা, দৰঙৰ লামজাকৰা উৎসৱৰ বাঁহভঙা কৃত্য, বিবাহ অনুষ্ঠানৰ বিভিন্ন ৰীতি-নীতি, নামনি অসমৰ পচতি উৎসৱ, মৃত্যুসংক্ৰান্তীয় বিভিন্ন মাংগলিক কৰ্ম, দৰঙৰ পুতলা উটোৱা আৰু মজু উটোৱা আদি অনুষ্ঠানত বাঁহৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। বিবাহৰ সময়ত পথালিকৈ বাঁহ ৰাখি দৰা আগচাটোও অসমীয়া সমাজৰ এটা পুৰণি পৰম্পৰা।

নামনি অসমৰ [[মহো-হো উৎসৱ]] আৰু [[বাম্বোল পিটা উৎসৱ]] আদি লোকনৃত্যত বাঁহৰ টোকোনে বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। বৰপেটাৰ [[দৌল উৎসৱ]]ত হোলী উপলক্ষে অনুষ্ঠিত বাঁহভঙা অনুষ্ঠান জনপ্ৰিয়।

=== লোকবিশ্বাস ===
বাঁহক কেন্দ্ৰ কৰি অসমীয়া সমাজত বিভিন্ন লোকবিশ্বাস প্ৰচলিত আছে। বাঁহ ফুলাটো বহু ঠাইত অপায়-অমংগলৰ আগজাননী বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। একেদৰে, জয়াল ঠাইলৈ ৰাতি বা বিয়লি গ'লে ভূত-প্ৰেতে বাঁহ পেলাই বাট আগচে বুলিও কিছুমান অঞ্চলত লোকবিশ্বাস আছে।

== চিত্ৰ সম্ভাৰ ==
&lt;gallery&gt;
File:Bamboosa vulgaris হালধীয়া বাঁহ.jpg|হালধীয়া বাঁহ, Bambusa vulgaris
File:IMG bambooভলুকা বাঁহ123.jpg|ভলুকা বাঁহ, Bambusa balcooa
File:Bambo plant.jpg|বাঁহৰ পুলি
File:Juksun.jpg|বাঁহৰ গাজ
&lt;/gallery&gt;

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
&lt;references&gt;
&lt;ref&gt;ড॰ মহেশ গগৈৰ প্ৰবন্ধ, &quot;বাৰীৰে ঢাপৰে জাতিবাঁহ এজুপি&quot;, ''প্ৰকৃতি'', ''আমাৰ অসম'' পৰিপূৰিকা ''সাপ্তাহান্তিক'', ১৮ আগষ্ট, ২০১২।&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* [http://www.iso.org/iso/catalogue_detail.htm?csnumber=36149 Bamboo Structural Design ISO Standards]
* [http://www.indiaenvironmentportal.org.in/category/thesaurus/climate-change/environment/natural-disasters/ecosystems/forests/trees/bamboo Resources on Bamboo] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110625044550/http://www.indiaenvironmentportal.org.in/category/thesaurus/climate-change/environment/natural-disasters/ecosystems/forests/trees/bamboo |date=2011-06-25}}
* [http://www.culture.tw/index.php?option=com_seyret&amp;task=videodirectlink&amp;Itemid=260&amp;id=117/ Bamboo Art (Video)] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131211175126/http://www.culture.tw/index.php?option=com_seyret&amp;task=videodirectlink&amp;Itemid=260&amp;id=117%2F |date=2013-12-11}}

[[শ্ৰেণী:তৃণ]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]]
[[শ্ৰেণী:বাঁহ শিল্প]]</text>
      <sha1>jwj6vkxthdwlbzda55iba0manlpskm5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ওজাপালি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5002</id>
    <revision>
      <id>649702</id>
      <parentid>613394</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:57:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25354" sha1="a44octaonjx5udt3k8k99151mc7r1vw" xml:space="preserve">'''ওজাপালি''' ({{lang-en|Ojapali}}) [[অসম]]ৰ এক অৰ্ধ নাটকীয় পৰিবেশ্য কলা। সৰ্বভাৰতীয় কথকতা পৰম্পৰাৰ প্ৰত্যক্ষ ধাৰক আৰু বাহক ওজাপালি প্ৰাচীন কালৰে পৰা অসমত এক জনপ্ৰিয় কলা হিচাপে প্ৰচলিত হৈ আহিছে&lt;ref name=&quot;assamtribune&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.assamtribune.com/nov2108/mosaic1.html | title=Higligting Ojapali | publisher=[[দ্য আসাম ট্ৰিবিউন]] | accessdate=নৱেম্বৰ ৩০, ২০১২ | author=মনোৰঞ্জন কলিতা | archivedate=2009-09-05 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090905083319/http://www.assamtribune.com/nov2108/mosaic1.html | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;। ১৯৭৪ চনত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ জনসংযোগ বিভাগৰ সঞ্চালক লুইতকোঁৱৰ ৰুদ্ৰ বৰুৱা আৰু আনন্দমোহন ভাগৱতীৰ সহযোগত ওজাপালি ৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্য্যসূচীত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। 

== উদ্ভৱ আৰু বিকাশ ==
ওড্ৰ মাগধী শৈলীৰ চৰিত্ৰৰ লগত ভালেখিনি খাপখোৱা ওজাপালি অনুষ্ঠান ভাৰতীয় মাৰ্গী সংগীত পৰম্পৰাৰ পৰা জন্ম। ইয়াৰ উদ্ভৱ আৰু বিকাশত মন্দিৰৰ প্ৰভুত অৰিহণা আছে। এই ওজাপালি কলাশৈলীৰ উদ্ভৱ আৰু বিকাশ সন্দৰ্ভত বিভিন্ন জনশ্ৰুতি জড়িত হৈ আছে। এই দৈৱিক মতবাদ অনুসৰি বৃহন্নলাৰূপী [[অৰ্জুন]]ৰ দ্বাৰা এইবিধ কলা স্বৰ্গৰ পৰা মৰ্ত্যত প্ৰচলিত হয়। পাৰিজাত নামৰ এগৰাকী মহিলাই স্বপ্নৰ দ্বাৰা এই কলা আয়ত্ত কৰি শিষ্যসকলক শিকাই বুলিও বিয়াহৰ ওজাপালিসকলে বিশ্বাস কৰে। [[বিয়াহ কলা]]ই আৰু [[কেন্দুকলা]]ই এই দুয়োগৰাকী ব্যক্তিবিশেষো ওজাপালিৰ জনক বুলি জনশ্ৰুতি প্ৰচলিত। খ্ৰীষ্টিয় ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ বিশিষ্ট পণ্ডিত বেদাচাৰ্যৰ [[স্মৃতি-ৰত্নাকৰ]], [[অসম]]ৰ [[তাম্ৰ শাসন]], [[গুৰু-চৰিত]] কথা আৰু [[বৈষ্ণৱ]] যুগৰ বিভিন্ন সাহিত্যত এই ওজাপালি প্ৰাচীন কালৰে পৰা প্ৰচলন থকাৰ তথ্য দেখা পোৱা যায়। 

== বিষয়বস্তু, প্ৰকাৰ ==
[[ওজাপালি]] অনুষ্ঠানক বিষয়বস্তু ফালৰ পৰা দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। 
* মহাকাব্য আশ্ৰয়ী
* মহাকাব্য অনাশ্ৰয়ী
মহাকাব্য আশ্ৰয়ীক আকৌ সাঁতোটা ভাগত ভগাব পাৰি। 
* বিয়াহৰ ওজাপালি
* ৰামায়ণ ওজাপালি
* ভাইৰা ওজাপালি
* দুৰ্গাবৰী ওজাপালি
* সত্ৰীয়া ওজাপালি
* পাঞ্চালি ওজাপালি
* দুলৰি ওজাপালি
মহাকাব্য অনাশ্ৰয়ীক পাঁচটা ভাগত ভগাব পাৰি
* সুকনান্নী ওজাপালি
* বিষহৰি গান
* [[মাৰে গান]]
* পদ্ম পুৰাণৰ গান
* টুকুৰীয়া ওজাপালি
ওজা আৰু পালি এই দুইবিধ অনুষ্ঠান নিৰ্বাহিকাৰ দ্বাৰা ওজাপালি অনুষ্ঠান সংগঠিত। 
পালি দুইবিধ- 
* দাইনা পালি
* সাধাৰণ পালি

এইধৰণৰ শ্ৰেণীবিভাজন তথ্যসমৃদ্ধ হ’লেও আধুনিক সময়ত ওজাপালিক জীৱিত ৰূপত যি দুইধৰণেৰে পোৱা যায় সেয়া হ’ল—সুকনান্নী ওজাপালি আৰু ৰামায়ণ বা সভাগোৱা ওজাপালি। কামৰূপত ৰামায়ণ গোৱা ওজাক সভা গোৱা ওজা বোলে। আনহাতে দৰঙত প্ৰচলিত পদ্মপূৰাণৰ গীত-পদ গোৱা ওজাক সুকনানি ওজা বোলা হয়। কামৰূপ আৰু বৰপেটা জিলাৰ কিছু কিছু অঞ্চলত কিছু বছৰ আগলৈকে ছোৱালীয়েও ওজাপালি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ৰামায়ণ বা সভাগোৱা ওজাপালিৰ বৈশিষ্ট্য থকা এইবিধ ওজাপালিক তিৰি বা আপী ওজাপালি বুলি জনা গৈছিল। কিন্তু সমাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল ধাৰাটোৰ বাবেই হওক বা আধুনিকতাৰ প্ৰভাৱতেই হওক এইবিধ ওজাপালি এতিয়ালৈ কামৰূপ আৰু বৰপেটাৰ প্ৰায় দুই এঠাইতহে দেখিবলৈ পোৱা যায়। 

ইয়াৰে আকৌ ওজাপালিয়ে গোৱা গীত-পদৰ বিষয়বস্তু, গীত-পদবোৰলৈ লক্ষ্য কৰি মহাকাব্য আশ্ৰিত ওজাপালিক বৈষ্ণৱ পৰিৱেশ্য কলা আৰু মহাকাব্য অনাশ্ৰিত ওজাপালিক শাক্ত পৰিৱেশ্য কলা বুলিও আখ্যা দিব পাৰি। ব্যাসৰ ওজাপালিয়ে ৰামায়ণ, মহাভাৰত আৰু পুৰাণৰ গীতপদসমূহ গায় যদিও সুকনানি ওজাপালী শাক্ত দেৱীপূজাৰ সৈতে জড়িত হয় আৰু ইয়াত মনসাদেৱীক আৰাধনা কৰি পদ্মপুৰাণৰ গীতপদেৰে মনসাদেৱীৰ বন্দনা কৰা হয়।

== পৰিবেশন শৈলী ==
নৃত্য-গীতৰ দ্বাৰা ওজাই দিহা, ৰাগ আদি লগাই দিয়ে আৰু পালিসকলে সহযোগ কৰে। দাইনা পালি আৰু অন্য পালিৰ দ্বাৰা ওজাই পৰিবেশন কৰা গীতবোৰ কথিত গদ্যত ৰসালভাবে অথবা অভিনয়ভংগীত দৰ্শকক বুজাই দিয়ে। মুখ্যতঃ ধৰ্মীয় দিশৰ সৈতে সংপৃক্ত হোৱা বাবে ওজাপালিসকলে শুভ্ৰ পোছাক পিন্ধে। ওজাই জামাৰ উপৰিও মূৰত বিশেষধৰণৰ টুপী অথবা পাগ মাৰে।&lt;ref&gt;অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা – সম্পাদনা- ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী, ড॰ নাৰায়ন দাস (পৃষ্ঠা-৫৪)&lt;/ref&gt;

==পোছাক-পৰিচ্ছদ, পদ-মুদ্ৰা ইত্যাদি==
পোছাক-পৰিচ্ছদ হ’ল ওজাপালিৰ এটা লক্ষণীয় দিশ। সুকনানি ওজাপালিত ওজাই বগা ধুতি, গাত বগা চেলেং চাদৰ আৰু কপালত বগা চন্দনৰ ফোট লয়। ওজাজনৰ পাগুৰিটো দেখাত সাধাৰণযেন লাগিলেও ই ডিম্বাকৃতিৰ হয় আৰু সমুখৰফালটো এটা টেমুনাৰদৰে হয়। কিন্তু ৰামায়ণ গোৱা ওজাৰ সাজ-পাৰ কিছু পৃথক হয়। ৰামায়ন বা সভা গোৱা ওজাই সুকনানি ওজাৰ দৰে সাপকন চোলা পিন্ধে যদিও কপালত দীঘল ৰঙা-হালধীয়া বৰণৰ গামোচা বান্ধে। এনে ওজাই ভৰিত নূপুৰ, হাতত ৰূপৰ গামখাৰু আৰু কপালত চন্দনৰ ফোট লয়। আনহাতে এই দুয়োবিধ ওজাপালিতে পালিৰ পাগুৰিটোৰ ধৰণ একেই হয়। দেখাত সাধাৰণযেন লাগে যদিও এই পাগুৰিটোৰ সমুখভাগ ময়ূৰচৰাইৰ পাখীসদৃশ হয়। ইয়াৰ বৰণ বগা হয় আৰু কাপোৰত দহটা ভাঁজ দি ইয়াক ময়ূৰপাখীৰদৰে কৰি লোৱা হয়। 
পুৰণিকালত সুকনানি ওজাজনে তিৰোতাৰ নিচিনাকৈ দীঘল চুলি ৰাখিছিল আৰু খোপা বান্ধিছিল যদিও বৰ্তমান ই লোপ পাইছে বুলিব পাৰি। সভা গোৱা ওজাই আখ্যানৰ লগত ৰিজাই কিছুমান খুহুতীয়া কথাৰ মাজেৰে বৰ্ণনা দি দৰ্শকক হাঁহিৰ খোৰাক যোগায় আৰু সেইদৰেই নৃত্যটোক আমোদজনক কৰি তোলে। সভা গোৱা ওজাই খুটিতাল বজায়। কিন্তু সুকনানি ওজাপালিত পালিয়ে (আৰু কিছুক্ষেত্ৰহে ওজাই) এখন হাতেৰে বুঢ়া আঙুলিত ৰঙা ৰচীৰে মেৰিয়াই খঞ্জিৰা বজায়। 
নৃত্য-গীতৰ দ্বাৰা ওজাই প্ৰথমে স্বস্তি মুদ্ৰা আৰু তাৰ পাচত সংহাৰী মুদ্ৰাৰে অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। তাৰ পাছতে দেৱ-দেৱীৰ বন্দনা কৰা হয় আৰু শেষত আহে গীত পদ সমূহৰ সুৰসঞ্চাৰিত পৰিৱেশন। এই পদ গোৱা পৰ্বত ওজাই প্ৰথমে দিহা, ৰাগ আদি লগাই দিয়ে আৰু পালিসকলে ইয়াত সহযোগ কৰে। দাইনা পালি আৰু অন্য পালিৰ দ্বাৰা ওজাই পৰিৱেশন কৰা গীতবোৰ কথিত গদ্যত ৰসালভাৱে অথবা অভিনয়ভংগীত দৰ্শকক বুজাই দিয়ে। মুখ্যতঃ ধৰ্মীয় দিশৰ সৈতে সংপৃক্ত হোৱা বাবে ওজাপালিসকলে শুভ্ৰ পোছাক পিন্ধে বুলি জনশ্ৰুতিয়ে কয়।

==দেওধনী নৃত্য==
সুকনানি ওজাৰ ওজাপালিৰ এক আংগিক উপাদান হ’ল দেওধনী নৃত্য। ৰামায়ণ গোৱা ওজাৰ লগত দেওধনী নাথাকে, কিন্তু সুকনানি ওজাৰ দেওধনী একপ্ৰকাৰ প্ৰধান অংগ বুলিব পাৰি। আজিকালি এই দেওধনী প্ৰায় লোপ পাই আহিছে। দেওধনীয়ে কিছুমান অলৌকিক শক্তি দেখুৱাই মানুহৰ মন আকৰ্ষণ কৰে। 
আখ্যানমতে বেউলাই লক্ষীন্দাৰ জীয়াই তুলিবলৈ দেৱতাৰ আগত কৰা নৃত্যটোৱেই হ’ল দেওধনী নৃত্য। এই দেওধনীৰ প্ৰাৰম্ভিক পদচালন মুদ্ৰা পালীৰ সৈতে একে হোৱাটো ইয়াৰ এটা সাধাৰণ বৈশিষ্ট। দেওধনী নৃত্যৰ পোছাক সাধাৰণতে ৰঙা বৰণৰ হয় আৰু বুকুত মৰা নীলা বৰণৰ মেথনিয়ে চুলিমেলি নচা নৰ্তকীক এক অনন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰে। এই নৃত্যক মৃত সঞ্জীৱনী নৃত্য বুলি ধৰা হয় আৰু ইয়াৰ পৰিৱেশন শৈলী আন নৃত্যৰ লগত নিমিলে। পূৰ্বতে অসমত দেওধনী নচা ছোৱালী নাছিল। সংৰক্ষণশীল সমাজব্যৱস্থাৰ বাবেই এনে হৈছিল। আনহাতে এই নৃত্যৰ যোগেদি ভগৱানৰ আগত সতী বেউলাই নিজৰ স্বামী লক্ষীন্দাৰক জীয়াই তুলিবলৈ নাচিছিল বাবে সমাজে তেনে নৃত্য কৰা ছোৱালীক অসতী আৰু সতীৰ শ্ৰেণীতে ধৰিছিল আৰু হেয় জ্ঞান কৰাৰ লগতে বিবাহৰ অযোগ্য বুলি ভাবিছিল। সময়ৰ পৰিৱৰ্তনশীল ধাৰাটোৱে এই আহুকলিয়া চিন্তনত কিছু শিথিলতা আনে যদিও আজিও দেওধনী নচা ছোৱালীৰ সংখ্যা তেনেই নগণ্য বুলিব পাৰি।

==ব্যাস ওজাপালি==
'''ব্যাস ওজাপালি''' হৈছে ওজাপালিৰ এটা ভাগ। ব্যাস গোৱা ওজাপালিয়ে বৈষ্ণৱ ধৰ্মক পোষকতা কৰে,যাৰ বাবে এই ওজাপালিক বৈষ্ণৱ ওজাপালি বুলিও কোৱা হয়। ব্যাস ওজাপালিয়ে মহাভাৰত,ৰামায়ণ আৰু পুৰাণৰ আখ্যানৰ পদবোৰক পৰিবেশন কৰে। এইবিধ ওজাপালিয়ে বিষ্ণু পূজা, বাসুদেৱ পূজা, ৰাইজৰ সভা, আদিৰ গীত পদ গায় আৰু নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰে। ব্যাস ওজাপালিয়ে ওজাই জামা আৰু চাপকন চোলা পৰিধান কৰে,মূৰত নাও আৰু টিঙৰ দৰে পাগুৰী ব্যৱহাৰ কৰে আৰু দুয়ো ভৰিৰ পতাত নেপূৰ পৰিধান কৰে। পালিসকলে দুয়ো হাতে বাতিৰ নিচিনা তাল বজায়। মন্দিৰ, সত্ৰ আদিৰ সৈতেও এইবিধ ওজাপালি জড়িত। 

ব্যাস ওজাপালি সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত এটা উল্লেখযোগ্য স্তৰ হৈছে বিষ্ণু পদ। এই স্তৰটো নৃত্য প্ৰধান। এই স্তৰত গোৱা গীত পদৰ নাম হৈছে 'বিষ্ণু-পদ' আৰু বিষ্ণু-পদ গোৱাৰ প্ৰসংগত প্ৰয়োগ কৰা ৰাগ ৰূপৰ নাম 'বিষ্ণু-ৰাগ'। 'ৰাগ' পদটোকেই অঞ্চল ভেদে 'ঢেক' বুলিও কোৱা হয়। 'বিষ্ণু-পদ'ৰ সামৰণিত ব্যাস ওজাপালি পৰম্পৰামতে জয়দেৱৰ 'গীত-গোৱিন্দ' কাব্যত সন্নিবিষ্ট দশাৱতাৰৰ গীতটো গাব লাগে। কিন্তু আজিকালি ব্যাসওজাই জয়দেৱৰ দশাৱতাৰৰ ঠাইত শংকৰদেৱৰ 'কীৰ্তন-ঘোষা'-ত দশাৱতাৰৰ বৰ্ণনা বিশিষ্ট গীত-পদটিহে ৰাগ-তালৰ সংযোগত পৰিৱেশন কৰে। 

বিষ্ণু-পদৰ পৰৱৰ্তী স্তৰটো হৈছে সংগীতালাপ। এই স্তৰটো 'চাবৰবানা', 'গানকাৰ ৰাগ' আদি নামেৰেও জনাজাত। চাবৰবানা শাস্ত্ৰীয় নাম হৈছে' মালৱ'। অন্য ৰাগৰ তুলনাত এই ৰাগত ব্যৱহাৰ হোৱা তাল-চাব সম্পূৰ্ণ বেলেগ হোৱাৰ বাবে সম্ভৱত ইয়াক চাবৰবানা বুলি কোৱা হয়। আনহাতে 'গানকা'অৰ্থ হৈছে আদৰ্শ। ওজাপালি সংগীতত স্থান পোৱা ৰাগত ব্যৱহৃত স্বৰ মাত্ৰাৰ আৰোহণ ক্ৰমৰ এই স্তৰত উপস্থাপন কৰা হয় বাবে এই ৰাগক 'গানকাৰ' ৰাগ বুলি কোৱা হয়। সংগীতৰ শ্ৰেষ্ঠাংশৰ আৰম্ভণি সূচিত হয় গানকা ৰাগেৰে। সেইকাৰণে এই ৰাগক 'গোৰবানা' অৰ্থাৎ প্ৰথম ৰাগ আখ্যা দিয়া হৈছে। 

==বৰ্তমানৰ ওজাপালি==
জীৱনৰ চৌষষ্ঠী কলাৰ ভিতৰত বিশেষকৈ সাহিত্য, সংগীত আৰু নৃত্যকলাৰ এক সমন্বয় হ’ল ওজাপালি। প্ৰাক শংকৰী যুগৰো বহুকাল আগতে সুস্থৰূপত প্ৰচলিত আছিল ওজাপালি। ইয়াক ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান হিচাবে গণ্য কৰিলেও তেতিয়াৰ সময়ত ওজাপালিক অসমীয়া জাতিৰ এটা অতি আপুৰুগীয়া আৰু প্ৰধান কলা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। এই কলাক জীয়াই ৰখাৰ বাবে কেৱল অসমীয়া লোকেই অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল তেনে নহয়। এই নৃত্যত আন আন জনগোষ্ঠীৰ লোকো সমানে জড়িত আছিল। উদাহৰণস্বৰূপে পৰশু শেখ ওজাৰ নাম সজোৰে উচ্ছাৰণ কৰিব পাৰি। এইজন লোক ধৰ্মত ইচলাম আছিল যদিও ওজাপালি আৰু দেওধনী নৃত্যৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল। তেওঁকেই প্ৰথম মুচলন্ত ওজা বুলি ধৰা হয়। তেওঁৰ নাট্যদলৰ কেইজনমান বিখ্যাত পালি হ’ল ফুটামৰা শেখ, পনৌ চানা, দুৰাণ আৰু পুৰাণ। আকৌ এই দলটোৰ লগতে দেওধনী নৃত্য পৰিৱেশন কৰা প্ৰথম মহিলা গৰাকী হ’ল হাফেজা বেগম। দৰঙ জিলাৰ মোচলন্ত অধ্যুষিত এলেকা ওজাপাৰা চুবাৰ নাম পৰশু শেখ ওজাৰ পৰাই হ’ল বুলি জনা যায়। 
আধুনিক বুৰঞ্জীৰ কিছু পৃষ্ঠা লুটিয়াই চালে দেখা যায় যে বিশ্বসিংহৰ বংশধৰ কোঁচ নৃপতীসকলে দৰঙী কলা-কৃষ্টিৰ বিকাশ তথা প্ৰসাৰৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল। এই দৰঙী ৰজাসকল আছিল শাক্তধৰ্মী। তেখেতসকলেই মাৰৈ পূজা কৰিছিল (অসমত অঞ্চলবিশেষে ইয়াক মাৰে পূজা বুলিও জনা যায়) আৰু এই পূজাত পৰিৱেশ্য কলা হিচাবে ওজাপালি আৰু দেওধনী নৃত্যৰ পোষকতা কৰিছিল। ৰজাই এই প্ৰক্ৰিয়াটোত প্ৰয়োজন হোৱা খুটিতাল, বৰতাল, ঢোল, জয়ঢোল ইত্যাদিৰ যোগানো ধৰিছিল। আনকি নৃপতিসকলে গায়নৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োজন হোৱা শুকনানি পুথিও ওজাসকলক যোগান ধৰিছিল। জনশ্ৰুতি মতে কোঁচ ৰজা ধৰ্মনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সুকবি নাৰায়ণদেৱে ১০,৫০০ পদেৰে শুকনানি বা পদ্মপুৰাণখন ৰচনা কৰিছিল। কিন্তু, মনসা পূজা বা মাৰৈপূজাৰ লগত ই কেনেধৰণেৰে আৰু কোন সময়ত জড়িত হ’ল সেয়া জনাটো কঠিন। কিছুৰ মতে সুকবি নাৰায়ন দেবৰ নামেৰে ই সুকনানি নাম পায়। ওজাপালিৰ পৰম্পৰাগত গীত-পদ সমূহকেই প্ৰণালীবদ্ধভাৱে সুকবি নাৰায়নদেবে ওজাপালিয়ে গাব পৰাকৈ মনসাদেৱীক লৈ পদ্মপুৰাণ আৰু আন মনসা কাব্যকেইখন লিখি উলিয়ায়। পাছলৈ দুৰ্গাবৰ আৰু মনকৰে ওজাপালিসকলে গাব পৰাকৈ ইয়াত সুৰ-সঞ্চাৰ আৰু অলংকৰণ কৰে।

== তথ্যসংগ্ৰহ ==
{{reflist}}
==বাহ্যিক সংযোগ==
#অসমৰ পৰিৱেশ্য কলা ওজাপালি- ড॰ নবীন চন্দ্ৰ শৰ্মা। 
#সুকনানি সংগীতৰ ৰূপৰেখা- উমাকান্ত নাথ। 
#অসমীয়া লোকসংস্কৃতিৰ আভাস- ড॰ নবীন চন্দ্ৰ শৰ্মা। 
#শ্ৰী ললিত চন্দ্ৰ নাথ ওজাৰ ওপৰত প্ৰাপ্ত কিছু সমলভিত্তিক লেখা। 

{{অসমৰ লোক-সংস্কৃতি}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ সংগীত]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]]</text>
      <sha1>a44octaonjx5udt3k8k99151mc7r1vw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5490</id>
    <revision>
      <id>649488</id>
      <parentid>648265</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T17:11:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>8079</id>
      </contributor>
      <comment>/* WikiRefine: A 15-Day Wikipedia Article Improvement Campaign */ নতুন অনুচ্ছেদ</comment>
      <origin>649488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65408" sha1="dmty035gh9vkse22gu8ax70vdvaan9l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Village pump pages|(বিবিধ)|alpha=yes|start=25|এই '''বিবিধ''' শিতান/বিভাগত ৰাইজৰ চ'ৰাৰ অন্য শিতানত খাপ নোখোৱা আলোচনাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। সাধাৰণ জ্ঞানৰ প্ৰশ্নৰ বাবে [[WP:RD|reference desk]] ব্যৱহাৰ কৰক। |WP:VPM}}
__NEWSECTIONLINK__
__TOC__
&lt;span id=&quot;below_toc&quot;&gt;&lt;/span&gt;
[[Category:ৱিকিপিডিয়াৰ জাননী ফলকসমূহ|{{PAGENAME}}]]
[[Category:আকস্মিক ভাষা সংযোগৰ বাবে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে পৰীক্ষা কৰা পৃষ্ঠাসমূহ]]
&lt;/noinclude&gt;

{{archive box|
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৪)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৫-ডিচেম্বৰ ২০১৫)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৬-ডিচেম্বৰ ২০১৬)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৭-ডিচেম্বৰ ২০১৭)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০১৮-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০১৯)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২০-ডিচেম্বৰ ২০২০)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২১-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/11|সংৰক্ষণ ১১ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/12|সংৰক্ষণ ১২ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/13|সংৰক্ষণ ১৩ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/14|সংৰক্ষণ ১৪ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]]
}}

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs: 
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:'' 
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] 
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 January 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge; padding:6px; &quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%; &quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

; Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

; About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

; What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations 
* Folk dances, music, and traditional performances 
* Women and queer figures in folklore 
* Women in mythology and oral traditions 
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives 
* Fairy tales, folk stories, and legends 
* Folk games, sports, and cultural practices 

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

; How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool 
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline 
#* Local and international prizes 
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] 
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

; Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

; Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the 
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

; Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
 
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:'' 
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; 
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%; &quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

; About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals 
* Cultural festivals and celebrations 
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance 
* Everyday practices rooted in folk heritage 

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture 
* Engage new contributors in your community 
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content 

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' 

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

; Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages 
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards, 

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:20, 18 January 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:01, 19 January 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি ==

সকলোলৈকে নমস্কাৰ,

ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে ইতিমধ্যে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি হৈছে। এইবাৰ এই সন্মিলনখন ২০২৬ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ৬ ছেপ্টেম্বৰলৈ ভাৰতৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। 

ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়াই সমগ্ৰ ভাৰতৰ লগতে, দক্ষিণ এছিয়া আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰো ৱিকিমিডিয়ান, আয়োজক, আৰু অৱদানকাৰীসকলক একত্ৰিত কৰে। ই হৈছে সংযোগ স্থাপন, শিক্ষণ, অভিজ্ঞতাৰ ভাগ-বতৰা, আৰু মুক্ত জ্ঞান আন্দোলনক শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আগবঢ়োৱাৰ এক ক্ষেত্ৰ। 

যদি আপুনি ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পৰ সক্ৰিয় অৱদানকাৰী বা সম্প্ৰদায়ৰ কাম-কাজৰ সৈতে জড়িত, তেন্তে আপোনাক এই বৃত্তিৰ বাবে আবেদন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে। বিতং তথ্যসমূহ *[[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|ইয়াত]]* পাব। 🙂

আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ: ১৫ এপ্ৰিল ২০২৬ ১১:৫৯ p.m. IST

আবেদনৰ লিংক: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform লিংক]

অধিক তথ্য: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|লিংক]]

এই ঘোষণাটো আপোনালোকৰ ৱিকি পৰিয়ালৰ আন আন লোকলৈয়ো নিঃসংকোচে শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ সাদৰেৰে অনুৰোধ জনালোঁ। 

ধন্যবাদ। 

ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ আয়োজক দল

-[[সদস্য:Gnoeee|Gnoeee]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gnoeee|বাৰ্তা]]) 20:49, 28 March 2026 (ইউ.টি.চি.)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign! ]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians! 

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 17:12, 3 April 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 18:41, 5 April 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 00:57, 26 April 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]&lt;/bdi&gt; 16:57, 28 April 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-30_Wikipedias/2&amp;oldid=30471358 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:02, 17 May 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 May 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|আলোচনা]])&lt;/bdi&gt; 17:11, 23 June 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 June 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions ==

প্ৰিয় সমাজৰ সদস্যবৃন্দ,

WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions এতিয়া মুকলি হৈছে বুলি আমি আনন্দেৰে জনাইছোঁ। 

WikiConference India 2026 ২০২৬ চনৰ ৪–৬ ছেপ্টেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। এই সন্মিলনে ভাৰত আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ৱিকিমিডিয়ান, সমাজ নেতা, ডেভেলপাৰ, গৱেষক আৰু মুক্ত জ্ঞানৰ অনুৰাগীসকলক একত্ৰিত কৰি সংযোগ স্থাপন, সহযোগিতা আৰু অভিজ্ঞতা বিনিময়ৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিব। 

WCI 2026-ৰ মূল বিষয় হৈছে '''“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”'''। AI-ৰ উত্থান আৰু জ্ঞান সৃষ্টিৰ নতুন মডেলসমূহকে ধৰি ৱিকিমিডিয়া আন্দোলনে দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অগ্ৰসৰ হৈ থকাৰ সময়ত, এই সন্মিলনৰ লক্ষ্য হৈছে সমাজ নেতৃত্ব, জ্ঞানৰ সমতা, আঞ্চলিক ভাষা, মুক্ত জ্ঞান আৰু ভাৰত তথা দক্ষিণ এছিয়াত ৱিকিমিডিয়াৰ ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰাৰ বাবে এক স্থান সৃষ্টি কৰা। 

== Self-Funded Registration ==

Self-Funded Registration আবেদন এতিয়া Pretix-ত মুকলি হৈছে। 

'''Registration Form:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''Details and Eligibility:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== Call for Submissions ===

Call for Submissions এতিয়া Eventyay-ত মুকলি হৈছে। 

আমি Workshop, Discussion, Panel, Interactive Session, Lightning Talk আৰু Poster Presentation-ৰ বাবে প্ৰস্তাৱ আহ্বান জনাইছোঁ। আপুনি অভিজ্ঞ অৱদানকাৰী হওক বা নতুন সমাজ সদস্য হওক, আপোনাৰ ধাৰণা, অভিজ্ঞতা আৰু শিক্ষণসমূহে সন্মিলনৰ কাৰ্যসূচী গঢ় দিয়াত আৰু আন্দোলনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আলোচনাসমূহত অৰিহণা যোগোৱাত সহায় কৰিব পাৰে। 

'''Details and Guidelines:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''Submission Deadline: July 15th, 2026'''

WikiConference India 2026 সম্পৰ্কীয় সম্পূৰ্ণ তথ্য, যাৰ ভিতৰত অংশগ্ৰহণৰ তথ্য, সময়সীমা, সন্মিলনৰ আপডেট আৰু Submission Guidelines অন্তৰ্ভুক্ত আছে, চাবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি আনুষ্ঠানিক ঘোষণাটো পঢ়ক। 

'''Detailed Announcement:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

আমি সমাজৰ সদস্যসকলক নিবন্ধন কৰিবলৈ, প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰিবলৈ আৰু এই ঘোষণাটো নিজৰ নেটৱৰ্কসমূহত ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰোঁ। 

শুভেচ্ছাৰে,

WikiConference India 2026 Organizing Team 
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 
[2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration 
[3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ 
[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions 
[5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/

[[সদস্য:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Amrit Sufi|বাৰ্তা]]) 07:22, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

== বাংলা ৱিকিসন্মিলন ২০২৬: ভ্ৰমণ জলপানিৰ আবেদন প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছে! ==
[[File:Bangla WikiConference 2026 logo.svg|right|250px|link=]]
প্ৰিয় ৱিকিমিডিয়ানসকল,

আনন্দৰে জনোৱা হৈছে যে, ৱিকিমিডিয়া বাংলাদেশৰ উদ্যোগত অহা '''৩০ অক্টোবৰ - ১ নৱেম্বৰ ২০২৬''' তাৰিখে বাংলাদেশত [[wmbd:বিশেষ:আমাৰ_ভাষা/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬|'''বাংলা ৱিকিসন্মিলন ২০২৬''']] অনুষ্ঠিত হ'ব। 

এই সন্মিলনখন সফল আৰু সজীৱ কৰি তুলিবলৈ বাংলাদেশ, ভাৰত আৰু নেপালত বাস কৰা আগ্ৰহী ৱিকিমিডিয়ানৰ বাবে ভ্ৰমণ জলপানিৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। এই জলপানিৰ ভিতৰত ভ্ৰমণ খৰচ আৰু সন্মিলনত থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হ’ব। সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আগ্ৰহী সকলোৱেই ইয়াৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব আৰু জলপানি লাভ কৰিলেহে সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুযোগ পাব। 

=== জলপানিৰ বাবে প্ৰাথমিক অৰ্হতা ===
তলত উল্লেখ কৰা চৰ্তাৱলী পূৰণ কৰিব নোৱাৰিলে আবেদন পোনচাটেই নাকচ কৰা হ’ব:

# ৱিকিমিডিয়া একাউণ্ট কমেও ছয়মাহৰ পুৰণি হ'ব লাগিব (অৰ্থাৎ '''১৯ ডিচেম্বৰ ২০২৫''' বা তাৰ পূৰ্বে সৃষ্টি কৰা হ'ব লাগিব)। 
# আবেদনকাৰীৰ গোলকীয় সম্পাদনা সংখ্যা অতি কমেও '''২৫০''' অতিক্ৰম কৰিব লাগিব। 
# আবেদনৰ সময়ত আবেদনকাৰীৰ একাউণ্ট কোনো বঙালী প্ৰকল্পত অৱৰুদ্ধ হৈ থাকিব নালাগিব। 

=== জলপানিৰ বাবে আবেদন কিদৰে কৰিব? ===
জলপানিৰ বাবে আপুনি নিৰ্দিষ্ট ফৰ্মখন পূৰাব লাগিব। ইয়াৰ বাবে আপোনাক ৩০ৰপৰা ৪০ মিনিটৰ প্ৰয়োজন হ’ব। আবেদনত দাখিল কৰা তথ্যৰ ভিত্তিত জলপানি নিৰ্বাচন উপ-সমিতিৰদ্বাৰা আপোনাৰ যোগ্যতা বিচাৰ কৰা হ’ব। ফৰ্ম পূৰণ আৰু আবেদন প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি [[wmbd:বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬/বৃত্তি/as|'''জলপানি সম্পৰ্কীয় পৃষ্ঠাখন''']] পঢ়ি চাওক। 

=== গুৰুত্বপূৰ্ণ সময়সূচী ===

* '''আবেদন আৰম্ভ:''' ১৯ জুন, ২০২৬ (বাংলাদেশ সময়)
* '''আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ:''' ১৯ জুলাই, ২০২৬ (বাংলাদেশ সময়)

''নিৰ্ধাৰিত সময়সীমাৰ পিছত কোনো আবেদন গ্ৰহণ কৰা নহ'ব। সেয়েহে শেষ মুহূৰ্তৰ জটিলতা পৰিহাৰ কৰিবলৈ চূড়ান্ত সময়সীমাৰ দুই-এদিন আগতেই প্ৰ-পত্ৰ জমা দিয়াৰহে পৰামৰ্শ দিওঁ। ''

জলপানি সম্পৰ্কে অধিক জানিবলৈ যিকোনো প্ৰশ্ন বা পৰামৰ্শৰ বাবে নিৰ্দ্বিধায় আমাৰ সৈতে আলাপ পৃষ্ঠাত অথবা [mailto:bnwikiconference@wikimedia.org.bd bnwikiconference@wikimedia.org.bd] ঠিকনালৈ ইমেইল কৰি যোগাযোগ কৰিব পাৰে। 

শুভেচ্ছাৰে,&lt;br&gt;
জলপানি নিৰ্বাচন উপ-সমিতিৰ হৈ,&lt;br&gt;
≈ &lt;b style=&quot;border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps&quot;&gt;[[User:MS_Sakib|&lt;b style=&quot;background-color:#1E816F; color:#fff&quot;&gt;&amp;nbsp; MS Sakib&amp;nbsp; &lt;/b&gt;]] [[User talk:MS Sakib|📩]] &lt;b&gt;·&lt;/b&gt;[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]&lt;/b&gt; 18:25, 5 July 2026 (ইউ.টি.চি.)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 July 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

==Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026==
Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;                                                                                                                     WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

== আপোনাৰ ৱিকি কেৱল পঢ়িব পৰাকৈ থাকিব৷ ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|এই বাৰ্তটো আন ভাষাত পঢ়ক]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনে]] নিজৰ ডাটা চেণ্টাৰসমূহৰ মাজৰ ট্ৰেফিকক সলনি কৰিব। ইয়াৰ দ্বাৰা নিশ্চিত হ'ব যে ৱিকিপিডিয়া আৰু অন্যান্য ৱিকিমিডিয়া ৱিকি কোনো দুৰ্যোগৰ পিছতো অনলাইন থাকিব পাৰে।

সকলো ট্ৰেফিক'''{{#time:j xg|2026-09-23|as}}''' লৈ সলনি হ'ব। চুইচটো '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' ৰ পৰা আৰম্ভ হ'ব। (20:30 GMT+5:30)

দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|মিডিয়াৱিকি]]ত কিছু সীমাবদ্ধতাৰ বাবে, সালসনিৰ সময়ত সকলো সম্পাদনা বন্ধ হ'ব লাগিব। এই ব্যাঘাতৰ বাবে আমি ক্ষমা বিচাৰিছো আৰু ভৱিষ্যতে ইয়াক হ্ৰাস কৰাৰ বাবে আমি কাম কৰি আছো। 

এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱাৰ 30 মিনিটৰ আগতে সকলো ৱিকিত এখন বেনাৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হ'ব। &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;This banner will remain visible until the end of the operation.&lt;/span&gt; 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''আপুনি ক্ষন্তেক সময়ৰ বাবে সকলো ৱিকি কেৱল পঢ়িবহে পাৰিব, সম্পাদনা কৰিব নোৱাৰিব।'''

* আপুনি {{#time:l j xg Y|2026-09-23|as}} ত এঘণ্টালৈকে সম্পাদনা কৰিব নোৱাৰিব।
* যদি আপুনি এই সময়ছোৱাত সম্পাদনা বা সংৰক্ষণ কৰাৰ চেষ্টা কৰে, আপুনি এটা ত্ৰুটি বাৰ্তা দেখিব। আমি কামনা কৰোঁ যে এই ক্ষণত কোনো সম্পাদনা নেহেৰাই যাতে, কিন্তু আমি ইয়াৰ নিশ্চয়তা দিব নোৱাৰো। যদি আপুনি ত্ৰুটি বাৰ্তাটো দেখে, তেন্তে অনুগ্ৰহ কৰি সকলো স্বাভাৱিক অৱস্থালৈ ঘূৰি অহা পৰ্যন্ত অপেক্ষা কৰক। তাৰ পাছতহে আপুনি আপোনাৰ সম্পাদনা সংৰক্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হ'ব পাৰিব। কিন্তু, আমি পৰামৰ্শ দিওঁ যে আপুনি প্ৰথমে আপোনাৰ পৰিৱৰ্তনৰ এটা প্ৰতিলিপি বনাই লব পাৰে।

''অন্য প্ৰভাৱ'':

* পটভূমিৰ কামবোৰ লেহেমীয়া হ'ব আৰু কিছু কাম তল পৰি যাব। ৰঙা লিংকবোৰ সোনকালে স্বাভাৱিকৰ দৰে আপডেট ন 'বও পাৰে। যদি আপুনি ইতিমধ্যে আন কৰবাত লিংক কৰা এটা প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰে, তেন্তে লিংকটো স্বাভাৱিকতকৈ বেছি সময় ৰঙা হৈ থাকিব। দীঘলীয়া সময় ধৰি চলি থকা কিছুমান স্ক্ৰিপ্ত বন্ধ কৰিব লাগিব।
* আমি আশা কৰোঁ যে কোডৰ নিয়োজন আন যিকোনো সপ্তাহৰ দৰে হ'ব। অৱশ্যে, কিছুমান কেছ-বাই-কেছ ক'ড সময়ানুক্ৰমে ফ্ৰিজ হ'ব পাৰে যদি অপাৰেচনৰ পিছত সেইবোৰৰ প্ৰয়োজন হয়।
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] প্ৰায় ৯০ মিনিটৰ বাবে উপলব্ধ নহ'ব।

প্ৰয়োজন হ'লে এই প্ৰকল্পটো পিছুৱাই দিয়া হ&quot;ব পাৰে। আপুনি [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.org ত সূচী পঢ়িব পাৰে]]। যিকোনো পৰিৱৰ্তন সময়সূচীত ঘোষণা কৰা হ'ব। 

'''অনুগ্ৰহ কৰি এই তথ্য আপোনাৰ সমাজৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰক।'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31067455 --&gt;

== আপোনাৰ ৱিকি কেৱল পঢ়িব পৰাকৈ থাকিব৷ ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|এই বাৰ্তটো আন ভাষাত পঢ়ক]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনে]] নিজৰ ডাটা চেণ্টাৰসমূহৰ মাজৰ ট্ৰেফিকক সলনি কৰিব। ইয়াৰ দ্বাৰা নিশ্চিত হ'ব যে ৱিকিপিডিয়া আৰু অন্যান্য ৱিকিমিডিয়া ৱিকি কোনো দুৰ্যোগৰ পিছতো অনলাইন থাকিব পাৰে।

সকলো ট্ৰেফিক'''{{#time:j xg|2026-10-28|as}}''' লৈ সলনি হ'ব। চুইচটো '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]''' ৰ পৰা আৰম্ভ হ'ব। (20:30 GMT+5:30)

দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|মিডিয়াৱিকি]]ত কিছু সীমাবদ্ধতাৰ বাবে, সালসনিৰ সময়ত সকলো সম্পাদনা বন্ধ হ'ব লাগিব। এই ব্যাঘাতৰ বাবে আমি ক্ষমা বিচাৰিছো আৰু ভৱিষ্যতে ইয়াক হ্ৰাস কৰাৰ বাবে আমি কাম কৰি আছো। 

এই কাৰ্য্য সম্পন্ন হোৱাৰ 30 মিনিটৰ আগতে সকলো ৱিকিত এখন বেনাৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হ'ব। &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;This banner will remain visible until the end of the operation.&lt;/span&gt; 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''আপুনি ক্ষন্তেক সময়ৰ বাবে সকলো ৱিকি কেৱল পঢ়িবহে পাৰিব, সম্পাদনা কৰিব নোৱাৰিব।'''

* আপুনি {{#time:l j xg Y|2026-10-28|as}} ত এঘণ্টালৈকে সম্পাদনা কৰিব নোৱাৰিব।
* যদি আপুনি এই সময়ছোৱাত সম্পাদনা বা সংৰক্ষণ কৰাৰ চেষ্টা কৰে, আপুনি এটা ত্ৰুটি বাৰ্তা দেখিব। আমি কামনা কৰোঁ যে এই ক্ষণত কোনো সম্পাদনা নেহেৰাই যাতে, কিন্তু আমি ইয়াৰ নিশ্চয়তা দিব নোৱাৰো। যদি আপুনি ত্ৰুটি বাৰ্তাটো দেখে, তেন্তে অনুগ্ৰহ কৰি সকলো স্বাভাৱিক অৱস্থালৈ ঘূৰি অহা পৰ্যন্ত অপেক্ষা কৰক। তাৰ পাছতহে আপুনি আপোনাৰ সম্পাদনা সংৰক্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হ'ব পাৰিব। কিন্তু, আমি পৰামৰ্শ দিওঁ যে আপুনি প্ৰথমে আপোনাৰ পৰিৱৰ্তনৰ এটা প্ৰতিলিপি বনাই লব পাৰে।

''অন্য প্ৰভাৱ'':

* পটভূমিৰ কামবোৰ লেহেমীয়া হ'ব আৰু কিছু কাম তল পৰি যাব। ৰঙা লিংকবোৰ সোনকালে স্বাভাৱিকৰ দৰে আপডেট ন 'বও পাৰে। যদি আপুনি ইতিমধ্যে আন কৰবাত লিংক কৰা এটা প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰে, তেন্তে লিংকটো স্বাভাৱিকতকৈ বেছি সময় ৰঙা হৈ থাকিব। দীঘলীয়া সময় ধৰি চলি থকা কিছুমান স্ক্ৰিপ্ত বন্ধ কৰিব লাগিব।
* আমি আশা কৰোঁ যে কোডৰ নিয়োজন আন যিকোনো সপ্তাহৰ দৰে হ'ব। অৱশ্যে, কিছুমান কেছ-বাই-কেছ ক'ড সময়ানুক্ৰমে ফ্ৰিজ হ'ব পাৰে যদি অপাৰেচনৰ পিছত সেইবোৰৰ প্ৰয়োজন হয়।
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] প্ৰায় ৯০ মিনিটৰ বাবে উপলব্ধ নহ'ব।

প্ৰয়োজন হ'লে এই প্ৰকল্পটো পিছুৱাই দিয়া হ&quot;ব পাৰে। আপুনি [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.org ত সূচী পঢ়িব পাৰে]]। যিকোনো পৰিৱৰ্তন সময়সূচীত ঘোষণা কৰা হ'ব। 

'''অনুগ্ৰহ কৰি এই তথ্য আপোনাৰ সমাজৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰক।'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 14:01, 26 October 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Wiki Loves Food 2026 in India – Call for Participation ==
Hello everyone,

India has a rich food culture, with diverse dishes, ingredients, cooking traditions and regional food practices. Many of these are not yet well represented on Wikipedia and Wikimedia Commons.

'''Wiki Loves Food 2026 in India''' is a photography competition on Wikimedia Commons organised by the [[m:Punjabi Wikimedians|Punjabi Wikimedians User Group]] as part of the international Wiki Loves Food 2026 campaign. It invites people across India to photograph local food and culinary traditions and share their images under a free license.

'''Competition details'''

* '''Dates:''' 1 to 30 November 2026
* '''Platform:''' Wikimedia Commons
* '''Who can participate:''' Anyone with a Wikimedia Commons account

'''What can you photograph?'''

* Traditional dishes, festival foods and home-cooked meals
* Local ingredients, spices and grains
* Cooking methods and food preparation
* Street food, markets and regional food traditions

Your photographs can help improve the coverage of India's food culture across Indian-language Wikipedia articles.

For the rules, prizes and participation details, visit the [[c:Commons:Wiki Loves Food 2026 in India|competition page]]

For questions, visit the [[c:Commons talk:Wiki Loves Food 2026 in India|competition's talk page]]

Please share this announcement with your communities and anyone interested in documenting India's food culture. We look forward to contributions from different regions across the country.

Warm regards,

On behalf of the Wiki Loves Food 2026 India organizing team [[সদস্য:VanshikaRathi|VanshikaRathi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:VanshikaRathi|বাৰ্তা]]) 08:03, 28 October 2026 (ইউ.টি.চি.)

== WikiRefine: A 15-Day Wikipedia Article Improvement Campaign ==
Hello everyone,
The Open Knowledge Initiatives (OKI) team is pleased to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine WikiRefine]''', a 15-day article improvement campaign taking place from '''7 to 21 November 2026'''. We invite editors from all participating language communities to take part.
The campaign aims to encourage Wikimedians to improve the overall quality of Wikipedia articles, with a focus on references, article structure, readability, images, internal links and other aspects of content development.

; Article lists 
For this campaign, we have prepared lists based on the 100 most-read articles from the last five years for participating language Wikipedias. You can find the article lists and other campaign information here:  [https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine/List_of_Articles View the article lists]

;Evaluating article improvements
We will be using the [https://wikieval.toolforge.org/ WikiEval tool], developed to support the evaluation of Wikipedia content during campaigns. It will help assess article quality and track improvements made throughout WikiRefine.
;What happens after the campaign?
WikiRefine will also serve as a preparatory activity for a follow-up in-person event focused on qualitative improvements to local-language Wikipedias. We aim to bring together the top two participants (from India only)  from each participating community. Their contributions will be assessed by a jury of experienced Wikimedians familiar with the respective languages.
We encourage each community to identify up to three organisers, ensuring diverse representation of genders and both new and experienced Wikimedians. Jury members should be experienced contributors with a good understanding of their respective language Wikipedias.

'''We invite everyone to participate, improve articles and help make knowledge in our languages more comprehensive and accessible.''' ([[m:IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine/Community Sign-up|Community Sign-up page]])

For more information, please visit the [[m:IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine|WikiRefine project page]].
 
'''Note:''' A few language Wikipedia article lists have not yet been added to the dedicated page due to a technical issue with the tool. We are working to resolve this and aim to add them before the campaign begins.  Thank you! [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 17:11, 4 November 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(OKI)/lists/Indic_Wikipedia_VPs&amp;oldid=31250414 --&gt;</text>
      <sha1>dmty035gh9vkse22gu8ax70vdvaan9l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6638</id>
    <redirect title="বিশ্বনাথ ঘাট" />
    <revision>
      <id>649697</id>
      <parentid>610799</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[বিশ্বনাথ ঘাট]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="o61nia484xwhqmpbxn11vllg4u4g4lg" xml:space="preserve">#REDIRECT [[বিশ্বনাথ ঘাট]]</text>
      <sha1>o61nia484xwhqmpbxn11vllg4u4g4lg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ডিব্ৰুগড়</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6866</id>
    <revision>
      <id>649507</id>
      <parentid>649405</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T04:13:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ananya Taye</username>
        <id>28065</id>
      </contributor>
      <comment>stop adding history section in etymology. Etymology is about the name &quot;Dibrugarh&quot; specifically.</comment>
      <origin>649507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105020" sha1="2f8l9xmt1midk1mm3ischzuceg49mbt" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = [[ডিব্ৰু নদী]]
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নামৰ উৎপত্তি==
[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।&lt;ref name=&quot;Dibrugarh&quot;&gt;{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}&lt;/ref&gt; নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |year=2014
 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India
 |publisher=Spectrum Publications
 |page=4
 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers.
}}&lt;/ref&gt; [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে &quot;ড্জি&quot;(ʤɪ)&lt;ref name=&quot;water&quot;&gt;{{cite journal
 |last1=Longmailai
 |first1=Monali
 |last2=Saikia
 |first2=Jonali
 |year=2019
 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa
 |journal=Nepalese Linguistics
 |volume=34
 |pages=26–35
 |page=27
 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162
 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ.
}}&lt;/ref&gt; ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Gurdon
 |first=P. R. T.
 |author-link=
 |year=1904
 |title=The Morāns
 |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
 |volume=73
 |issue=1
 |pages=36–48
 |page=36
 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water.
}}&lt;/ref&gt; আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত &quot;ডি&quot; (dɪ) &lt;ref name=&quot;water&quot;/&gt;ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Endle
 |first=Sidney
 |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl
 |year=1911
 |publisher=Macmillan and Co.
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt;

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=1996
 |title=Tai Elements in the Place Names of Assam
 |page=1030
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260927095150/https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archivedate=2026-09-27
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু-এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ-প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|pages=532|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.}}&lt;/ref&gt; ১৫২২ চনৰ চুতীয়া-আহোম যুদ্ধৰ বাবে এই চহৰ খনৰ ঠাইত ডিবাৰু নৈৰ পাৰত এটি দুৰ্গ আছিল। সেয়েহে পাছলৈ চহৰ খনক ডিব্ৰুগড় নামেৰে জনা যায়। ১৫২৩ চুতীয়া ৰজা নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ বাবে আহোমসকলে ইয়াক নিজ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।&lt;ref&gt;Bhuyan, S.K, ''Deodhai Assam Buranji'',chapter 31&lt;/ref&gt;। ১৫২৬‌ খৃষ্টাব্দৰ জেঠ মাহত ডিব্ৰু অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে ''মু'ঙ টিফাও'' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=58-61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026|quote=In Lakni Khutshan, (i.e 1526), the heavenly king created Klangseng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...In the month of Jaistha, Chaolung Shulung was sent to govern the country, Tiphao (Dibrugarh).}}&lt;/ref&gt;

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Dalton|first=Edward Tuite|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77|title=Descriptive Ethnology of Bengal|date=1872|publisher=Office of the superintendent of government printing|language=en|page=521}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Hannay|first=S.F|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal|year=1848|publisher=Asiatic Society of Bengal|location=Calcutta|language=en|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.|page=468}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱাল সকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Prinsep|first=James|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal|year=1838|volume=7|publisher=Asiatic Society of Bengal|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ|language=en|page=676}}&lt;/ref&gt;

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] সন্ধি অনুসৰি যেতিয়া ব্ৰিটিছ ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছ অসমলৈ আহে, তেতিয়া তেওঁলোকে উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাবে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত এই চহৰখন  প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ   হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক  এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাচনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামাকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/|access-date=22 August 2021|language=en-US|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে।

ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে।

ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।

গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।

হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  

শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত [[ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড]]ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* [[জালান মন্দিৰ]]
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>2f8l9xmt1midk1mm3ischzuceg49mbt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649513</id>
      <parentid>649507</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T05:09:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ananya Taye</username>
        <id>28065</id>
      </contributor>
      <comment>reorganised the history section as per sources and chronology</comment>
      <origin>649513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120117" sha1="ho78vu60t7qq67d61rij6bpr0eybcyq" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = [[ডিব্ৰু নদী]]
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নামৰ উৎপত্তি==
[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।&lt;ref name=&quot;Dibrugarh&quot;&gt;{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}&lt;/ref&gt; নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |year=2014
 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India
 |publisher=Spectrum Publications
 |page=4
 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers.
}}&lt;/ref&gt; [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে &quot;ড্জি&quot;(ʤɪ)&lt;ref name=&quot;water&quot;&gt;{{cite journal
 |last1=Longmailai
 |first1=Monali
 |last2=Saikia
 |first2=Jonali
 |year=2019
 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa
 |journal=Nepalese Linguistics
 |volume=34
 |pages=26–35
 |page=27
 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162
 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ.
}}&lt;/ref&gt; ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Gurdon
 |first=P. R. T.
 |author-link=
 |year=1904
 |title=The Morāns
 |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
 |volume=73
 |issue=1
 |pages=36–48
 |page=36
 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water.
}}&lt;/ref&gt; আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত &quot;ডি&quot; (dɪ) &lt;ref name=&quot;water&quot;/&gt;ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Endle
 |first=Sidney
 |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl
 |year=1911
 |publisher=Macmillan and Co.
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt;

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=1996
 |title=Tai Elements in the Place Names of Assam
 |page=1030
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260927095150/https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archivedate=2026-09-27
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ ইটাসমূহৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল। বুৰঞ্জীসমূহত [[দিহিং নদী]]ৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

===আহোম শাসনকাল===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ডিবাৰু নদীৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু—এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ—প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। চুতীয়া সেনাৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ আহোমসকলে নিৰ্মাণ কৰা এই গড়ৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত ডিব্ৰুগড় নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=531–538}}&lt;/ref&gt; ১৫২৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ আহোমসকলে এই অঞ্চল নিজৰ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।&lt;ref&gt;Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', অধ্যায় ৩১।&lt;/ref&gt; ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জেঠ মাহত ডিব্ৰু অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পিছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে ''মু'ঙ টিফাও'' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Barua
|first=G. C.
|title=Ahom-Buranji
|year=1939
|pages=58–61
|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up
|access-date=30 October 2026
|quote=In Lakni Khutshan, (i.e 1526), the heavenly king created Klangseng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...In the month of Jaistha, Chaolung Shulung was sent to govern the country, Tiphao (Dibrugarh).
}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে বিভিন্ন প্ৰশাসনিক একক গঠন কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলসমূহৰ শাসনভাৰ ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজবংশৰ সদস্যসকলক দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=69
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমসকলে যুদ্ধত লাভ কৰা মোগলৰ কামানৰ ভগ্নাংশ পোৱাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=15
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; পৰৱৰ্তী আহোম প্ৰশাসনত ডিব্ৰুগড়কে ধৰি উজনি অসমৰ বৃহৎ অঞ্চল [[বৰবৰুৱা]]ৰ প্ৰশাসনিক কৰ্তৃত্বৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}

আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে।

ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে।

ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।

গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।

হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  

শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>ho78vu60t7qq67d61rij6bpr0eybcyq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649514</id>
      <parentid>649513</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T05:11:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ananya Taye</username>
        <id>28065</id>
      </contributor>
      <comment>/* ইতিহাস */</comment>
      <origin>649514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120172" sha1="re9h1ouwn52htqof41il501ygimhp61" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = [[ডিব্ৰু নদী]]
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নামৰ উৎপত্তি==
[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।&lt;ref name=&quot;Dibrugarh&quot;&gt;{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}&lt;/ref&gt; নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |year=2014
 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India
 |publisher=Spectrum Publications
 |page=4
 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers.
}}&lt;/ref&gt; [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে &quot;ড্জি&quot;(ʤɪ)&lt;ref name=&quot;water&quot;&gt;{{cite journal
 |last1=Longmailai
 |first1=Monali
 |last2=Saikia
 |first2=Jonali
 |year=2019
 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa
 |journal=Nepalese Linguistics
 |volume=34
 |pages=26–35
 |page=27
 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162
 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ.
}}&lt;/ref&gt; ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Gurdon
 |first=P. R. T.
 |author-link=
 |year=1904
 |title=The Morāns
 |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
 |volume=73
 |issue=1
 |pages=36–48
 |page=36
 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water.
}}&lt;/ref&gt; আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত &quot;ডি&quot; (dɪ) &lt;ref name=&quot;water&quot;/&gt;ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Endle
 |first=Sidney
 |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl
 |year=1911
 |publisher=Macmillan and Co.
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt;

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=1996
 |title=Tai Elements in the Place Names of Assam
 |page=1030
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260927095150/https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archivedate=2026-09-27
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল। বুৰঞ্জীসমূহত [[দিহিং নদী]]ৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

===আহোম শাসনকাল===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ডিবাৰু নদীৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু—এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ—প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। চুতীয়া সেনাৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ আহোমসকলে নিৰ্মাণ কৰা এই গড়ৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত ডিব্ৰুগড় নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=531–538}}&lt;/ref&gt; ১৫২৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ আহোমসকলে এই অঞ্চল নিজৰ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।&lt;ref&gt;Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', অধ্যায় ৩১।&lt;/ref&gt; ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জেঠ মাহত ডিব্ৰু অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পিছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে ''মু'ঙ টিফাও'' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Barua
|first=G. C.
|title=Ahom-Buranji
|year=1939
|pages=58–61
|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up
|access-date=30 October 2026
|quote=In Lakni Khutshan, (i.e 1526), the heavenly king created Klangseng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...In the month of Jaistha, Chaolung Shulung was sent to govern the country, Tiphao (Dibrugarh).
}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে বিভিন্ন প্ৰশাসনিক একক গঠন কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলসমূহৰ শাসনভাৰ ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজবংশৰ সদস্যসকলক দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=69
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমসকলে যুদ্ধত লাভ কৰা মোগলৰ কামানৰ ভগ্নাংশ পোৱাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=15
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; পৰৱৰ্তী আহোম প্ৰশাসনত ডিব্ৰুগড়কে ধৰি উজনি অসমৰ বৃহৎ অঞ্চল [[বৰবৰুৱা]]ৰ প্ৰশাসনিক কৰ্তৃত্বৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}

আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে।

ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে।

ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।

গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।

হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  

শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>re9h1ouwn52htqof41il501ygimhp61</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649515</id>
      <parentid>649514</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T05:21:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ananya Taye</username>
        <id>28065</id>
      </contributor>
      <origin>649515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120460" sha1="8760lho78wirbauo90ev1pj3ralkbmu" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = [[ডিব্ৰু নদী]]
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নামৰ উৎপত্তি==
[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।&lt;ref name=&quot;Dibrugarh&quot;&gt;{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}&lt;/ref&gt; নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |year=2014
 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India
 |publisher=Spectrum Publications
 |page=4
 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers.
}}&lt;/ref&gt; [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে &quot;ড্জি&quot;(ʤɪ)&lt;ref name=&quot;water&quot;&gt;{{cite journal
 |last1=Longmailai
 |first1=Monali
 |last2=Saikia
 |first2=Jonali
 |year=2019
 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa
 |journal=Nepalese Linguistics
 |volume=34
 |pages=26–35
 |page=27
 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162
 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ.
}}&lt;/ref&gt; ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Gurdon
 |first=P. R. T.
 |author-link=
 |year=1904
 |title=The Morāns
 |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
 |volume=73
 |issue=1
 |pages=36–48
 |page=36
 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water.
}}&lt;/ref&gt; আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত &quot;ডি&quot; (dɪ) &lt;ref name=&quot;water&quot;/&gt;ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Endle
 |first=Sidney
 |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl
 |year=1911
 |publisher=Macmillan and Co.
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt;

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=1996
 |title=Tai Elements in the Place Names of Assam
 |page=1030
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260927095150/https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archivedate=2026-09-27
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল। বুৰঞ্জীসমূহত [[দিহিং নদী]]ৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

===আহোম শাসনকাল===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ডিবাৰু নদীৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু—এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ—প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। চুতীয়া সেনাৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ আহোমসকলে নিৰ্মাণ কৰা এই গড়ৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত ডিব্ৰুগড় নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=531–538}}&lt;/ref&gt; ১৫২৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ আহোমসকলে এই অঞ্চল নিজৰ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।&lt;ref&gt;Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', অধ্যায় ৩১।&lt;/ref&gt; ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জেঠ মাহত ডিব্ৰু অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পিছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে ''মু'ঙ টিফাও'' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Barua
|first=G. C.
|title=Ahom-Buranji
|year=1939
|pages=58–61
|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up
|access-date=30 October 2026
|quote=In Lakni Khutshan, (i.e 1526), the heavenly king created Klangseng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...In the month of Jaistha, Chaolung Shulung was sent to govern the country, Tiphao (Dibrugarh).
}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে বিভিন্ন প্ৰশাসনিক একক গঠন কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলসমূহৰ শাসনভাৰ ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজবংশৰ সদস্যসকলক দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=69
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমসকলে যুদ্ধত লাভ কৰা মোগলৰ কামানৰ ভগ্নাংশ পোৱাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=15
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; পৰৱৰ্তী আহোম প্ৰশাসনত ডিব্ৰুগড়কে ধৰি উজনি অসমৰ বৃহৎ অঞ্চল [[বৰবৰুৱা]]ৰ প্ৰশাসনিক কৰ্তৃত্বৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}

আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে।

ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে।

ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।

গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।

হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  

শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>8760lho78wirbauo90ev1pj3ralkbmu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649516</id>
      <parentid>649515</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T05:36:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ananya Taye</username>
        <id>28065</id>
      </contributor>
      <comment>nothing is known about dibrugarh before the chutia period. added citation for the same</comment>
      <origin>649516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="121070" sha1="1jdinxsq8q0rcfcanvnj4601qlf2vqa" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = [[ডিব্ৰু নদী]]
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নামৰ উৎপত্তি==
[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।&lt;ref name=&quot;Dibrugarh&quot;&gt;{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}&lt;/ref&gt; নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |year=2014
 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India
 |publisher=Spectrum Publications
 |page=4
 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers.
}}&lt;/ref&gt; [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে &quot;ড্জি&quot;(ʤɪ)&lt;ref name=&quot;water&quot;&gt;{{cite journal
 |last1=Longmailai
 |first1=Monali
 |last2=Saikia
 |first2=Jonali
 |year=2019
 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa
 |journal=Nepalese Linguistics
 |volume=34
 |pages=26–35
 |page=27
 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162
 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ.
}}&lt;/ref&gt; ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Gurdon
 |first=P. R. T.
 |author-link=
 |year=1904
 |title=The Morāns
 |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
 |volume=73
 |issue=1
 |pages=36–48
 |page=36
 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water.
}}&lt;/ref&gt; আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত &quot;ডি&quot; (dɪ) &lt;ref name=&quot;water&quot;/&gt;ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Endle
 |first=Sidney
 |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl
 |year=1911
 |publisher=Macmillan and Co.
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt;

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=1996
 |title=Tai Elements in the Place Names of Assam
 |page=1030
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260927095150/https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archivedate=2026-09-27
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল। বুৰঞ্জীসমূহত [[দিহিং নদী]]ৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

===আহোম শাসনকাল===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ডিবাৰু নদীৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু—এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ—প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। চুতীয়া সেনাৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ আহোমসকলে নিৰ্মাণ কৰা এই গড়ৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত ডিব্ৰুগড় নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=531–538}}&lt;/ref&gt; ১৫২৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ আহোমসকলে এই অঞ্চল নিজৰ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।&lt;ref&gt;Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', অধ্যায় ৩১।&lt;/ref&gt; ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জেঠ মাহত ডিব্ৰু অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পিছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে ''মু'ঙ টিফাও'' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Barua
|first=G. C.
|title=Ahom-Buranji
|year=1939
|pages=58–61
|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up
|access-date=30 October 2026
|quote=In Lakni Khutshan, (i.e 1526), the heavenly king created Klangseng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...In the month of Jaistha, Chaolung Shulung was sent to govern the country, Tiphao (Dibrugarh).
}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে বিভিন্ন প্ৰশাসনিক একক গঠন কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলসমূহৰ শাসনভাৰ ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজবংশৰ সদস্যসকলক দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=69
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমসকলে যুদ্ধত লাভ কৰা মোগলৰ কামানৰ ভগ্নাংশ পোৱাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=15
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; পৰৱৰ্তী আহোম প্ৰশাসনত ডিব্ৰুগড়কে ধৰি উজনি অসমৰ বৃহৎ অঞ্চল [[বৰবৰুৱা]]ৰ প্ৰশাসনিক কৰ্তৃত্বৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}

আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে।

ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে।

ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।

গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।

হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  

শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>1jdinxsq8q0rcfcanvnj4601qlf2vqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649517</id>
      <parentid>649516</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T05:45:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ananya Taye</username>
        <id>28065</id>
      </contributor>
      <comment>added citations</comment>
      <origin>649517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122164" sha1="i9h1imc6vh0l7mheh39rwpkoug522c5" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = [[ডিব্ৰু নদী]]
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নামৰ উৎপত্তি==
[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।&lt;ref name=&quot;Dibrugarh&quot;&gt;{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}&lt;/ref&gt; নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |year=2014
 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India
 |publisher=Spectrum Publications
 |page=4
 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers.
}}&lt;/ref&gt; [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে &quot;ড্জি&quot;(ʤɪ)&lt;ref name=&quot;water&quot;&gt;{{cite journal
 |last1=Longmailai
 |first1=Monali
 |last2=Saikia
 |first2=Jonali
 |year=2019
 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa
 |journal=Nepalese Linguistics
 |volume=34
 |pages=26–35
 |page=27
 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162
 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ.
}}&lt;/ref&gt; ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Gurdon
 |first=P. R. T.
 |author-link=
 |year=1904
 |title=The Morāns
 |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
 |volume=73
 |issue=1
 |pages=36–48
 |page=36
 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water.
}}&lt;/ref&gt; আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত &quot;ডি&quot; (dɪ) &lt;ref name=&quot;water&quot;/&gt;ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Endle
 |first=Sidney
 |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl
 |year=1911
 |publisher=Macmillan and Co.
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt;

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=1996
 |title=Tai Elements in the Place Names of Assam
 |page=1030
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260927095150/https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archivedate=2026-09-27
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

===আহোম শাসনকাল===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ডিবাৰু নদীৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু—এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ—প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। চুতীয়া সেনাৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ আহোমসকলে নিৰ্মাণ কৰা এই গড়ৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত ডিব্ৰুগড় নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=531–538}}&lt;/ref&gt; ১৫২৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ আহোমসকলে এই অঞ্চল নিজৰ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।&lt;ref&gt;Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', অধ্যায় ৩১।&lt;/ref&gt; ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জেঠ মাহত ডিব্ৰু অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পিছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে ''মু'ঙ টিফাও'' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Barua
|first=G. C.
|title=Ahom-Buranji
|year=1939
|pages=58–61
|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up
|access-date=30 October 2026
|quote=In Lakni Khutshan, (i.e 1526), the heavenly king created Klangseng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...In the month of Jaistha, Chaolung Shulung was sent to govern the country, Tiphao (Dibrugarh).
}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে বিভিন্ন প্ৰশাসনিক একক গঠন কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলসমূহৰ শাসনভাৰ ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজবংশৰ সদস্যসকলক দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=69
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমসকলে যুদ্ধত লাভ কৰা মোগলৰ কামানৰ ভগ্নাংশ পোৱাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=15
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; পৰৱৰ্তী আহোম প্ৰশাসনত ডিব্ৰুগড়কে ধৰি উজনি অসমৰ বৃহৎ অঞ্চল [[বৰবৰুৱা]]ৰ প্ৰশাসনিক কৰ্তৃত্বৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}

আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে।

ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে।

ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।

গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।

হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  

শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>i9h1imc6vh0l7mheh39rwpkoug522c5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649518</id>
      <parentid>649517</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T05:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ananya Taye</username>
        <id>28065</id>
      </contributor>
      <comment>/* জলবায়ু আৰু ভূগোল */</comment>
      <origin>649518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122167" sha1="jqp0pqml0652i39bw2e61jzoqk8c03s" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = [[ডিব্ৰু নদী]]
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নামৰ উৎপত্তি==
[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।&lt;ref name=&quot;Dibrugarh&quot;&gt;{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}&lt;/ref&gt; নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |year=2014
 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India
 |publisher=Spectrum Publications
 |page=4
 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers.
}}&lt;/ref&gt; [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে &quot;ড্জি&quot;(ʤɪ)&lt;ref name=&quot;water&quot;&gt;{{cite journal
 |last1=Longmailai
 |first1=Monali
 |last2=Saikia
 |first2=Jonali
 |year=2019
 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa
 |journal=Nepalese Linguistics
 |volume=34
 |pages=26–35
 |page=27
 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162
 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ.
}}&lt;/ref&gt; ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Gurdon
 |first=P. R. T.
 |author-link=
 |year=1904
 |title=The Morāns
 |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
 |volume=73
 |issue=1
 |pages=36–48
 |page=36
 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water.
}}&lt;/ref&gt; আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত &quot;ডি&quot; (dɪ) &lt;ref name=&quot;water&quot;/&gt;ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Endle
 |first=Sidney
 |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl
 |year=1911
 |publisher=Macmillan and Co.
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt;

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে.&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=1996
 |title=Tai Elements in the Place Names of Assam
 |page=1030
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260927095150/https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf
 |archivedate=2026-09-27
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

===আহোম শাসনকাল===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ডিবাৰু নদীৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু—এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ—প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। চুতীয়া সেনাৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ আহোমসকলে নিৰ্মাণ কৰা এই গড়ৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত ডিব্ৰুগড় নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=531–538}}&lt;/ref&gt; ১৫২৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ আহোমসকলে এই অঞ্চল নিজৰ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।&lt;ref&gt;Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', অধ্যায় ৩১।&lt;/ref&gt; ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জেঠ মাহত ডিব্ৰু অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পিছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে ''মু'ঙ টিফাও'' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Barua
|first=G. C.
|title=Ahom-Buranji
|year=1939
|pages=58–61
|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up
|access-date=30 October 2026
|quote=In Lakni Khutshan, (i.e 1526), the heavenly king created Klangseng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...In the month of Jaistha, Chaolung Shulung was sent to govern the country, Tiphao (Dibrugarh).
}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে বিভিন্ন প্ৰশাসনিক একক গঠন কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলসমূহৰ শাসনভাৰ ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজবংশৰ সদস্যসকলক দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=69
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমসকলে যুদ্ধত লাভ কৰা মোগলৰ কামানৰ ভগ্নাংশ পোৱাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=15
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; পৰৱৰ্তী আহোম প্ৰশাসনত ডিব্ৰুগড়কে ধৰি উজনি অসমৰ বৃহৎ অঞ্চল [[বৰবৰুৱা]]ৰ প্ৰশাসনিক কৰ্তৃত্বৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}

আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

* বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।
* গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।
* হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  
* শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>jqp0pqml0652i39bw2e61jzoqk8c03s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649526</id>
      <parentid>649518</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KhiLanTzi</username>
        <id>23530</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* নাম */ গোটেই কেইটা বাক্যতে নাম সম্পৰ্কীয় তথ্য আছে</comment>
      <origin>649526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122120" sha1="5gd7z8eqhiu0i0yk0p7xs5940tjd2py" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = [[ডিব্ৰু নদী]]
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নাম==
ডিব্ৰুগড় নামটো সৰ্বপ্ৰথমে [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঞি আৰু ক্লিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নদীৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই চুতীয়া সেনাৰ বিৰুদ্ধে বনোৱা গড় '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়'''ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ সেই '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়''' চুটি হৈ গড় আৰু আহোম প্ৰশাসনিক শাখাটোৰ নাম '''ডিব্ৰুগড়''' হয়।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}
বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৫২৬ চনৰ জেঠ মাহত গড়টোৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে '''মু'ঙ টিফাও''' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) বা '''ডিব্ৰুগড়''' নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় শব্দটো দুটা ভাষা [[বড়ো-কছাৰী]] আৰু [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰু শব্দটো নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt; আৰু গড় শব্দটো অসমীয়া ভাষাৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ Rampart (প্ৰতিৰক্ষামূলক দুৰ্গ) যাৰ উৎস [[প্ৰাকৃত ভাষা]]ৰ [[wiktionary:𑀕𑀠|𑀕𑀠]] (gaḍha) &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |quote=This rampart called &quot;garh&quot; in Assamese language.}}&lt;/ref&gt; 

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে।

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

===আহোম শাসনকাল===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ডিবাৰু নদীৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু—এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ—প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। চুতীয়া সেনাৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ আহোমসকলে নিৰ্মাণ কৰা এই গড়ৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত ডিব্ৰুগড় নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=531–538}}&lt;/ref&gt; ১৫২৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ আহোমসকলে এই অঞ্চল নিজৰ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।&lt;ref&gt;Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', অধ্যায় ৩১।&lt;/ref&gt; ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জেঠ মাহত ডিব্ৰু অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পিছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে ''মু'ঙ টিফাও'' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Barua
|first=G. C.
|title=Ahom-Buranji
|year=1939
|pages=58–61
|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up
|access-date=30 October 2026
|quote=In Lakni Khutshan, (i.e 1526), the heavenly king created Klangseng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...In the month of Jaistha, Chaolung Shulung was sent to govern the country, Tiphao (Dibrugarh).
}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে বিভিন্ন প্ৰশাসনিক একক গঠন কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলসমূহৰ শাসনভাৰ ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজবংশৰ সদস্যসকলক দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=69
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমসকলে যুদ্ধত লাভ কৰা মোগলৰ কামানৰ ভগ্নাংশ পোৱাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=15
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; পৰৱৰ্তী আহোম প্ৰশাসনত ডিব্ৰুগড়কে ধৰি উজনি অসমৰ বৃহৎ অঞ্চল [[বৰবৰুৱা]]ৰ প্ৰশাসনিক কৰ্তৃত্বৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}

আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

* বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।
* গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।
* হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  
* শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>5gd7z8eqhiu0i0yk0p7xs5940tjd2py</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649528</id>
      <parentid>649526</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:10:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KhiLanTzi</username>
        <id>23530</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */ উৎস অনুসৰি গড়ৰ পৰা ঠাই টুকুৰাৰ নাম হৈছে</comment>
      <origin>649528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122935" sha1="j1005gwltf6r9cfb4bf39xjt99dwk7d" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = ডিব্ৰুগড় (ডিব্ৰু নদীৰ ওপৰত [[আহোম সেনা]]ই নিৰ্মাণ কৰা গড়)&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; 
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নাম==
ডিব্ৰুগড় নামটো সৰ্বপ্ৰথমে [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঞি আৰু ক্লিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নদীৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই চুতীয়া সেনাৰ বিৰুদ্ধে বনোৱা গড় '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়'''ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ সেই '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়''' চুটি হৈ গড় আৰু আহোম প্ৰশাসনিক শাখাটোৰ নাম '''ডিব্ৰুগড়''' হয়।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}
বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৫২৬ চনৰ জেঠ মাহত গড়টোৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে '''মু'ঙ টিফাও''' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) বা '''ডিব্ৰুগড়''' নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় শব্দটো দুটা ভাষা [[বড়ো-কছাৰী]] আৰু [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰু শব্দটো নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt; আৰু গড় শব্দটো অসমীয়া ভাষাৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ Rampart (প্ৰতিৰক্ষামূলক দুৰ্গ) যাৰ উৎস [[প্ৰাকৃত ভাষা]]ৰ [[wiktionary:𑀕𑀠|𑀕𑀠]] (gaḍha) &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |quote=This rampart called &quot;garh&quot; in Assamese language.}}&lt;/ref&gt; 

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে।

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

===আহোম শাসনকাল===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ডিবাৰু নদীৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু—এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ—প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। চুতীয়া সেনাৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ আহোমসকলে নিৰ্মাণ কৰা এই গড়ৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত ডিব্ৰুগড় নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=531–538}}&lt;/ref&gt; ১৫২৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ আহোমসকলে এই অঞ্চল নিজৰ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।&lt;ref&gt;Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', অধ্যায় ৩১।&lt;/ref&gt; ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জেঠ মাহত ডিব্ৰু অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পিছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে ''মু'ঙ টিফাও'' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Barua
|first=G. C.
|title=Ahom-Buranji
|year=1939
|pages=58–61
|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up
|access-date=30 October 2026
|quote=In Lakni Khutshan, (i.e 1526), the heavenly king created Klangseng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...In the month of Jaistha, Chaolung Shulung was sent to govern the country, Tiphao (Dibrugarh).
}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে বিভিন্ন প্ৰশাসনিক একক গঠন কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলসমূহৰ শাসনভাৰ ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজবংশৰ সদস্যসকলক দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=69
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমসকলে যুদ্ধত লাভ কৰা মোগলৰ কামানৰ ভগ্নাংশ পোৱাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|author=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|title=State and Polity in Assam - II
|publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University
|location=Guwahati
|year=2023
|page=15
|url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf
}}&lt;/ref&gt; পৰৱৰ্তী আহোম প্ৰশাসনত ডিব্ৰুগড়কে ধৰি উজনি অসমৰ বৃহৎ অঞ্চল [[বৰবৰুৱা]]ৰ প্ৰশাসনিক কৰ্তৃত্বৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}

আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

* বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।
* গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।
* হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  
* শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>j1005gwltf6r9cfb4bf39xjt99dwk7d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649535</id>
      <parentid>649528</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:15:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KhiLanTzi</username>
        <id>23530</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ডিব্ৰুগড় ৰাজ্য বা মুং টিফাও (আহোম ৰাজ্য) */ পৰিৱৰ্তন কৰা অত্যাৱশ্যকীয় তথ্য পুনৰ সংযোজন</comment>
      <origin>649535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123361" sha1="oq8n3gho5uhtju2oaemnamc40i2royq" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = ডিব্ৰুগড় (ডিব্ৰু নদীৰ ওপৰত [[আহোম সেনা]]ই নিৰ্মাণ কৰা গড়)&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; 
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নাম==
ডিব্ৰুগড় নামটো সৰ্বপ্ৰথমে [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঞি আৰু ক্লিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নদীৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই চুতীয়া সেনাৰ বিৰুদ্ধে বনোৱা গড় '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়'''ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ সেই '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়''' চুটি হৈ গড় আৰু আহোম প্ৰশাসনিক শাখাটোৰ নাম '''ডিব্ৰুগড়''' হয়।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}
বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৫২৬ চনৰ জেঠ মাহত গড়টোৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে '''মু'ঙ টিফাও''' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) বা '''ডিব্ৰুগড়''' নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় শব্দটো দুটা ভাষা [[বড়ো-কছাৰী]] আৰু [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰু শব্দটো নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt; আৰু গড় শব্দটো অসমীয়া ভাষাৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ Rampart (প্ৰতিৰক্ষামূলক দুৰ্গ) যাৰ উৎস [[প্ৰাকৃত ভাষা]]ৰ [[wiktionary:𑀕𑀠|𑀕𑀠]] (gaḍha) &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |quote=This rampart called &quot;garh&quot; in Assamese language.}}&lt;/ref&gt; 

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে।

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

=== ডিব্ৰুগড় ৰাজ্য বা মুং টিফাও (আহোম ৰাজ্য)===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া-আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নৈৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই এটি গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল যাৰ নাম ডিব্ৰুগড় আছিল। এই গড়টো প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাত চুতীয়া সকলৰ বিৰূদ্ধে সজা হৈছিল যদিও পাছলৈ এই গড়টো সীমান্তবৰ্তী জনজাতীয় লোকৰ পৰাও আহোম ৰাজ্যক ৰক্ষা কৰিছিল আৰু ইয়াক শদিয়াৰ গড়ৰ সমানেই গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল {{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চাওঁফা চুহুংমুঙৰ শাসনকালত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত আহোম সকল বিজয়ী হয়। উজনি অসমত শাসনৰ বাবে আহোম সকলে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে ভিন্ন প্ৰশাসনিক একক সমূহ গঠন কৰিছিল যাক ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজ বংশীয় লোকসকলক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=69 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ পাছত গড়টোক কেন্দ্ৰ কৰি '''ডিব্ৰুগড়''' বা '''মু'ঙ টিফাও''' নামেৰ [[মু'ঙ]] (প্ৰশাসনিক একক) গঠন কৰা হৈছিল আৰু তাৰ শাসনভাৰ ত্যাওলুং চুলুংক দিয়া হৈছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় আৰু কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমৰ দ্বাৰা যুদ্ধত উদ্ধাৰ কৰা মোগলৰ টোপ সমূহৰ টুকুৰা সমূহ উদ্ধাৰ হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=15 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; চাওঁফা চুচেংফাৰ দিনত ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যকে ধৰি উজনি অসম [[বৰবৰুৱা]]ৰ শাসনত আহিছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এটা মুখ্য স্থলী হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰি উঠে। ১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা মৰাণ বিদ্ৰোহীসকলক লৈ ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাৰ অধীনত [[ঘিলামৰা]]ত পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু প্ৰশাসনিক পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। 
&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D. |publisher=Oxford University Press |location=Calcutta |year=1933 |page=184 |url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

* বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।
* গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।
* হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  
* শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>oq8n3gho5uhtju2oaemnamc40i2royq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649537</id>
      <parentid>649535</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:20:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KhiLanTzi</username>
        <id>23530</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ডিব্ৰুগড় ৰাজ্য বা মুং টিফাও (আহোম ৰাজ্য) */ উৎস</comment>
      <origin>649537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123676" sha1="h1sq1iffree7fyia0g50193gz0pqop3" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = ডিব্ৰুগড় (ডিব্ৰু নদীৰ ওপৰত [[আহোম সেনা]]ই নিৰ্মাণ কৰা গড়)&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; 
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নাম==
ডিব্ৰুগড় নামটো সৰ্বপ্ৰথমে [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঞি আৰু ক্লিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নদীৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই চুতীয়া সেনাৰ বিৰুদ্ধে বনোৱা গড় '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়'''ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ সেই '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়''' চুটি হৈ গড় আৰু আহোম প্ৰশাসনিক শাখাটোৰ নাম '''ডিব্ৰুগড়''' হয়।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}
বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৫২৬ চনৰ জেঠ মাহত গড়টোৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে '''মু'ঙ টিফাও''' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) বা '''ডিব্ৰুগড়''' নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় শব্দটো দুটা ভাষা [[বড়ো-কছাৰী]] আৰু [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰু শব্দটো নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt; আৰু গড় শব্দটো অসমীয়া ভাষাৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ Rampart (প্ৰতিৰক্ষামূলক দুৰ্গ) যাৰ উৎস [[প্ৰাকৃত ভাষা]]ৰ [[wiktionary:𑀕𑀠|𑀕𑀠]] (gaḍha) &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |quote=This rampart called &quot;garh&quot; in Assamese language.}}&lt;/ref&gt; 

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে।

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

=== ডিব্ৰুগড় ৰাজ্য বা মুং টিফাও (আহোম ৰাজ্য)===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া-আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নৈৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই এটি গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল যাৰ নাম ডিব্ৰুগড় আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; এই গড়টো প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাত চুতীয়া সকলৰ বিৰূদ্ধে সজা হৈছিল যদিও পাছলৈ এই গড়টো সীমান্তবৰ্তী জনজাতীয় লোকৰ পৰাও আহোম ৰাজ্যক ৰক্ষা কৰিছিল আৰু ইয়াক শদিয়াৰ গড়ৰ সমানেই গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল {{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চাওঁফা চুহুংমুঙৰ শাসনকালত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত আহোম সকল বিজয়ী হয়। উজনি অসমত শাসনৰ বাবে আহোম সকলে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে ভিন্ন প্ৰশাসনিক একক সমূহ গঠন কৰিছিল যাক ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজ বংশীয় লোকসকলক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=69 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ পাছত গড়টোক কেন্দ্ৰ কৰি '''ডিব্ৰুগড়''' বা '''মু'ঙ টিফাও''' নামেৰ [[মু'ঙ]] (প্ৰশাসনিক একক) গঠন কৰা হৈছিল আৰু তাৰ শাসনভাৰ ত্যাওলুং চুলুংক দিয়া হৈছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় আৰু কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমৰ দ্বাৰা যুদ্ধত উদ্ধাৰ কৰা মোগলৰ টোপ সমূহৰ টুকুৰা সমূহ উদ্ধাৰ হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=15 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; চাওঁফা চুচেংফাৰ দিনত ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যকে ধৰি উজনি অসম [[বৰবৰুৱা]]ৰ শাসনত আহিছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এটা মুখ্য স্থলী হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰি উঠে। ১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা মৰাণ বিদ্ৰোহীসকলক লৈ ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাৰ অধীনত [[ঘিলামৰা]]ত পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু প্ৰশাসনিক পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। 
&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D. |publisher=Oxford University Press |location=Calcutta |year=1933 |page=184 |url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===

১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

* বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।
* গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।
* হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  
* শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>h1sq1iffree7fyia0g50193gz0pqop3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649541</id>
      <parentid>649537</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:40:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KhiLanTzi</username>
        <id>23530</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য */ মতি বৰৰ বৰ সেনাপতি হোৱাৰ তথ্য</comment>
      <origin>649541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="125314" sha1="39zv8cgk2rwxdibf6hce8lghcuan4k6" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = ডিব্ৰুগড় (ডিব্ৰু নদীৰ ওপৰত [[আহোম সেনা]]ই নিৰ্মাণ কৰা গড়)&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; 
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নাম==
ডিব্ৰুগড় নামটো সৰ্বপ্ৰথমে [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঞি আৰু ক্লিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নদীৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই চুতীয়া সেনাৰ বিৰুদ্ধে বনোৱা গড় '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়'''ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ সেই '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়''' চুটি হৈ গড় আৰু আহোম প্ৰশাসনিক শাখাটোৰ নাম '''ডিব্ৰুগড়''' হয়।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}
বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৫২৬ চনৰ জেঠ মাহত গড়টোৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে '''মু'ঙ টিফাও''' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) বা '''ডিব্ৰুগড়''' নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় শব্দটো দুটা ভাষা [[বড়ো-কছাৰী]] আৰু [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰু শব্দটো নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt; আৰু গড় শব্দটো অসমীয়া ভাষাৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ Rampart (প্ৰতিৰক্ষামূলক দুৰ্গ) যাৰ উৎস [[প্ৰাকৃত ভাষা]]ৰ [[wiktionary:𑀕𑀠|𑀕𑀠]] (gaḍha) &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |quote=This rampart called &quot;garh&quot; in Assamese language.}}&lt;/ref&gt; 

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে।

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

=== ডিব্ৰুগড় ৰাজ্য বা মুং টিফাও (আহোম ৰাজ্য)===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া-আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নৈৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই এটি গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল যাৰ নাম ডিব্ৰুগড় আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; এই গড়টো প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাত চুতীয়া সকলৰ বিৰূদ্ধে সজা হৈছিল যদিও পাছলৈ এই গড়টো সীমান্তবৰ্তী জনজাতীয় লোকৰ পৰাও আহোম ৰাজ্যক ৰক্ষা কৰিছিল আৰু ইয়াক শদিয়াৰ গড়ৰ সমানেই গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল {{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চাওঁফা চুহুংমুঙৰ শাসনকালত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত আহোম সকল বিজয়ী হয়। উজনি অসমত শাসনৰ বাবে আহোম সকলে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে ভিন্ন প্ৰশাসনিক একক সমূহ গঠন কৰিছিল যাক ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজ বংশীয় লোকসকলক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=69 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ পাছত গড়টোক কেন্দ্ৰ কৰি '''ডিব্ৰুগড়''' বা '''মু'ঙ টিফাও''' নামেৰ [[মু'ঙ]] (প্ৰশাসনিক একক) গঠন কৰা হৈছিল আৰু তাৰ শাসনভাৰ ত্যাওলুং চুলুংক দিয়া হৈছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় আৰু কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমৰ দ্বাৰা যুদ্ধত উদ্ধাৰ কৰা মোগলৰ টোপ সমূহৰ টুকুৰা সমূহ উদ্ধাৰ হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=15 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; চাওঁফা চুচেংফাৰ দিনত ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যকে ধৰি উজনি অসম [[বৰবৰুৱা]]ৰ শাসনত আহিছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এটা মুখ্য স্থলী হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰি উঠে। ১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা মৰাণ বিদ্ৰোহীসকলক লৈ ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাৰ অধীনত [[ঘিলামৰা]]ত পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু প্ৰশাসনিক পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। 
&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D. |publisher=Oxford University Press |location=Calcutta |year=1933 |page=184 |url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===
১৭৮৭ চনত [[চুহিত্পংফা]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; চুক্লিংফা আৰু তেওঁৰ পূৰ্বৰ [[চাওফা]] সকলে মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও সম্পূৰ্ণৰূপে সফল হোৱা নাছিল। মোৱাৰীয়া সকলে &quot;মটক ৰাজ্য&quot; নামেৰে স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্যৰ স্বীকৃতিৰ বাবে বিদ্ৰোহ অব্যাহত ৰাখিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=924 |issn=2347-6435 |url=https://www.ijrdet.com/files/Volume14Issue12/IJRDET_1225_143.pdf |quote=Thus from the year 1805, Dibrugarh became a part of Matak kingdom.}}&lt;/ref&gt; সেয়েহে চুক্লিংফাই ১৮০৫ চনত [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ পুতেক মতিবৰক [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ভিতৰতে এজন স্বায়ত্তশাসিত শাসক হিচাপে স্বীকৃতি দিছিল আৰু তেওঁক ‘বৰসেনাপতি’ অৰ্থাৎ মহান সেনাপতি উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=924 |issn=2347-6435 |url=https://www.ijrdet.com/files/Volume14Issue12/IJRDET_1225_143.pdf |quote=Thus from the year 1805, Dibrugarh became a part of Matak kingdom.}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

* বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।
* গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।
* হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  
* শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>39zv8cgk2rwxdibf6hce8lghcuan4k6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649542</id>
      <parentid>649541</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:43:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KhiLanTzi</username>
        <id>23530</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>649542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="125322" sha1="s5q7g2dunrsal70h6r3nb8cdi49e1in" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = ডিব্ৰুগড় (ডিব্ৰু নদীৰ ওপৰত [[আহোম সেনা]]ই নিৰ্মাণ কৰা গড়)&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; 
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নাম==
ডিব্ৰুগড় নামটো সৰ্বপ্ৰথমে [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঞি আৰু ক্লিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নদীৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই চুতীয়া সেনাৰ বিৰুদ্ধে বনোৱা গড় '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়'''ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ সেই '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়''' চুটি হৈ গড় আৰু আহোম প্ৰশাসনিক শাখাটোৰ নাম '''ডিব্ৰুগড়''' হয়।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}
বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৫২৬ চনৰ জেঠ মাহত গড়টোৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে '''মু'ঙ টিফাও''' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) বা '''ডিব্ৰুগড়''' নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় শব্দটো দুটা ভাষা [[বড়ো-কছাৰী]] আৰু [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰু শব্দটো নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt; আৰু গড় শব্দটো অসমীয়া ভাষাৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ Rampart (প্ৰতিৰক্ষামূলক দুৰ্গ) যাৰ উৎস [[প্ৰাকৃত ভাষা]]ৰ [[wiktionary:𑀕𑀠|𑀕𑀠]] (gaḍha) &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |quote=This rampart called &quot;garh&quot; in Assamese language.}}&lt;/ref&gt; 

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে।

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

=== ডিব্ৰুগড় ৰাজ্য বা মুং টিফাও (আহোম ৰাজ্য)===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া-আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নৈৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই এটি গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল যাৰ নাম ডিব্ৰুগড় আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; এই গড়টো প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাত চুতীয়া সকলৰ বিৰূদ্ধে সজা হৈছিল যদিও পাছলৈ এই গড়টো সীমান্তবৰ্তী জনজাতীয় লোকৰ পৰাও আহোম ৰাজ্যক ৰক্ষা কৰিছিল আৰু ইয়াক শদিয়াৰ গড়ৰ সমানেই গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল {{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চাওঁফা চুহুংমুঙৰ শাসনকালত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত আহোম সকল বিজয়ী হয়। উজনি অসমত শাসনৰ বাবে আহোম সকলে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে ভিন্ন প্ৰশাসনিক একক সমূহ গঠন কৰিছিল যাক ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজ বংশীয় লোকসকলক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=69 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ পাছত গড়টোক কেন্দ্ৰ কৰি '''ডিব্ৰুগড়''' বা '''মু'ঙ টিফাও''' নামেৰ [[মু'ঙ]] (প্ৰশাসনিক একক) গঠন কৰা হৈছিল আৰু তাৰ শাসনভাৰ ত্যাওলুং চুলুংক দিয়া হৈছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় আৰু কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমৰ দ্বাৰা যুদ্ধত উদ্ধাৰ কৰা মোগলৰ টোপ সমূহৰ টুকুৰা সমূহ উদ্ধাৰ হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=15 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; চাওঁফা চুচেংফাৰ দিনত ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যকে ধৰি উজনি অসম [[বৰবৰুৱা]]ৰ শাসনত আহিছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এটা মুখ্য স্থলী হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰি উঠে। ১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা মৰাণ বিদ্ৰোহীসকলক লৈ ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাৰ অধীনত [[ঘিলামৰা]]ত পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু প্ৰশাসনিক পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। 
&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D. |publisher=Oxford University Press |location=Calcutta |year=1933 |page=184 |url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===
১৭৮৭ চনত [[চুহিত্পংফা]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; [[চুক্লিংফা]] আৰু তেওঁৰ পূৰ্বৰ [[চাওফা]] সকলে মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও সম্পূৰ্ণৰূপে সফল হোৱা নাছিল। মোৱাৰীয়া সকলে &quot;মটক ৰাজ্য&quot; নামেৰে স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্যৰ স্বীকৃতিৰ বাবে বিদ্ৰোহ অব্যাহত ৰাখিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=924 |issn=2347-6435 |url=https://www.ijrdet.com/files/Volume14Issue12/IJRDET_1225_143.pdf |quote=Thus from the year 1805, Dibrugarh became a part of Matak kingdom.}}&lt;/ref&gt; সেয়েহে [[চুক্লিংফা]]ই ১৮০৫ চনত [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ পুতেক মতিবৰক [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ভিতৰতে এজন স্বায়ত্তশাসিত শাসক হিচাপে স্বীকৃতি দিছিল আৰু তেওঁক ‘বৰসেনাপতি’ অৰ্থাৎ মহান সেনাপতি উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=924 |issn=2347-6435 |url=https://www.ijrdet.com/files/Volume14Issue12/IJRDET_1225_143.pdf |quote=Thus from the year 1805, Dibrugarh became a part of Matak kingdom.}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

* বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।
* গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।
* হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  
* শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>s5q7g2dunrsal70h6r3nb8cdi49e1in</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649543</id>
      <parentid>649542</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KhiLanTzi</username>
        <id>23530</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */ Citation</comment>
      <origin>649543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="125418" sha1="hgiw2ibg49hzjhjhbypeym74lg4tub4" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = ডিব্ৰুমুখৰগড় (ডিব্ৰু নদীৰ ওপৰত [[আহোম সেনা]]ই নিৰ্মাণ কৰা গড়)&lt;ref&gt;&quot;The Ahoms built a garh (fort) ... from which the name ‘Dibrugarh’ was derived.&quot;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; 
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নাম==
ডিব্ৰুগড় নামটো সৰ্বপ্ৰথমে [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঞি আৰু ক্লিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নদীৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই চুতীয়া সেনাৰ বিৰুদ্ধে বনোৱা গড় '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়'''ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ সেই '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়''' চুটি হৈ গড় আৰু আহোম প্ৰশাসনিক শাখাটোৰ নাম '''ডিব্ৰুগড়''' হয়।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}
বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৫২৬ চনৰ জেঠ মাহত গড়টোৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে '''মু'ঙ টিফাও''' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) বা '''ডিব্ৰুগড়''' নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় শব্দটো দুটা ভাষা [[বড়ো-কছাৰী]] আৰু [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰু শব্দটো নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt; আৰু গড় শব্দটো অসমীয়া ভাষাৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ Rampart (প্ৰতিৰক্ষামূলক দুৰ্গ) যাৰ উৎস [[প্ৰাকৃত ভাষা]]ৰ [[wiktionary:𑀕𑀠|𑀕𑀠]] (gaḍha) &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |quote=This rampart called &quot;garh&quot; in Assamese language.}}&lt;/ref&gt; 

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে।

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

=== ডিব্ৰুগড় ৰাজ্য বা মুং টিফাও (আহোম ৰাজ্য)===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া-আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নৈৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই এটি গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল যাৰ নাম ডিব্ৰুগড় আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; এই গড়টো প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাত চুতীয়া সকলৰ বিৰূদ্ধে সজা হৈছিল যদিও পাছলৈ এই গড়টো সীমান্তবৰ্তী জনজাতীয় লোকৰ পৰাও আহোম ৰাজ্যক ৰক্ষা কৰিছিল আৰু ইয়াক শদিয়াৰ গড়ৰ সমানেই গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল {{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চাওঁফা চুহুংমুঙৰ শাসনকালত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত আহোম সকল বিজয়ী হয়। উজনি অসমত শাসনৰ বাবে আহোম সকলে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে ভিন্ন প্ৰশাসনিক একক সমূহ গঠন কৰিছিল যাক ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজ বংশীয় লোকসকলক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=69 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ পাছত গড়টোক কেন্দ্ৰ কৰি '''ডিব্ৰুগড়''' বা '''মু'ঙ টিফাও''' নামেৰ [[মু'ঙ]] (প্ৰশাসনিক একক) গঠন কৰা হৈছিল আৰু তাৰ শাসনভাৰ ত্যাওলুং চুলুংক দিয়া হৈছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় আৰু কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমৰ দ্বাৰা যুদ্ধত উদ্ধাৰ কৰা মোগলৰ টোপ সমূহৰ টুকুৰা সমূহ উদ্ধাৰ হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=15 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; চাওঁফা চুচেংফাৰ দিনত ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যকে ধৰি উজনি অসম [[বৰবৰুৱা]]ৰ শাসনত আহিছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এটা মুখ্য স্থলী হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰি উঠে। ১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা মৰাণ বিদ্ৰোহীসকলক লৈ ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাৰ অধীনত [[ঘিলামৰা]]ত পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু প্ৰশাসনিক পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। 
&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D. |publisher=Oxford University Press |location=Calcutta |year=1933 |page=184 |url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===
১৭৮৭ চনত [[চুহিত্পংফা]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; [[চুক্লিংফা]] আৰু তেওঁৰ পূৰ্বৰ [[চাওফা]] সকলে মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও সম্পূৰ্ণৰূপে সফল হোৱা নাছিল। মোৱাৰীয়া সকলে &quot;মটক ৰাজ্য&quot; নামেৰে স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্যৰ স্বীকৃতিৰ বাবে বিদ্ৰোহ অব্যাহত ৰাখিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=924 |issn=2347-6435 |url=https://www.ijrdet.com/files/Volume14Issue12/IJRDET_1225_143.pdf |quote=Thus from the year 1805, Dibrugarh became a part of Matak kingdom.}}&lt;/ref&gt; সেয়েহে [[চুক্লিংফা]]ই ১৮০৫ চনত [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ পুতেক মতিবৰক [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ভিতৰতে এজন স্বায়ত্তশাসিত শাসক হিচাপে স্বীকৃতি দিছিল আৰু তেওঁক ‘বৰসেনাপতি’ অৰ্থাৎ মহান সেনাপতি উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=924 |issn=2347-6435 |url=https://www.ijrdet.com/files/Volume14Issue12/IJRDET_1225_143.pdf |quote=Thus from the year 1805, Dibrugarh became a part of Matak kingdom.}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

* বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।
* গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।
* হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  
* শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>hgiw2ibg49hzjhjhbypeym74lg4tub4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649544</id>
      <parentid>649543</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T08:04:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KhiLanTzi</username>
        <id>23530</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ডিব্ৰুগড় ৰাজ্য বা মুং টিফাও (আহোম ৰাজ্য) */ [[মৈদাম]]</comment>
      <origin>649544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126009" sha1="sfnkgib9iycuozg47qok8i824zhj9fs" xml:space="preserve">{{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}}
{{Infobox settlement
| name               = ডিব্ৰুগড়
| nickname           = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী&lt;br&gt;ভাৰতৰ চাহ নগৰী&lt;br&gt;উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ
| native_name_lang   = aho
| other_name         = 
| settlement_type    = মহানগৰ
| image_skyline      = {{photomontage
| photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg
| photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&amp;_Hospital,_Dibrugarh.jpg
| photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg
| photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg
| photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg
| photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg
| space = 1
| size = 280
| colour = black
| colour_border = black
}}
| image_caption      = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]]
| pushpin_map        = India Assam#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান
| coordinates        = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}}
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flagu|India}}
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = সংমণ্ডল
| subdivision_name2  = [[উজনি অসম]]
| subdivision_type3  = জিলা
| subdivision_name3  = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]
| subdivision_type4  = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা
| subdivision_name4  = ২২
| established_title  = স্থাপিত
| established_date   = ১৮৭৩
| founder            = 
| named_for          = ডিব্ৰুমুখৰগড় (ডিব্ৰু নদীৰ ওপৰত [[আহোম সেনা]]ই নিৰ্মাণ কৰা গড়)&lt;ref&gt;&quot;The Ahoms built a garh (fort) ... from which the name ‘Dibrugarh’ was derived.&quot;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; 
| governing_body     = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]]
| leader_title1      = বিধায়ক
| leader_name1       = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]]
| leader_title2      = জিলা আয়ুক্ত
| leader_name2       = বিক্ৰম কৈৰী,  আইএএছ
| leader_title3      = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক
| leader_name3       = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ
| leader_title4      = মেয়ৰ
| leader_name4       = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]]
| government_type    = পৌৰনিগম
| unit_pref          = Metric
| area_total_km2     = 71.83
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 108
| population_total   = {{formatnum:154296}}
| population_as_of   = ২০১১
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = Dibrugarhian
| timezone1          = [[ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1        = +৫:৩০
| postal_code_type   = [[পিনক'ড]]
| postal_code        = ৭৮৬০০১-৫
| area_code_type     = দূৰভাষ কোড
| area_code          = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX
| registration_plate = AS-06
| iso_code           = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]]
| blank1_name_sec1   = [[Human sex ratio|Sex Ratio]]
| blank1_info_sec1   = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]]
| blank2_name_sec1   = 
| blank2_info_sec1   = 
| blank3_name_sec1   = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank3_info_sec1   = [[Humid subtropical climate|Cwa]]
| blank1_name_sec2   = {{nowrap|[[Official Language]]}}
| blank1_info_sec2   = [[Assamese language|Assamese]]
| blank2_name_sec2   = [[Literacy in India|Literacy Rate]]
| blank2_info_sec2   = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}}
| blank3_name_sec2   = [[Lok Sabha]] Constituency
| blank3_info_sec2   = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank4_name_sec2   = [[Vidhan Sabha]] Constituency
| blank4_info_sec2   = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]]
| blank5_name_sec2   = [[Human Development Index|HDI]]
| blank5_info_sec2   = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}}
| official_name      = 
| native_name        = 
}}
'''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ  মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়।

[[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]]

== নাম==
ডিব্ৰুগড় নামটো সৰ্বপ্ৰথমে [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঞি আৰু ক্লিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নদীৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই চুতীয়া সেনাৰ বিৰুদ্ধে বনোৱা গড় '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়'''ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; পাছলৈ সেই '''ডিব্ৰুমুখৰ গড়''' চুটি হৈ গড় আৰু আহোম প্ৰশাসনিক শাখাটোৰ নাম '''ডিব্ৰুগড়''' হয়।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}}
বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৫২৬ চনৰ জেঠ মাহত গড়টোৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে '''মু'ঙ টিফাও''' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) বা '''ডিব্ৰুগড়''' নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় শব্দটো দুটা ভাষা [[বড়ো-কছাৰী]] আৰু [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ পৰা আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal
 |last=Phukan
 |first=Sarat Kumar
 |year=2000
 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam
 |page=297
 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf
 |archivedate=2026-09-22
 |access-date=2026-09-27
 |deadurl=yes
}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰু শব্দটো নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী&lt;ref&gt;{{cite book |last=Ramirez
 |first=Philippe
 |location=London
 |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4]
 |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &amp;c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &amp;c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}&lt;/ref&gt; আৰু গড় শব্দটো অসমীয়া ভাষাৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ Rampart (প্ৰতিৰক্ষামূলক দুৰ্গ) যাৰ উৎস [[প্ৰাকৃত ভাষা]]ৰ [[wiktionary:𑀕𑀠|𑀕𑀠]] (gaḍha) &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |quote=This rampart called &quot;garh&quot; in Assamese language.}}&lt;/ref&gt; 

আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে।

==ইতিহাস==

বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা আৰু সংলগ্ন ডিব্ৰু–দিহিং উপত্যকাত প্ৰাচীনকালৰ পৰাই মানুহৰ বসতিৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ডিব্ৰু উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ শিলৰ সঁজুলি আৰু মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, যাৰ কিছুমান [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ নৃতত্ত্ব বিভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=533}}&lt;/ref&gt;

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকাল===
১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;&gt;{{cite journal
|last=Bhuyan
|first=Rashmi Rekha
|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora
|date=2023
|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology
|volume=11
|issue=2
|page=532
|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf
|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.|ref=harv}}&lt;/ref&gt; চুতীয়া শাসনকালৰ পূৰ্বে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত কোনসকল ৰজা বা ৰাজবংশই শাসন কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;&quot;The region was ruled by the Chutiya kingdom before it was annexed under the Ahom territorial limit, and it was claimed that the site belonged to them. We lack specific historical evidence for the people who ruled the area before them.&quot;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=532}}&lt;/ref&gt; ৰশ্মিৰেখা ভূঞা আৰু নিশাৰাণী দাসৰ মতে, এই অঞ্চলত চুতীয়া শাসনৰ আৰম্ভণিৰ নিৰ্দিষ্ট সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নগ'লেও প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, জনশ্ৰুতি আৰু বুৰঞ্জীৰ তথ্যই চুতীয়াসকলৰ ৰাজ্যগঠন প্ৰক্ৰিয়া আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|pp=533–534}}&lt;/ref&gt; [[বুৰঞ্জী]]সমূহত [[দিহিং নদী]]ক উত্তৰ দিশৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book
 |last=Nath
 |first=D.
 |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley
 |editor1-last=Bhattacharjee
 |editor1-first=J. B.
 |editor2-last=Syiemlieh
 |editor2-first=David R.
 |title=Early States in North East India
 |publisher=Regency Publications
 |location=Delhi
 |year=2013
 |page=27
 |isbn=978-81-89233-86-0
}}&lt;/ref&gt; আৰু দক্ষিণ দিশৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ সীমা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;''Assam Buranji'' (SM), p. 9.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhuyan2023&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Dutta
 |first=Sristidhar
 |title=The Mataks and their Kingdom
 |publisher=Chugh Publications
 |location=Allahabad
 |year=1985
 |page=28
 |quote=..the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west
}}&lt;/ref&gt; দিহিং নদীৰ পাৰত চুতীয়া আৰু আহোমসকলৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত দিহিং নদীৰ মাছ ধৰাৰ অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া–আহোম বিবাদৰ কথা উল্লেখ আছে। মধ্যযুগত দিহিং নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ পৰা পৃথক আছিল। ভূতাত্ত্বিক আৰু নদীৰ পুৰণি গতিপথ সম্পৰ্কীয় গৱেষণা অনুসৰি, দিহিং নদীয়ে অতীতত বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিম দিশলৈ বৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Sarma
|first=J. N.
|title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam
|url=https://www.researchgate.net/publication/282791359_A_study_on_Palaeochannels_from_satellite_imagery_in_a_part_of_Upper_Assam
|pages=77–78
}}&lt;/ref&gt; আহোম বুৰঞ্জীসমূহতো বকতা আৰু চৰগুৱা অঞ্চলক দিহিং নদীৰ পাৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Gait
|first=Edward
|title=A History of Assam
|year=1906
|publisher=Thacker, Spink and Co.
|url=https://archive.org/details/historyofassam00gait
}}&lt;/ref&gt;

এই সময়ৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্যতম নিদৰ্শন হৈছে ডিব্ৰুগড় নগৰৰ প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[মৈৰামৰা দৌল]]। প্ৰত্নস্থলীটোত প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰৰ অৱশেষ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত ইটাৰ মন্দিৰৰ ভেটি পোৱা গৈছে। ভূঞা আৰু দাসে প্ৰাচীন শিলৰ মন্দিৰটো চুতীয়া শাসনকালত নিৰ্মিত বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, পৰৱৰ্তী ইটাৰ মন্দিৰটোৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাৰ ওপৰত কৰা ''Thermoluminescence Dating'' বা ''TL Dating'' পদ্ধতিৰ কালনিৰ্ণয় অনুসৰি, ইটাৰ মন্দিৰটো খ্ৰীষ্টীয় ১৩-১৪ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে,&lt;ref name=&quot;Saikia2024Moiramora&quot;&gt;{{cite journal
|last1=Saikia
|first1=Raktim Ranjan
|last2=Taye
|first2=Chaitra Dhar
|last3=Amin
|first3=Nurul
|last4=Konwar
|first4=Sorat
|last5=Panzeri
|first5=Laura
|last6=Galli
|first6=Anna
|title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India: Estimation of the Firing Temperature and Civilization History
|journal=Applied Sciences
|volume=14
|issue=14
|year=2024
|doi=10.3390/app14146271
|doi-access=free
|hdl=10281/522302
|hdl-access=free
}}&lt;/ref&gt; যি সময়ত এই অঞ্চলত [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] সকলে শাসন কৰিছিল।

=== ডিব্ৰুগড় ৰাজ্য বা মুং টিফাও (আহোম ৰাজ্য)===
১৫২২ চনৰ চুতীয়া-আহোম যুদ্ধৰ সময়ত ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নৈৰ উত্তৰ পাৰত [[আহোম সেনা]]ই এটি গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল যাৰ নাম ডিব্ৰুগড় আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}&lt;/ref&gt; এই গড়টো প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাত চুতীয়া সকলৰ বিৰূদ্ধে সজা হৈছিল যদিও পাছলৈ এই গড়টো সীমান্তবৰ্তী জনজাতীয় লোকৰ পৰাও আহোম ৰাজ্যক ৰক্ষা কৰিছিল আৰু ইয়াক শদিয়াৰ গড়ৰ সমানেই গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল {{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চাওঁফা চুহুংমুঙৰ শাসনকালত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত আহোম সকল বিজয়ী হয়। উজনি অসমত শাসনৰ বাবে আহোম সকলে চাৰিং, টিপাম আৰু নামৰূপৰ দৰে ভিন্ন প্ৰশাসনিক একক সমূহ গঠন কৰিছিল যাক ৰাজকোঁৱৰ আৰু ৰাজ বংশীয় লোকসকলক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=69 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ পাছত গড়টোক কেন্দ্ৰ কৰি '''ডিব্ৰুগড়''' বা '''মু'ঙ টিফাও''' নামেৰ [[মু'ঙ]] (প্ৰশাসনিক একক) গঠন কৰা হৈছিল আৰু তাৰ শাসনভাৰ ত্যাওলুং চুলুংক দিয়া হৈছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় আৰু কাষৰীয়া অঞ্চলত আহোমৰ দ্বাৰা যুদ্ধত উদ্ধাৰ কৰা মোগলৰ টোপ সমূহৰ টুকুৰা সমূহ উদ্ধাৰ হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |author=Krishna Kanta Handiqui State Open University |title=State and Polity in Assam - II |publisher=Krishna Kanta Handiqui State Open University |location=Guwahati |year=2023 |page=15 |url=https://lmskkhsou.in/eservices/e-Resources/Resources/e-SLM/NEP/Master%20Degree/2nd%20semester/DSC/History/State%20and%20Polity%20In%20Assam%20II.pdf}}&lt;/ref&gt; চাওঁফা চুচেংফাৰ দিনত ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যকে ধৰি উজনি অসম [[বৰবৰুৱা]]ৰ শাসনত আহিছিল।{{sfn|Bhuyan|2025|p=925}} ডিব্ৰুগড় [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এটা মুখ্য স্থলী হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰি উঠে। ১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা মৰাণ বিদ্ৰোহীসকলক লৈ ডিব্ৰুগড় ৰাজ্যৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাৰ অধীনত [[ঘিলামৰা]]ত পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু প্ৰশাসনিক পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। 
&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D. |publisher=Oxford University Press |location=Calcutta |year=1933 |page=184 |url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf}}&lt;/ref&gt; আহোম শাসনকালত অঞ্চলটোত [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আৰু সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰো বিস্তাৰ ঘটে। মৈৰামৰা দৌলৰ প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰৰ ইতিহাস জড়িত হয়। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ কাল-সংহতি পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক গোপাল আতাৰ প্ৰধান শিষ্য বৰযদুমণিদেৱে বুঢ়ীদিহিং নদীৰ পাৰত কলৌলোৱা নামৰ ঠাইত মৈৰামৰা সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি সত্ৰৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম ৰজা [[চুজিন্‌ফা]] (১৬৭৫–১৬৭৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু ৰাজমন্ত্ৰী [[আতন বুঢ়াগোহাঁই]]য়ে নামধৰ্মত শৰণ লৈ মৈৰামৰা সত্ৰৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল বুলি পৰম্পৰাগত বিৱৰণত উল্লেখ আছে। আহোম পৃষ্ঠপোষকতাত সত্ৰৰ বাবে পুখুৰী খন্দোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বুঢ়ীদিহিং নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু ভূমিকম্পৰ ফলত সত্ৰৰ দৌল ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰজাসকলে ক্ষতিগ্ৰস্ত সত্ৰখনৰ মেৰামতি কৰাইছিল বুলি উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; চৰাইদেউৰ ৰাজকীয় [[মৈদাম]]সমূহৰ বাহিৰেও অন্য অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকৰ মৈদামসমূহ ডিব্ৰুগড়ত দেখা যায়।&lt;ref&gt;&quot;...other Maidams are scattered in the region between Jorhat and Dibrugarh...&quot;{{cite journal |last=Borah |first=Bornali |title=A Study of the Ahom Maidamas at Charaideo |journal=International Journal for Multidisciplinary Research |volume=8 |issue=5 |year=2026 |page=2 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2026/5/88332.pdf}}&lt;/ref&gt;

===মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্য===
১৭৮৭ চনত [[চুহিত্পংফা]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;&quot;Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community.&quot; {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}&lt;/ref&gt; [[চুক্লিংফা]] আৰু তেওঁৰ পূৰ্বৰ [[চাওফা]] সকলে মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও সম্পূৰ্ণৰূপে সফল হোৱা নাছিল। মোৱাৰীয়া সকলে &quot;মটক ৰাজ্য&quot; নামেৰে স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্যৰ স্বীকৃতিৰ বাবে বিদ্ৰোহ অব্যাহত ৰাখিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=924 |issn=2347-6435 |url=https://www.ijrdet.com/files/Volume14Issue12/IJRDET_1225_143.pdf |quote=Thus from the year 1805, Dibrugarh became a part of Matak kingdom.}}&lt;/ref&gt; সেয়েহে [[চুক্লিংফা]]ই ১৮০৫ চনত [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ পুতেক মতিবৰক [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ ভিতৰতে এজন স্বায়ত্তশাসিত শাসক হিচাপে স্বীকৃতি দিছিল আৰু তেওঁক ‘বৰসেনাপতি’ অৰ্থাৎ মহান সেনাপতি উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=924 |issn=2347-6435 |url=https://www.ijrdet.com/files/Volume14Issue12/IJRDET_1225_143.pdf |quote=Thus from the year 1805, Dibrugarh became a part of Matak kingdom.}}&lt;/ref&gt; ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।&lt;ref&gt;{{Cite book
|last=Dalton
|first=Edward Tuite
|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&amp;dq=bihiya+ahom&amp;pg=PA77
|title=Descriptive Ethnology of Bengal
|date=1872
|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing
|language=en
|page=521
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Hannay
|first=S. F.
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1848
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|location=Calcutta
|language=en
|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.
|page=468
}}&lt;/ref&gt;}} সোণোৱালসকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Prinsep
|first=James
|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal
|year=1838
|volume=7
|publisher=Asiatic Society of Bengal
|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ
|language=en
|page=676
}}&lt;/ref&gt;

১৮০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ শাসনকালত এজন আহোম ফুকনে বন্দী কৰা কিছুমান মৰাণ বিদ্ৰোহীক ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা চিপাহীৰ পহৰাত [[ঘিলামৰা]]লৈ নি পুনৰ সংস্থাপন কৰিছিল আৰু এই প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বৰবৰুৱাক অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়।&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bhuyan
|first=Suryya Kumar
|title=Tungkhungia Buranji or A History of Assam, 1681–1826 A.D.
|publisher=Oxford University Press
|location=Calcutta
|year=1933
|page=184
|url=https://ia802901.us.archive.org/11/items/in.ernet.dli.2015.283945/2015.283945.Tungkhungia-Buranji_text.pdf
}}&lt;/ref&gt; 

মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ লগতে মানৰ আক্ৰমণৰ ফলত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ কিছুমান পুৰণি বসতি আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। মৈৰামৰা সত্ৰও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এৰাপৰলীয়া হৈ পৰে বুলি সত্ৰৰ ইতিহাসত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৈৰামৰা সত্ৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ হাঁহচৰা মৌজাৰ কুঁজিবালিত পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Bhuyan|2023|p=537}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ বুঢ়ীদিহিং নদীয়ে গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত পুৰণি সত্ৰৰ অঞ্চলটো লেঙেৰী মৌজাৰ পৰিৱৰ্তে মানকটা মৌজাৰ অন্তৰ্গত হয়। পৰৱৰ্তী বসতিস্থাপকসকলে জংঘলৰ মাজত পুৰণি সত্ৰৰ অৱশেষ পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তাত থানঘৰ নিৰ্মাণ কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান আৰম্ভ কৰে। পূৰ্বৰ সত্ৰাধিকাৰৰ বংশৰ লোকসকলেও পিছলৈ পুনৰ সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি নামধৰ্ম প্ৰচাৰৰ পৰম্পৰা অব্যাহত ৰাখে।

===ব্ৰিটিছ শাসনকাল===

[[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ডিব্ৰুগড় আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চাহ উদ্যোগ, যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ ঘটে। চাহ আৰু কয়লাৰ পৰিবহণৰ লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ বাবে ডিব্ৰু–শদিয়া ৰে'লপথ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে'ল চলাচল আৰম্ভ কৰে। এই ৰে'লপথে পৰৱৰ্তী সময়ত উজনি অসমৰ বাণিজ্যিক বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ব্ৰিটিছ যুগতে মৈৰামৰা দৌলৰ দৰে পুৰণি প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কিছুমান অংশ এৰাপৰলীয়া অৱস্থাত থাকিলেও অঞ্চলটোত পৰৱৰ্তী বসতি আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান অব্যাহত থাকে। ২০১৭–২০১৮ চনত মৈৰামৰাত চলোৱা খননকাৰ্যত ব্ৰিটিছ যুগৰ তামৰ মুদ্ৰা, ৰূপৰ ফুল, মাটিৰ পাত্ৰৰ ভগ্নাংশ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু বিভিন্ন আকাৰৰ পোৰা ইটা পোৱা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news
|title=More items found at Jokai temple ruins
|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/more-items-found-at-jokai-temple-ruins/cid/1442017
|work=The Telegraph
|date=15 February 2018
}}&lt;/ref&gt; [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় চহৰখন এটা প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ পৰা অহা নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

===স্বাধীনোত্তৰ কাল===
১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাছনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামকৰণ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University
|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|access-date=22 August 2021
|language=en-US
|archive-date=22 August 2021
|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/
|url-status=live
}}&lt;/ref&gt; স্বাধীনোত্তৰ সময়ত ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক, বাণিজ্যিক, শিক্ষা আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিকশিত হয়।

==জলবায়ু আৰু ভূগোল==
ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে  মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। 

* বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়।
* গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়।
* হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে।  
* শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে।

===ভূগোল===
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।  মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত।

{{Weather box
| location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান)
| metric first = Yes
| single line = Yes
| width = auto
| Jan record high C = 29.5
| Feb record high C = 33.2
| Mar record high C = 34.5
| Apr record high C = 36.0
| May record high C = 38.8
| Jun record high C = 38.2
| Jul record high C = 39.8
| Aug record high C = 39.8
| Sep record high C = 39.5
| Oct record high C = 37.2
| Nov record high C = 33.8
| Dec record high C = 30.6
|year record high C = 39.8
| Jan high C = 23.5
| Feb high C = 25.0
| Mar high C = 26.7
| Apr high C = 28.0
| May high C = 29.8
| Jun high C = 31.2
| Jul high C = 31.4
| Aug high C = 32.0
| Sep high C = 31.4
| Oct high C = 30.6
| Nov high C = 28.1
| Dec high C = 25.1
| year high C = 28.5
| Jan mean C = 16.8
| Feb mean C = 18.9
| Mar mean C = 21.6
| Apr mean C = 23.5
| May mean C = 25.8
| Jun mean C = 27.7
| Jul mean C = 28.2
| Aug mean C = 28.5
| Sep mean C = 27.6
| Oct mean C = 25.8
| Nov mean C = 21.8
| Dec mean C = 18.1
|year mean C = 
| Jan low C = 10.1
| Feb low C = 13.0
| Mar low C = 16.4
| Apr low C = 19.2
| May low C = 22.0
| Jun low C = 24.3
| Jul low C = 24.9
| Aug low C = 25.2
| Sep low C = 24.1
| Oct low C = 21.0
| Nov low C = 15.7
| Dec low C = 11.2
| year low C = 18.8
| Jan record low C = 1.0
| Feb record low C = 4.8
| Mar record low C = 8.1
| Apr record low C = 10.8
| May record low C = 14.1
| Jun record low C = 16.5
| Jul record low C = 19.9
| Aug record low C = 19.5
| Sep record low C = 18.4
| Oct record low C = 13.3
| Nov record low C = 6.5
| Dec record low C = 2.7
|year record low C = 1.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 26.6
| Feb rain mm = 57.8
| Mar rain mm = 118.2
| Apr rain mm = 219.3
| May rain mm = 326.0
| Jun rain mm = 419.4
| Jul rain mm = 485.0
| Aug rain mm = 394.3
| Sep rain mm = 317.2
| Oct rain mm = 125.2
| Nov rain mm = 19.4
| Dec rain mm = 9.9
|year rain mm = 2518.3
| Jan rain days = 2.9
| Feb rain days = 5.3
| Mar rain days = 8.9
| Apr rain days = 12.7
| May rain days = 14.7
| Jun rain days = 18.8
| Jul rain days = 20.6
| Aug rain days = 16.1
| Sep rain days = 13.5
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 2.0
| Dec rain days = 0.9
|year rain days = 123.2
|time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]]
| Jan humidity = 72
| Feb humidity = 67
| Mar humidity = 66
| Apr humidity = 71
| May humidity = 74
| Jun humidity = 78
| Jul humidity = 79
| Aug humidity = 79
| Sep humidity = 81
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 78
| Dec humidity = 76
|year humidity = 75
|source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref name=IMDnormals&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf
| title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010
| work = Climatological Normals 1981–2010
| publisher = India Meteorological Department
| date = January 2015
| pages = 249–250
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archivedate = 5 February 2020
| url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M24
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDcityweather&gt;
{{cite web
| url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm
| title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000
| publisher = India Meteorological Department
| accessdate = 6 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314
| title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| date = August 2012}}&lt;/ref&gt;}}

==পৰিচালনা==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। 

==জনগাঁথনি==
{{bar box
|title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
|titlebar=#Fcd116
|left1=ধৰ্ম
|right1=শতাংশ
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}}
{{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}}
{{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}}
{{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}}
{{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}}
|caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ&lt;br /&gt;
†&lt;small&gt;[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(&lt;0.1%)&lt;/small&gt;
}}
২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। 

ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক।

ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০।  ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Pie chart
|thumb = left
|caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot; /&gt;
|label1 = [[অসমীয়া ভাষা]]
|value1 = 41.62
|color1 = brown
|label3 = [[হিন্দী ভাষা]]
|value3 = 21.39
|color3 = yellow
|label2 = [[বাংলা ভাষা]]
|value2 = 23.51
|color2 = orange
|label4 = [[নেপালী ভাষা]]
|value4 = 1.04
|color4 = pink
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 12.44
|color5 = grey
}}
মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।&lt;ref name=&quot;censusindia.gov.in&quot;&gt;[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in&lt;/ref&gt;

==অৰ্থনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা &quot;আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী&quot;য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে|
ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।&lt;ref name=&quot;closed down&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;nfr history&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&amp;id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DS Rail&quot;&gt;{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html&lt;/ref&gt; ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত।
===উদ্যোগসমূহ===
ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান।
====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড====
{{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}}
অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড  [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন।
====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড====
{{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}}
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;/&gt; পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;bvfcl&quot;&gt;{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/
 |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}&lt;/ref&gt;

====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড====
{{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}}
অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।&lt;ref name=&quot;AGCL&quot;&gt;{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&amp;text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;IC&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=৯ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-09
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt;
====ডিএনপি লিমিটেড====
{{main|ডিএনপি লিমিটেড}}
ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।&lt;ref name=&quot;DNPL&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile
 |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}&lt;/ref&gt; [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL)
 |website=industries.assam.gov.in
 |date=
 |access-date=১৬ জুন ২০২৪
 |archivedate=2024-06-16
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে।

====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড====
{{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}}
অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}&lt;/ref&gt; এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&amp;q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&amp;pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে।

====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ====
{{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}}
নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;thermal&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://apgcl.org/thermal.php
 |title=Thermal
 |website=www.apgcl.org
 |date=
 |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪
 |archivedate=2024-07-14
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; --&gt;

===চাহ উদ্যোগ===
[[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে।

ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত &quot;ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড&quot;ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}&lt;/ref&gt;

===পৰ্যটন===
ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ  হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; 
ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল:
* [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]]
* [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]]
* জালান মন্দিৰ
* মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ
* সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান
* জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয়
* চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল
তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান,  দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত।

==পৰিবহণ==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে।
===বিমানপথ===
[[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]
ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ।  বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.&lt;/ref&gt; বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে।

===ৰে'লপথ===
[[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]]
সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]]  নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.&lt;/ref&gt; মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত  এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===জলপথ===

[[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]]
ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) &amp; ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

====স্থলপথ====
ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত।

==শিক্ষা আৰু গৱেষণা==
[[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
[[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]]
[[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন &quot;অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান&quot; আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই &quot;বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা  বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়।  ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল:
===বিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]]
*  ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয়
* ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল
* বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ
* কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড়
* বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়
* সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়
* ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল
* বেংগলী বয়জ স্কুল
* মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয়
* অগ্ৰসেন একাডেমী
* শিশু ভাৰতী বিদ্যালয়
* গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয়
===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]]
* ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স
* [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]]
*  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়
===মহাবিদ্যালয়সমূহ===
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]
* [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]]
* [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]]
* নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয়
===আইন মহাবিদ্যালয়===
* ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয়
* এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয়
* ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয়
===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়===
* চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয়
* পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান
===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান===
* [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]
* [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]]
* [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান===
* [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]]

==গণমাধ্যম==
আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।&lt;ref name=&quot;allindiaradio.gov.in&quot;&gt;{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}&lt;/ref&gt; এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest &amp; Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts &amp; more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে।

ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ   ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত।
[[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]]
অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।  ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}&lt;/ref&gt; ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে
ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে।

===বাতৰি-কাকতসমূহ===
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়।

==ৰাজনীতি==
ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |title=List of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies
 |access-date=6 October 2008
|work=Assam
 |publisher=Election Commission of India
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf
 |archive-date=4 May 2006
}}&lt;/ref&gt; বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত।

==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি==
* [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা
* [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ
* [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল
* [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]]
* [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]],  [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী
* [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]]
* [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী
* [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা
* [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি
* [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক

==তথ্য উৎস==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থ সূচি==
{{refbegin}}
* {{citation
 |last=Gogoi
 |first=Nityananda
 |title=Historical Geography of Medieval Assam
 |place=Guwahati
 |publisher=EBH Publishers
 |year=2016
 |isbn=978-93-83252-70-1
}}
* {{Cite journal |last=Bhuyan |first=Pranjal |date=December 2025 |title=History of Growth and Development of Dibrugarh City of Assam: An Overview |journal=International Journal of Recent Development in Engineering and Technology |volume=14 |issue=12 |page=925 |issn=2347-6435 |ref=harv}}

== বাহ্যিক সংযোগ==
{{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}}
* [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }}
* [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট]

{{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]]
[[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]]</text>
      <sha1>sfnkgib9iycuozg47qok8i824zhj9fs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বিশ্বনাথ ঘাট</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6937</id>
    <revision>
      <id>649696</id>
      <parentid>649096</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="01u5kamk9rpodi9f6hjtf4mzuyucrhl" xml:space="preserve">#REDIRECT [[বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰ]]</text>
      <sha1>01u5kamk9rpodi9f6hjtf4mzuyucrhl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649699</id>
      <parentid>649696</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:55:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰ]]</comment>
      <origin>649699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14832" sha1="nbwlp5fnpdzc9uvszid3r4tq57bzghd" xml:space="preserve">'''বিশ্বনাথ ঘাট''' অসমৰ [[শোণিতপুৰ জিলা]]ৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এখন প্ৰাচীন তীৰ্থস্থান। [[বিশ্বনাথ চাৰিআলি]] নগৰৰ পৰা ই প্ৰায় ১০ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত। ঐতিহাসিক আৰু ধৰ্মীয় গুৰুত্বৰ বাবে এই স্থানক 'গুপ্তকাশী' বুলিও জনা যায়। বিশ্বনাথ ঘাটৰ বিভিন্ন শিলৰ গাঁত আৰু প্ৰাচীন মন্দিৰৰ অৱশেষে ইয়াৰ অতীতৰ ঐতিহ্যৰ পৰিচয় বহন কৰে।

[[Image:বিশ্বনাথ ঘাট.JPG|thumb|right|220px|বিশ্বনাথ ঘাটৰ এক দৃষ্টিনন্দন দৃশ্য]]

==ইতিহাস আৰু ঐতিহ্য==
বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰত থকা বিভিন্ন শিলৰ গাঁতবোৰে প্ৰমাণ কৰে যে আদিম কালত এই অঞ্চল [[অষ্ট্ৰিক]]সকলৰ বাসস্থান আছিল। প্ৰচলিত ঐতিহাসিক ধাৰণা অনুসৰি, খাছী-চিণ্টেংসকলে এই শিলৰ গাঁতবোৰ খান্দি তেওঁলোকৰ মৃতকৰ পৱিত্ৰ অৱশেষ সংৰক্ষণ কৰিছিল আৰু যথানিয়মে পূজা-অৰ্চনা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত মংগোলীয় জনগোষ্ঠীৰ লোক এই অঞ্চললৈ আহে। তেওঁলোকৰ আগমনৰ ফলত খাছীসকল এই অঞ্চল এৰি মেঘালয়লৈ গুচি যায় বুলি জনা যায়। মংগোলীয়সকলেও এই স্থানক সেৱা-সৎকাৰৰ স্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।

ইয়াৰ পাছত জগৎপতি গৰুড়ধ্বজ নামৰ এজন আৰ্যপুত্ৰ পশ্চিম দিশৰ পৰা আহি বিশ্বনাথত হয়গ্ৰীব নামৰ অসুৰৰ সৈতে যুদ্ধ কৰি তেওঁক বধ কৰে বুলি পৌৰাণিক কাহিনীত উল্লেখ আছে। এই তীৰ্থক্ষেত্ৰত আৰ্য সংস্কৃতিৰ বীজ ৰোপণ কৰি তেওঁ [[মণিকূট]] (বৰ্তমানৰ [[হাজো]])লৈ গমন কৰে বুলিও জনশ্ৰুতি আছে।

দশম শতিকামানত ৰচিত [[কালিকাপুৰাণ]]ত বিশ্বনাথক [[হিন্দুধৰ্ম]]ৰ এখন প্ৰধান তীৰ্থক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ষোড়শ শতিকামানত ৰচিত [[যোগিনীতন্ত্ৰ]]তো কামৰূপৰ কাশী বিশ্বেশ্বৰ অৰ্থাৎ অসমৰ কাশী বিশ্বনাথ মন্দিৰৰ সৈতে জড়িত কাহিনী বৰ্ণিত হৈছে। এই কাহিনীত বলীপুত্ৰ বাণে দ্বাৰপাল হিচাপে থকা আৰু তেওঁৰ সৈতে এগৰাকী বাহ্লিক কন্যা কীৰ্মিৰ মিলনৰ কথা উল্লেখ আছে।

==আহোম ৰাজত্বৰ সময়ত==
আহোম ৰাজত্বৰ সময়ত বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও দৌল-দেৱালয় নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আহোম স্বৰ্গদেউ [[ৰাজেশ্বৰ সিংহ]]ই বিশ্বনাথত ১৮খন দেৱালয় দৰ্শন কৰিছিল বুলি জনা যায়। ১৮৪২ চনত ব্ৰিটিছ কমিছনাৰ জেনকিন্সে লিখা এখন পত্ৰত বিশ্বনাথত ২৭খন দেৱালয় থকাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।

সৰ্বানন্দ ৰাজকুমাৰ দেৱৰ ''পবিত্ৰ অসম'' পুথিত বিশ্বনাথৰ ৩০খন দেৱালয়ৰ নাম উল্লেখ কৰা হৈছে। সেইকেইখন হ'ল— উমা, চক্ৰেশ্বৰ, হৰিহৰ-কৰ্দমেশ্বৰ, বাসুদেৱ, নাংগলেশ্বৰ, ভৈৰৱেশ্বৰ, বাঘেশ্বৰী, সিদ্ধেশ্বৰ, বিশ্বনাথ, চণ্ডী, কমলেশ্বৰ, শিৱনাথ, মুক্তিনাথ, বানেশ্বৰ (বৰদ'ল), জাগ্ৰা, বুঢ়ামাধৱ (প্ৰতাপগড়), কালভৈৰৱ, বীৰভদ্ৰ (বৰলাশিল), জোঙাশিল, পূৰ্বশংকৰ, সূৰ্য্যমাধৱ, অন্নপূৰ্ণা, গণেশ, বৃষধ্বজ, কাশীনাথ, উদ্ৰেশ্বৰ, গৌৰীবল্লভ, বিষ্ণু, দুৰ্গাশক্তি আৰু মংগল চণ্ডিকা।

বৰ্তমান ক্ষেত্ৰখনত থকা দেৱালয়ৰ অৱশেষ, তাম্ৰপত্ৰ আৰু অন্যান্য স্মৃতিচিহ্নৰ পৰা আহোম যুগত ইয়াত মুঠ এঘাৰটা মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হয়। বিশ্বনাথক আহোম ৰাজ্যৰ অন্যতম প্ৰধান তীৰ্থক্ষেত্ৰ হিচাপে গণ্য কৰি ইয়াত বিভিন্ন ধৰ্মীয় কাৰ্য অনুষ্ঠিত কৰাৰ লগতে স্বৰ্গদেউসকলে নিজ নিজ কীৰ্তিচিহ্ন স্থাপন কৰিছিল।&lt;ref&gt;ড° নিত্যানন্দ গগৈ, তুলসী ফুকন আৰু শিৱনাথ বৰঠাকুৰ; ''বিশ্বনাথ-লহৰি'' (স্মৃতিগ্ৰন্থ: বিশ্বনাথ উৎসৱ), প্ৰকাশ: ২০০৬&lt;/ref&gt;

==গুপ্তকাশীৰ জনশ্ৰুতি==
বিশ্বনাথ ঘাটক 'গুপ্তকাশী' বুলি কোৱা হয়। এই নামৰ সৈতে এটা পৌৰাণিক কাহিনী আৰু জনবিশ্বাস জড়িত হৈ আছে। প্ৰচলিত জনশ্ৰুতি অনুসৰি, ৰজা বাণে এই অঞ্চলত এক কোটি শিৱলিংগ স্থাপন কৰি কাশীৰ দৰে এখন পৱিত্ৰ তীৰ্থস্থান গঢ়ি তুলিব বিচাৰিছিল। কিন্তু এটা শিৱলিংগৰ অভাৱত সেই সংখ্যা সম্পূৰ্ণ নহ'ল। সেয়েহে এই স্থানক 'গুপ্তকাশী' অৰ্থাৎ লুকাই থকা কাশী বুলি জনা যায় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

বিশ্বনাথ ঘাটৰ আন এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলস্তৰৰ পৰিৱৰ্তন। বাৰিষাৰ সময়ত বহু পুৰণি মন্দিৰ আৰু শিৱলিংগ পানীৰ তলত ডুব যায় আৰু পানী কমিলে পুনৰ দৃশ্যমান হয়।

==বুৰঞ্জীত বিশ্বনাথৰ উল্লেখ==
===ৰুদ্ৰসিংহৰ যজ্ঞ===
জয়ন্তীয়া বুৰঞ্জীত স্বৰ্গদেউ [[ৰুদ্ৰসিংহ]]ৰ বিশ্বনাথত যজ্ঞ অনুষ্ঠিত কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীখনৰ বিৱৰণ অনুসৰি, ৰুদ্ৰসিংহ বিশ্বনাথলৈ যজ্ঞ কৰিবলৈ আহিছিল। ইয়াৰ সৈতে গুৱাহাটীত বিষয়ববীয়া নিয়োগ আৰু যজ্ঞৰ কাম-কাজৰ বাবে বিভিন্ন লোকৰ আগমনৰ কথাও উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{cite web | title=জয়ন্তীয়া বুৰঞ্জী | accessdate=January 19, 2012}}&lt;/ref&gt;

===শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ প্ৰবাস===
[[কছাৰী]]সকলৰ সৈতে [[বাৰভুঞা]]ৰ সংঘৰ্ষৰ সময়ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে [[বৰদোৱা]] অঞ্চল এৰি বিশ্বনাথ অঞ্চলত কিছুদিন অতিবাহিত কৰিছিল বুলি ''পবিত্ৰ অসম'' পুথিত উল্লেখ আছে। তাৰ পাছত তেওঁ উজনি অসমলৈ গৈ কেইবাঠাইতো কিছুদিন থাকি শেষত [[মাজুলী]]ৰ পশ্চিম অঞ্চলৰ ধুঁৱাহাট বা বেলগুৰিত বাৰ-চৈধ্য বছৰ [[সত্ৰ]] স্থাপন কৰি আছিল বুলি পুথিখনত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web | title=পবিত্ৰ অসম | accessdate=January 19, 2012 | author=ড° মহেশ্বৰ নেওগ}}&lt;/ref&gt;

===মণিৰাম দেৱানৰ সৈতে সম্পৰ্ক===
[[মণিৰাম দেৱান]]ৰ আঠখন স্থায়ী ঘৰ-বাৰী আছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়। তাৰ ভিতৰত এখন বিশ্বনাথত আছিল। মণিৰাম দেৱানৰ সৰু মাজু পত্নী নগাঁৱৰ কঢ়ালৰ বৰুৱা পৰিয়ালৰ লক্ষ্মীৰাম বৰুৱাৰ কন্যা চানা বা চম্পাৱতী আছিল। তেওঁলোকৰ বিবাহ বিশ্বনাথৰ পৰা সম্পন্ন হৈছিল বুলি বেনুধৰ শৰ্মাই লিখা ''মণিৰাম দেৱান'' গ্ৰন্থত উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{cite web | title='মণিৰাম দেৱান' | accessdate=January 19, 2012 | author=বেনুধৰ শৰ্মা}}&lt;/ref&gt;

==বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰৰ ধৰ্মীয় স্থানসমূহ==
বিশ্বনাথ ঘাট আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে কেইবাটাও প্ৰাচীন ধৰ্মীয় স্থান অৱস্থিত। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল—
* [[উমাবন]] বা [[উমাটুমনি]]
* [[বিশ্বনাথ শিৱলিংগ]]
* [[কালভৈৰৱ]]
* [[চণ্ডী মন্দিৰ]]
* [[বৰদ'ল]] বা বানেশ্বৰ দেৱালয়
* বীৰভদ্ৰ বা বৰলাশিল
* চক্ৰেশ্বৰ শিলা

==পৰ্যটন==
বিশ্বনাথ ঘাট ধৰ্মীয় আৰু ঐতিহাসিক স্থান হোৱাৰ লগতে অসমৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় পৰ্যটনস্থলী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বুঢ়ীগংগা নদীৰ সংগমস্থলৰ ওচৰত অৱস্থিত এই অঞ্চলৰ মন্দিৰসমূহে ইয়াৰ আধ্যাত্মিক গুৰুত্ব বৃদ্ধি কৰিছে।

২০২৩ চনত বিশ্বনাথ ঘাটে ভাৰতৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰ্যটন গাঁও হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। এই স্বীকৃতিয়ে অঞ্চলটোৰ ঐতিহ্য আৰু পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনাক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰিচিত কৰাত সহায় কৰে।

==ছবিভঁৰাল==
&lt;gallery&gt;
File:Holy Biswanath (2).JPG|পুৰণি মূল মন্দিৰৰ লগতে নতুনকৈ সজা বিশ্বনাথ মন্দিৰ
File:Holy Biswanath (3).JPG|ভালুকগোঁসাই
File:Holy Biswanath.JPG|জাগ্ৰাবাবা
File:Holy Biswanath (1).JPG|বীৰভদ্ৰ বা বৰলাশিল
File:Biswanath (6).jpg|পুৰণি বিশ্বনাথ মন্দিৰ
File:চক্ৰেশ্বৰ নামেৰে খ্যাত উমাটুমনীৰ মাজত অৱস্থিত চক্ৰেশ্বৰ শিলা।.JPG|চক্ৰেশ্বৰ নামেৰে খ্যাত উমাটুমনীৰ মাজত অৱস্থিত চক্ৰেশ্বৰ শিলা
File:Holy Biswanath (4).JPG|বৰদ'ল বা বানেশ্বৰ দেৱালয়
&lt;/gallery&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
&lt;references/&gt;

==বাহ্যিক সংযোগ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=dPfsUaccPdY&amp;feature=youtu.be বিশ্বনাথ ঘাটৰ বিষয়ে ভিডিঅ']
* [http://www.ignca.nic.in/asp/all.asp?projectid=asstr0090001 বিশ্বনাথ ঘাটৰ বিষয়ে ভিডিঅ']

[[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]]
[[শ্ৰেণী:শোণিতপুৰ জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>nbwlp5fnpdzc9uvszid3r4tq57bzghd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ইউটিউব</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7359</id>
    <revision>
      <id>649673</id>
      <parentid>568231</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19367" sha1="2cesaxpv7bolhcfgntqz9ntolczugt7" xml:space="preserve">{{Infobox Dotcom company
| company_name = ইউটিউব, এলএলচি
| company_slogan = Broadcast Yourself
| owner = স্বাধীন (২০০৫–২০০৬)&lt;br /&gt;[[গুগল|গুগল ইনকৰ্পোৰেটেড]] (২০০৬–বৰ্তমান)
| company_logo = [[File:YouTube 2024.svg|250px]]
| caption = ইউটিউবৰ হোমপেজৰ স্ক্ৰীনশ্বট
| company_type = পৰিপূৰক (Subsidiary) ,&lt;br&gt;limited liability company
| foundation = ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০০৫
| founder = ষ্টিভ চেন&lt;br&gt; চাড হাৰ্লে&lt;br&gt;জাৱেদ কৰিম
| area_served = বিশ্বব্যাপী
| location_city = 901 Cherry Ave,&lt;br&gt;চেন ব্ৰুন’, কেলিফৰ্ণিয়া
| location_country = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]
| key_people = Salar Kamangar, &lt;small&gt;CEO&lt;/small&gt;&lt;br&gt;চাড হাৰ্লে, &lt;small&gt;উপদেষ্টা&lt;/small&gt;
| screenshot = [[Image:YouTube - Broadcast Yourself.png|210px]]
| url = [http://youtube.com/ youtube.com]
| registration = ঐচ্ছিক (কিছুমান বিশেষ কাম, যেনে মন্তব্য দিয়া, ভিডিঅ' আপলোড কৰা আদিৰ বাবে প্ৰয়োজন)
| launch_date = ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০০৫
| current_status = সক্ৰিয়
| language = ৫১টা ভাষাৰ সংস্কৰণ
| advertising = গুগল এডচেঞ্চ
| alexa = {{Steady}} 3 ({{as of|2016|01|09|alt=January 2016}})&lt;ref name=&quot;alexa&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com |title= Youtube.com Site Info |publisher= [[Alexa Internet]] |accessdate= January 9, 2016 |archivedate= August 7, 2016 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20160807013431/http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com |deadurl= yes }}&lt;/ref&gt;
| programming_language = [[জাভা (প্ৰ'গ্ৰামিং ভাষা)|জাভা]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://googlecode.blogspot.com/2009/05/guice-deuce.html|title=Guice Deuce|first=Jesse|last=Wilson|date=May 19, 2009|accessdate=December 2, 2015|archiveurl=https://archive.ph/20151202141227/http://googlecode.blogspot.is/2009/05/guice-deuce.html|archivedate=December 2, 2015|deadurl=no}}&lt;/ref&gt; [[Python (programming language)|Python]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gooli.org/blog/youtube-runs-on-python/|title=YouTube runs on Python|first=Vincent|last=Lextrait|date=July 2010|accessdate=September 5, 2010 |archiveurl=http://archive.is/20120530/http://www.lextrait.com/Vincent/implementations.html |archivedate=May 30, 2012}}&lt;/ref&gt; and proprietary [[JavaScript]]
| website_type = ভিডিঅ’ বিতৰণ
}}
'''ইউটিউব''' হৈছে ২০০৫ চনৰ [[ফেব্ৰুৱাৰী]] মাহত তিনিজন ভূতপূৰ্ব পে'-পাল (PayPal) কৰ্মচাৰীৰ দ্বাৰা গঠিত এটা [[চলচ্চিত্ৰ]] বা ভিডিঅ' বিতৰণ (video-sharing) কৰিব পৰা ৱেবছাইট, য'ত উপভোক্তাসকলে ভিডিঅ'সমূহ আপ-লোড, দৰ্শন আৰু বিতৰণ কৰিব পাৰে। এই কোম্পানীটো [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ কেলিফৰ্ণিয়াৰ চান ব্ৰুন নামৰ ঠাইত অৱস্থিত আৰু ই বহু উপভোক্তাৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত ভিডিঅ' (user-generated), যেনে কথাছবিৰ অংশবিশেষ বা দূৰদৰ্শনৰ অংশবিশেষ আৰু সঙ্গীতৰ ভিডিঅ'ৰ লগতে কিছুমান চৌখিন বিষয় যেনে video blogging আৰু ক্ষুদ্ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিডিঅ'ৰ প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ Adobe Flash Video আৰু HTML5 প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। ইউটিউবৰ বেছিভাগ বিষয় ব্যক্তিবিশেষৰ দ্বাৰা আপ-লোড কৰা হয় যদিও [[চিবিএচ|চি-বি-এচ]] (CBS), বি-বি-চি (BBC), ৱিৱ' (VEVO), হুলু (Hulu) আৰু আন কিছুমান সংস্থাৰ নিচিনা মিডিয়া কৰ্প'ৰেচনবোৰে ইউটিউব পাৰ্টনাৰশ্বিপ প্ৰ'গ্ৰামৰ (YouTube partnership program) অংশ হিচাপে তেওঁলোকৰ কিছু সামগ্ৰী ইউটিউবলৈ হস্তান্তৰ কৰে। 

অপঞ্জীভুক্ত সদস্যসকলে ভিডিঅ' চাব পাৰে আৰু পঞ্জীভুক্ত সদস্যসকলে অসীম সংখ্যক ভিডিঅ' আপ-লোড কৰিব পাৰে। ইয়াতে আক্ৰমণাত্মক, অৰুচিকৰ বা অশ্লীল বিষয়ক ভিডিঅ'সমূহ অকল ১৮ বছৰ বা তাতোকৈ বেছি বয়সৰ পঞ্জীভুক্ত সদস্যসকলেহে চাব পাৰে। 

২০০৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইউটিউবক, YouTube LLC [[গুগল|গুগলে]] (Google Inc.) ১.৬৫ বিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰৰ বিনিময়ত কিনি লয় আৰু ই এতিয়া গুগলৰ পৰিপূৰক (subsidiary) হিচাপে পৰিচালিত হৈ আছে। 

== কোম্পানীৰ ইতিহাস ==
[[File:Youtube founders.jpg|thumb|left|400px|চিত্ৰত বাওফালৰ পৰা সোফাললৈ ক্ৰমান্বয়ে চাড হাৰ্লে, ষ্টিভ চেন, আৰু জাভেদ কৰিম]]

ইউটিউব তিনিজন ভুতপুৰ্ব PayPal কৰ্মচাৰী চাড হাৰ্লে, ষ্টিভ চেন, আৰু জাভেদ কৰিম ৰ দ্বাৰা স্থাপন কৰা হৈছিল। হাৰ্লেই পেনিচেলভিনিয়াৰ ইণ্ডিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয়ত অভিকল্প (design) অধ্যয়ন কৰিছিল। আনহাতে চেন আৰু কৰিমে আৰ্বানা-চেম্পিয়েনৰ ইলিঅনচ্ বিশ্ববিদ্যালয়ত [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] অধ্যয়ন কৰিছিল। মাধ্যম(media) সমূহত সঘনাই পোৱা এক কাহিনী অনুসৰি [[চান ফ্ৰান্সিচক'ত থকা চেনৰ বাসগৃহত হোৱা এটা নৈশ ভোজৰ ভিডিঅ' কিছুমানৰ বিতৰণত অসুবিধাৰ সৃষ্টি হওঁতে হাৰ্লি আৰু চেনে ২০০৫ চনৰ প্ৰথম ভাগত ইউটিউবৰ ধাৰণা কৰিছিল। কৰিম সেইদিনাৰ ভোজত উপস্থিত নাছিল আৰু এই ঘটনাৰ সম্ভাৱনীয়তাক অস্বীকাৰ কৰিছিল। 

[[চিত্ৰ: 901cherryave.jpg|400px|thumb|কেৰ্লিফোনিয়াৰ চান ব্ৰুণত থকা ইউটিউবৰ মুখ্য কাৰ্যালয়]]
 
ইউটিউব প্ৰথমে আৰম্ভ কৰিছিল Sequoia Capitalএ ২০০৫ৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ২০০৬ৰ এপ্ৰিলৰ মাজভাগত। ইয়াৰ প্ৰথম মুখ্য কাৰ্য্যালয় আছিল কেলিফ'ৰ্ণিয়াৰ সান মাতেওত থকা পিজ্জাৰিয়া আৰু জাপানিজ চৰাইখানা এখনৰ ওপৰত। ইয়াৰ ডোমেইন নাম www.youtube.com ২০০৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ ১৪ তাৰিখে সক্ৰিয় কৰা হৈছিল আৰু পৰৱৰ্ত্তী মাহবোৰত জালস্থানটোৰ উন্নতি সাধন কৰা হৈছিল। 

প্ৰথম ইউটিউব ভিডিঅ'টোৰ নাম আছিল &quot;[[মি এট দ্য জু]]&quot; (''Me at the zoo''), য’ত উদ্ভাৱক জাৱেদ কৰিমক দেখা গৈছিল চেন ডিয়েগ' চিৰিয়াখানাত। এই ভিডিঅ'টো ২০০৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত আপলোড কৰা হৈছিল আৰু এতিয়াও ই ৱেবছাইটটোত উপলব্ধ।

==বিশেষত্ব সমূহ==
=== ভিডিঅ' প্ৰযুক্তিবিদ্যা ===
==== প্লে-বেক ====
ইউটিউবৰ ভিডিঅ' চাবলৈ ব্যক্তিগত [[কম্পিউটাৰ]] এটাৰ ব্ৰাউজাৰত Adobe Flash Player plug-in স্থাপন কৰাটো প্ৰয়োজনীয়।&lt;ref&gt;{{Cite news| title =Flash moves on to smart phones|author=| publisher = BBC|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/8287239.stm|accessdate=November 30, 2009 | date=October 5, 2009 | first=Jonathan | last=Fildes}}&lt;/ref&gt;

====আপ-লোড==== 
সকলো ইউটিউব উপভোক্তায়ে ১৫ মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ ভিডিঅ'বোৰ আপ-লোড কৰিব পাৰে। যিসকল উপভোক্তাই ইউটিউবৰ কমিউনিটি গাইডলাইন সফলভাৱে পালন কৰে তেওঁলোকে অসীম দৈৰ্ঘৰ ভিডিঅ' আপ-লোড কৰাৰ সুবিধা লাভ কৰে যাৰ কাৰণে তেওঁলোকৰ একাউণ্ট সাধাৰণতে [[ম’বাইল ফোন]]ৰ সহায়ত সত্যাপন কৰিব লাগে।&lt;ref&gt;[http://www.google.com/support/youtube/bin/answer.py?answer=71673 Video length for uploading] YouTube Help. Retrieved November 2, 2011.&lt;/ref&gt; ২০০৫ চনত ইউটিউব আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত ইয়াত দীঘল দৈৰ্ঘ্যৰ ভিডিঅ'ও আপ-লোড কৰিব পৰা গৈছিল কিন্তু ২০০৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত ইয়াত ১০ মিনিটৰ এটা সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয় কাৰণ তেতিয়া ইউটিউবত বহুতো দূৰদৰ্শন আৰু কথাছৱিৰ অনাধিকৃত ভিডিঅ' আপ-লোড কৰা হৈছিলে।&lt;ref&gt;{{cite web| title =YouTube caps video lengths to reduce infringement|author=Fisher, Ken| publisher = Ars Technica| url=http://arstechnica.com/news.ars/post/20060329-6481.html|accessdate=December 4, 2008 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;longer&quot;&gt;{{cite web| title =Account Types: Longer videos|author=| publisher = YouTube| url=http://www.google.com/support/youtube/bin/answer.py?answer=71673&amp;ctx=sibling|accessdate=December 4, 2008 }}&lt;/ref&gt; ১০ মিনিটৰ সীমাটো ২০১০ৰ জুলাই মাহত ১৫ মিনিটলৈ বঢ়াই দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;15min&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.cnet.com/8301-27076_3-20012090-248.html|title=YouTube bumps video limit to 15 minutes|date=July 29, 2010|first=Josh|last=Lowensohn|publisher=CNET|accessdate=July 29, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203003902/http://news.cnet.com/8301-27076_3-20012090-248.html|archivedate=December 3, 2013|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; সাধাৰণতে ইউটিউবত আপ-লোড কৰা ফাইলৰ আকাৰ ২ জিবি হয় যদিও [[জাভা]] আধাৰিত আপ-লোডাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে ২০ জিবিলৈকে আপ-লোড কৰিব পৰা যায়। 

ইউটিউবত বিভিন্ন ক’ণ্টেইনাৰ ফ’ৰমেটৰ (container format) ভিডিঅ' আপ-লোড কৰিব পাৰি যেনে ডট এভিআই (.AVI), ডট এমকেভি (.MKV), ডট এমঅ'ভি (.MOV), ডট এমপিফ’ৰ (.MP4), ডট ডিভএক্স (.DivX), ডট এফএলভি (.FLV), ডট অ'জিজি (.ogg), ডট ওজিভি (.ogv) ইত্যাদি। এইবিলাকৰ ভিডিঅ' ফ্’ৰমেট সমূহ এনে ধৰণৰ এমপিইজি (MPEG), এমপিইজি-ফ’ৰ (MPEG-4), ভঅ'বি (VOB), আৰু ডাব্লিউএমভি (WMV). [[ম’বাইল ফোন]]ৰ পৰা ইয়াত থ্ৰীজিপি (3GP) ভিডিঅ'ও আপ-লোড কৰিব পাৰি।&lt;ref&gt;{{cite web| title =Video Formats: File formats|author=| publisher = YouTube| url=http://www.google.com/support/youtube/bin/answer.py?answer=55744&amp;topic=10526|accessdate=December 4, 2008 }}&lt;/ref&gt; সকলো ইউটিউব ভিডিঅ'ই প্ৰ’গ্ৰেছিভ স্কেনিঙ (progressive scanning) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web| title =Getting Started: File formats| publisher = YouTube| url=http://www.google.com/support/youtube/bin/answer.py?hl=en&amp;answer=55744 |accessdate=August 14, 2010}}&lt;/ref&gt;

==== থ্ৰী-ডি ভিডিঅ' সমূহ ====
২০০৯ চনৰ ২১ জুলাইত&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=5ANcspdYh_U|title=YouTube in 3D|publisher=YouTube|date=July 21, 2009|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt; আপ-লোড কৰা এক ভিডিঅ'ত ইউটিউবৰ চফ্টৱেৰ অভিযন্তা পিটাৰ ব্ৰ্যেডস্বয়ে ইউটিউবত থ্ৰীডি ভিডিঅ' আপ-লোড কৰিব পাৰিব বুলি ঘোষণা কৰে। এই ভিডিঅ' সমূহ বিভিন্ন উপায়েৰে চাব পাৰি যাৰ ভিতৰত এনাগ্লিফ (anaglyph) পদ্ধতিয়ে সাধাৰণতে প্ৰযোয্য য’ত থ্ৰীডিৰ প্ৰভাৱ উপলব্ধি কৰিবলৈ উপভোক্তাই বিতচকু পৰিধান কৰি লয়।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.physorg.com/news167575864.html|title=YouTube in 3D?|work=Physorg|date=July 23, 2009|accessdate=August 3, 2009|first=Miranda|last=Marquit}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://techie-buzz.com/video-tools/youtube-3d-videos.html|title=YouTube 3D Videos|date=July 20, 2009|work=Techie Buzz|first=Keith|last=Dsouza|accessdate=August 3, 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thinkdigit.com/Internet/YouTube-adds-a-dimension-3D-goggles-not_3219.html|title=YouTube adds a dimension, 3D goggles not included|date=July 21, 2009|accessdate=August 3, 2009|work=thinkdigit|first=Kshitij|last=Sobti}}&lt;/ref&gt;

=== বিষয়বস্তুৰ উপলব্ধতা === 
ইউটিউবৰ ভিডিঅ' সমূহ জালস্থানটোৰ বাহিৰতো উপলভ্য হোৱাটোৱে ইয়াৰ বিশেষত্ব। প্ৰত্যেকটো ইউটিউবৰ চলচ্চিত্ৰৰ লগতে HTMLৰ এটা টুকুৰা গাঁঠি থোৱা থাকে যাৰ সহায়ত ইয়াক জালস্থানৰ বাহিৰৰ আন বেলেগ পৃষ্ঠাৰ সতে যোৰা দিব (embedding) পাৰি।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://youtube.com/sharing|title=Sharing YouTube Videos|author=YouTube|date=|accessdate=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;
 
ইউটিউবে সাধাৰণতে ইয়াৰ চলচ্চিত্ৰ এটাৰ ডাউনলোড লিংক নিদিয়ে আৰু ইয়াক অকল জালস্থানটোৰ ভিতৰতহে চাব পাৰি।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.youtube.com/t/terms|title=Terms of Use, 5.B|publisher=YouTube|date=|accessdate=August 25, 2010}}&lt;/ref&gt; কিন্তু বিভিন্ন ধৰণৰ বেলেগ বেলেগ জালস্থান নাইবা সঁজুলিৰ (application) সহায়ত চলচ্চিত্ৰ এটা ইউটিউবৰ পৰা ডাইনলোড কৰিব পাৰি।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/technology/2009/02/---mark-milian.html?cid=149000259|title=YouTube looks out for content owners, disables video ripping|author=Milian, Mark|publisher=Los Angeles Times|date=February 19, 2009|accessdate=February 21, 2009}}&lt;/ref&gt;

==== প্লে'টফ’ৰ্ম ====
কিছুমান স্মাৰ্ট ফোনঅত ইউটিউবৰ ভিডিঅ' চাব পাৰি কিন্তু সেইটো নিৰ্ভৰ কৰিব তাৰ চাৰ্ভিচ প্ৰ’ভাইদাৰ আৰু ডাটা প্লেনৰ ওপৰত। প্ৰথম ইউটিউব [[ম’বাইল ফোন|ম’বাইল]] ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ই RTSP পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://m.youtube.com/|title=YouTube Mobile}}&lt;/ref&gt; সকলো ইউটিউব ভিডিঅ' জালস্থানটোৰ [[ম’বাইল ফোন|ম’বাইল]] ভাৰ্ছনত উপলভ্যনহয়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://googlesystem.blogspot.com/2007/06/mobile-youtube.html|title=Mobile YouTube|author=Google Operating System|date=June 15, 2007|accessdate=January 17, 2009}}&lt;/ref&gt;

=== অসমীয়া ইউটিউব চেনেল ===
দেশ-বিদেশৰ লগতে সমগ্ৰ অসমতো ইউটিউবে বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছে। অসমৰ অতি জনপ্ৰিয় ইউটিউব চেনেল এটি হৈছে [https://www.youtube.com/voiceassam ভইচ আছাম]

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{reflist}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* [http://www.youtube.com/ ইউটিউব]

[[শ্ৰেণী:ইণ্টাৰনেট]]
[[শ্ৰেণী:ৱেবছাইট]]
[[শ্ৰেণী:তথ্য প্ৰযুক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ইউটিউব‎]]</text>
      <sha1>2cesaxpv7bolhcfgntqz9ntolczugt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ব'হাগ বিহু</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22525</id>
    <revision>
      <id>649636</id>
      <parentid>618892</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25267" sha1="nvmmhvjc54fmq8tmmo3ikduhj64uh92" xml:space="preserve">{{Infobox Holiday
|image = Assamese.jpg
|caption = অসমীয়া ডেকা-গাভৰুৰ বিহু নৃত্য
|holiday_name = ব’হাগ বিহু
|official_name = {{lang-as|ব’হাগ বিহু}}
|English name = Bohag Bihu
|observedby = [[অসমীয়া]]
|date = চ’তৰ সংক্ৰান্তি
|observances = বিহু নৃত্য, বিহুগীত, হুঁচৰি, পৰম্পৰাগত খেল-ধেমালি আৰু ভোজ
|type = কৃষিভিত্তিক উৎসৱ
}}

{{বিহু}}

'''ব’হাগ বিহু''' বা '''ৰঙালী বিহু''' [[অসম]]ৰ প্ৰধান [[বিহু]] উৎসৱ। [[বসন্ত কাল]]ৰ আগমনৰ লগে লগে চ’ত মাহৰ শেষ দিনা বা সংক্ৰান্তিৰ পৰা এই উৎসৱ আৰম্ভ হয়। ই অসমীয়া নৱবৰ্ষৰো আৰম্ভণি সূচায়। প্ৰকৃতিৰ নৱজাগৰণ, কৃষিকৰ্মৰ আৰম্ভণি আৰু বসন্তৰ আনন্দৰ সৈতে এই উৎসৱৰ সম্পৰ্ক আছে। সেইবাবে ইয়াক আনন্দ, উল্লাস আৰু যৌৱনৰ উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়।

ৰঙালী বিহুৰ সৈতে কৃষি সংস্কৃতিৰ এক নিবিড় সম্পৰ্ক আছে। খেতি আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত প্ৰকৃতিৰ উৰ্বৰতা আৰু শস্যৰ সমৃদ্ধি কামনা কৰি এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। বিহুৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুৱে বিহু নাচ আৰু বিহুগীতৰ জৰিয়তে আনন্দ প্ৰকাশ কৰে। অতীতত ৰাতি বিহুৰ অনুষ্ঠানত ডেকা-গাভৰুৱে আছুতীয়া ঠাইত মিলিত হৈ গীত-নৃত্যৰ মাজেৰে প্ৰেমৰ ভাব প্ৰকাশ কৰিছিল।&lt;ref&gt;অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা, সম্পাদনা: ড॰ নাৰায়ণ দাস আৰু ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী, পৃষ্ঠা ২৪০–২৪২।&lt;/ref&gt;

==সাত বিহু==
{{Main|সাত বিহু}}

ব’হাগ বিহু পৰম্পৰাগতভাৱে চ’তৰ সংক্ৰান্তিৰ পৰা ব’হাগৰ ছয় তাৰিখলৈ সাত দিন ধৰি পালন কৰা হয়। এই সাত দিনৰ প্ৰতিটোৰে সুকীয়া নাম আৰু ৰীতি-নীতি আছে। অঞ্চলভেদে সাত বিহুৰ নাম আৰু পালনৰ পদ্ধতিত কিছু পাৰ্থক্য দেখা যায়।

এটা প্ৰচলিত ধাৰা অনুসৰি সাত বিহুৰ দিনকেইটা হ’ল—
# গৰু বিহু
# মানুহ বিহু
# গোসাঁই বিহু
# তাঁতৰ বিহু
# নাঙলৰ বিহু
# জীয়ৰী বা চেনেহী বিহু
# চেৰা বিহু

আন এক প্ৰচলিত ধাৰাত সাত বিহুৰ দিনকেইটা গৰু বিহু, মানুহ বিহু, তাঁত বিহু, চেনেহী বিহু, মাইকী বিহু, ৰঙালী বিহু আৰু চেৰা বিহু বুলি উল্লেখ কৰা হয়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ কোনো কোনো অঞ্চলত ইয়াৰ এটা দিন গোসাঁই বিহু হিচাপেও পালন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;অসমৰ সংস্কৃতি&quot;&gt;{{cite book |title=অসমৰ সংস্কৃতি |publisher=বনলতা প্ৰকাশন |author=লীলা গগৈ |year=১৯৯৪ |location=ডিব্ৰুগড় |pages=১৬৯}}&lt;/ref&gt;

কিছুমান অঞ্চলত সাত বিহুৰ পৰম্পৰা এতিয়াও প্ৰচলিত যদিও বহু ঠাইত ইয়াৰ কিছুমান ৰীতি-নীতি ক্ৰমে কমি আহিছে। বৰ্তমান বহু অঞ্চলত গোটেই ব’হাগ মাহজুৰি বিহুৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়।

===চ’ত বিহু আৰু ৰাতি বিহু===
{{Main|ৰাতি বিহু}}

চ’ত মাহৰ নিশাবোৰত ডেকা-গাভৰুৱে বিহুৰ আখৰা আৰু নৃত্য-গীতৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰিছিল। বিহুৰ আখৰা কৰা প্ৰথম নিশাটোক কোনো কোনো ঠাইত চ’ত বিহু বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ পিছৰ নিশাবোৰত অনুষ্ঠিত হোৱা বিহুৰ অনুষ্ঠানক ৰাতি বিহু বুলি জনা যায়।

ৰাতি বিহু মূলতঃ ডেকা-গাভৰুৰ অনুষ্ঠান আছিল। গাঁৱৰ আছুতীয়া ঠাইত, বিশেষকৈ গছৰ তলত, তেওঁলোকে বিহুগীত আৰু বিহু নৃত্য পৰিৱেশন কৰিছিল। এই অনুষ্ঠানৰ মাজেৰে ডেকা-গাভৰুৱে পৰস্পৰৰ প্ৰতি প্ৰেমৰ ভাব প্ৰকাশ কৰিছিল। অতীতত এই বিহুৰ সৈতে বহু যুৱক-যুৱতীৰ সামাজিক আৰু সাংসাৰিক জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সম্পৰ্ক আছিল। বৰ্তমান এই পৰম্পৰা বহু ঠাইত প্ৰায় বিলুপ্ত হৈছে যদিও কিছুমান জনগোষ্ঠীৰ মাজত ইয়াৰ পৰিৱৰ্তিত ৰূপ দেখা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |date=৬ এপ্ৰিল ২০২৪ |title=The Secrets of Rati Bihu: A Dying Assamese Tradition |url=https://www.northeastbullet.com/rati-bihu-assamese-tradition/ |website=Northeast Bullet |access-date=১৩ এপ্ৰিল ২০২৫ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250413055923/https://www.northeastbullet.com/rati-bihu-assamese-tradition/ |archivedate=১৩ এপ্ৰিল ২০২৫}}&lt;/ref&gt;

===গৰু বিহু===
{{Main|গৰু বিহু}}

ব’হাগ বিহুৰ প্ৰথম দিনটো, অৰ্থাৎ চ’তৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা গৰু বিহু পালন কৰা হয়। অসমীয়া কৃষিজীৱনৰ প্ৰধান সম্বল গৰুৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা আৰু শ্ৰদ্ধা প্ৰকাশ কৰাই এই দিনটোৰ মূল উদ্দেশ্য।

এই দিনা ৰাতিপুৱাই গৰু-ম’হক মাহ-হালধি আৰু তেল সানি নৈ, বিল বা পুখুৰীলৈ নি সমূহীয়াভাৱে গা ধুওৱা হয়। গৰুৰ শিঙত তেল দিয়া হয় আৰু দীঘলতি, মাখিয়তী আদি গছৰ ডালেৰে গৰুৰ গাত লাহে লাহে কোবোৱা হয়। অঞ্চলভেদে লাও, বেঙেনা, কেৰেলা, থেকেৰা, তিয়ঁহ, হালধি আদি গৰুৰ গালৈ দলিয়াই দিয়া হয়। এই সময়ত গোৱা এটা পৰম্পৰাগত গীত হ’ল—

&lt;poem&gt;
লাউ খা, বেঙেনা খা, বছৰে বছৰে বাঢ়ি যা।
মাৰ সৰু, বাপেৰ সৰু, তই হবি বৰ গৰু।
&lt;/poem&gt;

গৰু ধুওৱাৰ পিছত সিহঁতক মুকলি পথাৰত চৰিবলৈ দিয়া হয়। গধূলি গৰু ঘৰলৈ ঘূৰি অহাৰ সময়ত পদূলিৰ পৰা গোহালিলৈকে খেৰ, তুঁহ, দীঘলতি, মাখিয়তী আদি জ্বলাই ধোঁৱা দিয়া হয়। ইয়াক ঠাইভেদে ‘যাগ’ বুলিও কোৱা হয়। এই ধোঁৱাই মহ-ডাঁহ আঁতৰোৱাৰ লগতে অপদেৱতা খেদায় বুলি লোকবিশ্বাস আছে।

গৰু গোহালিত সোমোৱাৰ পিছত সিহঁতক লুণীয়া পিঠা আদি খাবলৈ দিয়া হয় আৰু নতুন পঘাৰে বন্ধা হয়। মাখিয়তীৰ পাতেৰে বিচি দিয়াৰ সময়ত গোৱা হয়—

&lt;poem&gt;
মাখিয়তীৰ মাখিপাত,
মাখি মাৰোঁ জাত জাত।
&lt;/poem&gt;

কোনো কোনো অঞ্চলত গৰুৰ ডিঙিত নতুন পঘা দিয়াৰ লগতে বিচনীৰে বা দিয়াৰ পৰম্পৰাও আছে।&lt;ref name=&quot;festivalsofindia&quot;&gt;{{cite web |title=Rongali Bihu Celebration |url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/Rongali_Bihu.aspx |publisher=Pan India Internet Private Limited |access-date=১৩ এপ্ৰিল ২০১৩ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130415000630/http://www.festivalsofindia.in/bihu/Rongali_Bihu.aspx |archivedate=১৫ এপ্ৰিল ২০১৩}}&lt;/ref&gt;

===মানুহ বিহু===
গৰু বিহুৰ পিছদিনা, অৰ্থাৎ পহিলা ব’হাগৰ দিনা মানুহ বিহু পালন কৰা হয়। নামনি অসমত এই দিনটোক কোনো কোনো ঠাইত বৰ দোমাহী বুলিও কোৱা হয়।

এই দিনা পুৱা মাহ-হালধিৰে গা ধুই সৰুৱে ডাঙৰক সেৱা কৰে আৰু ডাঙৰে সৰুক আশীৰ্বাদ দিয়ে। আত্মীয়-স্বজন, বন্ধু-বান্ধৱ আৰু পৰিয়ালৰ লোকৰ মাজত নতুন কাপোৰ, গামোচা আদি উপহাৰ আদান-প্ৰদান কৰা হয়। বিহু উপলক্ষে দিয়া এনে উপহাৰক ‘বিহুৱান’ বুলি কোৱা হয়। বিহুৱানৰ ভিতৰত গামোচাৰ বিশেষ স্থান আছে।

মানুহ বিহুৰ দিনা নামঘৰত নাম-কীৰ্তন কৰা হয়। ডেকা-গাভৰুৱে বিহুগীত, বিহু নৃত্য আৰু হুঁচৰিৰ অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰে। কোনো কোনো অঞ্চলত হুঁচৰি দল ঘৰে ঘৰে গৈ গৃহস্থক আশীৰ্বাদ দিয়ে। এই দিনা আত্মীয়-স্বজনৰ ঘৰলৈ যোৱা আৰু ইষ্ট-কুটুম্বক আদৰ-সাদৰ কৰাৰ পৰম্পৰাও আছে।

===গোসাঁই বিহু===
কিছুমান অঞ্চলত ব’হাগ বিহুৰ তৃতীয় দিনটো গোসাঁই বিহু হিচাপে পালন কৰা হয়। এই দিনা গাঁৱৰ ৰাজহুৱা [[নামঘৰ]]ত নাম-প্ৰসঙ্গ আৰু নাম-কীৰ্তনৰ আয়োজন কৰা হয়। ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ জৰিয়তে নতুন বছৰটোৰ মংগল কামনা কৰা হয়।

===তাঁতৰ বিহু===
অসমীয়া জনজীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হৈছে [[তাঁতশাল]]। সাত বিহুৰ কোনো কোনো পৰম্পৰাত চতুৰ্থ দিনটো তাঁতৰ বিহু হিচাপে পালন কৰা হয়। এই দিনা বোৱনীসকলে তাঁতশালৰ সঁজুলিসমূহ পৰিষ্কাৰ কৰি সজাই-পৰাই ৰাখে। তাঁতশাল আৰু বয়নশিল্পৰ প্ৰতি সন্মান জনোৱাৰ লগতে আগন্তুক দিনত বয়নকাৰ্যৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলোৱা হয়।

===নাঙলৰ বিহু===
কিছুমান অঞ্চলত পঞ্চম দিনটো নাঙলৰ বিহু হিচাপে পালন কৰা হয়। এই দিনা খেতিয়কে কৃষিকৰ্মৰ প্ৰধান সঁজুলি নাঙল পৰীক্ষা কৰি মেৰামতি কৰে আৰু আগন্তুক খেতিৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলায়।

===জীয়ৰী বা চেনেহী বিহু===
সাত বিহুৰ কোনো কোনো পৰম্পৰাত ষষ্ঠ দিনটো জীয়ৰী বা চেনেহী বিহু হিচাপে পালন কৰা হয়। এই দিনা বিয়া দিয়া জীয়ৰীসকলে পিতৃগৃহলৈ আহি পৰিয়ালৰ লোকৰ সৈতে বিহুৰ আনন্দ উপভোগ কৰে।

===চেৰা বিহু===
সাত বিহুৰ শেষৰ দিনটো চেৰা বিহু বা এৰা বিহু। এই দিনা বিহুৰ সামৰণি পৰে। কিছুমান অঞ্চলত এই দিনা দৈ আৰু পঁইতা ভাত খোৱাৰ লগতে বিচনীৰে বা লোৱাৰ পৰম্পৰা আছে। বিচনীৰে বা লওঁতে গোৱা হয়—

&lt;poem&gt;
নতুন কাপোৰ পুৰণা কাপোৰে দিন যাওক;
ন-ভাতে পুৰণি ভাতে জীণ যাওক।
&lt;/poem&gt;

বিচনীৰ বা ল’লে গোটেই বছৰটো শৰীৰ শীতল আৰু সুস্থ হৈ থাকে বুলি লোকবিশ্বাস আছে।

===জেং বিহু===
{{Main|জেং বিহু}}

জেং বিহু মহিলাসকলে পৰিৱেশন কৰা এবিধ বিহু নৃত্য আৰু গীতৰ অনুষ্ঠান। অতীতত মহিলাসকলে বিহু পৰিৱেশন কৰা ঠাইৰ চাৰিওফালে বাঁহৰ জেং বা খুঁটি পুতি লৈছিল। সেই পৰম্পৰাৰ পৰাই ইয়াৰ নাম জেং বিহু হোৱা বুলি কোৱা হয়। ইয়াক কিছুমান ঠাইত গছ তলৰ বিহু বুলিও জনা যায়।&lt;ref name=&quot;কণিকা&quot;&gt;{{cite book |title=অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা |publisher=নাৰায়ণ দাস আৰু পৰমানন্দ ৰাজবংশী}}&lt;/ref&gt;

==ব’হাগ বিহুৰ লোকবিশ্বাস==
ব’হাগ বিহুৰ সৈতে অসমীয়া সমাজৰ বহুতো লোকবিশ্বাস আৰু পৰম্পৰা জড়িত হৈ আছে। এইবোৰৰ অধিকাংশই কৃষি, প্ৰকৃতি, স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়ালৰ মংগল কামনাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত।

গৰু বিহুৰ দিনা গৰুৰ গাত দীঘলতি আৰু মাখিয়তীৰ পাতেৰে কোবোৱা, লাও-বেঙেনা খুৱোৱা আৰু গোহালিত ধোঁৱা দিয়া প্ৰথাৰ সৈতে গৰুৰ স্বাস্থ্য আৰু শ্ৰীবৃদ্ধিৰ বিশ্বাস জড়িত হৈ আছে। গোহালিৰ চাৰিওফালে ধোঁৱা দিলে মহ-ডাঁহ আঁতৰি যায় আৰু অপদেৱতাৰ প্ৰভাৱ নাথাকে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। কোনো কোনো অঞ্চলত গৰু-ছাগলীৰ ডিঙিত বগা বা ৰঙা সূতা মেৰিয়াই দিয়াৰো পৰম্পৰা আছে।

বিহুৰ সময়ত মানুহে মাহ-হালধিৰে গা ধোৱা, বিভিন্ন ঔষধি শাক-পাচলি খোৱা আৰু বিচনীৰে বা লোৱাৰ দৰে আচাৰ পালন কৰে। এনে কৰিলে বছৰটোত স্বাস্থ্য ভালে থাকে বুলি লোকবিশ্বাস আছে।

কোনো কোনো অঞ্চলত ধুমুহা-বৰষুণ আৰু বজ্ৰপাতৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ নাহৰ পাতত মংগলসূচক বচন লিখি ঘৰৰ চালত বা পানীপচাত গুজি থোৱা হয়। এই বচনত শিৱক উদ্দেশ্যি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়—

&lt;poem&gt;
দেৱ দেৱ মহাদেৱ নীলগ্ৰীৱ জটাধৰ,
বাত বৃষ্টি হৰং দেৱ মহাদেৱ নমস্তুতে।
&lt;/poem&gt;

অসমীয়া লোকবিশ্বাসত শিৱক কৃষিৰ সৈতে জড়িত দেৱতা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। সেইবাবে কোনো কোনো অঞ্চলত বিহুৰ দিনা ভাং-ধতুৰাৰ গছ খেতিপথাৰত পুতি থ’লে খেতি ভাল হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

মানুহ বিহুৰ দিনা সৰুৱে ডাঙৰক সেৱা কৰি আশীৰ্বাদ লয়। নতুন বছৰটো সুখ-শান্তিৰে পাৰ হোৱাৰ কামনাৰে আত্মীয়-স্বজনৰ মাজত বিহুৱান আৰু উপহাৰ আদান-প্ৰদান কৰা হয়। কিছুমান অঞ্চলত বিহুৰ আগতে বোৱা বিহুৱানহে বিহুত ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰম্পৰা আছে। বিহুৰ পিছত ব’বলৈ থোৱা কাপোৰ পুৰুষক দিলে অমংগল হয় বুলি কোনো কোনো ঠাইত বিশ্বাস কৰা হয়।

==বিহুৰ খেল-ধেমালি==
ব’হাগ বিহু ৰং-ৰহইচ আৰু খেল-ধেমালিৰ উৎসৱ। এই সময়ত ডেকা-গাভৰু আৰু গাঁৱৰ লোকসকলে বিভিন্ন পৰম্পৰাগত খেলত অংশগ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[কড়ি খেল]], [[কণী যুঁজ]], [[ম’হ যুঁজ]] আৰু শেন-কনুৱাৰ যুঁজ আদি উল্লেখযোগ্য।

কড়ি খেলৰ সৈতে প্ৰজনন আৰু সৌভাগ্যৰ লোকবিশ্বাস জড়িত হৈ আছে। কোনো কোনো লোকবিশ্বাস অনুসৰি কড়ি খেলত জয়ী হ’লে অবিবাহিত লোকৰ বিবাহৰ যোগ মিলে।

==বিহুত শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা==
{{Main|বিহুৰ খাদ্য|সাতশাকী}}

[[File:বিহুৰ এশ এবিধ শাক 3.jpg|thumb|বিহুৰ এশ এবিধ শাক]]

অসমীয়া সমাজত ব’হাগ বিহুৰ সময়ত বিভিন্ন শাক-পাচলি খোৱাৰ পৰম্পৰা আছে। গৰু বিহুৰ দিনা এশ এবিধ শাক আৰু সাত বিহুৰ কোনো এটা দিনত সাতবিধ শাক খোৱাৰ নিয়ম কিছুমান অঞ্চলত প্ৰচলিত। এশ এবিধ শাকৰ ভিতৰত বিভিন্ন শাক-পাচলি, তৰু-লতা আৰু তৃণ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। এইবোৰৰ সোৱাদ আৰু গুণৰো ভিন্নতা থাকে।

এশ এবিধ শাক সংগ্ৰহ কৰিব নোৱাৰিলে সাতবিধ বা নবিধ শাক খোৱাৰ পৰম্পৰাও আছে। এই পৰম্পৰাক কোনো কোনো অঞ্চলত ‘সাতশাকী’ বা ‘সাত শাক তোলা’ বুলি কোৱা হয়। লোকবিশ্বাস অনুসৰি এই শাক-পাচলি খালে বছৰটোলৈ শৰীৰ সুস্থ আৰু সবল হৈ থাকে।&lt;ref name=&quot;শাক খোৱা&quot;&gt;{{cite journal |title=ৰঙালী বিহুত শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা |journal=দৈনিক জনমভূমিৰ দেওবৰীয়া আলোচনী বসুন্ধৰা |author=দীপালী বেজবৰুৱা |date=১১ এপ্ৰিল ২০১০ |pages=২৭–২৮}}&lt;/ref&gt;

উজনি অসমত সাতবিধ শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা বিশেষভাৱে প্ৰচলিত। নামনি অসমৰ কিছুমান অঞ্চলত মহিলাসকলে দল বান্ধি পুৱা নদীৰ দাঁতি বা আন ঠাইলৈ গৈ শাক সংগ্ৰহ কৰে। বিশেষকৈ বৰপেটা অঞ্চলত মহিলাসকলে দলবদ্ধভাৱে শাক তুলি নাম-কীৰ্তন আৰু অন্যান্য অনুষ্ঠানৰ মাজেৰে এই পৰম্পৰা পালন কৰে। কোনো কোনো ঠাইত বিহুৰ চৈধ্য দিনৰ পিছত চৈধ্যবিধ শাক খোৱাৰ নিয়মো দেখা যায়।

==আৰু চাওক==
* [[বিহু]]
* [[বিহুগীত]]
* [[বিহু নৃত্য]]
* [[বিহুৰ বাদ্যযন্ত্ৰ]]
* [[বিহুৰ খাদ্য]]
* [[বিহুৰ সাজ-পোছাক আৰু অলংকাৰ]]
* [[গৰু বিহু]]
* [[ৰাতি বিহু]]
* [[জেং বিহু]]

==তথ্যসূত্ৰ==
&lt;references /&gt;

==বাহ্যিক সংযোগ==
* [http://www.pratidinassam.com/scripts/weekb.asp?id=11,69,48,1068,1149 ব'হাগ শব্দৰ ধ্বনি-ক্ৰমবিকাশৰ বুৎপত্তি] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306051616/http://www.pratidinassam.com/scripts/weekb.asp?id=11,69,48,1068,1149 |date=৬ মাৰ্চ ২০১৬}}
* {{YouTube|id=IbupI6r5SxQ|title=মুকলি বিহু নৃত্য প্ৰতিযোগিতাৰ এটা দৃশ্য}}
* {{YouTube|id=AqWF2MxvUow|title=দেউৰী বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}}
* {{YouTube|id=1G1ebEXnOb8|title=মিচিং বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}}

{{অসমৰ উৎসৱ আৰু মেলাসমূহ}}

[[শ্ৰেণী:বিহু]]</text>
      <sha1>nvmmhvjc54fmq8tmmo3ikduhj64uh92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মানস অভয়াৰণ্য</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26521</id>
    <redirect title="মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান" />
    <revision>
      <id>649504</id>
      <parentid>84539</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T03:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="p60rhq1n0aytly7vcly7ir7avmnbf3v" xml:space="preserve">#REDIRECT [[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]</text>
      <sha1>p60rhq1n0aytly7vcly7ir7avmnbf3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26688</id>
    <revision>
      <id>649500</id>
      <parentid>623906</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T03:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Msasag</username>
        <id>12221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পুনৰ্নিৰ্দেশৰে পৃষ্ঠা [[মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ পৰা [[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] Msasagলৈ স্থানান্তৰ কৰা হ’ল: অসমীয়া বানান</comment>
      <origin>623906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16148" sha1="rgor8s5aat7fp5dvqkho510bbazs9hf" xml:space="preserve">{{Infobox Protected area
| name = মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানন &lt;br&gt; Manas Wildlife Sanctuary
| iucn_category = II 
| photo = Manas National Park.jpg| 
| photo_caption = মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ বাটচ’ৰা|
| map = India Assam
| map_width = 225
| label = মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
| label_position = top
| location = [[অসম]], [[ভাৰত]]
| nearest_city = [[বৰপেটা ৰোড]]
| lat_d = 26
| lat_m = 30
| lat_s = 0
| lat_NS = N
| long_d = 91
| long_m = 51
| long_s = 0
| long_EW = E
| area = ৫০০ বৰ্গ কি.মি.
| established = ১৯৯০
| visitation_num =
| visitation_year =
| governing_body = পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়, [[ভাৰত চৰকাৰ]]
|embedded1 = {{designation list | embed=yes
 | designation1=WHS
 | designation1_date = ১৯৮৫&lt;small&gt;(৯ ম[[World Heritage Committee|বৰ্ষ]])&lt;/small&gt;
 | designation1_type = প্ৰাকৃতিক
 | designation1_criteria = vii, ix, x
 | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/338 ৩৩৮]
 | designation1_free1name = ৰাজ্যিক দল
 | designation1_free1value = {{IND}}
 | designation1_free2name = অঞ্চল
 | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|এছিয়া-পেছিফিক]]
 | designation1_free3name = [[List of World Heritage in Danger|বিপদাপন্ন]]
 | designation1_free3value = ১৯৯২&amp;ndash; ২০১১
}}
| website = http://www.manasassam.org
}}
'''মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' ({{lang-en|Manas National Park}}) [[অসম]]ৰ এক অন্যতম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, [[ইউনেস্কো]]ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত প্ৰাকৃতিক [[বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান]] (World Heritage site), ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্প সংৰক্ষিত বনাঞ্চল (Project Tiger Reserve), হস্তী সংৰক্ষিত বনাঞ্চল (Elephant Reserve), তথা বায়’ছফিয়েৰ ৰিজাৰ্ভ (Biosphere Reserve)। ই [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৭৬ কিলোমিটাৰ নিলগত [[বাক্সা জিলা]]ৰ উত্তৰাঞ্চলত, ভূটান পৰ্বতৰ পাদদেশত অৱস্থিত। উত্তৰে [[মানস নদী]] তথা [[ভূটান]] ৰাজ্য, দক্ষিণে বাঁহবাৰী, পালসিগুৰি আৰু কাটাঝাৰ গাঁও, পশ্চিমে সোণকোষ নদীৰ পৰা পূৱে ধনশিৰি নদীলৈকে এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখন বিস্তৃত হৈ আছে। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান ভূটানৰ ৰয়েল মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সৈতে সংলগ্ন হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.panda.org/who_we_are/wwf_offices/bhutan/projects/index.cfm?uProjectID=BT0010 |title=WWF - Royal Manas National Park, Bhutan |publisher=Panda.org |date= |accessdate=2013-03-22}}&lt;/ref&gt; মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অধোক্ৰান্তীয় মণ্ডলৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ইয়াৰ জলবায়ু সেমেকা তথা ক্ৰান্তীয় ধৰণৰ। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বহুতো আপুৰুগীয়া তথা লুপ্ত-প্ৰায় বন্যপ্ৰাণী [[নল গাহৰি]] (Pygmy Hog), [[সোণালী বান্দৰ]] (Golden Langur) আদিৰ বাসস্থান হিচাপে খ্যাত। [[বনৰীয়া ম'হ]] (Wild Water Buffalo)ৰ অন্যতম প্ৰধান আশ্ৰয়স্থলী হিচাপেও বাবেও মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ খ্যাতি আছে&lt;ref&gt;Choudhury, A.U.(2010)The vanishing herds : the wild water buffalo. Gibbon Books, Rhino Foundation, CEPF &amp; COA, Taiwan, Guwahati, India&lt;/ref&gt;

==নামৰ উৎস==
মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ নামটো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান খনৰ মাজেৰে বৈ যোৱা [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]ৰ অন্যতম প্ৰধান উপনৈ '''[[মানাহ নৈ]]''' ৰ পৰা লোৱা হৈছে। এই নৈক আকৌ [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ দেৱী মনসাৰ নাম অনুসৰি নামকৰণ কৰা হৈছে।

== ইতিহাস==
১৯২৮ চনৰ ১ অক্টোবৰত মানসক বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ মৰ্য্যদা দিয়া হয়। ইয়াৰ আগতে মানসক সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। পূৰ্বতে ইয়াক গৌৰীপুৰৰ ৰজাই চিকাৰ স্থলী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ কথা জনা যায়। ১৯৭৩ চনত ইয়াত ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰা হয়। ১৯৮৫ চনত ইউনেস্ক’ই মানসক বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৯০ চনত ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মৰ্য্যদা প্ৰদান কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|last=Amelan|first=Roni|title=Successful preservation of India's Manas Wildlife Sanctuary enables withdrawal from the List of World Heritage in Danger|url=http://whc.unesco.org/en/news/762|accessdate=21 June 2011}}&lt;/ref&gt;

==ভৌগোলিক বিৱৰণ==
[[File:River Manash মানাহ ১৭.jpg|thumb|মানস নদী]]
মানস ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল অসমৰ পাঁচখন জিলাৰ বিভিন্ন অংশ লৈ গঠিত হৈছে:[[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]], [[চিৰাং জিলা|চিৰাং]], [[বাক্সা জিলা|বাক্সা]], [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] আৰু [[দৰং জিলা]]। 
ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনক তিনিটা ৰেঞ্জত বিভক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিমৰেঞ্জ পানবাৰীত, কেন্দ্ৰীয়ৰেঞ্জ বৰপেটা ৰোডৰ ওচৰৰ বাঁহবাৰীত আৰু পূবৰ ৰেঞ্জটো পাঠশালাৰ সমীপৰ ভূঞাপাৰাত অৱস্থিত। 

ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰধান উপনৈ মানহ এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ পশ্চিম দিশেৰে বৈ গৈ দুখন উপনৈত বিভক্ত হৈছে- বেঁকী আৰু ভলকাডুবা। মানহৰ উপৰিও অন্য পাঁচখন উপনৈ মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। 

মানাহৰ মুঠ মাটিকালি ৫০০ বৰ্গ কি.মি. আৰু ই সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ৬১-১১০ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত।

==জলবায়ু==
মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত তিনিটা ঋতু অনুভূত হয়: গ্ৰীষ্ম, বৰ্ষা আৰু শীত। বাৰিষা যথেষ্ট বৰষুণ হোৱা দেখা যায়। গ্ৰীষ্ম কালটো গৰম তথা সেমেকা। শীতকালত জলবায়ু শুকান আৰু নাতিশীত, ডিচেম্বৰ মাহৰপৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈ শীত অনুভূত হয়। এই সময়ত সৰ্ব্বোচ্চ উষ্ণতা গড়ে ২৫°ছে. আৰু সৰ্বনিম্ন গড় উষ্ণতা ১৫°ছে.। মাৰ্চৰ পৰা মে মাহলৈকে গ্ৰীষ্ম ঋতু বিৰাজ কৰে। এই সময়ত সৰ্ব্বোচ্চ গড় উষ্ণতা ৩৭°ছে হয়গৈ। জুন মাহৰপৰা ছেপ্তেম্বৰ মাহলৈ বৰষুণ আহে। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ৩৩৩ মি.মি.। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=www.mustseeindia.com |url=http://www.mustseeindia.com/Manas-National-Park-weather |access-date=2012-07-26 |archivedate=2011-09-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110917021328/http://www.mustseeindia.com/Manas-National-Park-weather |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==উদ্ভিদকুল==
মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত দেখিবলৈ পোৱা প্ৰধান উদ্ভিদসমষ্টি (vegetation)ৰ প্ৰকাৰ সমূহ হ’ল-
*উপ-হিমালয়ৰ পলসুৱা মাটিৰ অৰ্ধ-চিৰসেউজ অৰণ্য (Sub-Himalayan Alluvial Semi-Evergreen forests) 
*পূব হিমালয়ৰ আৰ্দ্ৰ মিশ্ৰিত পৰ্ণপাতী অৰণ্য (East Himalayan mixed Moist and Dry Deciduous forests)
*নামনিৰ পলসুৱা মাটিৰ ঘাঁহনি আৰু অৰণ্য (Low Alluvial Savanna Woodland) আৰু
*অসম উপত্যকাৰ পলসুৱা মাটিৰ অৰ্ধ-চিৰসেউজ ঘাঁহনি(Assam Valley Semi-Evergreen Alluvial Grasslands)। 
 
মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত বৰ্তমানলৈকে সৰ্বমুঠ ৫৪৩ বিধৰ উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি পোৱা গৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৭৪ বিধ দ্বিবীজপত্ৰী (৮৯ বিধ বৃক্ষকে ধৰি), ১৩৯ বিধ একবিজপত্ৰী আৰু ৩০ বিধ ঢেঁকীয়াজাতীয় উদ্ভিদ। 

এই উদ্যানৰ এক বিস্তীৰ্ণ অঞ্চল ঘাঁহ জাতীয় উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াত থকা ঘাঁহ জাতীয় উদ্ভিদসমূহ হ’ল- বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ খেৰ, ইকৰা, খাগৰি, নল ইত্যাদি। বনাঞ্চলৰ গভীৰ অঞ্চলসমূহত বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ সৰু, বৰ গছ, যেনে- Aphanamixis polystachya, Anthocephalus chinensis, জামুক (Syzygium cumini), S. formosum, S. oblatum, ৰঙা কাঞ্চন (Bauhinia purpurea), Mallotus philippensis, Cinnamomum tamala, Actinodaphne obvata, শিমলূ (Bombax ceiba), Sterculia villosa, ঔটেঙা (Dillenia indica), D. pentagyna, Careya arborea, Lagerstroemia parviflora, L.speciosa, Terminalia bellirica, T. chebula, Trewia polycarpa, Gmelina arborea, Oroxylum indicum ইত্যাদি পোৱা যায়।

==প্ৰাণীকুল==
[[File:Capped langur in manas.jpg|right|thumb|180px|মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত [[টুপীমূৰীয়া বান্দৰ]]]]

মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত বৰ্তমানলৈকে সৰ্বমুঠ ৫৫ বিধৰ স্তন্যপায়ী জন্তু, ৪৫০ প্ৰকাৰৰ পক্ষী&lt;ref&gt;Choudhury, A.U. (2006) Birds of Manas National Park. Gibbon Books &amp; The Rhino Foundation for Nature in North East India, Guwahati, India. 84pp&lt;/ref&gt;, ৫০ বিধ সৰীসৃপ আৰু ৩ বিধ উভচৰ প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি পোৱা গৈছে। 


[[File:Leopard at Night.jpg|thumb|180px|মানাহৰ নাহৰফুটুকী বাঘ]]

প্ৰাণী সমূহৰ ভিতৰত [[হাতী]], [[এশিঙীয়া গঁড়]], [[বনৰীয়া ম’হ]], মেথোন (Gaur), [[ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ]], [[নাহৰফুটুকী বাঘ]], [[গোধাফুটুকী]], [[সোণালী মেকুৰী]] (Asian golden cat), [[টুপীমূৰীয়া বান্দৰ]], [[সোণালী বান্দৰ]], [[মলুৱা বান্দৰ]], [[লাজুকী বান্দৰ]], [[হলৌ বান্দৰ]], [[উদ]], [[ভালুক]], [[খটীয়া পহু ]], [[সুগৰী পহু]], [[দল-হৰিণা]], [[শৰপহু]], [[নল গাহৰি]], [[জহামাল]], [[হাগা গেন্দেৰা]], [[মুচি গেন্দেৰা]] আদি প্ৰধানকৈ পোৱা যায়। 

পক্ষীৰ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত উলুম'ৰা, [[বনকুকুৰা]], [[ফেচুলুকা]], [[চাকৈ-চকোৱা]], [[দৰিক]], [[বগলী]] (Egret), [[ভেলা]] (Pelican), কুৰুৱা, Serpent Eagle, Falcon, Scarlet Minivet, [[মৌখাটি]], [[জিঞাখাটী]], [[দহিকতৰা]], পাকৈঢোৰা(Pied Hornbill), ধনেশ, Indian Grey Hornbill, Merganser, Harrier, Osprey, Heron ইত্যাদি উল্লেখযোগ্য।

== তথ্য-সংগ্ৰহ==
{{reflist|2}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
{{Commons cat|Manas National Park|মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান}}
* {{Official website|http://www.manasassam.org}}
* [http://www.assamspider.com/resources/2372-Manas-Tiger-Reserve-The-only-tiger-reserve.aspx Manas Tiger Reserve of Assam]
* [http://www.wildlifetimes.com/forums/viewtopic.php?t=241 Wildlife Times: A trip to Kaziranga and Manas National Park]
* [http://www.wildlifetimes.com/forums/viewtopic.php?t=240 Manas Maozigendri Ecotourism Society - Protectors of Manas]
* {{wikivoyage|Manas National Park}}
* [http://anilcherukupalli.com/rhino-translocations-in-assam/ Photo essay on the rhino translocations from Pobitora to Manas National Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120407063003/http://anilcherukupalli.com/rhino-translocations-in-assam/ |date=2012-04-07 }}
* [https://inassamese.in/manas-national-park-in-assamese-facts-and-history/ মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ইতিহাস] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240509080534/https://inassamese.in/manas-national-park-in-assamese-facts-and-history/ |date=2024-05-09 }}

{{অসমৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল}}
{{ভাৰতৰ বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থানসমূহৰ তালিকা}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]</text>
      <sha1>rgor8s5aat7fp5dvqkho510bbazs9hf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649506</id>
      <parentid>649500</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T04:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Msasag</username>
        <id>12221</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Fixed spellings</comment>
      <origin>649506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16169" sha1="t8zll5dwa6wz0ilibz4aoo893n1bqdh" xml:space="preserve">{{Infobox Protected area
| name = মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানন &lt;br&gt; Manas Wildlife Sanctuary
| iucn_category = II 
| photo = Manas National Park.jpg| 
| photo_caption = মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ বাটচ’ৰা|
| map = India Assam
| map_width = 225
| label = মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
| label_position = top
| location = [[অসম]], [[ভাৰত]]
| nearest_city = [[বৰপেটা ৰোড]]
| lat_d = 26
| lat_m = 30
| lat_s = 0
| lat_NS = N
| long_d = 91
| long_m = 51
| long_s = 0
| long_EW = E
| area = ৫০০ বৰ্গ কি.মি.
| established = ১৯৯০
| visitation_num =
| visitation_year =
| governing_body = পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়, [[ভাৰত চৰকাৰ]]
|embedded1 = {{designation list | embed=yes
 | designation1=WHS
 | designation1_date = ১৯৮৫&lt;small&gt;(৯ ম[[World Heritage Committee|বৰ্ষ]])&lt;/small&gt;
 | designation1_type = প্ৰাকৃতিক
 | designation1_criteria = vii, ix, x
 | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/338 ৩৩৮]
 | designation1_free1name = ৰাজ্যিক দল
 | designation1_free1value = {{IND}}
 | designation1_free2name = অঞ্চল
 | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|এছিয়া-পেছিফিক]]
 | designation1_free3name = [[List of World Heritage in Danger|বিপদাপন্ন]]
 | designation1_free3value = ১৯৯২&amp;ndash; ২০১১
}}
| website = http://www.manasassam.org
}}
'''মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' ({{lang-en|Manas National Park}}) [[অসম]]ৰ এক অন্যতম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, [[ইউনেস্কো]]ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত প্ৰাকৃতিক [[বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান]] (World Heritage site), ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্প সংৰক্ষিত বনাঞ্চল (Project Tiger Reserve), হস্তী সংৰক্ষিত বনাঞ্চল (Elephant Reserve), তথা বায়’ছফিয়েৰ ৰিজাৰ্ভ (Biosphere Reserve)। ই [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৭৬ কিলোমিটাৰ নিলগত [[বাক্সা জিলা]]ৰ উত্তৰাঞ্চলত, ভূটান পৰ্বতৰ পাদদেশত অৱস্থিত। উত্তৰে [[মানাহ নদী]] তথা [[ভূটান]] ৰাজ্য, দক্ষিণে বাঁহবাৰী, পালসিগুৰি আৰু কাটাঝাৰ গাঁও, পশ্চিমে সোণকোষ নদীৰ পৰা পূৱে ধনশিৰি নদীলৈকে এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখন বিস্তৃত হৈ আছে। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান ভূটানৰ ৰয়েল মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সৈতে সংলগ্ন হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.panda.org/who_we_are/wwf_offices/bhutan/projects/index.cfm?uProjectID=BT0010 |title=WWF - Royal Manas National Park, Bhutan |publisher=Panda.org |date= |accessdate=2013-03-22}}&lt;/ref&gt; মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অধোক্ৰান্তীয় মণ্ডলৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ইয়াৰ জলবায়ু সেমেকা তথা ক্ৰান্তীয় ধৰণৰ। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বহুতো আপুৰুগীয়া তথা লুপ্ত-প্ৰায় বন্যপ্ৰাণী [[নল গাহৰি]] (Pygmy Hog), [[সোণালী বান্দৰ]] (Golden Langur) আদিৰ বাসস্থান হিচাপে খ্যাত। [[বনৰীয়া ম'হ]] (Wild Water Buffalo)ৰ অন্যতম প্ৰধান আশ্ৰয়স্থলী হিচাপেও বাবেও মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ খ্যাতি আছে&lt;ref&gt;Choudhury, A.U.(2010)The vanishing herds : the wild water buffalo. Gibbon Books, Rhino Foundation, CEPF &amp; COA, Taiwan, Guwahati, India&lt;/ref&gt;

==নামৰ উৎস==
মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ নামটো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান খনৰ মাজেৰে বৈ যোৱা [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]ৰ অন্যতম প্ৰধান উপনৈ '''[[মানাহ নৈ]]''' ৰ পৰা লোৱা হৈছে। এই নৈক আকৌ [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ দেৱী মনসাৰ নাম অনুসৰি নামকৰণ কৰা হৈছে।

== ইতিহাস==
১৯২৮ চনৰ ১ অক্টোবৰত মানসক বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ মৰ্য্যদা দিয়া হয়। ইয়াৰ আগতে মানসক সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। পূৰ্বতে ইয়াক গৌৰীপুৰৰ ৰজাই চিকাৰ স্থলী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ কথা জনা যায়। ১৯৭৩ চনত ইয়াত ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰা হয়। ১৯৮৫ চনত ইউনেস্ক’ই মানসক বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৯০ চনত ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মৰ্য্যদা প্ৰদান কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|last=Amelan|first=Roni|title=Successful preservation of India's Manas Wildlife Sanctuary enables withdrawal from the List of World Heritage in Danger|url=http://whc.unesco.org/en/news/762|accessdate=21 June 2011}}&lt;/ref&gt;

==ভৌগোলিক বিৱৰণ==
[[File:River Manash মানাহ ১৭.jpg|thumb|মানস নদী]]
মানস ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল অসমৰ পাঁচখন জিলাৰ বিভিন্ন অংশ লৈ গঠিত হৈছে:[[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]], [[চিৰাং জিলা|চিৰাং]], [[বাক্সা জিলা|বাক্সা]], [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] আৰু [[দৰং জিলা]]। 
ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনক তিনিটা ৰেঞ্জত বিভক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিমৰেঞ্জ পানবাৰীত, কেন্দ্ৰীয়ৰেঞ্জ বৰপেটা ৰোডৰ ওচৰৰ বাঁহবাৰীত আৰু পূবৰ ৰেঞ্জটো পাঠশালাৰ সমীপৰ ভূঞাপাৰাত অৱস্থিত। 

ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰধান উপনৈ মানহ এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ পশ্চিম দিশেৰে বৈ গৈ দুখন উপনৈত বিভক্ত হৈছে- বেঁকী আৰু ভলকাডুবা। মানহৰ উপৰিও অন্য পাঁচখন উপনৈ মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। 

মানাহৰ মুঠ মাটিকালি ৫০০ বৰ্গ কি.মি. আৰু ই সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ৬১-১১০ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত।

==জলবায়ু==
মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত তিনিটা ঋতু অনুভূত হয়: গ্ৰীষ্ম, বৰ্ষা আৰু শীত। বাৰিষা যথেষ্ট বৰষুণ হোৱা দেখা যায়। গ্ৰীষ্ম কালটো গৰম তথা সেমেকা। শীতকালত জলবায়ু শুকান আৰু নাতিশীত, ডিচেম্বৰ মাহৰপৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈ শীত অনুভূত হয়। এই সময়ত সৰ্ব্বোচ্চ উষ্ণতা গড়ে ২৫°ছে. আৰু সৰ্বনিম্ন গড় উষ্ণতা ১৫°ছে.। মাৰ্চৰ পৰা মে মাহলৈকে গ্ৰীষ্ম ঋতু বিৰাজ কৰে। এই সময়ত সৰ্ব্বোচ্চ গড় উষ্ণতা ৩৭°ছে হয়গৈ। জুন মাহৰপৰা ছেপ্তেম্বৰ মাহলৈ বৰষুণ আহে। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ৩৩৩ মি.মি.। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=www.mustseeindia.com |url=http://www.mustseeindia.com/Manas-National-Park-weather |access-date=2012-07-26 |archivedate=2011-09-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110917021328/http://www.mustseeindia.com/Manas-National-Park-weather |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==উদ্ভিদকুল==
মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত দেখিবলৈ পোৱা প্ৰধান উদ্ভিদসমষ্টি (vegetation)ৰ প্ৰকাৰ সমূহ হ’ল-
*উপ-হিমালয়ৰ পলসুৱা মাটিৰ অৰ্ধ-চিৰসেউজ অৰণ্য (Sub-Himalayan Alluvial Semi-Evergreen forests) 
*পূব হিমালয়ৰ আৰ্দ্ৰ মিশ্ৰিত পৰ্ণপাতী অৰণ্য (East Himalayan mixed Moist and Dry Deciduous forests)
*নামনিৰ পলসুৱা মাটিৰ ঘাঁহনি আৰু অৰণ্য (Low Alluvial Savanna Woodland) আৰু
*অসম উপত্যকাৰ পলসুৱা মাটিৰ অৰ্ধ-চিৰসেউজ ঘাঁহনি(Assam Valley Semi-Evergreen Alluvial Grasslands)। 
 
মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত বৰ্তমানলৈকে সৰ্বমুঠ ৫৪৩ বিধৰ উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি পোৱা গৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৭৪ বিধ দ্বিবীজপত্ৰী (৮৯ বিধ বৃক্ষকে ধৰি), ১৩৯ বিধ একবিজপত্ৰী আৰু ৩০ বিধ ঢেঁকীয়াজাতীয় উদ্ভিদ। 

এই উদ্যানৰ এক বিস্তীৰ্ণ অঞ্চল ঘাঁহ জাতীয় উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াত থকা ঘাঁহ জাতীয় উদ্ভিদসমূহ হ’ল- বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ খেৰ, ইকৰা, খাগৰি, নল ইত্যাদি। বনাঞ্চলৰ গভীৰ অঞ্চলসমূহত বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ সৰু, বৰ গছ, যেনে- Aphanamixis polystachya, Anthocephalus chinensis, জামুক (Syzygium cumini), S. formosum, S. oblatum, ৰঙা কাঞ্চন (Bauhinia purpurea), Mallotus philippensis, Cinnamomum tamala, Actinodaphne obvata, শিমলূ (Bombax ceiba), Sterculia villosa, ঔটেঙা (Dillenia indica), D. pentagyna, Careya arborea, Lagerstroemia parviflora, L.speciosa, Terminalia bellirica, T. chebula, Trewia polycarpa, Gmelina arborea, Oroxylum indicum ইত্যাদি পোৱা যায়।

==প্ৰাণীকুল==
[[File:Capped langur in manas.jpg|right|thumb|180px|মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত [[টুপীমূৰীয়া বান্দৰ]]]]

মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত বৰ্তমানলৈকে সৰ্বমুঠ ৫৫ বিধৰ স্তন্যপায়ী জন্তু, ৪৫০ প্ৰকাৰৰ পক্ষী&lt;ref&gt;Choudhury, A.U. (2006) Birds of Manas National Park. Gibbon Books &amp; The Rhino Foundation for Nature in North East India, Guwahati, India. 84pp&lt;/ref&gt;, ৫০ বিধ সৰীসৃপ আৰু ৩ বিধ উভচৰ প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি পোৱা গৈছে। 


[[File:Leopard at Night.jpg|thumb|180px|মানাহৰ নাহৰফুটুকী বাঘ]]

প্ৰাণী সমূহৰ ভিতৰত [[হাতী]], [[এশিঙীয়া গঁড়]], [[বনৰীয়া ম’হ]], মেথোন (Gaur), [[ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ]], [[নাহৰফুটুকী বাঘ]], [[গোধাফুটুকী]], [[সোণালী মেকুৰী]] (Asian golden cat), [[টুপীমূৰীয়া বান্দৰ]], [[সোণালী বান্দৰ]], [[মলুৱা বান্দৰ]], [[লাজুকী বান্দৰ]], [[হলৌ বান্দৰ]], [[উদ]], [[ভালুক]], [[খটীয়া পহু ]], [[সুগৰী পহু]], [[দল-হৰিণা]], [[শৰপহু]], [[নল গাহৰি]], [[জহামাল]], [[হাগা গেন্দেৰা]], [[মুচি গেন্দেৰা]] আদি প্ৰধানকৈ পোৱা যায়। 

পক্ষীৰ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত উলুম'ৰা, [[বনকুকুৰা]], [[ফেচুলুকা]], [[চাকৈ-চকোৱা]], [[দৰিক]], [[বগলী]] (Egret), [[ভেলা]] (Pelican), কুৰুৱা, Serpent Eagle, Falcon, Scarlet Minivet, [[মৌখাটি]], [[জিঞাখাটী]], [[দহিকতৰা]], পাকৈঢোৰা(Pied Hornbill), ধনেশ, Indian Grey Hornbill, Merganser, Harrier, Osprey, Heron ইত্যাদি উল্লেখযোগ্য।

== তথ্য-সংগ্ৰহ==
{{reflist|2}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
{{Commons cat|Manas National Park|মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান}}
* {{Official website|http://www.manasassam.org}}
* [http://www.assamspider.com/resources/2372-Manas-Tiger-Reserve-The-only-tiger-reserve.aspx Manas Tiger Reserve of Assam]
* [http://www.wildlifetimes.com/forums/viewtopic.php?t=241 Wildlife Times: A trip to Kaziranga and Manas National Park]
* [http://www.wildlifetimes.com/forums/viewtopic.php?t=240 Manas Maozigendri Ecotourism Society - Protectors of Manas]
* {{wikivoyage|Manas National Park}}
* [http://anilcherukupalli.com/rhino-translocations-in-assam/ Photo essay on the rhino translocations from Pobitora to Manas National Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120407063003/http://anilcherukupalli.com/rhino-translocations-in-assam/ |date=2012-04-07 }}
* [https://inassamese.in/manas-national-park-in-assamese-facts-and-history/ মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ইতিহাস] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240509080534/https://inassamese.in/manas-national-park-in-assamese-facts-and-history/ |date=2024-05-09 }}

{{অসমৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল}}
{{ভাৰতৰ বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থানসমূহৰ তালিকা}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]</text>
      <sha1>t8zll5dwa6wz0ilibz4aoo893n1bqdh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649512</id>
      <parentid>649506</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T04:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Msasag</username>
        <id>12221</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16160" sha1="gfgtwolbzudurkmps0u3rl0gh1urs30" xml:space="preserve">{{Infobox Protected area
| name = মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানন &lt;br&gt; Manas Wildlife Sanctuary
| iucn_category = II 
| photo = Manas National Park.jpg| 
| photo_caption = মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ বাটচ’ৰা|
| map = India Assam
| map_width = 225
| label = মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
| label_position = top
| location = [[অসম]], [[ভাৰত]]
| nearest_city = [[বৰপেটা ৰোড]]
| lat_d = 26
| lat_m = 30
| lat_s = 0
| lat_NS = N
| long_d = 91
| long_m = 51
| long_s = 0
| long_EW = E
| area = ৫০০ বৰ্গ কি.মি.
| established = ১৯৯০
| visitation_num =
| visitation_year =
| governing_body = পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়, [[ভাৰত চৰকাৰ]]
|embedded1 = {{designation list | embed=yes
 | designation1=WHS
 | designation1_date = ১৯৮৫&lt;small&gt;(৯ ম[[World Heritage Committee|বৰ্ষ]])&lt;/small&gt;
 | designation1_type = প্ৰাকৃতিক
 | designation1_criteria = vii, ix, x
 | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/338 ৩৩৮]
 | designation1_free1name = ৰাজ্যিক দল
 | designation1_free1value = {{IND}}
 | designation1_free2name = অঞ্চল
 | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|এছিয়া-পেছিফিক]]
 | designation1_free3name = [[List of World Heritage in Danger|বিপদাপন্ন]]
 | designation1_free3value = ১৯৯২&amp;ndash; ২০১১
}}
| website = http://www.manasassam.org
}}
'''মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' ({{lang-en|Manas National Park}}) [[অসম]]ৰ এক অন্যতম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, [[ইউনেস্কো]]ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত প্ৰাকৃতিক [[বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান]] (World Heritage site), ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্প সংৰক্ষিত বনাঞ্চল (Project Tiger Reserve), হস্তী সংৰক্ষিত বনাঞ্চল (Elephant Reserve), তথা বায়’ছফিয়েৰ ৰিজাৰ্ভ (Biosphere Reserve)। ই [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৭৬ কিলোমিটাৰ নিলগত [[বাক্সা জিলা]]ৰ উত্তৰাঞ্চলত, ভূটান পৰ্বতৰ পাদদেশত অৱস্থিত। উত্তৰে [[মানাহ নৈ]] তথা [[ভূটান]] ৰাজ্য, দক্ষিণে বাঁহবাৰী, পালসিগুৰি আৰু কাটাঝাৰ গাঁও, পশ্চিমে সোণকোষ নৈৰ পৰা পূৱে ধনশিৰি নৈলৈকে এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখন বিস্তৃত হৈ আছে। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান ভূটানৰ ৰয়েল মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সৈতে সংলগ্ন হৈ আছে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.panda.org/who_we_are/wwf_offices/bhutan/projects/index.cfm?uProjectID=BT0010 |title=WWF - Royal Manas National Park, Bhutan |publisher=Panda.org |date= |accessdate=2013-03-22}}&lt;/ref&gt; মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অধোক্ৰান্তীয় মণ্ডলৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ইয়াৰ জলবায়ু সেমেকা তথা ক্ৰান্তীয় ধৰণৰ। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বহুতো আপুৰুগীয়া তথা লুপ্ত-প্ৰায় বন্যপ্ৰাণী [[নল গাহৰি]] (Pygmy Hog), [[সোণালী বান্দৰ]] (Golden Langur) আদিৰ বাসস্থান হিচাপে খ্যাত। [[বনৰীয়া ম'হ]] (Wild Water Buffalo)ৰ অন্যতম প্ৰধান আশ্ৰয়স্থলী হিচাপেও বাবেও মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ খ্যাতি আছে&lt;ref&gt;Choudhury, A.U.(2010)The vanishing herds : the wild water buffalo. Gibbon Books, Rhino Foundation, CEPF &amp; COA, Taiwan, Guwahati, India&lt;/ref&gt;

==নামৰ উৎস==
মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ নামটো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান খনৰ মাজেৰে বৈ যোৱা [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]ৰ অন্যতম প্ৰধান উপনৈ '''[[মানাহ নৈ]]''' ৰ পৰা লোৱা হৈছে। এই নৈক আকৌ [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ দেৱী মনসাৰ নাম অনুসৰি নামকৰণ কৰা হৈছে।

== ইতিহাস==
১৯২৮ চনৰ ১ অক্টোবৰত মানসক বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ মৰ্য্যদা দিয়া হয়। ইয়াৰ আগতে মানসক সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। পূৰ্বতে ইয়াক গৌৰীপুৰৰ ৰজাই চিকাৰ স্থলী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ কথা জনা যায়। ১৯৭৩ চনত ইয়াত ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰা হয়। ১৯৮৫ চনত ইউনেস্ক’ই মানসক বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান হিচাপে ঘোষণা কৰে। ১৯৯০ চনত ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মৰ্য্যদা প্ৰদান কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|last=Amelan|first=Roni|title=Successful preservation of India's Manas Wildlife Sanctuary enables withdrawal from the List of World Heritage in Danger|url=http://whc.unesco.org/en/news/762|accessdate=21 June 2011}}&lt;/ref&gt;

==ভৌগোলিক বিৱৰণ==
[[File:River Manash মানাহ ১৭.jpg|thumb|মানস নদী]]
মানস ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল অসমৰ পাঁচখন জিলাৰ বিভিন্ন অংশ লৈ গঠিত হৈছে:[[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]], [[চিৰাং জিলা|চিৰাং]], [[বাক্সা জিলা|বাক্সা]], [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] আৰু [[দৰং জিলা]]। 
ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনক তিনিটা ৰেঞ্জত বিভক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিমৰেঞ্জ পানবাৰীত, কেন্দ্ৰীয়ৰেঞ্জ বৰপেটা ৰোডৰ ওচৰৰ বাঁহবাৰীত আৰু পূবৰ ৰেঞ্জটো পাঠশালাৰ সমীপৰ ভূঞাপাৰাত অৱস্থিত। 

ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰধান উপনৈ মানহ এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ পশ্চিম দিশেৰে বৈ গৈ দুখন উপনৈত বিভক্ত হৈছে- বেঁকী আৰু ভলকাডুবা। মানহৰ উপৰিও অন্য পাঁচখন উপনৈ মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। 

মানাহৰ মুঠ মাটিকালি ৫০০ বৰ্গ কি.মি. আৰু ই সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ৬১-১১০ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত।

==জলবায়ু==
মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত তিনিটা ঋতু অনুভূত হয়: গ্ৰীষ্ম, বৰ্ষা আৰু শীত। বাৰিষা যথেষ্ট বৰষুণ হোৱা দেখা যায়। গ্ৰীষ্ম কালটো গৰম তথা সেমেকা। শীতকালত জলবায়ু শুকান আৰু নাতিশীত, ডিচেম্বৰ মাহৰপৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈ শীত অনুভূত হয়। এই সময়ত সৰ্ব্বোচ্চ উষ্ণতা গড়ে ২৫°ছে. আৰু সৰ্বনিম্ন গড় উষ্ণতা ১৫°ছে.। মাৰ্চৰ পৰা মে মাহলৈকে গ্ৰীষ্ম ঋতু বিৰাজ কৰে। এই সময়ত সৰ্ব্বোচ্চ গড় উষ্ণতা ৩৭°ছে হয়গৈ। জুন মাহৰপৰা ছেপ্তেম্বৰ মাহলৈ বৰষুণ আহে। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ৩৩৩ মি.মি.। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=www.mustseeindia.com |url=http://www.mustseeindia.com/Manas-National-Park-weather |access-date=2012-07-26 |archivedate=2011-09-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110917021328/http://www.mustseeindia.com/Manas-National-Park-weather |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==উদ্ভিদকুল==
মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত দেখিবলৈ পোৱা প্ৰধান উদ্ভিদসমষ্টি (vegetation)ৰ প্ৰকাৰ সমূহ হ’ল-
*উপ-হিমালয়ৰ পলসুৱা মাটিৰ অৰ্ধ-চিৰসেউজ অৰণ্য (Sub-Himalayan Alluvial Semi-Evergreen forests) 
*পূব হিমালয়ৰ আৰ্দ্ৰ মিশ্ৰিত পৰ্ণপাতী অৰণ্য (East Himalayan mixed Moist and Dry Deciduous forests)
*নামনিৰ পলসুৱা মাটিৰ ঘাঁহনি আৰু অৰণ্য (Low Alluvial Savanna Woodland) আৰু
*অসম উপত্যকাৰ পলসুৱা মাটিৰ অৰ্ধ-চিৰসেউজ ঘাঁহনি(Assam Valley Semi-Evergreen Alluvial Grasslands)। 
 
মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত বৰ্তমানলৈকে সৰ্বমুঠ ৫৪৩ বিধৰ উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি পোৱা গৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৩৭৪ বিধ দ্বিবীজপত্ৰী (৮৯ বিধ বৃক্ষকে ধৰি), ১৩৯ বিধ একবিজপত্ৰী আৰু ৩০ বিধ ঢেঁকীয়াজাতীয় উদ্ভিদ। 

এই উদ্যানৰ এক বিস্তীৰ্ণ অঞ্চল ঘাঁহ জাতীয় উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াত থকা ঘাঁহ জাতীয় উদ্ভিদসমূহ হ’ল- বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ খেৰ, ইকৰা, খাগৰি, নল ইত্যাদি। বনাঞ্চলৰ গভীৰ অঞ্চলসমূহত বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ সৰু, বৰ গছ, যেনে- Aphanamixis polystachya, Anthocephalus chinensis, জামুক (Syzygium cumini), S. formosum, S. oblatum, ৰঙা কাঞ্চন (Bauhinia purpurea), Mallotus philippensis, Cinnamomum tamala, Actinodaphne obvata, শিমলূ (Bombax ceiba), Sterculia villosa, ঔটেঙা (Dillenia indica), D. pentagyna, Careya arborea, Lagerstroemia parviflora, L.speciosa, Terminalia bellirica, T. chebula, Trewia polycarpa, Gmelina arborea, Oroxylum indicum ইত্যাদি পোৱা যায়।

==প্ৰাণীকুল==
[[File:Capped langur in manas.jpg|right|thumb|180px|মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত [[টুপীমূৰীয়া বান্দৰ]]]]

মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত বৰ্তমানলৈকে সৰ্বমুঠ ৫৫ বিধৰ স্তন্যপায়ী জন্তু, ৪৫০ প্ৰকাৰৰ পক্ষী&lt;ref&gt;Choudhury, A.U. (2006) Birds of Manas National Park. Gibbon Books &amp; The Rhino Foundation for Nature in North East India, Guwahati, India. 84pp&lt;/ref&gt;, ৫০ বিধ সৰীসৃপ আৰু ৩ বিধ উভচৰ প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি পোৱা গৈছে। 


[[File:Leopard at Night.jpg|thumb|180px|মানাহৰ নাহৰফুটুকী বাঘ]]

প্ৰাণী সমূহৰ ভিতৰত [[হাতী]], [[এশিঙীয়া গঁড়]], [[বনৰীয়া ম’হ]], মেথোন (Gaur), [[ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘ]], [[নাহৰফুটুকী বাঘ]], [[গোধাফুটুকী]], [[সোণালী মেকুৰী]] (Asian golden cat), [[টুপীমূৰীয়া বান্দৰ]], [[সোণালী বান্দৰ]], [[মলুৱা বান্দৰ]], [[লাজুকী বান্দৰ]], [[হলৌ বান্দৰ]], [[উদ]], [[ভালুক]], [[খটীয়া পহু ]], [[সুগৰী পহু]], [[দল-হৰিণা]], [[শৰপহু]], [[নল গাহৰি]], [[জহামাল]], [[হাগা গেন্দেৰা]], [[মুচি গেন্দেৰা]] আদি প্ৰধানকৈ পোৱা যায়। 

পক্ষীৰ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত উলুম'ৰা, [[বনকুকুৰা]], [[ফেচুলুকা]], [[চাকৈ-চকোৱা]], [[দৰিক]], [[বগলী]] (Egret), [[ভেলা]] (Pelican), কুৰুৱা, Serpent Eagle, Falcon, Scarlet Minivet, [[মৌখাটি]], [[জিঞাখাটী]], [[দহিকতৰা]], পাকৈঢোৰা(Pied Hornbill), ধনেশ, Indian Grey Hornbill, Merganser, Harrier, Osprey, Heron ইত্যাদি উল্লেখযোগ্য।

== তথ্য-সংগ্ৰহ==
{{reflist|2}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
{{Commons cat|Manas National Park|মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান}}
* {{Official website|http://www.manasassam.org}}
* [http://www.assamspider.com/resources/2372-Manas-Tiger-Reserve-The-only-tiger-reserve.aspx Manas Tiger Reserve of Assam]
* [http://www.wildlifetimes.com/forums/viewtopic.php?t=241 Wildlife Times: A trip to Kaziranga and Manas National Park]
* [http://www.wildlifetimes.com/forums/viewtopic.php?t=240 Manas Maozigendri Ecotourism Society - Protectors of Manas]
* {{wikivoyage|Manas National Park}}
* [http://anilcherukupalli.com/rhino-translocations-in-assam/ Photo essay on the rhino translocations from Pobitora to Manas National Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120407063003/http://anilcherukupalli.com/rhino-translocations-in-assam/ |date=2012-04-07 }}
* [https://inassamese.in/manas-national-park-in-assamese-facts-and-history/ মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ইতিহাস] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240509080534/https://inassamese.in/manas-national-park-in-assamese-facts-and-history/ |date=2024-05-09 }}

{{অসমৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল}}
{{ভাৰতৰ বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থানসমূহৰ তালিকা}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]</text>
      <sha1>gfgtwolbzudurkmps0u3rl0gh1urs30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বাৰ্তা:মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান</title>
    <ns>1</ns>
    <id>26694</id>
    <revision>
      <id>649502</id>
      <parentid>85388</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T03:50:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Msasag</username>
        <id>12221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]লৈ Msasagয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: অসমীয়া বানান</comment>
      <origin>85388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2965" sha1="a7zteyh7iz989pigs98f1il700jbsnq" xml:space="preserve">মানস অভয়াৰণ্য নামটো মানস নে মানাহ বাৰু, মই কিন্তু কিতাপত মানাহ বুলিহে পাইছো দেই। আলোচনা কৰি চাবচোন এপাক। সদস্য বাৰ্তাঃনিতুল বৰা
:ময়ো কিন্তু &quot;মানাহ&quot; বুলিহে জানো [[সদস্য:Psneog|প্রভাকৰ শৰ্মা নেওগ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Psneog|talk]]) 00:14, 24 জুলাই 2012 (UTC)
:উচ্চতৰ মাধ্যমিক প্ৰাথমিক জীৱবিদ্যা-প্ৰথম খণ্ড(কৰুণাকান্ত দাস আৰু অনুপ কুমাৰ চক্ৰৱৰ্তী)ত 'মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে৷ সেয়ে ইয়াতো তেনেদৰেই লিখিলো৷ অৱশ্যে ময়ো মানুহে দুয়োটা নামেই  ব্যৱহাৰ কৰা লক্ষ্য কৰিছোঁ৷[[সদস্য:Joli|জলি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli|talk]]) 10:55, 24 জুলাই 2012 (UTC)
কি কৰিলে ভাল হ’ব বাৰু, দুয়োটা নাম ৰাখিলে কোনটোত মূল প্ৰৱন্ধটো ৰাখি কোনটোক ৰিডাইৰেক্ট কৰিলে থিক হ’ব?  [[User:Dipankar Chetia|&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 4px 4px 3px;&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''''দীপাংকৰ চেতিয়া'''''&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]][[User Talk:Dipankar Chetia|&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;&quot;&gt;&lt;sup&gt;  বাৰ্তা&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]] 14:32, 24 জুলাই 2012 (UTC)
:এই নামটোৰ বিষয়ে অ.ক.বত আলোচনা কৰিলো, সকলোৱে মানস নামটোকেই গৃহিত কৰিছে যদিও আলোচনা অব্যহত আছে..........সৰ্ম্পূন সিদ্ধান্ত উপনীত হৈ ৰাইজে ফলাফল ঘোষনা কৰিলেই ফাইনেল কৰিব পৰা যাৱ। সদ্যহতে মানস থকাই ভাল বুলি ভাবো। [[সদস্য:নিতুল বৰা|নিতুল বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নিতুল বৰা|talk]]) 21:22, 24 জুলাই 2012 (UTC)

::&quot;মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান&quot; মানসলৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰি দিলোঁ। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|talk]]) 15:49, 24 জুলাই 2012 (UTC)</text>
      <sha1>a7zteyh7iz989pigs98f1il700jbsnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস</title>
    <ns>3</ns>
    <id>28218</id>
    <revision>
      <id>649577</id>
      <parentid>642816</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:40:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>649577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29095" sha1="t5v7ibl5q8l1avve204u5rublrm1j3g" xml:space="preserve">{{welcome}}[[সদস্য:Ani ttbr|Ani ttbr]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ani ttbr|talk]]) 01:23, 28 আগষ্ট 2012 (UTC)

== প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক ==

{{প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক}} [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 12:24, 27 September 2024 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ 🙏 [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 12:29, 27 September 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

==ৱিকি শতক পদক==
{{ৱিকি শতক পদক}}
-&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 08:14, 2 March 2025 (ইউ.টি.চি.)

== নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! ==

প্ৰিয় অৱদানকাৰী,

[https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ৰ] অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে।

📅 ইয়াৰ পিছত কি?

প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়।

📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি!

আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব!

আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ।

ধন্যবাদেৰে,
[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:16, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.)
সমন্বয়ক
'''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫'''
==বিশিষ্ট লেখক পদক==
{{পদক
|name=বিশিষ্ট লেখক পদক। 
|Image=Writers Barnstar Hires.png
|subject=ভালে সংখ্যক অসাধাৰণ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ
|sign=[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:30, 28 June 2025 (ইউ.টি.চি.)
}}

== এছিয়ান মাহ এডিটাথন ২০২৫ ==

এছিয়ান মাহ এডিটাথনৰ বাবে আপুনি সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধকেইটা অনুগ্ৰহ কৰি ফাউণ্টেইন টুলত ([https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asianmonth25 লিংক]) জমা কৰিব। মূল পৃষ্ঠাত এছিয়ান মাহৰ শ্ৰেণীটো সংযোগ নকৰিলেও হ'ব। ধন্যবাদ। [[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 07:10, 16 November 2025 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ।
:প্ৰবন্ধকেইটা লিখিহে আছোঁ, লিখা সম্পূৰ্ণ হোৱা নাই বাবে এতিয়ালৈকে ফাউণ্টেইন টুলত জমা দিয়া নাই। [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 07:15, 16 November 2025 (ইউ.টি.চি.)
==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা==
অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:56, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)

==তিনি শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক==
{{তিনি শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}}
&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 15:59, 30 November 2025 (ইউ.টি.চি.)
==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা==
{{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}}
==পদক==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;left; padding: 5px; &quot; | [[File:Original Barnstar Hires 2.svg|120px|frameless|left]] &lt;big&gt;'''তৃতীয় স্থান'''&lt;/big&gt;

'''অভিনন্দন! '''&lt;br /&gt;
প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ তৃতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। 
--[[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ==

@[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]], [[:w:as:|এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬]]ত অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি আগবঢ়োৱা বৰঙণিৰ বাবে আপোনালৈ অভিনন্দন জ্ঞাপন কৰিলোঁ। — &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 14:34, 17 May 2026 (ইউ.টি.চি.)

== Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]]

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=30642887 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 14:31, 18 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear দিম্পল দাস,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear দিম্পল দাস,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:32, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকি মিট ==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত
-[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 20:24, 3 October 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nayan j Nath@aswiki using the list at https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AF_%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;oldid=641772 --&gt;

== মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতাৰ চিন: বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,

জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ পবিত্ৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]]-ত আপুনি আগবঢ়োৱা একাগ্ৰতা, অনবদ্য অৱদান আৰু সক্ৰিয় সহযোগিতাৰ বাবে আন্তৰিক শলাগ লৈছোঁ। 

আপোনাৰ এই নিস্বাৰ্থ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, ভৱিষ্যতলৈও আপুনি অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞান-যজ্ঞত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক চহকী কৰি যাব।

শুভকামনাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Dipankar Das|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Sameer Kalita14|সমীৰ কলিতা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;- আয়োজক, 
&lt;br /&gt;মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬
|}
==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ
[[user:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]],[[user:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]</text>
      <sha1>t5v7ibl5q8l1avve204u5rublrm1j3g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>২০০৮ চনৰ অসমৰ বোমা বিস্ফোৰণ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31100</id>
    <revision>
      <id>649616</id>
      <parentid>630678</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:21:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43093" sha1="hlk3cav22a1kp5oqmf9jq8mp3hjna95" xml:space="preserve">{{অনুবাদ}}
{{Infobox civilian attack
| title      = ২০০৮ অসম বোমা বিস্ফোৰণ
| image      = Assam in India.png|thumb|right
| caption    =
| location   = [[অসম]], ভাৰত
| coordinates =
| date       = ৩০ অক্টোবৰ ২০০৮
| time       = ৰাতিপুৱা
| timezone   =
| type       = একাধিক [[ গাড়ী বোমা|বোমা]]
| fatalities = ৮১ &lt;ref name=blasttoll&gt;{{Cite web |title=Assam blast toll rises to 81 |url=http://news.outlookindia.com/item.aspx?627571 |access-date=2012-10-30 |archivedate=2010-11-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101110062929/http://news.outlookindia.com/item.aspx?627571 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
| injuries   = ৪৭০ &lt;ref name=&quot;assamtoll-toi&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;assamblas-TOI&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Serial_blasts_in_Assam_20_dead_100_injured/articleshow/3654301.cms?in_showcase|title=Serial blasts in Assam, 20 dead, 100 injured|date=October 30, 2008|work=Times of India|accessdate=2008-10-30}}&lt;/ref&gt;
| perps      = [[National Democratic Front of Bodoland|NDFB]]
| weapons    = [[RDX]], [[Trinitrotoluene|TNT]] and [[PETN]]&lt;ref name=&quot;assamexplo-TOI&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Car_bombs_were_used_in_Guwahati_blasts/articleshow/3660580.cms|title=Car bombs were used in Guwahati blast|date=November 1, 2008|work=Times of India|accessdate=2008-11-01|first1=Prabin|last1=Kalita}}&lt;/ref&gt;
}}
&lt;!--{{Campaignbox India terrorism}}--&gt;

'''২০০৮ অসম বোমা বিস্ফোৰণ''' ২০০৮ চনৰ ৩০ অক্টোবৰৰ দুপৰীয়া ভাগত [[গুৱাহাটী]] আৰু [[পশ্চিম অসম]]ৰ প্ৰতিবেশী অঞ্চল সমূহত সংঘটিত হৈছিল। প্ৰতিবেদনসমূহৰ মতে প্ৰায় ১৮টা [[বোমা]]ৰ বিস্ফোৰণ ঘটে,&lt;ref name=APP&gt;[http://www.app.com.pk/en_/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=57515&amp;Itemid=2 At least 61 killed and over 470 injured in 18 blasts in Assam]&lt;/ref&gt; যাৰ ফলত কমেও ৬১জন মানুহ নিহত হয় আৰু ৪৭০জনতকৈয়ো অধিক মানুহ আহত হয়।&lt;ref name=&quot;assamtoll-toi&quot;&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/Assam_blasts_toll_rises_to_77_curfew_in_Ganeshguri/articleshow/3658239.cms?TOI_latestnews One arrested for Assam serial blasts]&lt;/ref&gt; এই আক্ৰমণৰ আঁৰত [[এন ডি এফ বি (ৰঞ্জণ দৈমাৰী গোট)]] জড়িত আছিল বুলি সন্দেহ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ndfb&quot;/&gt;

[[File:Blast in ganeshguri.jpg|thumb|right|200px]]

==বোমা আক্ৰমণ==
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী [[চাকীল আহমেদ|চাকীল আহমেদে]] নিশ্চিত কৰা মতে ১০টা বিস্ফোৰণ ঘটে, যদিও অন্যান্য প্ৰতিবেদনসমূহৰ মতে বোমাৰ তালিকা ১৮ লৈকেও হ'ব পাৰে। বিস্ফোৰণে গুৱাহাটী, [[বৰপেটা ৰ'ড]], [[বঙাইগাঁও]] আৰু [[কোকৰাঝাৰ]] কপাঁই তুলিছিল।

বিস্ফোৰণে গুৱাহাটীৰ পানবজাৰ, ফাঁচী বজাৰ আৰু গণেশগুৰিৰ নিচিনা এলেকাও কপাঁই তোলে যিবোৰ বজাৰ আৰু কাৰ্যালয় যোৱা মানুহেৰে ভৰ্তি হৈ আছিল। কোকৰাঝাৰত তিনিটা বোমা আৰু এটা সম্ভাৱিত হাতবোমা (গ্ৰেনেড), বৰপেটা ৰ'ডত দুটা বোমা আৰু বঙাইগাঁওত এটা বোমাৰ বিস্ফোৰণ ঘটে। ভাৰতীয় সঞ্চাৰ মাধ্যমৰ মতে [[দেৱালী]]ৰ বন্ধৰ ঠিক আগতে হোৱা বাবে ই অপ্ৰত্যাশিত আছিল আৰু ভুক্তভোগীৰ সংখ্যা অধিক হয়। গণেশগুৰিৰ বোমাটো এখন গাড়ীত ৰখা হৈছিল আৰু বিস্ফোৰণটো অসমৰ [[মুখ্যমন্ত্ৰী]]  [[তৰুণ গগৈ]]ৰ চৰকাৰী বাসগৃহৰ পৰা ১০০&amp;nbsp;মিটাৰ দূৰত্বত সংঘটিত হয়।&lt;ref name=&quot;Curfew imposed in Guwahati following blasts&quot; /&gt;

গুৱাহাটীত ৪১ জন, কোকৰাঝাৰত ২১জন আৰু বৰপেটা ৰ'ডত ১৫ জন মানুহৰ মৃত্যু ঘটে।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/India/Assam_blasts_toll_77_violence_in_Ganeshguri/articleshow/3658239.cms |title=One arrested for Assam serial blasts-India-The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date= 2008-10-31|accessdate=2008-11-01}}&lt;/ref&gt; নৱেম্বৰৰ ২ তাৰিখে আৰু ৪ জন আহত লোকে মৃত্যুবৰণ ধৰে। ৩ জনৰ [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত আৰু আন এজনৰ [[বশিষ্ঠ সামৰিক চিকিৎসালয়]]ত দেহাৱসান ঘটে। অন্য ২০জনৰ অৱস্থা সংকটজনক আছিল। &lt;ref name=blasttoll&gt;{{Cite web |title=Assam blast toll rises to 81 |url=http://news.outlookindia.com/item.aspx?627571 |access-date=2012-10-30 |archivedate=2010-11-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101110062929/http://news.outlookindia.com/item.aspx?627571 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

আৰক্ষী অধিকাৰিক সকলে জনোৱা মতে বৃহৎ পৰিমাণৰ বিস্ফোৰক যেনে [[আৰ ডি এক্স]] {{enwiki|RDX}} আৰু অন্যান্য [[C-4 (explosive)|চি - ৪]]ৰ নিচিনা &quot;প্লাস্টিক বিস্ফোৰক&quot; ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বিস্ফোৰণটো ঘটাবলৈ সময়-যন্ত্ৰৰো (Timer) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল বুলি সন্দেহ কৰা হৈছে যিহেতুকে সকলো বিস্ফোৰণ ১৫ মিনিটৰ ভিতৰতে সংঘটিত হৈছিল। অনুসন্ধানৰ পিছ্ত মটৰ চাইকেলৰ ব্যৱহাৰো সন্দেহ কৰা হৈছিল। কিন্তু [[অসম আৰক্ষী]]ৰ প্ৰধান পৰিচালক আৰ. এন. মাথুৰে কোৱা মতে অধিকসংখ্যক বোমা গাড়ীতে সংযুক্ত কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;kbc&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=53493|title=Bomb explosions in India kill 24 peolpe''(sic)''|publisher=[[Kenya Broadcasting Corporation|KBC]]|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524172109/http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=53493|archivedate=2011-05-24|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

সেই সময়ত বহুতে সন্দেহ কৰিছিল এই মুছলিম উগ্ৰপন্থীৰ কাম আৰু সংবাদ মাধ্যমে মুছলিম উগ্ৰপন্থী বুলি প্ৰচাৰ কৰি সাম্প্ৰদায়িক অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰিব বিচাৰিছিল । বিৰোধী ৰাজনৈতিক দল সমূহক মৃতদেহ লৈ ৰাজনীতি কৰা দেখা গৈছিল । ঠেলা গাড়ীত আহত সকলক উঠাই হাস্পতালৰ সলনি ৰাজধানী দিশপুৰলৈ নিয়া দেখা গৈছিল । যাক কয় নিম্ন-ৰাজনীতি । সেই সময়ৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ বলিষ্ঠ পদক্ষেপে অসমক সাম্প্ৰদায়িক সংঘৰ্ষৰ পৰা ৰক্ষা কৰে ।
{{wikinews|Synchronised bombings strike Indian state of Assam}}
তাৎক্ষণিকভাৱে মৃত হোৱা সকলৰ ওপৰিও হতাহতসকলৰ ভিতৰত ৭জন একে ৰাতিয়েই মৃত্যুমুখত পৰে।&lt;ref name=&quot;newkerala&quot;/&gt; 

===তাৎক্ষণিক পৰিণতি===
* Immediately following the attack the [[Government of Assam]] issued a high alert and called out [[paramilitary]] forces to control a potentially volatile situation.&lt;ref name=&quot;merinews&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.merinews.com/catFull.jsp?articleID=146609|title=11 blasts in 15&amp;nbsp;minutes rip Assam, 26 killed|publisher=Merinews|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-30|archivedate=2013-01-28|archiveurl=https://archive.today/20130128220820/http://www.merinews.com/catFull.jsp?articleID=146609|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; Security was also increased in the [[Jalpaiguri]] district following the blasts. The police and [[Sima Suraksha Bal]] ([[Border Security Force]]) were said to be keeping a joint vigilance along the Bangladesh border. The superintendent of police, Jalpaiguri, Manoj Varma, said that police had been instructed to keep a round the clock vigilance over important public places in the district.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thestatesman.net/page.news.php?clid=10&amp;theme=&amp;usrsess=1&amp;id=229022 |title=Jalpaiguri police step up vigilance after Assam blasts |publisher=The Statesman |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110607122208/http://www.thestatesman.net/page.news.php?clid=10&amp;theme=&amp;usrsess=1&amp;id=229022 |archivedate=2011-06-07 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
* Following the blasts, angry crowds clashed with police in some areas of Guwahati. Some people were injured in the clash and, at one point, police had to fire in the air to disperse an angry mob. It was also reported on the television media that mobs were hampering efforts by police and the fire brigade to clean up after the blasts. The mobs were seen attacking police and fire equipment. A [[curfew]] had been imposed in Guwahati and some other cities of Assam following the serial bomb blasts.&lt;ref name=&quot;Curfew imposed in Guwahati following blasts&quot;&gt;{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/curfew-imposed-in-guwahati-following-blasts/77058-3.html|title=Curfew imposed in Guwahati following blasts|date=Oct 30, 2008|publisher=IBN Live|accessdate=2008-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081102100520/http://ibnlive.in.com/news/curfew-imposed-in-guwahati-following-blasts/77058-3.html|archivedate=2008-11-02|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
* It was also reported that members of the Assamese diaspora trying to contact relatives following the blasts faced jammed telephone networks, making it impossible to get information out of the region.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thaindian.com/newsportal/world-news/panic-grips-assamese-in-delhi-after-assam-serial-blasts_100113031.html|title=Panic grips Assamese in Delhi after Assam serial blasts|publisher=Thaindian|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-31|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303180508/http://www.thaindian.com/newsportal/world-news/panic-grips-assamese-in-delhi-after-assam-serial-blasts_100113031.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
* [[Gauhati Medical College and Hospital]] where the victims are being treated has reported acute shortage of blood. The Health Minister [[Himanta Biswa Sarmah]] has urged the people to donate blood. [[Asom Gana Parishad]] has directed the party cadres to donate blood. Several NGOs and volunteers of social organisations have come forward to [[blood donation|donate blood]] and provide help to family members of the injured and those who have lost their lives.&lt;ref name=&quot;Assam struggles to keep blood supply going&quot;&gt;{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/assam-struggles-to-keep-blood-supply-going/77091-3.html?from=rssfeed|title=Assam struggles to keep blood supply going|date=Oct 30, 2008|publisher=IBN Live|accessdate=2008-10-30|archivedate=2011-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110522124331/http://ibnlive.in.com/news/assam-struggles-to-keep-blood-supply-going/77091-3.html?from=rssfeed|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
* In response to the [[Tarun Gogoi]] government's alleged failure to protect Assam, a motley crowd attempted to storm into the state secretariat with two charred bodies from the blasts as hundreds more took to the streets in protest. The mob, shouting slogans like &quot;''Tarun Gogoi murdabad''&quot;, was stopped at the gates of the seat of government by the security staff. They also demanded that &quot;Gogoi come out and see what your failure to protect the people has caused. It has killed innocent people.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/India/Angry_mob_tries_to_storm_state_secretariat_in_Assam/articleshow/3655869.cms |title=Angry mob tries to storm state secretariat in Assam |publisher=The Times of India |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31}}&lt;/ref&gt;

===Follow up===
On the same day a convoy of police cars in Assam came under fire from rebels resulting in seven police and three civilian casualties.&lt;!--Source was from the television, I'm trying to look for an online source--&gt;

===Consequences===
A spontaneous ''[[bandh]]'', total shut down, was observed the next day at Kokrajhar on a call given by the [[Vishva Hindu Parishad]] (VHP), the [[Bharatiya Janata Party]] (BJP), and the [[Bajrang Dal]],&lt;ref name=&quot;ht&quot;/&gt; while schools and educational institutions also remained closed in Guwahati. Only a few shops in the capital were opened and vehicular traffic was thin with most people choosing to stay indoors. BJP leader [[L. K. Advani]], who arrived in Assam on the same morning, visited the blast site near the Deputy Commissioner's office, where he also faced a group of angry lawyers who shouted slogans saying &quot;Advani go back.&quot; He also visited the [[Gauhati Medical College and Hospital]] and met the injured. The Union [[Home Minister]] [[Shivraj Patil]], who was arrived later in the day, visited Kokrajhar and Barpeta. He also held a high-level meeting at the Lokopriyo Gopinath Bordoloi International Airport in the evening. Attendance in commercial areas where offices are located was thin, and in many areas shops and business establishments, particularly those in and around the blast sites remained closed. Few public transport were seen plying on the roads in the morning. The opposition [[Asom Gana Parishad]] observed a ''[[Black Day]]'' with all its leaders and cadres sporting black badges. Lawyers from both Gauhati High Court and the Sessions Court in Guwahati abstained from work and held protests outside the court premises.&lt;ref name=&quot;pti&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ptinews.com/pti%5Cptisite.nsf/0/5F155A84FA22E068652574F3002D2033?OpenDocument |title=Total shut down in blast-hit Kokrajhar |publisher=Ptinews.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2025-01-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250122005837/https://www.ptinews.com/pti%5Cptisite.nsf/0/5F155A84FA22E068652574F3002D2033?OpenDocument |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

A curfew was again clamped on the worst-hit Ganeshguri in the afternoon, after the initial curfew was relaxed the previous evening, as an angry mob braved tight security in the presence of the city SS and went on a rampage. The police then resorted to firing blanks, injuring at least five people in the ensuing melee. The leader of the opposition and former Deputy Prime Minister Advani visited the spot just minutes before the disturbance.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mynews.in/fullstory.aspx?storyid=12057 |title=Blast-ravaged Assam observes spontaneous bandhs&amp;nbsp;INDIA&amp;nbsp;NEWS MyNews.in: |publisher=Mynews.in |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2011-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111003040409/http://www.mynews.in/fullstory.aspx?storyid=12057 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

On November 1 the prime minister was set to visit his home constitency to take the stock of the situation after the blasts. He would meet the Assam Governor [[Shiv Charan Mathur]] and Chief Minister [[Tarun Gogoi]], as well as visit the [[Gauhati Medical College and Hospital]] to see the injured in the blasts.&lt;ref name=&quot;thaindian&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.thaindian.com/newsportal/india-news/manmohan-singh-to-visit-blast-affected-areas-of-assam_100113828.html |title=Manmohan Singh to visit blast affected areas of Assam |publisher=Thaindian.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2011-05-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524091309/http://www.thaindian.com/newsportal/india-news/manmohan-singh-to-visit-blast-affected-areas-of-assam_100113828.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

As a result of this blast, the biggest in Assamese history, CM Gogoi moved to recruit 4,000 more police personnel in all ranks to augment the strength of the police force to over 65,000 before the end of the year as part of Assam's counter-terrorism plan. He added the necessity of such a move was predicated by having experienced 605 bomb blasts in the least eight years, each of which caused significant devastation to life and property. He added that police and other security personnel had also recovered or defused more than 5,000 bombs and grenades.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Assam to recruit additional 4000 police personnel to check terror |url=http://news.webindia123.com/news/Articles/World/20081109/1099887.html |access-date=2012-10-30 |archivedate=2012-02-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120213105620/http://news.webindia123.com/news/Articles/World/20081109/1099887.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==অনুসন্ধান==
কেন্দ্ৰীয় গৃহ সচিব, [[মধুকৰ গুপ্তা]]ই কয় যে নতুন দিল্লীৰ পৰা অহা বিচক্ষণ [[ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষা ৰক্ষী]]ৰ এটা গোটে গনেশগুৰী, উপায়ুক্তৰ কাৰ্য্যালয় আৰু ফাঁচী বজাৰৰ বিস্ফোৰণস্থলী সমূহ পৰিদৰ্শন কৰিছে।&lt;ref name=&quot;pti&quot;/&gt;বিস্ফোৰণৰ অনুসন্ধান কৰিবলৈ গৃহ মন্ত্ৰালয়ৰ বিষয়াৰে গঠিত এক উচ্চ-পৰ্যায়ৰ দলে ঘটনাস্থলী পৰিদৰ্শন তথা পৰীক্ষণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Central_team_to_visit_blast_sites_in_Assam_/articleshow/3654835.cms |title=Central team to visit blast sites in Assam -India-The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date= 2008-10-30|accessdate=2008-11-01}}&lt;/ref&gt;

আৰক্ষীয়ে ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰত বহুতো সন্দেহজনক ব্যক্তিক আটক কৰে।&lt;ref name=&quot;newkerala&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.newkerala.com/topstory-fullnews-38688.html |title=Toll in Assam blasts rises to 71, dozen suspects held |publisher=New Kerala |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31}}&lt;/ref&gt; আক্ৰমণটোৰ সৈতে সম্পৰ্কথকা দুজন ব্যক্তিক নগাঁওৰ পৰা আটক কৰা হয়। আছিব মহম্মদ নিজামি আৰু জুলফিকৰ আলি, গনেশগুৰি আৰু গুৱাহাটী অঞ্চলত হোৱা বিস্ফোৰণৰ বোমা সংস্থাপন কৰা গাড়ী দুখনৰ গৰাকী আছিল।&lt;ref name=&quot;thaindian&quot;/&gt;

On 1 November, the army told the Prime Minister that it had previously intercepted a message from Calcutta one week before the incident that said: &quot;Attack Guwahati.&quot; The army told the PM that had known about the impending terror strikes in the western Assam towns for six weeks and had tried to prevent them. Lt. Gen. B.S. Jaswal, of the GOC 4 Corps, told the PM the army had received &quot;non-specific&quot; information on September 17 about possible strikes in Guwahati, Barpeta Road and Kokrajhar. CM Gogoi, who heads Assam's unified command that includes the army, corroborated the message with Singh. In admitting such knowledge he added that the government did not anticipate the scale of the blasts. The government then also formed a special team, headed by the inspector-general of police (special task force), R. Chandranathan, to probe the blasts and issue a report within 30 days.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.telegraphindia.com/1081102/jsp/frontpage/story_10051917.jsp
|title=Message from Calcutta: Attack Guwahati
|publisher=www.telegraphindia.com
|accessdate=2008-11-04
|date=November 2, 2008
|last=
|first=
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081210165253/http://www.telegraphindia.com/1081102/jsp/frontpage/story_10051917.jsp
|archivedate=2008-12-10
|deadurl=no
}}&lt;/ref&gt;

অসমৰ এই বোমা বিস্ফোৰণ নেচনেল ডেমক্ৰেটিক ফণ্ট অৱ বড়োলেণ্ড (NDFB)ৰ এটা গোটে সংঘটিত কৰিছে বুলি প্ৰমাণ পোৱা যায়। ফলত পূৰ্বতে হোজীয়ে সংঘটিত কৰিছে বুলি কৰা আৰোপ মিছা বুলি প্ৰমানিত হয়। আৰক্ষীয়ে প্ৰকাশ কৰে যে কোনো অজ্ঞাত ইছলামিক ছিকিউৰিটি ফৰ্চ-ইণ্ডিয়ান মুজাহিদিনে স্থানীয় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰলৈ পঠিওৱা বাৰ্তা এটা উৰাবাতৰিহে আছিল। আক্ৰমণৰ কমেও ছয় সপ্তাহ আগতেই দুই বা তিনিখন [[মাৰুতি ৮০০]] গাড়ী ব্যৱহাৰ কৰি এনডিএফবি সদস্যই বোমা সমূহ হৰবৰাহ কৰিছিল বুলি অসম আৰক্ষীৰ অনুসন্ধানকাৰী বিষয়াই নিৰ্ধাৰণ কৰে। Interrogation of suspects linked to the fabrication of the car-bombs led investigators to believe that there were orders to initiate the operation by the NDFB founder-chief, Rajan Daimary, as early as September. Daimary, believed to shuttle between Bangkok, Manila and Singapore, is said to have authorised the attacks to signal a frustration with the lack of progress in talks between the NDFB and the Indian government.&lt;ref name=&quot;ndfb&quot;&gt;{{Cite web |title=The Muslim News |url=http://www.muslimnews.co.uk/news/news.php?article=15130 |access-date=2012-10-30 |archivedate=2008-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081207184009/http://www.muslimnews.co.uk/news/news.php?article=15130 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; Following this, the Indian government decided to clamp down on the organization and other regional outfits. A ban on the NDFB, set to expire in 2008, was extended by two years. The [[Cabinet Committee on Security]] also decided to re-impose a ban on the outlawed [[ULFA]], [[Hynniewtrep National Liberation Council]] (HNLC), however it spared the [[ANVC]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Assam Tribune Online |url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=nov1308/at05 |access-date=2012-10-30 |archivedate=2008-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081205053008/http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=nov1308%2Fat05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

On 12 November, a Bhutanese man who lived in [[Nepal]] and fought against the monarchy was arrested for aiding the Assam attacks. Tenzing G. Zangpo, a senior leader of the [[Druk National Congress]] (DNC), a formation by Bhutanese exiles in Nepal, was picked up with the &quot;home secretary&quot; of the NDFB, Sabin Boro, from a rented house at Japorigog in Guwahati. An unknown source was quoted as saying, &quot;After interrogation, both of them were arrested this morning on the charge of being part of the conspiracy behind October 30 blasts.&quot; The arrest attention from Bangladesh based forces to Bhutan for the first time since the probe was initiated. Police said the DNC claimed to be a political outfit opposing the alleged discrimination of Bhutanese people of Nepali origin by the monarchy since the 1990s.&lt;ref&gt;[http://www.telegraphindia.com/1081113/jsp/northeast/story_10102634.jsp The Telegraph - Calcutta (Kolkata) &amp;#124; Northeast &amp;#124; Bhutan link in Assam blasts]&lt;/ref&gt;

==অপৰাধী==
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী শাকিল আহমেদে ইংগিত দিয়ে যে কিছুদিনৰ পৰা অসমত বৃদ্ধি পোৱা সাম্প্ৰদায়িক ৰায়ত এই বিস্ফোৰণৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছে। তেওঁ কয় যে ঘৃণাৰ ৰাজনীতি এই আক্ৰমণৰ প্ৰকৃত কাৰণ।&lt;ref name=&quot;merinews&quot;/&gt;

অসম চৰকাৰে অপৰাধী নিশ্চতকৰণৰ বাবে এয়া নিচেই কম সময় বুলি কয় যদিও, অসমৰ স্বাস্থ্য মন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই কয়: &quot;যিকোনো সিদ্ধান্ত লবলৈ এয়া নিচেই কম সময় কিন্তু এনে ধাৰাবাহিক বোমা বিস্ফোৰণৰ ক্ষেত্ৰত [[সংযুক্ত মুক্তি বাহিনী, অসম|আলফা]]ৰ এক ইতিহাস আছে।&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ptinews.com/pti%5Cptisite.nsf/0/FB59BF7052A23315652574F2002FBB42?OpenDocument |title=ULFA may be behind serial blasts, Assam Minister |publisher=Press Trust of India |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31 |archivedate=2025-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250120142148/https://www.ptinews.com/pti%5Cptisite.nsf/0/FB59BF7052A23315652574F2002FBB42?OpenDocument |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; অনুসন্ধানকাৰী বিষয়াইও এই ঘটনা বিভেদকামী আলফাই সংঘটিত কৰিছে বুলি সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে। ইতিমধ্যে আলফাৰ বহুসংখ্যক কেডাৰে কিছুদিনৰ আগতে চৰকাৰৰ সৈতে যুদ্ধবিৰতি ঘোষণা কৰিছিল, এই সুযোগতে সুৰক্ষা বাহিনীয়ে অন্য বহু আলফা সদস্যক হত্যা কৰিছিল। সেয়ে যুদ্ধবিৰতিত সন্মত নোহোৱা গোটটো বিস্ফোৰণৰ আঁৰত আছে বুলি কোৱা হৈছিল। অসম আৰক্ষীৰ শীৰ্ষ বিষয়া আৰ এন মাথুৰে কয়, &quot;আলফাই তেওঁলোকৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছে। অন্য কোনো গোটে এনে দৰে একে সময়তে বিস্ফোৰণ কৰাব নোৱাৰে।&quot;&lt;ref name=&quot;kbc&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;newsx&quot;&gt;[[News X]]. October 30, 2008. 13:30&lt;/ref&gt; কিন্তু আলফাই এই বিস্ফোৰণৰ লগত যিকোনো প্ৰকাৰে জড়িত থকাৰ কথা অস্বীকাৰ কৰে।&lt;ref name=&quot;ulfa&quot;&gt;[http://www.idsa.in/idsastrategiccomments/TheOctober30TerroristAttacksinAssam_NGoswami,%20DGogoi_141108 The October 30 Terrorist Attacks in Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228223825/https://idsa.in/idsastrategiccomments/TheOctober30TerroristAttacksinAssam_NGoswami%2C%20DGogoi_141108 |date=2021-02-28 }}. Institute for Defence Studies and Analyses (IDSA). 14-11-2008. Retrieved: 31-10-2016.&lt;/ref&gt; বিভিন্ন প্ৰমানৰ ভিত্তিত আৰক্ষীয়ে বিস্ফোৰণ মূখ্য  সেনাধক্ষ্য ৰঞ্জন দৈমাৰীয়ে ২০০৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত দিয়া আদেশ মৰ্মে [[National Democratic Front of Bodoland|এনডিএফবি]]য়ে সংঘটিত কৰিছিল বুলি সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে।&lt;ref name=&quot;ulfa&quot;/&gt;

==প্ৰতিক্ৰিয়াসমূহ==
===কেন্দ্ৰৰ প্ৰতিক্ৰিয়া===
সেইসময়ৰ বিৰোধী দলৰ নেতা, [[এল. কে. আদৱানী]]য়ে এই বিস্ফোৰণক [[United Progressive Alliance|ইউপিএ]]-নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰ অসফল শাসনৰ ফল বুলি কৈছিল। তেওঁ কৈছিল: &quot;I believe that these blasts are symbolic of the sense of insecurity in the country. This also proves the total failure of the government in combating terrorism&quot;, লগতে তেওঁ বাংলাদেশৰ পৰা অসমলৈ হোৱা অবৈধ প্ৰৱজন, এনে প্ৰৱজনকাৰীৰ বৰ্ধিত প্ৰবাহ, এই বিস্ফোৰণৰ সৈতে সম্পৰ্ক থাকিব পাৰে বুলিও সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/Blasts-symbolic-of-insecurity-in-the-country--Advani/379330|title=Blasts symbolic of insecurity in country: Advani|publisher=IndianExpress|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-31}}&lt;/ref&gt;

পিছদিনা তেওঁ আকৌ বাংলাদেশীৰ অসমলৈ অবৈধ প্ৰৱজনক সন্ত্ৰাসবাদ বৃদ্ধিৰ প্ৰধান কাৰণ বুলি উল্লেখ কৰি কৈছিল &quot;I blame the state and the central government for the blasts in Assam.&quot; তেওঁ প্ৰধান মন্ত্ৰীক প্ৰশ্ন কৰিছিল, &quot;I ask the prime minister, who is elected from Assam, what his government has done after the Supreme Court's landmark judgment on the IMDT (Illegal Migrants Determination by Tribunals) Act indicting the Government of India for having colluded with external aggression. The government only incorporated all those provisions in the struck down IMDT in the Foreigners Act, which the Supreme Court declared as unconstitutional.&quot; তেওঁ ঘটনাস্থলীসমূহ পৰিদৰ্শন কৰিছিল আৰু চিকিৎসালয়লৈ গৈ ভূক্তভোগী সকলৰ খবৰো লৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/bangladesh-migrants-breeding-terrorism-in-assam-advani_100113696.html |title=Bangladesh migrants breeding terrorism in Assam: Advani |publisher=Thaindian.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2011-05-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524091343/http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/bangladesh-migrants-breeding-terrorism-in-assam-advani_100113696.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

গৃহ বিভাগৰ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী [[শ্ৰীপ্ৰকাশ জয়ছৱাল|শ্ৰীপ্ৰকাশ জয়ছৱালে]]ও ঘটাৰ গৰিহনা দি কৈছিল: &quot;The blasts will have no impact on the forthcoming Assembly elections in Mizoram. The Home Ministry has asked for a report on the serial blasts from the Assam government.&quot; তেওঁ দাবী কৰিছিল যে গত চাৰি বৰ্ষত কাৰ্যৰত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ সফল শাসনৰ ফলত উত্তৰ পূৱ ভগ্নীৰাজ্য সমূহত সন্ত্ৰাসবাদী কৰ্যকলাপ ৫০% কম হৈছে।

১ নৱেম্বৰত ইউপিএৰ সভানেত্ৰী [[ছোনিয়া গান্ধী]]ৰ সৈতে অসমলৈ আহি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়েও গভীৰ শোক প্ৰকাশ কৰে আৰু চৰকাৰে এই বিস্ফোৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিক কৰায়ত্ত কৰা আৰু ভূক্তভোগীক ন্যায় প্ৰদান কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সম্ভৱপ্ৰায় সকলো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব বুলি কয়।&lt;ref name=&quot;thaindian&quot;/&gt; ইয়াৰ এদিন আগতে গৃহ মন্ত্ৰী [[শিৱৰাজ পাটিল|শিৱৰাজ পাটিলো]] অসমলৈ আহে আৰু কুকুৰাঝাৰ আৰু গুৱাহাটীৰ বিস্ফোৰণ হোৱা অঞ্চলসমূহ পৰিদৰ্শন কৰে। অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী, জেষ্ঠ আৰক্ষী আৰু প্ৰশাসনিক বিষয়া সকলৰ সৈতে এখন সভা পাতি তেওঁ কৈছিল: &quot;We shall nab the culprits involved in the blasts. Investigations are on and we should be able to come out with something concrete.&quot;&lt;ref name=&quot;ht&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?sectionName=&amp;id=07ddfbe5-844c-4fd3-84c1-45e5fb18442d&amp;MatchID1=4815&amp;TeamID1=6&amp;TeamID2=1&amp;MatchType1=1&amp;SeriesID1=1212&amp;PrimaryID=4815&amp;Headline=PM%2c+Sonia+Gandhi+to+visit+Assam |title=Manmohan Singh, Sonia Gandhi to visit Assam- Hindustan Times |publisher=Hindustantimes.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2011-06-06 |archiveurl=https://archive.ph/20110606000620/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?sectionName=&amp;id=07ddfbe5-844c-4fd3-84c1-45e5fb18442d&amp;MatchID1=4815&amp;TeamID1=6&amp;TeamID2=1&amp;MatchType1=1&amp;SeriesID1=1212&amp;PrimaryID=4815&amp;Headline=PM,+Sonia+Gandhi+to+visit+Assam |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

প্ৰাক্তন প্ৰধান মন্ত্ৰী [[অটল বিহাৰী বাজপেয়ী]]য়ে বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰীয় একতাৰ কথা কৈছিল আৰু বিস্ফোৰণৰ পিছত ইয়াক তেওঁ সামগ্ৰিক [[সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰোধী যুদ্ধ]] বুলি অভিহিত কৰিছল।

===Pan-Indian reactions===
The [[Jharkhand]] government also came out strongly condemning the serial blasts, while having summoned a cabinet meeting in [[Ranchi]] for the next day to discuss the security situation in his region. Deputy Chief Minister, Sudhir Mahto, described the act as one of &quot;cowardice&quot; and said the state machinery had been alerted in Jharkhand following the incident. He added that he expressed confidence that the UPA government at the centre would initiate all necessary steps to rein in anti-national elements who are bent upon weakening the prevailing peace and tranquility, while appealing to the central government to provide adequate compensation to the family members of the victims. While he also denied the fact that the militant activities were on the rise in the country at large during the rule of the UPA government, he expressed concern over the recent revelation that Hindu militants' were involved in the [[29 September 2008 western India bombings|Malegaon incident]]. He said this by alluding to the fact that vested interests were keen on dividing the country by creating panic.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200810301923.htm |title=Jharkhand condemns Assam blasts, to review security |publisher=The Hindi |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31 |location=Chennai, India |archivedate=2011-09-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110913154815/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200810301923.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
Vigilance was also stepped up along the [[West Bengal border]] with Assam following the blasts. Additional security forces were rushed to assist in combing operations to track down those responsible for the blasts attempting to flee from Assam through the border with north Bengal. State's Home Secretary, Ashok Mohan Chakavarty, said an alert had been sounded across West Bengal, with security tightened in the captail city. Further security arrangements were under review, particularly in the border districts where check-posts have been set up.
A senior police official in West Bengal said: &quot;A special alert has been sounded in the region. Vehicles passing through the border with Assam are being checked.&quot; He added that surveillance had also been considerably tightened at West Bengal's international borders with Nepal, Bangladesh and Bhutan.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2008/10/31/stories/2008103161820900.htm |title=Alert in West Bengal |work=The Hindu |date=2008-10-31 |accessdate=2008-10-31 |location=Chennai, India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081103090503/http://www.hindu.com/2008/10/31/stories/2008103161820900.htm |archivedate=2008-11-03 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

[[Uttar Pradesh]] Chief Minister, [[Mayawati]], also strongly condemned the serial blasts, while demanding that the Prime Minister take effective measures to ensure that such incidents are not repeated.&lt;ref name=&quot;expressindia&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.expressindia.com/latest-news/too-early-to-trace-assam-blast-terrorists/379660/ |title=‘Too early to trace Assam blast terrorists’ - Express India |publisher=Expressindia.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2012-09-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120916081222/http://www.expressindia.com/latest-news/too-early-to-trace-assam-blast-terrorists/379660/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া===
এই আক্ৰমণৰ সময়ত [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ সদস্য-সচিব [[বেন কি-মোন]] ভাৰততে আছিল। তেওঁ এজন মূখ পাত্ৰৰ জৰিয়তে এই আক্ৰমণৰ ফলত হোৱা জীৱন হানি তথা ধ্বংশাত্মক ফলাফলৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰ আৰু ভাৰতীয়সকলৰ প্ৰতি গভীৰ দূখ আৰু সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। তেওঁ কয়, &quot;strongly condemns this act of terrorism in its targeting of civilians&quot;, ইয়াৰোপৰি তেওঁ এনে অমানৱীয় হিংসাৰ কোনো ন্যায্যতা নাই বুলিও ঘোষণা কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=28768&amp;Cr=india&amp;Cr1=attack|title=Ban condemns multiple terrorist attacks in north-east India|publisher=[[United Nations|UN]]|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-30}}&lt;/ref&gt;

[[ৰাছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] [[ডিম্ট্ৰী মেডভেডভ]]ৰ মতে এই বোমা বিস্ফোৰণ এক &quot;অমানৱীয় আৰু দানৱীয়&quot; অপৰাধ যাৰ কোনো ন্যায্যতা নাই। [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] [[প্ৰতিভা দেৱী সি পাটিল|প্ৰতিভা পাটিল]] আৰু প্ৰধান মন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙ]]লৈ প্ৰেৰণ কৰা এটা বাৰ্তাত তেওঁ এই &quot;বৰ্বৰ&quot; কাৰ্যৰ বাবে সমবেদনা প্ৰকাশ কৰে আৰু ইয়াৰ বাবে জগৰীয়া সকলক কঠিন শাস্তি প্ৰদান কৰিবলৈ আহ্বান কৰে। তেওঁ কয়: &quot;I learnt with deep indignation about the series of coordinated terrorist acts in Assam, which led to the deaths of scores of innocent people. Such inhuman and monstrous in cruelty crime have no justification. Terrorists guilty of committing this barbarous act must be severely punished.&quot; [[ৰাছিয়াৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী]]য়ে কয়: &quot;The Foreign Ministry of Russia resolutely condemns the acts of terrorists. They have no and cannot have any justification. The criminals must be severely punished for their acts.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.saharasamay.com/samayhtml/articles.aspx?newsid=106988|title=News From Sahara Samay:: Russia condemns &quot;inhuman and monstrous&quot; attack in Assam|publisher=Saharasamay.com|date=|accessdate=2008-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715225800/http://www.saharasamay.com/samayhtml/articles.aspx?newsid=106988|archivedate=2011-07-15|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

এই ঘটনাক বাংলাদেশেও তীব্ৰ গৰিহনা দিয়ে। বৈদেশিক উপদেষ্টা [[ইফতেখৰ আহমেদ চৌধুৰী]]য়ে এই আক্ৰমণক &quot;ভীৰু সন্ত্ৰাসবাদী&quot; কাৰ্য বুলি অভিহিত কৰে, লগতে কয়: &quot;We strongly condemn the bomb blast in the North Eastern India that led to so many deaths and injuries. It is a cowardly act of terrorism. Violence cannot be a tool for achievement of political objectives.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bdnews24.com/details.php?id=66997&amp;cid=2|title=Bangladesh condemns Assam blasts :: Bangladesh :: bdnews24.com :: |publisher=Bdnews24.com |date=|accessdate=2008-11-01}}&lt;/ref&gt;

==লগতে চাওক==
* [[2009 Guwahati bombings|২০০৯ চনৰ গুৱাহাটীৰ বিস্ফোৰণ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{reflist|colwidth=30em}}

[[শ্ৰেণী:সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]]
[[শ্ৰেণী:স্বাধীনোত্তৰ অসম]]</text>
      <sha1>hlk3cav22a1kp5oqmf9jq8mp3hjna95</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649617</id>
      <parentid>649616</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43081" sha1="5gf57e7dooq44tp6ayds0p2oz8z0z3u" xml:space="preserve">{{অনুবাদ}}
{{Infobox civilian attack
| title      = ২০০৮ অসম বোমা বিস্ফোৰণ
| image      = Assam in India.png|thumb|right
| caption    =
| location   = [[অসম]], ভাৰত
| coordinates =
| date       = ৩০ অক্টোবৰ ২০০৮
| time       = ৰাতিপুৱা
| timezone   =
| type       = একাধিক [[ গাড়ী বোমা|বোমা]]
| fatalities = ৮১ &lt;ref name=blasttoll&gt;{{Cite web |title=Assam blast toll rises to 81 |url=http://news.outlookindia.com/item.aspx?627571 |access-date=2012-10-30 |archivedate=2010-11-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101110062929/http://news.outlookindia.com/item.aspx?627571 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
| injuries   = ৪৭০ &lt;ref name=&quot;assamtoll-toi&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;assamblas-TOI&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Serial_blasts_in_Assam_20_dead_100_injured/articleshow/3654301.cms?in_showcase|title=Serial blasts in Assam, 20 dead, 100 injured|date=October 30, 2008|work=Times of India|accessdate=2008-10-30}}&lt;/ref&gt;
| perps      = [[National Democratic Front of Bodoland|NDFB]]
| weapons    = [[RDX]], [[Trinitrotoluene|TNT]] and [[PETN]]&lt;ref name=&quot;assamexplo-TOI&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Car_bombs_were_used_in_Guwahati_blasts/articleshow/3660580.cms|title=Car bombs were used in Guwahati blast|date=November 1, 2008|work=Times of India|accessdate=2008-11-01|first1=Prabin|last1=Kalita}}&lt;/ref&gt;
}}
&lt;!--{{Campaignbox India terrorism}}--&gt;

'''২০০৮ অসম বোমা বিস্ফোৰণ''' ২০০৮ চনৰ ৩০ অক্টোবৰৰ দুপৰীয়া ভাগত [[গুৱাহাটী]] আৰু [[পশ্চিম অসম]]ৰ প্ৰতিবেশী অঞ্চল সমূহত সংঘটিত হৈছিল। প্ৰতিবেদনসমূহৰ মতে প্ৰায় ১৮টা [[বোমা]]ৰ বিস্ফোৰণ ঘটে,&lt;ref name=APP&gt;[http://www.app.com.pk/en_/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=57515&amp;Itemid=2 At least 61 killed and over 470 injured in 18 blasts in Assam]&lt;/ref&gt; যাৰ ফলত কমেও ৬১জন মানুহ নিহত হয় আৰু ৪৭০জনতকৈয়ো অধিক মানুহ আহত হয়।&lt;ref name=&quot;assamtoll-toi&quot;&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/Assam_blasts_toll_rises_to_77_curfew_in_Ganeshguri/articleshow/3658239.cms?TOI_latestnews One arrested for Assam serial blasts]&lt;/ref&gt; এই আক্ৰমণৰ আঁৰত [[এন ডি এফ বি (ৰঞ্জণ দৈমাৰী গোট)]] জড়িত আছিল বুলি সন্দেহ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ndfb&quot;/&gt;

[[File:Blast in ganeshguri.jpg|thumb]]

==বোমা আক্ৰমণ==
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী [[চাকীল আহমেদ|চাকীল আহমেদে]] নিশ্চিত কৰা মতে ১০টা বিস্ফোৰণ ঘটে, যদিও অন্যান্য প্ৰতিবেদনসমূহৰ মতে বোমাৰ তালিকা ১৮ লৈকেও হ'ব পাৰে। বিস্ফোৰণে গুৱাহাটী, [[বৰপেটা ৰ'ড]], [[বঙাইগাঁও]] আৰু [[কোকৰাঝাৰ]] কপাঁই তুলিছিল।

বিস্ফোৰণে গুৱাহাটীৰ পানবজাৰ, ফাঁচী বজাৰ আৰু গণেশগুৰিৰ নিচিনা এলেকাও কপাঁই তোলে যিবোৰ বজাৰ আৰু কাৰ্যালয় যোৱা মানুহেৰে ভৰ্তি হৈ আছিল। কোকৰাঝাৰত তিনিটা বোমা আৰু এটা সম্ভাৱিত হাতবোমা (গ্ৰেনেড), বৰপেটা ৰ'ডত দুটা বোমা আৰু বঙাইগাঁওত এটা বোমাৰ বিস্ফোৰণ ঘটে। ভাৰতীয় সঞ্চাৰ মাধ্যমৰ মতে [[দেৱালী]]ৰ বন্ধৰ ঠিক আগতে হোৱা বাবে ই অপ্ৰত্যাশিত আছিল আৰু ভুক্তভোগীৰ সংখ্যা অধিক হয়। গণেশগুৰিৰ বোমাটো এখন গাড়ীত ৰখা হৈছিল আৰু বিস্ফোৰণটো অসমৰ [[মুখ্যমন্ত্ৰী]]  [[তৰুণ গগৈ]]ৰ চৰকাৰী বাসগৃহৰ পৰা ১০০&amp;nbsp;মিটাৰ দূৰত্বত সংঘটিত হয়।&lt;ref name=&quot;Curfew imposed in Guwahati following blasts&quot; /&gt;

গুৱাহাটীত ৪১ জন, কোকৰাঝাৰত ২১জন আৰু বৰপেটা ৰ'ডত ১৫ জন মানুহৰ মৃত্যু ঘটে।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/India/Assam_blasts_toll_77_violence_in_Ganeshguri/articleshow/3658239.cms |title=One arrested for Assam serial blasts-India-The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date= 2008-10-31|accessdate=2008-11-01}}&lt;/ref&gt; নৱেম্বৰৰ ২ তাৰিখে আৰু ৪ জন আহত লোকে মৃত্যুবৰণ ধৰে। ৩ জনৰ [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত আৰু আন এজনৰ [[বশিষ্ঠ সামৰিক চিকিৎসালয়]]ত দেহাৱসান ঘটে। অন্য ২০জনৰ অৱস্থা সংকটজনক আছিল। &lt;ref name=blasttoll&gt;{{Cite web |title=Assam blast toll rises to 81 |url=http://news.outlookindia.com/item.aspx?627571 |access-date=2012-10-30 |archivedate=2010-11-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101110062929/http://news.outlookindia.com/item.aspx?627571 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

আৰক্ষী অধিকাৰিক সকলে জনোৱা মতে বৃহৎ পৰিমাণৰ বিস্ফোৰক যেনে [[আৰ ডি এক্স]] {{enwiki|RDX}} আৰু অন্যান্য [[C-4 (explosive)|চি - ৪]]ৰ নিচিনা &quot;প্লাস্টিক বিস্ফোৰক&quot; ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বিস্ফোৰণটো ঘটাবলৈ সময়-যন্ত্ৰৰো (Timer) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল বুলি সন্দেহ কৰা হৈছে যিহেতুকে সকলো বিস্ফোৰণ ১৫ মিনিটৰ ভিতৰতে সংঘটিত হৈছিল। অনুসন্ধানৰ পিছ্ত মটৰ চাইকেলৰ ব্যৱহাৰো সন্দেহ কৰা হৈছিল। কিন্তু [[অসম আৰক্ষী]]ৰ প্ৰধান পৰিচালক আৰ. এন. মাথুৰে কোৱা মতে অধিকসংখ্যক বোমা গাড়ীতে সংযুক্ত কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;kbc&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=53493|title=Bomb explosions in India kill 24 peolpe''(sic)''|publisher=[[Kenya Broadcasting Corporation|KBC]]|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524172109/http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=53493|archivedate=2011-05-24|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

সেই সময়ত বহুতে সন্দেহ কৰিছিল এই মুছলিম উগ্ৰপন্থীৰ কাম আৰু সংবাদ মাধ্যমে মুছলিম উগ্ৰপন্থী বুলি প্ৰচাৰ কৰি সাম্প্ৰদায়িক অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰিব বিচাৰিছিল । বিৰোধী ৰাজনৈতিক দল সমূহক মৃতদেহ লৈ ৰাজনীতি কৰা দেখা গৈছিল । ঠেলা গাড়ীত আহত সকলক উঠাই হাস্পতালৰ সলনি ৰাজধানী দিশপুৰলৈ নিয়া দেখা গৈছিল । যাক কয় নিম্ন-ৰাজনীতি । সেই সময়ৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ বলিষ্ঠ পদক্ষেপে অসমক সাম্প্ৰদায়িক সংঘৰ্ষৰ পৰা ৰক্ষা কৰে ।
{{wikinews|Synchronised bombings strike Indian state of Assam}}
তাৎক্ষণিকভাৱে মৃত হোৱা সকলৰ ওপৰিও হতাহতসকলৰ ভিতৰত ৭জন একে ৰাতিয়েই মৃত্যুমুখত পৰে।&lt;ref name=&quot;newkerala&quot;/&gt; 

===তাৎক্ষণিক পৰিণতি===
* Immediately following the attack the [[Government of Assam]] issued a high alert and called out [[paramilitary]] forces to control a potentially volatile situation.&lt;ref name=&quot;merinews&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.merinews.com/catFull.jsp?articleID=146609|title=11 blasts in 15&amp;nbsp;minutes rip Assam, 26 killed|publisher=Merinews|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-30|archivedate=2013-01-28|archiveurl=https://archive.today/20130128220820/http://www.merinews.com/catFull.jsp?articleID=146609|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; Security was also increased in the [[Jalpaiguri]] district following the blasts. The police and [[Sima Suraksha Bal]] ([[Border Security Force]]) were said to be keeping a joint vigilance along the Bangladesh border. The superintendent of police, Jalpaiguri, Manoj Varma, said that police had been instructed to keep a round the clock vigilance over important public places in the district.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thestatesman.net/page.news.php?clid=10&amp;theme=&amp;usrsess=1&amp;id=229022 |title=Jalpaiguri police step up vigilance after Assam blasts |publisher=The Statesman |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110607122208/http://www.thestatesman.net/page.news.php?clid=10&amp;theme=&amp;usrsess=1&amp;id=229022 |archivedate=2011-06-07 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
* Following the blasts, angry crowds clashed with police in some areas of Guwahati. Some people were injured in the clash and, at one point, police had to fire in the air to disperse an angry mob. It was also reported on the television media that mobs were hampering efforts by police and the fire brigade to clean up after the blasts. The mobs were seen attacking police and fire equipment. A [[curfew]] had been imposed in Guwahati and some other cities of Assam following the serial bomb blasts.&lt;ref name=&quot;Curfew imposed in Guwahati following blasts&quot;&gt;{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/curfew-imposed-in-guwahati-following-blasts/77058-3.html|title=Curfew imposed in Guwahati following blasts|date=Oct 30, 2008|publisher=IBN Live|accessdate=2008-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081102100520/http://ibnlive.in.com/news/curfew-imposed-in-guwahati-following-blasts/77058-3.html|archivedate=2008-11-02|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
* It was also reported that members of the Assamese diaspora trying to contact relatives following the blasts faced jammed telephone networks, making it impossible to get information out of the region.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thaindian.com/newsportal/world-news/panic-grips-assamese-in-delhi-after-assam-serial-blasts_100113031.html|title=Panic grips Assamese in Delhi after Assam serial blasts|publisher=Thaindian|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-31|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303180508/http://www.thaindian.com/newsportal/world-news/panic-grips-assamese-in-delhi-after-assam-serial-blasts_100113031.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
* [[Gauhati Medical College and Hospital]] where the victims are being treated has reported acute shortage of blood. The Health Minister [[Himanta Biswa Sarmah]] has urged the people to donate blood. [[Asom Gana Parishad]] has directed the party cadres to donate blood. Several NGOs and volunteers of social organisations have come forward to [[blood donation|donate blood]] and provide help to family members of the injured and those who have lost their lives.&lt;ref name=&quot;Assam struggles to keep blood supply going&quot;&gt;{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/assam-struggles-to-keep-blood-supply-going/77091-3.html?from=rssfeed|title=Assam struggles to keep blood supply going|date=Oct 30, 2008|publisher=IBN Live|accessdate=2008-10-30|archivedate=2011-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110522124331/http://ibnlive.in.com/news/assam-struggles-to-keep-blood-supply-going/77091-3.html?from=rssfeed|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
* In response to the [[Tarun Gogoi]] government's alleged failure to protect Assam, a motley crowd attempted to storm into the state secretariat with two charred bodies from the blasts as hundreds more took to the streets in protest. The mob, shouting slogans like &quot;''Tarun Gogoi murdabad''&quot;, was stopped at the gates of the seat of government by the security staff. They also demanded that &quot;Gogoi come out and see what your failure to protect the people has caused. It has killed innocent people.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/India/Angry_mob_tries_to_storm_state_secretariat_in_Assam/articleshow/3655869.cms |title=Angry mob tries to storm state secretariat in Assam |publisher=The Times of India |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31}}&lt;/ref&gt;

===Follow up===
On the same day a convoy of police cars in Assam came under fire from rebels resulting in seven police and three civilian casualties.&lt;!--Source was from the television, I'm trying to look for an online source--&gt;

===Consequences===
A spontaneous ''[[bandh]]'', total shut down, was observed the next day at Kokrajhar on a call given by the [[Vishva Hindu Parishad]] (VHP), the [[Bharatiya Janata Party]] (BJP), and the [[Bajrang Dal]],&lt;ref name=&quot;ht&quot;/&gt; while schools and educational institutions also remained closed in Guwahati. Only a few shops in the capital were opened and vehicular traffic was thin with most people choosing to stay indoors. BJP leader [[L. K. Advani]], who arrived in Assam on the same morning, visited the blast site near the Deputy Commissioner's office, where he also faced a group of angry lawyers who shouted slogans saying &quot;Advani go back.&quot; He also visited the [[Gauhati Medical College and Hospital]] and met the injured. The Union [[Home Minister]] [[Shivraj Patil]], who was arrived later in the day, visited Kokrajhar and Barpeta. He also held a high-level meeting at the Lokopriyo Gopinath Bordoloi International Airport in the evening. Attendance in commercial areas where offices are located was thin, and in many areas shops and business establishments, particularly those in and around the blast sites remained closed. Few public transport were seen plying on the roads in the morning. The opposition [[Asom Gana Parishad]] observed a ''[[Black Day]]'' with all its leaders and cadres sporting black badges. Lawyers from both Gauhati High Court and the Sessions Court in Guwahati abstained from work and held protests outside the court premises.&lt;ref name=&quot;pti&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ptinews.com/pti%5Cptisite.nsf/0/5F155A84FA22E068652574F3002D2033?OpenDocument |title=Total shut down in blast-hit Kokrajhar |publisher=Ptinews.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2025-01-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250122005837/https://www.ptinews.com/pti%5Cptisite.nsf/0/5F155A84FA22E068652574F3002D2033?OpenDocument |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

A curfew was again clamped on the worst-hit Ganeshguri in the afternoon, after the initial curfew was relaxed the previous evening, as an angry mob braved tight security in the presence of the city SS and went on a rampage. The police then resorted to firing blanks, injuring at least five people in the ensuing melee. The leader of the opposition and former Deputy Prime Minister Advani visited the spot just minutes before the disturbance.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mynews.in/fullstory.aspx?storyid=12057 |title=Blast-ravaged Assam observes spontaneous bandhs&amp;nbsp;INDIA&amp;nbsp;NEWS MyNews.in: |publisher=Mynews.in |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2011-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111003040409/http://www.mynews.in/fullstory.aspx?storyid=12057 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

On November 1 the prime minister was set to visit his home constitency to take the stock of the situation after the blasts. He would meet the Assam Governor [[Shiv Charan Mathur]] and Chief Minister [[Tarun Gogoi]], as well as visit the [[Gauhati Medical College and Hospital]] to see the injured in the blasts.&lt;ref name=&quot;thaindian&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.thaindian.com/newsportal/india-news/manmohan-singh-to-visit-blast-affected-areas-of-assam_100113828.html |title=Manmohan Singh to visit blast affected areas of Assam |publisher=Thaindian.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2011-05-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524091309/http://www.thaindian.com/newsportal/india-news/manmohan-singh-to-visit-blast-affected-areas-of-assam_100113828.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

As a result of this blast, the biggest in Assamese history, CM Gogoi moved to recruit 4,000 more police personnel in all ranks to augment the strength of the police force to over 65,000 before the end of the year as part of Assam's counter-terrorism plan. He added the necessity of such a move was predicated by having experienced 605 bomb blasts in the least eight years, each of which caused significant devastation to life and property. He added that police and other security personnel had also recovered or defused more than 5,000 bombs and grenades.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Assam to recruit additional 4000 police personnel to check terror |url=http://news.webindia123.com/news/Articles/World/20081109/1099887.html |access-date=2012-10-30 |archivedate=2012-02-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120213105620/http://news.webindia123.com/news/Articles/World/20081109/1099887.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==অনুসন্ধান==
কেন্দ্ৰীয় গৃহ সচিব, [[মধুকৰ গুপ্তা]]ই কয় যে নতুন দিল্লীৰ পৰা অহা বিচক্ষণ [[ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষা ৰক্ষী]]ৰ এটা গোটে গনেশগুৰী, উপায়ুক্তৰ কাৰ্য্যালয় আৰু ফাঁচী বজাৰৰ বিস্ফোৰণস্থলী সমূহ পৰিদৰ্শন কৰিছে।&lt;ref name=&quot;pti&quot;/&gt;বিস্ফোৰণৰ অনুসন্ধান কৰিবলৈ গৃহ মন্ত্ৰালয়ৰ বিষয়াৰে গঠিত এক উচ্চ-পৰ্যায়ৰ দলে ঘটনাস্থলী পৰিদৰ্শন তথা পৰীক্ষণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Central_team_to_visit_blast_sites_in_Assam_/articleshow/3654835.cms |title=Central team to visit blast sites in Assam -India-The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date= 2008-10-30|accessdate=2008-11-01}}&lt;/ref&gt;

আৰক্ষীয়ে ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰত বহুতো সন্দেহজনক ব্যক্তিক আটক কৰে।&lt;ref name=&quot;newkerala&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.newkerala.com/topstory-fullnews-38688.html |title=Toll in Assam blasts rises to 71, dozen suspects held |publisher=New Kerala |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31}}&lt;/ref&gt; আক্ৰমণটোৰ সৈতে সম্পৰ্কথকা দুজন ব্যক্তিক নগাঁওৰ পৰা আটক কৰা হয়। আছিব মহম্মদ নিজামি আৰু জুলফিকৰ আলি, গনেশগুৰি আৰু গুৱাহাটী অঞ্চলত হোৱা বিস্ফোৰণৰ বোমা সংস্থাপন কৰা গাড়ী দুখনৰ গৰাকী আছিল।&lt;ref name=&quot;thaindian&quot;/&gt;

On 1 November, the army told the Prime Minister that it had previously intercepted a message from Calcutta one week before the incident that said: &quot;Attack Guwahati.&quot; The army told the PM that had known about the impending terror strikes in the western Assam towns for six weeks and had tried to prevent them. Lt. Gen. B.S. Jaswal, of the GOC 4 Corps, told the PM the army had received &quot;non-specific&quot; information on September 17 about possible strikes in Guwahati, Barpeta Road and Kokrajhar. CM Gogoi, who heads Assam's unified command that includes the army, corroborated the message with Singh. In admitting such knowledge he added that the government did not anticipate the scale of the blasts. The government then also formed a special team, headed by the inspector-general of police (special task force), R. Chandranathan, to probe the blasts and issue a report within 30 days.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.telegraphindia.com/1081102/jsp/frontpage/story_10051917.jsp
|title=Message from Calcutta: Attack Guwahati
|publisher=www.telegraphindia.com
|accessdate=2008-11-04
|date=November 2, 2008
|last=
|first=
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081210165253/http://www.telegraphindia.com/1081102/jsp/frontpage/story_10051917.jsp
|archivedate=2008-12-10
|deadurl=no
}}&lt;/ref&gt;

অসমৰ এই বোমা বিস্ফোৰণ নেচনেল ডেমক্ৰেটিক ফণ্ট অৱ বড়োলেণ্ড (NDFB)ৰ এটা গোটে সংঘটিত কৰিছে বুলি প্ৰমাণ পোৱা যায়। ফলত পূৰ্বতে হোজীয়ে সংঘটিত কৰিছে বুলি কৰা আৰোপ মিছা বুলি প্ৰমানিত হয়। আৰক্ষীয়ে প্ৰকাশ কৰে যে কোনো অজ্ঞাত ইছলামিক ছিকিউৰিটি ফৰ্চ-ইণ্ডিয়ান মুজাহিদিনে স্থানীয় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰলৈ পঠিওৱা বাৰ্তা এটা উৰাবাতৰিহে আছিল। আক্ৰমণৰ কমেও ছয় সপ্তাহ আগতেই দুই বা তিনিখন [[মাৰুতি ৮০০]] গাড়ী ব্যৱহাৰ কৰি এনডিএফবি সদস্যই বোমা সমূহ হৰবৰাহ কৰিছিল বুলি অসম আৰক্ষীৰ অনুসন্ধানকাৰী বিষয়াই নিৰ্ধাৰণ কৰে। Interrogation of suspects linked to the fabrication of the car-bombs led investigators to believe that there were orders to initiate the operation by the NDFB founder-chief, Rajan Daimary, as early as September. Daimary, believed to shuttle between Bangkok, Manila and Singapore, is said to have authorised the attacks to signal a frustration with the lack of progress in talks between the NDFB and the Indian government.&lt;ref name=&quot;ndfb&quot;&gt;{{Cite web |title=The Muslim News |url=http://www.muslimnews.co.uk/news/news.php?article=15130 |access-date=2012-10-30 |archivedate=2008-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081207184009/http://www.muslimnews.co.uk/news/news.php?article=15130 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; Following this, the Indian government decided to clamp down on the organization and other regional outfits. A ban on the NDFB, set to expire in 2008, was extended by two years. The [[Cabinet Committee on Security]] also decided to re-impose a ban on the outlawed [[ULFA]], [[Hynniewtrep National Liberation Council]] (HNLC), however it spared the [[ANVC]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Assam Tribune Online |url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=nov1308/at05 |access-date=2012-10-30 |archivedate=2008-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081205053008/http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=nov1308%2Fat05 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

On 12 November, a Bhutanese man who lived in [[Nepal]] and fought against the monarchy was arrested for aiding the Assam attacks. Tenzing G. Zangpo, a senior leader of the [[Druk National Congress]] (DNC), a formation by Bhutanese exiles in Nepal, was picked up with the &quot;home secretary&quot; of the NDFB, Sabin Boro, from a rented house at Japorigog in Guwahati. An unknown source was quoted as saying, &quot;After interrogation, both of them were arrested this morning on the charge of being part of the conspiracy behind October 30 blasts.&quot; The arrest attention from Bangladesh based forces to Bhutan for the first time since the probe was initiated. Police said the DNC claimed to be a political outfit opposing the alleged discrimination of Bhutanese people of Nepali origin by the monarchy since the 1990s.&lt;ref&gt;[http://www.telegraphindia.com/1081113/jsp/northeast/story_10102634.jsp The Telegraph - Calcutta (Kolkata) &amp;#124; Northeast &amp;#124; Bhutan link in Assam blasts]&lt;/ref&gt;

==অপৰাধী==
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী শাকিল আহমেদে ইংগিত দিয়ে যে কিছুদিনৰ পৰা অসমত বৃদ্ধি পোৱা সাম্প্ৰদায়িক ৰায়ত এই বিস্ফোৰণৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছে। তেওঁ কয় যে ঘৃণাৰ ৰাজনীতি এই আক্ৰমণৰ প্ৰকৃত কাৰণ।&lt;ref name=&quot;merinews&quot;/&gt;

অসম চৰকাৰে অপৰাধী নিশ্চতকৰণৰ বাবে এয়া নিচেই কম সময় বুলি কয় যদিও, অসমৰ স্বাস্থ্য মন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই কয়: &quot;যিকোনো সিদ্ধান্ত লবলৈ এয়া নিচেই কম সময় কিন্তু এনে ধাৰাবাহিক বোমা বিস্ফোৰণৰ ক্ষেত্ৰত [[সংযুক্ত মুক্তি বাহিনী, অসম|আলফা]]ৰ এক ইতিহাস আছে।&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ptinews.com/pti%5Cptisite.nsf/0/FB59BF7052A23315652574F2002FBB42?OpenDocument |title=ULFA may be behind serial blasts, Assam Minister |publisher=Press Trust of India |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31 |archivedate=2025-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250120142148/https://www.ptinews.com/pti%5Cptisite.nsf/0/FB59BF7052A23315652574F2002FBB42?OpenDocument |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; অনুসন্ধানকাৰী বিষয়াইও এই ঘটনা বিভেদকামী আলফাই সংঘটিত কৰিছে বুলি সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে। ইতিমধ্যে আলফাৰ বহুসংখ্যক কেডাৰে কিছুদিনৰ আগতে চৰকাৰৰ সৈতে যুদ্ধবিৰতি ঘোষণা কৰিছিল, এই সুযোগতে সুৰক্ষা বাহিনীয়ে অন্য বহু আলফা সদস্যক হত্যা কৰিছিল। সেয়ে যুদ্ধবিৰতিত সন্মত নোহোৱা গোটটো বিস্ফোৰণৰ আঁৰত আছে বুলি কোৱা হৈছিল। অসম আৰক্ষীৰ শীৰ্ষ বিষয়া আৰ এন মাথুৰে কয়, &quot;আলফাই তেওঁলোকৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছে। অন্য কোনো গোটে এনে দৰে একে সময়তে বিস্ফোৰণ কৰাব নোৱাৰে।&quot;&lt;ref name=&quot;kbc&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;newsx&quot;&gt;[[News X]]. October 30, 2008. 13:30&lt;/ref&gt; কিন্তু আলফাই এই বিস্ফোৰণৰ লগত যিকোনো প্ৰকাৰে জড়িত থকাৰ কথা অস্বীকাৰ কৰে।&lt;ref name=&quot;ulfa&quot;&gt;[http://www.idsa.in/idsastrategiccomments/TheOctober30TerroristAttacksinAssam_NGoswami,%20DGogoi_141108 The October 30 Terrorist Attacks in Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228223825/https://idsa.in/idsastrategiccomments/TheOctober30TerroristAttacksinAssam_NGoswami%2C%20DGogoi_141108 |date=2021-02-28 }}. Institute for Defence Studies and Analyses (IDSA). 14-11-2008. Retrieved: 31-10-2016.&lt;/ref&gt; বিভিন্ন প্ৰমানৰ ভিত্তিত আৰক্ষীয়ে বিস্ফোৰণ মূখ্য  সেনাধক্ষ্য ৰঞ্জন দৈমাৰীয়ে ২০০৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত দিয়া আদেশ মৰ্মে [[National Democratic Front of Bodoland|এনডিএফবি]]য়ে সংঘটিত কৰিছিল বুলি সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে।&lt;ref name=&quot;ulfa&quot;/&gt;

==প্ৰতিক্ৰিয়াসমূহ==
===কেন্দ্ৰৰ প্ৰতিক্ৰিয়া===
সেইসময়ৰ বিৰোধী দলৰ নেতা, [[এল. কে. আদৱানী]]য়ে এই বিস্ফোৰণক [[United Progressive Alliance|ইউপিএ]]-নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰ অসফল শাসনৰ ফল বুলি কৈছিল। তেওঁ কৈছিল: &quot;I believe that these blasts are symbolic of the sense of insecurity in the country. This also proves the total failure of the government in combating terrorism&quot;, লগতে তেওঁ বাংলাদেশৰ পৰা অসমলৈ হোৱা অবৈধ প্ৰৱজন, এনে প্ৰৱজনকাৰীৰ বৰ্ধিত প্ৰবাহ, এই বিস্ফোৰণৰ সৈতে সম্পৰ্ক থাকিব পাৰে বুলিও সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/Blasts-symbolic-of-insecurity-in-the-country--Advani/379330|title=Blasts symbolic of insecurity in country: Advani|publisher=IndianExpress|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-31}}&lt;/ref&gt;

পিছদিনা তেওঁ আকৌ বাংলাদেশীৰ অসমলৈ অবৈধ প্ৰৱজনক সন্ত্ৰাসবাদ বৃদ্ধিৰ প্ৰধান কাৰণ বুলি উল্লেখ কৰি কৈছিল &quot;I blame the state and the central government for the blasts in Assam.&quot; তেওঁ প্ৰধান মন্ত্ৰীক প্ৰশ্ন কৰিছিল, &quot;I ask the prime minister, who is elected from Assam, what his government has done after the Supreme Court's landmark judgment on the IMDT (Illegal Migrants Determination by Tribunals) Act indicting the Government of India for having colluded with external aggression. The government only incorporated all those provisions in the struck down IMDT in the Foreigners Act, which the Supreme Court declared as unconstitutional.&quot; তেওঁ ঘটনাস্থলীসমূহ পৰিদৰ্শন কৰিছিল আৰু চিকিৎসালয়লৈ গৈ ভূক্তভোগী সকলৰ খবৰো লৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/bangladesh-migrants-breeding-terrorism-in-assam-advani_100113696.html |title=Bangladesh migrants breeding terrorism in Assam: Advani |publisher=Thaindian.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2011-05-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524091343/http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/bangladesh-migrants-breeding-terrorism-in-assam-advani_100113696.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

গৃহ বিভাগৰ কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী [[শ্ৰীপ্ৰকাশ জয়ছৱাল|শ্ৰীপ্ৰকাশ জয়ছৱালে]]ও ঘটাৰ গৰিহনা দি কৈছিল: &quot;The blasts will have no impact on the forthcoming Assembly elections in Mizoram. The Home Ministry has asked for a report on the serial blasts from the Assam government.&quot; তেওঁ দাবী কৰিছিল যে গত চাৰি বৰ্ষত কাৰ্যৰত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ সফল শাসনৰ ফলত উত্তৰ পূৱ ভগ্নীৰাজ্য সমূহত সন্ত্ৰাসবাদী কৰ্যকলাপ ৫০% কম হৈছে।

১ নৱেম্বৰত ইউপিএৰ সভানেত্ৰী [[ছোনিয়া গান্ধী]]ৰ সৈতে অসমলৈ আহি প্ৰধানমন্ত্ৰীয়েও গভীৰ শোক প্ৰকাশ কৰে আৰু চৰকাৰে এই বিস্ফোৰণৰ আঁৰৰ ব্যক্তিক কৰায়ত্ত কৰা আৰু ভূক্তভোগীক ন্যায় প্ৰদান কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সম্ভৱপ্ৰায় সকলো পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব বুলি কয়।&lt;ref name=&quot;thaindian&quot;/&gt; ইয়াৰ এদিন আগতে গৃহ মন্ত্ৰী [[শিৱৰাজ পাটিল|শিৱৰাজ পাটিলো]] অসমলৈ আহে আৰু কুকুৰাঝাৰ আৰু গুৱাহাটীৰ বিস্ফোৰণ হোৱা অঞ্চলসমূহ পৰিদৰ্শন কৰে। অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী, জেষ্ঠ আৰক্ষী আৰু প্ৰশাসনিক বিষয়া সকলৰ সৈতে এখন সভা পাতি তেওঁ কৈছিল: &quot;We shall nab the culprits involved in the blasts. Investigations are on and we should be able to come out with something concrete.&quot;&lt;ref name=&quot;ht&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?sectionName=&amp;id=07ddfbe5-844c-4fd3-84c1-45e5fb18442d&amp;MatchID1=4815&amp;TeamID1=6&amp;TeamID2=1&amp;MatchType1=1&amp;SeriesID1=1212&amp;PrimaryID=4815&amp;Headline=PM%2c+Sonia+Gandhi+to+visit+Assam |title=Manmohan Singh, Sonia Gandhi to visit Assam- Hindustan Times |publisher=Hindustantimes.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2011-06-06 |archiveurl=https://archive.ph/20110606000620/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?sectionName=&amp;id=07ddfbe5-844c-4fd3-84c1-45e5fb18442d&amp;MatchID1=4815&amp;TeamID1=6&amp;TeamID2=1&amp;MatchType1=1&amp;SeriesID1=1212&amp;PrimaryID=4815&amp;Headline=PM,+Sonia+Gandhi+to+visit+Assam |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

প্ৰাক্তন প্ৰধান মন্ত্ৰী [[অটল বিহাৰী বাজপেয়ী]]য়ে বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰীয় একতাৰ কথা কৈছিল আৰু বিস্ফোৰণৰ পিছত ইয়াক তেওঁ সামগ্ৰিক [[সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰোধী যুদ্ধ]] বুলি অভিহিত কৰিছল।

===Pan-Indian reactions===
The [[Jharkhand]] government also came out strongly condemning the serial blasts, while having summoned a cabinet meeting in [[Ranchi]] for the next day to discuss the security situation in his region. Deputy Chief Minister, Sudhir Mahto, described the act as one of &quot;cowardice&quot; and said the state machinery had been alerted in Jharkhand following the incident. He added that he expressed confidence that the UPA government at the centre would initiate all necessary steps to rein in anti-national elements who are bent upon weakening the prevailing peace and tranquility, while appealing to the central government to provide adequate compensation to the family members of the victims. While he also denied the fact that the militant activities were on the rise in the country at large during the rule of the UPA government, he expressed concern over the recent revelation that Hindu militants' were involved in the [[29 September 2008 western India bombings|Malegaon incident]]. He said this by alluding to the fact that vested interests were keen on dividing the country by creating panic.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200810301923.htm |title=Jharkhand condemns Assam blasts, to review security |publisher=The Hindi |date=2008-10-30 |accessdate=2008-10-31 |location=Chennai, India |archivedate=2011-09-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110913154815/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/002200810301923.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
Vigilance was also stepped up along the [[West Bengal border]] with Assam following the blasts. Additional security forces were rushed to assist in combing operations to track down those responsible for the blasts attempting to flee from Assam through the border with north Bengal. State's Home Secretary, Ashok Mohan Chakavarty, said an alert had been sounded across West Bengal, with security tightened in the captail city. Further security arrangements were under review, particularly in the border districts where check-posts have been set up.
A senior police official in West Bengal said: &quot;A special alert has been sounded in the region. Vehicles passing through the border with Assam are being checked.&quot; He added that surveillance had also been considerably tightened at West Bengal's international borders with Nepal, Bangladesh and Bhutan.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2008/10/31/stories/2008103161820900.htm |title=Alert in West Bengal |work=The Hindu |date=2008-10-31 |accessdate=2008-10-31 |location=Chennai, India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081103090503/http://www.hindu.com/2008/10/31/stories/2008103161820900.htm |archivedate=2008-11-03 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

[[Uttar Pradesh]] Chief Minister, [[Mayawati]], also strongly condemned the serial blasts, while demanding that the Prime Minister take effective measures to ensure that such incidents are not repeated.&lt;ref name=&quot;expressindia&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.expressindia.com/latest-news/too-early-to-trace-assam-blast-terrorists/379660/ |title=‘Too early to trace Assam blast terrorists’ - Express India |publisher=Expressindia.com |date= |accessdate=2008-11-01 |archivedate=2012-09-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120916081222/http://www.expressindia.com/latest-news/too-early-to-trace-assam-blast-terrorists/379660/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

===আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া===
এই আক্ৰমণৰ সময়ত [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ সদস্য-সচিব [[বেন কি-মোন]] ভাৰততে আছিল। তেওঁ এজন মূখ পাত্ৰৰ জৰিয়তে এই আক্ৰমণৰ ফলত হোৱা জীৱন হানি তথা ধ্বংশাত্মক ফলাফলৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰ আৰু ভাৰতীয়সকলৰ প্ৰতি গভীৰ দূখ আৰু সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। তেওঁ কয়, &quot;strongly condemns this act of terrorism in its targeting of civilians&quot;, ইয়াৰোপৰি তেওঁ এনে অমানৱীয় হিংসাৰ কোনো ন্যায্যতা নাই বুলিও ঘোষণা কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=28768&amp;Cr=india&amp;Cr1=attack|title=Ban condemns multiple terrorist attacks in north-east India|publisher=[[United Nations|UN]]|date=2008-10-30|accessdate=2008-10-30}}&lt;/ref&gt;

[[ৰাছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] [[ডিম্ট্ৰী মেডভেডভ]]ৰ মতে এই বোমা বিস্ফোৰণ এক &quot;অমানৱীয় আৰু দানৱীয়&quot; অপৰাধ যাৰ কোনো ন্যায্যতা নাই। [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] [[প্ৰতিভা দেৱী সি পাটিল|প্ৰতিভা পাটিল]] আৰু প্ৰধান মন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙ]]লৈ প্ৰেৰণ কৰা এটা বাৰ্তাত তেওঁ এই &quot;বৰ্বৰ&quot; কাৰ্যৰ বাবে সমবেদনা প্ৰকাশ কৰে আৰু ইয়াৰ বাবে জগৰীয়া সকলক কঠিন শাস্তি প্ৰদান কৰিবলৈ আহ্বান কৰে। তেওঁ কয়: &quot;I learnt with deep indignation about the series of coordinated terrorist acts in Assam, which led to the deaths of scores of innocent people. Such inhuman and monstrous in cruelty crime have no justification. Terrorists guilty of committing this barbarous act must be severely punished.&quot; [[ৰাছিয়াৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী]]য়ে কয়: &quot;The Foreign Ministry of Russia resolutely condemns the acts of terrorists. They have no and cannot have any justification. The criminals must be severely punished for their acts.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.saharasamay.com/samayhtml/articles.aspx?newsid=106988|title=News From Sahara Samay:: Russia condemns &quot;inhuman and monstrous&quot; attack in Assam|publisher=Saharasamay.com|date=|accessdate=2008-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715225800/http://www.saharasamay.com/samayhtml/articles.aspx?newsid=106988|archivedate=2011-07-15|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

এই ঘটনাক বাংলাদেশেও তীব্ৰ গৰিহনা দিয়ে। বৈদেশিক উপদেষ্টা [[ইফতেখৰ আহমেদ চৌধুৰী]]য়ে এই আক্ৰমণক &quot;ভীৰু সন্ত্ৰাসবাদী&quot; কাৰ্য বুলি অভিহিত কৰে, লগতে কয়: &quot;We strongly condemn the bomb blast in the North Eastern India that led to so many deaths and injuries. It is a cowardly act of terrorism. Violence cannot be a tool for achievement of political objectives.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bdnews24.com/details.php?id=66997&amp;cid=2|title=Bangladesh condemns Assam blasts :: Bangladesh :: bdnews24.com :: |publisher=Bdnews24.com |date=|accessdate=2008-11-01}}&lt;/ref&gt;

==লগতে চাওক==
* [[2009 Guwahati bombings|২০০৯ চনৰ গুৱাহাটীৰ বিস্ফোৰণ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{reflist|colwidth=30em}}

[[শ্ৰেণী:সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]]
[[শ্ৰেণী:স্বাধীনোত্তৰ অসম]]</text>
      <sha1>5gf57e7dooq44tp6ayds0p2oz8z0z3u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সৰ্বানন্দ সিংহ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31743</id>
    <revision>
      <id>649530</id>
      <parentid>646613</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:12:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58639-35</username>
        <id>52675</id>
      </contributor>
      <comment>/* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু বংশ পৰিচয় */</comment>
      <origin>649530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24404" sha1="1blv6o2280272j2xc1gr87perzou5a1" xml:space="preserve">
{{তথ্যছক লেখক
| name        = সৰ্বানন্দ সিংহ
| image       = Statue of Matak King Sarbananda Singha in the middle of Tinkunia Pukhuri, Tinsukia. 01.jpg
| caption     = তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰীত থকা সৰ্বানন্দ সিংহৰ প্ৰতিমূৰ্তি
| birth_name  = মেজেৰা
| birth_date  =
| birth_place = উজনি অসমৰ ডিব্ৰু অঞ্চল
| death_date  = ২ জানুৱাৰী, ১৮৩৯
| nationality =
| education   =
| religion    =
| known_for   = মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্যৰ শাসন
}}

'''সৰ্বানন্দ সিংহ''' (আদি নাম '''মেজেৰা'''; মৃত্যু ২ জানুৱাৰী ১৮৩৯), মাটিবৰ নামৰেও পৰিচিত, [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এগৰাকী নেতা আৰু পূব অসমৰ স্বায়ত্তশাসিত [[মটক ৰাজ্য]]ৰ প্ৰথম শাসক আছিল। তেওঁ বুৰুক [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] বংশোদ্ভৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Dutta190&quot;&gt;&quot;Mejera now assumed the name Sarbananda Singha and took the title 'Swargadeo'.&quot; {{harvcol|Dutta|1985|p=190}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Buruk&quot;/&gt; মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত তেওঁ আহোম শাসনৰ বিৰুদ্ধে নেতৃত্ব দিছিল আৰু বৰ্তমানৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ বেংমৰাক কেন্দ্ৰ কৰি নিজৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁৰ অধীনৰ মটক ৰাজ্য ১৮০৫ চনত আহোম চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা বন্দোবস্তৰ পিছত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইংৰাজী প্ৰবন্ধৰ বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁ ১৮০৫ চনৰ পৰা ১৮৩৯ চনলৈ মটক ৰাজ্য শাসন কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks, the Morans, and the Moamaria Rebellion |publisher=Omsons |year=1996 |isbn=978-8171171491 |page=90}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&amp;q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}&lt;/ref&gt;

[[File:Burial of Matak King Sarbananda Singh or Mejera(Rangagora road, Tinsukia).jpg|thumb|তিনিচুকীয়া জিলাৰ ৰঙাগড়া ৰোডত থকা মটক ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহৰ মৈদামৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ।]]
==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু বংশ পৰিচয়==
সৰ্বানন্দ সিংহৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৰুৎনন্দন। তেওঁৰ জন্মৰ নাম আছিল মেজেৰা। তেওঁ [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|বুৰুক চুতীয়া]] বংশৰ লোক আছিল। শ্ৰীষ্টিধৰ দত্তই পি. শইকীয়াৰ মত উদ্ধৃত কৰি উল্লেখ কৰিছে যে বুৰুক চুতীয়াসকল চুতীয়া ৰাজবংশৰ প্ৰত্যক্ষ বংশধৰ আৰু মটকসকলৰ শাসক সৰ্বানন্দ সিংহ বুৰুক চুতীয়া আছিল।&lt;ref name=&quot;Buruk&quot;&gt;&quot;The Buruk-Chutiyas, according to P. Saikia are the direct descendants of the Chutia royal family. Sarbananda Singha, the rulers of the Mataks is said to be a Buruk-Chutiya by caste.&quot; {{harvcol|Dutta|1985|p=31}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃ মৰুৎনন্দনৰ স্মৃতিত বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়াত থকা উদ্যানখনৰ নাম ''মৰুৎনন্দন কানন'' ৰখা হৈছে।

১৮৩৮ চনত প্ৰকাশিত ''Journal of the Asiatic Society of Bengal''-ৰ এটা বিৱৰণত বৰসেনাপতি মাটিবৰক বুৰুক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। বিৱৰণটো অনুসৰি তেওঁৰ পিতৃ আৰু পিতামহৰ আদি বাসস্থান [[শদিয়া]] অঞ্চলত আছিল, আনহাতে মাটিবৰৰ জন্ম হৈছিল উজনি ডিব্ৰু অঞ্চলত।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1838 |volume=7 |page=677 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/123637#page/119/mode/1up |quote=The Bor Senapati is a Boorook Sooteah; his ancestors were natives of the district of Sadiya; but he was born on the Upper Dibroo.}}&lt;/ref&gt; এডৱাৰ্ড গেইটেও তেওঁৰ ''A History of Assam'' গ্ৰন্থত বৰসেনাপতিক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোক বুলি উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=190 |quote=The Barsenapati was a Chutiya by tribe.}}&lt;/ref&gt; ১৯৬১ চনৰ ''অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা''ত প্ৰকাশিত ''চুতীয়া জাতি'' শীৰ্ষক ৰচনাত সৰ্বানন্দ ৰাজকুমাৰে [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ বংশ পৰিচয় সম্পৰ্কে আলোচনা কৰিছে। ৰাজকুমাৰৰ বিৱৰণ অনুসৰি, তেতিয়াৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাৰ চাবুৱা-পোলোঙা মৌজাৰ পোলোঙা গাঁৱত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ লঙ্কেশ্বৰ গোহাঁয়ে সৰ্বানন্দ সিংহ মৰাণ নহয়, বুৰুক চুতীয়াহে আছিল বুলি তেওঁক জনাইছিল। ৰাজকুমাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছে যে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত থকা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰসকলৰ সৈতে মৰাণসকলৰ কোনো সামাজিক সম্পৰ্ক নাছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Rajkumar
|first=Sarbananda
|script-title=as:চুতীয়া জাতি
|journal=অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা
|volume=20
|issue=2
|year=1961
|url=https://digi.ub.uni-heidelberg.de/csss/Asom%20Sahitya%20Sabha%20Patrika/Asom%20Sahitya%20Sabha%20Patrika%201961/1961%20VOL%20-2.pdf
|quote=বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় মহকুমাৰ চাবুৱা পোলোঙা মৌজাৰ পোলোঙা গাঁৱত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ লঙ্কেশ্বৰ গোহাঁয়ে আমাক জনাইছে যে সৰ্বানন্দসিংহ মৰাণ নহয় বুৰুক চুটিয়াহে। আমি জনাত ডিব্ৰুগড় মহকুমাত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ সকলৰ মৰাণসকলৰ লগত কোনো সামাজিক সম্বন্ধ নাই।}}&lt;/ref&gt;

==মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু ক্ষমতালৈ উত্থান==
[[File:Burial of Matak King Sarbananda Shing.jpg|thumb|মটক ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহৰ সমাধিক্ষেত্ৰ বা মৈদাম।]]
[[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত আহোম ৰাজশক্তিৰ বিৰুদ্ধে বিভিন্ন অঞ্চলত বিদ্ৰোহ আৰম্ভ হয়। এই ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজত মেজেৰা মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহীসকলৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য নেতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। নিজৰ অঞ্চললৈ উভতি অহাৰ পিছত তেওঁৰ অনুগামীসকলে তেওঁক শাসক হিচাপে নিৰ্বাচন কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Mejera returned to his own area. His followers then selected him as their ruler.&quot; {{harvcol|Dutta|1985|p=190}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ পিছত মেজেৰাই ''সৰ্বানন্দ সিংহ'' নাম গ্ৰহণ কৰি নিজকে ''স্বৰ্গদেউ'' উপাধিৰে অভিহিত কৰে।&lt;ref name=&quot;Dutta190&quot;/&gt; ১৭৯১ চনত তেওঁ বেংমৰা, অৰ্থাৎ বৰ্তমানৰ [[তিনিচুকীয়া]] অঞ্চলত ৰাজধানী স্থাপন কৰি নিজকে স্বাধীন ৰজা ঘোষণা কৰে বুলি অসমীয়া জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে। ইয়াৰ পূৰ্বে ডিব্ৰু নদীৰ পাৰৰ ৰঙাগড়াত তেওঁৰ ৰাজধানী সাময়িকভাৱে স্থাপন কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজধানী বেংমৰালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। সৰ্বানন্দ সিংহ [[শিৱসাগৰ|ৰংপুৰ]]ৰ সাময়িক বিদ্ৰোহী ৰজা ভৰত সিংহৰ পক্ষত আছিল। ভৰত সিংহক সহায় কৰিবলৈ তেওঁ নিজৰ বিষয়া গোধা বৰবৰুৱাক ৰংপুৰলৈ পঠিয়াইছিল।

==আহোম চৰকাৰৰ সৈতে সংঘৰ্ষ==
সৰ্বানন্দ সিংহই আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে চলোৱা সংঘৰ্ষত [[চিংফৌ জনগোষ্ঠী|চিংফৌ]]সকলৰ এটা দলৰ পৰা সহায় লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইয়ে ৰংপুৰ পুনৰ দখল কৰাৰ পিছত সৰ্বানন্দ সিংহৰ বিৰুদ্ধে সামৰিক অভিযান প্ৰেৰণ কৰে। এই অভিযানৰ ফলত সৰ্বানন্দ সিংহ নিজৰ অঞ্চল এৰি এখন চিংফৌ গাঁৱলৈ পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}&lt;/ref&gt; চিংফৌ গাঁৱত আশ্ৰয় লৈ থকা অৱস্থাত সৰ্বানন্দ সিংহই আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বাহ্যিক সহায় বিচাৰে। এই উদ্দেশ্যে তেওঁ [[ম্যানমাৰ|মান]] ৰাজদৰবাৰলৈ দূত প্ৰেৰণ কৰি সামৰিক সহায়ৰ আবেদন জনায়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}&lt;/ref&gt; এই ঘটনাসমূহ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ শেষৰ পৰ্যায়ত উজনি অসমৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা দখলক কেন্দ্ৰ কৰি চলা দীৰ্ঘস্থায়ী সংঘৰ্ষৰ অংশ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে বিদ্ৰোহ দমন আৰু অঞ্চলটোত শান্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে সৰ্বানন্দ সিংহৰ সৈতে বন্দোবস্ত কৰে। এই বন্দোবস্ত অনুসৰি তেওঁক ''বৰসেনাপতি'' উপাধি দিয়া হয় আৰু আহোম ৰাজ্যৰ অধীনত স্বায়ত্তশাসিত শাসকৰূপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ অধীনলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বুঢ়ী দিহিং নদীৰ মাজৰ অঞ্চলৰ শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Srikumar&quot;&gt;শ্ৰীকুমাৰ দহোটীয়া, ''মৰাণ মটক মায়ামৰা'', পৃষ্ঠা ৯৫।&lt;/ref&gt;

==মটক ৰাজ্যৰ শাসন==
[[File:Coin of rebel king Sarbananda Singha.jpg|thumb|সৰ্বানন্দ সিংহৰ নামত প্ৰচলিত মুদ্ৰা।]]
সৰ্বানন্দ সিংহ পূব অসমৰ স্বায়ত্তশাসিত [[মটক ৰাজ্য]]ৰ প্ৰথম শাসক আছিল। ১৮০৫ চনত আহোম চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা বন্দোবস্তৰ জৰিয়তে মটক ৰাজ্যই স্বায়ত্তশাসিত মৰ্যাদা লাভ কৰে। তেওঁৰ শাসনৰ অন্তৰ্গত ভূখণ্ড মূলতঃ বুঢ়ী দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মাজত অৱস্থিত আছিল। ৰাজ্যখনৰ ৰাজনৈতিক কেন্দ্ৰ আছিল বেংমৰা, যি বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া জিলাৰ অন্তৰ্গত।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks, the Morans, and the Moamaria Rebellion |publisher=Omsons |year=1996 |isbn=978-8171171491 |page=90}}&lt;/ref&gt; প্ৰথম অৱস্থাত সৰ্বানন্দ সিংহই ডিব্ৰু নদীৰ পাৰৰ ৰঙাগড়াত অস্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজধানী বেংমৰালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। সৰ্বানন্দ সিংহই নিজৰ ৰাজধানীত ৰাজকাৰেং, চৰাঘৰ আৰু মেলাঘৰ আদি নিৰ্মাণ কৰাইছিল। ৰাজধানীৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে গড় বন্ধোৱাৰ উপৰিও জনসাধাৰণৰ সুবিধাৰ্থে বহু পুখুৰী খন্দাইছিল। এই পুখুৰীসমূহৰ ভিতৰত তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰী, ন-পুখুৰী আৰু দেৱী পুখুৰী উল্লেখযোগ্য। ইতিহাসবিদ ডম্বৰুধৰ নাথৰ মতে, মটকসকলৰ বাবে স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছত সৰ্বানন্দ সিংহই নিজকে [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]]ৰ বুৰুক শাখাৰ লোক বুলি পৰিচয় দিছিল। নাথে এই চুতীয়া পৰিচয়ৰ প্ৰকাশক আহোমসকলৰ হাতত ৰাজ্য হেৰুৱাৰ পিছত চুতীয়াসকলে নিজৰ ৰাজ্য পুনৰুদ্ধাৰৰ উদ্দেশ্যে চলোৱা বিদ্ৰোহসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছে যে সৰ্বানন্দ সিংহই ক্ষমতা লাভ কৰি নিজৰ চুতীয়া পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সূচনা কৰা [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকল]] ৰাজনৈতিকভাৱে পিছপৰি যায় আৰু তিনিচুকীয়াৰ ৰাজধানীৰ পৰা দূৰৈৰ বনাঞ্চলসমূহত কেন্দ্ৰীভূত হয়। নাথে এই পৰিস্থিতিক পৰৱৰ্তী সময়ত পৃথক ভূখণ্ডীয় অধিকাৰ আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়ৰ দাবীত মৰাণসকলৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ বিদ্ৰোহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে।&lt;ref name=&quot;Nath2008&quot;&gt;{{cite book |last=Nath |first=Dambarudhar |chapter=The Mataks and their Revolt against the State in 18th Century Assam: Searching for Ethno-Religious Roots |editor1-last=Ray |editor1-first=Jayanta Kumar |editor2-last=Roy |editor2-first=Arpita Basu |title=Political Roles of Religious Communities in India |publisher=Institute for Security and Development Policy |location=Stockholm |year=2008 |page=120 |url=https://www.isdp.eu/wp-content/uploads/publications/2008_ray-roy_political-roles-of-religious-communities-in-india.pdf |quote=The assertion of the Chutiya identity on the part of Sarbananda Singha can thus be seen as having a link with the Chutiya revolt after they had lost their state to the Ahoms.}}&lt;/ref&gt;

সৰ্বানন্দ সিংহই গোধা গোপীনাথক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্ত কৰি ৰাজ্য পৰিচালনা কৰিছিল। তেওঁৰ শাসনকালত মটক ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন, সামৰিক ব্যৱস্থা আৰু ৰাজধানীৰ উন্নয়নৰ কাম চলোৱা হৈছিল। সৰ্বানন্দ সিংহই নিজৰ নামত আঠচুকীয়া মুদ্ৰা প্ৰচলন কৰিছিল। এই মুদ্ৰাত ''শ্ৰীশ্ৰীস্বৰ্গদেৱ সৰ্বানন্দ সিংহ নৰেন্দ্ৰস্য'' বুলি উৎকীৰ্ণ আছিল।&lt;ref name=&quot;Srikumar&quot;/&gt; সৰ্বানন্দ সিংহৰ নামত প্ৰচলিত এই মুদ্ৰাসমূহ তেওঁৰ শাসনকালত দাবী কৰা আৰু প্ৰয়োগ কৰা ৰাজকীয় কৰ্তৃত্বৰ ঐতিহাসিক নিদৰ্শন হিচাপে বিবেচিত হয়। মটক ৰাজ্যৰ মুদ্ৰা সম্পৰ্কে ''Journal of Indian History''-ত ''Coins of Swargadeo Sarbananda Singh'' শীৰ্ষক এটা গৱেষণামূলক ৰচনা প্ৰকাশিত হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&amp;q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}&lt;/ref&gt;

==ব্ৰিটিছ শাসনৰ সৈতে সম্পৰ্ক==
১৮২৬ চনত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]]ৰ জৰিয়তে অসম [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পিছতো মটক ৰাজ্যৰ স্বতন্ত্ৰ শাসনৰ মৰ্যাদা এক বন্দোবস্তৰ জৰিয়তে বাহাল থাকে বুলি অসমীয়া জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে। অৱশ্যে এই বন্দোবস্তৰ ফলত তেওঁৰ অধীনৰ পাইকসকলৰ প্ৰায় দুই-তৃতীয়াংশ কোম্পানীৰ অধীনলৈ যায় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;Shiv&quot;&gt;{{cite book |last=বৰ্মন |first=শিৱনাথ |year=2000 |title=অসমীয়া জীৱনী অভিধান |publisher=চ'ফিয়া প্ৰেছ এণ্ড পাব্লিচাৰ্ছ প্ৰা. লি. |location=গুৱাহাটী |page=288}}&lt;/ref&gt;

==উত্তৰাধিকাৰ==
সৰ্বানন্দ সিংহৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ '''মাটিবৰ বৰসেনাপতি''' মটক ৰাজ্যৰ দ্বিতীয় শাসক হয় বুলি ইংৰাজী প্ৰবন্ধত উল্লেখ আছে। মাটিবৰে পিতৃৰ অধীনত প্ৰতিষ্ঠিত মটক শাসক পৰিয়ালৰ ৰাজনৈতিক উত্তৰাধিকাৰ অব্যাহত ৰাখে।

==স্মৃতি আৰু ঐতিহাসিক গুৰুত্ব==
সৰ্বানন্দ সিংহ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ এগৰাকী প্ৰধান নেতা আৰু মটক ৰাজ্যৰ প্ৰথম শাসক হিচাপে পৰিচিত। তেওঁৰ শাসনৰ কেন্দ্ৰ আছিল বেংমৰা, অৰ্থাৎ বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া অঞ্চল। মোৱামৰীয়া আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তন আৰু উজনি অসমত স্বায়ত্তশাসিত মটক ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ ইতিহাসত তেওঁৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমান তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰীৰ মাজত তেওঁৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে। তিনিচুকীয়া জিলাৰ ৰঙাগড়া ৰোডত তেওঁৰ মৈদাম বা সমাধিক্ষেত্ৰ অৱস্থিত। তেওঁৰ নামত প্ৰচলিত মুদ্ৰাসমূহো মটক ৰাজ্যৰ শাসন ব্যৱস্থাৰ ঐতিহাসিক নিদৰ্শন হিচাপে গৱেষণাৰ বিষয় হৈ আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&amp;q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{reflist}}

==গ্ৰন্থপঞ্জী==
* {{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985}}

[[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]]
[[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]]</text>
      <sha1>1blv6o2280272j2xc1gr87perzou5a1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649532</id>
      <parentid>649530</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58639-35</username>
        <id>52675</id>
      </contributor>
      <comment>/* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু বংশ পৰিচয় */</comment>
      <origin>649532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24400" sha1="6t5v5xa6j1ajt1eb6lam28vh15l6yxs" xml:space="preserve">
{{তথ্যছক লেখক
| name        = সৰ্বানন্দ সিংহ
| image       = Statue of Matak King Sarbananda Singha in the middle of Tinkunia Pukhuri, Tinsukia. 01.jpg
| caption     = তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰীত থকা সৰ্বানন্দ সিংহৰ প্ৰতিমূৰ্তি
| birth_name  = মেজেৰা
| birth_date  =
| birth_place = উজনি অসমৰ ডিব্ৰু অঞ্চল
| death_date  = ২ জানুৱাৰী, ১৮৩৯
| nationality =
| education   =
| religion    =
| known_for   = মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্যৰ শাসন
}}

'''সৰ্বানন্দ সিংহ''' (আদি নাম '''মেজেৰা'''; মৃত্যু ২ জানুৱাৰী ১৮৩৯), মাটিবৰ নামৰেও পৰিচিত, [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এগৰাকী নেতা আৰু পূব অসমৰ স্বায়ত্তশাসিত [[মটক ৰাজ্য]]ৰ প্ৰথম শাসক আছিল। তেওঁ বুৰুক [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] বংশোদ্ভৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Dutta190&quot;&gt;&quot;Mejera now assumed the name Sarbananda Singha and took the title 'Swargadeo'.&quot; {{harvcol|Dutta|1985|p=190}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Buruk&quot;/&gt; মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত তেওঁ আহোম শাসনৰ বিৰুদ্ধে নেতৃত্ব দিছিল আৰু বৰ্তমানৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ বেংমৰাক কেন্দ্ৰ কৰি নিজৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁৰ অধীনৰ মটক ৰাজ্য ১৮০৫ চনত আহোম চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা বন্দোবস্তৰ পিছত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইংৰাজী প্ৰবন্ধৰ বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁ ১৮০৫ চনৰ পৰা ১৮৩৯ চনলৈ মটক ৰাজ্য শাসন কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks, the Morans, and the Moamaria Rebellion |publisher=Omsons |year=1996 |isbn=978-8171171491 |page=90}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&amp;q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}&lt;/ref&gt;

[[File:Burial of Matak King Sarbananda Singh or Mejera(Rangagora road, Tinsukia).jpg|thumb|তিনিচুকীয়া জিলাৰ ৰঙাগড়া ৰোডত থকা মটক ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহৰ মৈদামৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ।]]
==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু বংশ পৰিচয়==
সৰ্বানন্দ সিংহৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৰুৎনন্দন। তেওঁৰ জন্মৰ নাম আছিল মেজেৰা। তেওঁ [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|বুৰুক চুতীয়া]] বংশৰ লোক আছিল। শ্ৰীষ্টিধৰ দত্তই পি. শইকীয়াৰ মত উদ্ধৃত কৰি উল্লেখ কৰিছে যে বুৰুক চুতীয়াসকল চুতীয়া ৰাজবংশৰ প্ৰত্যক্ষ বংশধৰ আৰু মটকসকলৰ শাসক সৰ্বানন্দ সিংহ বুৰুক চুতীয়া আছিল।&lt;ref name=&quot;Buruk&quot;&gt;&quot;The Buruk-Chutiyas, according to P. Saikia are the direct descendants of the Chutia royal family. Sarbananda Singha, the rulers of the Mataks is said to be a Buruk-Chutiya by caste.&quot; {{harvcol|Dutta|1985|p=31}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃ মৰুৎনন্দনৰ স্মৃতিত বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়াত থকা উদ্যানখনৰ নাম ''মৰুৎনন্দন কানন'' ৰখা হৈছে।

১৮৩৮ চনত প্ৰকাশিত ''Journal of the Asiatic Society of Bengal''-ৰ এটা বিৱৰণত বৰসেনাপতি মাটিবৰক বুৰুক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। বিৱৰণটো অনুসৰি তেওঁৰ পিতৃ আৰু পিতামহৰ আদি বাসস্থান [[শদিয়া]] অঞ্চলত আছিল, আনহাতে মাটিবৰৰ জন্ম হৈছিল উজনি ডিব্ৰু অঞ্চলত।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1838 |volume=7 |page=677 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/123637#page/119/mode/1up |quote=The Bor Senapati is a Boorook Sooteah; his ancestors were natives of the district of Sadiya; but he was born on the Upper Dibroo.}}&lt;/ref&gt; এডৱাৰ্ড গেইটেও তেওঁৰ ''A History of Assam'' গ্ৰন্থত বৰসেনাপতিক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোক বুলি উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=190 |quote=The Barsenapati was a Chutiya by tribe.}}&lt;/ref&gt; ১৯৬১ চনৰ ''অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা''ত প্ৰকাশিত ''চুতীয়া জাতি'' শীৰ্ষক ৰচনাত সৰ্বানন্দ ৰাজকুমাৰে সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশ পৰিচয় সম্পৰ্কে আলোচনা কৰিছে। ৰাজকুমাৰৰ বিৱৰণ অনুসৰি, তেতিয়াৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাৰ চাবুৱা-পোলোঙা মৌজাৰ পোলোঙা গাঁৱত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ লঙ্কেশ্বৰ গোহাঁয়ে সৰ্বানন্দ সিংহ মৰাণ নহয়, বুৰুক চুতীয়াহে আছিল বুলি তেওঁক জনাইছিল। ৰাজকুমাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছে যে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত থকা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰসকলৰ সৈতে মৰাণসকলৰ কোনো সামাজিক সম্পৰ্ক নাছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Rajkumar
|first=Sarbananda
|script-title=as:চুতীয়া জাতি
|journal=অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা
|volume=20
|issue=2
|year=1961
|url=https://digi.ub.uni-heidelberg.de/csss/Asom%20Sahitya%20Sabha%20Patrika/Asom%20Sahitya%20Sabha%20Patrika%201961/1961%20VOL%20-2.pdf
|quote=বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় মহকুমাৰ চাবুৱা পোলোঙা মৌজাৰ পোলোঙা গাঁৱত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ লঙ্কেশ্বৰ গোহাঁয়ে আমাক জনাইছে যে সৰ্বানন্দসিংহ মৰাণ নহয় বুৰুক চুটিয়াহে। আমি জনাত ডিব্ৰুগড় মহকুমাত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ সকলৰ মৰাণসকলৰ লগত কোনো সামাজিক সম্বন্ধ নাই।}}&lt;/ref&gt;

==মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু ক্ষমতালৈ উত্থান==
[[File:Burial of Matak King Sarbananda Shing.jpg|thumb|মটক ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহৰ সমাধিক্ষেত্ৰ বা মৈদাম।]]
[[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত আহোম ৰাজশক্তিৰ বিৰুদ্ধে বিভিন্ন অঞ্চলত বিদ্ৰোহ আৰম্ভ হয়। এই ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজত মেজেৰা মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহীসকলৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য নেতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। নিজৰ অঞ্চললৈ উভতি অহাৰ পিছত তেওঁৰ অনুগামীসকলে তেওঁক শাসক হিচাপে নিৰ্বাচন কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Mejera returned to his own area. His followers then selected him as their ruler.&quot; {{harvcol|Dutta|1985|p=190}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ পিছত মেজেৰাই ''সৰ্বানন্দ সিংহ'' নাম গ্ৰহণ কৰি নিজকে ''স্বৰ্গদেউ'' উপাধিৰে অভিহিত কৰে।&lt;ref name=&quot;Dutta190&quot;/&gt; ১৭৯১ চনত তেওঁ বেংমৰা, অৰ্থাৎ বৰ্তমানৰ [[তিনিচুকীয়া]] অঞ্চলত ৰাজধানী স্থাপন কৰি নিজকে স্বাধীন ৰজা ঘোষণা কৰে বুলি অসমীয়া জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে। ইয়াৰ পূৰ্বে ডিব্ৰু নদীৰ পাৰৰ ৰঙাগড়াত তেওঁৰ ৰাজধানী সাময়িকভাৱে স্থাপন কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজধানী বেংমৰালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। সৰ্বানন্দ সিংহ [[শিৱসাগৰ|ৰংপুৰ]]ৰ সাময়িক বিদ্ৰোহী ৰজা ভৰত সিংহৰ পক্ষত আছিল। ভৰত সিংহক সহায় কৰিবলৈ তেওঁ নিজৰ বিষয়া গোধা বৰবৰুৱাক ৰংপুৰলৈ পঠিয়াইছিল।

==আহোম চৰকাৰৰ সৈতে সংঘৰ্ষ==
সৰ্বানন্দ সিংহই আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে চলোৱা সংঘৰ্ষত [[চিংফৌ জনগোষ্ঠী|চিংফৌ]]সকলৰ এটা দলৰ পৰা সহায় লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইয়ে ৰংপুৰ পুনৰ দখল কৰাৰ পিছত সৰ্বানন্দ সিংহৰ বিৰুদ্ধে সামৰিক অভিযান প্ৰেৰণ কৰে। এই অভিযানৰ ফলত সৰ্বানন্দ সিংহ নিজৰ অঞ্চল এৰি এখন চিংফৌ গাঁৱলৈ পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}&lt;/ref&gt; চিংফৌ গাঁৱত আশ্ৰয় লৈ থকা অৱস্থাত সৰ্বানন্দ সিংহই আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বাহ্যিক সহায় বিচাৰে। এই উদ্দেশ্যে তেওঁ [[ম্যানমাৰ|মান]] ৰাজদৰবাৰলৈ দূত প্ৰেৰণ কৰি সামৰিক সহায়ৰ আবেদন জনায়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}&lt;/ref&gt; এই ঘটনাসমূহ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ শেষৰ পৰ্যায়ত উজনি অসমৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা দখলক কেন্দ্ৰ কৰি চলা দীৰ্ঘস্থায়ী সংঘৰ্ষৰ অংশ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে বিদ্ৰোহ দমন আৰু অঞ্চলটোত শান্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে সৰ্বানন্দ সিংহৰ সৈতে বন্দোবস্ত কৰে। এই বন্দোবস্ত অনুসৰি তেওঁক ''বৰসেনাপতি'' উপাধি দিয়া হয় আৰু আহোম ৰাজ্যৰ অধীনত স্বায়ত্তশাসিত শাসকৰূপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ অধীনলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বুঢ়ী দিহিং নদীৰ মাজৰ অঞ্চলৰ শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Srikumar&quot;&gt;শ্ৰীকুমাৰ দহোটীয়া, ''মৰাণ মটক মায়ামৰা'', পৃষ্ঠা ৯৫।&lt;/ref&gt;

==মটক ৰাজ্যৰ শাসন==
[[File:Coin of rebel king Sarbananda Singha.jpg|thumb|সৰ্বানন্দ সিংহৰ নামত প্ৰচলিত মুদ্ৰা।]]
সৰ্বানন্দ সিংহ পূব অসমৰ স্বায়ত্তশাসিত [[মটক ৰাজ্য]]ৰ প্ৰথম শাসক আছিল। ১৮০৫ চনত আহোম চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা বন্দোবস্তৰ জৰিয়তে মটক ৰাজ্যই স্বায়ত্তশাসিত মৰ্যাদা লাভ কৰে। তেওঁৰ শাসনৰ অন্তৰ্গত ভূখণ্ড মূলতঃ বুঢ়ী দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মাজত অৱস্থিত আছিল। ৰাজ্যখনৰ ৰাজনৈতিক কেন্দ্ৰ আছিল বেংমৰা, যি বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া জিলাৰ অন্তৰ্গত।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks, the Morans, and the Moamaria Rebellion |publisher=Omsons |year=1996 |isbn=978-8171171491 |page=90}}&lt;/ref&gt; প্ৰথম অৱস্থাত সৰ্বানন্দ সিংহই ডিব্ৰু নদীৰ পাৰৰ ৰঙাগড়াত অস্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজধানী বেংমৰালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। সৰ্বানন্দ সিংহই নিজৰ ৰাজধানীত ৰাজকাৰেং, চৰাঘৰ আৰু মেলাঘৰ আদি নিৰ্মাণ কৰাইছিল। ৰাজধানীৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে গড় বন্ধোৱাৰ উপৰিও জনসাধাৰণৰ সুবিধাৰ্থে বহু পুখুৰী খন্দাইছিল। এই পুখুৰীসমূহৰ ভিতৰত তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰী, ন-পুখুৰী আৰু দেৱী পুখুৰী উল্লেখযোগ্য। ইতিহাসবিদ ডম্বৰুধৰ নাথৰ মতে, মটকসকলৰ বাবে স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছত সৰ্বানন্দ সিংহই নিজকে [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]]ৰ বুৰুক শাখাৰ লোক বুলি পৰিচয় দিছিল। নাথে এই চুতীয়া পৰিচয়ৰ প্ৰকাশক আহোমসকলৰ হাতত ৰাজ্য হেৰুৱাৰ পিছত চুতীয়াসকলে নিজৰ ৰাজ্য পুনৰুদ্ধাৰৰ উদ্দেশ্যে চলোৱা বিদ্ৰোহসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছে যে সৰ্বানন্দ সিংহই ক্ষমতা লাভ কৰি নিজৰ চুতীয়া পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সূচনা কৰা [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকল]] ৰাজনৈতিকভাৱে পিছপৰি যায় আৰু তিনিচুকীয়াৰ ৰাজধানীৰ পৰা দূৰৈৰ বনাঞ্চলসমূহত কেন্দ্ৰীভূত হয়। নাথে এই পৰিস্থিতিক পৰৱৰ্তী সময়ত পৃথক ভূখণ্ডীয় অধিকাৰ আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়ৰ দাবীত মৰাণসকলৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ বিদ্ৰোহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে।&lt;ref name=&quot;Nath2008&quot;&gt;{{cite book |last=Nath |first=Dambarudhar |chapter=The Mataks and their Revolt against the State in 18th Century Assam: Searching for Ethno-Religious Roots |editor1-last=Ray |editor1-first=Jayanta Kumar |editor2-last=Roy |editor2-first=Arpita Basu |title=Political Roles of Religious Communities in India |publisher=Institute for Security and Development Policy |location=Stockholm |year=2008 |page=120 |url=https://www.isdp.eu/wp-content/uploads/publications/2008_ray-roy_political-roles-of-religious-communities-in-india.pdf |quote=The assertion of the Chutiya identity on the part of Sarbananda Singha can thus be seen as having a link with the Chutiya revolt after they had lost their state to the Ahoms.}}&lt;/ref&gt;

সৰ্বানন্দ সিংহই গোধা গোপীনাথক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্ত কৰি ৰাজ্য পৰিচালনা কৰিছিল। তেওঁৰ শাসনকালত মটক ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন, সামৰিক ব্যৱস্থা আৰু ৰাজধানীৰ উন্নয়নৰ কাম চলোৱা হৈছিল। সৰ্বানন্দ সিংহই নিজৰ নামত আঠচুকীয়া মুদ্ৰা প্ৰচলন কৰিছিল। এই মুদ্ৰাত ''শ্ৰীশ্ৰীস্বৰ্গদেৱ সৰ্বানন্দ সিংহ নৰেন্দ্ৰস্য'' বুলি উৎকীৰ্ণ আছিল।&lt;ref name=&quot;Srikumar&quot;/&gt; সৰ্বানন্দ সিংহৰ নামত প্ৰচলিত এই মুদ্ৰাসমূহ তেওঁৰ শাসনকালত দাবী কৰা আৰু প্ৰয়োগ কৰা ৰাজকীয় কৰ্তৃত্বৰ ঐতিহাসিক নিদৰ্শন হিচাপে বিবেচিত হয়। মটক ৰাজ্যৰ মুদ্ৰা সম্পৰ্কে ''Journal of Indian History''-ত ''Coins of Swargadeo Sarbananda Singh'' শীৰ্ষক এটা গৱেষণামূলক ৰচনা প্ৰকাশিত হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&amp;q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}&lt;/ref&gt;

==ব্ৰিটিছ শাসনৰ সৈতে সম্পৰ্ক==
১৮২৬ চনত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]]ৰ জৰিয়তে অসম [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পিছতো মটক ৰাজ্যৰ স্বতন্ত্ৰ শাসনৰ মৰ্যাদা এক বন্দোবস্তৰ জৰিয়তে বাহাল থাকে বুলি অসমীয়া জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে। অৱশ্যে এই বন্দোবস্তৰ ফলত তেওঁৰ অধীনৰ পাইকসকলৰ প্ৰায় দুই-তৃতীয়াংশ কোম্পানীৰ অধীনলৈ যায় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;Shiv&quot;&gt;{{cite book |last=বৰ্মন |first=শিৱনাথ |year=2000 |title=অসমীয়া জীৱনী অভিধান |publisher=চ'ফিয়া প্ৰেছ এণ্ড পাব্লিচাৰ্ছ প্ৰা. লি. |location=গুৱাহাটী |page=288}}&lt;/ref&gt;

==উত্তৰাধিকাৰ==
সৰ্বানন্দ সিংহৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ '''মাটিবৰ বৰসেনাপতি''' মটক ৰাজ্যৰ দ্বিতীয় শাসক হয় বুলি ইংৰাজী প্ৰবন্ধত উল্লেখ আছে। মাটিবৰে পিতৃৰ অধীনত প্ৰতিষ্ঠিত মটক শাসক পৰিয়ালৰ ৰাজনৈতিক উত্তৰাধিকাৰ অব্যাহত ৰাখে।

==স্মৃতি আৰু ঐতিহাসিক গুৰুত্ব==
সৰ্বানন্দ সিংহ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ এগৰাকী প্ৰধান নেতা আৰু মটক ৰাজ্যৰ প্ৰথম শাসক হিচাপে পৰিচিত। তেওঁৰ শাসনৰ কেন্দ্ৰ আছিল বেংমৰা, অৰ্থাৎ বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া অঞ্চল। মোৱামৰীয়া আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তন আৰু উজনি অসমত স্বায়ত্তশাসিত মটক ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ ইতিহাসত তেওঁৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমান তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰীৰ মাজত তেওঁৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে। তিনিচুকীয়া জিলাৰ ৰঙাগড়া ৰোডত তেওঁৰ মৈদাম বা সমাধিক্ষেত্ৰ অৱস্থিত। তেওঁৰ নামত প্ৰচলিত মুদ্ৰাসমূহো মটক ৰাজ্যৰ শাসন ব্যৱস্থাৰ ঐতিহাসিক নিদৰ্শন হিচাপে গৱেষণাৰ বিষয় হৈ আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&amp;q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{reflist}}

==গ্ৰন্থপঞ্জী==
* {{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985}}

[[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]]
[[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]]</text>
      <sha1>6t5v5xa6j1ajt1eb6lam28vh15l6yxs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649534</id>
      <parentid>649532</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58639-35</username>
        <id>52675</id>
      </contributor>
      <comment>/* মটক ৰাজ্যৰ শাসন */</comment>
      <origin>649534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24441" sha1="4eevis32zaqdki54iz1pchsuz6yys7e" xml:space="preserve">
{{তথ্যছক লেখক
| name        = সৰ্বানন্দ সিংহ
| image       = Statue of Matak King Sarbananda Singha in the middle of Tinkunia Pukhuri, Tinsukia. 01.jpg
| caption     = তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰীত থকা সৰ্বানন্দ সিংহৰ প্ৰতিমূৰ্তি
| birth_name  = মেজেৰা
| birth_date  =
| birth_place = উজনি অসমৰ ডিব্ৰু অঞ্চল
| death_date  = ২ জানুৱাৰী, ১৮৩৯
| nationality =
| education   =
| religion    =
| known_for   = মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্যৰ শাসন
}}

'''সৰ্বানন্দ সিংহ''' (আদি নাম '''মেজেৰা'''; মৃত্যু ২ জানুৱাৰী ১৮৩৯), মাটিবৰ নামৰেও পৰিচিত, [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এগৰাকী নেতা আৰু পূব অসমৰ স্বায়ত্তশাসিত [[মটক ৰাজ্য]]ৰ প্ৰথম শাসক আছিল। তেওঁ বুৰুক [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] বংশোদ্ভৱ আছিল।&lt;ref name=&quot;Dutta190&quot;&gt;&quot;Mejera now assumed the name Sarbananda Singha and took the title 'Swargadeo'.&quot; {{harvcol|Dutta|1985|p=190}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Buruk&quot;/&gt; মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত তেওঁ আহোম শাসনৰ বিৰুদ্ধে নেতৃত্ব দিছিল আৰু বৰ্তমানৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ বেংমৰাক কেন্দ্ৰ কৰি নিজৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁৰ অধীনৰ মটক ৰাজ্য ১৮০৫ চনত আহোম চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা বন্দোবস্তৰ পিছত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইংৰাজী প্ৰবন্ধৰ বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁ ১৮০৫ চনৰ পৰা ১৮৩৯ চনলৈ মটক ৰাজ্য শাসন কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks, the Morans, and the Moamaria Rebellion |publisher=Omsons |year=1996 |isbn=978-8171171491 |page=90}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&amp;q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}&lt;/ref&gt;

[[File:Burial of Matak King Sarbananda Singh or Mejera(Rangagora road, Tinsukia).jpg|thumb|তিনিচুকীয়া জিলাৰ ৰঙাগড়া ৰোডত থকা মটক ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহৰ মৈদামৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ।]]
==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু বংশ পৰিচয়==
সৰ্বানন্দ সিংহৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৰুৎনন্দন। তেওঁৰ জন্মৰ নাম আছিল মেজেৰা। তেওঁ [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|বুৰুক চুতীয়া]] বংশৰ লোক আছিল। শ্ৰীষ্টিধৰ দত্তই পি. শইকীয়াৰ মত উদ্ধৃত কৰি উল্লেখ কৰিছে যে বুৰুক চুতীয়াসকল চুতীয়া ৰাজবংশৰ প্ৰত্যক্ষ বংশধৰ আৰু মটকসকলৰ শাসক সৰ্বানন্দ সিংহ বুৰুক চুতীয়া আছিল।&lt;ref name=&quot;Buruk&quot;&gt;&quot;The Buruk-Chutiyas, according to P. Saikia are the direct descendants of the Chutia royal family. Sarbananda Singha, the rulers of the Mataks is said to be a Buruk-Chutiya by caste.&quot; {{harvcol|Dutta|1985|p=31}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ পিতৃ মৰুৎনন্দনৰ স্মৃতিত বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়াত থকা উদ্যানখনৰ নাম ''মৰুৎনন্দন কানন'' ৰখা হৈছে।

১৮৩৮ চনত প্ৰকাশিত ''Journal of the Asiatic Society of Bengal''-ৰ এটা বিৱৰণত বৰসেনাপতি মাটিবৰক বুৰুক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। বিৱৰণটো অনুসৰি তেওঁৰ পিতৃ আৰু পিতামহৰ আদি বাসস্থান [[শদিয়া]] অঞ্চলত আছিল, আনহাতে মাটিবৰৰ জন্ম হৈছিল উজনি ডিব্ৰু অঞ্চলত।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1838 |volume=7 |page=677 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/123637#page/119/mode/1up |quote=The Bor Senapati is a Boorook Sooteah; his ancestors were natives of the district of Sadiya; but he was born on the Upper Dibroo.}}&lt;/ref&gt; এডৱাৰ্ড গেইটেও তেওঁৰ ''A History of Assam'' গ্ৰন্থত বৰসেনাপতিক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোক বুলি উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=190 |quote=The Barsenapati was a Chutiya by tribe.}}&lt;/ref&gt; ১৯৬১ চনৰ ''অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা''ত প্ৰকাশিত ''চুতীয়া জাতি'' শীৰ্ষক ৰচনাত সৰ্বানন্দ ৰাজকুমাৰে সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশ পৰিচয় সম্পৰ্কে আলোচনা কৰিছে। ৰাজকুমাৰৰ বিৱৰণ অনুসৰি, তেতিয়াৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাৰ চাবুৱা-পোলোঙা মৌজাৰ পোলোঙা গাঁৱত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ লঙ্কেশ্বৰ গোহাঁয়ে সৰ্বানন্দ সিংহ মৰাণ নহয়, বুৰুক চুতীয়াহে আছিল বুলি তেওঁক জনাইছিল। ৰাজকুমাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছে যে ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত থকা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰসকলৰ সৈতে মৰাণসকলৰ কোনো সামাজিক সম্পৰ্ক নাছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal
|last=Rajkumar
|first=Sarbananda
|script-title=as:চুতীয়া জাতি
|journal=অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা
|volume=20
|issue=2
|year=1961
|url=https://digi.ub.uni-heidelberg.de/csss/Asom%20Sahitya%20Sabha%20Patrika/Asom%20Sahitya%20Sabha%20Patrika%201961/1961%20VOL%20-2.pdf
|quote=বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় মহকুমাৰ চাবুৱা পোলোঙা মৌজাৰ পোলোঙা গাঁৱত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ লঙ্কেশ্বৰ গোহাঁয়ে আমাক জনাইছে যে সৰ্বানন্দসিংহ মৰাণ নহয় বুৰুক চুটিয়াহে। আমি জনাত ডিব্ৰুগড় মহকুমাত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ সকলৰ মৰাণসকলৰ লগত কোনো সামাজিক সম্বন্ধ নাই।}}&lt;/ref&gt;

==মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু ক্ষমতালৈ উত্থান==
[[File:Burial of Matak King Sarbananda Shing.jpg|thumb|মটক ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহৰ সমাধিক্ষেত্ৰ বা মৈদাম।]]
[[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত আহোম ৰাজশক্তিৰ বিৰুদ্ধে বিভিন্ন অঞ্চলত বিদ্ৰোহ আৰম্ভ হয়। এই ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজত মেজেৰা মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহীসকলৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য নেতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। নিজৰ অঞ্চললৈ উভতি অহাৰ পিছত তেওঁৰ অনুগামীসকলে তেওঁক শাসক হিচাপে নিৰ্বাচন কৰে।&lt;ref&gt;&quot;Mejera returned to his own area. His followers then selected him as their ruler.&quot; {{harvcol|Dutta|1985|p=190}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ পিছত মেজেৰাই ''সৰ্বানন্দ সিংহ'' নাম গ্ৰহণ কৰি নিজকে ''স্বৰ্গদেউ'' উপাধিৰে অভিহিত কৰে।&lt;ref name=&quot;Dutta190&quot;/&gt; ১৭৯১ চনত তেওঁ বেংমৰা, অৰ্থাৎ বৰ্তমানৰ [[তিনিচুকীয়া]] অঞ্চলত ৰাজধানী স্থাপন কৰি নিজকে স্বাধীন ৰজা ঘোষণা কৰে বুলি অসমীয়া জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে। ইয়াৰ পূৰ্বে ডিব্ৰু নদীৰ পাৰৰ ৰঙাগড়াত তেওঁৰ ৰাজধানী সাময়িকভাৱে স্থাপন কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজধানী বেংমৰালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। সৰ্বানন্দ সিংহ [[শিৱসাগৰ|ৰংপুৰ]]ৰ সাময়িক বিদ্ৰোহী ৰজা ভৰত সিংহৰ পক্ষত আছিল। ভৰত সিংহক সহায় কৰিবলৈ তেওঁ নিজৰ বিষয়া গোধা বৰবৰুৱাক ৰংপুৰলৈ পঠিয়াইছিল।

==আহোম চৰকাৰৰ সৈতে সংঘৰ্ষ==
সৰ্বানন্দ সিংহই আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে চলোৱা সংঘৰ্ষত [[চিংফৌ জনগোষ্ঠী|চিংফৌ]]সকলৰ এটা দলৰ পৰা সহায় লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}&lt;/ref&gt; আহোম ৰাজমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইয়ে ৰংপুৰ পুনৰ দখল কৰাৰ পিছত সৰ্বানন্দ সিংহৰ বিৰুদ্ধে সামৰিক অভিযান প্ৰেৰণ কৰে। এই অভিযানৰ ফলত সৰ্বানন্দ সিংহ নিজৰ অঞ্চল এৰি এখন চিংফৌ গাঁৱলৈ পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}&lt;/ref&gt; চিংফৌ গাঁৱত আশ্ৰয় লৈ থকা অৱস্থাত সৰ্বানন্দ সিংহই আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বাহ্যিক সহায় বিচাৰে। এই উদ্দেশ্যে তেওঁ [[ম্যানমাৰ|মান]] ৰাজদৰবাৰলৈ দূত প্ৰেৰণ কৰি সামৰিক সহায়ৰ আবেদন জনায়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}&lt;/ref&gt; এই ঘটনাসমূহ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ শেষৰ পৰ্যায়ত উজনি অসমৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা দখলক কেন্দ্ৰ কৰি চলা দীৰ্ঘস্থায়ী সংঘৰ্ষৰ অংশ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে বিদ্ৰোহ দমন আৰু অঞ্চলটোত শান্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে সৰ্বানন্দ সিংহৰ সৈতে বন্দোবস্ত কৰে। এই বন্দোবস্ত অনুসৰি তেওঁক ''বৰসেনাপতি'' উপাধি দিয়া হয় আৰু আহোম ৰাজ্যৰ অধীনত স্বায়ত্তশাসিত শাসকৰূপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ অধীনলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বুঢ়ী দিহিং নদীৰ মাজৰ অঞ্চলৰ শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Srikumar&quot;&gt;শ্ৰীকুমাৰ দহোটীয়া, ''মৰাণ মটক মায়ামৰা'', পৃষ্ঠা ৯৫।&lt;/ref&gt;

==মটক ৰাজ্যৰ শাসন==
[[File:Coin of rebel king Sarbananda Singha.jpg|thumb|সৰ্বানন্দ সিংহৰ নামত প্ৰচলিত মুদ্ৰা।]]
সৰ্বানন্দ সিংহ পূব অসমৰ স্বায়ত্তশাসিত [[মটক ৰাজ্য]]ৰ প্ৰথম শাসক আছিল। ১৮০৫ চনত আহোম চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা বন্দোবস্তৰ জৰিয়তে মটক ৰাজ্যই স্বায়ত্তশাসিত মৰ্যাদা লাভ কৰে। তেওঁৰ শাসনৰ অন্তৰ্গত ভূখণ্ড মূলতঃ বুঢ়ী দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মাজত অৱস্থিত আছিল। ৰাজ্যখনৰ ৰাজনৈতিক কেন্দ্ৰ আছিল বেংমৰা, যি বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া জিলাৰ অন্তৰ্গত।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks, the Morans, and the Moamaria Rebellion |publisher=Omsons |year=1996 |isbn=978-8171171491 |page=90}}&lt;/ref&gt; প্ৰথম অৱস্থাত সৰ্বানন্দ সিংহই ডিব্ৰু নদীৰ পাৰৰ ৰঙাগড়াত অস্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজধানী বেংমৰালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। সৰ্বানন্দ সিংহই নিজৰ ৰাজধানীত ৰাজকাৰেং, চৰাঘৰ আৰু মেলাঘৰ আদি নিৰ্মাণ কৰাইছিল। ৰাজধানীৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে গড় বন্ধোৱাৰ উপৰিও জনসাধাৰণৰ সুবিধাৰ্থে বহু পুখুৰী খন্দাইছিল। এই পুখুৰীসমূহৰ ভিতৰত তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰী, ন-পুখুৰী আৰু দেৱী পুখুৰী উল্লেখযোগ্য। ইতিহাসবিদ ডম্বৰুধৰ নাথৰ মতে, মটকসকলৰ বাবে স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছত সৰ্বানন্দ সিংহই নিজকে [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]]ৰ বুৰুক শাখাৰ লোক বুলি পৰিচয় দিছিল। নাথে এই চুতীয়া পৰিচয়ৰ প্ৰকাশক আহোমসকলৰ হাতত ৰাজ্য হেৰুৱাৰ পিছত চুতীয়াসকলে নিজৰ [[চুতীয়াৰাজ্য|ৰাজ্য]] পুনৰুদ্ধাৰৰ উদ্দেশ্যে চলোৱা বিদ্ৰোহসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছে যে সৰ্বানন্দ সিংহই ক্ষমতা লাভ কৰি নিজৰ চুতীয়া পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সূচনা কৰা [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকল]] ৰাজনৈতিকভাৱে পিছপৰি যায় আৰু তিনিচুকীয়াৰ ৰাজধানীৰ পৰা দূৰৈৰ বনাঞ্চলসমূহত কেন্দ্ৰীভূত হয়। নাথে এই পৰিস্থিতিক পৰৱৰ্তী সময়ত পৃথক ভূখণ্ডীয় অধিকাৰ আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়ৰ দাবীত মৰাণসকলৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ বিদ্ৰোহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে।&lt;ref name=&quot;Nath2008&quot;&gt;{{cite book |last=Nath |first=Dambarudhar |chapter=The Mataks and their Revolt against the State in 18th Century Assam: Searching for Ethno-Religious Roots |editor1-last=Ray |editor1-first=Jayanta Kumar |editor2-last=Roy |editor2-first=Arpita Basu |title=Political Roles of Religious Communities in India |publisher=Institute for Security and Development Policy |location=Stockholm |year=2008 |page=120 |url=https://www.isdp.eu/wp-content/uploads/publications/2008_ray-roy_political-roles-of-religious-communities-in-india.pdf |quote=The assertion of the Chutiya identity on the part of Sarbananda Singha can thus be seen as having a link with the Chutiya revolt after they had lost their state to the Ahoms.}}&lt;/ref&gt;

সৰ্বানন্দ সিংহই গোধা গোপীনাথক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্ত কৰি ৰাজ্য পৰিচালনা কৰিছিল। তেওঁৰ শাসনকালত মটক ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন, সামৰিক ব্যৱস্থা আৰু ৰাজধানীৰ উন্নয়নৰ কাম চলোৱা হৈছিল। সৰ্বানন্দ সিংহই নিজৰ নামত আঠচুকীয়া মুদ্ৰা প্ৰচলন কৰিছিল। এই মুদ্ৰাত ''শ্ৰীশ্ৰীস্বৰ্গদেৱ সৰ্বানন্দ সিংহ নৰেন্দ্ৰস্য'' বুলি উৎকীৰ্ণ আছিল।&lt;ref name=&quot;Srikumar&quot;/&gt; সৰ্বানন্দ সিংহৰ নামত প্ৰচলিত এই মুদ্ৰাসমূহ তেওঁৰ শাসনকালত দাবী কৰা আৰু প্ৰয়োগ কৰা ৰাজকীয় কৰ্তৃত্বৰ ঐতিহাসিক নিদৰ্শন হিচাপে বিবেচিত হয়। মটক ৰাজ্যৰ মুদ্ৰা সম্পৰ্কে ''Journal of Indian History''-ত ''Coins of Swargadeo Sarbananda Singh'' শীৰ্ষক এটা গৱেষণামূলক ৰচনা প্ৰকাশিত হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&amp;q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}&lt;/ref&gt;

==ব্ৰিটিছ শাসনৰ সৈতে সম্পৰ্ক==
১৮২৬ চনত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]]ৰ জৰিয়তে অসম [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পিছতো মটক ৰাজ্যৰ স্বতন্ত্ৰ শাসনৰ মৰ্যাদা এক বন্দোবস্তৰ জৰিয়তে বাহাল থাকে বুলি অসমীয়া জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে। অৱশ্যে এই বন্দোবস্তৰ ফলত তেওঁৰ অধীনৰ পাইকসকলৰ প্ৰায় দুই-তৃতীয়াংশ কোম্পানীৰ অধীনলৈ যায় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;Shiv&quot;&gt;{{cite book |last=বৰ্মন |first=শিৱনাথ |year=2000 |title=অসমীয়া জীৱনী অভিধান |publisher=চ'ফিয়া প্ৰেছ এণ্ড পাব্লিচাৰ্ছ প্ৰা. লি. |location=গুৱাহাটী |page=288}}&lt;/ref&gt;

==উত্তৰাধিকাৰ==
সৰ্বানন্দ সিংহৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ '''মাটিবৰ বৰসেনাপতি''' মটক ৰাজ্যৰ দ্বিতীয় শাসক হয় বুলি ইংৰাজী প্ৰবন্ধত উল্লেখ আছে। মাটিবৰে পিতৃৰ অধীনত প্ৰতিষ্ঠিত মটক শাসক পৰিয়ালৰ ৰাজনৈতিক উত্তৰাধিকাৰ অব্যাহত ৰাখে।

==স্মৃতি আৰু ঐতিহাসিক গুৰুত্ব==
সৰ্বানন্দ সিংহ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ এগৰাকী প্ৰধান নেতা আৰু মটক ৰাজ্যৰ প্ৰথম শাসক হিচাপে পৰিচিত। তেওঁৰ শাসনৰ কেন্দ্ৰ আছিল বেংমৰা, অৰ্থাৎ বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া অঞ্চল। মোৱামৰীয়া আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তন আৰু উজনি অসমত স্বায়ত্তশাসিত মটক ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ ইতিহাসত তেওঁৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমান তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰীৰ মাজত তেওঁৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে। তিনিচুকীয়া জিলাৰ ৰঙাগড়া ৰোডত তেওঁৰ মৈদাম বা সমাধিক্ষেত্ৰ অৱস্থিত। তেওঁৰ নামত প্ৰচলিত মুদ্ৰাসমূহো মটক ৰাজ্যৰ শাসন ব্যৱস্থাৰ ঐতিহাসিক নিদৰ্শন হিচাপে গৱেষণাৰ বিষয় হৈ আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&amp;q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{reflist}}

==গ্ৰন্থপঞ্জী==
* {{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985}}

[[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]]
[[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]]</text>
      <sha1>4eevis32zaqdki54iz1pchsuz6yys7e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ইটা দুৰ্গ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32341</id>
    <revision>
      <id>649679</id>
      <parentid>649028</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66720" sha1="1s9t55wvuhfwnbrm35w9mpb0ucbq3da" xml:space="preserve">{{Short description|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ঐতিহাসিক দুৰ্গ}}
{{Infobox historic site
| name                = ইটা দুৰ্গ
| native_name         =
| location            = [[ইটানগৰ]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]]
| image               = Itafort South gate.png
| caption             = ইটা দুৰ্গৰ দক্ষিণ প্ৰৱেশদ্বাৰ
| type                = দুৰ্গ
| pushpin_map         =
| pushpin_relief      =
| pushpin_map_alt     =
| pushpin_map_caption =
| coordinates         = {{coord|27.092|93.632|display=title,inline}}
| built               = চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা&lt;ref name=&quot;Raikar&quot;&gt;{{cite book
 |last1=Raikar
 |first1=Y. A.
 |last2=Chatterjee
 |first2=S.
 |title=Archaeology in Arunachal Pradesh
 |publisher=Directorate of Research, Government of Arunachal Pradesh
 |year=1980
 |pages=26ff.
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Osik&quot;&gt;{{cite book |last=Osik |first=N. N. |title=A Brief History of Arunachal Pradesh: From Earliest Times to 1823 A.D. |publisher=Omsons Publications |location=New Delhi |year=1996 |page=35 |isbn=81-7117-152-4 |url=https://dcalibrary.e-pustakalaya.com/UPLOADED/DIRPDF/A%20BRIEF%20HISTORY%20OF%20ARUNACHAL_PRADESH_9296.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20261007170209/https://dcalibrary.e-pustakalaya.com/UPLOADED/DIRPDF/A%20BRIEF%20HISTORY%20OF%20ARUNACHAL_PRADESH_9296.pdf |archivedate=2026-10-07 |access-date=2026-10-20}}&lt;/ref&gt;
| builder             = [[চুতীয়া ৰাজ্য]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://itanagar.nic.in/tourist-place/ita-fort/ |title=Itanagar Capital Complex |publisher=Arunachalpradesh.nic.in}}&lt;/ref&gt;
| height              =
| used                =
| demolished          =
| open_to_public      =
| ownership           =
| garrison            =
| current_commander   =
| commanders          =
| occupants           =
| battles             =
| events              =
}}
'''ইটা দুৰ্গ''' ({{lang-en|Ita Fort}}) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ [[ইটানগৰ]] চহৰত অৱস্থিত এক উল্লেখযোগ্য ঐতিহাসিক স্থান। ইয়াৰ নামৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে &quot;ইটাৰে নিৰ্মিত দুৰ্গ&quot;। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ৰাজধানী [[ইটানগৰ]] চহৰৰ নামো এই দুৰ্গটোৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছে। চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকাৰ বুলি নিৰ্ধাৰিত ইটা দুৰ্গটো&lt;ref name=&quot;Raikar&quot;/&gt; সেই সময়ত অঞ্চলটোত শাসন কৰা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজাসকলে]] নিৰ্মাণ কৰিছিল বুলি সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://itanagar.nic.in/tourist-place/ita-fort/ |title=Itanagar Capital Complex |publisher=Arunachalpradesh.nic.in}}&lt;/ref&gt; দুৰ্গটোক চুতীয়া ৰজা ''[[ৰত্নধ্বজপাল|গৌৰীনাৰায়ণ]]''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পাহাৰীয়া দুৰ্গশৃংখলাৰ এটা অংশ হিচাপেও সাময়িকভাৱে চিনাক্ত কৰিব পাৰি। চুতীয়া বুৰঞ্জীৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, গৌৰীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ক্ষমতা সুসংহত কৰাৰ পিছত পাহাৰৰ পাদদেশজুৰি এলানি দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰাৰ লগতে বৃহৎ পুখুৰী খন্দাইছিল আৰু মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Momin |first=Mignonette |chapter=Socio-Economic Linkages in the 'Decline' of Pragjyotisa-Kamarupa |editor-last=Qadri |editor-first=F. A. |title=Society and Economy in North-East India |volume=2 |publisher=Regency Publications |location=New Delhi |year=2004 |page=48 |quote=One was by constructing a line of forts backed by roads along the foothills, as seems to be attested by the ruins of fortifications that lie at the foot of the hills of Arunachal Pradesh.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Brown
 |first=W. B.
 |title=An Outline Grammar Of The Deori Chutiya Language
 |publisher=Assam Secretariat Printing Office
 |location=Shillong
 |year=1895
 |pages=75, 84
 |quote=Returning with his bride to his chosen seat of government, he (Gaurinarayan) sought no further extension of his dominions, but directed his whole attention to the improvement of what he had acquired and to the consolidation of his power. He built a line of forts along the foot of the hills, probably to restrain the hungry barbarians, his former countrymen; made large tanks and founded temples.
}}&lt;/ref&gt; দুৰ্গটোৰ মুঠ ইটাৰ গাঁথনিৰ পৰিমাণ ১৬,২০০ ঘনমিটাৰ। ইয়াৰ পৰা উদ্ধাৰ হোৱা প্ৰত্নতাত্ত্বিক সামগ্ৰীসমূহ ইটানগৰৰ জৱাহৰলাল নেহৰু ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শিত হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jawahar Lal Nehru Museum |url=https://www.incredibleindia.gov.in/en/arunachal-pradesh/itanagar/jawahar-lal-nehru-museum |website=Incredible India |publisher=Ministry of Tourism, Government of India |access-date=3 June 2026 |quote=A floor filled with archaeological finds also takes your breath away with age-old pottery shards and stone tools that show the reform of tools and pottery over time. There are findings from Ita Fort as well, and from Noksparbat and Malinithan in the West Siang district, which include tools, pots, religious objects, clothes and much more. Thereby making it one of the best and the oldest museums in the north-east.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=History, Religion and Culture of North East India |author=T. Raatan |publisher=Gyan Books |year=2006 |isbn=8182051789 |page=29 |url=https://books.google.co.in/books?id=L8x0ZLkFdFkC&amp;pg=PA29}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==

দুৰ্গটোত ব্যৱহৃত ইটাৰ বৈশিষ্ট্যৰ পৰা ইয়াৰ নিৰ্মাণকাল চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;Raikar&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Osik&quot;/&gt; ইতিহাসবিদ নিত্যানন্দ গগৈৰ মতে, [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ বৃহত্তম বিস্তৃতিৰ সময়ত [[ইটানগৰ]] অঞ্চলটোও ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। গগৈৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ কোনো কোনো ৰজাৰ ৰাজত্বকালত ইয়াৰ ভূখণ্ডই বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ইটানগৰকে ধৰি কিছু পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ সংলগ্ন ভূখণ্ডসমূহ সামৰি লৈছিল। পশ্চিম দিশত এই ভূখণ্ড [[বিশ্বনাথ চাৰিআলি|বিশ্বনাথ]]ৰ ওচৰৰ বৰগাং নদীলৈকে বিস্তৃত আছিল। এই পুনৰ্নিৰ্মাণৰ সমৰ্থনত তেওঁ [[শদিয়া]], [[বুৰৈ নদী|বুৰৈ নদী]]ৰ পাৰৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ আৰু বৰগাং–ডিকাল নদীৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰৰ নক্সাপৰ্বতত পোৱা শিলৰ একেধৰণৰ চিহ্নৰ উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref name=&quot;Gogoi1994p21&quot;&gt;{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |type=PhD thesis |publisher=Gauhati University |year=1994 |page=21 |quote=During the days of his successors, this kingdom[Chutia], at times, included besides the regions as mentioned above, also a part of the hilly province of present Arunachal Pradesh inclusive of Itānagar, its present capital, and its adjacent territories in the Brahmaputra valley as far west as to the river Bargāng near Biswanath in the Sonitpur District. Similar marks on stones found in the old archaeological ruins in Sadiyā, on the bank of the Buroi River and in the Naxāpāhār at the confluence of the Bargāng and the Dikal rivers inside Arunachal Pradesh, support this belief.}}&lt;/ref&gt; গগৈয়ে লগতে চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া ৰজাসকলৰ শাসনলিপিসমূহৰ ভিত্তিত সিদ্ধান্ত আগবঢ়াইছে যে শদিয়া বা সাধয়াপুৰক কেন্দ্ৰ কৰি শাসন কৰা এই ৰাজবংশৰ অধীনত [[উজনি অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কিছু অংশ সামৰি এক &quot;বিস্তৃত দেশ&quot; আছিল।&lt;ref&gt;{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |type=PhD thesis |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=21–22 |url=https://www.scribd.com/document/628543688/241008-2 |quote=Moreover, the inscriptions like the Dhenukhanā Copper Plate of Satyanārāyan of Śaka 1314 (1392 A.D.), the Barmutiyā Bil Copper Plate of the prince Dharmanārāyan a son of Satyanarayan of Śaka 1314, the Ghilāmorā Copper Plate of Laksminārāyan of Śaka 1323 (1401 A.D.), the Chepākhowā Copper Plate of Śaka 1350 (1428 A.D.) and the Pāyā-tāmreswari Temple Inscription of Mukta (Yuva) Dharmanārāyan of Śaka 1364 (1442 A.D.), also confirm that this line of kings had their capital at Sadiyā or Sadhayāpur and they ruled once an extensive country comprising a part of Upper Assam and Arunachal Pradesh, at least in the last part of the 14th century and the first part of the 15th century A.D.}}&lt;/ref&gt;

ইটা দুৰ্গক চুতীয়া ৰজা ''[[ৰত্নধ্বজপাল|গৌৰীনাৰায়ণ]]''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পাহাৰীয়া দুৰ্গশৃংখলাৰ এটা অংশ হিচাপেও সাময়িকভাৱে চিনাক্ত কৰা হৈছে। চুতীয়া বুৰঞ্জীৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, গৌৰীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্য সুসংহত কৰাৰ পিছত পাহাৰৰ পাদদেশজুৰি এলানি দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰোৱাৰ লগতে বৃহৎ পুখুৰী খন্দাইছিল আৰু মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Momin |first=Mignonette |chapter=Socio-Economic Linkages in the 'Decline' of Pragjyotisa-Kamarupa |editor-last=Qadri |editor-first=F. A. |title=Society and Economy in North-East India |volume=2 |publisher=Regency Publications |location=New Delhi |year=2004 |page=48 |quote=One was by constructing a line of forts backed by roads along the foothills, as seems to be attested by the ruins of fortifications that lie at the foot of the hills of Arunachal Pradesh.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar Of The Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 |quote=Returning with his bride to his chosen seat of government, he (Gaurinarayan) sought no further extension of his dominions, but directed his whole attention to the improvement of what he had acquired and to the consolidation of his power. He built a line of forts along the foot of the hills, probably to restrain the hungry barbarians, his former countrymen; made large tanks and founded temples.}}&lt;/ref&gt; বুৰৈ নদীৰ পাৰৰ এটা পাহাৰীয়া দুৰ্গৰ ধ্বংসাৱশেষত পোৱা নিৰ্মাতাৰ চিহ্নসমূহ শদিয়াৰ ওচৰত ১৪৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰজা মুক্তধৰ্মনাৰায়ণে নিৰ্মাণ কৰা [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সীমাবেৰৰ শিলত পোৱা চিহ্নৰ সৈতে একেধৰণৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ পৰা চুতীয়া দুৰ্গসমূহ বিশ্বনাথলৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;K. L. Barua, ''An Early History of Kamrupa'', 1933, p. 271.&lt;/ref&gt; বুৰৈৰ যথেষ্ট পূব দিশত ইটা দুৰ্গ অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ইয়াকো [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ এনে পাহাৰীয়া দুৰ্গসমূহৰ এটা বুলি ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;&quot;Though the geographical extent of these rulers' power is not yet known in detail, according to Neog, the present-day North Lakhimpur district of Assam, which covers the find sites of most inscriptions, perhaps formed a part of their political dominion. If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers extended as far as the outer limit of Darrang district, in the westernmost extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutiyas in the early part of the sixteenth century.&quot; {{harvcol|Shin|2020|pp=52–53}}&lt;/ref&gt; ইটা দুৰ্গৰ দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব দিশৰ [[সোৱণশিৰি নদী|সোৱণশিৰি]]–[[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী|ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] উপত্যকাৰ সমভূমি,&lt;ref name=&quot;Nath2013&quot;&gt;{{cite book |last=Nath |first=D. |chapter=State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley |editor-last1=Bhattacharjee |editor-first1=J. B. |editor-last2=Syiemlieh |editor-first2=David R. |title=Early States in North East India |publisher=Regency Publications |location=Delhi |year=2013 |pages=24–49 |isbn=978-81-89233-86-0 |quote=In the main, however, their territory was confined to the river valleys of the Suvansiri, Brahmaputra, Lohit, and the Dihing and hardly extended to the hills at its zenith.}}&lt;/ref&gt; বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]&lt;ref name=&quot;gogoi-main&quot;&gt;{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |place=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}&lt;/ref&gt; আৰু [[বিশ্বনাথ জিলা]],&lt;ref&gt;&quot;If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers(Chutia) extended as far as the outer limit of Darrang district, in the western most extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutiyas in the early part of the sixteenth century.&quot; {{harvcol|Neog|1977|p=820}}&lt;/ref&gt; লগতে ঐতিহাসিক [[হাবুং]] অঞ্চল&lt;ref name=&quot;Guha1983&quot;&gt;{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |quote=Suhungmung followed an expansionist policy and annexed Panbari of Habung in 1512, which was until then a Chutiya dependency.}}&lt;/ref&gt; চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি অঞ্চলটোত চুতীয়া ৰজাসকলে প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ শাসনলিপিৰ পৰা জানিব পাৰি।&lt;ref&gt;{{harvcol|Neog|1977|pp=818–820}}&lt;/ref&gt;{{efn|১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সত্যনাৰায়ণে প্ৰদান কৰা ভূমিদানসমূহৰ এখন ধৱলী নদীৰ পাৰৰ লুদুমুমাৰী নামৰ স্থানত প্ৰদান কৰা হৈছিল। ধৱলী নদীক বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ঢল নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;&quot;He (Satyanarayana) donated land to a brāhmana in 1314 Śaka at Ludumumāri on the river Dhavali, identified with the Dhal of the North Lakhimpur district.&quot; {{harvcol|Neog|1977|p=818}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—In Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |page=3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf |access-date=26 June 2026 |quote=Sarbeswar Boruah identifies Dhavali as Dhal River 5 k.m. to the east of North Lakhimpur town, Vyagrahmari as Baghmari near Jalbhari 5 K.M. to the east-south of Narowa Satra.}}&lt;/ref&gt; সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই ধৱলীক উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ কিলোমিটাৰ পূবত অৱস্থিত ঢল নদীৰ সৈতে আৰু ব্যাঘ্ৰমাৰীক নৰোৱা সত্ৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ কিলোমিটাৰ পূব-দক্ষিণে জলভাৰীৰ ওচৰৰ বাঘমাৰীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে। আনহাতে, ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে প্ৰদান কৰা ভূমিদানত [[সোৱণশিৰি নদী]]ক ভূমিৰ পূব সীমা হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}&lt;/ref&gt; ১৯৭৬ চনৰ ''Lakhimpur District Gazetteer'' অনুসৰি, শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এই ভূমিদান সোৱণশিৰিৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত প্ৰদান কৰা হৈছিল। লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ৰাজধানী আছিল শদিয়াৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা সাধয়াপুৰী। এক ধাৰণা অনুসৰি, লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নামৰ সৈতে মিলাই তাৰ নামকৰণ কৰিছিল। আনহাতে, উত্তৰ লখিমপুৰৰ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাৰ মতে, ১৮৩৮ চনত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচিত লখিমপুৰ নগৰৰ পৰাই জিলাখনৰ নাম উদ্ভৱ হৈছিল। ১৮৩৯ চনত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদত থকা জিলাৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাৰ ভিত্তিত তেওঁ এই মত আগবঢ়াইছিল। চনদখন উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা হৈছিল।}}

[[File:Archival photo of Southern gate of Itafort.jpg|thumb|মেৰামতিৰ পূৰ্বে ইটা দুৰ্গৰ দক্ষিণ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পুৰণি আলোকচিত্ৰ।]]

===চুতীয়া ৰাজ্যৰ আন প্ৰত্নস্থলৰ সৈতে সাদৃশ্য===

ইটা দুৰ্গৰ নিৰ্মাতাসকলৰ নাম উল্লেখ কৰা কোনো শাসনলিপি এতিয়ালৈ উদ্ধাৰ হোৱা নাই যদিও দুৰ্গটোক অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰ-পাদদেশত গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ সৈতে প্ৰায়ে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে। দুৰ্গটোৰ নিৰ্মাণকাল সাধাৰণতে চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা বুলি ধৰা হয়। এই সময়ছোৱা চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ আৰু সেই সময়ত অঞ্চলটো শাসন কৰা চুতীয়া ৰজাসকলে দুৰ্গটো নিৰ্মাণ কৰিছিল বুলি বহুলভাৱে বিশ্বাস কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://itanagar.nic.in/tourist-place/ita-fort/ |title=Itanagar Capital Complex |publisher=Arunachalpradesh.nic.in |access-date=3 June 2026}}&lt;/ref&gt;

[[File:Eastern Gate of Itafort 2.jpg|thumb|ইটা দুৰ্গৰ পূব প্ৰৱেশদ্বাৰত শিলৰ ভিত্তিৰ ওপৰত ইটাৰ গাঁথনি দেখা যায়। এই নিৰ্মাণ-পদ্ধতি শদিয়াৰ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ আৰু ৰুক্মিণীনগৰৰ প্ৰাচীৰৰ সৈতে তুলনাযোগ্য।]]

স্থাপত্যগতভাৱে ইটা দুৰ্গত পৰম্পৰাগতভাৱে চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কেইবাটাও মধ্যযুগীয় প্ৰত্নস্থলৰ সৈতে তুলনাযোগ্য বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। দুৰ্গটো শিলৰ গাঁথনিৰ ভিত্তিৰ ওপৰত ইটাৰ ওপৰিভাগ নিৰ্মাণ কৰি গঢ়া হৈছে।&lt;ref&gt;&quot;Eastern gate, the highest point of the fort, is heavily damaged one. Built on stone masonry, this gate overlooks Doimukh in the Dikrong valley.&quot; {{harvcol|Tada|2011|p=119}}&lt;/ref&gt; অনুৰূপ নিৰ্মাণ-পদ্ধতি [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ চৌহদৰ বেৰ, ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ আৰু শদিয়া অঞ্চলৰ এটা বৃহৎ মধ্যযুগীয় দুৰ্গৰ ভিতৰত পোৱা ইটাৰে নিৰ্মিত পুখুৰীতো দেখা যায়।&lt;ref&gt;{{harvcol|Hannay|1848|pp=461–470}}&lt;/ref&gt; [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ আন প্ৰত্নস্থলসমূহৰ দৰে&lt;ref&gt;{{harvcol|Hannay|1848|pp=461–471}}&lt;/ref&gt; ইটা দুৰ্গৰ ইটাৰ প্ৰাচীৰসমূহো চূণৰ গাৰ বা তেনে কোনো বন্ধনকাৰী পদাৰ্থ অবিহনে মাটিৰ গাৰে গাঁথা হৈছিল। কিছুমান স্থানত লোৰ ক্লেম্প আৰু গজালো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{harvcol|Tada|2011|p=119}}&lt;/ref&gt; ইমান বৃহৎ পৰিসৰত ইটাৰ ব্যৱহাৰে ইটা দুৰ্গক চুতীয়া যুগৰ বৃহত্তৰ স্থাপত্য-সমষ্টিৰ সৈতেও সংযুক্ত কৰে। শদিয়া অঞ্চলৰ দুৰ্গ আৰু ধৰ্মীয় স্থাপত্যসমূহত ইটাৰ দেৱাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ, ভেটি, পুখুৰী আৰু অন্যান্য গাঁথনিৰ অৱশেষ প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শনৰ এক উল্লেখযোগ্য অংশ।&lt;ref&gt;{{harvcol|Tada|2011|pp=163–170}}&lt;/ref&gt; ইটা দুৰ্গৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰিকল্পনাও&lt;ref&gt;{{harvcol|Tada|2011|p=xii}}&lt;/ref&gt; [[ভীষ্মকনগৰ]], ৰুক্মিণীনগৰ&lt;ref&gt;{{harvcol|Hannay|1848|pp=460–461}}&lt;/ref&gt; আৰু চেপাখোৱা ৰাজগড়ৰ&lt;ref&gt;{{harvcol|Baruah|2007|p=437}}&lt;/ref&gt; সৈতে তুলনাযোগ্য। এই স্থানসমূহৰ প্ৰৱেশপথত প্ৰাচীৰৰ আগলৈ ওলাই অহা আৰু পুনৰ ভিতৰলৈ ঘূৰি অহা ইটাৰ অংশ ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰাচীৰৰ মাজেৰে সৰল পোন প্ৰৱেশপথৰ সলনি বেঁকা বা স্থানচ্যুত প্ৰৱেশপথ গঠন কৰা হোৱা যেন দেখা যায়।

[[File:Offset Gateways and Ramparts of Historical Forts.png|thumb|কেইবাটাও মধ্যযুগীয় দুৰ্গৰ বেঁকা বা স্থানচ্যুত প্ৰৱেশপথ আৰু প্ৰাচীৰৰ তুলনামূলক চিত্ৰ।]]

ভাস্কৰ্যৰ অলংকৰণতো অতিৰিক্ত সাদৃশ্য দেখা যায়। ইটা দুৰ্গত পোৱা শিলৰ দুৱাৰ-চৌকাঠৰ এটা ভগ্নাংশত সিংহ আৰু হাতীৰ চিত্ৰ আছে। আনহাতে, ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গত উদ্ধাৰ হোৱা চুতীয়া যুগৰ ইটাত সিংহ আৰু হাতীৰ যুগ্ম চিত্ৰ দেখা যায়। ইটা দুৰ্গৰ এটা ভিত্তিৰ উচ্চাৱচ ভাস্কৰ্যত দেখা সিংহৰ চিত্ৰ [[ভীষ্মকনগৰ]], [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]] আৰু ৰুক্মিণীনগৰৰ চুতীয়া যুগৰ অৱশেষত পোৱা সিংহৰ চিত্ৰৰ সৈতে যথেষ্ট মিল আছে। এই সাদৃশ্যই প্ৰত্নস্থলসমূহৰ মাজত এক সাধাৰণ প্ৰতীকী আৰু শিল্পকলাৰ পৰম্পৰাৰ সম্ভাৱনা সূচায়।

[[File:Granite stone carvings.jpg|thumb|ইটা দুৰ্গত পোৱা সিংহ আৰু হাতীৰ চিত্ৰখোদিত শিলৰ দুৱাৰ-চৌকাঠৰ এটা অংশ। ৰয়িঙৰ ৰুক্মিণীনগৰত উদ্ধাৰ হোৱা চুতীয়া যুগৰ ইটাত এফালে দুটা সিংহ আৰু আনফালে দুটা হাতীৰ চিত্ৰ দেখা যায়।]]

ইটা দুৰ্গৰ ভৌগোলিক অৱস্থানটোও গুৰুত্বপূৰ্ণ। পূৰ্বৰ গৱেষকসকলে উল্লেখ কৰিছে যে বুৰৈ নদীৰ পাৰৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গৰ ধ্বংসাৱশেষত পোৱা শিলমিস্ত্ৰীৰ চিহ্ন শদিয়াৰ ওচৰৰ প্ৰাচীন ধ্বংসাৱশেষত পোৱা চিহ্নৰ সৈতে একেধৰণৰ আছিল। শদিয়াৰ এই অৱশেষসমূহক ভীষ্মক আৰু চুতীয়া ৰজাসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;&quot;A large number of these stones were found to contain marks, cut deeply into the sandstone... identical marks were found also in the marked stones found by Hannay in the fort near Sadiya assigned to Bhismak. It is therefore evident that the ruins near Sadiya and those on the banks of the Burai river can be assigned to the same period...The dynasty is evidently the line of Chutia kings who assumed the surname Pala.&quot; {{harvcol|Barua|1933|p=271}}&lt;/ref&gt; পৰৱৰ্তী ইতিহাসবিদসকলে যুক্তি আগবঢ়াইছে যে শদিয়া অঞ্চলৰ দুৰ্গসমূহ আৰু তাৰ পশ্চিমৰ বুৰৈ দুৰ্গৰ দৰে প্ৰত্নস্থলৰ মাজত স্থাপত্যগত ধাৰাবাহিকতা স্বীকাৰ কৰিলে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰজুৰি বিস্তৃত এক বৃহত্তৰ চুতীয়া সাংস্কৃতিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ পায়।&lt;ref&gt;&quot;Though the geographical extent of these rulers' power is not yet known in detail, according to Neog, the present-day North Lakhimpur district of Assam, which covers the find sites of most inscriptions, perhaps formed a part of their political dominion. If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers extended as far as the outer limit of Darrang district, to the westernmost extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutiyas in the early part of the sixteenth century.&quot; {{harvcol|Shin|2020|pp=52–53}}&lt;/ref&gt; ইটা দুৰ্গ বুৰৈৰ পূব দিশত আৰু একে পাহাৰ-পাদদেশীয় অঞ্চলত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ইয়াকো চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এই বৃহত্তৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গশৃংখলাৰ অংশ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।

[[File:Ita Fort Lion Base relief.png|thumb|ইটা দুৰ্গৰ সিংহৰ উচ্চাৱচ ভাস্কৰ্য। ৰুক্মিণীনগৰ, তাম্ৰেশ্বৰী আৰু ভীষ্মকনগৰৰ অৱশেষত পোৱা সিংহৰ প্ৰতীকক চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় প্ৰতীক হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।]]

সামগ্ৰিকভাৱে দুৰ্গটোৰ নিৰ্মাণকাল, ইটা আৰু শিলৰ গাঁথনি, ভাস্কৰ্যৰ অলংকৰণ আৰু অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰ-পাদদেশত ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থানে ইটা দুৰ্গ শদিয়া, ৰুক্মিণীনগৰ, ভীষ্মকনগৰ, তাম্ৰেশ্বৰী আৰু আন সংশ্লিষ্ট চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যসমূহৰ সৈতে একে স্থাপত্য-পৰম্পৰাৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি সূচায়।

===ঐতিহাসিক দাবী আৰু ব্যাখ্যা===

১৯৪১ চনত পূৰ্বৰ বালিপাৰা সীমান্ত অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক বিষয়া ডি. এন. দাসে ''Journal of the Assam Research Society''ত প্ৰকাশিত এটা প্ৰবন্ধত দাবী কৰিছিল যে ইটা দুৰ্গ ৰামচন্দ্ৰ বা মায়ামত্ত নামেৰে চিনাক্ত কৰা এজন কিংবদন্তিমূলক শাসকৰ মায়াপুৰ নামৰ ৰাজধানী হ'ব পাৰে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Neog|2008|p=57}}&lt;/ref&gt;

অৱশ্যে পৰৱৰ্তী ইতিহাসবিদসকলে এই দাবী সন্দেহৰ চকুৰে চাইছে। এন. এন. অচিকে ৰায়কাৰৰ ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত ব্যৱহৃত বিভিন্ন পৰম্পৰা পৰীক্ষা কৰি ৰামচন্দ্ৰ আৰু অৰিমত্ত সম্পৰ্কীয় কাহিনীসমূহ পৰস্পৰ বিভ্ৰান্তিকৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে আৰু ৰামচন্দ্ৰক ইটা দুৰ্গৰ নিৰ্মাতা হিচাপে চিনাক্ত কৰাটো গ্ৰহণযোগ্য নহয় বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Osik |first=N. N. |title=A Brief History of Arunachal Pradesh: From Earliest Times to 1823 A.D. |publisher=Omsons Publications |location=New Delhi |year=1996 |pages=35–37 |isbn=81-7117-152-4 |url=https://dcalibrary.e-pustakalaya.com/UPLOADED/DIRPDF/A%20BRIEF%20HISTORY%20OF%20ARUNACHAL_PRADESH_9296.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20261007170209/https://dcalibrary.e-pustakalaya.com/UPLOADED/DIRPDF/A%20BRIEF%20HISTORY%20OF%20ARUNACHAL_PRADESH_9296.pdf |archivedate=2026-10-07 |access-date=2026-10-20}}&lt;/ref&gt; ৰামচন্দ্ৰ–অৰিমত্তৰ কিংবদন্তিৰ অন্যতম উৎস অসমীয়া বুৰঞ্জীমূলক গ্ৰন্থ ''আদি চৰিত''ৰ ৰচনাকাল ১৫৮৬ শক বা ১৬৬৪ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি অনুমান কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;&quot;It is supposed to have been written in 1586 saka (1664 AD)&quot; {{harvcol|Neog|1980|p=29}}&lt;/ref&gt; অৱশ্যে এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰামাণিকতা সম্পৰ্কেও সন্দেহ প্ৰকাশ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;মহেশ্বৰ নেওগে উল্লেখ কৰিছে যে মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত ''আদি চৰিত'' গ্ৰন্থখনে অসমৰ বৈষ্ণৱ সমাজত যথেষ্ট অসন্তোষৰ সৃষ্টি কৰিছে আৰু অধিক বিচক্ষণ সত্ৰাধিকাৰ আৰু সাহিত্যিকসকলে ইয়াক অস্বীকাৰ কৰিছে।&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=Madhavadeva |series=Makers of Indian Literature |publisher=Sahitya Akademi |location=New Delhi |year=1985 |page=25 |url=https://sahitya-akademi.gov.in/publications/pdf/madhavadeva_english.pdf |quote=Besides the above genuine works, a few more apocryphal works by later writers, viz., Adi-carita, Amulyaratna, Guptamani, and Guptastir are ascribed to Madhavadeva. The language, style and contents of these works clearly expose the spuriousness of these works.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Saikia |first=Baburam |title=Marginalisation, Revolt and Adaptation: On Changing the Mayamara Tradition |journal=Journal of Ethnology and Folkloristics |volume=15 |issue=1 |year=2021 |pages=85–102 |doi=10.2478/jef-2021-0006 |quote=the present Mayamoria gosain ... disowns the Adi Carit-Puthi as a forged document written by a third-rate poet and not by Madhavadeva; Neog ... puts this manuscript in the category of spurious account in his analysis. |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ''আদি চৰিত''ত ৰামচন্দ্ৰৰ ৰাজধানী প্ৰতাপপুৰত আছিল বুলি কোৱা হৈছে আৰু সেই স্থানৰ নাম অনুসৰি তেওঁ প্ৰতাপপুৰীয়া উপাধি লাভ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। কিছুমান গৱেষকে প্ৰতাপপুৰক বিশ্বনাথৰ ওচৰৰ এটা স্থানৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/JournalOfTheAsiaticSocietyOfBengalVolIv1835/page/n237/mode/1up?q=Jitari Journal of the Asiatic Society of Bengal, pp. 190–191: Pratappura, capital city of Ramachandra, was located near Biswanath, in the vicinity of Agnigarh.]&lt;/ref&gt; বিশ্বনাথৰ ওচৰৰ উমাতুমণি শিলালিপিত এজন শাসকক ''প্ৰতাপপুৰাধিকাৰী'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু এই তথ্যক উক্ত চিনাক্তকৰণৰ সমৰ্থনত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;[http://dspace.nehu.ac.in/bitstream/1/9357/1/A%20new%20reading%20(N%20Gogoi).pdf উমাতুমণি শিলালিপিত ''প্ৰতাপপুৰাধিকাৰী'' শব্দৰ উল্লেখ আছে, যাৰ ভিত্তিত প্ৰতাপপুৰ ওচৰৰ অঞ্চলত অৱস্থিত আছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে।]&lt;/ref&gt; আন এটা উৎসত অৱশ্যে কিংবদন্তিৰ প্ৰতাপপুৰক ৰত্নপীঠৰ ৰত্নপুৰৰ এজন ৰজাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;Neog, Maheswar, ''Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times'', pp. 51–52.&lt;/ref&gt; ৰত্নপীঠক সাধাৰণতে [[কৰতোৱা নদী]] আৰু সংকোশ নদীৰ মাজৰ অঞ্চল বুলি ধৰা হয়, যি ঐতিহাসিক [[কমতা ৰাজ্য|কমতাপুৰ]] অঞ্চলৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। এই চিনাক্তকৰণ অনুসৰি কিংবদন্তিৰ স্থান বিশ্বনাথৰ পৰা বহু পশ্চিমত অৱস্থিত হ'ব। ''কামৰূপৰ বুৰঞ্জী''ত সংৰক্ষিত কিংবদন্তিসমূহতো ৰামচন্দ্ৰ–অৰিমত্তৰ কাহিনী বৃহত্তৰ কামৰূপ অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। ইয়াত ৰামচন্দ্ৰক কামৰূপৰ ৰজা, ফেংগুৱাক কমতাপুৰৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰাৰ লগতে নীলাচল, বৈদ্যগড় আৰু প্ৰতাপপুৰৰ দৰে স্থানসমূহক এই পৰম্পৰাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Kamrupar Buranji: Or an Account of Ancient Kamarupa and a History of the Mogul Conflicts with Assam and Cooch Behar, up to A.D. 1682 |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |year=1930 |pages=2–4 |url=https://archive.org/details/dli.ministry.03465 |access-date=22 June 2026}}&lt;/ref&gt; ৰামচন্দ্ৰৰ পুত্ৰ অৰিমত্তৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আন পৰম্পৰাসমূহত—যাক শশাংক বুলিও চিনাক্ত কৰা হৈছে—তেওঁৰ ৰাজ্য বৰ্তমানৰ [[নামনি অসম]]ৰ [[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ]], [[দৰং জিলা|দৰং]] আৰু [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] জিলাত অৱস্থিত বুলি কোৱা হৈছে। তেওঁৰ ৰাজধানী বেতনাৰ(কামৰূপ জিলা) বৈদ্যগড়ত আছিল আৰু তেওঁ [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ফেংগুৱা ৰজাৰ সৈতে যুদ্ধ লাগিছিল বুলিও কোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;Gait&quot;&gt;{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink &amp; Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=18 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.45465/page/n38/mode/1up?q=Arimatta |quote=It is not certain where Arimatta ruled but most accounts place his kingdom in Lower Assam. His capital is said to have been at the Baidargarh, near Betna in Kamrup, where a high embankment forming a square, each side of which is about four miles long, is still in existence. He was attacked by a king named Phengua, of the house of Kamatapur, who advanced with an army of Meches and Koches, armed with bows and arrows, and threw up an embankment ten miles west of the Baidargarh; this embankment is in the Dhumdhuma Mauza and is still known as Phenguagarh.}}&lt;/ref&gt; ডিম্বেশ্বৰ নেওগ আৰু এডৱাৰ্ড গেইটৰ দৰে গৱেষকসকলে ''আদি চৰিত''ৰ ঐতিহাসিক বিশ্বাসযোগ্যতা সন্দেহজনক বুলি বিবেচনা কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, গ্ৰন্থখনৰ বৰ্ণনাসমূহ মূলতঃ কিংবদন্তি আৰু জনপ্ৰচলিত কাহিনীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ডিম্বেশ্বৰ নেওগে অৰিমত্তক এজন কিংবদন্তিমূলক চৰিত্ৰ বুলি অভিহিত কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.34806 |year=1947 |pages=[https://archive.org/details/in.gov.ignca.34806/page/n76 72], 74 |quote=Like the authorship, the historicity of Adi Charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink &amp; Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=19 |url=https://archive.org/stream/historyofassam00gait/historyofassam00gait_djvu.txt |quote=Many legends cluster round Arimatta, but it would serve no useful purpose to discuss them further, as it is quite impossible to unravel the truth from the various conflicting stories that are current amongst the people.}}&lt;/ref&gt; নেওগে লগতে উল্লেখ কৰিছে যে অৰিমত্তৰ কিংবদন্তিসমূহ ইমান পৰস্পৰবিৰোধী যে সেইবোৰৰ মাজত সামঞ্জস্য স্থাপনৰ চেষ্টা নিষ্ফল হ'ব। তেওঁ অৰিমত্তৰ বংশধৰ আৰু পৰিয়াল সম্পৰ্কীয় পৰস্পৰবিৰোধী পৰম্পৰাসমূহৰ কথাও উল্লেখ কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.34806 |year=1947 |page=[https://archive.org/details/in.gov.ignca.34806/page/n76 72] |quote=The Arimatta legends are so hopelessly divergent that it will simply be a wild goose chase here to make an attempt to reconcile them.}}&lt;/ref&gt;

এই মূল্যায়ন বৃহত্তৰ সাহিত্যিক পৰম্পৰাৰ সৈতেও সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। সেইবোৰত ৰামচন্দ্ৰ বা অৰিমত্তক বিভিন্নভাৱে প্ৰতাপপুৰ, ৰত্নপুৰ, কমতা, কামৰূপ বা দৰঙৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে, কিন্তু তেওঁলোকৰ ৰাজ্য ইটানগৰত আছিল বুলি নিৰ্ভৰযোগ্যভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হোৱা নাই।&lt;ref name=&quot;Gait&quot;/&gt; এই দুয়োজন শাসকৰ ঐতিহাসিক অস্তিত্ব আৰু কাল নিৰ্ধাৰণ অনিশ্চিত, কিয়নো কোনো সমসাময়িক উৎসত তেওঁলোকৰ নিৰ্ভৰযোগ্য উল্লেখ পোৱা নাযায়। বৰ্তি থকা কাহিনীসমূহ পৰৱৰ্তী সময়ৰ, পৰস্পৰবিৰোধী আৰু কিংবদন্তিমূলক। অচিকে সিদ্ধান্ত আগবঢ়াইছে যে ৰামচন্দ্ৰ আৰু অৰিমত্ত সম্পৰ্কীয় এই ভিন্ন বৰ্ণনাসমূহৰ মাজত সন্তোষজনক সামঞ্জস্য স্থাপন কৰিব নোৱাৰি আৰু ৰামচন্দ্ৰক ইটা দুৰ্গৰ নিৰ্মাতা হিচাপে চিনাক্ত কৰাটো গ্ৰহণযোগ্য নহয়।&lt;ref name=&quot;Osik1996&quot;&gt;{{cite book |last=Osik |first=N. N. |title=A Brief History of Arunachal Pradesh: From Earliest Times to 1823 A.D. |publisher=Omsons Publications |location=New Delhi |year=1996 |pages=35–37 |isbn=81-7117-152-4 |url=https://dcalibrary.e-pustakalaya.com/UPLOADED/DIRPDF/A%20BRIEF%20HISTORY%20OF%20ARUNACHAL_PRADESH_9296.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20261007170209/https://dcalibrary.e-pustakalaya.com/UPLOADED/DIRPDF/A%20BRIEF%20HISTORY%20OF%20ARUNACHAL_PRADESH_9296.pdf |archivedate=2026-10-07 |access-date=2026-10-20}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য==

ইটা দুৰ্গ বৰ্তমানৰ ইটানগৰৰ পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতিৰ সৈতে খাপ খুৱাই নিৰ্মিত এক প্ৰতিৰক্ষামূলক স্থাপত্য-সমষ্টি। ইয়াৰ নিৰ্মাণত কৃত্ৰিম ইটাৰ প্ৰাচীৰৰ লগতে প্ৰাকৃতিক পাহাৰৰ শিৰা, থিয় গৰা আৰু ঢাল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ফলত কৃত্ৰিম আৰু প্ৰাকৃতিক উভয় প্ৰকাৰৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা থকা এক সুৰক্ষিত পৰিসৰ সৃষ্টি হৈছে। বৰ্তি থকা অৱশেষসমূহৰ ভিতৰত প্ৰাচীৰ, তিনিটা প্ৰৱেশদ্বাৰ, ইটা আৰু শিলৰ গাঁথনি, সিঁচৰতি স্থাপত্যৰ ধ্বংসাৱশেষ আৰু মৃৎপাত্ৰৰ টুকুৰা অন্তৰ্ভুক্ত। এইবোৰৰ পৰা দুৰ্গটো কেৱল এটা পৃথক সামৰিক চকী নহয়, বৰং এখন সুৰক্ষিত বসতি আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি।

===দুৰ্গৰ প্ৰাচীৰ===

ইটা দুৰ্গ অনিয়মিত পৰিকল্পনাৰ এক বৃহৎ ইটাৰে নিৰ্মিত দুৰ্গ-সমষ্টি। ইয়াৰ পৰিসৰৰ এটা অংশ কৃত্ৰিম প্ৰাচীৰে আৰু আন এটা অংশ পাহাৰৰ প্ৰাকৃতিক ভূ-প্ৰকৃতিয়ে গঠন কৰিছে। প্ৰাচীৰসমূহ ইটা আৰু মাটিৰ গাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। নিৰ্মাতাসকলে প্ৰাচীৰৰ দুয়োকাষে সমান্তৰাল ইটাৰ বেৰ তুলি মাজৰ খালী অংশ মাটি আৰু ভঙা ইটাৰে পূৰণ কৰিছিল। বৰ্তি থকা কিছুমান অংশত মূল ভেটিৰ স্তৰসমূহ এতিয়াও অক্ষত অৱস্থাত আছে। এই স্তৰসমূহৰ প্ৰস্থ প্ৰায় ২.০৬–২.০৮ মিটাৰ আৰু উচ্চতা প্ৰায় ১.৪০ মিটাৰ। দুৰ্গটোৱে এক বৰ্গকিলোমিটাৰতকৈও অধিক অঞ্চল সামৰি লৈছে আৰু দক্ষিণৰ পৰা উত্তৰ দিশলৈ ঢাল খাই গৈছে। পশ্চিম আৰু পূব দিশৰ সীমা ইটাৰ প্ৰাচীৰে সুৰক্ষিত কৰিছে, আনহাতে উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ থিয় প্ৰাকৃতিক পাহাৰীয়া শিৰা আৰু গৰাসমূহে প্ৰতিৰক্ষাৰ কাম কৰিছে। পশ্চিমৰ প্ৰাচীৰ প্ৰায় ১.৫ কিলোমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াত দুটা প্ৰৱেশদ্বাৰ আছে, আনহাতে পূবৰ প্ৰাচীৰত এটা প্ৰৱেশদ্বাৰ আছে। উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ অনিয়মিত থিয় পাহাৰীয়া শিৰাসমূহৰ প্ৰতিটোৰ দৈৰ্ঘ্য এক কিলোমিটাৰতকৈ অধিক। প্ৰাচীৰৰ গড় প্ৰস্থ প্ৰায় ১১.৫ মিটাৰ আৰু ইয়াৰ মূল উচ্চতা প্ৰায় ৫ মিটাৰ আছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Tada|2011|p=118}}&lt;/ref&gt; সেইবাবে দুৰ্গটোক দীঘলীয়া অৰ্ধবৃত্তাকাৰ পৰিকল্পনাৰ এক অৰণ্য বা পাহাৰীয়া দুৰ্গ হিচাপেও বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Tada|2011|pp=118–120}}&lt;/ref&gt;

[[File:Itafort Brick rampart.png|thumb|অবলম্বনৰ বাবে সহায়ক গাঁথনি থকা ইটা দুৰ্গৰ ইটাৰ প্ৰাচীৰ।]]

===দুৰ্গৰ তিনিটা প্ৰৱেশদ্বাৰ===

দুৰ্গটোৰ পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিম দিশত তিনিটা মুখ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ আছে। পূবৰ প্ৰৱেশদ্বাৰটো দুৰ্গৰ সৰ্বোচ্চ অংশত অৱস্থিত আৰু যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত। ই শিলৰ গাঁথনিৰ ওপৰত নিৰ্মিত আৰু তাৰ পৰা ডিক্ৰং উপত্যকাৰ দয়মুখ অঞ্চল দেখা যায়। দক্ষিণৰ প্ৰৱেশদ্বাৰটো গহপুৰ আৰু ৰামঘাট অঞ্চলৰ ফালে মুখ কৰি আছে। ইয়াক প্ৰধানকৈ ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সীমিত পৰিমাণৰ শিল আৰু শিলৰ ফলকো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই প্ৰৱেশদ্বাৰটো দুৰ্গৰ মুখ্য প্ৰৱেশপথ আছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে আৰু আন প্ৰৱেশদ্বাৰসমূহৰ তুলনাত ইয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা অধিক শক্তিশালী আছিল। দক্ষিণৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ভিতৰফালে দুয়োকাষে থকা দুটা কোঠা প্ৰহৰীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হয়। প্ৰৱেশপথত দুৱাৰৰ প্ৰাচীৰৰ সমান্তৰালকৈ যোৱা এটা কৰিডৰো আছিল। প্ৰৱেশদ্বাৰসমূহত সম্ভৱতঃ ওখ কাঠৰ দুৱাৰ লগোৱা আছিল, যদিও সেইবোৰ এতিয়া বৰ্তি থকা নাই।&lt;ref&gt;{{harvcol|Tada|2011|p=119}}&lt;/ref&gt;

[[File:Itafort West gate.png|thumb|ইটা আৰু শিলৰ খণ্ড তথা ফলকেৰে নিৰ্মিত ইটা দুৰ্গৰ পশ্চিম প্ৰৱেশদ্বাৰ।]]

পূবৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওচৰত দক্ষিণৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ দৰে প্ৰহৰীৰ ব্যৱস্থা পোৱা নাযায়। সেইবাবে এই প্ৰৱেশদ্বাৰটো প্ৰয়োজন হ'লেহে খোলা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হয়। পশ্চিমৰ প্ৰৱেশদ্বাৰটো চেঁকী নদীৰ ফালে মুখ কৰি আছে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা তুলনামূলকভাৱে কম আছিল যেন দেখা যায়। পূব আৰু পশ্চিমৰ প্ৰৱেশদ্বাৰসমূহ এনেদৰে অৱস্থিত আছিল যাতে তাৰ পৰা তলৰ অসমৰ সমভূমি নিৰীক্ষণ কৰিব পৰা যায়। আনহাতে, দক্ষিণৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা গহপুৰ, ৰামঘাট আৰু পিছোকাৰ দিশত নজৰ ৰাখি সেইফালৰ পৰা হ'ব পৰা আক্ৰমণ চিনাক্ত কৰিব পৰা গৈছিল।&lt;ref&gt;{{harvcol|Tada|2011|p=119}}&lt;/ref&gt; দক্ষিণৰ প্ৰৱেশদ্বাৰটো সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ গড় উচ্চতাৰ পৰা প্ৰায় ৪৮০ মিটাৰ ওপৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ সংলগ্ন প্ৰাচীৰ প্ৰায় ৩৪০ মিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ সুৰক্ষিত অঞ্চলৰ আয়তন প্ৰায় ১৫,১০৫ বৰ্গমিটাৰ বা প্ৰায় ৩.৭ একৰ। পশ্চিমৰ প্ৰৱেশদ্বাৰটো বৰ্তমানৰ ইটানগৰ ৰাজধানী অঞ্চলৰ মধ্যভাগত সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ৩৭৯.১৭ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত। ইয়াৰ চাৰিওফালৰ সুৰক্ষিত অঞ্চলৰ আয়তন প্ৰায় ২,৬৪৩ বৰ্গমিটাৰ। পূবৰ প্ৰৱেশদ্বাৰটো ইটানগৰৰ ৰাজভৱনৰ ওচৰত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ সুৰক্ষিত অঞ্চলৰ আয়তন প্ৰায় ২,২৮৩ বৰ্গমিটাৰ বা প্ৰায় ০.৫৬৪ একৰ।

[[File:Itafort East gate.png|thumb|শিল আৰু ইটাৰ গাঁথনিৰে নিৰ্মিত ইটা দুৰ্গৰ পূব প্ৰৱেশদ্বাৰ।]]

===নিৰ্মাণ সামগ্ৰী===

দুৰ্গটো প্ৰধানকৈ ইটা আৰু শিলেৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ব্যৱহৃত শিলসমূহ মূলতঃ বালিশিলৰ আৰু ইটাবোৰ বিভিন্ন আকাৰৰ আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত অলংকৃত ইটাও পোৱা যায়। দুৰ্গৰ সৰ্বোচ্চ স্থানত থকা পূবৰ প্ৰৱেশদ্বাৰটো শিলৰ গাঁথনিৰ ভিত্তিৰ ওপৰত নিৰ্মিত। ইয়াৰ পৰা ডিক্ৰং উপত্যকাৰ দয়মুখ অঞ্চল দেখা যায়। তলৰ শিলৰ গাঁথনি আৰু ওপৰৰ ইটাৰ গাঁথনিৰ এই সংমিশ্ৰণক অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰ-পাদদেশৰ আন মধ্যযুগীয় দুৰ্গসমূহৰ নিৰ্মাণ-পদ্ধতিৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে। পশ্চিম আৰু পূবৰ প্ৰৱেশদ্বাৰসমূহতো শিলৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। প্ৰৱেশপথসমূহত প্ৰাণী আৰু ফুলৰ অলংকৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ইটাৰ প্ৰাচীৰসমূহ মাটিৰ গাৰে গাঁথা হৈছিল আৰু চূণৰ গাৰ বা তেনে কোনো বন্ধনকাৰী পদাৰ্থৰ ব্যৱহাৰৰ প্ৰমাণ পোৱা হোৱা নাই। দুৰ্গ নিৰ্মাণত লোৰ ক্লেম্প আৰু গজালো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{harvcol|Tada|2011|p=119}}&lt;/ref&gt;

[[File:Archival photo of Western gate of Itafort.jpg|thumb|মেৰামতিৰ পূৰ্বে ইটা দুৰ্গৰ পশ্চিম প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পুৰণি আলোকচিত্ৰ।]]

===প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ===

দুৰ্গটোৰ ভিতৰত এতিয়ালৈ কোনো অক্ষত অৱস্থাত থিয় হৈ থকা স্থাপত্য চিনাক্ত কৰা হোৱা নাই। অৱশ্যে ইটা দুৰ্গৰ বিভিন্ন অংশত সিঁচৰতি হৈ থকা ভঙা ইটাৰ টুকুৰাসমূহে সুৰক্ষিত দুৰ্গ-পৰিসৰৰ ভিতৰত মধ্যযুগীয় বসতিৰ অৱশেষ থকাৰ সম্ভাৱনা সূচায়। দুৰ্গটোত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ ভিতৰত মোটা আৰু যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত টুকুৰা আছে, যিবোৰক বাটি, পাত্ৰ আৰু নলীযুক্ত পাত্ৰৰ অংশ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। নলীযুক্ত এটা মৃৎপাত্ৰৰ টুকুৰাত অধিক পৰিমাণে কাওলিন পোৱা গৈছিল। ইয়াক ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ মধ্যযুগীয় মৃৎশিল্পৰ এটা বৈশিষ্ট্য হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯০৫ চনৰ ''Darrang District Gazetteer''ত অঞ্চলটো বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে অৰণ্যৰে আৱৰি থকা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। ১৯৭০ৰ দশকৰ পৰৱৰ্তী প্ৰত্নতাত্ত্বিক পৰ্যবেক্ষণসমূহতো অঞ্চলটোক অৰণ্যময় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{harvcol|Tada|2011|pp=119–120}}&lt;/ref&gt;

==চিত্ৰ ভঁৰাল==
&lt;gallery&gt;
File:Ita Fort 01.JPG|ইটা দুৰ্গৰ দক্ষিণ প্ৰৱেশদ্বাৰ
File:Ita Fort 02.JPG|দক্ষিণ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ইটাৰ গাঁথনি
&lt;/gallery&gt;

==লগতে চাওক==
* [[ভীষ্মকনগৰ]]
* [[চুতীয়া ৰাজ্য]]
* [[নক্সাপৰ্বত]]
* [[ৰামঘাট–তাৰাছো ধ্বংসাৱশেষ]]
* [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]]
* [[গোম্চি]]
* [[শদিয়া]]
* [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]
* [[ইটানগৰ]]
* [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{reflist}}

==টোকা==
{{notelist}}

==গ্ৰন্থপঞ্জী==
{{refbegin}}
* {{cite journal |last1=Shin |first1=Jae-Eun |year=2020 |title=Descending from demons, ascending to kshatriyas: Genealogical claims and political process in pre-modern Northeast India, The Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |pages=49–75 |doi=10.1177/0019464619894134 |s2cid=213213265}}
* {{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Pavitra Assam |edition=4th |year=2008}}
* {{cite book |last1=Momin |first1=Mignonette |last2=Mawlong |first2=Cecile A. |last3=Qādrī |first3=Fuz̤ail Aḥmad |title=Society and Economy in North-East India |date=2006 |publisher=Regency Publications |isbn=9788189233402 |url=https://books.google.com/books?id=Djx131iEeYkC |language=en}}
* {{cite thesis |type=Ph.D. |first=Tage |last=Tada |title=Archaeological Remains of Arunachal Pradesh up to 16th Century |publisher=Rajiv Gandhi University |year=2011 |hdl=10603/288770}}
* {{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |year=1980 |publisher=Motilal Banarsidass |place=Delhi}}
* {{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}
* {{cite book |last=Barua |first=Kanak Lal |title=Early History of Kamarupa |year=1933 |publisher=The Author |place=Gauhati}}
* {{cite journal |last=Hannay |first=S. F. |title=Notes on Ancient Temples and Other Remains in the Vicinity of Sudiya, Upper Assam |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1848 |volume=17 |issue=198 |publisher=Asiatic Society of Bengal |location=Calcutta}}
* {{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=Chutia Jatir Buranji |year=2007 |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up}}
{{refend}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
{{commonscat}}
{{Arunachal Pradesh}}
[[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]
[[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]]</text>
      <sha1>1s9t55wvuhfwnbrm35w9mpb0ucbq3da</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Manas National Park</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33779</id>
    <redirect title="মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান" />
    <revision>
      <id>649505</id>
      <parentid>120602</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T03:55:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="p60rhq1n0aytly7vcly7ir7avmnbf3v" xml:space="preserve">#REDIRECT [[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]</text>
      <sha1>p60rhq1n0aytly7vcly7ir7avmnbf3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সাত বিহু</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34033</id>
    <redirect title="ব&#039;হাগ বিহু" />
    <revision>
      <id>649635</id>
      <parentid>502382</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:38:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[ব'হাগ বিহু]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="q16onklszyqrpv9n1gvb2svq25whx33" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ব'হাগ বিহু]]</text>
      <sha1>q16onklszyqrpv9n1gvb2svq25whx33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:Kandarpajit Kallol</title>
    <ns>3</ns>
    <id>34137</id>
    <revision>
      <id>649580</id>
      <parentid>642810</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>649580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67353" sha1="0xxm5nmyz02rybd5qhr2dc5uto23bkf" xml:space="preserve">{{welcome}}[[সদস্য:Chiring chandan|নিয়ৰপৰশ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 07:46, 8 মে' 2013 (UTC)

==অক্লান্ত কৰ্মী পদক'==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি আগলৈও এনেকৈয়ে ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। &lt;span style=&quot;white-space:nowrap; text-shadow:#00BFFF 0em 0em 0.8em,#EE82EE -0.8em -0.8em 0.9em,#1D6B00 0.7em 0.7em 0.8em; color:#FF0000&quot;&gt;'''[[User:Bishnu_Saikia|বিষ্ণু শইকীয়া]]'''⇒&lt;span style=&quot;font-size: 25px; &quot;&gt;[[User talk:Bishnu_Saikia|✉]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; 11:43, 5 নৱেম্বৰ 2014 (UTC)
|}

== এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: মে' ২০২১ ==

{{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}}
[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]])

== দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক ==
{{দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}} - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 16:26, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.)
==প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন ২০২৫==
সন্মানীয় কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল, আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী অনুভৱ কৰিছোঁ এয়ে যে, অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে CIS-A2kৰ সহযোগত ৫ জানুৱাৰী ২০২৫ তাৰিখ দেওবাৰে গুৱাহাটীত এখন এদিনীয়া সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। অসমীয়া ৱিকিত আপোনাৰ শেহতীয়া সক্ৰিয়তা তথা ৱিকি অৱদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হ'ল। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevXSWxJ-JiCcqrdXkCbT2Jux1dZkodkgGO_YqA8r9_Hr_FZA/viewform?usp=sf_link ইয়াত সংলগ্ন গুগুল ফৰ্মখন] অতিসোনকালেই পুৰাই আপোনাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কে জনাব বুলি আশা কৰিলোঁ। ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু এই সন্মিলনীৰ আয়োজক সমিতিৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:03, 5 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ফৰ্মখন আজি খোল খোৱা নাই। কিবা বিকল্প উপায় আছে নেকি? ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:47, 11 December 2024 (ইউ.টি.চি.)
::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], আপোনাক আপোনাৰ টি-চাৰ্টৰ আকাৰ (S,M,L,XL,XXL), বৰ্তমানৰ ঠিকনা আৰু খাদ্যভ্যাস (আমিষ/নিৰামিষ) সম্পৰ্কত জনাই nathnayanj123@gmail.com বা ishanjbora2019@gmail.com লৈ মেইল কৰিবলৈ আনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:19, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== পোখালি প্ৰবন্ধ ==

নমস্কাৰ! শেহতীয়াকৈ আপুনি তেনেই সামান্য তথ্য থকা [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit Kallol/0/noredirects/live|বহুসংখ্যক পোখালি প্ৰবন্ধ]] সৃষ্টি কৰিছে। অনুগ্ৰহ কৰি অন্য নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ সলনি ইতিমধ্যে সৃষ্ট প্ৰবন্ধবোৰ অধিক তথ্যৰে উন্নত কৰাত সহায় কৰক। নহ'লে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সীমিত সক্ৰিয়তাৰে এই প্ৰবন্ধবোৰ পিছলৈ উন্নত কৰাটো প্ৰায়ে অসম্ভৱ হৈ পৰে। এনেদৰে ৰৈ গ'লে কিছু প্ৰবন্ধ ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। ধন্যবাদ! - [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:03, 8 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

:'''''হ'ব বাৰু।''''' কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 04:42, 9 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ বিষয়ক ==

Dear Kallol,

Please provide me your what's up number.

Best regards

[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:43, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN

:@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] My WhatsApp Number is 9101865414 ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:56, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে,
&lt;br /&gt;— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,&lt;br /&gt;[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]]
|} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:19, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;
==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল==
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]], '''ধন্যবাদ'''। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 15:06, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! ==

প্ৰিয় অৱদানকাৰী,

[https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫]ৰ অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে।

📅 ইয়াৰ পিছত কি?

প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়।

📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি!

আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব!

আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ।

ধন্যবাদেৰে,
[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:11, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.)
সমন্বয়ক
'''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫'''

:'''ধন্যবাদ'''। ''পোখালি হিচাপে থকা প্ৰবন্ধ বিলাক বিস্তাৰ কৰিম বাৰু। (অৱশ্যে কিছুমান প্ৰবন্ধক পোখালি হিচাবে ৰখা হৈছে যদিও, সেইবিলাক প্ৰবন্ধ আন ভাষাতো বিস্তাৰিত ৰূপত নাই।) ...... &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 19:23, 2 April 2025 (ইউ.টি.চি.)

== নতুন সদস্যৰ সৈতে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্ব ==

মৰমৰ কন্দৰ্পজিৎ,

অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালে যোৱা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত এখনি দিনজোৰা কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে এই বিভাগৰ অধ্যাপক তথা ৱিকি পৰিয়ালৰ শুভাকাংক্ষী জ্যোতিস্মান দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৱিকিত সক্ৰিয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে, নিজে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ কাম-কাজ শিকাই দি তেওঁলোকক অসমীয়া ৱিকি পৰিয়ালৰ সেচ্ছাসেৱক ৰূপে কাম কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে। ফলশ্ৰুতিত, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেইবাগৰাকী ন-শিকাৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সক্ৰিয়তা পৰিলক্ষিত হৈছে আৰু তেওঁলোকে ভালেখিনি প্ৰৱন্ধ যোগ দিয়াত সফল হৈছে। কিছু কিছু প্ৰৱন্ধত কিছু দোষ-ক্ৰুটি ৰৈ গৈছে যদিও তাৰে মাজত কেইবাটিও ভাল প্ৰৱন্ধ ৱিকিত পৰিলক্ষিত হৈছে। আমি দেখি অতি আনন্দিত হৈছোঁ যে, আপুনি যথাসাধ্যে তেওঁলোকক সহযোগ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু প্ৰৱন্ধ লেখাত হোৱা সৰু-সুৰা ভুলখিনি শুধৰাই গৈছে।

কিন্তু লগে লগে শুধৰাই দিয়াৰ বাবে তেওঁলোক বাৰে বাৰে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু ন-শিকাৰু ৰূপে এই লৈ স্বাভাৱিকতে বিবুদ্ধিত পৰিছে। এনেক্ষেত্ৰত কি কৰিলেনো তেওঁলোকে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত হৈ থাকিব, এই কথাটো আপুনি মন কৰিবচোনো! এগৰাকী প্ৰবীণ আৰু অভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান হিচাপে আপুনি পৰিপক্ক আৰু আন্তৰিক সিদ্ধান্তই লব বুলি মই জানো। মই মাত্ৰ এই বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সমস্যাটো আপোনাক অৱগত কৰিলোঁ। 

আন্তৰিকতাৰে;&lt;/br&gt;
[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 11:17, 9 May 2025 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN

== Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners ==

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia.

To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted.

Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only.

If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help.

Warm regards,

[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;
--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 10:20, 21 June 2025 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&amp;oldid=28891702 --&gt;

== Feminism and Folklore 2025 - International prize winners ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]

🎉 Congratulations! 🎉

We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟

Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution.

Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!]

If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help.

Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon.

✨ Best wishes and endless cheers! ✨

[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&amp;oldid=28920195 --&gt;

== শ্ৰেণী সংযোগ ==

শ্ৰেণীসংযোগ কৰা ভুল হৈছে, শ্ৰেণীবোৰ এটা আনটোৰ উপশ্ৰেণী হ’ব নোৱাৰে৷ যেনে - [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]] হ’ব কিন্তু [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]] হ’ব নোৱাৰে৷ শ্ৰেণীবোৰ ক্ৰমান্নয়ে সৰুৰ পৰা ডাঙৰ হৈ যায়৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ উপশ্ৰেণী '''ফিজিৰ কিংবদন্তিমূলক জীৱ''', '''ফিজিৰ দেৱ-দেৱী''' আদি হ’ব পাৰে৷ উপশ্ৰেণী মানে সেই শ্ৰেণীটোৰ অন্তৰ্গত সৰু শ্ৰেণী৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' শ্ৰেণীটোত যদি '''ফিজি''' শ্ৰেণীটো উপশ্ৰেণী কৰি দিয়া হয়, তেন্তে '''ফিজি''' শ্ৰেণীটোত থকা পৃষ্ঠাবোৰো '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ ভিতৰৰ বিষয় হৈ পৰিব৷ এই শ্ৰেণীটোত থকা [[ফিজিৰ বাতৰি কাকতৰ তালিকা]] নামৰ প্ৰবন্ধটো কেতিয়াও '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' নহয়৷ &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 07:04, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]], ঠিক আছে বাৰু, আঙুলিয়াই দিয়াৰ বাবে ধন্যবাদ, কাইলৈৰ সম্পাদনা বিলাক আজি আকৌ এবাৰ চাম, ভুল বিলাক শুদ্ধ কৰিম। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 07:14, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.)

== অপ্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু ==

আপুনি সৃষ্টি কৰা [[পৰ্ণগ্ৰাফি কোম্পানীসমূহৰ তালিকা]]খন লক্ষ্য কৰিলোঁ। ৱিকিপিডিয়াই প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়বস্তুৰ অনুমতি দিলেও এনে তালিকাসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্যতা আৰু স্পষ্ট বিশ্বকোষীয় মূল্য থকাটো প্ৰয়োজন। ৱিকিপিডিয়াই বিষয়বস্তু চেঞ্চৰ নকৰিলেও আমি সচেতন হোৱা উচিত যে এনে তালিকাই নাবালককে ধৰি পাঠকসকলক কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। [[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 15:54, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। পাঠ আঁতৰাই দিয়া হ'ল আৰু ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ টেগ লগোৱা হ'ল। - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 17:27, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.)

== চিকুণ কৰ্মী পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle;&quot; | [[File:Cleanup Barnstar a.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}&quot; | '''চিকুণ কৰ্মী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}&quot; |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠাত সদৰ্থক দৃষ্টিভংগীৰে কৰা বিভিন্ন সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পত অহৰহ দৃষ্টি ৰখা বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ এই ''চিকুণ কৰ্মী পদক''টি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, আগলৈয়ো এইদৰেই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সৈতে যুক্ত হৈ থাকি আইৰ মুখৰ ভাষাটি ইণ্টাৰনেটত শক্তিশালী কৰাৰ গুৰুদায়িত্ব বহন কৰি যাব।—[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:50, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.)
|}

:@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ধন্যবাদ বাইদেউ 🙏🏻 &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 14:29, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.)

==অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ সহায় বিচাৰি অনুৰোধ==
মৰমৰ কন্দৰ্প,

আমি লক্ষ্য কৰিছোঁ যে, আপুনি যথেষ্ট সক্ৰিয়তাৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ শৃংখলাবদ্ধতাৰে অৱদান আগবঢ়াই আছে। আপোনাৰ এই সক্ৰিয়তালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া আৰু ৱিকিকমন্সত থকা অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ আপোনাৰ সহায় বিচাৰিলোঁ। এটা আউটৰিচ প্ৰগামৰ অংশ হিচাপে এই কামটো কৰা হ'ব। আশাকৰোঁ আপোনাৰ আজৰি সময়ত এই শ্ৰেণীবদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিবলৈ আপুনি সহায় কৰিব আৰু কিবা ভুল দেখিলে শুধৰাই দিব।
-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:20, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], নিশ্চয় বাইদেউ – &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 20:23, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.)
::[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Flora_of_Assam_(region) অসমৰ উদ্ভিদ] - এই শ্ৰেণীৰপৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ নোহোৱা প্ৰৱন্ধখিনি বাচি উলিয়াই ২ অক্টোবৰৰ পাছত এটা ৭ বা ১০ দিনীয়া এডিট-আ-থন পাতি প্ৰৱন্ধখিনি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি পেলাব পৰা হয় নেকি ভাবিবচোন। যদি হয়, কামটো আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:54, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.)
:::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], ঠিক আছে, মই তালিকাখন বনাম। &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 06:03, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.)
::::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], ধন্যবাদ, কন্দৰ্প। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:13, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.)
:::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/অসমৰ উদ্ভিদ|অসমৰ উদ্ভিদ]] চাওক বাইদেউ, সদ্যহতে মোৰ সদস্য পৃষ্ঠাত কৰিলোঁ। পিছলৈ কপি কৰি ল'ব পৰা যাব। – &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 06:51, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.)

==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা==
অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:53, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] '''ধন্যবাদ'''। কৰিলোঁ। — &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 11:02, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)

==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা==
{{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}}
==পদক==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;left; padding: 5px; &quot; | [[File:Editors Barnstar Hires.png|120px|frameless|left]] &lt;big&gt;'''দ্বিতীয় স্থান'''&lt;/big&gt;

'''অভিনন্দন! '''&lt;br /&gt;
প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ দ্বিতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। 
--[[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.)

|}
== দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png
|100px]]|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit%20Kallol/0/noredirects/live ২০০০+ প্ৰবন্ধ]&lt;/span&gt; সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতাসহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

:@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]], ধন্যবাদ। — &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 12:33, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬==
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]]ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত '''প্ৰথম স্থান''' দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! [[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:42, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। — &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 04:46, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ==

নমস্কাৰ [[সদস্য:Kandarpajit_Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া 

বিষয় এটি জানিবলৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলো। ৱিকিপিডিয়াত নতুন, কিছুমান বিষয় ভালদৰে জ্ঞাত নহয় ভুল হ'লে আঙুলিয়াই দিব। 

মোৰ প্ৰশ্নটি হ'ল ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ত মই   [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] শীৰ্ষক বিষয়টি অনুবাদ কৰি আছিলো কিন্তু সম্ম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশত প্ৰায়ে আগবাঢ়িছিল, মাজতে আপুনি হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু গ্ৰহণ কৰা হ'ল। কেনেকৈ? জানিব পাৰিম নেকি?  [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:57, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]], মই লক্ষ্য কৰা নাছিলোঁ। আপোনাৰ নামত যোগ কৰি দিলোঁ। লগতে জনাওঁ যে, অনুবাদ কাৰ্য চলি থকা সময়ৰ পৰা সমাপ্ত নোহোৱালৈকে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই ৰাখিব লাগে। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই থ'লে ওপৰত প্ৰদৰ্শিত হয় আৰু এনেধৰণৰ ভুল নহয়। — &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 17:43, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.)
::ধন্যবাদ [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া
::অনাগত দিনত সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নিশ্চয়কৈ লগাই লোৱা হব ।  [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 17:52, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.)

== Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]&lt;/div&gt;

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&amp;oldid=30642952 --&gt;

== Congratulations to the Top Global Winners of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to announce and congratulate the '''Top Global Winners of Feminism and Folklore 2026'''.

Your contributions have played a significant role in documenting and improving content related to women, gender, culture, oral traditions, and folklore across Wikimedia projects. Through your dedication and commitment, you have helped expand free knowledge and improve the representation of diverse cultural narratives from around the world.

=== Appreciation Form ===

As a token of appreciation, all Top Global Winners are requested to complete the following form on or before '''22 June 2026'''.

'''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdSdw0KMLg-1WLcD9E2TKqd_jlON8udTj4suyy6s5fPJ9DqYA/viewform?usp=dialog here]'''

; Deadline
: 22 June 2026

Please ensure that the submitted information is accurate and complete to facilitate the appreciation process.

=== Thank you ===

We extend our sincere gratitude for your outstanding contributions to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts continue to strengthen the Wikimedia movement's mission of sharing free and inclusive knowledge with the world.

Congratulations once again on your achievement, and thank you for being a valued part of the global Feminism and Folklore community.

— ''Feminism and Folklore International Organizing Team''
&lt;/div&gt;

--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 15:54, 7 June 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30649262 --&gt;

== Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''.

Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages.

Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign.

=== Appreciation Form ===

As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''.

'''Form link''' - 
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here]

; Deadline
: 22 June 2026

Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process.

=== Thank you ===

We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world.

Congratulations once again on your achievement.

—''Feminism and Folklore International Organizing Team''
&lt;/div&gt;
--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 17:25, 7 June 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30649454 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 14:31, 18 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - অক্লান্ত অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 09:55, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Kandarpajit Kallol,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Kandarpajit Kallol,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:35, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকি মিট ==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত
-[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 20:24, 3 October 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nayan j Nath@aswiki using the list at https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AF_%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;oldid=641772 --&gt;

== মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতাৰ চিন: বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,

জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ পবিত্ৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]]-ত আপুনি আগবঢ়োৱা একাগ্ৰতা, অনবদ্য অৱদান আৰু সক্ৰিয় সহযোগিতাৰ বাবে আন্তৰিক শলাগ লৈছোঁ। 

আপোনাৰ এই নিস্বাৰ্থ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, ভৱিষ্যতলৈও আপুনি অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞান-যজ্ঞত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক চহকী কৰি যাব।

শুভকামনাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Dipankar Das|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Sameer Kalita14|সমীৰ কলিতা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;- আয়োজক, 
&lt;br /&gt;মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬
|}
==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ
[[user:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]],[[user:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]</text>
      <sha1>0xxm5nmyz02rybd5qhr2dc5uto23bkf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পতংগ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37596</id>
    <revision>
      <id>649565</id>
      <parentid>381663</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4866" sha1="imt6bk7wykg9w0x3zyjn8pnw8x1b343" xml:space="preserve">{{পোখালি}}
{{Taxobox
| name = পতংগ
| fossil_range = {{fossilrange|396|0}} [[Early Devonian]] - Recent
| image = Insect collage.png
| image_caption = কিছুমান পতংগ
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| classis = Insecta
| authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]
}}

'''পতংগ''' হ'ল [[সন্ধিপদী]] [[পৰ্ব (জীৱবিদ্যা)|পৰ্ব]]ৰ অন্তৰ্গত [[অমেৰুদণ্ডী]]ৰ [[প্ৰাণী]]ৰ এটা [[শ্ৰেণী (জীৱবিদ্যা)|শ্ৰেণী]]। ইহঁতৰ কাইটিন যুক্ত বহিঃকংকাল থাকে। দেহটো মূৰ, বক্ষ আৰু উদৰ নামৰ তিনিটা খণ্ডত বিভক্ত, তিনি যোৰা সংযুক্ত ভৰি, যৌগিক চকু আৰু এযোৰা এণ্টেনা থাকে। ই হ'ল বিশ্বৰ আটাইতকৈ বৈচিত্ৰ্যময় প্ৰাণীৰ গোট, প্ৰায় ১ নিযুত [[প্ৰজাতি (জীৱবিদ্যা)|প্ৰজাতি]]ৰে সৈতে সমগ্ৰ [[জীৱ]]ৰ আধাতকৈও বেছি বিদ্যমান। &lt;ref name=&quot;Chapman&quot;&gt;{{cite book |author=Chapman, A. D. |year=2006 |title=Numbers of living species in Australia and the World |publisher=Canberra: [[Australian Biological Resources Study]] |isbn=978-0-642-56850-2 |url=http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html|title=Threats to Global Diversity|last=Wilson|first=E.O.|accessdate=17 May 2009|archivedate=20 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150220154543/http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; পতংগ প্ৰায় সকলো [[প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ|পৰিৱেশতেই]] পোৱা যায়। 

==অসমৰ পোক-পৰুৱা==
'''অসমৰ পোক-পৰুৱা''' বুলিলে সাধাৰণতে অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশত উপলব্ধ বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ পতংগ আদিক বুজা যায়। অসমত যথেষ্ট পৰিমানে বৰষুন হয়। যাৰ ফলত  বন-জংঘলৰ পৰিমাণ বেছি বাবেই এই ভূখণ্ডত পোক পৰুৱাৰ সংখ্যা আগণন। কিছুসংখ্যক পোক পৰুৱা নাম তলত  উল্লেখ কৰা হ'ল-

আনপোতনি, আমৰলি, আলহী পৰুৱা, উই, উই চিৰিঙা, উৰহ, ককা, কাকতি ফৰিং, কালিন্দী ভোমোৰা, কুকুৰ মাখি, কুণকুণি মাখি, কুঁজী বিচা, কুম জেলেকুৱা, কুমাৰণি, কেৰেলুৱা, খৰিকা গান্ধী, গগিনী, গান্ধী পোক, গুণগুণি, গোম চেলা, গুৰি পৰুৱা, গুবৰুৱা, চগা, চৰহা, চাম চৰিয়া, চিনাজোন, জেঠী, জেলুক, জেলেকীয়া, কেচু, জোক, টকৌ, টৌকা পৰুৱা, টোপোলাকটা, ডাঁহ ,ঢৰীয়া তামুলী পৰুৱা, তামুলী ফৰিং, তেলেনী পৰুৱা, দিনকণা, পইতাচোৰা, বগা পৰুৱা, বৰ কেৰেলুৱা , বৰ মকৰা, বাঘ মকৰা, বিছা পখিলা, বোন্দাকেচু,  ভালুক মকৰা, ভুতুনী মহ, ভেনা মাখি, নজাৰলি, মহ, মাখি, মাটিছেলা, মোৱা পোক, ৰঙা পোক, লেকলৌ পৰুৱা, শুকানি পৰুৱা, শুকানি ফৰিং, শূল পোক, সোন পৰুৱা আদি।&lt;ref name=&quot;অসমৰ পোক-পৰুৱা&quot;&gt;{{cite book | title=অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা | author=নাৰায়ণ দাস, পৰমানন্দ ৰাজবংশী}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:বৈজ্ঞানিক শ্ৰেণীবিন্যাস]]
[[শ্ৰেণী:পতংগ|*]]</text>
      <sha1>imt6bk7wykg9w0x3zyjn8pnw8x1b343</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>নৰকান্দ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39438</id>
    <redirect title="নৰকন্দা" />
    <revision>
      <id>649681</id>
      <parentid>622209</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[নৰকন্দা (চহৰ)]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="o2hha2jkegqvegj488e1izghdpfqr5f" xml:space="preserve">#REDIRECT [[নৰকন্দা (চহৰ)]]</text>
      <sha1>o2hha2jkegqvegj488e1izghdpfqr5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649688</id>
      <parentid>649681</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[নৰকন্দা]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="l28b3izgrudz9c0dwotyuhdxuiyz2cn" xml:space="preserve">#REDIRECT [[নৰকন্দা]]</text>
      <sha1>l28b3izgrudz9c0dwotyuhdxuiyz2cn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>চাৰ্কিট ব্ৰেকাৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39509</id>
    <redirect title="বৰ্তনী ছেদক" />
    <revision>
      <id>649641</id>
      <parentid>280644</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[বৰ্তনী ছেদক]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="lp56xx9eqjzd2ly84ineyyu0o8x9s31" xml:space="preserve">#REDIRECT [[বৰ্তনী ছেদক]]</text>
      <sha1>lp56xx9eqjzd2ly84ineyyu0o8x9s31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>য়'হানেছ গুটন্‌বাৰ্গ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40400</id>
    <revision>
      <id>649644</id>
      <parentid>631478</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14646" sha1="j2xevx607rwdwb4fb4nul4syf71togl" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = য়'হানেছ গুটেনবাৰ্গ
| native_name = Johannes Gutenberg
| birth_name = Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg
| image = Gutenberg.jpg
| birth_date = প্ৰায় ১৪০০ চন
| birth_place = [[মাইঞ্জ]], [[পবিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]
| death_date = ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪৬৮
| death_place = [[মাইঞ্জ]], [[পবিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]
| occupation = কাৰিকৰ, উদ্ভাৱক, মুদ্ৰক আৰু প্ৰকাশক
| known_for = চলন্ত ধাতৱ আখৰৰ মুদ্ৰণ-যন্ত্ৰৰ বিকাশ
| religion = ৰোমান কেথ'লিক
}}

'''য়'হানেছ গুটেনবাৰ্গ''' ({{lang-de|Johannes Gutenberg}}; সম্পূৰ্ণ নাম '''Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg'''; প্ৰায় ১৪০০ – ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪৬৮) এগৰাকী জাৰ্মান কাৰিকৰ, উদ্ভাৱক, মুদ্ৰক আৰু প্ৰকাশক আছিল। তেওঁ ১৫শ শতিকাৰ মাজভাগত ইউৰোপত চলন্ত ধাতৱ আখৰ ব্যৱহাৰ কৰি বৃহৎ পৰিমাণে কিতাপ ছপাব পৰা এক ব্যৱহাৰিক মুদ্ৰণ-ব্যৱস্থাৰ বিকাশ ঘটাইছিল। তেওঁৰ এই উদ্ভাৱনে ইউৰোপত মুদ্ৰণ বিপ্লৱৰ সূচনা কৰে আৰু জ্ঞান, শিক্ষা তথা তথ্যৰ প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Johannes Gutenberg (c.1400 - 1468) |url=https://guides.loc.gov/gutenberg/the-printer |publisher=Library of Congress |access-date=8 October 2026}}&lt;/ref&gt;

গুটেনবাৰ্গৰ মুদ্ৰণ-প্ৰযুক্তিয়ে [[নৱজাগৰণ]], [[প্ৰটেষ্টাণ্ট ধৰ্মসংস্কাৰ]], [[আলোকিত যুগ]] আৰু [[বৈজ্ঞানিক বিপ্লৱ]]ৰ বিস্তাৰত সহায় কৰিছিল। ছপাশালৰ জৰিয়তে কিতাপ আৰু অন্যান্য লিখিত তথ্য তুলনামূলকভাৱে কম খৰচত অধিক সংখ্যক লোকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাটো সম্ভৱ হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাক্ষৰতা আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ লগতে আধুনিক জ্ঞানভিত্তিক সমাজ গঢ়ি উঠাতো সহায় হৈছিল।&lt;ref&gt;{{harvnb|McLuhan|1962}}; {{harvnb|Eisenstein|1980}}; {{harvnb|Febvre|Martin|1997}}; {{harvnb|Man|2002}}&lt;/ref&gt;

== জীৱন আৰু কৰ্ম ==

=== শৈশৱ আৰু পৰিয়াল ===
গুটেনবাৰ্গৰ প্ৰকৃত জন্ম তাৰিখ নিশ্চিতভাৱে জনা নাযায়। বৰ্তমানৰ গৱেষণাৰ আধাৰত তেওঁৰ জন্ম প্ৰায় ১৪০০ চনৰ আশে-পাশে জাৰ্মানীৰ মাইঞ্জত হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। কিছুমান নথিপত্ৰৰ আধাৰত তেওঁৰ জন্ম ১৪শ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ১৫শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ ভিতৰৰ কোনো এটা সময়ত হোৱা বুলি অনুমান কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Johannes Gutenberg |url=https://www.britannica.com/biography/Johannes-Gutenberg |publisher=Encyclopaedia Britannica |access-date=8 October 2026}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ পিতৃ ফ্ৰিয়েলে গেন্‌ছফ্লাইশ্ব জুৰ লাডেন (Friele Gensfleisch zur Laden) মাইঞ্জৰ এগৰাকী সম্ভ্ৰান্ত নাগৰিক আৰু বণিক আছিল। তেওঁ সম্ভৱতঃ কাপোৰৰ ব্যৱসায়ৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁৰ মাতৃ এলছে ৱিৰিখ (Else Wyrich) এগৰাকী বণিক পৰিয়ালৰ কন্যা আছিল। গুটেনবাৰ্গৰ পৰিয়াল মাইঞ্জৰ নগৰীয় সম্ভ্ৰান্ত শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Johannes Gutenberg |url=https://www.mainz.de/en/microsite/gutenberg/zeit/gutenberg_mainz |publisher=Gutenberg Museum Mainz |access-date=8 October 2026}}&lt;/ref&gt;

=== মুদ্ৰণ-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ ===
১৪৩০ৰ দশকত গুটেনবাৰ্গে মুদ্ৰণ-প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়নৰ কাম আৰম্ভ কৰা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ১৪৩৯ চনত তেওঁ ষ্ট্ৰাছবাৰ্গত মুদ্ৰণ-সম্পৰ্কীয় পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা চলাই আছিল বুলি ঐতিহাসিক নথিত উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁৰ মূল অৱদান আছিল চলন্ত ধাতৱ আখৰ, আখৰ ঢালাইৰ ব্যৱস্থা, তেলভিত্তিক চিয়াঁহী আৰু যান্ত্ৰিক ছপাশালৰ দৰে উপাদানসমূহক একত্ৰিত কৰি কিতাপৰ বৃহৎ পৰিমাণৰ মুদ্ৰণৰ উপযোগী এক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা।

গুটেনবাৰ্গে সেই সময়ত কৃষিকাৰ্যত ব্যৱহৃত স্ক্ৰু-যন্ত্ৰৰ নীতিৰ আধাৰত কাঠৰ ছপাশাল ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰা তেলভিত্তিক চিয়াঁহী আৰু চলন্ত ধাতৱ আখৰৰ ব্যৱস্থাই মুদ্ৰণৰ মান আৰু উৎপাদনক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিছিল। এই প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে একেটা আখৰৰ ছাঁচ বাৰে বাৰে ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন শব্দ আৰু বাক্য গঠন কৰি ছপা কৰাটো সম্ভৱ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Johannes Gutenberg (c.1400 - 1468) |url=https://guides.loc.gov/gutenberg/the-printer |publisher=Library of Congress |access-date=8 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Juliann Sivulka, ''Soap, Sex, and Cigarettes: A Cultural History of American Advertising'', পৃষ্ঠা ৫।&lt;/ref&gt;

গুটেনবাৰ্গৰ উদ্ভাৱনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশটো আছিল মুদ্ৰণৰ বিভিন্ন কৌশলৰ সমন্বয়। ইয়াৰ ফলত হাতেৰে কিতাপ নকল কৰাৰ তুলনাত কম সময় আৰু কম খৰচত অধিক সংখ্যক কিতাপ প্ৰস্তুত কৰাটো সম্ভৱ হৈছিল।

=== গুটেনবাৰ্গ বাইবেল ===
গুটেনবাৰ্গৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মুদ্ৰিত গ্ৰন্থ হৈছে [[গুটেনবাৰ্গ বাইবেল]]। ১৪৫০ৰ দশকত মুদ্ৰিত এই বাইবেলখনক চলন্ত ধাতৱ আখৰেৰে ছপা কৰা প্ৰাৰম্ভিক গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ মুদ্ৰণৰ কাৰিকৰী নিপুণতা আৰু শৈল্পিক সৌন্দৰ্যৰ বাবে গ্ৰন্থখন বিশেষভাৱে প্ৰশংসিত। বৰ্তমান ইয়াৰ কেইবাটাও সম্পূৰ্ণ আৰু আংশিক প্ৰতিলিপি বিভিন্ন সংগ্ৰহালয় আৰু পুথিভঁৰালত সংৰক্ষিত হৈ আছে।

== প্ৰভাৱ আৰু গুৰুত্ব ==
গুটেনবাৰ্গৰ মুদ্ৰণ-প্ৰযুক্তিয়ে ইউৰোপৰ সমাজ, শিক্ষা, ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। ছপাশালৰ জৰিয়তে ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ, বৈজ্ঞানিক ৰচনা, সাহিত্য আৰু অন্যান্য তথ্য অধিক সংখ্যক লোকৰ মাজত প্ৰচাৰিত হ'বলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ ফলত জ্ঞানৰ প্ৰসাৰ কেৱল ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান বা উচ্চশিক্ষিত শ্ৰেণীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ হৈ নাথাকি সমাজৰ বিস্তৃত অংশলৈ বিয়পি পৰিল।

মুদ্ৰণৰ বিস্তাৰে নৱজাগৰণৰ ধাৰণা আৰু বৈজ্ঞানিক আৱিষ্কাৰসমূহৰ প্ৰচাৰত সহায় কৰাৰ লগতে প্ৰটেষ্টাণ্ট ধৰ্মসংস্কাৰৰ সময়ত ধৰ্মীয় মতামত আৰু বিতৰ্কৰ প্ৰসাৰতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইতিহাসবিদসকলে গুটেনবাৰ্গৰ উদ্ভাৱনক আধুনিক বিশ্বৰ যোগাযোগ আৰু জ্ঞান-বিতৰণৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি হিচাপে গণ্য কৰে।&lt;ref&gt;{{harvnb|Eisenstein|1980}}; {{harvnb|Febvre|Martin|1997}}; {{harvnb|Man|2002}}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

== উৎস ==
* {{cite book
 | last = Childress
 | first = Diana
 | title = Johannes Gutenberg and the Printing Press
 | url = https://archive.org/details/johannesgutenber0000chil
 | publisher = Twenty-First Century Books
 | place = Minneapolis
 | year = 2008
 | isbn = 978-0-7613-4024-9
 | ref = harv
}}
* {{cite journal
 | last = Duchesne
 | first = Ricardo
 | title = Asia First?
 | journal = The Journal of the Historical Society
 | volume = 6
 | issue = 1
 | pages = 69–91
 | year = 2006
 | doi = 10.1111/j.1540-5923.2006.00168.x
 | ref = harv
}}
* {{cite journal
 | last = Juchhoff
 | first = Rudolf
 | title = Was bleibt von den holländischen Ansprüchen auf die Erfindung der Typographie?
 | journal = Gutenberg-Jahrbuch
 | pages = 128–133
 | year = 1950
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = Wolf
 | first = Hans-Jürgen
 | title = Geschichte der Druckpressen
 | publisher = Interprint
 | place = Frankfurt/Main
 | edition = 1st
 | year = 1974
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = Eisenstein
 | first = Elizabeth
 | title = The Printing Press as an Agent of Change
 | url = https://archive.org/details/printingpressasa001-2eise_l3z7
 | publisher = Cambridge University Press
 | year = 1980
 | isbn = 0-521-29955-1
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = Eisenstein
 | first = Elizabeth
 | title = The Printing Revolution in Early Modern Europe
 | url = https://archive.org/details/printingrevoluti00eise_0
 | publisher = Cambridge University Press
 | edition = 2nd, revised
 | year = 2005
 | isbn = 0-521-60774-4
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last1 = Febvre
 | first1 = Lucien
 | last2 = Martin
 | first2 = Henri-Jean
 | title = The Coming of the Book: The Impact of Printing 1450–1800
 | publisher = Verso
 | place = London
 | year = 1997
 | isbn = 1-85984-108-2
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = Man
 | first = John
 | title = The Gutenberg Revolution: The Story of a Genius and an Invention that Changed the World
 | url = https://archive.org/details/gutenbergrevolut0000manj
 | publisher = Headline Review
 | place = London
 | year = 2002
 | isbn = 978-0-7472-4504-9
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = McLuhan
 | first = Marshall
 | title = The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man
 | url = https://archive.org/details/gutenberggalaxym0000mclu
 | publisher = University of Toronto Press
 | edition = 1st
 | year = 1962
 | isbn = 978-0-8020-6041-9
 | ref = harv
}}

== অতিৰিক্ত পঠন ==
* Blake Morrison, ''The Justification of Johann Gutenberg'' (2000)।
* Albert Kapr, ''Johann Gutenberg: the Man and his Invention'', অনুবাদ: Douglas Martin, Scolar Press, 1996।
* Elizabeth Eisenstein, ''The Printing Press as an Agent of Change'', Cambridge University Press, 1980।
* Elizabeth Eisenstein, ''The Printing Revolution in Early Modern Europe'', Cambridge University Press, 2005।

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* {{Commons category|Johannes Gutenberg}}
* [https://www.mainz.de/en/microsite/gutenberg/ গুটেনবাৰ্গ সংগ্ৰহালয়, মাইঞ্জ]
* [https://guides.loc.gov/gutenberg Library of Congress — Gutenberg সম্পৰ্কীয় তথ্য]
* [https://www.loc.gov/item/2021666734/ Library of Congress — Gutenberg Bible]
* [https://www.britannica.com/biography/Johannes-Gutenberg Encyclopaedia Britannica — Johannes Gutenberg]
* [https://www.hrc.utexas.edu/exhibitions/permanent/gutenberg/project/ Digital Gutenberg Project]

[[শ্ৰেণী:জাৰ্মান উদ্ভাৱক]]
[[শ্ৰেণী:জাৰ্মান মুদ্ৰক]]
[[শ্ৰেণী:১৪০০ চনত জন্ম]]
[[শ্ৰেণী:১৪৬৮ চনত মৃত্যু]]</text>
      <sha1>j2xevx607rwdwb4fb4nul4syf71togl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649645</id>
      <parentid>649644</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:জাৰ্মানীৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>649645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14719" sha1="nagq3o07nswb9jpt6lirtcs26dq8a7f" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = য়'হানেছ গুটেনবাৰ্গ
| native_name = Johannes Gutenberg
| birth_name = Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg
| image = Gutenberg.jpg
| birth_date = প্ৰায় ১৪০০ চন
| birth_place = [[মাইঞ্জ]], [[পবিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]
| death_date = ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪৬৮
| death_place = [[মাইঞ্জ]], [[পবিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]
| occupation = কাৰিকৰ, উদ্ভাৱক, মুদ্ৰক আৰু প্ৰকাশক
| known_for = চলন্ত ধাতৱ আখৰৰ মুদ্ৰণ-যন্ত্ৰৰ বিকাশ
| religion = ৰোমান কেথ'লিক
}}

'''য়'হানেছ গুটেনবাৰ্গ''' ({{lang-de|Johannes Gutenberg}}; সম্পূৰ্ণ নাম '''Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg'''; প্ৰায় ১৪০০ – ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪৬৮) এগৰাকী জাৰ্মান কাৰিকৰ, উদ্ভাৱক, মুদ্ৰক আৰু প্ৰকাশক আছিল। তেওঁ ১৫শ শতিকাৰ মাজভাগত ইউৰোপত চলন্ত ধাতৱ আখৰ ব্যৱহাৰ কৰি বৃহৎ পৰিমাণে কিতাপ ছপাব পৰা এক ব্যৱহাৰিক মুদ্ৰণ-ব্যৱস্থাৰ বিকাশ ঘটাইছিল। তেওঁৰ এই উদ্ভাৱনে ইউৰোপত মুদ্ৰণ বিপ্লৱৰ সূচনা কৰে আৰু জ্ঞান, শিক্ষা তথা তথ্যৰ প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Johannes Gutenberg (c.1400 - 1468) |url=https://guides.loc.gov/gutenberg/the-printer |publisher=Library of Congress |access-date=8 October 2026}}&lt;/ref&gt;

গুটেনবাৰ্গৰ মুদ্ৰণ-প্ৰযুক্তিয়ে [[নৱজাগৰণ]], [[প্ৰটেষ্টাণ্ট ধৰ্মসংস্কাৰ]], [[আলোকিত যুগ]] আৰু [[বৈজ্ঞানিক বিপ্লৱ]]ৰ বিস্তাৰত সহায় কৰিছিল। ছপাশালৰ জৰিয়তে কিতাপ আৰু অন্যান্য লিখিত তথ্য তুলনামূলকভাৱে কম খৰচত অধিক সংখ্যক লোকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাটো সম্ভৱ হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাক্ষৰতা আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ লগতে আধুনিক জ্ঞানভিত্তিক সমাজ গঢ়ি উঠাতো সহায় হৈছিল।&lt;ref&gt;{{harvnb|McLuhan|1962}}; {{harvnb|Eisenstein|1980}}; {{harvnb|Febvre|Martin|1997}}; {{harvnb|Man|2002}}&lt;/ref&gt;

== জীৱন আৰু কৰ্ম ==

=== শৈশৱ আৰু পৰিয়াল ===
গুটেনবাৰ্গৰ প্ৰকৃত জন্ম তাৰিখ নিশ্চিতভাৱে জনা নাযায়। বৰ্তমানৰ গৱেষণাৰ আধাৰত তেওঁৰ জন্ম প্ৰায় ১৪০০ চনৰ আশে-পাশে জাৰ্মানীৰ মাইঞ্জত হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। কিছুমান নথিপত্ৰৰ আধাৰত তেওঁৰ জন্ম ১৪শ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ১৫শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ ভিতৰৰ কোনো এটা সময়ত হোৱা বুলি অনুমান কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Johannes Gutenberg |url=https://www.britannica.com/biography/Johannes-Gutenberg |publisher=Encyclopaedia Britannica |access-date=8 October 2026}}&lt;/ref&gt;

তেওঁৰ পিতৃ ফ্ৰিয়েলে গেন্‌ছফ্লাইশ্ব জুৰ লাডেন (Friele Gensfleisch zur Laden) মাইঞ্জৰ এগৰাকী সম্ভ্ৰান্ত নাগৰিক আৰু বণিক আছিল। তেওঁ সম্ভৱতঃ কাপোৰৰ ব্যৱসায়ৰ সৈতে জড়িত আছিল। তেওঁৰ মাতৃ এলছে ৱিৰিখ (Else Wyrich) এগৰাকী বণিক পৰিয়ালৰ কন্যা আছিল। গুটেনবাৰ্গৰ পৰিয়াল মাইঞ্জৰ নগৰীয় সম্ভ্ৰান্ত শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Johannes Gutenberg |url=https://www.mainz.de/en/microsite/gutenberg/zeit/gutenberg_mainz |publisher=Gutenberg Museum Mainz |access-date=8 October 2026}}&lt;/ref&gt;

=== মুদ্ৰণ-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ ===
১৪৩০ৰ দশকত গুটেনবাৰ্গে মুদ্ৰণ-প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়নৰ কাম আৰম্ভ কৰা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ১৪৩৯ চনত তেওঁ ষ্ট্ৰাছবাৰ্গত মুদ্ৰণ-সম্পৰ্কীয় পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা চলাই আছিল বুলি ঐতিহাসিক নথিত উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁৰ মূল অৱদান আছিল চলন্ত ধাতৱ আখৰ, আখৰ ঢালাইৰ ব্যৱস্থা, তেলভিত্তিক চিয়াঁহী আৰু যান্ত্ৰিক ছপাশালৰ দৰে উপাদানসমূহক একত্ৰিত কৰি কিতাপৰ বৃহৎ পৰিমাণৰ মুদ্ৰণৰ উপযোগী এক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা।

গুটেনবাৰ্গে সেই সময়ত কৃষিকাৰ্যত ব্যৱহৃত স্ক্ৰু-যন্ত্ৰৰ নীতিৰ আধাৰত কাঠৰ ছপাশাল ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰা তেলভিত্তিক চিয়াঁহী আৰু চলন্ত ধাতৱ আখৰৰ ব্যৱস্থাই মুদ্ৰণৰ মান আৰু উৎপাদনক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিছিল। এই প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে একেটা আখৰৰ ছাঁচ বাৰে বাৰে ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন শব্দ আৰু বাক্য গঠন কৰি ছপা কৰাটো সম্ভৱ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Johannes Gutenberg (c.1400 - 1468) |url=https://guides.loc.gov/gutenberg/the-printer |publisher=Library of Congress |access-date=8 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Juliann Sivulka, ''Soap, Sex, and Cigarettes: A Cultural History of American Advertising'', পৃষ্ঠা ৫।&lt;/ref&gt;

গুটেনবাৰ্গৰ উদ্ভাৱনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশটো আছিল মুদ্ৰণৰ বিভিন্ন কৌশলৰ সমন্বয়। ইয়াৰ ফলত হাতেৰে কিতাপ নকল কৰাৰ তুলনাত কম সময় আৰু কম খৰচত অধিক সংখ্যক কিতাপ প্ৰস্তুত কৰাটো সম্ভৱ হৈছিল।

=== গুটেনবাৰ্গ বাইবেল ===
গুটেনবাৰ্গৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত মুদ্ৰিত গ্ৰন্থ হৈছে [[গুটেনবাৰ্গ বাইবেল]]। ১৪৫০ৰ দশকত মুদ্ৰিত এই বাইবেলখনক চলন্ত ধাতৱ আখৰেৰে ছপা কৰা প্ৰাৰম্ভিক গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ মুদ্ৰণৰ কাৰিকৰী নিপুণতা আৰু শৈল্পিক সৌন্দৰ্যৰ বাবে গ্ৰন্থখন বিশেষভাৱে প্ৰশংসিত। বৰ্তমান ইয়াৰ কেইবাটাও সম্পূৰ্ণ আৰু আংশিক প্ৰতিলিপি বিভিন্ন সংগ্ৰহালয় আৰু পুথিভঁৰালত সংৰক্ষিত হৈ আছে।

== প্ৰভাৱ আৰু গুৰুত্ব ==
গুটেনবাৰ্গৰ মুদ্ৰণ-প্ৰযুক্তিয়ে ইউৰোপৰ সমাজ, শিক্ষা, ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। ছপাশালৰ জৰিয়তে ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ, বৈজ্ঞানিক ৰচনা, সাহিত্য আৰু অন্যান্য তথ্য অধিক সংখ্যক লোকৰ মাজত প্ৰচাৰিত হ'বলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ ফলত জ্ঞানৰ প্ৰসাৰ কেৱল ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান বা উচ্চশিক্ষিত শ্ৰেণীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ হৈ নাথাকি সমাজৰ বিস্তৃত অংশলৈ বিয়পি পৰিল।

মুদ্ৰণৰ বিস্তাৰে নৱজাগৰণৰ ধাৰণা আৰু বৈজ্ঞানিক আৱিষ্কাৰসমূহৰ প্ৰচাৰত সহায় কৰাৰ লগতে প্ৰটেষ্টাণ্ট ধৰ্মসংস্কাৰৰ সময়ত ধৰ্মীয় মতামত আৰু বিতৰ্কৰ প্ৰসাৰতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইতিহাসবিদসকলে গুটেনবাৰ্গৰ উদ্ভাৱনক আধুনিক বিশ্বৰ যোগাযোগ আৰু জ্ঞান-বিতৰণৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি হিচাপে গণ্য কৰে।&lt;ref&gt;{{harvnb|Eisenstein|1980}}; {{harvnb|Febvre|Martin|1997}}; {{harvnb|Man|2002}}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

== উৎস ==
* {{cite book
 | last = Childress
 | first = Diana
 | title = Johannes Gutenberg and the Printing Press
 | url = https://archive.org/details/johannesgutenber0000chil
 | publisher = Twenty-First Century Books
 | place = Minneapolis
 | year = 2008
 | isbn = 978-0-7613-4024-9
 | ref = harv
}}
* {{cite journal
 | last = Duchesne
 | first = Ricardo
 | title = Asia First?
 | journal = The Journal of the Historical Society
 | volume = 6
 | issue = 1
 | pages = 69–91
 | year = 2006
 | doi = 10.1111/j.1540-5923.2006.00168.x
 | ref = harv
}}
* {{cite journal
 | last = Juchhoff
 | first = Rudolf
 | title = Was bleibt von den holländischen Ansprüchen auf die Erfindung der Typographie?
 | journal = Gutenberg-Jahrbuch
 | pages = 128–133
 | year = 1950
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = Wolf
 | first = Hans-Jürgen
 | title = Geschichte der Druckpressen
 | publisher = Interprint
 | place = Frankfurt/Main
 | edition = 1st
 | year = 1974
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = Eisenstein
 | first = Elizabeth
 | title = The Printing Press as an Agent of Change
 | url = https://archive.org/details/printingpressasa001-2eise_l3z7
 | publisher = Cambridge University Press
 | year = 1980
 | isbn = 0-521-29955-1
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = Eisenstein
 | first = Elizabeth
 | title = The Printing Revolution in Early Modern Europe
 | url = https://archive.org/details/printingrevoluti00eise_0
 | publisher = Cambridge University Press
 | edition = 2nd, revised
 | year = 2005
 | isbn = 0-521-60774-4
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last1 = Febvre
 | first1 = Lucien
 | last2 = Martin
 | first2 = Henri-Jean
 | title = The Coming of the Book: The Impact of Printing 1450–1800
 | publisher = Verso
 | place = London
 | year = 1997
 | isbn = 1-85984-108-2
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = Man
 | first = John
 | title = The Gutenberg Revolution: The Story of a Genius and an Invention that Changed the World
 | url = https://archive.org/details/gutenbergrevolut0000manj
 | publisher = Headline Review
 | place = London
 | year = 2002
 | isbn = 978-0-7472-4504-9
 | ref = harv
}}
* {{cite book
 | last = McLuhan
 | first = Marshall
 | title = The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man
 | url = https://archive.org/details/gutenberggalaxym0000mclu
 | publisher = University of Toronto Press
 | edition = 1st
 | year = 1962
 | isbn = 978-0-8020-6041-9
 | ref = harv
}}

== অতিৰিক্ত পঠন ==
* Blake Morrison, ''The Justification of Johann Gutenberg'' (2000)।
* Albert Kapr, ''Johann Gutenberg: the Man and his Invention'', অনুবাদ: Douglas Martin, Scolar Press, 1996।
* Elizabeth Eisenstein, ''The Printing Press as an Agent of Change'', Cambridge University Press, 1980।
* Elizabeth Eisenstein, ''The Printing Revolution in Early Modern Europe'', Cambridge University Press, 2005।

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* {{Commons category|Johannes Gutenberg}}
* [https://www.mainz.de/en/microsite/gutenberg/ গুটেনবাৰ্গ সংগ্ৰহালয়, মাইঞ্জ]
* [https://guides.loc.gov/gutenberg Library of Congress — Gutenberg সম্পৰ্কীয় তথ্য]
* [https://www.loc.gov/item/2021666734/ Library of Congress — Gutenberg Bible]
* [https://www.britannica.com/biography/Johannes-Gutenberg Encyclopaedia Britannica — Johannes Gutenberg]
* [https://www.hrc.utexas.edu/exhibitions/permanent/gutenberg/project/ Digital Gutenberg Project]

[[শ্ৰেণী:জাৰ্মান উদ্ভাৱক]]
[[শ্ৰেণী:জাৰ্মান মুদ্ৰক]]
[[শ্ৰেণী:১৪০০ চনত জন্ম]]
[[শ্ৰেণী:১৪৬৮ চনত মৃত্যু]]
[[শ্ৰেণী:জাৰ্মানীৰ ব্যক্তি]]</text>
      <sha1>nagq3o07nswb9jpt6lirtcs26dq8a7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:AjayDas</title>
    <ns>3</ns>
    <id>41009</id>
    <revision>
      <id>649579</id>
      <parentid>642811</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>649579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167207" sha1="33uec5dj9e0yyhmndn4p93l6cijn94l" xml:space="preserve">{{welcome}}--[[সদস্য:Chiring chandan|চন্দন চিৰিং ফুকন]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 06:48, 7 November 2015 (ইউ.টি.চি.)
== ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ==

নমস্কাৰ! [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]]ত যোগদান কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে অশেষ ধন্যবাদ। কিন্তু আপুনি সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ ভিতৰত বহুকেইটাতে ৩০০ টাতকৈ কম শব্দ ([[লাউচ]] = ১৬৮টা শব্দ, [[কাজাখাস্তান]] = ১৭৭টা শব্দ, [[মাকাও]] = ১৩৬টা শব্দ, [[ইষ্টানবুল]] = ১৬৩টা শব্দ, [[ৰিয়াধ]] = ২৫৪টা শব্দ, আৰু [[কাঠমাণ্ডু]] = ২৭৬টা শব্দ) আছে। গতিকে প্ৰবন্ধকেইটা আৰু অলপ দীঘল কৰি &quot;ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনা মেলা&quot;ৰ উৎকৃষ্ট প্ৰবন্ধৰ শাৰীলৈ উন্নীত কৰি তুলিবলৈ অনুৰোধ জনালোঁ। শুভেচ্ছাৰে - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 07:47, 17 November 2015 (ইউ.টি.চি.)
:হয়। অলপ সময় পালেই দীঘলীয়া কৰিম। বহুত বহুত। ধন্যবাদ। [[সদস্য:অজয় দাস|অজয় দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|talk]]) 16:19, 17 November (UTC)


==প্ৰতিভাবান ন-সম্পাদকৰ পদক==
{{সাঁচ: প্ৰতিভাবান ন-সম্পাদকৰ পদক}}
[[সদস্য:Joli|জলি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli|talk]]) 18:47, 17 November 2015 (ইউ.টি.চি.)
==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহৰ অন্তিম সপ্তাহ==
নমস্কাৰ! 

ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰায় শতাধিক ৱিকিপিডিয়ানৰ মাজৰ এজন অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে আপোনাক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আমাৰ মাজৰ বহু ৱিকিপিডিয়ানে এই সম্পাদনা মেলাত অতি উৎকৃষ্ট কাম কৰিছে আৰু বহুসংখ্যকে এতিয়াও এই অভিযান সফল কৰি তোলাৰ চেষ্টা কৰি আছে। ইয়াত আপোনাৰ জ্ঞানাৰ্থে কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ বাৰ্তা সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে:
# যদি আপুনি ৱিকিপিডিয়া ''এছীয় দূত'' সন্মান লাভ কৰিব বিচাৰিছে, তেন্তে সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীৰ অগ্ৰগতি চাবলৈ ''ক্ৰিয়াকলাপ পৃষ্ঠা'' নিৰীক্ষণ কৰিব পাৰে। 
# যিহেতু এই কাৰ্যসূচী অন্ত পৰিবলৈ মাত্ৰ আৰু এসপ্তাহহে বাকী আছে, গতিকে অহা ৩ ডিচেম্বৰ, ২০১৫ (ইউটিচি)ৰ ভিতৰত আপোনাৰ বৰঙণি জমা কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হ'ল। কেৱল নৱেম্বৰ মাহত কৰা সম্পাদনাবোৰহে বিবেচনা কৰা হ'ব। 
# যদি আপুনি পাঁচটা প্ৰবন্ধ জমা কৰিলে যদিও, কিবা সূক্ষ্ম কাৰণত (মাত্ৰ কেইটামান শব্দৰ বাবে ৩০০টা শব্দৰ সীমা পাৰ কৰিব নোৱাৰিলে বা অগুৰুত্বপূৰ্ণ সমস্যাৰ টেগ আছে) ইয়াৰে এটা যোগ্য বিবেচিত হোৱা নাই, চিন্তা কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই, আপোনালৈও প'ষ্টকাৰ্ড প্ৰেৰণ কৰা হ'ব। 
# যদি আপুনি এই অভিযান সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে, তথাপি আপোনাক এজন অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে পায় আমি আনন্দিত হৈছোঁ আৰু এছিয়া বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰা বাবে সকলোকে কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ! 
এই সংক্ৰান্তত কিবা প্ৰশ্ন আছে যদি অনুগ্ৰহ কৰি যোগাযোগ কৰক। --[[User:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]]

== The Asian Month Barnstar! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px; &quot; | [[File:Asia medal.svg|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; &quot; | '''The Asian Month Barnstar'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px; &quot; | [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০১৫]]ত আপুনি আগবঢ়োৱা বৰঙণিৰ কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে এই পদক আগবঢ়ালো। আগলৈও এনেদৰেই বৰঙণি আগবঢ়াই যাব বুলি আশা ৰাখিলোঁ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:45, 2 December 2015 (ইউ.টি.চি.)
|}
: আপোনাক দেখিয়েই কোনো মতে চেষ্টা এটি কৰি চাইছিলোঁ। বহুতো ভুল থাকি গল আৰু কেইবাটাও প্ৰবন্ধ দীঘল কৰিবলৈ নোৱাৰোঁ। আগলৈ চেষ্টা অব্যাহত ৰাখিম। পদকৰ বাবে ধন্যবাদ। 
−
&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 17:17, 2 December 2015 (ইউ.টি.চি.)

== Final Stage ==

[[File:WikipediaAsianMonth-en.svg|right]]
ভোগালীৰ ওলগ জনালোঁ! 

'ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ'ত যোগদান কৰি আপোনাৰ বৰঙণিৰ আগবঢ়োৱা বাবে আপোনালৈ ৱিকিমিডিয়াৰ তৰফৰ পৰা পষ্টকাৰ্ড প্ৰেৰণ কৰিবলৈ আপোনাৰ ডাক ঠিকনাৰ প্ৰয়োজন হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/1IcS3s8e052z17ITvPH-sQG_J5us9XYo8ULEQ2wBBvWA/viewform এই লিংকৰ পত্ৰখন] পূৰণ কৰি আমাক সহায় কৰে যেন। আপুনি নিশ্চিত থাকক যে পষ্টকাৰ্ড বিতৰণৰ পিছতেই আপোনাৰ ঠিকনা বিলোপ কৰি পেলোৱা হ'ব। শুভেচ্ছাৰে… &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 20:41, 13 January 2016 (ইউ.টি.চি.)

== Geographical Indications in India Edit-a-thon ==

​Hello,&lt;br/&gt;[[File:Geographical Indications in India collage.jpg|right|200px]]
CIS-A2K is going to organize an edit-a-thon between 25 and 31 January this year. The aim of this edit-a-thon is creating and improving [[:en:Geographical Indications in India]] related articles.

We welcome all of you to join this edit-a-thon.&lt;br/&gt;
Please see the event and add your name as a participant: '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon]]'''

Feel free to ask if you have question(s).&lt;br/&gt;
Regards. --[[সদস্য:Titodutta|Titodutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Titodutta|talk]]) 20:01, 21 January 2016 (ইউ.টি.চি.)

== Geographical Indications in India Edit-a-thon starts in 24 hours ==

Hello, &lt;br/&gt;
[[File:2010-07-20 Black windup alarm clock face.jpg|right|150px]]Thanks a lot for signing up as a participant in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We want to inform you that this edit-a-thon will start in next 24 hours or so (25 January 0:00 UTC). Here are a few handy tips:
* ⓵ A resource section has been started, you may check it [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Resources|here]].
* ⓶ Report the articles you are creating and expanding. If a local event page has been created on your Wikipedia you may report it there, or you may report it on the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon/Participants|Meta Wiki event page]] too. This is how you should add an article— go to the &lt;code&gt;&quot;participants&quot;&lt;/code&gt; section where you have added you name, and beside that add the articles like this: &lt;code&gt;[[User:Example|Example]] ([[User talk:Example|talk]]) (Articles: Article1, Article2, Article3, Article4).&lt;/code&gt; You '''don't''' need to update both on Meta and on your Wikipedia, update at any one place you want.
* ⓷ If you are posting about this edit-a-thon- on Facebook or Twitter, you may use the hashtag &lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;#GIIND2016&lt;/span&gt;
* ⓸ Do you have any question or comment? Do you want us to clarify something? Please ask it [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]].
Thank you and happy editing. [[File:Face-smile.svg|20px]] --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 21:54, 23 January 2016 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/GI_participants&amp;oldid=15268344 --&gt;

== GI edit-a-thon 2016 updates ==

Geographical Indications in India Edit-a-thon 2016 has started, here are a few updates:
# More than 80 Wikipedians have joined this edit-a-thon
# More than 35 articles have been created/expanded already (this may not be the exact number, see &quot;Ideas&quot; section #1 below)
# [[:en:Template:Infobox geographical indication|Infobox geographical indication]] has been started on English Wikipedia. You may help to create a similar template for on your Wikipedia.

[[File:Spinning Ashoka Chakra.gif|right|150px]]
; Become GI edit-a-thon language ambassador
If you are an experienced editor, [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]. Ambassadors are community representatives and they will review articles created/expanded during this edit-a-thon, and perform a few other administrative tasks.

; Translate the Meta event page 
Please translate [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|this event page]] into your own language. Event page has been started in [[:bn:উইকিপিডিয়া:অনলাইন এডিটাথন/২০১৬/ভাৰতীয় ভৌগোলিক স্বীকৃতি এডিটাথন|Bengali]], [[:en:Wikipedia:WikiProject India/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|English]] and [[:te:వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/జాగ్రఫికల్ ఇండికేషన్స్ ఇన్ ఇండియా ఎడిట్-అ-థాన్|Telugu]], please start a similar page on your event page too.

; Ideas
# Please report the articles you are creating or expanding [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]] (or on your local Wikipedia, if there is an event page here). It'll be difficult for us to count or review articles unless you report it. 
# These articles may also be created or expanded:
:* Geographical indication ([[:en:Geographical indication]])
:* List of Geographical Indications in India ([[:en:List of Geographical Indications in India]])
:* Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999 ([[:en:Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999]])
See more ideas and share your own [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Ideas|here]].

; Media coverages
Please see a few media coverages on this event: [http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Wikipedia-initiative-Celebrating-legacy-of-Bangalore-Blue-grapes-online/articleshow/50739468.cms The Times of India], [http://indiaeducationdiary.in/Shownews.asp?newsid=37394 IndiaEducationDiary], [http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/gitagged-products-to-get-wiki-pages/article8153825.ece The Hindu]. 

; Further updates
Please keep checking [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|the Meta-Wiki event page]] for latest updates.

All the best and keep on creating and expanding articles. :) --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 20:46, 27 January 2016 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&amp;oldid=15282198 --&gt;

== এডিটাথন ==

:নাজানো দেই, লিংটো চাম বাৰু। এডিটাথনত GIৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক থকা বিষয় হ'লেও হ'ব বুলি কৈছে বাবে লিখিব পাৰি চাগে! অসম ৰেচমৰ লগত পাট, মুগা আৰু এৰীৰ প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক আছে বুলি যোগ কৰি দিছিলোঁ! - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 12:00, 29 January 2016 (ইউ.টি.চি.)

== অনুবাদ ==

বাংলাৰ পৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰোঁতে যুক্তাক্ষৰবোৰত বাংলা 'ৰ' জাতে সোমাই নাথাকে মন কৰিবা। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|talk]]) 19:49, 30 January 2016 (ইউ.টি.চি.)
:: সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিছোঁ। তেতিয়াও কেতিয়াবা ভুল থাকি যায়। আগলৈ মনত ৰাখিম। পৰামৰ্শৰ বা
বাবে ধন্যবাদ। 
-&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 03:28, 31 January 2016 (ইউ.টি.চি.)

== 7 more days to create or expand articles ==

[[File:Seven 7 Days.svg|right|250px]]
Hello, thanks a lot for participating in [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We understand that perhaps 7 days (i.e. 25 January to 31 January) were not sufficient to write on a topic like this, and/or you may need some more time to create/improve articles, so let's extend this event for a few more days. '''The edit-a-thon will continue till 10 February 2016''' and that means you have got 7 more days to create or expand articles (or imprpove the articles you have already created or expanded). 

; Rules
The [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Rules|rules]] remain unchanged. Please [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|report your created or expanded articles]].

; Joining now
Editors, who have not joined this edit-a-thon, may [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Participants|also join now]]. 
[[File:Original Barnstar Hires.png|150px|right]]
; Reviewing articles
Reviewing of all articles should be done before the end of this month (i.e. February 2016). We'll keep you informed. You may also [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|check the event page]] for more details.

; Prizes/Awards
A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon. The editors, who will perform exceptionally well, may be given an Indic [[:en:List of Geographical Indications in India|Geographical Indication product or object]]. However, please note, nothing other than the barnstar has been finalized or guaranteed. We'll keep you informed. 

; Questions?
Feel free to ask question(s) [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]]. -- [[User:Titodutta]] ([[:meta:User talk:Titodutta|talk]]) sent using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 11:08, 2 February 2016 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&amp;oldid=15282198 --&gt;

== এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: জানুৱাৰী ==

{{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 12:39, 4 February 2016 (ইউ.টি.চি.)
: ধন্যবাদ ☺ 
-&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 15:13, 4 February 2016 (ইউ.টি.চি.)
==ৱিকিপিডিয়ানৰ মনৰ কথা ==
এই মাহৰ [[ৱিকিপিডিয়া:প্ৰচাৰপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০১৬/ৱিকিপিডিয়ানৰ মনৰ কথা|ৱিকিপিডিয়ানৰ মনৰ কথা]] আপোনাকে লিখিবলৈ অনুৰোধ জনালোঁ। - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 09:25, 5 February 2016 (ইউ.টি.চি.)
:ধন্যবাদ। লিখিবলৈ চেষ্টা কৰিম। অলপ চকু ফুৰাই দিব -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 15:11, 5 February 2016 (ইউ.টি.চি.)

== শুভকামনা ==

হ্যালো অজয় দা, কেমন আছেন? আমি মূলত বাংলা উইকিপিডিয়ান। অসমীয়া ভাষাৰ সাথে আমাৰ প্ৰত্যক্ষ কোন যোগাযোগ নেই। বাংলাৰ কাছাকাছি ভাষা হওয়ায় আপনাদেৰ ভাষা আমি বেশ বুঝতে পাৰি। উইকিপিডিয়া ব্যৱহাৰেৰ শুৰু থেকেই মাঝে মাঝে অসমীয়া উইকিতে ঘুৰে যাই। নিবন্ধ পড়ি। অসমিয়া উইকিতে আপনি বেশ সক্ৰিয় কাজ কৰছেন। আপনাকে অভিনন্দন এবং শুভকামনা জানাচ্ছি। [[User:Ferdous|&lt;span style=&quot;color:green; font-family:Comic Sans MS&quot;&gt;ফেৰ&lt;font color=&quot;red&quot;&gt;দৌস&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[User_talk:Ferdous|&lt;span style=&quot;color:black; font-family:Comic Sans MS&quot;&gt;'''TM'''&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 13:54, 10 February 2016 (ইউ.টি.চি.)
: নমস্কাৰ। আপোনাৰ শুভেচ্ছা বাৰ্তা পালোঁ। এজন বাংলাভাষী হৈওঁ আপোনাৰ অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰীতি দেখি অভিভূত হৈছোঁ। এজন ন-সম্পাদক ৰূপে মোক ইমান আন্তৰিকতাৰে উৎসাহ জনোৱাৰ বাবে সঁচাকৈয়ে আপুনি ধন্যবাদৰ পাত্ৰ। -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 15:11, 12 February 2016 (ইউ.টি.চি.)

== GI edit-a-thon updates ==

[[File:Geographical Indications in India collage.jpg|right|200px]]
Thank you for participating in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|Geographical Indications in India]] edit-a-thon. The review of the articles have started and we hope that it'll finish in next 2-3 weeks. 
# '''Report articles:''' Please report all the articles you have created or expanded during the edit-a-thon '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|here]]''' before 22 February.
# '''Become an ambassador''' You are also encouraged to '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]''' and review the articles submitted by your community.

; Prizes/Awards
Prizes/awards have not been finalized still. These are the current ideas:
# A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon; 
# GI special postcards may be sent to successful participants; 
# A selected number of Book voucher/Flipkart/Amazon coupons will be given to the editors who performed exceptionally during this edit-a-thon.
We'll keep you informed.

; Train-a-Wikipedian
[[File:Biology-icon.png|20px]] We also want to inform you about the program '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian|Train-a-Wikipedian]]'''. It is an empowerment program where groom Wikipedians and help them to become better editors. This trainings will mostly be online, we may conduct offline workshops/sessions as well. More than 10 editors from 5 Indic-language Wikipedias have already joined the program. We request you to have a look and '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian#Join_now|consider joining]]'''. -- [[User:Titodutta|Titodutta (CIS-A2K)]] using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 20:01, 17 February 2016 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&amp;oldid=15355753 --&gt;

==শুভকামনা==
ৱিকিপিডিয়াত কাম কৰি কেনে লাগিছে? শুভেচ্ছা থাকিল। 

[[সদস্য:Psneog|Psneog]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Psneog|talk]]) 08:13, 19 February 2016 (ইউ.টি.চি.)
: কাম কৰি ভালেই লাগিছে। ধন্যবাদ। 
-&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 11:15, 21 February 2016 (ইউ.টি.চি.)

== Address Collection Notice ==

Hi there, thank you for contributing to Wikipedia Asian Month in November 2015. You are qualified to receive (a) postcard(s) but we did not [[:m:Wikipedia Asian Month/2015 Qualified Editors/No Response|hear your back]] in past two months, or it could be an error on Google's server or a mistake. If you still willing to receive one, please use [https://docs.google.com/forms/d/1--lxwpExIYg35hcd7Wq-i8EdtqEEeCS5JkIhVTh6-TE/viewform this new survey]to submit your mailing address. The deadline will be March 20th.

--[[User:AddisWang|AddisWang]] ([[User talk:AddisWang|talk]]) 14:40, 9 March 2016 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2015_Qualified_Editors/No_Response&amp;oldid=15425406 --&gt;

== Rio Olympics Edit-a-thon ==

Dear Friends &amp; Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute.

For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] &lt;small&gt;(sent using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 16:54, 16 August 2016 (ইউ.টি.চি.), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&amp;oldid=15842813 --&gt;

== প্ৰবন্ধকাৰ পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Writers Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:Writer's barnstar.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধকাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/index.php?name=%E0%A6%85%E0%A6%9C%E0%A6%AF%E0%A6%BC+%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%B8&amp;lang=as&amp;wiki=wikipedia&amp;namespace=0&amp;redirects=noredirects&amp;getall=1 ১০০ + প্ৰবন্ধ] অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত লিখি এইখন সমৄদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতা সহকাৰে তোমালৈ এই পদকটো আগবঢ়াবলৈ পাই ম‍ই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছো। আশাকৰোঁ তুমি এনেদৰেই তোমাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ ৰ’বা। 
[[সদস্য:Anamitra Saikia|Anamitra Saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anamitra Saikia|talk]]) 07:55, 8 September 2016 (ইউ.টি.চি.)
|}
:পদকৰ বাবে ধন্যবাদ। -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 13:42, 8 September 2016 (ইউ.টি.চি.)

==Re: Translation==
Thank you so much Mr অজয় দাস for your help! It is very much appreciated.

Could you also give the latinized transliteration of the text? please. --[[সদস্য:Philip J|Philip J]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Philip J|talk]]) 13:13, 4 October 2016 (ইউ.টি.চি.)
:Sorry, I was referring to the Assamese transliteration of the text (ie. Romanized Assamese). --[[সদস্য:Philip J|Philip J]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Philip J|talk]]) 13:33, 4 October 2016 (ইউ.টি.চি.)
::Using a Bengali transliteration tool, I get this: 
::yihētu paramēśbaraē jagatara prati ēnē praēma karaē yē tē'ōm̐ nija ēkamātra putrakō uṯsargā karailē, sēẏēhē tē'ōm̐ra ōparata āsthā rakhā sakalara kētiẏā'ō bināśa nahaẏa; tē'ōm̐lōkē ananta jīrana lābha karaē. 

Please feel free to correct any Assamese pronunciation errors because it was transliterated using a Bengali tool (because an Assamese transliteration tool does not yet exist online). --[[সদস্য:Philip J|Philip J]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Philip J|talk]]) 13:39, 4 October 2016 (ইউ.টি.চি.)
:: Jihetu Poromeswore jogotor proti ane prem kore je teu nij ekmatro putroku utsorga korile, Heyehe teur uporot astha rokha hokolor ketiau binakh nohoi; Teuluke ononto jiwon labh kore. 


sorry for earlier mistake.

==Gratitude==
[[File:Wiklesia.jpg|right|thumb|150px|link=https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AF_%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE:%E0%A6%85%E0%A6%9C%E0%A6%AF%E0%A6%BC_%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%B8#Gratitude]]

: '''Thankyou so much''' Mr. অজয় দাস for your excellent translation effort! 

:I very very Grateful. 

:The Assamese language is really unique. 

:''May God Bless You''! 

:Yours Sincerely, --[[সদস্য:Philip J|Philip J]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Philip J|talk]]) 13:47, 4 October 2016 (ইউ.টি.চি.)
::Thank you soo much.-&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 13:59, 4 October 2016 (ইউ.টি.চি.)

== ধন্যবাদ ==

Mr. Philip J ৰ অনুৰোধ ৰক্ষা কৰাৰ বাবে ধন্যবাদ। তেখেতে বাৰ্তা পঠিওৱা মই গমেই পোৱা নাছিলো, তাৰ বাবে দুঃখিত। 
::একো নহয়। তুমি কৰা বা মই কৰা প্ৰায় একেই কথা। যিহেতু তেওঁ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া লৈ সহায় বিচাৰি আহিছিল। ৱিকিপিডিয়াত ভাল কাম কৰি আছা, শুভেচ্ছা থাকিল। -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 05:18, 5 October 2016 (ইউ.টি.চি.)

আপোনাক লগ পাই ভাল লাগিল [[সদস্য:গোবিন্দ সৎনামী|গোবিন্দ সৎনামী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:গোবিন্দ সৎনামী|talk]]) 11:42, 2 July 2018 (ইউ.টি.চি.)

== অক্লান্ত কৰ্মী পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশা কৰোঁ আপুনি আগলৈও এই প্ৰকল্পক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিঃস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। 
|}
- &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 08:40, 7 October 2016 (ইউ.টি.চি.)
::পদকৰ বাবে ধন্যবাদ 😊। -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 11:08, 7 October 2016 (ইউ.টি.চি.)
== উদ্যমৰ বাবে পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Resilient Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:Resilient_Barnstar.png|100px]]}}

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''ৱিকি উদ্যোগীৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় সতীৰ্থ, ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ নেৰানেপেৰা চেষ্টাৰ বাবে এই পদক অৰ্পণ কৰা হ'ল। - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 12:43, 26 October 2016 (ইউ.টি.চি.)
|}

== এছিয়ান মাহলৈ আমন্ত্ৰণ ==

{{এছিয়ান মাহলৈ আমন্ত্ৰণ|1=&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 17:23, 27 October 2016 (ইউ.টি.চি.)}}
:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহৰ প্ৰবন্ধসমূহ অনুগ্ৰহ কৰি '''[https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2016-as/add ইয়াত জমা কৰক]'''। &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 13:03, 7 November 2016 (ইউ.টি.চি.) 
==ৰং (দূৰদৰ্শন)ৰ বাক্য বিলোপ==
নমস্কাৰ, আপুনি সম্পাদনা কৰা ৰং (দূৰদৰ্শন) প্ৰবন্ধটোত কোনো ব্যক্তিয়ে বাক্য বিলোপ কৰি খালি কৰি দিছে। কোনে কিয় এই বিলোপ কৰিছে? ([[সদস্য বাৰ্তা:Anshuman.dutta]]) বৃহস্পতিবাৰ 10 November 15:10 UTC

== Address Collection ==

Congratulations! You have more than 4 accepted articles in [[:m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]]! Please submit your mailing address (not the email) via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this google form]'''. This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]], sent by [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 07:58, 3 December 2016 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016/Qualified_Editors/Mass&amp;oldid=16123268 --&gt;

== Address Collection - 1st reminder ==

Hi there. At the moment we have not received your response on the address collection. Sorry for the inconvenience if you did submit the form before. If you still wish to receive the postcard from Wikipedia Asian Month, please submit your mailing address (not the email) via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this google form]'''. This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems of using the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/AddisWang|Email This User]] to send your address to my Email.

If you do not wish to share your personal information and do not want to receive the postcard, please let me know at [[:m:User_talk:Addiswang|my meta talk page]] so I will not keep sending reminders to you. Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]], sent by [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 21:04, 26 December 2016 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:AddisWang/mass/1streminder2016&amp;oldid=16186740 --&gt;

==মতামত বিচাৰি==
দাস ডাঙৰীয়া, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আজিকালি পৃষ্ঠা আপল'ড ৰ সংখ্যা আগতকৈ কমিছে আৰু কিছুমান অদৰকাৰী পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিছে কিছুমান নতুন সদস্যই যেনে Checkers Drive In Restaurants আদি। বৰ্তমানৰ প্ৰসাষক কোন? এই বিষয়ে আপোনাৰ মতামত কি? [[সদস্য:Anshuman.jrt|Anshuman Dutta]] ৩ অক্টোবৰ, ২০১৭
: নমস্কাৰ। হয়, ৱিকিত মোৰ পৃষ্ঠা আপলোড কমিছে। কাৰণ বিশেষ নাই। মোৰ অভিযান্ত্ৰিকৰ শেষ ষাণ্মাসিক চলি আছিল, সেয়ে পৰীক্ষা আৰু প্ৰজেক্টৰ কামত ব্যস্ত আছিলোঁ। এতিয়া পৰীক্ষা শেষ হল যদিও UPSC-cs 17 preliminary qualify কৰাৰ বাবে mains ৰ বাবে লাগি আছোঁ। মাজে মাজে সুৰুঙা উলিয়াই দুই এটা কাম কৰোঁ। পৰীক্ষাৰ pressure কমিলে আকৌ আকৌ সক্ৰিয় হোৱাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰে...
-&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 03:32, 5 October 2017 (ইউ.টি.চি.)

==বিশেষ==
কেইবাটাও কথা-

* আজিকালি মানুহবোৰক পদক-চদক দিয়াৰ নিয়মটো বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া দেখা নাই। শেষৰ ৱিকিপত্ৰিকাখনৰ তলৰফালে মতামতত লিখিছোঁ, চাবাঁচোন। 
* [[কেশদা মহন্ত]]ৰ পৃষ্ঠাটো তেখেতৰ জী সুবাসনা মহন্তৰ হতুৱাই অলপ অলপকৈ লিখুৱাইছোঁ। তেখেতক কিবা সহায় লাগিলে যোগাযোগ কৰিব পাৰে। 
* পঢ়া-শুনাৰ খবৰ কি? কি কৰি আছাঁ শেহতীয়াকৈ?

[[সদস্য:Psneog|Psneog]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Psneog|talk]]) 00:38, 5 December 2017 (ইউ.টি.চি.)

== About my new Article ==

namaskar dada. I don't know about assamease language so good. But I write this article ([[বাবুশান]]) so that assamease wikipedian can Correct this. I should obey and follow your Advice. I request you to not delete the article. I don't write any article in future in Assamease language. Thank you.[[সদস্য:আদিব এহসান|আদিব এহসান]] ([[সদস্য বাৰ্তা:আদিব এহসান|talk]]) 10:24, 9 December 2017 (ইউ.টি.চি.)

==শুভ নৱবৰ্ষ! ==
&lt;div style=&quot;border: 3.5px solid #FFD700; background-color: #FFFAE0; padding: 0.1em 0.2em; height: auto; {{border-radius|1em}} {{box-shadow|0.1em|0.1em|0.5em|rgba(0,0,0,0.75)}}&lt;!--
--&gt;&quot; class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
{{paragraph break}}
[[File:Golden star-rotating.gif|115px|left]]
[[File:Golden star-rotating.gif|115px|right]]
[[File:Happy Holidays text.png|center|300px]]
[[File:&quot;New Year Greeting.&quot;.jpg|center|450px|New Year cats]]
{{paragraph break}}
&lt;center&gt;&lt;font size=&quot;3&quot;&gt;'''&lt;u&gt;অজয় দাস&lt;/u&gt;'''&lt;br&gt;'''

Thanks for your contributions to [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া|Wikipedia]], and a [[Happy New Year]] to you and yours! '''&lt;/font&gt;&lt;/br&gt;

&lt;span style=&quot;text-shadow:7px 7px 8px Black; &quot;&gt;[[User:ViśvakoṣaSampādaka|&lt;font face=&quot;Papyrus&quot;&gt;'''চাণক্য'''&lt;/font&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:ViśvakoṣaSampādaka#top|&lt;font face=&quot;Papyrus&quot;&gt;(বাৰ্তা)&lt;/font&gt;]]&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt; 01:08, 1 January 2019 (ইউ.টি.চি.)&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
:– &lt;small&gt;Send New Year cheer by adding {{tls|Happy New Year}} to user talk pages.&lt;/small&gt;

==Article Submission==
“[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন ২০১৯|ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন ২০১৯]]” সম্পাদনা মাৰাথনৰ বাবে আপুনি সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ অনুগ্ৰহ কৰি [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/wlwi-2019-as ইয়াত] জমা কৰক। – [[সদস্য:ViśvakoṣaSampādaka|ViśvakoṣaSampādaka]] ([[সদস্য বাৰ্তা:ViśvakoṣaSampādaka|talk]]) 08:41, 14 February 2019 (ইউ.টি.চি.)

== জমা ==

[[মিতালী ৰাজ]] প্ৰবন্ধটো অলপ সম্পাদনা কৰি তোমাৰ হৈ জমা দিলোঁ। (বুলেটেড তালিকা থাকিলে সেইবোৰ মুঠ শব্দত নধৰে; সেইবাবে এটা পৰিচ্ছেদ অলপ সলালোঁ। ) [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|talk]]) 13:17, 21 February 2019 (ইউ.টি.চি.)
:ধন্যবাদ। মই শব্দ কম হোৱা দেখি আৰু অলপ দীঘল কৰিম বুলি ভাবি আছিলোঁ। -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#b22020&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 14:04, 21 February 2019 (ইউ.টি.চি.)

== দেশী বিদেশী ==

ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেনত ভাৰতীয় নাৰীৰ বিষয়ে প্ৰবন্ধহে লিখিব পাৰি। বিদেশী নাৰীৰ প্ৰবন্ধ ইয়াৰ বাবে যোগ্য নহ'ব। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|talk]]) 14:48, 7 March 2019 (ইউ.টি.চি.)
:ভালকৈ চোৱা নাছিলোঁ। এতিয়া হে মন কৰিলোঁ। জনোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#b22020&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 15:27, 7 March 2019 (ইউ.টি.চি.)

== প্ৰবন্ধ যোগ ==

নতুন কেইটামান প্ৰবন্ধৰ নাম বোধকৰোঁ &quot;[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন ২০১৯]]&quot; পৃষ্ঠাত নাই। লিখাৰ লগে লগে নামবোৰ সুমুৱাই থ'লে ভাল হ'ব। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|talk]]) 14:49, 10 March 2019 (ইউ.টি.চি.)
:হব বাৰু। গোটেইখিনি একেলগে কৰিম বুলি ভাবি আছিলোঁ। -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#b22020&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 16:53, 10 March 2019 (ইউ.টি.চি.)

== পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:alt|alt|[[Image:Team Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:Team Barnstar.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''The Teamwork Barnstar'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | লৈংগিক সমতা ৰক্ষা কৰাৰ উদেশ্যেৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আয়োজিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন ২০১৯|ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন ২০১৯ - ভাৰত]] শীৰ্ষক সম্পাদনা মাৰাথনত ৫০+ প্ৰবন্ধ যোগ দি আগবঢ়োৱা অমূল্য অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰি তোমালৈ এই বঁটা আগবঢ়ালো। আগলৈকে একেই উৎসাহেৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত কাম কৰি যাবা বুলি আশা ৰাখিছোঁ। -- [[সদস্য:Joli|জলি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli|talk]]) 12:53, 31 March 2019 (ইউ.টি.চি.)
|}

== অমূল্য অৱদান পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Allaroundamazingbarnstar.png|100px]]|[[File:Allaroundamazingbarnstar.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অমূল্য অৱদান পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আপোনাৰ অৱদান অতুলনীয়। আনকি আমাৰ দৰে তুলনামূলকভাৱে পিছত যোগদান কৰা ৱিকিপিডিয়ানসকলৰ বাবে আপোনাৰ অফুৰন্ত উৎসাহ আৰু অৱদান প্ৰেৰণাৰ উৎস। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াই [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন ২০১৯|ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন ২০১৯ - ভাৰত]]ত অংশ লৈ শতাধিক প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰিবলৈ সমৰ্থ হোৱাৰ মূল কৃতিত্বও আপোনাৰ প্ৰাপ্য। সেই আপাহতে অসমীয়া ৱিকিপেডিয়াৰ হৈ আপোনাক এই পদকটো প্ৰদান কৰিছোঁ। 

[[সদস্য:Priyankush Deka|—Priyankush Deka ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Priyankush Deka|talk]]) 14:23, 31 March 2019 (ইউ.টি.চি.)
|}

== WLWI2019 Special Award ==
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px; &quot; | [[File:Wiki Loves Women Logo (as).png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em; &quot; | '''WLWI2019 Special Award'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px; &quot; | [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন ২০১৯|
ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন ২০১৯ - ভাৰত]] শীৰ্ষক সম্পাদনা মাৰাথনত আপুনি আগবঢ়োৱা অৱদানৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি '''প্ৰথম পুৰস্কাৰ''' হিচাপে আপোনাক এই পদক প্ৰদান কৰিলোঁ। আগলৈও এনেদৰেই বৰঙণি আগবঢ়াই যাব বুলি আশা ৰাখিলোঁ! -- [[সদস্য:ViśvakoṣaSampādaka|ViśvakoṣaSampādaka]] ([[সদস্য বাৰ্তা:ViśvakoṣaSampādaka|talk]]) 02:31, 1 april 2019 (ইউ.টি.চি.)
|}


== প্ৰচাৰ পদক ==

{{প্ৰচাৰ পদক}}
Priyankush Deka 14:00, 31 May 2019 (ইউ.টি.চি.)
== এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: জুন,২০১৯ ==

{{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 06:03, 22 June 2019 (ইউ.টি.চি.)

== জীৱনীকাৰ পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Biography Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:Biographystar.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''জীৱনীকাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | শেহতীয়াকৈ ভালেসংখ্যক উচ্চমান বিশিষ্ট জীৱনীমূলক প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰে অসমীয়া ৱিকিক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে তোমালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে এই পদক আগবাঢ়ালো। আগলৈও তুমি একেই উৎসাহেৰে ৱিকিত অৱদান আগবঢ়াই যাবা বুলি আশা ৰাখিলোঁ। - [[সদস্য:Joli|জলি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli|talk]]) 14:03, 27 July 2019 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Thank you and Happy Diwali ==

{| style=&quot;border: 5px ridge red; background-color: white; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot; |[[File:Feuerwerks-gif.gif|120px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | &lt;center&gt;[[File:Emoji_u1f42f.svg|40px]]'''&lt;span style=&quot;color: Red; &quot;&gt;Thank&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color: Blue; &quot;&gt;you&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color: Green; &quot;&gt;and&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color: purple; &quot;&gt;Happy&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color: orange; &quot;&gt;Diwali&lt;/span&gt; [[File:Emoji_u1f42f.svg|40px]]'''&lt;/center&gt;
|-
|style=&quot;vertical-align: top; border-top: 1px solid gray; &quot; | &lt;center&gt;&quot;Thank you for being you.&quot; —anonymous&lt;/center&gt;Hello, this is the festive season. The sky is full of fireworks, tbe houses are decorated with lamps and rangoli. On behalf of the [[:m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)|Project Tiger 2.0 team]], I sincerely '''thank you''' for [[Special:MyContributions|your contribution]] and support. Wishing you a Happy Diwali and a festive season. Regards and all the best. --[[সদস্য:Titodutta|Titodutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Titodutta|talk]]) 13:16, 27 October 2019 (ইউ.টি.চি.)
|}

== টাইগাৰ প্ৰবন্ধকাৰ পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #FFEBCD; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; | [[File:Emoji u1f42f.svg|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''টাইগাৰ প্ৰবন্ধকাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় সতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত স্থানীয় ভাষাৰ সমল বৃদ্ধিৰ উদেশ্যেৰে আয়োজিত [[ৱিকিপিডিয়া:প্ৰজেক্ট টাইগাৰ ২.০|প্ৰজেক্ট টাইগাৰ ২.০]] শীৰ্ষক সম্পাদনা মেলাত আপুনি বাঘৰ দৰে উদ্দ্যমেৰে '''৬০'''টা প্ৰবন্ধ যোগ দি আগবঢ়োৱা অমূল্য অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰি এই পদক আগবঢ়ালোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আপোনাৰ অৱদান অতুলনীয়। আপোনাক জনাব পাই সুখী হৈছোঁ যে প্ৰজেক্ট টাইগাৰ ২.০-ত অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া সমাজৰ ১৮জন অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে '''২০৫'''টা প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰি সম্পাদনা মেলাখনক সফল কৰি তোলে। আশা ৰাখিছোঁ আগলৈকে একেই উৎসাহেৰে আপুনি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ শ্ৰীবৃদ্ধিৰ বাবে কাম কৰি যাব। ধন্যবাদ। --[[User:SlowPhoton|SlowPhoton]] ([[User talk:SlowPhoton|talk]]) 10:55, 21 January 2020 (ইউ.টি.চি.)
|}

== ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন দক্ষিণ এছিয়া ২০২০ বাৰ্ণষ্টাৰ ==

{| style=&quot;border: 4px solid #F57A9F; background-color: #E6D2F5; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; | [[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় সতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আয়োজন কৰা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন দক্ষিণ এছিয়া ২০২০|ৱিকি লাভ্‌ছ ৱুমেন দক্ষিণ এছিয়া ২০২০]] শীৰ্ষক সম্পাদনা মেলাত আপুনি আগবঢ়োৱা বহুমূলীয়া অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰি এই পদক আগবঢ়ালোঁ। আপোনাক জনাব পাই সুখী হৈছোঁ যে এই সম্পাদনা মেলাত আপোনাৰ দৰে ৯ গৰাকী স্বেচ্ছাসেৱী অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে '''[https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/wlw-2020-as ১৩৫]'''টা প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া ভঁৰাল টনকিয়াল কৰিলে। আশা ৰাখিছোঁ আগলৈয়ো একেই উৎসাহেৰে আপুনি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ শ্ৰীবৃদ্ধিৰ বাবে কাম কৰি যাব। ধন্যবাদ। --[[User:SlowPhoton|SlowPhoton]] ([[User talk:SlowPhoton|talk]]) 04:18, 3 April 2020 (ইউ.টি.চি.)
|}

ধন্যবাদ। -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#228B22&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 05:35, 3 April 2020 (ইউ.টি.চি.)

== The Feather Barnstar ==

{| style=&quot;border: 2px solid #F57A9F; background-color: #FFEBCD; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Feather Barnstar Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''The Feather Barnstar'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | শেহতীয়াকৈ ভালেসংখ্যক উচ্চমান বিশিষ্ট প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে এই পদক আগবঢ়ালোঁ। আগলৈও আপুনি একেই উৎসাহেৰে ৱিকিত অৱদান আগবঢ়াই যাব বুলি আশা ৰাখিলোঁ। {{dash}} &lt;span style=&quot;text-shadow:7px 7px 8px Black; &quot;&gt;[[User:-chanakyakdas|&lt;font face=&quot;Papyrus&quot;&gt;'''চাণক্য'''&lt;/font&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:-chanakyakdas#top|&lt;font face=&quot;Papyrus&quot;&gt;(বাৰ্তা)&lt;/font&gt;]]&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt; 14:29, 22 April 2020 (ইউ.টি.চি.)
|}

ধন্যবাদ। -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:অজয় দাস|&lt;font color=&quot;#228B22&quot;&gt;'''অজয় দাস'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:অজয় দাস|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 04:46, 23 April 2020 (ইউ.টি.চি.)
==ৰামধেনু পদক==

{{পদক
|name=ৰামধেনু পদক। 
|Image=LGBT Barnstar Hires.png
|subject=ৱিকিপিডিয়াৰে জড়িত কালৰে পৰা বৰ্তমানলৈকে [[এলজিবিটি|এলজিবিটি+]] সম্বন্ধীয় ভালে সংখ্যক প্ৰবন্ধৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ
|sign='''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
}}

== Wiki Loves Women South Asia 2020 ==

[[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|frameless|right]]

Hello! 

Thank you for your contribution in [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2020|Wiki Loves Women South Asia 2020]]. We appreciate your time and efforts in bridging gender gap on Wikipedia. Due to the novel coronavirus (COVID-19) pandemic, we will not be couriering the prizes in the form of mechanize in 2020 but instead offer a gratitude token in the form of online claimable gift coupon. Please fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScJ_5LgwLdIVtIuBDcew839VuOcqLtyPScfFFKF-LiwxQ_nqw/viewform?usp=sf_link this form] by last at June 10 for claiming your prize for the contest. 

Wiki Love and regards! 

[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore/International Team|Wiki Loves Folklore International Team]].

--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 14:10, 31 May 2020 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlwsa&amp;oldid=20129673 --&gt;

== Project Tiger 2.0 - Feedback from writing contest participants (editors) and Hardware support recipients ==

&lt;div style=&quot;border:8px red ridge; padding:6px; &gt;
[[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]]
Dear Wikimedians,

We hope this message finds you well.

We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. 

We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the Project Tiger 2.0 writing contest.

Please fill this [https://docs.google.com/forms/d/1ztyYBQc0UvmGDBhCx88QLS3F_Fmal2d7MuJsiMscluY/viewform form] to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. 

'''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.'''

Thank you. [[User:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[User talk:Nitesh Gill|talk]]) 15:57, 10 June 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list-3/PT2.0_Participants&amp;oldid=20161047 --&gt;
&lt;/div&gt;

== Wiki Loves Women South Asia Barnstar Award ==

{| style=&quot;background-color:; border: 3px solid #f1a7e8; padding-right: 10px; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;left; padding: 5px; &quot; | [[File:WLW Barnstar.png|150px|frameless|left]]
|style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |
[[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|frameless|100px|right]]

Greetings! 

Thank you for contributing to the [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2020|Wiki Loves Women South Asia 2020]]. We are appreciative of your tireless efforts to create articles about Women in Folklore on Wikipedia. We are deeply inspired by your persistent efforts, dedication to bridge the gender and cultural gap on Wikipedia. Your tireless perseverance and love for the movement has brought us one step closer to our quest for attaining equity for underrepresented knowledge in our Wikimedia Projects. We are lucky to have amazing Wikimedians like you in our movement. Please find your Wiki Loves Women South Asia postcard [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGOOxMFK4vsENdHZgF56NHPw8agfiKD3OQMGnhdQdjbr6sig/viewform here]. Kindly obtain your postcards before 15th July 2020.

Keep shining! 

Wiki Loves Women South Asia Team
|}

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:27, 5 July 2020 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlwsa&amp;oldid=20247075 --&gt;

== We sent you an e-mail ==

Hello {{PAGENAME}},

Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled &quot;The Community Insights survey is coming!&quot; . If you have questions, email surveys@wikimedia.org. 

You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 18:46, 25 September 2020 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&amp;oldid=20479295 --&gt;

== Mahatma Gandhi edit-a-thon on 2 and 3 October 2020 ==

&lt;div style=&quot; border-left:12px blue ridge; padding-left:18px; box-shadow: 10px 10px; box-radius:40px; &gt;[[File:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|right|180px]]
Hello,&lt;br&gt;
Thanks for showing interest to participate in the &lt;span style=&quot;text-shadow: 1px 1px yellow; &quot;&gt;'''[[:m:Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon]]'''&lt;/span&gt;. The event starts tomorrow 2 October 12:01 am IST and will run till 3 October 11:59 pm IST.

'''Note a few points'''&lt;br&gt;
* You may contribute to any Wikimedia project on the topic: Mahatma Gandhi, his life and contribution. Please see [[:m:Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon#Scope|this section]] for more details.
* If you have added your name in the &quot;[[:m:Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon#Participants|Participants]]&quot; section, please make sure that you have mentioned only those projects where you'll participate for this particular edit-a-thon. The list is not supposed to be all the projects once contributes to in general. You may go back to the page and re-edit if needed.

If you have questions, feel free to ask.&lt;br&gt;
Happy Gandhi Jayanti. -- [[User:Nitesh (CIS-A2K)]] &lt;small&gt;(sent using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 23:09, 30 September 2020 (ইউ.টি.চি.))&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=20496916 --&gt;

== Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon: Token of appreciation ==
&lt;div style=&quot; border-left:12px blue ridge; padding-left:18px; box-shadow: 10px 10px; box-radius:40px; &gt;[[File:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|right|50px]]
Namaste, we would like to thank you for participating in [[:m: Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon]]. Your participation made the edit-a-thon fruitful. Now, we are sending a token of appreciation to them who contributed to this event. Please fill the Google form for providing your personal information as soon as possible. After getting the addresses we can proceed further. Please find the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfyc-GyLOV8YsT0bKKuZlTvja4Kv2ifmZMvU5FdfI0g6C93BQ/viewform here]. [[সদস্য:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 17:39, 26 October 2020 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/div&gt;

== Festive Season 2020 edit-a-thon ==

&lt;div style=&quot; border-left:12px red ridge; padding-left:18px; box-shadow: 10px 10px; box-radius:40px; &gt;[[File:Rangoli on Diwali 2020 at Moga, Punjab, India.jpg|right|160px]]

Dear editor,

Hope you are doing well. First of all, thank you for your participation in [[:m: Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon]]. &lt;br&gt;Now, CIS-A2K is going to conduct a 2-day-long '''[[:m: Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]''' to celebrate Indian festivals. We request you in person, please contribute in this event too, enthusiastically. Let's make it successful and develop the content on our different Wikimedia projects regarding festivities. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 18:22, 27 November 2020 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Festive_season_2020_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=20720417 --&gt;

== বিশিষ্ট লেখক পদক ==

'''''নৱেম্বৰ মাহত অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সৰ্বমুঠ একৈশটা নতুন প্ৰবন্ধৰ সৃষ্টিৰে আপোনাৰ অৱদান অমূল্য। '''''
{{পদক
|name=বিশিষ্ট লেখক পদক। 
|Image=Writers Barnstar Hires.png
|subject=ভালে সংখ্যক অসাধাৰণ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ
|sign='''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
}}

== Reminder: Festive Season 2020 edit-a-thon ==

Dear Wikimedians, 

Hope you are doing well. This message is to remind you about &quot;[[Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]&quot;, which is going to start from tonight (5 December) 00:01 am and will run till 6 December, 11:59 pm IST. &lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
Please give some time and provide your support to this event and participate. You are the one who can make it successful! Happy editing! Thank You [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:53, 4 December 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Festive_Season_2020_Participants&amp;oldid=20746996 --&gt;

== Token of appreciation: Festive Season 2020 edit-a-thon ==

&lt;div style=&quot; border-left:12px red ridge; padding-left:18px; box-shadow: 10px 10px; box-radius:40px; &gt;[[File:Rangoli on Diwali 2020 at Moga, Punjab, India.jpg|right|110px]]

Hello, we would like to thank you for participating in [[:m: Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]. Your contribution made the edit-a-thon fruitful and successful. Now, we are taking the next step and we are planning to send a token of appreciation to them who contributed to this event. Please fill the given Google form for providing your personal information as soon as possible. After getting the addresses we can proceed further.

Please find the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScBp37KHGhzcSTVJnNU7PSP_osgy5ydN2-nhUplrZ6aD7crZg/viewform here]. Thank you [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 09:52, 14 December 2020 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/list/Festive_Season_2020_Participants&amp;oldid=20811654 --&gt;

==বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ প্ৰবন্ধকাৰ পদক (২০২০)==
{{পদক
|name= বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ প্ৰবন্ধকাৰ পদক (২০২০)। 
|Image= Content Creativity Barnstar Hires.png
|subject= গুৰুত্বপূৰ্ণ বিভিন্ন বিষয়ৰ ৱিকিসুলভ মানদণ্ডৰে ২০২০ বৰ্ষটোত আপোনাৰ দ্বাৰা সম্পাদিত প্ৰবন্ধ সমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ
|sign= [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|talk]]) 17:32, 28 December 2020 (ইউ.টি.চি.)
}}

== Reminder: Wikipedia 20th celebration &quot;the way I &amp; my family feels&quot; ==

&lt;div style=&quot;border:4px red ridge; background:#fcf8de; padding:8px; &gt;
'''Greetings,'''

A very Happy New Year 2021. As you know this year we are going to celebrate Wikipedia's 20th birthday on 15th January 2021, to start the celebration, I like to invite you to participate in the event titled '''&quot;[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_20th_celebration_the_way_I_%26_my_family_feels Wikipedia 20th celebration the way I &amp; my family feels]&quot;'''
 
The event will be conducted from 1st January 2021 till 15th January and another one from 15th January to 14th February 2021 in two segments, details on the event page.

Please have a look at the event page: ''''&quot;[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_20th_celebration_the_way_I_%26_my_family_feels Wikipedia 20th celebration the way I &amp; my family feels]&quot;'''

Let's all be creative and celebrate Wikipedia20 birthday, '''&quot;the way I and my family feels&quot;'''. 

If you are interested to contribute please participate. Do feel free to share the news and ask others to participate. 

[[সদস্য:Marajozkee|Marajozkee]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Marajozkee|talk]]) 15:00, 1 January 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/div&gt;

== Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon ==

[[File:WP20Symbols CAKE1.svg|thumb|70px|right]]

Dear editor, 

I hope this message finds you well. [[:m: Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon|Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon]] is going to start from tomorrow. This is a gentle reminder. Please take part. Happy editing. Thank you [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|talk]]) 18:03, 8 January 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_20th_anniversary_celebration_edit-a-thon/lists/Participants&amp;oldid=20941552 --&gt;

== অনুবাদ ==

Please translate this in অসমীয়া: https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Signature/as or provide me translation, i will add. It will be use in signature. for example, currently when you use four tildes it gives [[সদস্য:আফতাবুজ্জামান|আফতাবুজ্জামান]] ([[সদস্য বাৰ্তা:আফতাবুজ্জামান|talk]]) 02:37, 2 February 2021 (ইউ.টি.চি.) (notice '''talk'''). So, in future instead of english, an asomiya text will appear. Thanks [[সদস্য:আফতাবুজ্জামান|আফতাবুজ্জামান]] ([[সদস্য বাৰ্তা:আফতাবুজ্জামান|talk]]) 02:37, 2 February 2021 (ইউ.টি.চি.)
:{{ping|সদস্য:আফতাবুজ্জামান}} The word '''talk''' should be replaced with '''বাৰ্তা'''. Thank you!-[[User:অজয় দাস|&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp; অজয়&amp;nbsp; &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User Talk:অজয় দাস|&lt;sup&gt;&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;''কথা-বতৰা''&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 03:49, 2 February 2021 (ইউ.টি.চি.)

::Done. Thanks. It will be here in a week. [[সদস্য:আফতাবুজ্জামান|আফতাবুজ্জামান]] ([[সদস্য বাৰ্তা:আফতাবুজ্জামান|talk]]) 04:29, 2 February 2021 (ইউ.টি.চি.)

== নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা দক্ষিণ এছিয়া এডিটাথন ২০২১ ==

: {{ping|অজয় দাস}}; 'নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা দক্ষিণ এছিয়া এডিটাথন ২০২১'ত তোমাৰ সক্ৰিয়তা আৰু প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ দীঘলীয়া তালিকা দেখি অভিভূত হৈছোঁ আৰু তোমাৰ শলাগ লৈছোঁ। তোমালোকেই আমাৰ অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস। তোমাৰ ভাল হ'ব। ধন্যবাদ তোমাক। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 12:15, 23 February 2021 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN
::{{ping|JyotiPN}} বহুত বহুত ধন্যবাদ বা। ঘৰুৱা ব্যস্ততাৰ মাজতো আপুনি সময় উলিয়াই কেইবাটাও ভাল প্ৰবন্ধ লিখিছে আৰু মোৰ লগতে আনে সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধত ৰৈ যোৱা ভুল ঠিক কৰা দেখিছোঁ। সেয়ে আপুনি হে মোৰ অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস। -[[User:অজয় দাস|&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp; অজয়&amp;nbsp; &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User Talk:অজয় দাস|&lt;sup&gt;&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;''কথা-বতৰা''&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 14:39, 23 February 2021 (ইউ.টি.চি.)
== ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Camera Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:Barnstar-camera.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | বন্ধুবৰ,&lt;br/&gt;ৱিকিপিডিয়ালৈ দিয়া আপোনাৰ অমূল্য ফটোসমূহৰ মূল্য দিবলৈ আমাৰ ওচৰত একো নাই। গতিকে এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। &lt;br/&gt;-- &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 15:34, 27 February 2021 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Universal Code of Conduct consultation ==

Hi অজয় দাস,

Hope you are well. I would like to invite you to participate in the Universal Code of Conduct consultation on Assamese Wikipedia. It is closing soon. You can easily participate by making your opnion, support/oppose here: [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (উদ্ভাৱনশালা)#Universal Code of Conduct consultation on Assamese Wikipedia]] or you can also [[Special:EmailUser/Wikitanvir (WMF)|email me]]. As an active member of the community, your participation is very important. I hope you would consider it. Thank you! [[সদস্য:Wikitanvir (WMF)|Wikitanvir (WMF)]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Wikitanvir (WMF)|বাৰ্তা]]) 15:36, 27 February 2021 (ইউ.টি.চি.)

== বুলেট ট্ৰেইন পদক ==
{| style=&quot;border: 1px solid blue; background-color: #FFFDD0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; | [[File:Writers Barnstar Hires.png|100px]]

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: black; &quot; | '''বুলেট ট্ৰেইন পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid blue; color: blue; &quot; | প্ৰিয় সতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰখৰ গতিৰে অতি কম সময়তে অভিলেখসংখ্যক প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰে ৱিকিপিডিয়াক এক নতুন গতি দিয়াত তুমি যি অৱদান আগবঢ়াই আহিছা সেয়া অতুলনীয়। ইয়াৰেই কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া সমাজৰ হৈ তোমালৈ এই সন্মান আগবঢ়ালোঁ‌। - [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 02:27, 1 March 2021 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting ==

The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history.

In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&amp;tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&amp;tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], 10:30, 8 March 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21198421 --&gt;

==Habung==

Please don't try to revert the edits made in the page Habung. A user had tried to vandalise the page by adding info without any proper sources. Refer to the article in English Wikipedia where the same vandalism was removed by some admins in the past. The same users seem to try and push their propaganda in Assamese Wikipedia. Do not give them an opportunity here.[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 15:19, 19 March 2021 (ইউ.টি.চি.)

== কুৰঙগনযনী ==

Good morning Ajoy Das! 
I think [[:en:Kuranganayani]] is in trouble. Because it lacks good reliable sources. It has a great risk of being deleted or moved to draft space. So, please add &lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=Ws4BAAAAMAAJ&amp;q=kuranganayani&amp;dq=kuranganayani&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjlutvc3onwAhW5gtgFHXCXAzQQ6AEwCHoECAIQAw&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=-CzSQKVmveUC&amp;pg=PA115&amp;dq=kuranganayani&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjlutvc3onwAhW5gtgFHXCXAzQQ6AEwB3oECAgQAw#v=onepage&amp;q=kuranganayani&amp;f=false&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=dgW2AAAAIAAJ&amp;q=kuranganayani&amp;dq=kuranganayani&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjlutvc3onwAhW5gtgFHXCXAzQQ6AEwBnoECAkQAw&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=C6keAAAAMAAJ&amp;q=kuranganayani&amp;dq=kuranganayani&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj3p8vF3onwAhVIIbcAHf6ZBAcQ6AEwBXoECAYQAw&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=6igd9NaJFlUC&amp;pg=PA20&amp;dq=kuranganayani&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj3p8vF3onwAhVIIbcAHf6ZBAcQ6AEwBHoECAUQAw#v=onepage&amp;q=kuranganayani&amp;f=false&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=ytcBAAAAMAAJ&amp;q=kuranganayani&amp;dq=kuranganayani&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj4uLWY3onwAhVL7HMBHSvqA5sQ6AEwA3oECAIQAw&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=IpVXpfA663IC&amp;pg=PA8&amp;dq=kuranganayani&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj4uLWY3onwAhVL7HMBHSvqA5sQ6AEwAnoECAYQAw#v=onepage&amp;q=kuranganayani&amp;f=false&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=MdjO3XVk0MAC&amp;pg=PA200&amp;dq=kuranganayani&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj4uLWY3onwAhVL7HMBHSvqA5sQ6AEwAXoECAUQAw#v=onepage&amp;q=kuranganayani&amp;f=false&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=cFFuAAAAMAAJ&amp;q=kuranganayani&amp;dq=kuranganayani&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj4uLWY3onwAhVL7HMBHSvqA5sQ6AEwAHoECAEQAw&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;
Thank you. 
জয় আই অহম। 🙏🙏🙏
[[সদস্য:Haoreima|Haoreima]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Haoreima|বাৰ্তা]]) 07:15, 19 April 2021 (ইউ.টি.চি.)

And please ping me if you are to reply because I am generally not active here. I live in Manipuri Wikipedia (mni.wiki). Thank you. ধন্যবাদ🙏💕। [[সদস্য:Haoreima|Haoreima]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Haoreima|বাৰ্তা]]) 07:18, 19 April 2021 (ইউ.টি.চি.)

== পুনঃনিৰ্দেশ পদক ==
{| style=&quot;border: 1px solid blue; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:alt|alt|[[Image:Redirect Barnstar Hires.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''পুনঃনিৰ্দেশ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | হে প্ৰিয় সতীৰ্থ, বিভিন্ন সময়ত আপুনি প্ৰয়োজনীয় পুনঃনিৰ্দেশ সৃষ্টিৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক এক অনন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰি আহিছে। তাৰেই কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ‌। অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 14:43, 30 April 2021 (ইউ.টি.চি.)
|}

== ২০২১ চনৰ ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন নিৰ্বাচনৰ বাবে মনোনয়ন আহ্বান ==

প্ৰিয় {{safesubst&lt;noinclude/&gt;:BASEPAGENAME}},

[[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/as|২০২১ চনৰ বোৰ্ড অফ ট্ৰাষ্টীজৰ নিৰ্বাচন]] ৪ আগষ্টৰ পৰা ১৭ আগষ্টলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব। খালি হোৱা আসনসমূহ পূৰণ কৰিবলৈ ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ পৰা প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰয়োজন। 

[[:m:Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees|ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন ব'ৰ্ড অৱ ট্ৰাষ্টী]]য়ে ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ কাৰ্যকলাপৰ তত্ত্বাৱধান কৰে। ভোটৰ মাধ্যমেৰে ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ পৰা নিৰ্বাচিত ট্ৰাষ্টী আৰু নিযুক্ত ট্ৰাষ্টীসকলক লৈ ট্ৰাষ্টী বোৰ্ড গঠন কৰা হয়। ট্ৰাষ্টীসকলৰ কাৰ্যকাল তিনি বছৰ। বিভিন্ন ৱিকি-সম্প্ৰদায়ে কমিউনিটি ট্ৰাষ্টীসকলক ভোট দিয়াৰ সুযোগ লাভ কৰিব। ইতিমধ্যে ৯ জুন ২০২১ তাৰিখৰ পৰা প্ৰাৰ্থীসকলৰ মনোনয়ন-পত্ৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছে আৰু ই ২৯ জুন ২০২১ তাৰিখে সমাপ্ত হ’ব। 

প্ৰাৰ্থীসকলৰ যোগ্যতা সম্পৰ্কে জানিবলৈ [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Candidate Requirements/as|এই পৃষ্ঠাটো]] চাওক। সকলো প্ৰকল্প আৰু ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ যোগ্য প্ৰাৰ্থীসকলক স্বাগতম জনোৱা হৈছে। যদি আপুনি এজন ভাল ট্ৰাষ্টী হ'ব পৰা কাৰোবাক জানে, তেওঁলোকক নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ'বলৈ উৎসাহিত কৰক। মনোনয়ন দাখিল কৰাৰ লিংক [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Apply to be a Candidate|'''ইয়াতে''']] পাব। 

[[:m:Wikimedia Foundation elections committee|নিৰ্বাচন কমিটিৰ হৈ,]]
&lt;br&gt;[[user:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] 08:29, 12 June 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Babulbaishya@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Babulbaishya/list&amp;oldid=21579905 --&gt;

== 2021 Wikimedia Foundation Board elections: Eligibility requirements for voters ==

Greetings,

The eligibility requirements for voters to participate in the 2021 Board of Trustees elections have been published. You can check the requirements on [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021#Eligibility_requirements_for_voters|this page]].

You can also verify your eligibility using the [https://meta.toolforge.org/accounteligibility/56 AccountEligiblity tool].

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 16:27, 30 June 2021 (ইউ.টি.চি.)

&lt;small&gt;''Note: You are receiving this message as part of outreach efforts to create awareness among the voters.''&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21669859 --&gt;

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Bangla and Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:33, 23 July 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774788 --&gt;

== দক্ষিণ এছীয় সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে প্ৰাৰ্থীসকলৰ মুখামুখি অনুষ্ঠান ==

&lt;div style=&quot;border:4px blue ridge; background:#fcf8de; padding:8px; &gt;

প্ৰিয় সতীৰ্থ,&lt;br&gt;
আপুনি নিশ্চয় জ্ঞাত যে [[ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেশ্যন]]ৰ প্ৰশাসন পৰিচালনা কৰা [[:m: Wikimedia Foundation Board of Trustees|বোৰ্ড অফ ট্ৰাষ্ট্ৰীজ]]ৰ ৪খন আসনৰ বাবে নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। অহা ৪ আগষ্টৰ পৰা ১৭ আগষ্টলৈ উক্ত আসন কেইখনৰ বাবে ভোটদান অনুষ্ঠিত হ’ব। বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰা নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা মুঠ ২০জন প্ৰাৰ্থীয়ে ৩১ জুলাই ২০২১ তাৰিখ, শনিবাৰে ভাৰতীয় সময় আবেলি ৪.০০ বজাৰ পৰা ৬.৩০ বজালৈ (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মান সময় ১০.৩০ বজাৰ পৰা ১৩.০০ বজালৈ) [[:en: South Asia|দক্ষিণ এছীয়]] আৰু [[:m: ESEAP Hub|ই.এচ.ই.এ.পি.]] সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে মুখামুখি হ’ব। এই অনুষ্ঠানত আপুনিও অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কিবা প্ৰশ্ন থাকিলে সুধিব পাৰে। 

মুখামুখি অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform '''এই প্ৰপত্ৰখন'''] পূৰাওক। বিশদ বিবৰণৰ বাবে [[:m: Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|মেটাৰ '''এই পৃষ্ঠাটো''']] চাওক। 
 
&lt;br&gt;[[:m:Wikimedia Foundation elections committee|নিৰ্বাচন কমিটিৰ হৈ,]]
&lt;br&gt;[[user:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] 16:40, 29 July 2021 (UTC)
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''টোকা: ভোটাৰসকলৰ মাজত সজাগতা সৃষ্টি কৰিবলৈ কৰা প্ৰচেষ্টাৰ অংশ হিচাপে আপুনি এই বাৰ্তাটো লাভ কৰিছে। ''&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Babulbaishya@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Babulbaishya/list&amp;oldid=21805624 --&gt;

== Feedback for Mini edit-a-thons ==

Dear Wikimedian, 

Hope everything is fine around you. If you remember that A2K organised [[:Category: Mini edit-a-thons by CIS-A2K|a series of edit-a-thons]] last year and this year. These were only two days long edit-a-thons with different themes. Also, the working area or Wiki project was not restricted. Now, it's time to grab your feedback or opinions on this idea for further work. I would like to request you that please spend a few minutes filling this form out. You can find the form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdNw6NruQnukDDaZq1OMalhwg7WR2AeqF9ot2HEJfpeKDmYZw/viewform here]. You can fill the form by 31 August because your feedback is precious for us. Thank you [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 18:58, 16 August 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন নিৰ্বাচনৰ ভোটদান আৰম্ভ হৈছে ==

&lt;div style=&quot;border:4px red ridge; background:##fcf8de; padding:8px; &gt;
প্ৰিয় {{safesubst&lt;noinclude/&gt;:BASEPAGENAME}},&lt;br&gt;আপোনাক জনাবলৈ পাই সুখী হৈছো যে [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/as|২০২১ চনৰ ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন বোৰ্ড অফ ট্ৰাষ্টীজ নিৰ্বাচন]]ত ভোটদান কৰিবলৈ আপুনি যোগ্যতা অৰ্জন কৰিছে। ইতিমধ্যে ১৮ আগষ্টৰ ০০:০০ বজাৰ (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মান সময়) পৰা নিৰ্বাচন আৰম্ভ হৈছে আৰু ই ৩১ আগষ্টৰ ২৩:৫৯ বজালৈ (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মান সময়) চলিব। ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ ভোটেৰে এই বছৰ চাৰিখন আসনৰ বাছনি হ'ব। আশা কৰো, আপোনাৰ ভোটাধিকাৰ সাবস্ত্য কৰিব আৰু অধিক বিবিধতা আৰু দক্ষতাসম্পন্ন এখন [[:m:Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees|ট্ৰাষ্টী বোৰ্ড]] গঠন কৰাত বিশেষ ভূমিকা লব। 

ভোটদানৰ তথ্য আৰু নিৰ্দেশনা [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Voting/as|ভোটদান তথ্য পৃষ্ঠা]]ত আছে। ভোটদানৰ পূৰ্বে অনুগ্ৰহ কৰি বৰ্তমানৰ বোৰ্ডে কৰা [[:m: Wikimedia Foundation elections/2021/Candidates|প্ৰাৰ্থী উপস্থাপন আৰু দক্ষতা মূল্যায়ন]]ৰ বিষয়ে পঢ়ক। যোগ্য ভোটাৰসকলে মেটা-ৱিকিৰ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:SecurePoll '''চিকিওৰ পোল''']লৈ গৈ ভোটদান কৰিব পাৰিব। ভোটদান সম্পৰ্কীয় নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ৰ জানিবলৈ বিষয়ে জানিবলৈ &quot;[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন নিৰ্বাচন ২০২১|ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন নিৰ্বাচন ২০২১]]&quot; শীৰ্ষক পৃষ্ঠাটোও চাব পাৰে। 
&lt;br&gt;[[:m:Wikimedia Foundation elections committee|নিৰ্বাচন কমিটিৰ হৈ,]]
&lt;br&gt;[[user:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] 02:25, 18 August 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''টোকা: ভোটাৰসকলৰ মাজত সজাগতা সৃষ্টি কৰিবলৈ কৰা প্ৰয়াসৰ অংশ হিচাপে আপুনি এই বাৰ্তাটো লাভ কৰিছে। ''&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Babulbaishya@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Babulbaishya/list_1&amp;oldid=21789444 --&gt;


== অভিবাদন ==
&lt;div style=&quot;border:4px yellow ridge; background:##fcf8de; padding:8px; &gt;

প্ৰিয় অজয়,

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ ১০০০টা সু-লিখিত প্ৰবন্ধৰ এক বিৰল অৱদান আগবঢ়োৱা বাবে তোমালৈ আন্তৰিক অভিবাদন যাচিলোঁ (অলপ আগতীয়াকৈ)। বহু কথা শিকি আছোঁ। আগলৈও তোমাৰপৰা অনেক শিকাৰ আশা ৰাখিছোঁ। তোমাৰ এই অদম্য ইচ্ছা-শক্তি অটুট থাকক। শুভকামনা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 15:42, 8 September 2021 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN
:{{ping|JyotiPN}} বহুত বহুত ধন্যবাদ বা। 
&lt;/div&gt;

== Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary ==

[[File:Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon poster 2nd.pdf|thumb|100px|right|Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon]]
Dear Wikimedian,

Hope you are doing well. Glad to inform you that A2K is going to conduct a mini edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary. It is the second iteration of Mahatma Gandhi mini edit-a-thon. The edit-a-thon will be on the same dates 2nd and 3rd October (Weekend). During the last iteration, we had created or developed or uploaded content related to Mahatma Gandhi. This time, we will create or develop content about Mahatma Gandhi and any article directly related to the Indian Independence movement. The list of articles is given on the [[:m: Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon|event page]]. Feel free to add more relevant articles to the list. The event is not restricted to any single Wikimedia project. For more information, you can visit the event page and if you have any questions or doubts email me at nitesh@cis-india.org. Thank you [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 17:32, 28 September 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

==এক সহস্ৰ তাৰকা পদক==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1rb Degree Hires 500.png|100px]]|[[File:Decent_Article_Barnstar_1rb_Degree_Hires_1000.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''এক সহস্ৰ তাৰকা পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত [https://xtools.wmflabs.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%85%E0%A6%9C%E0%A6%AF%E0%A6%BC%20%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%B8 ১০০০+ প্ৰবন্ধ] সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৄদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতা সহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। - [[সদস্য:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) 17:40, 1 October 2021 (ইউ.টি.চি.)
|}
:অশেষ ধন্যবাদ। -[[User:অজয় দাস|&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp; অজয়&amp;nbsp; &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User Talk:অজয় দাস|&lt;sup&gt;&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;''কথা-বতৰা''&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 02:40, 2 October 2021 (ইউ.টি.চি.)
== Thank you so much ==
Hello Ajoy! I extend a heartfelt gratefulness to you for uploading those 2 beautiful pictures of Mother Goddess Panthoibi. In fact, I was long searching for one. In Manipur, we too celebrate Panthoibi Iratpa festival. But due to harsh COVID-19 conditions, I was unable to go outside home. Formerly, I had a plan to capture some photographs and upload them in Commons by myself. But I got disappointed with the worsening of the pandemic in most areas of Imphal during that time. And public gathering was almost banned. Pictures uploaded by others in FB, Twitter, etc. are useless to be reused in Commons (as you know). But your recent uploads really erase my disappointment. Thanks. May Mother Goddess Panthoibi bless you with long life, true love and immense strength. আমাদেৰ মাতা দেবী পন্থোইবি আপনাকে দীৰ্ঘায়ু, সত্যিকাৰেৰ ভালবাসা এবং অপৰিসীম শক্তি দিয়ে আশীৰ্বাদ কৰুণ। And happy Durga Puja as well! :) [[সদস্য:Haoreima|ৱাসিম (وسيم)]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Haoreima|বাৰ্তা]]) 16:13, 24 October 2021 (ইউ.টি.চি.)

:{{ping|Haoreima}} বহুত বহুত ধন্যবাদ। -[[User:অজয় দাস|&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp; অজয়&amp;nbsp; &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User Talk:অজয় দাস|&lt;sup&gt;&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;''কথা-বতৰা''&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 06:11, 31 October 2021 (ইউ.টি.চি.)


== ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' ==
&lt;div style=&quot;background-color:#FAC1D4; padding:10px&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%; &quot;&gt;'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''&lt;/span&gt;
&lt;br/&gt;'''September 1 - September 30, 2021'''
&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right; &quot;&gt;[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|&lt;span style=&quot;font-size:10px; color:red&quot;&gt;''view details! ''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em; &quot;&gt;[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']&lt;/span&gt; and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates.

&lt;small&gt;If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]&lt;/small&gt;

''Regards,''
&lt;br/&gt;[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']]
&lt;br/&gt;06:24, 17 November 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --&gt;
&lt;/div&gt;

== International Mother Language Day 2022 edit-a-thon ==

Dear Wikimedian,

CIS-A2K announced [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon|International Mother Language Day]] edit-a-thon which is going to take place on 19 &amp; 20 February 2022. The motive of conducting this edit-a-thon is to celebrate International Mother Language Day.

This time we will celebrate the day by creating &amp; developing articles on local Wikimedia projects, such as proofreading the content on Wikisource, items that need to be created on Wikidata [edit Labels &amp; Descriptions], some language-related content must be uploaded on Wikimedia Commons and so on. It will be a two-days long edit-a-thon to increase content about languages or related to languages. Anyone can participate in this event and editors can add their names [https://meta.wikimedia.org/wiki/International_Mother_Language_Day_2022_edit-a-thon#Participants here]. Thank you [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:13, 15 February 2022 (ইউ.টি.চি.)
&lt;small&gt;

On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== International Women's Month 2022 edit-a-thon ==

Dear Wikimedians,

Hope you are doing well. Glad to inform you that to celebrate the month of March, A2K is to be conducting a mini edit-a-thon, International Women Month 2022 edit-a-thon. The dates are for the event is 19 March and 20 March 2022. It will be a two-day long edit-a-thon, just like the previous mini edit-a-thons. The edits are not restricted to any specific project. We will provide a list of articles to editors which will be suggested by the Art+Feminism team. If users want to add their own list, they are most welcome. Visit the given [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|link]] of the event page and add your name and language project. If you have any questions or doubts please write on [[:m:Talk:International Women's Month 2022 edit-a-thon|event discussion page]] or email at nitesh@cis-india.org. Thank you [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 12:53, 14 March 2022 (ইউ.টি.চি.)

&lt;small&gt;On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== ''WLWSA-2021 Newsletter #7 (Request to provide information)'' ==

&lt;div style=&quot;background-color:#FAC1D4; padding:10px&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%; &quot;&gt;'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''&lt;/span&gt;
&lt;br/&gt;'''September 1 - September 30, 2021'''
&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right; &quot;&gt;[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|&lt;span style=&quot;font-size:10px; color:red&quot;&gt;''view details! ''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em; &quot;&gt;[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Unfortunately, your information has not reached us. Please fill out &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']&lt;/span&gt; and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates.

&lt;small&gt;If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Aishik_Rehman|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]&lt;/small&gt;

''Regards,''
&lt;br/&gt;[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']]
&lt;br/&gt;13:09, 1 April 2022 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:MdsShakil@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MdsShakil/WLWSA2021&amp;oldid=23090638 --&gt;

== পদক ==

{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;left; padding: 5px; &quot; | [[File:Original Barnstar Hires 2.svg|120px|frameless|left]] &lt;big&gt;'''তৃতীয় স্থান'''&lt;/big&gt;

'''অভিনন্দন! '''&lt;br /&gt;
প্ৰিয় সতীৰ্থ, যোৱা ফেব্ৰুৱাৰী আৰু মাৰ্চ মাহত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা দক্ষিণ এছিয়া এডিটাথন ২০২২|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা দক্ষিণ এছিয়া এডিটাথন ২০২২]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ তৃতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। 
—---[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 08:09, 30 April 2022 (ইউ.টি.চি.) 
|}

== Feminism and Folklore 2022 - Local prize winners ==

&lt;div style=&quot;border:8px brown ridge; padding:6px; &gt;

[[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Congratulations for winning a local prize in '''[[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competition. Thank you for your contribution and documenting your local folk culture on Wikipedia. Please fill in your preferences before 15th of June 2022 to receive your prize. Requesting you to fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScK5HgvVaLph_r_afctwShUuYVtXNwaN24HUSEYnzUUho8d-Q/viewform?usp=sf_link this form] before the deadline to avoid disappointments. 

Feel free to [[:m:Feminism and Folklore 2022/Contact Us|contact us]] if you need any assistance or further queries. 

Best wishes,

[[:m:Feminism and Folklore 2022|FNF 2022 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 07:50, 22 May 2022 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&amp;oldid=23312270 --&gt;

== June Month Celebration 2022 edit-a-thon ==

Dear User,

CIS-A2K is announcing June month mini edit-a-thon which is going to take place on 25 &amp; 26 June 2022 (on this weekend). The motive of conducting this edit-a-thon is to celebrate June Month which is also known as pride month.

This time we will celebrate the month, which is full of notable days, by creating &amp; developing articles on local Wikimedia projects, such as proofreading the content on Wikisource if there are any, items that need to be created on Wikidata [edit Labels &amp; Descriptions], some June month related content must be uploaded on Wikimedia Commons and so on. It will be a two-days long edit-a-thon to increase content about the month of June or related to its days, directly or indirectly. Anyone can participate in this event and the link you can find [[:m: June Month Celebration 2022 edit-a-thon|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:46, 21 June 2022 (UTC)

&lt;small&gt;On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/list/Festive_Season_2020_Participants&amp;oldid=20811654 --&gt;

== আয়োজক পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background: repeating-linear-gradient(300deg, MistyRose, AntiqueWhite, Ivory, Honeydew, Azure, GhostWhite, MistyRose 50%); &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Books Flat Icon Vector.svg|100px]]|[[File:Books Flat Icon Vector.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''আয়োজক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | হে ৱিকিসতীৰ্থ, জুলাই মাহত অসমীয়া ৱিকিপ্ৰকল্পসমূহত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভ্‌ছ লিটাৰেছাৰ|ৱিকি লাভ্‌ছ লিটাৰেছাৰ]] শীৰ্ষক প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক এই পদকটো প্ৰদান কৰিছোঁ। -[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 06:12, 31 July 2022 (ইউ.টি.চি.)
|}
== Hello ==
Hello Ajoy! Thank you for creating [[নংশ্বাবা]], the Assamese version of article [[:en:Nongshaba|Nongshaba]]. In the recent times, I have bifurcated many information of the article &quot;Nongshaba&quot; into 2 articles, [[:en:Kangla Sha|Kangla Sha]] and [[:en:Nongshaba|Nongshāba]]. Please update the Assamese version when you have free time. Regards! --[[সদস্য:Haoreima|ৱাসিম (وسيم)]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Haoreima|বাৰ্তা]]) 18:16, 7 October 2022 (ইউ.টি.চি.)

:And another thing is that in Meitei language's usage of Eastern Nagari script, the spelling of &quot;Nongshaba&quot; and &quot;Kangla Sha&quot; (&quot;Kanglasha&quot;) is written as &quot;নোংশাবা&quot; and &quot;কংলা শা&quot; (&quot;কংলাশা&quot;) respectively. If it's suitable to Assamese also, please move the article name. Else, it's ok. Regards! [[সদস্য:Haoreima|ৱাসিম (وسيم)]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Haoreima|বাৰ্তা]]) 18:21, 7 October 2022 (ইউ.টি.চি.)

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 11:24, 16 November 2022 (ইউ.টি.চি.) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 16:20, 2 December 2022 (ইউ.টি.চি.)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 --&gt;

== Indic Wiki Improve-a-thon 2022 ==

Dear Wikimedian, Glad to inform you that CIS-A2K is going to conduct an event, Indic Wiki improve-a-thon 2022, for the Indic language. It will run from 15 December to 5 January 2023. It will be an online activity however if communities want to organise any on-ground activity under Improve-a-thon that would also be welcomed. The event has its own theme '''Azadi Ka Amrit Mahatosav''' which is based on a celebration of the 75th anniversary of Indian Independence. The event will be for 20 days only. This is an effort to work on content enrichment and improvement. We invite you to plan a short activity under this event and work on the content on your local Wikis. The event is not restricted to a project, anyone can edit any project by following the theme. The event page link is [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. The list is under preparation and will be updated soon. The community can also prepare their list for this improve-a-thon. If you have question or concern please write on [[:m:Talk:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. Regards [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 07:35, 12 December 2022 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=20516231 --&gt;

== Indic Wiki Improve-a-thon 2022 has started ==

Dear Wikimedians, As you already know, Indic Wiki improve-a-thon 2022 has started today. It runs from 15 December (today) to 5 January 2023. This is an online activity however if communities want to organise any on-ground activity under Improve-a-thon please let us know at program@cis-india.org. Please note the event has a theme ''' Azadi Ka Amrit Mahatosav''' which is based on a celebration of the 75th anniversary of Indian Independence. The event will be for 20 days only. This is an effort to work on content enrichment and improvement. The event is not restricted to a particular project. The event page link is [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]] please add your name in the participant's section. A few lists are there and we will add more. The community can also prepare their list for this improve-a-thon but we suggest you list stub articles from your Wiki. If you have a question or concern please write [[:m:Talk:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. Regards [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 08:30, 15 December 2022 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=20516231 --&gt;

== Women's Month Datathon on Commons ==

Dear Wikimedian,

Hope you are doing well. CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have planned an online activity for March. The activity will focus on Wikimedia Commons and it will begin on 21 March and end on 31 March 2023. During this campaign, the participants will work on structure data, categories and descriptions of the existing images. We will provide you with the list of the photographs that were uploaded under those campaigns, conducted for Women’s Month. 

You can find the event page link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event and make it successful. There will be at least one online session to demonstrate the tasks of the event. We will come back to you with the date and time. 

If you have any questions please write to us at the event [[:m:Talk:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|talk page]] Regards [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 18:09, 12 March 2023 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== Women's Month Datathon on Commons Online Session ==

Dear Wikimedian,

Hope you are doing well. As we mentioned in a previous message, CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have been starting an online activity for March from 21 March to 31 March 2023. The activity already started yesterday and will end on 31 March 2023. During this campaign, the participants are working on structure data, categories and descriptions of the existing images. The event page link is [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event. 

There is an online session to demonstrate the tasks of the event that is going to happen tonight after one hour from 8:00 pm to 9:00 pm. You can find the meeting link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|here]]. We will wait for you. Regards [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:38, 22 March 2023 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== বিশেষ বঁটা ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Special Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:SpecialBarnstar.png|100px]]}}

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''বিশেষ বঁটা'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, [[চেংগোল]] প্ৰবন্ধটো সুন্দৰকৈ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া সমাজৰ হৈ তোমালৈ এই বঁটা আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে। -[[User:Chiring chandan|&lt;span style=&quot;text-shadow:bbb 0.1em 0.1em 0.1em; &quot; class=&quot;texhtml&quot;&gt;'''চন্দন &lt;sup&gt;চিৰিং ফুকন&lt;/sup&gt;'''&lt;/span&gt;]] [[User talk:Chiring chandan|✉️]] 15:54, 4 June 2023 (ইউ.টি.চি.)
|}

==ৱিকিপিডিয়াৰ গৌৰৱ==
&lt;div style=&quot; border-left:12px gold ridge; padding-left:18px; box-shadow: 8px 8px; box-radius:40px; &gt;[[File:Assam Barnstar - Jaapi.png|left|170px]][[File:Wikipedia-logo-v2-as.svg|right|50px]]
&lt;div align=&quot;left&quot; style=&quot;letter-spacing: 1px; &quot;&gt;&lt;span style=&quot;white-space:wrap; text-shadow: black 0em 0em 0.9em,#9DC183 -0.8em -0.8em 0.9em,#C7EA46 0.7em 0.7em 0.8em; color:black&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;'''&lt;u&gt;ৱিকিপিডিয়াৰ গৌৰৱ&lt;/u&gt;'''&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
{{gap}}হে ৱিকিসতীৰ্থ, ২০২৩ চনৰ ২ জুনত অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াই একুৰি এক বছৰ গৰকিলে। দুটা দশকৰ এই সুদীৰ্ঘ যাত্ৰাত আপুনি যুক্ত হোৱাৰে পৰা অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ এগৰাকী অতিশয় সক্ৰিয় সদস্য হিচাপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ অতুলনীয় বৰঙণি আগবঢ়ালে। আপোনাৰ সহযোগিতা আৰু কৰ্মশক্তিয়ে ৱিকিপিডিয়াক এক নতুন গতি দিয়াত সৰ্বতোপ্ৰকাৰে সহায় আগবঢ়োৱাৰ লগতে এই যাত্ৰা আমাৰ বাবেও আনন্দমধুৰ কৰি তুলিলে। সম্পাদনাৰ সংখ্যাৰ হিচাপত আজিৰ তাৰিখত অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আপুনি সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধ এক হাজাৰৰো অধিক। আপোনাৰ এই অমূল্য অৱদানৰ বাবে আমি আপোনাৰ ওচৰত চিৰকৃতজ্ঞ। অনাগত দিনবোৰতো আপোনাৰ এই সূৰ্যমুখী গতি অব্যাহত থাকক তাৰেই কামনা কৰিলোঁ। -'''''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ
&lt;/div&gt;
==বিক্ৰম বাত্ৰাৰ প্ৰবন্ধ==
&lt;div&gt;
&lt;div style=&quot; border-left:12px gold ridge; padding-left:20px; box-shadow: 5px 5px; box-radius:40px; &gt;[[File:WikiProject Barnstar Hires.png|left|100px]]
&lt;div align=&quot;left&quot; style=&quot;letter-spacing: 1px; &quot;&gt;&lt;span style=&quot;white-space:wrap; text-shadow: black 0em 0em 0.9em,#9DC183 -0.8em -0.8em 0.9em,#C7EA46 0.7em 0.7em 0.8em; color:black&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
হে সতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াই আয়োজন কৰা [[ৱিকিপিডিয়া:পৰম বীৰ চক্ৰ এডিটাথন|পৰম বীৰ চক্ৰ সম্পাদনা-মেলা]]ত বীৰ ভাৰতীয় যোদ্ধা [[বিক্ৰম বাত্ৰা]]-সম্পৰ্কীয় বিস্তৃত প্ৰবন্ধটোৰ বাবে তোমাক ধন্যবাদ৷ তাৰেই চিনস্বৰূপে এই বাৰ্ণষ্টাৰটি আগবঢ়ালোঁ৷ - ধন্যবাদেৰে [[সদস্য:ঈশান জ্যোতি বৰা|ঈশান জ্যোতি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:ঈশান জ্যোতি বৰা|বাৰ্তা]]) 12:57, 19 September 2023 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/div&gt;

:অশেষ ধন্যবাদ -[[User:অজয় দাস|&lt;span style='color: #ceff00;background-color: #1e1e1e;'&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp;অজয়&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User Talk:অজয় দাস|&lt;sup&gt;&lt;span style='color: #ceff00;background-color: #1e1e1e;'&gt;&lt;b&gt;''কথা-বতৰা''&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 14:14, 19 September 2023 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/div&gt;

== পৰম বীৰ চক্ৰ সম্পাদনা মেলা পদক ==

{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;left; padding: 5px; &quot; | [[File:Original Black Barnstar with Diya and Param Vir Chakra.png|120px|frameless|left]]  &lt;big&gt;'''প্ৰথম স্থান'''&lt;/big&gt;

'''অভিনন্দন!'''&lt;br /&gt;
২০২৩ বৰ্ষৰ ১৫-২০ চেপ্তেম্বৰত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:পৰম বীৰ চক্ৰ এডিটাথন|পৰম বীৰ চক্ৰ এডিটাথন]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণেৰে অসমীয়া ভাষাৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক বাইটৰ প্ৰবন্ধৰে অৱদান আগবঢ়াই প্ৰথম স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটো আগবঢ়ালোঁ। ভৱিষ্যতেও একেই উদ্যমশীলতাৰে প্ৰকল্পটোৰ উত্তৰোত্তৰৰ বাবে আপোনাৰ বহুমূলীয়া অৱদান আগবঢ়াই যাব বুলি আশা কৰিলোঁ। 
— [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:12, 24 September 2023 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Image Description Month in India Campaign ==

Dear Wikimedian,

A2K has conducted an online activity or campaign which is an ongoing Image Description Month in India description-a-thon, a collaborative effort known as [[:m:Image Description Month|Image Description Month]]. This initiative aims to enhance image-related content across Wikimedia projects and is currently underway, running from October 1st to October 31st, 2023. Throughout this event, our focus remains centered on three primary areas: Wikipedia, Wikidata, and Wikimedia Commons. We have outlined several tasks, including the addition of captions to images on Wikipedia, the association of images with relevant Wikidata items, and improvements in the organization, categorization, and captions of media files on Wikimedia Commons.

To participate, please visit our dedicated [[:m:CIS-A2K/Events/Image Description Month in India|event page]]. We encourage you to sign up on the respective meta page and generously contribute your time and expertise to make essential and impactful edits. 

Should you have any questions or require further information, please do not hesitate to reach out to me at nitesh@cis-india.org or [[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]].

Your active participation will play a significant role in enriching Wikimedia content, making it more accessible and informative for users worldwide. Join us in this ongoing journey of improvement and collaboration. Regards [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 16:09, 10 October 2023 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=20516231 --&gt;

==ন'বেল বিজয়ী পদক==
{| style=&quot;border: 1px solid blue; background-color: #B0DFE5; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |[[File:Nobel laureate barnstar.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''ন'বেল বিজয়ী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ ন'বেল বঁ‌টা বিজয়ীসকলৰ বিষয়ে কেইবাটাও প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰিছা। কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা তোমালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ‌। -'''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া সমাজ'''
|}

==শ্ৰেষ্ঠ অৱদানকাৰী বঁটা, মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৩ ==

[[File:Mahatma Gandhi 01.svg|left|90px]]
{| style=&quot;border: 1px solid lightgrey; background:white; border-radius: 2em 1em 4em / 0.5em 3em; box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35), inset 1px -6px 1px rgba(0,0,0,0.35), inset 0px 0px 30px 1px blue; padding:1em; margin: 5px 2px 5px 5px; &quot;
| [[File:Barnstar-stone2-noback.png|left|70px|The Epic Barnstar]] || প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সদ্য সমাপ্ত [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2023 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন,২০২৩]]ৰ প্ৰতি আপুনি দেখুওৱা আন্তৰিক উৎসাহ আৰু নিস্বাৰ্থ অৱদানৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আপোনাৰ ৱিকি-যাত্ৰা ক্ৰমাৎ অধিক শক্তিশালী হওঁক। শুভকামনাৰে -'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|} [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 03:55, 12 October 2023 (ইউ.টি.চি.)

== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
বৰ্তমান ৱিকিপিডিয়াত চলি থকা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|এছিয়ান মাহ ২০২৩]] এডিটাথনত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে,  -'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|}
== কৃতজ্ঞতা আৰু অভিনন্দন ==

{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Fnf as 2023 logo.jpg|100px|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতা আৰু অভিনন্দন'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; |

&lt;big&gt;''“এটোপ এটোপ কৰি ডাৱৰৰ পানী পৰি ভৰি গ'ল বহল সাগৰ, কণ কণ বালি চাহী ইটে সিটে লগ লাগি সাজি দিলে ধৰণী ডাঙৰ”''&lt;/big&gt;

প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, চলিত বৰ্ষৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ৩১ মাৰ্চলৈকে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ভাষাৰ লগতে [[অসমীয়া]] ভাষাইও স্থানীয়ভাৱে [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৪|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৪]] আয়োজন কৰিছিল৷ আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী হৈছোঁ যে, সম্পাদনা-মেলাখনত অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ ১৩ গৰাকী স্বেচ্ছাসেৱকে অংশগ্ৰহণ কৰি [https://fountain.toolforge.org/editathons/as-feminism-and-folklore ৫৪৬টা ভিন্ন বৈশিষ্ট্যৰ প্ৰবন্ধ] সংযোজন কৰে৷ এইসমূহ প্ৰবন্ধই ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু লোকগাথাৰ সমল বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে ইণ্টাৰনেটত অসমীয়া ভাষাৰ স্থিতিও সন্দেহাতীতভাৱে শক্তিশালী কৰিব৷ ইয়াৰ আঁৰতেই আছে আপোনালোকৰ দৰে নিষ্ঠাৱান স্বেচ্ছাসেৱকৰ নিৰৱচ্ছিন্ন অংশগ্ৰহণ আৰু সক্ৰিয় বৰঙণি৷ 

প্ৰিয় সুহৃদ, সম্পাদনা-মেলাত অংশ লৈ প্ৰতিযোগিতাখনৰ সৌষ্ঠৱ বঢ়োৱাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ আপোনাৰ প্ৰতি সদায়েই কৃতজ্ঞ হৈ ৰ'ব৷ পৰৱৰ্তী সময়তো আপোনাৰ সক্ৰিয়তা আমি আন্তৰিকতাৰে কামনা কৰিলোঁ৷ অভিনন্দন!! -'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ
|}

== Translation request ==

Hello.

Can you translate and upload the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Assamese Wikipedia?

Yours sincerely, [[সদস্য:Multituberculata|Multituberculata]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Multituberculata|বাৰ্তা]]) 10:05, 12 February 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Translation request ==

Hello, AjayDas.

Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Assamese Wikipedia?

Yours sincerely, [[সদস্য:Oirattas|Oirattas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Oirattas|বাৰ্তা]]) 08:37, 2 September 2024 (ইউ.টি.চি.)
== পদক ==

{{পদক
|name= ক্ৰীড়া প্ৰেমী পদক
|Image= Sport of athletics golden barnstar.png
|subject= ভাৰতীয় ক্ৰীড়া জগতৰ বহুকেইজন তাৰকাৰ জীৱনীমূলক প্ৰৱন্ধৰ অৱদানেৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক অধিক সমৃদ্ধ
|sign= -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 09:39, 30 September 2024 (ইউ.টি.চি.)
}}

== বিচাৰক পদক ==

{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:WAM logo without text.svg|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''বিচাৰক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; |হে ৱিকিসতীৰ্থ,
শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাখন নিয়াৰিকৈ চলাই নিয়াত বিচাৰক হিচাপে আপুনি যি নিৰপেক্ষ দায়িত্ব পালন কৰিলে, তাৰেই কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে,
&lt;br /&gt;— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,&lt;br /&gt;[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]]
|} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:44, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== S.B. Deorah College ==

If you want to vote on the S.B. Deorah College deletion topic on the English Wikipedia... then you can contribute by giving your vote here 
Wikipedia:Articles for deletion/S.B. Deorah College [[সদস্য:Goswami21|Goswami21]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Goswami21|বাৰ্তা]]) 15:24, 20 March 2025 (ইউ.টি.চি.)
==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা==
অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:59, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)


==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - শ্ৰেষ্ঠ অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 09:49, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

==মটক জনগোষ্ঠী পৃষ্ঠা==

{{ping|AjayDas}} অনুগ্ৰহ কৰি মটক জনগোষ্ঠীৰ পৃষ্ঠা টোৰ lock টো খুলি দিয়ক। কাৰ edit নিৰপেক্ষ হৈছে, নিজে পঢ়ি চাওক। মোৰ edit দুয়োটা মত ৰখা হৈছিল। বৰ্তমান editত মটক টো টাই মূলীয় জনগোষ্ঠী বুলি লিখা হৈছে। X অনুসৰি Y অনুসৰি প্ৰয়োগ হোৱা নাই। আপুনি পৃষ্ঠা টো খুলি দিয়ক। মই অন্তৰ্ভুক্ত কৰিম। তাৰ পাছত নিজে পঢ়ি চাব। এনেকৈ পঢ়ি নোচোৱাকৈ lock কৰি‌ নিদিব।

অসমৰ ৰাইজক আমি নিশ্চয় দুয়োটা মত আগবঢ়াব লাগিব আৰু গৰিষ্ঠ সংখ্যক ইতিহাসবিদৰ মত আগত ৰাখিব লাগিব। দুজনমান জাতীয়তাবাদী লেখকৰ বাহিৰে প্ৰায় বোৰ আগশাৰীৰ গৱেষকে মটক এটা ধৰ্মীয় গোষ্ঠী বুলি মত প্ৰকাশ কৰে। টাই মূলীয় বুলি ক'বলৈ যোৱাটো আহোম লেখক দুজনমানেহে আগ বঢ়োৱা মত। KhiLanTzi বোলা জনে যি উৎস হিচাপে আগ বঢ়াইছে, সেয়া মাত্ৰ এখন journalত বহলাই লিখা হৈছে, কিন্তু সেইখন IJCRT Journal Wikipediaৰ কাৰণে Reliable source নহয়। মই দিয়া উৎস সমূহ University professor আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষকে আগ বঢ়োৱা মত। গতিকে নিৰপেক্ষ ভাৱে দুয়ো মত আগ বঢ়াবলৈ পৃষ্ঠা টো Edit কৰিবলৈ আছে। অনুগ্ৰহ কৰি‌ lockটো‌ খুলি দিয়ক।

[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 14:56, 13 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

:পৃষ্ঠাখন নিৰীক্ষণ কৰি থকা হৈছে।- [[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 03:56, 14 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear AjayDas,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear AjayDas,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:33, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকি মিট ==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত
-[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 20:24, 3 October 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nayan j Nath@aswiki using the list at https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AF_%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;oldid=641772 --&gt;

== মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতাৰ চিন: বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,

জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ পবিত্ৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]]-ত আপুনি আগবঢ়োৱা একাগ্ৰতা, অনবদ্য অৱদান আৰু সক্ৰিয় সহযোগিতাৰ বাবে আন্তৰিক শলাগ লৈছোঁ। 

আপোনাৰ এই নিস্বাৰ্থ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, ভৱিষ্যতলৈও আপুনি অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞান-যজ্ঞত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক চহকী কৰি যাব।

শুভকামনাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Dipankar Das|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Sameer Kalita14|সমীৰ কলিতা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;- আয়োজক, 
&lt;br /&gt;মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬
|}
==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ
[[user:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]],[[user:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]</text>
      <sha1>33uec5dj9e0yyhmndn4p93l6cijn94l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মৈদাম</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41244</id>
    <revision>
      <id>649545</id>
      <parentid>647682</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T08:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KhiLanTzi</username>
        <id>23530</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17509" sha1="ddg60sbblsnmuczblqguhgl8a22uxl1" xml:space="preserve">{{Infobox UNESCO World Heritage Site|Name=ফ্ৰাং মৈ-দাম&lt;br&gt;𑜉𑜩𑜓𑜝𑜪|Country=ভাৰত|Location=[[অসম]]|Type=সাংস্কৃতিক|Year=২০২৪|Session=৪৬ তম}}[[File:Charaideo Maidam of Ahom Kings at Charaideo in Sivasagar, Assam 1.jpg|thumb|200px|চৰাইদেউৰ মৈদাম]]
'''ফ্ৰাং-মৈ-দাম''' বা চমুকৈ '''মৈ-দাম''' ({{Lang-aho|𑜉𑜩𑜓𑜝𑜪|links={{wiktionary|𑜉𑜩𑜓𑜝𑜪}}}} অৰ্থ:মৃতকক সমাধি দিয়া,{{Lang-en|Maidam বা Pyramid of Assam}}) হৈছে [[আহোম]] জনগোষ্ঠীৰ লোকৰ পৰম্পৰাগত মৃতদেহ সংস্কাৰ প্ৰথা আৰু সমাধি যি [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰাপ্ত।&lt;ref name=&quot;গোহাঁই&quot;&gt;{{cite book | title=তাই-আহোম জনগোষ্ঠী আৰু তাই পৰম্পৰা | publisher=অপৰূপা পাব্লিচিং হাউচ | author=গোহাঁই, ড° বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ | year=২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=২৮৩}}&lt;/ref&gt; মৈদামক [[ইজিপ্ত|ইজিপ্তৰ]] [[ফাৰাও|ফাৰাওসকলৰ]] পিৰামিড আৰু প্ৰাচীন চীনা ৰাজপৰিয়ালৰ সমাধিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5915/ Moidams – the Mound-Burial system of the Ahom Dynasty] - UNESCO &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Desai, Raha (2004), page 450, [https://www.google.co.in/books/edition/The_Dying_Earth/BVp-AAAAMAAJ?hl=en The Dying Earth] People's Action, Nature's Reaction,ACB Publications,ISBN:9788187500216, 8187500212 &lt;/ref&gt;বৰ্তমান সময়ত [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই-আহোম জনগোষ্ঠীৰ]] ম'-হুং, ম'-চাম, [[চাওদাং]] আৰু ম'-প্ল'ঙ নামৰ চাৰিটা ফৈদৰ মানুহে মৈদাম পৰম্পৰা মানি চলে। &lt;ref name=&quot;গোহাঁই&quot; /&gt; মৈদাম [[টাই আহোম ভাষা|টাই আহোম শব্দ]] ফ্ৰাং-মৈ-দামৰ পৰা আহিছে। ফ্ৰাং-মৈ মানে সমাধি দিয়া আৰু দাম মানে মৃতক।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure Brochure on moidams at Charaideo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231121062056/https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure |date=2023-11-21 }}, Sivasagar, Government of Assam&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.google.co.in/books/edition/Proceedings_of_North_East_India_History/LDhuAAAAMAAJ?hl=en Proceedings of North East India History Association]&lt;/ref&gt; টাই জাতিৰ লোকসকলে মৃতদেহ জ্বলাই দিয়াৰ সলনি পুতি থয়। অসমৰ ভিন্ন প্ৰান্তত মৈদাম সমূহ দেখা যায় আৰু [[চৰাইদেউ]]ত আটাইটকৈ বেছি ঘনত্বত ৰাজকীয় মৈদাম সমূহ আছে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; অন্যহাতে [[ডিব্ৰুগড়]] আৰু [[যোৰহাট]]ত অভিজাত শ্ৰেণীৰ মৈদামসমূহ দেখা যায়।&lt;ref&gt;&quot;...other Maidams are scattered in the region between Jorhat and Dibrugarh...&quot;{{cite journal |last=Borah |first=Bornali |title=A Study of the Ahom Maidamas at Charaideo |journal=International Journal for Multidisciplinary Research |volume=8 |issue=5 |year=2026 |page=2 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2026/5/88332.pdf}}&lt;/ref&gt; প্ৰায়বোৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ বিপৰীতে টাই-আহোম সকলে মৈদাম সমুহ পবিত্ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰে আৰু বছৰি মৃতকক মে দাম মে ফী দৰে অনুষ্ঠান আয়োজন কৰি সন্মান জনোৱা হয়।

== মৈদাম প্ৰথা ==
[[File:Maidam (burial mound) of the last Ahom King Purandar Singha- Rajamaidam, Jorhat.JPG|thumb|[[যোৰহাট]]ত থকা শেষ আহোম স্বৰ্গদেউ [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ মৈদাম। ৰজাৰ মৈদাম থকাৰ বাবে ঠাইডোখৰ ''ৰজামৈদাম'' হিচাপে জনাজাত। ]]
===চাংৰুং===
মৈদাম প্ৰথাৰ বিষয়ে চাংৰুং ফুকন বুৰঞ্জীত লিখা আছে। মৈদামৰ সুৰক্ষাৰ আৰু নিৰ্মাণৰ বাবে চাংৰুং ফুকন আৰু মৈদাম ফুকন বুলি পদসমুহ সৃষ্টি কৰা হৈছিল যি ৯জন ফুকনৰ ভিতৰত আছিল।&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure Brochure on moidams at Charaideo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231121062056/https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure |date=2023-11-21 }}  p. 7&lt;/ref&gt; চাওফা তথা উচ্চ পদবীৰ বিষয়াৰ মৈদাম কেৱল লুক-খা-খুন বংশৰ মানুহে দিব পাৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ইয়াৰ উপৰি মৈদামৰ পহৰা দিবলৈ মৈদামীয়া বুলি এটা ফৈদ বনুৱা হৈছিল। মাটি দাইল, গুড়, হাঁহৰ কণী, বৰালি মাছ, চূণ আৰু শামুকৰ খোলাৰ মিশ্ৰণেৰে চিমেণ্ট কৰা ইটা আৰু শিল ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণৰ তথ্য লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; চাংৰুং ফুকন পুথিৰ মতে মৈদাম নিৰ্মাণত বিভিন্ন আকাৰৰ শিল, ভঙা শিল, ইটা, ভঙা ইটা আদিৰ সহায়ত অধিগাঁথনি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ইয়াৰ উপৰিও চাংৰুং ফুকন পুথি সমূহত পাইকৰ সংখ্যা, কামৰ সময়সীমা, কামৰ বাবে প্ৰদান কৰা বেতন আৰু মৈদাম দিওঁতে কৰা পৰম্পৰাগত আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ বিষয়েও বিতংকৈ লিখা আছে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==মৈদামৰ গঠন==
মৈদামৰ আকাৰ মৈদাম দিয়া মৃতক জনৰ পদবীজনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। ৰাজপৰিয়ালৰ সকলৰ মৈদাম আকাৰত ডাঙৰ আৰু পহৰীয়াও আছিল।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure Brochure on moidams at Charaideo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231121062056/https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure |date=2023-11-21 }}  p. 5&lt;/ref&gt; মৈদামৰ গঠনত মূল তিনিটা ভাগ প্ৰধান। ৰুংডাং কাৰেং, ৰুংডাং আৰু চাও-চালি সমাধি স্থলত থকা বিশেষ ভাস্কৰ্য। মৈদাম সমূহ আঠকুণীয় আকৃতিৰ এটা ইটাৰ বেৰা থাকে আৰু মৈদামৰ ভিতৰলৈ যোৱা দুৱাৰ পশ্চিম দিশত থাকে। এই বেৰাৰ বাহিৰতে বছৰি দাম-ফী প্ৰথা অনুসৰি মৃতকজনক শ্ৰদ্ধা জনোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; সৰু মৈদাম সমূহত অৱশ্যে বিশেষ ভাস্কৰ্য সমুহ দেখা নাযায়। &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; 
===ৰুংডাং===
মৈদাম প্ৰথাত মৃতদেহক স্নান কৰাই ৰুংডাং, অৰ্থাৎ কাঠেৰে সজা এটা বিশেষধৰণৰ পেৰাৰ ভিতৰত সুমুৱাই ৰখা হয়।&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; ৰুংডাংসমুহ [[:en:Bischofia javanica|''Bischofia javanica'']] গছৰ কাঠৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

===কাৰেং ৰুংডাং ===
ৰুংডাং পোতা ঠাইত এটা ঘৰ তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াক কাৰেং ৰুংডাং বোলে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=আহোম যুগৰ মৈদামসমূহৰ বিষয়ে জানো আহক |url=https://www.batori24.com/as/big-story/charaideo-has-more-than-150-maidams-of-the-ahom-era/10790/ |access-date=2023-10-08 |archivedate=2023-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231014032854/https://www.batori24.com/as/big-story/charaideo-has-more-than-150-maidams-of-the-ahom-era/10790/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KHONMOUNG&quot;&gt;{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231008034012/https://notunpohor.com/2023/03/%E0%A6%9A%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%89-%E0%A6%AE%E0%A7%88%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%AE/ |archivedate=2023-10-08 |title=চৰাইদেউ মৈদাম {{!}}{{!}} মৈদাম মানে কি, ২৬ মাৰ্চ ২০২৩, নতুন পোহৰ |url=https://notunpohor.com/2023/03/%E0%A6%9A%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%89-%E0%A6%AE%E0%A7%88%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%AE/ |access-date=2023-10-08 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;ইয়াৰ ভিতৰত মৃতকে জীৱিতকালত ব্যৱহাৰ কৰা সামগ্ৰীসমূহ, যেনে:- [[ঙি ঙাও খাম]], চীনা মাটি, কাঠ বা হাতীদাঁত বা লোহাৰে তৈয়াৰী বস্তু, [[হেংদান|হেংদাং]], শৰাই, সোণৰ গহনা, কটাৰী, চূণৰ টেমী,চালপীৰা, পালি-পহৰীয়া আদি পুতি দিয়া হয়, পাছলৈ [[চাওফা]] [[চ্যু-খ্ৰং-ফা|চ্যু-খ্ৰং-ফাই]] জীৱিত পালি-পহৰীয়া দিয়া নিষিদ্ধ কৰে।&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; পূৰ্বতে  মৈদামৰ ভিতৰছোৱা এটা বা ততোধিক ভাগত ভগোৱা হ’ব পাৰে।&lt;ref name=&quot;ASI&quot;&gt;{{cite web | url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_assam_maidams.asp | title=Group of Maidams, Chararideo | publisher=Archaeological Survey of India | accessdate=19 December 2015}}&lt;/ref&gt;

===চাও-চালি===
ৰুংডাং কাৰেংৰ ওপৰত মাটিৰ এক অনুচ্চ মূধ্ছ সজা হয় যাক চাও-চালি বোলা হয়। এই গুহা যুক্ত কোঠা চাও-চালিসমূহ, প্ৰায়ে দুমহলীয়া আৰু খোলাযুক্ত পথৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==লুণ্ঠন==
মৈদামৰ ভিতৰত থকা আপুৰুগীয়া সম্পদ সমূহে আক্ৰমণকাৰী আৰু বিদেশী উপনিৱেশিকসকলক আকৰ্ষিত কৰিছিল। মৃতকৰ লগত থোৱা ধন-সোণ আৰু আন মূল্যবান সম্পদ সমূহ ভিন্ন সময়ত লুণ্ঠনকাৰীয়ে চুৰ কৰি নিয়ে। 
===মীৰজুমলাৰ লুণ্ঠন=== 
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণৰ সময়ত মোগলে প্ৰথম মৈদামত লুণ্ঠন আৰম্ভ কৰে। 
===ব্ৰিটিছৰ লুণ্ঠন===
বগা বঙাল বা ব্ৰিটিছৰ শাসনকালত মৈদামত লুণ্ঠন বেছি হৈ যায়। টি. ব্ৰদি বোলা ব্ৰিটিছ বিষয়া এজনৰ অনুৰোধত চি. ক্লেইটন নামৰ এজনে ১৮৪৮ চনৰ জুন মাহত মৈদামৰ লুণ্ঠন আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure Brochure on moidams at Charaideo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231121062056/https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure |date=2023-11-21 }}  p. 8&lt;/ref&gt; ক্লেইটন আৰু তেওঁৰ দলে সোণৰ কেৰু, ৰূপৰ খৰিকা, বানবাতি, বানকাহি আৰু চূণ থোৱা সৰু বান এটা খান্দি উলিয়াইছিল যি পাছত বেডফৰ্ড বোলা এজনে কিনি লৈছিল।&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; ১৯০৫ চনটো আহোম কোঁৱৰ এজনক লৈ গৈ মৈদাম খন্দোৱাইছিল।&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== বৰ্তমানৰ মৈদাম ==
[[শিৱসাগৰ]], [[চৰাইদেউ]]ত আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ ভিন্ন অংশত যথেষ্ঠ মৈদাম দেখিবলৈ পোৱা যায়। ইয়াৰে ভিতৰত ৩০টা ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ব অনুসন্ধান আৰু অসম চৰকাৰৰ পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰদ্বাৰা সংৰক্ষিত কৰা হৈছে। [[যোৰহাট]]ত শেষ আহোম স্বৰ্গদেউ [[পুৰন্দৰ সিংহ]] আৰু [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]]ৰ [[আহোম সৈন্যবাহিনী|আহোম সৈন্যবাহিনীৰ]] বৰফুকন [[লাচিত বৰফুকন]]ৰ মৈদাম আছে। মৈদাম আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া বাফাৰ ক্ষেত্ৰসমূহ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ আৰু ৰাজ্যিক পুৰাতত্ত্ব বিভাগে যৌথভাৱে প্ৰাচীন কীৰ্তিচিহ্ন আৰু স্থান অৱশিষ্ট আইন’ ১৯৫৮ (২০১০ চনত সংশোধিত) আৰু অসম প্ৰাচীন কীৰ্তিচিহ্ন আৰু অভিলেখ আইন ১৯৫৯ৰ অধীনত সুৰক্ষিত আৰু পৰিচালনা কৰে।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

২০০২ চনত মৈদাম নং ২ত কৰা খনন কাৰ্যত পুৰাতত্ব বিভাগে যথেষ্ট কলা কৌশলী যুক্ত সামগ্ৰী লাভ কৰে যাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ মূল্যবান আছিল হাতীৰ দাঁত আৰু কাঠেৰে নিৰ্মিত ফুং (এক প্ৰকাৰৰ পৰম্পৰাগত শৰাই)।&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure Brochure on moidams at Charaideo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231121062056/https://sivasagar.assam.gov.in/document/brochure |date=2023-11-21 }}  p. 9&lt;/ref&gt;  হাতীৰ দাঁতৰ [[ঙি ঙাও খাম]], মৰাচৰাই, আৰু ফুলৰ আকৃতিও উদ্ধাৰ হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;উদ্ধাৰ হোৱা আন বস্তুবোৰ হৈছে - তামৰ টুকুৰা, ঘূৰণীয়া আকৃতিৰ হাতীদাঁতৰ বুটাম, কৰী, সোণৰ লকেট আৰু কেইটামান বৰটোপৰ গুলী।&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; মৈদামৰ মৃতকজন আৰু নিৰ্মাণৰ তাৰিখ তথ্যৰ অভাৱৰ বাবে নিৰ্ণয় কৰাত অসুবিধা হয়।&lt;ref name=&quot;ASI&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}
{{ভাৰতৰ বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থানসমূহৰ তালিকা}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী]]
[[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>ddg60sbblsnmuczblqguhgl8a22uxl1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অসমলৈ মুছলমানৰ আগমন</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45376</id>
    <revision>
      <id>649560</id>
      <parentid>235351</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13540" sha1="fl4fercprcybq1hiicpc1ddk779ruwb" xml:space="preserve">'''অসমলৈ মুছলমানৰ আগমন''' হৈছে [[অসম]]ৰ ইতিহাসৰ একাধিক পৰ্যায়ত সংঘটিত হোৱা এক ঐতিহাসিক প্ৰক্ৰিয়া। মধ্যযুগৰ পৰা অসমলৈ বিভিন্ন সময়ত [[মুছলমান]] সৈন্য, ধৰ্মপ্ৰচাৰক, কাৰিকৰ, ব্যৱসায়ী আৰু কৃষকৰ আগমন ঘটিছিল। যুদ্ধ, ধৰ্মীয় যোগাযোগ, ৰাজনৈতিক সম্পৰ্ক, কৰ্মসংস্থান আৰু কৃষিৰ বাবে উপলব্ধ ভূমি আদি ইয়াৰ প্ৰধান কাৰণ আছিল। অসমৰ মুছলমান সমাজৰ বিকাশত স্থানীয় ধৰ্মান্তৰ, মধ্যযুগীয় বসতি আৰু ঔপনিৱেশিক যুগৰ প্ৰব্ৰজনৰ ভূমিকা আছে।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Hussain|first=Eusub|last2=Ahmed|first2=Sahabuddin|title=The Muslim Immigration in Assam: An Overview|journal=Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities|year=2014|volume=4|pages=410–414}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক আগমন ==

অসমত মুছলমানৰ উপস্থিতিৰ ইতিহাস মধ্যযুগলৈকে বিস্তৃত। বিভিন্ন ঐতিহাসিক বিৱৰণ আৰু বুৰঞ্জীত কামৰূপ আৰু অসমলৈ মুছলমান সৈন্যৰ অভিযান আৰু বসতি স্থাপনৰ উল্লেখ পোৱা যায়। মধ্যযুগত বংগৰ শাসকসকলে কামৰূপ আৰু অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল। এই অভিযানসমূহৰ সময়ত কিছুমান সৈন্য আৰু যুদ্ধবন্দী অসমত থাকি গৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Assam’s Contact with the Muslim World|url=https://ignca.gov.in/Asi_data/5924.pdf|work=Indira Gandhi National Centre for the Arts}}&lt;/ref&gt;

অসমলৈ সপ্তম শতিকাতে মুছলমানৰ প্ৰথম আগমন ঘটিছিল বুলি কিছুমান গ্ৰন্থত উল্লেখ আছে। অৱশ্যে এই দাবীৰ সমৰ্থনত প্ৰামাণিক সমসাময়িক ঐতিহাসিক তথ্যৰ অভাৱ আছে। সেয়েহে ইয়াক নিশ্চিত ঐতিহাসিক ঘটনা হিচাপে গণ্য কৰা নহয়।

== মধ্যযুগীয় সামৰিক অভিযান আৰু বসতি ==

=== বংগৰ শাসকৰ অভিযান ===

মধ্যযুগত বংগৰ শাসকসকলে কামৰূপ আৰু কমতা ৰাজ্যলৈ কেইবাটাও সামৰিক অভিযান চলাইছিল। ১৪৯৮ চনত বংগৰ চুলতান আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি ৰাজধানী কামতাপুৰ দখল কৰিছিল। অৱশ্যে এই দখল দীৰ্ঘস্থায়ী হোৱা নাছিল।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Gait|first=Edward|title=A History of Assam|publisher=Thacker, Spink &amp; Co.|year=1906}}&lt;/ref&gt;

১৫৩২ চনত তুৰ্বকৰ নেতৃত্বত বংগৰ পৰা অহা মুছলমান সেনাই আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। আহোম সেনাই এই অভিযান প্ৰতিহত কৰি তুৰ্বকক পৰাস্ত কৰে। এই যুদ্ধৰ পিছত বন্দী হোৱা কিছুমান সৈন্যক আহোম ৰাজ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চলত সংস্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ কিছুমানে পৰৱৰ্তী সময়ত অসমৰ সমাজ আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱনৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Assam’s Contact with the Muslim World|url=https://ignca.gov.in/Asi_data/5924.pdf|work=Indira Gandhi National Centre for the Arts}}&lt;/ref&gt;

=== মোগলৰ আগমন ===

১৭শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মোগলসকলে অসমৰ পশ্চিমাঞ্চলত নিজৰ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰে। ১৬১৩ চনত মোগলসকলে গোৱালপাৰা অঞ্চল অধিকাৰ কৰে আৰু ১৬১২ চনৰ পৰা কামৰূপ অঞ্চলত তেওঁলোকৰ সামৰিক আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পায়। মোগল আৰু আহোমৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি সংঘৰ্ষ চলিছিল। এই সময়ছোৱাত বহু মুছলমান সৈন্য, বিষয়া আৰু অন্যান্য লোক অসমত বসতি স্থাপন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Assam|url=https://islam.museum/en/place/assam/|work=Islam Museum}}&lt;/ref&gt;

== আহোম যুগত মুছলমান সমাজ ==

আহোম যুগত অসমত বসতি স্থাপন কৰা মুছলমানসকলৰ একাংশই স্থানীয় সমাজৰ সৈতে মিলি যায়। আহোম ৰজাসকলে যুদ্ধবন্দী আৰু বিভিন্ন পেছাত দক্ষ মুছলমান লোকক ৰাজ্যৰ বিভিন্ন স্থানত সংস্থাপন কৰিছিল। বিশেষকৈ লোহাৰ কাম, পিতলৰ সামগ্ৰী নিৰ্মাণ, বস্ত্ৰশিল্প আৰু অন্যান্য কাৰিকৰী কামত তেওঁলোকৰ অৱদান আছিল।

এই সময়ছোৱাত অসমত গৰীয়া আৰু মৰীয়া আদি মুছলমান জনগোষ্ঠীৰ বিকাশ ঘটে। স্থানীয় সমাজৰ সৈতে দীৰ্ঘদিনীয়া সম্পৰ্কৰ ফলত তেওঁলোকৰ ভাষা, সংস্কৃতি আৰু সামাজিক আচাৰ-ব্যৱহাৰত অসমীয়া বৈশিষ্ট্য গঢ় লৈ উঠে।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Saikia|first=Yasmin|title=Muslim Belonging in Assam: History, Politics and the Future|journal=South Asia: Journal of South Asian Studies|volume=44|issue=5|year=2021|pages=868–887}}&lt;/ref&gt;

অসমত আজান ফকিৰৰ দৰে চুফী সাধকসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক প্ৰভাৱৰ কথাও উল্লেখযোগ্য। তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় শিক্ষা আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যকলাপে অসমৰ মুছলমান সমাজৰ বিকাশত ভূমিকা পালন কৰিছিল।

== ব্ৰিটিছ শাসনকালত প্ৰব্ৰজন ==

১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ পিছত অসম ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যায়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত অসমৰ কৃষি, চাহ উদ্যোগ আৰু অন্যান্য অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰৰ বিকাশৰ বাবে বিভিন্ন অঞ্চলৰ পৰা লোকৰ আগমন ঘটে।

ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা পূব বংগৰ বিভিন্ন জিলাৰ পৰা কৃষকসকল অসমলৈ আহিবলৈ আৰম্ভ কৰে। বিশেষকৈ ময়মনসিংহ আৰু অন্যান্য পূব বংগীয় অঞ্চলৰ পৰা অহা বহু মুছলমান কৃষকে অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ চৰ-চাপৰি আৰু পতিত ভূমিত বসতি স্থাপন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Actual and ideal fertility differential among natives, immigrants, and descendants of immigrants in a northeastern state of India|journal=Population, Space and Place|year=2019|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/psp.2238}}&lt;/ref&gt;

এই প্ৰব্ৰজনৰ আঁৰত পূব বংগত জনসংখ্যাৰ চাপ, কৃষিভূমিৰ অভাৱ আৰু অসমত উপলব্ধ কৃষিযোগ্য ভূমি আদি কাৰণ আছিল। ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনেও কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধিৰ স্বাৰ্থত এই প্ৰব্ৰজনক উৎসাহিত কৰিছিল। ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই প্ৰব্ৰজনৰ পৰিমাণ অধিক বৃদ্ধি পায়।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bordering Assam Through Affective Closure: 1971 and the Road to the Citizenship Amendment Act of 2019|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03068374.2022.2076477}}&lt;/ref&gt;

১৯৩১ চনৰ লোকপিয়লৰ প্ৰতিবেদনত পূব বংগৰ পৰা অহা কৃষকসকলৰ প্ৰব্ৰজনৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে সেই সময়ৰ লোকপিয়লৰ তথ্য আৰু প্ৰব্ৰজনৰ পৰিসংখ্যা সম্পৰ্কে ঐতিহাসিকসকলৰ মাজত বিভিন্ন মত আছে।

== স্বাধীনতাৰ পিছত প্ৰব্ৰজন ==

১৯৪৭ চনত ভাৰত বিভাজনৰ পিছত পূৰ্বৰ পূব বংগ পাকিস্তানৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয় আৰু ১৯৭১ চনত বাংলাদেশৰ সৃষ্টি হয়। এই ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনসমূহৰ সময়ত সীমান্তৰ দুয়োফালে মানুহৰ চলাচল আৰু প্ৰব্ৰজন অব্যাহত থাকে। ধৰ্মীয়, অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক কাৰণত বিভিন্ন সময়ত লোকসকলে অসমলৈ আহি বসতি স্থাপন কৰে।

১৯৪৭ চনৰ বিভাজনৰ সময়ত ছিলেট জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল গণভোটৰ জৰিয়তে পূব পাকিস্তানৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ইয়াৰ ফলত অসমৰ সৈতে পূৰ্বৰ প্ৰশাসনিক আৰু সামাজিক সম্পৰ্কত পৰিৱৰ্তন ঘটে।

== অসমৰ মুছলমান সমাজৰ বৈচিত্ৰ্য ==

অসমৰ মুছলমান সমাজ ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ ভিতৰত মধ্যযুগত অসমলৈ অহা আৰু স্থানীয়ভাৱে বসতি স্থাপন কৰা লোকসকলৰ বংশধৰ, স্থানীয়ভাৱে ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰা লোক আৰু পূব বংগৰ পৰা বিভিন্ন সময়ত অহা লোকসকল অন্তৰ্ভুক্ত।

অসমৰ মুছলমানসকলৰ মাজত গৰীয়া, মৰীয়া, দেশী আৰু পূব বংগীয় মূলৰ মুছলমান আদি বিভিন্ন সামাজিক পৰিচয় দেখা যায়। তেওঁলোকৰ ভাষা, সংস্কৃতি, সামাজিক পৰম্পৰা আৰু ঐতিহাসিক অভিজ্ঞতাও একে নহয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Saikia|first=Yasmin|title=Muslim Belonging in Assam: History, Politics and the Future|journal=South Asia: Journal of South Asian Studies|volume=44|issue=5|year=2021|pages=868–887}}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==

{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমত ইছলাম ধৰ্ম]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগাঁথনি]]</text>
      <sha1>fl4fercprcybq1hiicpc1ddk779ruwb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অসমলৈ মুছলমান সকলৰ প্ৰবজন</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45403</id>
    <redirect title="অসমলৈ মুছলমানৰ আগমন" />
    <revision>
      <id>649559</id>
      <parentid>561355</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[অসমলৈ মুছলমানৰ আগমন]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="nhl2smmirzfknbbm66w6h7qmmc80py7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[অসমলৈ মুছলমানৰ আগমন]]</text>
      <sha1>nhl2smmirzfknbbm66w6h7qmmc80py7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহালানবিস</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47833</id>
    <redirect title="প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ" />
    <revision>
      <id>649469</id>
      <parentid>185014</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T12:44:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>1983</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="ev7anbz6t511sfj1r49b00vk3f3ae9k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ]]</text>
      <sha1>ev7anbz6t511sfj1r49b00vk3f3ae9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ইলন মাস্ক্</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49746</id>
    <revision>
      <id>649701</id>
      <parentid>647171</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73234" sha1="pkbu4ol3u0tw3n1afft1ml72dy39t2l" xml:space="preserve">{{ভাল প্ৰবন্ধ}}
{{Infobox person
| name = ইলন মাস্ক্
| honorific_suffix = এফ্ আৰ্ এছ্
| image = Elon Musk Royal Society.jpg
| alt = Elon Musk at the Royal Society admissions day in London, July 2018
| caption = ৰয়েল চ'ছাইটিৰ সভ্যৰূপে নিৰ্বাচন হোৱাৰ দিনাখন লণ্ডনত ইলন মাস্ক্, জুলাই ২০১৮ চন
| birth_name = ইলন ৰিভ্ মাস্ক্
| birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1971|6|28}}
| birth_place = প্ৰিট'ৰিয়া, ট্ৰান্সভাল, দক্ষিণ আফ্ৰিকা
| residence = বেল এয়াৰ, লছ এঞ্জেলছ্, কেলিফ'ৰ্ণয়া, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ&lt;ref name=&quot;forbesbuyshome.com&quot;&gt;{{cite news |title=Billionaire Tesla CEO Elon Musk Buys Neighbor's Home in Bel Air For Million |work=Forbes|url=https://www.forbes.com/sites/trulia/2013/11/01/billionaire-tesla-ceo-elon-musk-buys-home/ |accessdate=November 1, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=bloombergbuyshome&gt;{{cite news |title=Inside Elon Musk's M Bel Air Mansion |work=Bloomberg News |url=https://www.bloomberg.com/news/videos/b/6e27fcba-309d-494e-b87d-c73fb8bb1750 |accessdate=August 21, 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150207033543/http://www.bloomberg.com/news/videos/b/6e27fcba-309d-494e-b87d-c73fb8bb1750 |archivedate=February 7, 2015 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;
| citizenship = {{Plainlist|
* [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]] (১৯৭১–বৰ্তমানলৈ)
* [[কানাডা]] (১৯৮৯–বৰ্তমানলৈ)
* [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] (২০০২–বৰ্তমানলৈ)
}}
| alma mater = {{plainlist|
* কুইনছ্ বিশ্ববিদ্যালয়
* পেনছিলভেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়&lt;ref&gt;{{Cite news
|url=http://www.mercurynews.com/business/ci_25541448/timeline-elon-musk-accomplishments |title=Timeline: Elon Musk's accomplishments |last=Hull |first=Dana |date=April 11, 2014 |accessdate=June 11, 2015 |via=Mercury News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://csq.com/2013/01/elon-musk-patriarchs-and-prodigies/ |title=Elon Musk: Patriarchs and Prodigies |year=2013 |accessdate=June 11, 2015 |website=CSQ |publisher=C-Suite Quarterly |last=Zanerhaft |first=Jaron}}&lt;/ref&gt;}}
| occupation = {{hlist|উদ্যোগী ব্যক্তি|বিনিয়োগকাৰী|অভিযন্তা}}
| known_for =
| title = {{plainlist|
* 'স্পেছ্এক্স্'ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক, মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু মূল স্থপতি
* 'টেছলা'ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া, মূল স্থপতি
* 'নিউৰালিংক'ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া
* &quot;দ্য ব'ৰিং কোম্পানী&quot;ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক
* 'জিপ২'ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক
* 'এক্স ডট কম'ৰ (X.com) প্ৰতিষ্ঠাপক (পিছলৈ 'পেইপল' হ'লগৈ)
* 'অপেন এ আই'ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক
* 'ছ'লাৰ চিটী'ৰ অধ্যক্ষ
* 'মাস্ক্ ফাউণ্ডেশ্বন'ৰ অধ্যক্ষ
}}
| years_active = ১৯৯৫–বৰ্তমানলৈ
| awards = ৰয়েল ছ'চাইটিৰ সভ্যপদ
| party = নিৰ্দলীয়&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Musk |first1=Elon |title=To be clear, I am not a conservative. Am registered independent &amp; politically moderate. |url=https://twitter.com/elonmusk/status/1018265614295523328 |website=@elonmusk |publisher=[[টুইটাৰ]] |accessdate=January 22, 2019 |language=en |date=July 14, 2018}}&lt;/ref&gt;
| spouse = {{Plainlist|
* {{marriage|জাষ্টিন ৱিলছন|2000|2008|reason=divorced}}
* {{marriage|তাবুলাহ ৰিল্লি|2010|2012|reason=divorced}} &lt;br&gt; ({{abbr|m.|married}} ২০১৩; {{abbr|div.|divorced}} ২০১৬)&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/technology/2016/mar/21/elon-musk-talulah-riley-file-divorce-second-marriage |title=Actor Talulah Riley files to divorce billionaire Elon Musk, again |date=March 21, 2016 |accessdate=April 20, 2016 |work=The Guardian |quote=&quot;The pair first married in 2010 and divorced in 2012. They remarried 18 months later.&quot;}}&lt;/ref&gt;
}}
| partner = {{Plainlist|
* গ্ৰিমছ্ (২০১৮-২০২২)&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Halls |first1=Eleanor |title=Is Elon Musk behind his girlfriend Grimes's AI-loving new single? |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/elon-musk-behind-girlfriend-grimess-ai-loving-new-single/ |website=The Telegraph |accessdate=1 December 2018 |date=30 November 2018}}&lt;/ref&gt;
}}
| children = ৮ (এজনৰ মৃত্যু)
| parents = {{plainlist|
* মেই মাস্ক্ (মাতৃ)
* এৰ্ৰল মাস্ক্ (পিতৃ)
}}
| relatives = {{plainlist|
* কিম্বল মাস্ক্ (ভাতৃ)
* টস্কা মাস্ক্ (ভনী)
* লিণ্ডন ৰিভ্ (সম্পৰ্কীয় ভগ্নী)}}
| signature = Elon Musk Signature.svg
| signature_alt = Elon Musk
}}
'''ইলন ৰিভ্ মাস্ক্''' (জন্ম: ২৮ জুন ১৯৭১) এগৰাকী পুঁজিপতি, বিনিয়োগকাৰী আৰু সমাজহিতৈষী লোক। [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]], [[কানাডা]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ]] নাগৰিকত্ব থকা ইলন মাস্ক্ স্পেছ্এক্সৰ (SpaceX) প্ৰতিষ্ঠাপক, মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু মূল পৰিকল্পনাকাৰী। তেওঁ টেছলা (Tesla Inc.) কোম্পানীটোৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক, মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু স্থপতি; [[নিউৰালিংক|নিউৰালিংকৰ]] সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া, আৰু পেইপলৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক। ব্লুমবাৰ্গ বিলিয়নাৰ্ছ্ ইণ্ডেক্স আৰু ফ'ৰ্বছৰ বাস্তৱ-সময়ৰ বিলিয়নাৰৰ তালিকা অনুসৰি ২০২২ চনৰ মে' মাহলৈ আনুমানিক ২৬৫ বিলিয়ন ডলাৰ সম্পত্তিৰে সৈতে মাস্ক্ সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সবাতোকৈ চহকী ব্যক্তি।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Elon Musk|website=Forbes | url=https://www.forbes.com/profile/elon-musk/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Bloomberg Billionaires Index |url=https://www.bloomberg.com/billionaires/ |newspaper=Bloomberg.com |access-date=January 17, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Real Time Billionaires |url=https://www.forbes.com/real-time-billionaires/ |website=Forbes |access-date=January 17, 2022 |language=en}}&lt;/ref&gt;

দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ প্ৰিট'ৰিয়াত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা মাস্কে ১৭ বছৰ বয়সত কানাডাৰ কুইনছ্ বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়িবলৈ যায়। দুবছৰ পিছত তেওঁ পেনছিলভেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্ত্তি হয়। ইয়াৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ্টন স্কুলৰ পৰা অৰ্থনীতি বিজ্ঞানৰ ডিগ্ৰী আৰু কলেজ অৱ্ আৰ্টছ্ এণ্ড্ চায়েন্সেছৰ পৰা পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৯৫ চনত তেওঁ ষ্টেনফ'ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰায়োগিক পদাৰ্থবিজ্ঞান আৰু বস্তুবিজ্ঞান বিষয়ত পি. এইচ. ডি. আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু মাত্ৰ দুটা দিন পিছতে নিজাকৈ উদ্যোগী কেৰিয়াৰ গঢ়াৰ প্ৰতি থকা আগ্ৰহৰ বাবে গৱেষণাৰ কাম বাদ দিয়ে। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ জিপ২ নামৰ ৱেব ছফ্টৱেৰ কোম্পানী এটাৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৯৯৯ চনত ৩৪০ নিযুত ডলাৰৰ বিনিময়ত কমপেকে ইয়াক ক্ৰয় কৰে। মাস্কে তাৰ পিছত X.com নামেৰে অনলাইন বেংক এটাৰ জন্ম দিয়ে।

২০০২ চনৰ মে' মাহত ইলন মাস্কে বিমান আৰু মহাকাশযান নিৰ্মাণ কোম্পানী স্পেছ্এক্স্ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এতিয়া তেওঁ কোম্পানীটোৰ মুখ্য কাৰ্য্যবাহী বিষয়া (চি ই অ') আৰু মুখ্য আৰ্হি-নিৰ্মাতা। ২০০৩ চনত তেওঁ বৈদ্যুতিক গাড়ী আৰু সৌৰ ফলক নিৰ্মাণ কোম্পানী টেছলা (Tesla, Inc.) প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বিত্তীয় সাহায্য আগবঢ়াইছিল। তেওঁ টেছলাৰ মুখ্য কাৰ্য্যবাহী বিষয়া আৰু স্থপতি হৈছিল। ২০০৬ চনত মাস্কে সৌৰশক্তি যোগান ব্যৱস্থাৰ ওপৰত আধাৰিত ছ'লাৰচিটী গঢ়িবলৈ বিশেষ উদ্যোগ লৈছিল। সম্প্ৰতি টেছলাৰ অংশীদাৰ ৰূপে পৰিগণিত ছ'লাৰচিটীৰ অধ্যক্ষৰ দায়িত্বও মাস্কেই পালন কৰি আহিছে। ২০১৫ চনত মাস্কে মানৱোপযোগী আৰু বন্ধুভাৱাপন্ন কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ বিস্তাৰৰ বাবে অপেন এ.আই. (OpenAI) নামৰ অলাভজনক গৱেষণা কোম্পানী এটাৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ২০১৬ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁ [[নিউৰালিংক|নিউৰালিংকৰ]] সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এইটো মগজু আৰু কম্পিউটাৰৰ মাজত সংযোগ বিকাশৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া এটা স্নায়ুপ্ৰযুক্তীয় কোম্পানী। সম্প্ৰতি তেওঁ নিউৰালিংকৰ মুখ্য কাৰ্য্যবাহী বিষয়া। একেটা বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ আন্তঃগাঁথনি আৰু সুৰংগ নিৰ্মাণ কোম্পানী দ্য ব'ৰিং কোম্পানীৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

মাস্কৰ কৰ্মৰাজিসমূহ ব্যৱসায়িক লাভ আহৰণৰ প্ৰাথমিক চৰ্তটো পূৰণ কৰাতে সীমাৱদ্ধ নহয়। তেওঁৰ লক্ষ্য আৰু আঁচনিসমূহ ব্যক্তিগত লাভালাভৰ ঊৰ্ধত। মাস্কে হাইপাৰলুপ নামৰ অতি উচ্চবেগী যাতায়ত ব্যৱস্থা এটাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। উলম্ব দিশেৰে উৰণ আৰম্ভ কৰা আৰু অৱতৰণ কৰা শব্দতকৈ বেগী বৈদ্যুতিক জেটবিমান নিৰ্মাণৰো তেওঁ আঁচনি লৈছে। বৈদ্যুতিক ফেনেৰে সঞ্চালিত এই বিমানসমূহক &quot;মাস্ক্ ইলেকট্ৰিক জেট&quot; নাম দিয়া হৈছে। মাস্কে কৈছে যে স্পেছ্এক্স্, টেছলা আৰু ছ'লাৰচিটীৰ আঁচনিসমূহ সমগ্ৰ পৃথিৱী আৰু মানৱজাতিৰ ৰেহৰূপ সলনি কৰিবলৈ থকা তেওঁৰ স্বপ্নৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছে। তেওঁৰ অন্যান্য লক্ষ্যসমূহৰ ভিতৰত বহনক্ষম শক্তি উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰেৰে গোলকীয় উষ্ণতা হ্ৰাস, আৰু মানৱজাতিৰ ভৱিষ্যৎ নিৰাপদ কৰিবলৈ মংগল গ্ৰহত মানুহৰ এলেকা এটা গঢ়াৰ পৰিকল্পনাও আছে।

==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==
=== শৈশৱ আৰু পৰিয়াল ===
১৯৭১ চনৰ ২৮ জুনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ট্ৰান্সভালৰ প্ৰিট'ৰিয়াত মাস্কৰ জন্ম হৈছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 25, 31.&lt;/ref&gt; তেওঁৰ মাতৃ আছিল কানাডাৰ ৰেজিনাৰ এগৰাকী মডেল আৰু পথ্য বিশেষজ্ঞ (dietitian) মেই মাস্ক্। &lt;ref name=&quot;Biog&quot;&gt;{{Triangulation|203|His biography author Ashlee Vance}}, discussion of his family starts around the 15th minute&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.townandcountrymag.com/style/a18205769/maye-musk-facts/|title=11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk|last=Vargas|first=Chanel|date=March 6, 2018|website=Town &amp; Country|access-date=March 25, 2020|archive-date=March 7, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180307023138/https://www.townandcountrymag.com/style/a18205769/maye-musk-facts/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite news|last=Usborne|first=Simon|url=https://www.theguardian.com/technology/shortcuts/2018/feb/21/meet-elon-musk-family|title=Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?|date=February 21, 2018|work=The Guardian | access-date=March 25, 2020|issn=0261-3077|archive-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527001143/https://www.theguardian.com/technology/shortcuts/2018/feb/21/meet-elon-musk-family|url-status=live}}&lt;/ref&gt; পিতৃ এৰল মাস্ক্ এগৰাকী দক্ষিণ আফ্ৰিকান বিদ্যুৎৰাসায়নিক অভিযন্তা, বিমান চালক আৰু নাবিক। &lt;ref&gt;* {{Cite web|last=May|first=Dana Hull and Patrick|title=Exploring the otherworldly ambitions of Elon Musk|url=https://buffalonews.com/business/local/exploring-the-otherworldly-ambitions-of-elon-musk/article_2fc57479-93eb-5016-b724-016b48a4f4f3.html|access-date=October 24, 2021|website=The Buffalo News|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220417231627/https://buffalonews.com/business/local/exploring-the-otherworldly-ambitions-of-elon-musk/article_2fc57479-93eb-5016-b724-016b48a4f4f3.html|archivedate=April 17, 2022|deadurl=yes}}
* {{Cite magazine|last=Friend|first=Tad|date=August 17, 2009|title=Plugged In|url=https://www.newyorker.com/magazine/2009/08/24/plugged-in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308155550/https://www.newyorker.com/magazine/2009/08/24/plugged-in|archive-date=March 8, 2022|magazine=The New Yorker}}
* {{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kerryadolan/2015/07/02/how-to-raise-a-billionaire-an-interview-with-elon-musks-father-errol-musk/|title=How To Raise A Billionaire: An Interview With Elon Musk's Father, Errol Musk|last=Dolan|first=Kerry A.|website=Forbes|access-date=March 25, 2020|archive-date=July 3, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703011435/https://www.forbes.com/sites/kerryadolan/2015/07/02/how-to-raise-a-billionaire-an-interview-with-elon-musks-father-errol-musk/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Smith&quot;&gt;{{cite news |last1=Smith |first1=Adam |title=50 years of Elon Musk's huge wealth, from emeralds to SpaceX and Tesla |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/elon-musk-birthday-ceo-tesla-b1874017.html |access-date=December 20, 2021 |work=The Independent |date=June 28, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125034322/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/elon-musk-birthday-ceo-tesla-b1874017.html |archive-date=November 25, 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt; মাস্কৰ কনিষ্ঠ ভাতৃজনৰ নাম কিম্বল (জন্ম ১৯৭২) আৰু একমাত্ৰ ভনীৰ নাম তস্কা (জন্ম ১৯৭৪)। &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=The Musk of Romance|magazine=Wired|url=https://www.wired.com/story/tosca-musk-romance-passionflix/|access-date=September 2, 2020|issn=1059-1028|archive-date=September 2, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200902072608/https://www.wired.com/story/tosca-musk-romance-passionflix/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ মাকৰ ফালৰ ককা ড॰ জছোৱা হাল্ডেমেন এগৰাকী আমেৰিকাত জন্ম লভা কানাডিয়ান আছিল। তেওঁৰ আইতাক আছিল এগৰাকী ব্ৰিটিছ। মাস্কৰ পেনছিলভেনিয়াৰ ডাটছ্ বংশৰ লগতো যোগসূত্ৰ আছে।

শৈশৱকালতে মাস্কৰ কণ্ঠশালুক আঁতৰাই পেলোৱা হৈছিল কাৰণ চিকিৎসকে তেওঁক বধিৰ বুলি সন্দেহ কৰিছিল। কিন্তু পিছলৈ মাকে সিদ্ধান্ত লৈছিল যে ইলনে 'অন্য এখন জগতত' চিন্তা কৰি আছিল। &lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 31–32&lt;/ref&gt; ইলনৰ ডেকাকালত পৰিয়ালটো অতি চহকী আছিল। এৰ'ল মাস্কে এবাৰ কৈছিল, &quot;আমাৰ হাতত কেতিয়াবা ইমান টকা হৈছিলগৈ যে আমি আমাৰ চন্দুকটোও বন্ধ কৰিব পৰা নাছিলো&quot;।&lt;ref name=&quot;Smith&quot; /&gt; ইলনৰ দেউতাকক বৰ্ণবৈষম্য বিৰোধী প্ৰগতিশীল দলৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে প্ৰিট’ৰিয়া চহৰ পৰিষদলৈও নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল। মাস্কৰ সন্তানসকলেও বৰ্ণবাদৰ প্ৰতি পিতৃৰ অপছন্দৰ ভাগ লৈছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |last1=Eligon |first1=John |last2=Chutel |first2=Lynsey |date=2022-05-05 |title=Elon Musk Left a South Africa That Was Rife With Misinformation and White Privilege |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/05/05/world/africa/elon-musk-south-africa.html |access-date=2022-05-05 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

১৯৮০ চনত মাক-দেউতাকৰ বিবাহ বিচ্ছেদৰ পিছত মাস্কে প্ৰধানকৈ প্ৰিট'ৰিয়া আৰু অন্যান্য ঠাইত দেউতাকৰ সৈতে বাস কৰিছিল। এই সিদ্ধান্তটো তেওঁ বিবাহ বিচ্ছেদৰ দুবছৰ পাছত কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তাক লৈ অনুশোচনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;rollingstone20171115&quot; /&gt; মাস্ক তেওঁৰ দেউতাকৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ পৰিছিল, যাক তেওঁ এইদৰে বৰ্ণনা দিয়ে- &quot;এজন ভয়ংকৰ মানুহ... সম্ভৱতঃ আপুনি ভাবিব পৰা প্ৰায় প্ৰতিটো বেয়া কামেই তেওঁ কৰিছে।&quot;&lt;ref name=&quot;rollingstone20171115&quot; /&gt;দেউতাকৰ ফালৰ পৰা তেওঁৰ এগৰাকী অৰ্ধ-ভগ্নী আৰু এজন অৰ্ধ-ভাতৃ আছে। &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite news|last1=Hull|first1=Dana|last2=May|first2=Patrick|date=April 10, 2014|title=2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk|newspaper=The Mercury News|url=https://www.mercurynews.com/2014/04/10/2014-rocket-man-the-otherworldly-ambitions-of-elon-musk/|url-status=live|access-date=April 7, 2021|archive-date=September 6, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160906062154/http://www.mercurynews.com/business/ci_25541126/rocket-man-otherworldy-ambitions-elon-musk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|first=Rob|last=Crilly|title=Elon Musk's father has baby with step-daughter he has known since she was four|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2018/03/25/elon-musks-father-has-baby-step-daughter-has-known-since-four/|newspaper=The Daily Telegraph|location=London|date=March 25, 2018|access-date=March 26, 2018|archive-date=April 26, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426231132/https://www.telegraph.co.uk/news/2018/03/25/elon-musks-father-has-baby-step-daughter-has-known-since-four/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; যুৱাৱস্থাত ইলনে দেওবৰীয়া এংলিকান বিদ্যালয়ত পঢ়িছিল। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/elon-musk-interview-axel-springer-tesla-accelerate-advent-of-sustainable-energy|title=Elon Musk reveals Tesla's plan to be at the forefront of a self-driving-car revolution — and why he wants to be buried on Mars|website=Business Insider}}&lt;/ref&gt;

প্ৰায় ১০ বছৰ বয়সত ইলনৰ কম্পিউটিং আৰু ভিডিঅ' গেমৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মিছিল, আৰু Commodore VIC-20 কম্পিউটাৰ এটা কিনিছিল।&lt;ref&gt;{{cite news|first=Jeff|last=Grubb|url=https://venturebeat.com/2015/04/07/how-games-helped-make-elon-musk-the-real-life-tony-stark/|title=How games helped make Elon Musk the real-life Tony Stark|website=VentureBeat|location=San Francisco|date=April 7, 2015|access-date=January 12, 2019|archive-date=March 29, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329150554/https://venturebeat.com/2015/04/07/how-games-helped-make-elon-musk-the-real-life-tony-stark/|url-status=live|archivedate=March 29, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190329150554/https://venturebeat.com/2015/04/07/how-games-helped-make-elon-musk-the-real-life-tony-stark/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 38.&lt;/ref&gt; তেওঁ নিৰ্দেশনা সম্বলিত কিতাপ এখনৰ সহায়ত কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰেমিং শিকিছিল, আৰু বাৰ বছৰ বয়সত নিজে সাজি উলিওৱা 'ব্লাষ্টাৰ' নামৰ ভিডিঅ' গেম এটাৰ ক'ড PC and Office Technology নামৰ আলোচনীখনৰ ওচৰত প্ৰায় ৫০০ ডলাৰ মূল্যত বিক্ৰী কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;play&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.theverge.com/2015/6/9/8752333/elon-musk-blastar-pc-game|title=Play the PC game Elon Musk wrote as a pre-teen|last=O'Kane|first=Sean|date=June 9, 2015|work=The Verge | publisher=Vox|location=New York City|access-date=January 12, 2019|archive-date=February 7, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207202036/https://www.theverge.com/2015/6/9/8752333/elon-musk-blastar-pc-game|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Belfiore|Belfiore (2007)]], pp. 166–95.&lt;/ref&gt; অলপ জটিল আৰু অন্তৰ্মুখী প্ৰকৃতিৰ শিশু &lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 33–34.&lt;/ref&gt; ইলনে সমগ্ৰ শৈশৱ কালছোৱাতে হাৰাশাস্তিৰ সন্মুখীন হৈছিল। এবাৰ কেইটামান শিশুৱে ইলনক চিৰিৰ ওপৰৰ পৰা বগৰাই দিয়াত তেওঁ চিকিৎসাধীন হ'বলগীয়া হৈছিল।&lt;ref name=rollingstone20171115 /&gt;&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 40–41.&lt;/ref&gt; প্ৰিট'ৰিয়া বালক হাইস্কুলৰ পৰা উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ ৱাটাৰক্লফ হাউছ প্ৰিপাৰেটৰী স্কুল আৰু ব্ৰায়ানষ্টন হাইস্কুলতো কিছুদিন শিক্ষাগ্ৰহণ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;slate20191204&quot;&gt;{{cite news |url=https://slate.com/technology/2019/12/elon-musk-trial-pedo-guy-diver-lawsuit.html|title=Elon Musk Says &quot;Pedo Guy&quot; Was a Common Insult in His Youth. We Checked With His Schoolmates. |last=Mak|first=Aaron|work=Slate|date=December 4, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20201006045204/https://slate.com/technology/2019/12/elon-musk-trial-pedo-guy-diver-lawsuit.html|archive-date=October 6, 2020}}&lt;/ref&gt;

=== শিক্ষা ===
[[File:PBHS-facade.jpg|thumb|alt=An ornate school building|দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ প্ৰিট'ৰিয়া বালক হাইস্কুলৰ পৰা মাস্ক উত্তীৰ্ণ হৈছিল]]
কানাডাৰ পৰা আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ যোৱাটো সহজ হ'ব বুলি জানি&lt;ref name=&quot;Esquire&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.esquire.com/news-politics/a16681/elon-musk-interview-1212/|title=Elon Musk: Triumph of His Will|last=Junod|first=Tom|date=November 15, 2012|website=Esquire|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200818171231/https://www.esquire.com/news-politics/a16681/elon-musk-interview-1212/|archive-date=August 18, 2020}}&lt;/ref&gt; ইলনে কানাডাত জন্ম লাভ কৰা তেওঁৰ মাকৰ জৰিয়তে পাৰপত্ৰৰ বাবে আৱেদন কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;arrived&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 44.&lt;/ref&gt; নথি-পত্ৰ সাজু হৈ উঠাৰ আগলৈকে তেওঁ পাঁচ মাহৰ বাবে প্ৰিট'ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত নাম লগাইছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁ দক্ষিণ আফ্ৰিকান সামৰিক বাহিনীৰ বাধ্যতামূলক সেৱাৰ পৰা ৰক্ষা পৰিছিল। &lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 43–44.&lt;/ref&gt; ১৯৮৯ চনৰ জুনত মাস্ক কানাডাত উপস্থিত হৈছিল আৰু এবছৰ ধৰি ছাচকাটচেৱানত তেওঁৰ সম্পৰ্কীয় ভাই এজনৰ লগত থাকিছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 45.&lt;/ref&gt; সেই সময়ত তেওঁ মাজে-সময়ে পাম আৰু কাঠমিল এটাত কাম কৰিছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 46.&lt;/ref&gt; ১৯৯০ চনত  তেওঁ কিংষ্টনৰ অণ্টাৰিঅ'ৰ কুইনছ্ বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্ত্তি কৰিছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 46–47.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Locke|first=Taylor|date=December 20, 2019|title=Elon Musk's college pal: This is what 'differentiates Elon from the rest of humanity'|url=https://www.cnbc.com/2019/12/20/elon-musks-college-friend-on-why-hes-different-from-everyone-else.html|work=CNBC | access-date=January 8, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214162910/https://www.cnbc.com/2019/12/20/elon-musks-college-friend-on-why-hes-different-from-everyone-else.html|archive-date=December 14, 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ দুবছৰ পাছত তেওঁ পেনছিলভেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাৰ পৰা তেওঁ ১৯৯৭ চনত অৰ্থনীতিবিজ্ঞানত বিএছছি ডিগ্ৰী আৰু পদাৰ্থবিজ্ঞানত বিএ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.mercurynews.com/business/ci_25541448/timeline-elon-musk-accomplishments|title=Timeline: Elon Musk's accomplishments|last=Hull|first=Dana|date=April 11, 2014|access-date=June 11, 2015|work=Mercury News|archive-url=https://web.archive.org/web/20200610102345/https://www.mercurynews.com/2014/04/10/timeline-elon-musks-accomplishments/|archive-date=June 10, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://csq.com/2013/01/elon-musk-patriarchs-and-prodigies/|title=Elon Musk: Patriarchs and Prodigies|year=2013|access-date=June 11, 2015|website=CSQ|publisher=C-Suite Quarterly|last=Zanerhaft|first=Jaron|archive-url=https://web.archive.org/web/20150503210455/http://www.csq.com/2013/01/elon-musk-patriarchs-and-prodigies/|archive-date=May 3, 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=SpaceX, founded by Penn graduate Elon Musk, launches U.S. astronauts into space|url=https://www.thedp.com/article/2020/05/penn-elon-musk-space-x-rocket-launch|last=Meisenzahl|first=Elizabeth|website=thedp.com|access-date=June 1, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807065913/https://www.thedp.com/article/2020/05/penn-elon-musk-space-x-rocket-launch|archive-date=August 7, 2020}}&lt;/ref&gt;

১৯৯৪ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত মাস্কে ছিলিকন ভেলীত দুটা ইন্টাৰশ্বিপ কৰিছিল। এটা আছিল- শক্তি সংৰক্ষণ ষ্টাৰ্টআপ 'পিনাকল ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট'ত, যিয়ে শক্তি সংৰক্ষণৰ বাবে বিদ্যুৎবিশ্লেষ্য উচ্চধাৰকৰ ওপৰত গৱেষণা কৰিছিল। আনটো আছিল- পালো আল্ট' ভিত্তিক ষ্টাৰ্টআপ 'ৰকেট চাইন্স গেমছ'।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2018/07/09/how-internships-helped-elon-musk-figure-out-his-future.html|title=How internships helped Elon Musk figure out his future|website=CNBC | date=July 16, 2018|access-date=December 28, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213526/https://www.cnbc.com/2018/07/09/how-internships-helped-elon-musk-figure-out-his-future.html|archive-date=December 28, 2019 }}&lt;/ref&gt; ১৯৯৫ চনত তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বস্তু বিজ্ঞানত পি এইচ ডি লাভৰ সুযোগ পাইছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 368.&lt;/ref&gt; মাস্কে নেটস্কেপত চাকৰি এটা পাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ সোধা-পোছাৰ কোনো সঁহাৰি নাপালে।&lt;ref name=&quot;arrived&quot;&gt;{{cite news|last=Clifford|first=Catherine|date=June 12, 2018|title=Multi-billionaire Elon Musk: 'I arrived in North America at 17 with $2,000'|url=https://www.cnbc.com/2018/06/12/telsas-elon-musk-tweets-he-arrived-in-north-america-at-17-with-2000.html|work=CNBC | access-date=September 14, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802083529/https://www.cnbc.com/2018/06/12/telsas-elon-musk-tweets-he-arrived-in-north-america-at-17-with-2000.html|archive-date=August 2, 2020}}&lt;/ref&gt; দুদিন পাছতে তেওঁ ষ্টেনফ'ৰ্ডৰ পৰা নাম আঁতৰালে, আৰু পি এই ডিৰ পৰিৱৰ্তে ইণ্টাৰনেট বুমত যোগদান কৰি ইণ্টাৰনেট ষ্টাৰ্টআপ এটা আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্ত ল'লে।&lt;ref&gt;{{cite news|last=Maidment|first=Paul|date=March 15, 2016|title=7 college dropouts who made millions|url=https://www.cnbc.com/2014/11/03/college-dropouts-who-made-millions.html|work=CNBC | access-date=September 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200515143817/https://www.cnbc.com/2014/11/03/college-dropouts-who-made-millions.html|archive-date=May 15, 2020}}&lt;/ref&gt;

== ব্যৱসায়িক কৰ্মজীৱন ==
=== জিপ২ ===
১৯৯৫ চনত মাস্ক্, তেওঁৰ ভাতৃ কিম্বাল, আৰু গ্ৰেগ কৌৰীয়ে এঞ্জেল ইনভেষ্টৰ্ছৰ ধনেৰে ৱেব চফ্টৱেৰ কোম্পানী জিপ২ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।&lt;ref name=&quot;rollingstone20171115&quot;&gt;{{cite news|last1=Strauss|first1=Neil|title=Elon Musk: The Architect of Tomorrow|url=https://www.rollingstone.com/culture/features/elon-musk-inventors-plans-for-outer-space-cars-finding-love-w511747|access-date=November 15, 2017|magazine=Rolling Stone|date=November 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817165150/https://www.rollingstone.com/culture/culture-features/elon-musk-the-architect-of-tomorrow-120850/|archive-date=August 17, 2020}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকে পালো আল্ট'ৰ এটা সৰু ভাড়াঘৰত এই উদ্যোগটো ৰাখিছিল।&lt;ref name=&quot;shower&quot; /&gt; কোম্পানীটোৱে বাতৰি কাকত প্ৰকাশন উদ্যোগৰ বাবে এখন ইণ্টাৰনেট চহৰ নিৰ্দেশিকা প্ৰস্তুত কৰি বিপণন কৰিছিল; য'ত মানচিত্ৰ, দিশ নিৰ্দেশনা আৰু হালধীয়া পৃষ্ঠা আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Entrepreneur of the Year, 2007: Elon Musk |date=December 1, 2007 |first=Max |last=Chafkin |work=Inc. |url=http://www.inc.com/magazine/20071201/entrepreneur-of-the-year-elon-musk.html |access-date=February 22, 2022|archive-date=December 28, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071228171523/http://www.inc.com/magazine/20071201/entrepreneur-of-the-year-elon-musk.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; মাস্কে কয় যে কোম্পানীটো সফল হোৱাৰ আগতে তেওঁ এটা এপাৰ্টমেণ্ট কিনিব পৰা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে এটা অফিচ ভাড়া কৰি চোফাত শুই ৱাইএমচিএত গা ধুইছিল, আৰু এটা কম্পিউটাৰ ভাতৃৰ সৈতে যৌথভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Fox|first=Emily Jane|date=October 21, 2015 |title=How Elon Musk's Mom (and her Twin Sister) Raised the First Family of Tech |url=https://www.vanityfair.com/news/2015/10/elon-musk-family-maye-musk |access-date=March 24, 2022 |magazine=Vanity Fair |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

মাস্কৰ মতে, &quot;দিনত ৱেবছাইটটো সক্ৰিয় হৈ আছিল আৰু মই সপ্তাহৰ সাতোটা দিন গোটেই নিশা ইয়াৰ ক'ডিং কৰি আছিলোঁ।”&lt;ref name=&quot;shower&quot; /&gt; মাস্ক্ ভাতৃদ্বয়ে দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ্ আৰু চিকাগো ট্ৰিবিউনৰ সৈতে চুক্তি লাভ কৰিছিল,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Zip2 Founder Launches 2nd Firm: Readies Financial Supersite. – Free Online Library|url=https://www.thefreelibrary.com/Zip2+Founder+Launches+2nd+Firm:+Readies+Financial+Supersite.-a055603529|access-date=April 12, 2021|website=www.thefreelibrary.com|archive-date=April 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412062317/https://www.thefreelibrary.com/Zip2+Founder+Launches+2nd+Firm:+Readies+Financial+Supersite.-a055603529|url-status=live}}&lt;/ref&gt; আৰু চিটিচাৰ্চৰ সৈতে একত্ৰীকৰণৰ পৰিকল্পনা ত্যাগ কৰিবলৈ পৰিচালনা সমিতিক সৈমান কৰাইছিল।&lt;ref&gt;[[#Kidder|Kidder (2013)]], pp. 224–228.&lt;/ref&gt; অধ্যক্ষ ৰিচ ছ'ৰকিন চিইঅ'ৰ পদতো আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Cooper|first=Charles|title=CitySearch, Zip2 to merge in $300&amp;nbsp;million deal|url=https://www.zdnet.com/article/citysearch-zip2-to-merge-in-300-million-deal/|access-date=March 25, 2021|website=ZDNet|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027131824/https://www.zdnet.com/article/citysearch-zip2-to-merge-in-300-million-deal/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; মাস্কৰ চিইঅ' হোৱাৰ প্ৰচেষ্টা ব'ৰ্ডে বিফল কৰিছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 67.&lt;/ref&gt; ১৯৯৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত কম্পেকে 'জিপ২'ক নগদ ৩০৭ মিলিয়ন ডলাৰত অধিগ্ৰহণ কৰে,&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 14.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.cnet.com/Compaq+buys+Zip2/2100-1023_3-221675.html |title=Compaq buys Zip2 |first=Sandeep |last=Junnarkar |website=CNET |date=February 16, 1999 |access-date=December 13, 2020 |archive-date=October 21, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021004422/http://news.cnet.com/Compaq+buys+Zip2/2100-1023_3-221675.html |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141021004422/http://news.cnet.com/Compaq+buys+Zip2/2100-1023_3-221675.html |archivedate=October 21, 2014 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; আৰু মাস্কে তেওঁৰ ৭ শতাংশ শ্বেয়াৰৰ বাবে ২২ মিলিয়ন ডলাৰ লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|last=Hartmans|first=Matt Weinberger, Avery|title=How billionaire Tesla and SpaceX CEO Elon Musk went from getting bullied as a child to becoming one of the most successful and provocative men in tech|url=https://www.businessinsider.com/the-rise-of-elon-musk-2016-7|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200323155539/https://www.businessinsider.com/the-rise-of-elon-musk-2016-7|archive-date=March 23, 2020|access-date=April 3, 2020|website=Business Insider}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Vance109&quot;&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 109.&lt;/ref&gt;

=== এক্স.কম আৰু পেইপল ===
১৯৯৯ চনত মাস্কে এক্স.কম (X.com) নামৰ এটা অনলাইন বিত্তীয় সেৱা আৰু ই-মেইলযোগে ধন পৰিশোধ কৰা কোম্পানী সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 78.&lt;/ref&gt; ষ্টাৰ্টআপটো আছিল সংঘীয়ভাৱে বীমাকৃত প্ৰাৰম্ভিক অনলাইন বেংকসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ইয়াৰ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাৰম্ভিক মাহকেইটাত ২ লাখতকৈ অধিক গ্ৰাহকে এই সেৱাত যোগদান কৰিছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 84.&lt;/ref&gt; কোম্পানীটোৰ বিনিয়োগকাৰীসকলে মাস্কক অনভিজ্ঞ বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু বছৰৰ শেষলৈকে তেওঁৰ ঠাইত ইনটুইটৰ চিইঅ' বিল হেৰিছক নিযুক্তি দিছিল।&lt;ref name=&quot;vance86&quot;&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 86.&lt;/ref&gt; পিছৰ বছৰত প্ৰতিযোগিতাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ এক্স.কমে অনলাইন বেংক কনফিনিটিৰ সৈতে একত্ৰিত হয়।&lt;ref name=&quot;shower&quot;&gt;{{cite news|last=Huddlestone |first=Tom Jr.|date=June 19, 2018|title=Elon Musk slept on his office couch and 'showered at the YMCA' while starting his first company|url=https://www.cnbc.com/2018/06/19/how-elon-musk-founded-zip2-with-his-brother-kimbal.html|work= CNBC|access-date=September 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200818205314/https://www.cnbc.com/2018/06/19/how-elon-musk-founded-zip2-with-his-brother-kimbal.html|archive-date=August 18, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vance86&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[[#Jackson|Jackson (2004)]], pp. 40, 69, 130, 163.&lt;/ref&gt; মেক্স লেভচিন আৰু পিটাৰ থিয়েলে প্ৰতিষ্ঠা কৰা কনফিনিটিৰ নিজা ধন স্থানান্তৰ সেৱা 'পেইপল' আছিল, যিটো এক্স.কমৰ সেৱাতকৈ অধিক জনপ্ৰিয় আছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 85.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 85–86.&lt;/ref&gt;

একত্ৰিত কোম্পানীটোলৈ মাস্ক্ চিইঅ’ হিচাপে ঘূৰি আহে। মাস্কে ইউনিক্সতকৈ মাইক্ৰ'ছফ্ট চফ্টৱেৰক পছন্দ কৰাৰ বাবে কোম্পানীটোত বিভাজনৰ সৃষ্টি হয় আৰু থিয়েলে পদত্যাগ কৰে।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 86–87.&lt;/ref&gt; ফলস্বৰূপে প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু এক সংহত ব্যৱসায়িক আৰ্হিৰ অভাৱত ব'ৰ্ডে মাস্কক বহিষ্কাৰ কৰে আৰু ২০০০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত তেওঁৰ ঠাইত থিয়েলক নিযুক্তি দিয়ে।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 87–88.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=The PayPal Mafia |url=http://fortune.com/2007/11/13/paypal-mafia/ |website=Fortune |access-date=July 4, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20170523114437/http://fortune.com/2007/11/13/paypal-mafia/|archive-date=May 23, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vance89&quot;&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], p. 89.&lt;/ref&gt; থিয়েলৰ অধীনত কোম্পানীটোৱে পেইপল সেৱাত মনোনিৱেশ কৰে আৰু ২০০১ চনত পেইপলৰ নাম সলনি কৰে।&lt;ref name=&quot;vance89&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/86432398-4897-11e4-9d04-00144feab7de|title=Timeline: The rise of PayPal|newspaper=Financial Times|date=September 30, 2014|access-date=April 3, 2020|archive-date=June 22, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622163106/https://www.ft.com/content/86432398-4897-11e4-9d04-00144feab7de|url-status=live|last1=Odell|first1=Mark}}&lt;/ref&gt; ২০০২ চনত ইবে'য়ে (eBay) পেইপলক ১.৫ বিলিয়ন ডলাৰৰ ষ্টকত অধিগ্ৰহণ কৰে। ১১.৭২% শ্বেয়াৰেৰে সৈতে সৰ্ববৃহৎ অংশীদাৰী হিচাপে মাস্কে ইয়াৰ পৰা ১৭৫.৮ মিলিয়ন ডলাৰ লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1103415/000091205702009834/a2073071z10-k405.htm |publisher=PayPal |title=SEC 10-K |date=December 31, 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20200825231531/https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1103415/000091205702009834/a2073071z10-k405.htm|archive-date=August 25, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 116.&lt;/ref&gt; ২০১৭ চনত মাস্কে পেইপলৰ পৰা এক অজ্ঞাত পৰিমাণৰ ধনৰ বিনিময়ত X.com ডমেইনটো ক্ৰয় কৰিছিল। ইয়াৰ আঁৰৰ কাৰণ হিচাপে মাস্কে ডমেইনটোৰ লগত আৱেগ জড়িত হৈ থকা বুলি কৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://qz.com/1026167/elon-musk-just-bought-x-com-the-domain-he-once-owned-from-paypal/|title=Elon Musk bought a web domain worth millions with &quot;sentimental value&quot; to him|last=Huang|first=Echo|website=Quartz|access-date=April 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625174509/https://qz.com/1026167/elon-musk-just-bought-x-com-the-domain-he-once-owned-from-paypal/|archive-date=June 25, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Statt|first=Nick|date=July 10, 2017|title=Elon Musk now owns X.com, the defunct domain of his second startup|url=https://www.theverge.com/2017/7/10/15949862/elon-musk-x-com-paypal-tesla-spacex-domain-name|work=The Verge | access-date=September 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625193958/https://www.theverge.com/2017/7/10/15949862/elon-musk-x-com-paypal-tesla-spacex-domain-name|archive-date=June 25, 2020}}&lt;/ref&gt;

=== স্পেচএক্স্ ===
[[File:SpaceX CEO Elon Musk visits N&amp;NC and AFSPC (190416-F-ZZ999-006) (cropped).jpg|thumb|left|upright|alt=Musk, dressed in a suit, holds a metal model of the Starship| ২০১৯ চনত মাস্কে নোৰাড আৰু বায়ুসেনাৰ মহাকাশ কমাণ্ডক স্পেচএক্স ষ্টাৰশ্বিপৰ পৰিকল্পিত সামৰ্থ্যৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিছে]]
২০০১ চনত মাস্কে অলাভজনক 'মংগলগ্ৰহ সমাজ'ৰ (মাৰ্চ চ'ছাইটি) সৈতে জড়িত হৈ পৰিছিল। মংগল গ্ৰহত উদ্ভিদৰ বাবে এটা বৃদ্ধি-কক্ষ স্থাপনৰ পৰিকল্পনাৰ পৰা তেওঁ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল আৰু নিজেই প্ৰকল্পটোৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছিল।&lt;ref&gt;[[#Vance|Vance (2015)]], pp. 99, 102—103.&lt;/ref&gt; ২০০১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাস্কে জিম কেণ্ট্ৰেল আৰু মাইক গ্ৰীফিনৰ সৈতে মস্কোলৈ গৈ নৱীকৃত আন্তঃমহাদেশীয় বেলিষ্টিক মিছাইল (আইচিবিএম) ক্ৰয় কৰে যিয়ে সেউজ গৃহৰ যন্ত্ৰভাৰসমূহ (পে'লোড) মহাকাশলৈ পঠিয়াব পাৰে। তেওঁ এন পি অ’ লাভ’চকিন আৰু কছমোট্ৰাছ নামৰ কোম্পানীকেইটা সাক্ষাৎ কৰে। কিন্তু মাস্কক দেখিবলৈ এজন ন-শিকাৰু যেন লাগিছিল আৰু ৰাছিয়াৰ এজন মুখ্য ডিজাইনাৰে আনকি তেওঁক থু পেলাইছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

দলটো খালী হাতে আমেৰিকালৈ উভতি আহিল। ২০০২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত দলটোৱে তিনিটা আইচিবিএম বিচাৰি ৰাছিয়ালৈ উভতি যায়। কচমোট্ৰাছৰ সৈতে তেওঁলোকৰ আন এখন বৈঠক হৈছিল আৰু তেওঁলোকক ৮০ লাখ ডলাৰত এটা ৰকেটৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল, যিটো মাস্কে নাকচ কৰিছিল। মাস্কে ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে এটা কোম্পানী আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয় যিয়ে সুলভ মূল্যৰ ৰকেট নিৰ্মাণ কৰিব পাৰে।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.bloomberg.com/graphics/2015-elon-musk-spacex/ |title=Elon Musk's space dream almost killed Tesla |date=May 14, 2015 |access-date=June 7, 2015 |website=Bloomberg L.P. |last=Vance |first=Ashlee |archive-date=February 23, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170223011256/https://www.bloomberg.com/graphics/2015-elon-musk-spacex/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; পূৰ্বৰ ব্যৱসায়িক লাভৰ পৰা ১০০ মিলিয়ন ডলাৰ খটুৱাই মাস্কে ২০০২ চনৰ মে' মাহত স্পেচ এক্সপ্ল'ৰেচন টেকন'লজিছ কৰ্প'ৰেচন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2006/02/05/business/yourmoney/05rocket.html |title=A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before |date=February 5, 2006 |first=Leslie |last=Wayne |work=The New York Times | access-date=February 16, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412130718/https://www.nytimes.com/2006/02/05/business/yourmoney/a-bold-plan-to-go-where-men-have-gone-before.html|archive-date=April 12, 2020}}&lt;/ref&gt; বাণিজ্যিকভাৱে ইয়াৰ চমু নাম স্পেচএক্স্ (SpaceX)।&lt;ref&gt;{{citation |title=California Business Search (C2414622 – Space Exploration Technologies Corp) |url=https://businesssearch.sos.ca.gov/ |access-date=December 13, 2020 |archive-date=February 23, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180223134214/https://businesssearch.sos.ca.gov/ |url-status=live |archivedate=February 23, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180223134214/https://businesssearch.sos.ca.gov/ }}&lt;/ref&gt; ২০২১ চনলৈকে তেওঁ কোম্পানীটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হৈ আছে আৰু মুখ্য অভিযন্তাৰ উপাধিও তেওঁৰ নামত আছে।&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Koren |first1=Marina |title=Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing |url=https://www.theatlantic.com/science/archive/2021/05/elon-musk-spacex-starship-launch/618781/ |work=The Atlantic |date=May 6, 2021}}&lt;/ref&gt;

২০০৬ চনত স্পেচএক্সে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ফেলকন ১ ৰকেট উৎক্ষেপণৰ চেষ্টা কৰে। যদিও ৰকেটটোৱে পৃথিৱীৰ কক্ষপথত উপনীত হ'ব নোৱাৰিলে, সেই বছৰৰ শেষৰ ফালে [[নাছা|নাছাই]] ইয়াক বাণিজ্যিক কক্ষীয় পৰিবহণ সেৱা কাৰ্যসূচীৰ চুক্তি প্ৰদান কৰে। পুনৰ দুটা প্ৰচেষ্টা ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত, মাস্কৰ ইমানেই মানসিক চাপৰ সৃষ্টি হৈছিল যে তেওঁ &quot;দুঃস্বপ্নৰ পৰা জাগি উঠিছিল, চিঞৰিছিল আৰু শাৰীৰিক বিষত পৰিছিল&quot; বুলি জানিব পৰা গৈছে। স্পেচএক্সে ২০০৮ চনত ফেলকন ১ক কক্ষপথলৈ প্ৰেৰণ কৰাত সফল হয়, যাৰ ফলত ই তেনে কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা প্ৰথমখন ব্যক্তিগত তৰল-ইন্ধন ব্যৱহৃত ৰকেট হিচাপে পৰিণত হয়। সেই বছৰৰ শেষৰ ফালে স্পেচএক্সে নাছাৰ পৰা ১৬ বিলিয়ন ডলাৰৰ বাণিজ্যিক পুনৰযোগান সেৱা কাৰ্যসূচীৰ চুক্তি লাভ কৰে। এই চুক্তি আছিল- ২০১১ চনত স্পেচ শ্বাটলে অৱসৰ লোৱাৰ পাছত তাৰ ঠাইত ফেলকন ৯ ৰকেট আৰু ড্ৰেগন মহাকাশযানৰ জৰিয়তে [[আন্তৰ্জাতিক মহাকাশ কেন্দ্ৰ|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ কেন্দ্ৰলৈ]] যাবলগীয়া ১২ টা উৰণৰ বাবে। ২০১২ চনত ড্ৰেগন বাহনখন আই এছ এছত গৈ উপনীত হয়। কোনো ব্যক্তিগত উদ্যোগৰ জৰিয়তে আই এছ এছলৈ যোৱাৰ উদাহৰণ এয়াই প্ৰথম।

পুনৰ ব্যৱহাৰযোগ্য ৰকেটৰ লক্ষ্যৰ দিশত কাম কৰি ২০১৫ চনত স্পেচএক্সে ফেলকন ৯ৰ প্ৰথম পৰ্যায় সফলতাৰে অৱতৰণ কৰে। পিছলৈ ইয়াক এটা স্বশাসিত মহাকাশবন্দৰ ড্ৰ'ন জাহাজত অৱতৰণ কৰা হয়, যিটো এক সাগৰভিত্তিক পুনৰুদ্ধাৰ মঞ্চ। ২০১৮ চনত স্পেচএক্সে ''ফেলকন হেভি'' উৎক্ষেপণ কৰে। ইয়াৰ উদ্বোধনী অভিযানত মাস্কৰ ব্যক্তিগত ''টেছলা ৰ'ডষ্টাৰ'' বাহনখন নকল যন্ত্ৰভাৰ হিচাপে লৈ গৈছিল। ২০১৭ চনত স্পেচএক্সে ইয়াৰ পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ উৎক্ষেপণ বাহন আৰু মহাকাশযান ব্যৱস্থা, বিগ ফেলকন ৰকেট উন্মোচন কৰে, যাৰ নাম পাছলৈ সলনি কৰি ''ষ্টাৰশ্বিপ'' ৰখা হয়। ষ্টাৰশ্বিপে স্পেচএক্সৰ পূৰ্বৰ সকলো উৎক্ষেপকৰ ক্ষমতাক একেলগে সমৰ্থন কৰিব। ২০১৮ চনত স্পেচএক্সে ২০২৩ চনৰ পৰিকল্পিত চন্দ্ৰ প্ৰদক্ষিণ অভিযান ঘোষণা কৰে। এই ব্যক্তিগত উৰণৰ নাম ৰখা হৈছিল ''ডিয়াৰমুন প্ৰজেক্ট''। ২০২০ চনত স্পেচএক্সে ডেমো-২ নামৰ ইয়াৰ প্ৰথমখন মানৱবাহী উৰণ অভিযান আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে স্পেচএক্স্ এজন ব্যক্তিক কক্ষপথত স্থাপন কৰোৱা আৰু আই এছ এছত মানৱবাহী মহাকাশযান নমোৱা প্ৰথমটো ব্যক্তিগত কোম্পানী হিচাপে পৰিগণিত হয়।

২০১৫ চনত স্পেচএক্সে কৃত্ৰিম উপগ্ৰহযোগে ইণ্টাৰনেট ব্যৱস্থাৰ যোগান ধৰিবলৈ নিম্ন কক্ষীয় কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ [[ষ্টাৰলিংক]]ৰ বিকাশ আৰম্ভ কৰিছিল। ২০১৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াৰ প্ৰথম দুটা আৰ্হি উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ কৰা হৈছিল। ২০১৯ চনৰ মে' মাহত প্ৰথম ৬০টা কাৰ্যক্ষম উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ কৰাৰ লগে লগে নক্ষত্ৰমণ্ডলৰ বৃহৎ অংশ এটা সম্পূৰ্ণ হৈছিল। নক্ষত্ৰমণ্ডলটোৰ চানেকি, নিৰ্মাণ আৰু নিয়োগৰ বাবে দশকজোৰা প্ৰকল্পটোৰ মুঠ ব্যয় স্পেচএক্সে প্ৰায় ১০ বিলিয়ন ডলাৰ হ'ব বুলি অনুমান কৰিছে। 

জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীসকলে কোম্পানীটোক সমালোচনা কৰি কৈছে যে ষ্টাৰলিংকৰ উপগ্ৰহসমূহে আকাশখন ছানি ধৰিছে, আৰু বিশেষজ্ঞসকলে যুক্তি দিছে যে ইয়াৰ ফলত মহাকাশত সংঘৰ্ষ আৰু বিপদ হোৱাৰ আশংকা আছে। মাস্কে এই সমালোচনাক নাকচ কৰি কৈছে যে উপগ্ৰহৰ কোনো প্ৰভাৱ নপৰে আৰু “মহাকাশ অত্যন্ত বিশাল, আৰু উপগ্ৰহবোৰ অতি ক্ষুদ্ৰ।”

===ছ'লাৰচিটি===
মাস্কৰ খুলশালীয়েক লিণ্ডন আৰু পিটাৰ ৰাইভে ২০০৬ চনত যুটীয়াভাৱে ছ'লাৰচিটি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। কোম্পানীটোৰ বাবে প্ৰাৰম্ভিক ধাৰণা আৰু বিত্তীয় মূলধন মাস্কে যোগান কৰিছিল। ২০১৩ চনলৈকে ছ'লাৰচিটি আমেৰিকাৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম সৌৰশক্তি ব্যৱস্থা প্ৰদানকাৰী কোম্পানী আছিল। ২০১৪ চনত মাস্কে নিউয়ৰ্কৰ বাফেলোত ছ'লাৰচিটিৰ এটা উন্নত উৎপাদন কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণৰ ধাৰণাটো প্ৰচাৰ কৰে, যিটো আমেৰিকাৰ সৰ্ববৃহৎ সৌৰ প্ৰকল্পৰ আকাৰৰ তিনিগুণ। ২০১৪ চনত এই কাৰখানাটোৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হয় আৰু ২০১৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। ২০২০ চনৰ আৰম্ভণিলৈকে ই পেনাচনিকৰ সৈতে যৌথ উদ্যোগ হিচাপে কাম কৰিছিল। ২০১৬ চনত টেছলাই ২ বিলিয়ন ডলাৰতকৈ অধিক মূল্যত ছ’লাৰচিটিক অধিগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু 'টেছলা এনাৰ্জী' সৃষ্টি কৰিবলৈ ইয়াক বেটাৰী শক্তি সংৰক্ষণ সামগ্ৰী বিভাগৰ সৈতে একত্ৰিত কৰিছিল।

===দ্য ব'ৰিং কোম্পানী===
২০১৬ চনত মাস্কে সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে ''দ্য বৰিং'' কোম্পানী প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০১৭ চনৰ আৰম্ভণিতে কোম্পানীটোৱে নিয়ন্ত্ৰণকাৰী সংস্থাসমূহৰ সৈতে আলোচনা আৰম্ভ কৰে আৰু স্পেচএক্সৰ চৌহদত ৩০ ফুট (৯.১ মিটাৰ) বহল, ৫০ ফুট (১৫ মিটাৰ) দীঘল, আৰু ১৫ ফুট (৪.৬ মিটাৰ) গভীৰ &quot;পৰীক্ষামূলক খাদ&quot; নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে। কাৰণ স্পেচএক্সৰ কাৰ্যালয়সমূহৰ বাবে কোনো অনুমতি পত্ৰৰ প্ৰয়োজন নাছিল। ২০২১ চনৰ আৰম্ভণিতে লাছ ভেগাছ কনভেনচন চেণ্টাৰৰ তলৰ এটা সুৰংগ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ কৰা হয়। স্থানীয় বিষয়াসকলে সুৰংগ ব্যৱস্থাটোৰ অধিক সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে অনুমোদন জনাইছে। 

বিপণন আৰু প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্যে ২০১৮ চনত দ্য বৰিং কোম্পানীয়ে ২০০০ টা অভিনৱ ফ্লেমথ্ৰ'ৱাৰ (জুইৰে আক্ৰমণ কৰা অস্ত্ৰ) বিক্ৰী কৰে। এই ধাৰণাটো, আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ফ্লেমথ্ৰ’ৱাৰৰ ধাৰণাটোৰ প্ৰতি তেওঁৰ আকৰ্ষণ মেল ব্ৰুকছৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ''স্পেচবলছ্'' (১৯৮৭) ছবিখনৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।

==ব্যক্তিগত জীৱন==
একবিংশ শতিকাৰ প্ৰথমটো দশকৰ আৰম্ভণিৰে পৰা ২০২০ চনৰ শেষলৈকে মাস্কে কেলিফৰ্ণিয়াত বাস কৰিছিল, য'ত টেছলা আৰু স্পেচএক্স প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এতিয়াও তাত তেওঁলোকৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত। ২০২০ চনত তেওঁ টেক্সাছলৈ গুচি যায়। তেওঁ কয় যে কেলিফৰ্ণিয়াই ইয়াৰ অৰ্থনৈতিক সফলতাৰ সৈতে &quot;আত্মসন্তুষ্টি&quot; লভিবলৈ লৈছে। 

২০২১ চনৰ মে' মাহত ''চেটাৰ্ডে নাইট লাইভ'' আয়োজন কৰাৰ সময়ত মাস্কে কয় যে তেওঁৰ ''এছপাৰগাৰ চিনড্ৰম'' (স্বপ্নবিভোৰতাত ভুগি থকা এবিধ ৰোগ) আছে। বিবিচিয়ে লিখিছিল, &quot;মিষ্টাৰ মাস্কে তেওঁৰ এই অৱস্থাৰ বিষয়ে এয়াই হয়তো প্ৰথমবাৰ কৈছে।&quot;

===বিবাহ, সম্পৰ্ক, আৰু সন্তান===
কুইনছ্ বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়ত মাস্কে তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী জাষ্টিন উইলছনক লগ পায় আৰু ২০০০ চনত তেওঁলোকৰ বিয়া হয়। জাষ্টিন এগৰাকী কানাডিয়ান। ২০০০ চনত [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা|দক্ষিণ আফ্ৰিকাত]] ছুটীত থকাৰ সময়ত তেওঁ মেলেৰিয়াত আক্ৰান্ত হৈছিল আৰু প্ৰায় মৃত্যুমুখত পৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তানৰ মাত্ৰ ১০ সপ্তাহ বয়সত ''আকস্মিক শিশু মৃত্যুৰ চিনড্ৰম'' (SIDS) ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত দম্পতীহালে পৰিয়ালটোক আগুৱাই নিবলৈ আইভিএফ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ২০০৪ চনত তেওঁলোকৰ যমজ সন্তান জন্ম হয় আৰু ২০০৬ চনত একেলগে তিনিটা সন্তান জন্ম হয়। ২০০৮ চনত দম্পতীহালৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয় আৰু তেওঁলোকৰ সন্তানক তত্ত্বাৱধানৰ দায়িত্ব ভগাই লয়। ২০২২ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁলোকৰ এজন সন্তানে তেওঁৰ লিংগ পৰিচয় প্ৰতিফলিত কৰিবলৈ, আৰু জৈৱিক পিতৃ মাস্কৰ সৈতে কোনো সম্বন্ধ ৰাখিব নিবিচৰা বাবে তেওঁৰ নাম সলনি কৰিবলৈ অনুৰোধ দাখিল কৰে।

২০০৮ চনত মাস্কে ইংৰাজ অভিনেত্ৰী তালুলা ৰাইলীৰ সৈতে সময় কটাবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০১০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত স্কটলেণ্ডৰ ডৰ্নক কেথেড্ৰেলত তেওঁলোকৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। ২০১২ চনত তেওঁ ৰাইলীৰ পৰা বিবাহ বিচ্ছেদৰ কথা ঘোষণা কৰে। ২০১৩ চনত মাস্ক্ আৰু ৰাইলেৰ পুনৰ বিবাহ হয়। ২০১৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ ৰাইলীৰ পৰা দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে বিবাহ বিচ্ছেদৰ বাবে আবেদন জনায়; কিন্তু পিছলৈ এই আৱেদন প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়। ২০১৬ চনত দ্বিতীয়টো বিবাহ বিচ্ছেদ চূড়ান্ত কৰা হয়। তাৰ পিছত মাস্কে ২০১৭ চনত কেইবামাহো এম্বাৰ হাৰ্ডক লগ কৰিবলৈ  যায়। তেওঁ ২০১২ চনৰ পৰা এম্বাৰ হাৰ্ডৰ সৈতে লাগি আছিল বুলি খবৰত প্ৰকাশ পাইছে। পিছলৈ জনি ডিপে অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল যে হাৰ্ড জনি ডিপৰ সৈতে বৈবাহিক সম্বন্ধত থকাৰ পিছতো মাস্কে সম্পৰ্ক চলাই ৰাখিছে। মাস্ক আৰু হাৰ্ড- দুয়োৱে এই সম্পৰ্কক অস্বীকাৰ কৰিছিল।

২০১৮ চনত মাস্ক্ আৰু কানাডাৰ সংগীতজ্ঞ গ্ৰাইমছে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁলোকে ৰোমাণ্টিক মিলন চলাই ৰাখিছিল। ২০২০ চনৰ মে' মাহত গ্ৰাইমছে তেওঁলোকৰ পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিয়ে। মাস্ক্ আৰু গ্ৰাইমছৰ মতে সন্তানটোৰ নাম আছিল &quot;X Æ A-12&quot;; কিন্তু এই নামটোৱে কেলিফৰ্ণিয়াৰ নিয়ম উলংঘা কৰিলেহেঁতেন কাৰণ ইয়াত আধুনিক ইংৰাজী বৰ্ণমালাত নথকা আখৰ আছিল। তাৰ পিছত ইয়াক &quot;X Æ A-Xii&quot; লৈ সলনি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত অধিক বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হয়, কিয়নো Æ টো আধুনিক ইংৰাজী বৰ্ণমালাত নথকা এটা আখৰ। অৱশেষত শিশুটিৰ নাম &quot;X AE A-XII&quot; মাস্ক্ হিচাপে চূড়ান্ত কৰা হয়। ইয়াত প্ৰথম নাম &quot;X&quot;, মধ্য নাম &quot;AE A-XII&quot; আৰু উপাধি &quot;মাস্ক্&quot;। মাস্কে ২০২১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দম্পতীহাল “অৰ্ধ-বিচ্ছিন্ন” হোৱাৰ বাতৰি নিশ্চিত কৰিছিল। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত টাইমৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ কয় যে তেওঁ অবিবাহিত। ২০২২ চনৰ মাৰ্চ মাহত গ্ৰাইমছে মাস্কৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে কৈছিল: “মই হয়তো তেওঁক মোৰ বয়ফ্ৰেণ্ড্ বুলি ক’ম, কিন্তু আমি অতি পৰিৱৰ্তনশীল।” তেওঁ আৰু প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁলোকৰ প্ৰথম কন্যাৰ জন্ম ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ভেৰোনীয়া মাতৃৰ জৰিয়তে হৈছিল। সেই মাহৰ শেষৰ ফালে গ্ৰাইমছে টুইট কৰি কয় যে তেওঁ আৰু মাস্কৰ মাজত পুনৰ বিচ্ছেদ ঘটিছে- “কিন্তু তেওঁ মোৰ শ্ৰেষ্ঠ বন্ধু আৰু মোৰ জীৱনৰ প্ৰেম”।

==তথ্য সূত্ৰ==
{{Reflist|2}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
{{Authority control}}

[[শ্ৰেণী:ৰয়েল ছ'ছাইটিৰ সদস্য]]
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:কানাডাৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ব্যৱসায়ী]]
[[শ্ৰেণী:অভিযন্তা]]</text>
      <sha1>pkbu4ol3u0tw3n1afft1ml72dy39t2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>টাই জাতি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51237</id>
    <revision>
      <id>649589</id>
      <parentid>616573</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11390" sha1="687qwkdk4wx06b2pw57rtlhaq9y1cee" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
|image=
|caption=
| group =টাই জাতি
&lt;Br&gt;𑜄𑜐𑜫: (Tai) 
| poptime =
| popplace =দক্ষিণ পূব এছিয়া&lt;br&gt;[[চীন|দক্ষিণ চীন]] (দাই জনগোষ্ঠী , ঝুৱাঙ জনগোষ্ঠী) &lt;br&gt; [[ম্যানমাৰ]] (শান জনগোষ্ঠী) &lt;br&gt;[[লাওছ]] টাই লাও&lt;br&gt;[[থাইলেণ্ড]] থাই বা চিয়াম,টাই দাম,ঈশান লাও&lt;br&gt;[[ভিয়েটনাম]]&lt;br&gt;[[উত্তৰ-পূব ভাৰত]] ([[আহোম]],[[মটক]],[[খামটি]],[[ফাকে]],[[আইটন]], [[টুৰুঙ]], [[খাময়াঙ]])
| langs = [[টাই ভাষা]]
| rels = [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]],[[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্ম]],টাই জনগোষ্ঠীয় ধৰ্ম,[[হিন্দু ধৰ্ম]],প্ৰকৃতিৰ উপাসনা,শামান
| related =বাঈ য়ুই,হান,ঝুৱাঙ 
}}
'''টাই জাতি''' বা '''ফান-টাই''' ({{Lang-aho|𑜄𑜐𑜫:}}[[চীনা ভাষা|চীনা]]:台语民族; [[:en:Dai_people|''দাই জাতি'']] ,[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]:''আহোম/নৰা,'' [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]:Tai People) হ'ল এটা জাতি যি বৰ্তমান বা অতীতত [[টাই ভাষা]] ব্যৱহাৰ কৰিছিল। সৰ্বমুঠ ৯৩ মিলিয়ন জনসংখ্যাৰে আটাইতকৈ ডাঙৰ জনগোষ্ঠীৰ সমূহ টাই জাতিত [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই-আহোম]], [[টাই-য়াই জনগোষ্ঠী|টাই-য়াই]], ঈশান, [[লাও জনগোষ্ঠী|লাও]], থাই, [[মটক]], [[খামটি জনগোষ্ঠী|খামটি]], [[ফাকে জনগোষ্ঠী|ফাকে]], [[আইটন জনগোষ্ঠী|আইটন]], [[টুৰুঙ জনগোষ্ঠী|টুৰুঙ]], [[খাময়াঙ জনগোষ্ঠী|খাময়াঙ]], উত্তৰপৰীয়া থাইৰ দৰে বহু জনগোষ্ঠী সোমাই আছে। টাই সকলক দক্ষিণ [[চীন]], দক্ষিণ পূব এছিয়া আৰু [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূব ভাৰতত]] বসতি স্থাপন কৰিছিল। আজিও তেওঁলোকৰ মাজত সাংস্কৃতিক, সাহিত্যিক আৰু ভাষিক সাদৃশ্য দেখা যায়।

== ইতিহাস ==
টাই সকলৰ চীনৰ গুৱাংচি নামৰ ঠাই খনৰ পৰা দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে আঠৰ পৰা দহ শতিকাত চীন দেশৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰিছিল আৰু উত্তৰ ভিয়েটনামৰ পৰা মূল দক্ষিণ পূব এছিয়াৰ এলেকাত বিয়পি পৰিছিল।&lt;ref&gt;MANUSYA - the journal of humanities 47-64&lt;/ref&gt;

== ভাষা ==
টাই লোক সকলে মূলতঃ টাই ক্ৰাদাই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। চীনদেশত এই ভাষা সমূহৰ বিভিন্নতাৰ পৰা বুজা যায় যে ইয়াৰ মূল প্ৰাৰম্ভনি দক্ষিণ চীনত হৈছিল।&lt;ref&gt;Chamberlain 2016&lt;/ref&gt; টাই ক্ৰাদাই ভাষী লোকসকলৰ একত্ৰীকৰণ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বাদশ শতিকাত চীনৰ চাং আৰু ছ্যু-ফিফদম সাম্ৰাজ্যৰ গঠনৰ সময়ত হৈছিল।&lt;ref&gt;Chamberlain 2016&lt;/ref&gt; ক্ৰা আৰু লাই সকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টাদশ শতিকাত দক্ষিণৰ দিশত ছ্যু সাম্ৰাজ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। ক্ৰা আৰু লাই সকলৰে এটা ঠাল বি-টাই সকলে পূবৰ উপত্যকালৈ প্ৰব্ৰজন কৰি য়ু সাম্ৰাজ্য গঢ়ে।&lt;ref&gt;Chamberlain, James R.(2016)&quot;kra-Dai and the proto history of South China and Vietnam&quot;, Journal of the Siam society,104: 27-77&lt;/ref&gt; ৩৩৩ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত য়ু সাম্ৰাজ্যৰ পতন ঘটে। তাৰ পাছত তেওঁলোকে দক্ষিণ আৰু পূব চীনলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে সেই ঠাইখিনিক বৰ্তমান গুৱাঙচি,উত্তৰ ভিয়েটনাম আৰু গুইঝাও বুলি জনা যায় আৰু তাত তেওঁলোকে লু য়ুই(মুখ্য দক্ষিণ পশ্চিম টাই) আৰু চি আও(উত্তৰপৰীয়া টাই) এই দুটা টাই জনগোষ্ঠীৰ গঠন কৰে।&lt;ref&gt;Chamberlain 2016&lt;/ref&gt;

== টাই সমাজ ব্যৱস্থা ==
টাই সকলৰ সমাজ ব্যৱস্থা চীনা সমাজ ব্যৱস্থাতকৈ অলপ বেলেগ হয়।&lt;ref&gt;Holam, David (2014)&quot;A layer of of Chinese Reading in the traditional Zhuang Scripts&quot;, Bulletin of the museum of far Eastern Antiquities 1-45&lt;/ref&gt;তেওঁলোকে শালি খেতিৰ ব্যৱহাৰ কৰে বাবে নদী কেন্দ্ৰিক কৰি নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ বিস্তাৰ কৰে। তেওঁলোকে কেইবাটাও চুবুৰী মিলি নদী কেন্দ্ৰিক গাঁও এখনক বান বুলি কয় আৰু কেইবাখনো বান মিলি লৈ এখন মৌঙ স্থাপন কৰে। 

== দক্ষিণ-পশ্চিম টাই সকলৰ তালিকা ==
===উত্তৰপৰীয়া টাই শাখা===
*টাই আহোম
*শান
*টাই য়ু
*টাই নোৱা
*টাই হংজিন
*টাই খামতি
*টাই খাময়াং
*টাই ফাকে
*টাই আইটন
*টাই তুৰোং
*টাই লেইং
*চাপা

===চিয়াং চায়েন শাখা===
*থাই
*উত্তৰপৰীয়া থাই
*লাও 
*টাই ডেং
*টাই ডন
*টাই হাং তন
*টাই লু
*টাই দাম
*খুন
*ফুৱান
*থাই চং
*তেঈ তেক

===দক্ষিণপৰীয়া শাখা===
*দক্ষিণপৰীয়া থাই

== অইন টাই জনগোষ্ঠী আৰু ভাষাসমূহ ==
*'''বাজিয়া''' চীনৰ [[য়ুন্নান]] প্ৰদেশৰ মেঙা,মেং-হাই আৰু মেংকাং অঞ্চলত টাই লু জনগোষ্ঠীৰ লগত সাদৃশ্য থকা ১১৬০ জন সদস্য থকা সৰু টাই জনগোষ্ঠী এটা বাস কৰে যি '''বাজীয়া''' নামৰ টাই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। সৰ্বমুঠ ১৪খন গাঁৱত বিয়পি থকা টাই জনগোষ্ঠীটোক চীনৰ চৰকাৰে '''বুলাং জনগোষ্ঠী''' নামকৰণ কৰি স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। 
*'''টাই বেং''' প্ৰায় ১০,০০০ ত কৈ অধিক জনসংখ্যা বিশিষ্ট টাই বেং সকল চীনৰ [[য়ুন্নান]] আৰু বাৰ্মাৰ শান প্ৰদেশত বাস কৰে। তেওঁলোক চীন-বাৰ্মা সীমান্তৰ ৰুইলি অংশটো দেখা যায়। 

==প্ৰবাসী==
===এছিয়াৰ বিভিন্ন অংশত===
এছিয়াৰ বিভিন্ন ঠাই যেনে জাপান,তাইৱান ,সংযুক্ত আৰব আদি দেশত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ থাই সমূদায় পোৱা যায়। 
===উত্তৰ আমেৰিকাৰ টাই সকল===
আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত থাই, লাও,টাই কাও, ঈশান,লু,ফু টাই, টাই দাম,তেঈ আৰু শান জনগোষ্ঠীৰ লোক পোৱা যায়। কানাডাটো যথেষ্ট সংখ্যক থাই আৰু লাও বাস কৰে। 
===ইউৰোপৰ টাই===
ফ্ৰান্স,জাৰ্মানী আৰু স্বীজাৰলেণ্ডৰ লাও,আইছলেণ্ড আৰু ইংলেণ্ডৰ ঈশান ,ফিনলেণ্ড,নৰৱে আৰু আইছলেণ্ডৰ থাই , ফ্ৰান্সৰ টাই দাম আৰু তেঈ আৰু য়ুনাইটেড কিংদমৰ দক্ষিণ থাইসকল হল ইউৰোপৰ প্ৰভাৱশালী টাই জনগোষ্ঠী। 
===ওচেনিয়াৰ থাই===
যথেষ্ট সংখ্যক থাই অষ্ট্ৰেলিয়াত আৰু নিউজিলেণ্ডত যথেষ্ট সংখ্যক উত্তৰপৰীয়া থাই বসবাস কৰে। 
===আৰ্জেণ্টিনাৰ লাও===
শৰণাৰ্থী হিচাপে যথেষ্ট সংখ্যক লাও আৰু মং জনগোষ্ঠীয় বাসিন্দা আৰ্জেণ্টিনালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছে।

==উত্তৰ পূৱৰ টাই জনগোষ্ঠীৰ তালিকা==
উত্তৰপূব ভাৰতৰ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] তালিকা তলত দিয়া ধৰণৰ-
*[[আহোম জনগোষ্ঠী]]
*[[ফাকে জনগোষ্ঠী]]
*[[খামটি জনগোষ্ঠী]]
*[[আইটন জনগোষ্ঠী]]
*[[খাময়াঙ জনগোষ্ঠী]]
*[[টুৰুঙ জনগোষ্ঠী]]

==লগতে চাওক==
*[[আহোম]]

==তথ্য সংগ্ৰহ== 
{{Reflist}} 
[[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]]
[[শ্ৰেণী:সামাজিক সম্প্ৰদায়]]
[[শ্ৰেণী:টাই জাতি]]</text>
      <sha1>687qwkdk4wx06b2pw57rtlhaq9y1cee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বাৰ ভূঞা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52365</id>
    <revision>
      <id>649669</id>
      <parentid>648934</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:10:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ananya Taye</username>
        <id>28065</id>
      </contributor>
      <comment>spell fix</comment>
      <origin>649669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60796" sha1="b1n9gsnicjar9nf4ycjc98ib2is41lq" xml:space="preserve">'''বাৰ ভূঞা''' মধ্যযুগীয় [[অসম]] আৰু বংগৰ এচাম শাসনকৰ্তা আৰু জমিদাৰ আছিল। ভূঞাৰ অৰ্থ ভূঁই বা ভূমিৰ অধিকাৰী। তেওঁলোকে আনৰ পৰা প্ৰায় স্বাধীনতা বজাই ৰাখি নিজ মাজতে গোট কৰিছিল। এই ভূপতিসকল কোনো বিশেষ জনগোষ্ঠী, ধৰ্ম বা জাতিৰ নাছিল।&lt;ref name=&quot;Nath 1989 21&quot;&gt;{{harv|Nath|1989|p=21}}&lt;/ref&gt;

বাহিৰা শক্তিয়ে আক্ৰমণ কৰিলে তেওঁলোকে সাধাৰণতে একেলগে তাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ কৰিছিল। শান্তিৰ সময়ত সকলোৱে নিজা নিজা সাৰ্বভৌমত্ব বজাই ৰাখিছিল। তাৰ মাজতে শক্তিশালী ৰজাৰ আৱিৰ্ভৱ হ'লে তেওঁলোকে আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{harv|Neog|1980|p=49}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোকে ''চকলা'' নামৰ গাঁৱৰ সমষ্টিত শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সকলোতকৈ প্ৰতাপীজনে নিজকে ''ৰজা'' বুলিছিল।&lt;ref&gt;{{harv|Neog|1980|p=48}}&lt;/ref&gt; সিবিলাকৰ বাৰজন বাৰ ঠাইত প্ৰখ্যাত হৈ উঠিছিল; সেই কাৰণে সিবিলাকক &quot;বাৰভূঞা&quot; বোলা যায়। বাৰঘৰ কায়স্থ ভূঞা বাদেও দুঘৰ বামুণ ভূঞা আছিল।&lt;ref&gt;{{harv|Barooah|1937|p=19}}&lt;/ref&gt; আন বুৰঞ্জীবিদৰ মতে শাসনকৰ্তাৰ সংখ্যা বাৰজনতকৈ বেছি আহিল আৰু ''বাৰ'' শব্দই &quot;বহুতো&quot; বুজাইছিল।&lt;ref&gt;{{Harvcol|Neog|1980|p=49f}}&lt;/ref&gt; গতিকে ''ভূঞা-ৰাজ'' বুলিলে নিজা নিজা শাসন বুজাইছিল, আৰু ''বাৰ ভূঞা'' বুলিলে তেওঁলোকৰ বিশেষ গোটক বুজাইছিল।&lt;ref&gt;{{harv|Guha|1983|p=10}}&lt;/ref&gt; বংগত তেওঁলোকে ভাটিৰ অঞ্চলক বাৰটা প্ৰাশাসনিক গোট বা ''দ্বাদশ বাংলা''ত ভগাইছিল।&lt;ref&gt;Akbarnama, Volume III, Page 647&lt;/ref&gt; বৰ্তমানৰ অসম, উত্তৰ বংগ আৰু বাংলাদেশৰো সৰহভাগেৰে গঠিত [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ ভাঙোনৰ সময়ছোৱাতে বাৰ ভূঞাৰ উৎপত্তি হৈছিল। [[শালস্তম্ভ বংশ]]ৰ নৱম শতিকাৰ ৰজা বলবৰ্মন (তৃতীয়)ৰ ৰাজত্বকালতে মাটি ভগাই লোৱাৰ কাৰ্য খুব দেখিবলৈ পোৱা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{harv|Lahiri|1984|p=62}}&lt;/ref&gt; মধ্য কামৰূপৰ পতন হোৱাৰ পাছত সৰু সৰু দলপতিৰ প্ৰথা অব্যাহত থাকে। 

[[File:Map of Baro-Bhuyan territories.jpg|thumb|right|১৬ শতিকাৰ আগভাগত ভূঞা সকলে ৰাজত্ব কৰা অঞ্চলসমূহ]]
অসমত বাৰভূঞাসকলে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দক্ষিণপাৰে [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমফালে আৰু উত্তৰপাৰে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমৰ অঞ্চল অধিকাৰ কৰিছিল। ইয়াত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[দৰং জিলা|দৰং]] আৰু [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বংগৰ আক্ৰমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকে অস্ত্ৰ ধৰিছিল আৰু ১৪৯৮ চনৰ পাছত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহৰ প্ৰশাসনৰ বাকী ৰোৱা অংশক পৰাস্ত কৰিছিল। তেওঁলোকে [[কোচ ৰাজ্য]]ৰ উত্থানতো বাধা দিছিল যদিও ব্যৰ্থ হয়। তাৰ পাছত দ‌‌‌ক্ষিণপাৰে তেওঁলোকৰ অঞ্চল কচাৰী ৰাজ্য আৰু কমতা ৰজ্যৰ মাজৰ সংকুচিত হৈ পৰে। উত্তৰ পাৰতো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ প্ৰভাৱ বাঢ়ি আহিবলৈ ধৰে। বংগত বৰিসালৰ চন্দ্ৰদ্বীপ ৰাজ্য বসু ৰাজ পৰিয়ালে শাসন কৰিছিল। ইয়াৰ শেষৰজন ৰজা ৰবীন্দ্ৰ নাৰায়ণ বসুৱে বংগৰ বিভাজনৰ সময়ত [[কলকাতা]]লৈ পলাই যায়। তেওঁলোকৰ স্থান ইতিমধ্যেই জমিদাৰলৈ অৱনমিত হৈছিল।l

==ইতিহাস==

===অসমৰ বাৰ-ভূঞা===
অসমৰ বাৰ-ভূঞা সকলক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পৰা যায়। প্ৰথমটো ভাগ হৈছে আদি বা পুৰণি ভূঞা আৰু আনটো হৈছে ১৪ শতিকাত অহা বাৰ-ভূঞা। শংকৰদেৱৰ আদি পুৰুষ এই দ্বিতীয় ভাগৰ আছিল। 

====আদি ভূঞা====
* আদি-চৰিতৰ তথ্য : 

আদি ভূঞা বা পুৰণি ভূঞা সকলৰ উৎপত্তিৰ কথা বিশেষভাৱে জনা নাযায়। একমাত্ৰ ১৭ শতিকাৰ শেষ ভাগত&lt;ref&gt;Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 29, It is supposed to have been written in 1586 saka (1664 AD).&lt;/ref&gt; লিখা বিতৰ্কিত গ্ৰন্থ &quot;আদি-চৰিত&quot;ত হে এই সকলৰ উৎপত্তিৰ এটা আখ্যান দিয়া হৈছে। কিন্তু বহু ইতিহাসবিদে এই গ্ৰন্থখনক পৰবৰ্জাতী কালৰ জালি যে
ৰচনা বুলি গণ্য কৰে&lt;ref&gt;Maheswar Neog states that the Adi-carita, ascribed to Madhavadeva, has created much ill feeling among the Vaisnavas of Assam, and has been denounced by the more considerate section of sattra pontiffs and literary men alike.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=Madhavadeva |series=Makers of Indian Literature |publisher=Sahitya Akademi |location=New Delhi |year=1985 |page=25 |url=https://sahitya-akademi.gov.in/publications/pdf/madhavadeva_english.pdf |quote=Besides the above genuine works, a few more apocryphal works by later writers, viz., Adi-carita, Amulyaratna, Guptamani, and Guptastir are ascribed to Madhavadeva. The language, style and contents of these works clearly expose the spuriousness of these works.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Saikia |first=Baburam |title=Marginalisation, Revolt and Adaptation: On Changing the Mayamara Tradition |journal=Journal of Ethnology and Folkloristics |volume=15 |issue=1 |year=2021 |pages=85–102 |doi=10.2478/jef-2021-0006 |quote=the present Mayamoria gosain ... disowns the Adi Carit-Puthi as a forged document written by a third-rate poet and not by Madhavadeva&quot;; &quot;Neog ... puts this manuscript in the category of spurious account in his analysis.}}&lt;/ref&gt; আৰু বাৰভূঞাসকলৰ শুদ্ধ ইতিহাস হিচাপে গ্ৰহণ নকৰে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.529928 |year=1947 |pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.529928/page/n76 72]-74|quote=Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure..So the Adi Charit cannot be depended on as anything approaching a history of the Bara Bhuyans.}}&lt;/ref&gt;

গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰা মতে আদি-ভুঞা সকলৰ উৎপত্তি কমতাপুৰৰ ৰজা আৰিমত্তৰ ৰাজসভাৰ সমুদ্ৰ নামৰ মন্ত্ৰী এজনৰ পৰা হৈছিল। প্ৰতাপপুৰা (কামৰূপৰ বুৰঞ্জী মতে প্ৰতাপসিংহ/ৰামচন্দ্ৰ) নামৰ এজন ৰজাই ৰত্নপীঠৰ (যোগিনী তন্ত্ৰৰ মতে কামৰূপ ৰাজ্যৰ পশ্চিম অংশ) ৰত্নপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ মায়ামত্তয়ে নিজৰ ৰাজ্যখন দুয়ো পুত্ৰ নাগমত্ত আৰু আৰিমত্তৰ মাজত ভাগ কৰি দিছিল। আৰিমত্তয়ে ৰাজ্যৰ পুব ভাগ শাসন কৰিছিল, যʼত তেওঁৰ মন্ত্ৰী সমুদ্ৰয়ে তেওঁৰ বাবে এখন নতুন ৰাজধানী নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। নাগমত্তেয়ে ৰত্নপীঠৰ ৰত্নপুৰৰ পৰা পশ্চিম ভাগ ৰাজত্ব কৰিছিল। কিছু বছৰৰ পাছত নাগমত্তৰ মৃত্যু হয় আৰু আৰিমত্তয়ে নিজৰ পিতৃক হত্যা কৰি সমগ্ৰ ৰাজ্য নিজৰ অধীনলৈ লয়। প্ৰচলিত লোককথা জনশ্ৰুতিৰ ওপৰত আধাৰিত &quot;কামৰূপৰ বুৰঞ্জী&quot; নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰা জনা যায় যে আৰিমত্তয়ে কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্ল্লভেন্দক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰৰ ৰজা হৈছিল আৰু পুনৰ কামৰূপলৈ আহি পিতৃক সত্যা কৰি বৈদ্যৰগড় নামে এখন পাট নিৰ্মাণ কৰিছিল। তাৰ পাছত তেওঁ বিশ্বনাথৰ প্ৰতাপ গড়ৰৰ লৈকে ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰি কামৰূপ লৈ ঘূৰি আহি ৰাজপাট খাইছিল।&lt;ref&gt;Bhuyan, Surjya Kumar, ''Kamrupar Buranji'', p.4&lt;/ref&gt; বহু ইতিহাসবিদে কিন্তু আৰিমত্তৰ এই কাহিনীটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অসুবিধা পায় আৰু ইয়াক কিংবদন্তি বুলি আখ্যা দিয়ে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.529928 |year=1947 |pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.529928/page/n76 72], 74|quote=Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink &amp; Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=19 |url=https://archive.org/stream/historyofassam00gait/historyofassam00gait_djvu.txt |quote=Many legends cluster round Arimatta, but it would serve no useful purpose to discuss them further, as it is quite impossible to unravel the truth from the various conflicting stories that are current amongst the people.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.529928 |year=1947 |page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.529928/page/n76 72]|quote=&quot;The Arimatta legends are so hopelessly divergent that it will simply be a wild goose chase here to make an attempt to reconcile them.&quot;}}&lt;/ref&gt;

যিয়ে নওক গ্ৰন্থ খনৰ পাছৰ অংশৰ মতে আৰিমত্তয়ে সমুদ্ৰক ৰাজ্যৰ এটা অংশ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল আৰু সমুদ্ৰৰ পুত্ৰ মনোহৰক আন অংশ। সমুদ্ৰ আৰু মনোহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সমগ্ৰ অঞ্চলটো মনোহৰৰ পুত্ৰী লক্ষ্মীৰ হাতলৈ গৈছিল। লক্ষ্মীৰ দুই পুত্ৰ আছিল, সান্তনো আৰু সুমন্ত &lt;ref&gt;Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 52&lt;/ref&gt;। সান্তনো আৰু সুমন্ত দুয়োৰে বাৰজন পুত্ৰ আছিল। এই সকলকে বৰ বাৰ-ভূঞা (লস্কৰ, কাব্যশী, পদ্ম, ৰাই, সলাল, চুকা/সকা, টেটন, ধ্বজ/ধয়া, উজীৰ, সৰল, ৰমাই আৰু তমাই) আৰু সৰু বাৰ-ভূঞা (কন্বজ্বৰা/কনৌজ্বৰা, ৰঘূ, মুকুন্দ,কদম্ব, সুৰথ, সুন্দৰা,সুশামা, গৌড়বাজ, ৰত্ন, মহাৰথ, লেপ আৰু কেপ) কোৱা হৈছিল। সৰু বাৰ-ভূঞা সকল ৰামপুৰলৈ(বৰ্তমানৰ নগাঁৱত অৱস্থিত) স্থানান্তৰিত হৈছিল। বৰ বাৰ-ভূঞা সকল পূৰ্বৰ ঠাইতে থাকি সেই ঠাইক নিজৰ মাতৃৰ নামত লক্ষ্মিপুৰ/লক্ষিমপুৰ( বৰ্তমানৰ দৰঙত অৱস্থিত) দিয়ে। পুৰ্বতে এই ঠাইক ৰঙ্গ-গ্ৰাম কোৱা হৈছিল&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452455/page/n33/mode/1up As per Asamar Buranji, ''Rang-gram''(Rangagaon) was renamed as ''Lakshmipur'' after their mother Lakshmi]&lt;/ref&gt;। এই বংশাৱলীত সুমন্তৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ কন্বজ্বৰক শংকৰদেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ চণ্ডীবৰৰ সৈতে সংযোগ কৰি আদি ভূঞাসকলক শংকৰদেৱৰ পৰিয়ালৰ সৈতে একে বংশসূত্ৰত বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰা হৈছে। কিন্তু মহেশ্বৰ নেওগৰ মতে শংকৰদেৱৰ পৰিয়ালৰ বংশতালিকাত কন্বজ্বৰ নামৰ কোনো ব্যক্তি পোৱা নাযায়।&lt;ref&gt;Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 65-66&lt;/ref&gt;

গ্ৰন্থখনত উল্লেখ থকাৰ মতে আদি ভূঞা সকলে চুতীয়া আৰু কছাৰী দুয়ো ৰাজ্যৰ লগত যুদ্ধ কৰি নিজৰ ভূমি ৰক্ষা কৰিছিল। গ্ৰন্থখনত দিয়াৰ মতে এবাৰ বৰ বাৰ-ভূঞায়ে আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু যুদ্ধত পৰাস্ত হৈ বাৰজন বৰ-ভূঞাক বন্দী কৰি শদিয়াৰ শ্যামা কালিৰ মন্দিৰলৈ(তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ) বলি দিবলৈ পঠিওৱা হৈছিল। কিন্তু, কাহিনীটোৰ মতে, গোসানীয়ে ভূঞা সকলৰ বলি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে আৰু সেই বাবে আহোম ৰজাই সকলোকে সপত কোৱাই এৰি দিলে। গ্ৰন্থখনৰ মতে ইয়াৰ পাছত বাৰ ভূঞাৰ সহযোগত আহোম ৰজায়ে কছাৰী ৰজা আৰু চুতীয়া ৰজা, ধীৰনাৰায়ণক পৰাস্ত কৰি হত্যা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। 

অৱশ্যে এই ঘটনাটো সত্য প্ৰমাণিত নহয় বুলি ভবা হয় কাৰণ চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰাৰ পাছত হে শদিয়াখন বা শদিয়াৰ কালি মন্দিৰটো আহোম ৰজাৰ অধীনলৈ আহিছিল। হয়টো এই ঘটনা পৰৱৰ্তী কালৰ চুতীয়া বিদ্ৰোহ (১৫২৭-১৫২৯ চনৰ) বা কছাৰী দমন(১৫৩৬ চনৰ) হয়। সম্ভৱতঃ এই বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ বিদ্ৰোহক দমন কৰি আহোম ৰজাই চুতীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা কছাৰী ৰজাক পৰাস্ত কৰিবলৈ এইসকলৰ সহায় লৈছিল। &quot;পুৰণি অসম বুৰঞ্জী&quot; গ্ৰন্থখনত কছাৰীৰ বিৰুদ্ধে আহোম ৰজাই ভূঞা সকলৰ সহায় লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;Goswami, Hemchandra, &quot;Purani Assam Buranji, p.28,&quot;ৰটা ভাঙ্গি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল। যেতিয়া স্বৰ্গদেৱে কছাৰীক মৰঙ্গিৰ পৰা খেদালে, তেতিয়াএ দেৱতায়ে মানুহ দুনুহ দি লাচামক নি তাক টুৰ্পাক নাম দি মৰঙ্গিৰ অধিকাৰ পাতিলে। সেই সময়ৰ পৰাই এই ঘৰক বাঁহবড়িয়া চেতিয়া‌ বোলে। ই পূৰ্ব্বৰ ৰটা মাৰি অনা কলিতা।&quot;&lt;/ref&gt; আদি-চৰিতত উল্লেখ থকাৰ মতে এই কাৰ্যত প্ৰসন্ন হৈ আহোম ৰজাই বাৰ-ভূঞাসকলক উত্তৰ কোলৰ বাৰখন সৰু প্ৰদেশ(যেনে কলাবাৰী, গহপুৰ, কলংপুৰ, নাৰায়ণপুৰ, ইত্যাদি) আহোমৰ হৈ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল। ইয়াৰে লস্কৰ পৰিয়ালৰ জয় ভূঞা আৰু উজীৰ পৰিয়ালৰ মাহি ভূঞা এসময়ত শক্তিশালী হৈ উঠিছিল আৰু আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহই এই সকলৰ সকল চুক্তি কৰিব লগীয়া হৈছিল। গ্ৰন্থখনত লিখা হৈছে যে সৰু বাৰ-ভূঞাসকলে বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ লগত কল্পতৰু-শাস্ত্ৰ নামৰ এখন গ্ৰন্থৰ বাবে দ্বন্দ্ব কৰি ৰামপুৰৰ দক্ষিণলৈ আঁতৰি আহিছিল। 

* কামৰূপৰ বুৰঞ্জীৰ কিংবদন্তি :

''কামৰূপৰ বুৰঞ্জী''ৰ প্ৰথম অধ্যায়তো প্ৰতাপসিংহ, ৰামচন্দ্ৰ আৰু আৰিমত্ত সম্পৰ্কে একাধিক কিংবদন্তিমূলক বিৱৰণ পোৱা যায়। প্ৰথম বিৱৰণত কামৰূপৰ ৰজা ধৰ্মপালৰ পুত্ৰ ৰত্নপাল, তেওঁৰ পুত্ৰ সোমপাল আৰু সোমপালৰ পুত্ৰ প্ৰতাপসিংহৰ কথা উল্লেখ কৰি প্ৰতাপসিংহই কন্যকা গ্ৰামত পাট পাতি কামৰূপৰ উজানিৰ ভূঞাসকলক পৰাস্ত কৰাৰ বৰ্ণনা দিয়া হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Kamrupar Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |year=1930 |pages=2–3 |url=https://archive.org/details/dli.ministry.03465}}&lt;/ref&gt; একেখন গ্ৰন্থৰ পৰিশিষ্ট (ক)-ত সংকলিত সৰুণাথ বৰুৱাৰ ''কামৰূপ পুৰাবৃত্ত''ত সোমপালে কামৰূপৰ উজানিত বিশ্বনাথৰ কাষত কন্যকা গাঁৱত পাট পাতি ৰজা হোৱাৰ কথা উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Barua |first=Sarunath |chapter=Kamrup-Puravritta |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Kamrupar Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1930 |page=99 |url=https://archive.org/details/dli.ministry.03465}}&lt;/ref&gt; অৱশ্যে প্ৰথম বিৱৰণত কামৰূপৰ উজানিৰ ভূঞাসকলৰ নিৰ্দিষ্ট অৱস্থান বা তেওঁলোকৰ ৰাজ্যৰ সীমা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। 

উল্লেখযোগ্য যে সপ্তদশ শতিকাৰ আহোম ৰজা [[প্ৰতাপ সিংহ]] (১৬০৩–১৬৪১)ৰ ৰাজত্বকালতো বিশ্বনাথ অঞ্চলত উত্তৰ পাৰৰ ভূঞাসকলক দমন কৰা হৈছিল। এডৱাৰ্ড গেইটৰ মতে, ১৬২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত উত্তৰ পাৰৰ বিশ্বনাথ-লক্ষিমপুৰ অঞ্চলৰ (পূৰ্বতে চুহুংমুঙৰ দিনত মধ্য অসমৰ ৰটা-তেমনি অঞ্চলৰ পৰা স্থানান্তৰিত কৰোৱা)&lt;ref name=&quot;Rowta&quot; /&gt; ভূঞাসকলৰ মাজত উদয় নামৰ এজন ভূঞাই স্বাধীনতা ঘোষণা কৰাত প্ৰতাপ সিংহই তেওঁক বন্দী কৰি মৃত্যুদণ্ড দিয়ে আৰু ভূঞাসকলক দমন কৰি তেওঁলোকক ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ স্থানান্তৰ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink &amp; Co. |year=1926 |page=119 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.45465}}&lt;/ref&gt; প্ৰতাপ সিংহৰ বিশ্বনাথ অঞ্চলত অন্যান্য কাৰ্যকলাপৰো অভিলেখীয় সাক্ষ্য পোৱা যায়। বিশ্বনাথ ঘাটৰ এটা স্তম্ভলিপিত তেওঁৰ নিৰ্দেশত ভাণ্ডাৰী গোহাঁয়ে প্ৰতাপগড় বা শলালগড় নিৰ্মাণ কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Kakati |first=Swapna |title=Inscriptions as a Source for the Ahom-Mughal Conflict of Medieval Assam |journal=Journal of Indian History and Culture |issue=32 |year=2023 |page=110 |url=https://journalcpriir.com/wp-content/uploads/2024/11/32nd-issue-dec-2023-jihc-online.pdf}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰি ১৬১৫–১৬২০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা বিশ্বনাথ শিৱ মন্দিৰটো তেওঁ মোমাই তামুলী বৰবৰুৱাৰ জৰিয়তে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Boruah |first=Abhilash Sharma |title=Sculptures of Biswanth Area in Assam |journal=Abhidha Journal of Art, Archaeology and Cultural Heritage |volume=1 |issue=1 |year=2021 |page=125}}&lt;/ref&gt;

একেখন গ্ৰন্থৰ আন এটা বিৱৰণত ৰামচন্দ্ৰক কামৰূপৰ ৰজা হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। এই কাহিনী অনুসৰি আৰিমত্তই কমতাপুৰৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত কামৰূপলৈ আহি ৰামচন্দ্ৰ ৰজাক হত্যা কৰি বৈদ্যগড়ত পাট পাতিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ বিশ্বনাথৰ উত্তৰে প্ৰতাপপুৰ নামেৰে এটা গড় নিৰ্মাণ কৰি পুনৰ কামৰূপলৈ উভতি আহি ৰাজত্ব কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Kamrupar Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1930 |pages=3–4 |url=https://archive.org/details/dli.ministry.03465}}&lt;/ref&gt; এই বিৱৰণৰ সৈতে প্ৰথম বিৱৰণৰ বংশাৱলীৰ পাৰ্থক্য আছে। প্ৰথমটোত প্ৰতাপসিংহক আৰিমত্তৰ পিতৃ হিচাপে উল্লেখ কৰাৰ বিপৰীতে আনটোত ৰামচন্দ্ৰৰ বংশৰ সৈতে আৰিমত্তৰ উৎপত্তি জড়িত কৰা হৈছে। বিৱৰণ কেইটাৰ মতে পৰৱৰ্তী সময়ত কামৰূপ পুনৰ ভূঞাসকলৰ শাসনলৈ আহে।&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Kamrupar Buranji |year=1930 |pages=2, 3, 5, 100 |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam}}&lt;/ref&gt;

আৰিমত্তৰ ৰাজত্বৰ ভৌগোলিক অৱস্থান সম্পৰ্কেও বিভিন্ন পৰম্পৰাত মতভেদ আছে। এডৱাৰ্ড গেইটে উল্লেখ কৰিছে যে আৰিমত্তই ক'ত ৰাজত্ব কৰিছিল সেয়া নিশ্চিত নহয়, যদিও অধিকাংশ বিৱৰণে তেওঁৰ ৰাজ্য নামনি অসমত অৱস্থিত বুলি কয়। গেইটৰ মতে, পৰম্পৰাগতভাৱে তেওঁৰ ৰাজধানী কামৰূপৰ বেত্নাৰ ওচৰৰ বৈদ্যগড়ত আছিল। এই কিংবদন্তিসমূহত কমতাপুৰৰ ৰজা ফেংগুৱাৰ সৈতে আৰিমত্তৰ সংঘৰ্ষৰ কথাও উল্লেখ আছে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink &amp; Co. |year=1926 |pages=18–19 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.45465|quote=Many legends cluster round Arimatta, but it would serve no useful purpose to discuss them further, as it is quite impossible to unravel the truth from the various conflicting stories that are current amongst the people.}}&lt;/ref&gt; 

''কামৰূপৰ বুৰঞ্জী''ৰ সম্পাদক সূৰ্যকুমাৰ ভূঞাই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম অধ্যায়ক কামৰূপৰ কিংবদন্তিমূলক বিৱৰণ বুলি অভিহিত কৰিছে। তেওঁ জনোৱা মতে, অধ্যায়টোৰ সমল বিভিন্ন পাণ্ডুলিপিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। আনহাতে পৰিশিষ্ট (ক)-ৰ ''কামৰূপ পুৰাবৃত্ত'' আছিল কামৰূপৰ চমতাৰ সৰুণাথ বৰুৱাই সংকলন কৰা পৰৱৰ্তী যুগৰ গ্ৰন্থ। বৰুৱাই কামৰূপৰ আঞ্চলিক জনশ্ৰুতি আৰু বিভিন্ন ঐতিহাসিক সংকলনৰ সমল ব্যৱহাৰ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Kamrupar Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |year=1930 |pages=i–iii |url=https://archive.org/details/dli.ministry.03465}}&lt;/ref&gt;

* আহোম বুৰঞ্জীৰ তথ্য :

আহোম যুগৰ বুৰঞ্জীসমূহৰ অনুসৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে সকলো আদি ভূঞাক বস কৰি সিহঁতক অধিকাংশক উজনি অসমৰ উত্তৰ কোললৈ(বৰ্তমানৰ লক্ষিমপুৰ, বিশ্বনাথ জিলা) স্থানান্তৰিত কৰিছিল। হৰকান্ত বৰুৱাৰ ''&quot;আসাম বুৰঞ্জী&quot;'' আৰু কাশীনাথ তামুলী ফুকনৰ ''&quot;আসাম বুৰঞ্জী পুথি&quot;''ৰ অনুসৰি চুতীয়াক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত বাৰ-ভূঞাক বস কৰি চুহুংমুঙে সিহঁতৰ ল'ৰা কিছুমানক তামুলী আৰু পাচনী পাতি লৈছিল।&lt;ref&gt;Tamuli Phukan, Kasinath, ''Assam Buranji, p. 20, &quot;পাচে চুটিয়া ৰজাৰ পো ভাই সহিতে চুটিয়াক পাকৰি গুৰিত পাতিলে। পাচে লাক্নি কাতকেউ ১৪২৭ সঁকত বাৰভুঁয়াক বৰালে; সিহঁতৰ বচোআল টঙ্গালি হাচটি এইসকলৰ আদৰ্স ললে; সিহঁতৰ ল'ৰা কিচু সৰ্গদেৱে তামুলী পাঁচনিকৈ লগত ল'লে।&quot; &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barua, Harakanta Sadaramin, ''Assam Buranji, p. 24.&lt;/ref&gt; ''&quot;সাতসৰী বুৰঞ্জী&quot;''ৰ মতে চুহুংমুঙ ৰজাই প্ৰথমতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ৰৌটা ভাঙি ভূঞাক দমন কৰি বিস্তৰ মানুহ পাই ভূঞা সকলক নিবন্ধ কৰি মেলি দিছিল। তাৰ পাছত সলাত গড় (বৰ্তমানৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰৰ বিশ্বনাথ-কুকুৰাকতা অঞ্চল) বান্ধি উত্তৰ-দক্ষিণৰ ৰাজ(ভূঞা) মাৰি লৈছিল।&lt;ref&gt;Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 16, &quot;কছাৰী কৰতলীয়া:- দেৱৰগাঁৱত, মৰঙ্গিত কছাৰী আছিল।..পাছে চুহুমফা ৰজাদেৱে সেই কছাৰীক বহুবাৰ যুঁজিলে, আৰু চেং ৰজাক খুনখৰাক ধৰি আনিলে... আমালৈ ঘোঁৰা দিবি ২০, বুঢ়াগোহাঁইলৈ দিবি ৩টা, মৰঙ্গিখোৱালৈ দিবি ১টা, এই নিৱদ্ধ। ভূঞা:- আতপাচে ৰৈয়ত ভাঙ্গি আনিলে। বিস্তৰ ৰাজত মানুহ পাই থানে-থানে পাতি ভূঞাহতক নিৱন্ধ দি মেলি পঠায়। সলাত গড় বান্ধি থৈ উত্তৰে-দক্ষিণে যি ৰাজ পায়, তাক মাৰিবৰ মন কৰিছে।&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'', p.135, &quot;দুই বছৰ থাকি দেৱৰগাঞো মৰঙ্গি মাৰিছে, কছাৰী মাৰিছে। দুই বছৰ থাকি উত্তৰ কোলৰ বাৰে-ভূঞাক ধৰিছে। ভূঞাহতক জিনি বচোৱাল টঙালি জমনড়া মমচাট কৌপতীয়া জাপি ল'লে। এক বৎসৰ থাকি সলাত গড় বান্ধিছে। এক বৎসৰ থাকি ৰটা-টেমনি মাৰিছে।&quot; &lt;/ref&gt;‌‌ এই তথ্য টাই ভাষাৰ ''&quot;আহোম বুৰঞ্জী&quot;'' আৰু ''&quot;দেওধাই অসম বুৰঞ্জী&quot;''তো উল্লেখ কৰা হৈছে&lt;ref&gt;Barua, G.C.,&quot;Ahom Buranji, p. 62, &quot;The heavenly king proceeded to Shaola(Biswanath). He ordered Shenglung, Thaomung Shenba, and some others to go and remain at Teomani-Rowta[Though the English translation says &quot;Teomani&quot;, the Ahom language passage on the left says &quot;𑜄𑜢𑜈𑜫-𑜉𑜦𑜧-𑜃𑜣-𑜍𑜈𑜫-𑜄𑜠&quot; or &quot;Teo-ma-ni Ro-ta&quot;]. They did accordingly proceeded to the place and stopped there...The king passed the year Lakni Taomit (1528 AD) in peace. In Lakni Kaken (in 1529 AD), the king, with his son, the Dangarias and followers proceeded to Shaola(Sala). The heavenly king sent a messenger to Shenglung and other directing them to return from Teomani-Rowta. The king then ordered Thaomung Katak and Thaomung Mungklang to cross the Bharali river and plunder the wide country on the other side. Both of them acted as desired and returned with some captives who were produced before the king. Thaomung Katak was placed at Narayanpur.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bhuyan, S.K, ''Deodhai Asam Buranji'',p.21,&quot;ৰজাদেৱে বিশ্বনাথ লৈ গৈ ত্যাওচুংলুং-কংচেং, থাওমুং-চেনব‌ এই দুইক ৰেটাই-টেমনিত থাকিব দিলেগৈ। পাচে থাওমুং-কটকক উজিৰক ধৰিবলৈ পঠালে। উজিৰে এই কথা জানি ভাগি পলাল...লাক্নি কাকেও শকত ৰজাদেৱৰ‌ বাপেক-পুতেক ৰাজ্যে-সমন্বিতে বিশ্বনাথলৈ গৈ কলঙ্গেদি মানুহ পঠাই ৰেটাই-টেমনিৰ পৰা ত্যাওচুংলুং-কংচেঙক লোকজন সহিতে আহিব দিলে। পাচে ৰজাদেৱে থাওমুং-কটক, থাওমুং-মুংক্লাং, এই দুইক ভৰলীয়ে উজাই পঠালে, বোলে-&quot;তহঁতে দুয়ে ভৰলু পাৰ হৈ‌ গৈ যি মানুহ পাৱ ধৰি আনগৈ।&quot; পাচে ইবোলাক দুয়ো গৈ‌ যি মানুহ পালে আনি ৰজাদেৱৰ ঠাইত দিলেহি। পাচে থাওমুং-কটকক নাৰায়ণপুৰত ৰাজ দি তাতে থাকিব দিলে।&quot;&lt;/ref&gt;। ইয়াৰ পাছত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ভূঞা সকলে ৰজাৰ ৰাজচʼৰালৈ অহা যোৱা কৰি আছিল আৰু উত্তৰ-কোল, দিহিং, ইত্যাদি অঞ্চলত থাকি পুখুৰী, দৌল, ইত্যাদি নিৰ্মাণ কৰি থৈ গৈছিল।&lt;ref&gt;Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 17, &quot;ভুঞাহঁত আহি গান্ধ, স্বওঁৰ, থঙ্গা ৰজাক ভেটিলেহি। ছমাহ থাকি যায়, অহাযোৱাকৈ থাকে। উত্তৰকোলত ৪ মাহ থাকি পুখুৰী খানি আহিল। দিহিঙ্গত দৌল বান্ধিলে, পুখুৰী খানিলে শিলিখাতলত, পানীচকি দি হাট পাতিলে দলৌগুৰিত। হালধিবাৰীত নগৰ কৰিলে। ভূঞাহঁত আহি থাকে, ৰজায়েৰে কথা হই থাকে। ৰজা বামুণহঁতক বাদ কৰাই ৰঙ্গ চাই থাকে। পুৰ্ব্বে বাৰু নাছিল, ছাৰিব নাজানে, ভূঞাৰ পৰাহে হ'ল।&quot; &lt;/ref&gt; ''&quot;পুৰণি অসম বুৰঞ্জী&quot;'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে দিহিঙীয়া ৰজায়ে ৰটা-টেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিছিল। এই ভূঞা সকলৰ মাজত বাৰ মুখ্য ভূঞা আছিল উতৈ, তমাই, ৰাই, সঁকাই, কৌষিক, উজিৰ, লস্কৰ, চোমদাৰ, সনাতন, কেহো, ৰামভট আৰু ভকতভূঞা। এই সকলৰ তলত চাৰিজন কৈ সৰু মূৰীয়া ভূঞা আছিল।&lt;ref name=&quot;Rowta&quot;&gt;Goswami, Hemchandra, &quot;Purani Assam Buranji, p. 27-28, &quot;বাৰ ভুঞা:- আৰু পূৰ্বে দিহীঙ্গিয়া ৰজা দেৱে ৰটাটেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিলেনি। ভূঞাৰ নাম উতৈ ১,তমাই ১, ৰাই ১, সঁকাই ১, কৌষিক ১, উজিৰ ১, লস্কৰ ১, চোমদাৰ ১, সনাতন ১, কেহো ১, ৰামভট ১, ভকতভূঞা ১। এই বাৰটা মুখ্য ভূঞা। তাৰে চাৰিটাকৈ সৰু মূৰিয়া ভূঞা দুকুড়ি আঠোটা। ৰটা ভাঙি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল।&quot; &lt;/ref&gt; ''&quot;অসম বুৰঞ্জী (SM)&quot;''ৰ অনুসৰি এই সকল ভূঞাৰ উতৈ আৰু তমাই নামৰ দুই ভূঞায়ে বগা হাতীত উঠি নিজকে ৰজা ঘোষণা কৰাত, আহোম ৰজাই দুয়োকে ধৰি দেওঘৰলৈ নি কাটিলে আৰু অন্য ভূঞাৰ (লস্কৰ, লালোয়া, উতাবৰ, কহিক/কৌষিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই) ভাই-ভতিজাক খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই ল'লে&lt;ref&gt;Bhuyan, S.K.,&quot;Assam Buranji(SM)&quot;, p.11-13, &quot;সেই সয়ম উতৈ তমাই দুই ভূঞায়ে হস্তিত চূণ ঘহি কান্ধত চলি, বোলে, -&quot;সৰ্বকালে আমাৰ ৰাজ্য, চুটিয়াক মাৰি বৰ লাই পালে। শুক্ল হস্তীত যি বহে তাৰে ৰাজ্য, আহোমে ক'ত পালে?&quot; এই গৰ্ব্ব শুনি স্বৰ্গদেৱে বোলে-&quot;মোক নাকুৰি নাখামে দিছে কালে পাইছো।&quot; ভূঞা হঁত কোন মানুহ, শুকুলা হস্তিত উঠি যে আমাক অৱগৰ্ব্ব কৰে?&quot; এই বুলি স্বৰ্গদেৱে বৰসন্দিকৈ ডেকাৰজা, দিহিঙ্গীয়া গলমণি পাত্ৰ, চনবন ভঙ্গীয়া হুহামৰা এই তিনি প্ৰধান কাঁড়ী, ৩ বোলে-&quot;আমি ভূঞাহঁতক মাৰি ধৰি আনি দিম; স্বৰ্গদেৱৰ লোণ চাউল খাবৰ কি কাৰণ?&quot; পাচে স্বৰ্গদেৱে বঁটাবাহন দি লোকজন সহিতে পঠাই দিলে। সিবোৰো গৈ কঢ়ামুখৰ দীৰ্ঘ পুখুৰীৰ কোষত ৰʼলগৈ। সেই সময়ত কাৰেকুছীয়া বাসুদেৱ তপসী লস্কৰে বোলে-&quot;আহোমৰ লগত যুদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। পোৱালি-খোৱা আহোম, পেটৰ পোৱালিকো চিৰি মাৰে।&quot; এই বুলি ঘোঁৰা ৫টা, ৰূপ ২ চৰু সহিতে মালবৈয়া লস্কৰ পঠাই দিলে, বোলে-&quot;আমি স্বৰ্গদেৱৰ শৰ্ণীয়া হʼলো, আমাক যিৰূপে ক্ৰোদ্ধ এৰিব, তাকে কৰিব।&quot; পাচে ডেকাৰজা প্ৰমুখ্যে গলমণি পাত্ৰে বোলে-&quot;ভাল, আমি মহাৰাজ স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত বুজাই সাঞ্চি-পাতি ৰাখিম। তহঁতৰ ভাই-ভতিজা আমাৰ লগত পঠাই দে, খাটনীয়াৰৰূপে স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত সেৱা কৰি থাকক গৈ, তেবেসে আমি উলটি যাব পাৰোঁ।&quot; এই কথাত থাকি লালোয়া, উতাবৰ, কহিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই, এই সকল ভূঞাৰ ভাই-ভতিজাক লগত লৈ সন্দিকৈ প্ৰমুখ্যে ডেকাৰজায়ে খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই দিলে। স্বৰ্গদেউ বোলে-&quot;শুকুলা হাতীৰ যে তমাই উঠিছে, সেই হাতী মোলৈ কিয় নানিলিহঁক?&quot; পাচে ভূঞাৰ পুত্ৰ চপা সোণাবৰে বোলে-&quot;হাতীৰ পোৰোগ হৈছিল, সেই কথাতেহে হাতীৰ সকলো গাৱে চূণ ঘহিছিল। শুক্লা হস্তীক স্বৰ্গদেউ নাপায়, আমি বন্দীহঁতে ক'ত পাম?&quot; স্বৰ্গদেউ বোলে-&quot;বন্দীহঁতে টেপাই কৰিব পাই নেকি?&quot; এই বুলি উতৈ তমাই ২ ভূঞাক জুমুধি দেওঘৰৰ কোষত কাটিলে। তাৰ দুই পুতেক খাটনীয়াৰৰ লগতে ৰাখিলে। তাৰেপৰা ভূঞা বোৰ বশ হৈ থাকিল।&quot; &lt;/ref&gt;। 

''&quot;পুৰণি অসম বুৰঞ্জী&quot;'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে চুহুংমুঙৰ ৰজাৰ ৰাজত্ব কালৰ শেষৰ ফালে তুৰ্বকক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত ৰটা-টেমনিত বাকি থকা কিছু ভূঞায়ে(মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখান) আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল আৰু কলং নৈৰ ওচৰত গোট খাই যুদ্ধলৈ সাজু হৈছিল। কিন্তু চুহুংমুঙ আৰু পাছলৈ তেওঁ পুত্ৰ চুক্লেংমুঙে এই সকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিছিল আৰু সকলোকে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ লয় অনা হৈছিল। &lt;ref&gt;Bhuyan, S.K.,&quot;Assam Buranji(SM)&quot;, p.29, &quot;আৰু ৰটাটেমনি ভাগি বাৰভূঞা যাই কলঙ্গৰ কোষত ৰহিল। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখাঁ, এইসব প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে।...পাটত বহি (গড়গঞা‌ ৰজাই) ভূঞাসকলক কাটি তাৰ ভাই-ভতিজাক লগত খাটনিয়াৰ ৰূপে ৰাখি ডেকা ৰাজা দবৰাজা সহিতে কোঁচক ধাৰে সলালৈ খেদি গ'ল।&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Goswami, Hemchandra, &quot;Purani Assam Buranji, p. 154, &quot;পাচে মোৰ পুথাও দিহিঙ্গীয়া ৰজা কাচেঙ্গ বড় পাত্ৰগোহাইক সেনাপতি পাতি উপাই কৰি তুৰ্বকক মৰালে। আত পাচে সেই বেলা ৰটাটেমনিৰ বাৰ ভূঞায়াই কলঙৰ কাখৰত ৰলহি। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, চন্দ্ৰ দলৈ, তামুলী দলৈ, বাহুদলৈ, বড় চোমদাৰ, এই সকল প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে। ...পাচে দিহিঙ্গীয়া ৰজা বড় সন্দিকৈ সকলো বোৰে ভূঞায় যুদ্ধলৈ সলালৈ, আহিল। পাচে ভূঞাৎ সলা মাৰিলে। প্ৰথমে ৰনভঙ্গ হৈ আমাৰ হুহুকি আহি পৌষ মাস ১৪৬৩ শকত দুদিন পাচে যুদ্ধ কৰি ভূঞাক ভঙ্গাই মূৰ আনি মথাডাঙ্গত থলে। দুটা দৌল বান্ধিলে। ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, দলিদখাঁ, প্ৰমুখো ভূঞা সকল সলাত লোকজন সহিতে দান্তে ধৰি দিহিঙ্গীয়া ৰজাত সৰণাগত হ'ল; লস্কৰো পৰিল ১৬, কটোয়াল পৰিল ১২, ঘোড়া পালে ৩০০, সেনা অনেক পৰিল। বজৰা নাও ৬০ পালে। সেই ভূঞা সকলক পুথাও দিহিঙ্গীয়া স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞাএ বড় চেতিয়ায়ে উত্তৰ কোনে পাতিলে।&quot; &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barua, G.C.,&quot;Ahom Buranji, p. 79.,&quot;The Bara Bhuiyas paid their homage to the heavenly king(Suklengmung) on the side of the Kapili river.&lt;/ref&gt;

====পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞা====

পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে পূবে [[কছাৰী ৰাজ্য]] আৰু পশ্চিমে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ অঞ্চলত আধিপত্য স্থাপন কৰিছিল। মহেশ্বৰ নেওগৰ মতে, এই গোটৰ শিৰোমণি চণ্ডীবৰ মূলতঃ কনৌজৰ এজন শাসক আছিল। তেওঁ কনৌজ এৰি ধৰ্মনাৰায়ণৰ অধীনস্থ গৌড়লৈ আহিছিল।&lt;ref name=&quot;Neog1980-41&quot;&gt;{{cite book
|last=Neog
|first=Maheswar
|title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam
|publisher=Motilal Banarsidass
|location=Delhi
|year=1980
|page=41
}}&lt;/ref&gt;

গৌড়ৰ ধৰ্মনাৰায়ণ আৰু কমতাৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ মাজত হোৱা এক সন্ধিৰ ফলত চণ্ডীবৰৰ নেতৃত্বত সাতঘৰ কায়স্থ আৰু সাতঘৰ ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক বৰ্তমানৰ গুৱাহাটীৰ পৰা কেইমাইলমান উত্তৰে অৱস্থিত লেঙামাগুৰিত সংস্থাপন কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Neog1980-51&quot;&gt;{{cite book
|last=Neog
|first=Maheswar
|title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam
|publisher=Motilal Banarsidass
|location=Delhi
|year=1980
|page=51
}}&lt;/ref&gt; অৱশ্যে বাণীপ্ৰসন্ন মিশ্ৰই শংকৰদেৱৰ পৰম্পৰাগত ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জন্ম-তাৰিখক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি তেওঁৰ জন্ম আনুমানিক ১৪৭৯–১৪৮৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত হোৱা বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংশোধিত কালক্ৰম অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব আৰু চণ্ডীবৰৰ অসম আগমনৰ সময়ো পূৰ্বে ধাৰণা কৰা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগতকৈ যথেষ্ট পৰৱৰ্তী—সম্ভৱতঃ চতুৰ্দশ শতিকাৰ অন্তিম বা পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ সময়ৰ হ’ব পাৰে।&lt;ref name=&quot;Misra2016&quot;&gt;{{cite book
|last=Misra
|first=Baniprasanna
|title=Sankardeva and His Times: Some Further Historical Probings
|publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University
|location=Tezpur
|year=2016
|pages=19–23
}}&lt;/ref&gt;

লেঙামাগুৰিত থকা কালত শস্য চপোৱাৰ সময়ত ভূটীয়াসকলে অঞ্চলটো আক্ৰমণ কৰি লুটপাত কৰিছিল। এনে এক আক্ৰমণত তেওঁলোকে চণ্ডীবৰৰ পুত্ৰ ৰাজধৰক বন্দী কৰি নিয়ে। চণ্ডীবৰে তেওঁলোকক মাগুৰি—বৰ্তমানৰ চাংসাৰিৰ ওচৰৰ অঞ্চল—আৰু দেৱাংগিৰিৰ মাজত অৱস্থিত দৈমাৰালৈকে খেদি গৈ কেইবাজনো আক্ৰমণকাৰীক হত্যা কৰি ৰাজধৰক উদ্ধাৰ কৰে। ইয়াৰ চাৰি-পাঁচ বছৰৰ পাছত প্ৰতিশোধ ল’বলৈ অহা ভূটীয়াসকলে চণ্ডীবৰক বৰ্তমানৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ ৰৌতা লৈকে খেদি যায় যদিও বাৰ-ভূঞাসকলৰ হাতত পৰাস্ত হয়।&lt;ref name=&quot;Neog1980-65&quot;&gt;{{cite book
|last=Neog
|first=Maheswar
|title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam
|publisher=Motilal Banarsidass
|location=Delhi
|year=1980
|pages=65–66
}}&lt;/ref&gt;

নিৰাপদ আশ্ৰয়ৰ সন্ধানত চণ্ডীবৰ আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে লেঙামাগুৰি ত্যাগ কৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ সহায়ত বৰ্তমানৰ নগাঁও জিলাৰ [[বৰদোৱা]]ত বসতি স্থাপন কৰে। চণ্ডীবৰৰ বংশধৰসকলৰ ভিতৰত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] অন্যতম আছিল। চণ্ডীবৰৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাজধৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ নেতা হয় আৰু পাছলৈ আন পাঁচজন ভূঞাও এই গোটত যোগ দিয়ে।&lt;ref name=&quot;Neog1980-51&quot;/&gt;

১৪৯৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে খেন বংশৰ ৰজা নীলাম্বৰক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত তেওঁৰ শাসন বৰনদীলৈকে বিস্তাৰ কৰে। এই অভিযানত তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণে বাউসীত সংস্থাপন কৰা দ্বিতীয় ভূঞা গোটৰ গন্ধৰ্বৰায়ৰ বংশধৰ হৰূপ নাৰায়ণকো পৰাস্ত কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বাৰ-ভূঞাসকলে প্ৰত্যাক্ৰমণ কৰি হুছেইন শ্বাহৰ পুত্ৰ দানিয়েলৰ অধীনত থকা বংগৰ শাসনৰ অৱসান ঘটোৱাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা লয়।&lt;ref name=&quot;Neog1980-53&quot;&gt;{{cite book
|last=Neog
|first=Maheswar
|title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam
|publisher=Motilal Banarsidass
|location=Delhi
|year=1980
|pages=53–55
}}&lt;/ref&gt;

কিন্তু তাৰ পাছতেই কমতাত [[বিশ্বসিংহ]]ৰ উত্থানে কামৰূপত পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞাসকলৰ আধিপত্য নষ্ট কৰে। পূবফালে কছাৰীসকল আৰু পশ্চিমফালে উত্থানশীল কোচ শক্তিৰ মাজত চাপত পৰি নগাঁও অঞ্চলৰ ভূঞাসকলে ষোড়শ শতিকাৰ প্ৰথম চতুৰ্থাংশত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ স্থানান্তৰিত হয়। তেওঁলোকে উত্তৰ পাৰত বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ অঞ্চলৰ পশ্চিমফালে আশ্ৰয় লয়। ক্ৰমবৰ্ধমান কোচ–আহোম প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাই পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকৰ স্বাধীনতা আৰু সাৰ্বভৌমত্ব অধিক সংকুচিত কৰে।&lt;ref name=&quot;Neog1980-53&quot;/&gt;

শংকৰদেৱৰ সময়ত তেম্বুৱানীৰ জলধাৰা বন্ধ কৰিবলৈ বিভিন্ন ভূঞাৰ অধীনৰ লোকসকলক মাতি অনাৰ বৰ্ণনাই তেওঁলোকৰ বসতি আৰু জনসংগঠনৰ ভৌগোলিক পৰিসৰৰ আভাস দিয়ে। ৰামচৰণ ঠাকুৰৰ ''শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ লীলা-চৰিত''ত এই পৰিসৰ কপিলীৰ পৰা চামধৰা আৰু শিঙ্গৰীৰ পৰা উত্তৰ সীমালৈ বিস্তৃত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে&lt;ref name=&quot;Ramcharan-LeelaCharit&quot;&gt;{{cite book
|author=ৰামচৰণ ঠাকুৰ
|editor-last=দত্তবৰুৱা
|editor-first=হৰিনাৰায়ণ
|title=শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ লীলা-চৰিত
|edition=তৃতীয়
|publisher=দত্তবৰুৱা এণ্ড কোম্পানী
|location=নলবাৰী
|year=1977
|page=365
|language=as
|quote=কপিলীৰ হন্তে চামধৰা সীমা কৰি। শিঙ্গৰীৰ হন্তে উত্তৰৰ সীমা বাৰী॥
}}&lt;/ref&gt;—

&lt;blockquote&gt;&lt;poem&gt;
কপিলীৰ হন্তে চামধৰা সীমা কৰি।
শিঙ্গৰীৰ হন্তে উত্তৰৰ সীমা বাৰী॥
&lt;/poem&gt;&lt;/blockquote&gt;

==টোকা==
{{reflist|3}}
==তথ্যসূত্ৰ==
{{refbegin}}
* {{cite journal |last1=Guha |first1=Amalendu |date=December 1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |ref=harv}}
* {{cite journal |last1=Lahiri |first1=Nayanjot |date=June 1984 |title=The Pre-Ahom Roots of Medieval Assam |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=60–69 |doi=10.2307/3517004 |jstor=3517004 |ref=harv}}
* {{Citation
 | ref = harv
 | last = Nath
 | first = D
 | title = History of the Koch Kingdom: 1515–1615
 | publisher=Mittal Publications
 | place=Delhi
 | year=1989
}}
* {{Citation
 | ref = harv
 | last = Gohain Barooah
 | first = P
 | title = An Illustrated HISTORY OF ASSAM
 | publisher=Leela agency
 | place=tezpur
 | year=1937
}}
* {{Citation
|ref=harv
|last=Neog
|first=M
|contribution=Origin of the Baro-Bhuyans
|editor-last=Barpujari
|editor-first=H. K.
|title=The Comprehensive History of Assam
|volume=2
|pages=62–66
|publisher=Assam Publication Board
|place=Guwahati
|year=1992
}}
* {{Citation
|ref=harv
|last=Neog
|first=M
|contribution=
|editor-last=
|editor-first=
|title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam
|volume=
|pages=
|publisher=Motilal Banarasidass
|place=Delhi
|year=1980
}}
{{refend}}
{{অসমৰ ইতিহাস}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]]</text>
      <sha1>b1n9gsnicjar9nf4ycjc98ib2is41lq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কালাদান মাল্টি ম'ডেল ট্ৰানজিট ট্ৰান্সপোৰ্ট প্ৰজেক্ট</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53022</id>
    <revision>
      <id>649614</id>
      <parentid>370749</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:17:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6037" sha1="1rci0hs6jlrvkyjbwo912ziwyff6v73" xml:space="preserve">'''কালাদান মাল্টি-ম'ডেল ট্ৰানজিট ট্ৰান্সপ'ৰ্ট প্ৰকল্প''' ({{lang-en|Kaladan Multi-Modal Transit Transport Project}}) হৈছে ভাৰত আৰু [[ম্যানমাৰ]]ৰ মাজত গঢ়ি তোলা এটা বহুমুখী পৰিবহণ প্ৰকল্প। প্ৰায় ৪৮৪ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ ব্যয়সাপেক্ষ এই প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ [[কলকাতা]] বন্দৰক ম্যানমাৰৰ [[ৰাখাইন ৰাজ্য]]ৰ [[চিটৱে]] বন্দৰৰ সৈতে সাগৰীয় পথেৰে সংযোগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ পিছত চিটৱেৰ পৰা [[কালাদান নদী]]ৰ জলপথেৰে ম্যানমাৰৰ [[চিন ৰাজ্য]]ৰ পালেট্‌ৱালৈ আৰু তাৰ পৰা স্থলপথেৰে ভাৰতৰ [[মিজোৰাম]] ৰাজ্যলৈ সংযোগ স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://mdoner.gov.in/kaladan-multi-modal-transit-transport-project-inland |title=Kaladan Multi-Modal Transit Transport Project |publisher=Ministry of Development of North Eastern Region}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mandalay1&quot;&gt;{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/explained/india-myanmar-land-border-crossing-open-sushma-swaraj-imphal-mandalay-bus-service-5305229/ |title=Road to Mandalay |website=The Indian Express |date=2018}}&lt;/ref&gt;

[[চিত্ৰ:Kaladan_Multi-Modal_Transit_Transport_Project.svg|thumb|কালাদান বহুমুখী পৰিবহণ প্ৰকল্পৰ পথ]]

এই প্ৰকল্পৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতৰ মূল ভূখণ্ডৰ সৈতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহৰ বিকল্প পৰিবহণ সংযোগ গঢ়ি তোলা আৰু [[শিলিগুড়ি কৰিডৰ]]ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰা। প্ৰকল্পটো সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যক্ষম হ'লে কলকাতাৰ পৰা মিজোৰামলৈ সামগ্ৰী পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত বিকল্প পথৰ সুবিধা লাভ কৰিব পৰা যাব।

== ইতিহাস ==
ভাৰত আৰু ম্যানমাৰৰ মাজত পৰিবহণ সংযোগ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই প্ৰকল্পৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। প্ৰথম অৱস্থাত ২০১৪ চনৰ ভিতৰত প্ৰকল্পটো সম্পূৰ্ণ কৰাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। কিন্তু বিভিন্ন কাৰণত নিৰ্মাণকাৰ্যত পলম হয়। ২০২১ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ এটা আপডেট অনুসৰি ২০২৩ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ শেষলৈ ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যক্ষম কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।

এই প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে কলকাতা আৰু ম্যানমাৰৰ চিটৱেৰ মাজত সাগৰীয় সংযোগ স্থাপন কৰাৰ লগতে চিটৱেৰ পৰা পালেট্‌ৱালৈ কালাদান নদীৰে জলপথ আৰু পালেট্‌ৱাৰ পৰা মিজোৰামলৈ স্থলপথৰ সংযোগ গঢ়ি তোলাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।

প্ৰকল্পটোৱে কলকাতা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ মাজত সামগ্ৰী পৰিবহণৰ দূৰত্ব প্ৰায় ১,৩২৮ কিলোমিটাৰ (৮২৫ মাইল) হ্ৰাস কৰিব বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত সংকীৰ্ণ [[শিলিগুড়ি কৰিডৰ]]ৰ মাজেৰে সামগ্ৰী পৰিবহণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা কমিব।

প্ৰথম অৱস্থাত ভাৰতে [[বাংলাদেশ]]ৰ মাজেৰে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহলৈ পৰিবহণ আৰু ট্ৰানজিটৰ সুবিধা লাভ কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিছিল। অৱশ্যে এই ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে প্ৰয়োজনীয় ট্ৰানজিট অধিকাৰ লাভ কৰাত অসুবিধা হোৱাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কালাদান প্ৰকল্পক বিকল্প পৰিবহণ পথ হিচাপে গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। বাংলাদেশৰ [[চট্টগ্ৰাম বন্দৰ]] [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ ৰাজধানী [[আগৰতলা]]ৰ পৰা প্ৰায় ২০০ কিলোমিটাৰ (১২০ মাইল) দূৰত অৱস্থিত।

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
&lt;references /&gt;

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰিবহণ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰত-ম্যানমাৰ সম্পৰ্ক]]
[[শ্ৰেণী:মিজোৰামৰ পৰিবহণ]]</text>
      <sha1>1rci0hs6jlrvkyjbwo912ziwyff6v73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>উত্তৰ পূৱৰ টাই জনগোষ্ঠীৰ তালিকা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53486</id>
    <redirect title="টাই জাতি" />
    <revision>
      <id>649587</id>
      <parentid>204666</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:57:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[টাই জাতি]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="n0ee5w94q2puc41wfg7amance0nx2wg" xml:space="preserve">#REDIRECT [[টাই জাতি]]</text>
      <sha1>n0ee5w94q2puc41wfg7amance0nx2wg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অনাকটা কাপোৰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53714</id>
    <redirect title="আনাকাটা" />
    <revision>
      <id>649557</id>
      <parentid>330748</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:19:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[আনাকাটা]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="7uyf1g3h7yeys33itbk8pw5nwefnbim" xml:space="preserve">#REDIRECT [[আনাকাটা]]</text>
      <sha1>7uyf1g3h7yeys33itbk8pw5nwefnbim</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>লুক লাও</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54162</id>
    <redirect title="লাও (পানীয়)" />
    <revision>
      <id>649599</id>
      <parentid>574265</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[লাও (পানীয়)]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="j06nva5h2nc7lulqhaon1gh8ijn3myw" xml:space="preserve">#REDIRECT [[লাও (পানীয়)]]</text>
      <sha1>j06nva5h2nc7lulqhaon1gh8ijn3myw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>লাও (পানীয়)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54163</id>
    <revision>
      <id>649600</id>
      <parentid>574264</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:09:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32522" sha1="bphy4oyrqrcg64tl0cyl6jdnipj8hgh" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
| title        = লাও
| name         = লাও
| image        = [[File:Rice beer.jpg|250px]]
| caption      = লাও
| type         = পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়
| manufacturer = [[আহোম|আহোম জনগোষ্ঠী]] আৰু অন্যান্য টাই জনগোষ্ঠী
| origin       = গুৱাংচি, দক্ষিণ চীন
| colour       = বগা (চাউল আৰু ভীমকলৰ ক্ষেত্ৰত), হালধীয়া (কঁঠালৰ ক্ষেত্ৰত)
| flavour      = চাউল, কঁঠাল, ভীমকল
| variants     = নাম লাও, লোক লাও, লাও খাও, লাও থু, লাও লাও, নাই লাও
| related      = [[নাম লাও]], [[লোক লাও]]
}}

'''লাও''' ({{Lang-aho|𑜎𑜰𑜫}}, [[চীনা ভাষা]]: 酪, [[থাই ভাষা]]: เหล้า) হৈছে মূলতঃ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] মাজত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়। [[অসম]], [[চীন]], ছান, [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[লাওছ]]ৰ বিভিন্ন টাই জনগোষ্ঠীয়ে এই পানীয় প্ৰস্তুত আৰু সেৱন কৰে। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ইয়াৰ প্ৰচলন বিশেষকৈ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোমসকলৰ]] মাজত দেখা যায়। সাধাৰণতে আঠাজাতীয় চাউলৰ পৰা এই পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, নৰা বগৰী আৰু কঁঠালৰ পৰাও ইয়াক তৈয়াৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==
আহোমসকলৰ মাজত লাওৰ প্ৰচলন অতি পুৰণি। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এই পানীয়ৰ ব্যৱহাৰ হৈ অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। [[চ্যুকাফা]]ৰ অসম আগমনৰ সময়ৰ পৰাই আহোমসকলৰ সৈতে এই পানীয় অসমলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত লাওৱে ৰাজঘৰীয়া মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

আজিও আহোম পৰিয়ালসমূহত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে লাও আগবঢ়োৱা হয়। আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ বিশেষ স্থান আছে। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি আৰু ফুৰালুং আদি উৎসৱ-পাৰ্বণত লাও দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়। এনে অনুষ্ঠানত সাধাৰণতে পানী মিহলি নকৰাকৈ কলহৰ পৰা পোনে পোনে লাও নিগৰাই উছৰ্গা কৰা হয়।

== প্ৰকাৰভেদ ==
লাওৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু স্থানভেদে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা যায়। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''[[নাম লাও]]''' : অসমৰ টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এবিধ লাও।
* '''[[লোক লাও]]''' : আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত লাওৰ আন এবিধ ৰূপ।
* '''লাও খাও''' : [[থাইলেণ্ড]]ত প্ৰচলিত।
* '''লাও থু''' : থাইলেণ্ডত প্ৰচলিত।
* '''লাও লাও''' : [[লাওছ]]ত প্ৰচলিত।
* '''নাই লাও''' : [[চীন]]ত প্ৰচলিত।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি ==
লাও প্ৰস্তুত কৰাটো এক জৈৱ-ৰাসায়নিক কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে বৰা বা আৰৈ চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাউলত থকা কাৰ্বহাইড্ৰেট কিণ্বনৰ ফলত এলকহললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু ব্যৱহৃত উপাদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু ৰং ভিন্ন হ'ব পাৰে।

=== প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ===
* চু-লাও বা কিণ্বনকাৰক দৰৱ
* বৰা বা আৰৈ চাউল
* মাটিৰ কলহ
* চালনি
* কলপাত

=== চু-লাও প্ৰস্তুতকৰণ ===
চু-লাও হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কিণ্বনকাৰক। ইয়াক চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বিভিন্ন বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘিলা পিঠাৰ দৰে যদিও ঘিলা পিঠাতকৈ ই ডাঠ আৰু বহল।

পানীৰে গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই গোলাকাৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পিঠাবোৰ চালনিত বিহলঙনীৰ পাত পাৰি তাৰ ওপৰত থৈ ৰ'দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। বিহলঙনীৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এটা কাৰণ হৈছে পোক-পৰুৱাৰ পৰা পিঠাবোৰ ৰক্ষা কৰা।

প্ৰতিটো নতুন চু-লাওৰ সৈতে পুৰণি চু-লাওৰ এটা অংশ মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াক 'ঘাই' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে কিণ্বনকাৰকৰ গুণাগুণ ধৰি ৰখা।

=== চু-লাওত ব্যৱহৃত বনৌষধি ===
চু-লাও প্ৰস্তুত কৰোঁতে অঞ্চলভেদে বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইবিধমান হ'ল—

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনিৰ পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমুটেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

এই বনৌষধিবোৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে সংগ্ৰহ কৰি ৰ'দত শুকুৱাই তাৰ পিছত ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। চালনিৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। অৱশ্যে বনৌষধিৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণ অঞ্চলভেদে বেলেগ হ'ব পাৰে।

=== চাউল প্ৰস্তুতকৰণ ===
লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বৰা বা আৰৈ—দুয়োবিধ চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বৰা চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউলখিনি পানীত তিয়াই ভাপত সিজোৱা হয়। এই পদ্ধতিত চাউলখিনি ফুটাযুক্ত খৰাহীত ভৰাই গৰম পানীৰ ওপৰত ৰখা হয়। পানীৰ ভাপৰ উত্তাপত চাউল সিজি ভাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এনে ভাতত পানীৰ পৰিমাণ কম থাকে আৰু ই সহজে এঠা মাৰি নধৰে। ইয়াক ছেৱা ভাত বুলি কোৱা হয়।

আনহাতে, আৰৈ চাউলৰ পৰা লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ বা আধা সিজাই লোৱা হয়।

=== কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া ===
চাউল সিজোৱাৰ পিছত এখন ডলাত কলপাত পাৰি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চু-লাও খুন্দি গুৰি কৰি ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই সমানে মিহলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ভাতখিনি কলপাতেৰে ঢাকি কিছু সময়ৰ বাবে থৈ দিয়া হয়।

এই সময়ছোৱাত কিণ্বনকাৰকৰ অণুজীৱসমূহে চাউলৰ শ্বেতসাৰ ভাঙি চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু তাৰ পিছত ইষ্টৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত এলকহল উৎপন্ন হয়। গৰম বতৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়। কিণ্বনৰ ফলত ভাতখিনিৰ পৰা বিশেষ গোন্ধ ওলায় আৰু ই ৰসাল তথা মিঠা সোৱাদযুক্ত হৈ পৰে। এনে ভাতক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়।

লাওৰ ভাতখিনি পিছত নতুন আৰু শুকান মাটিৰ কলহত ভৰাই কলপাতেৰে মুখ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। প্ৰায় এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলহৰ ভিতৰত লাও প্ৰস্তুত হয়। কলহৰ ভিতৰত ভাতখিনি কিণ্বিত হৈ ৰস উৎপন্ন হোৱাৰ পিছত প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী মিহলোৱা হয়।

== লুক লাও বা ৰহি ==
'''লুক লাও''' বা '''ৰহি''' হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰস। ইয়াক লাওৰ তুলনামূলকভাৱে ঘন আৰু অধিক সোৱাদযুক্ত ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ৰং সাধাৰণতে সোণালী আৰু গোন্ধ মনোমোহা। ইয়াৰ সোৱাদ মিঠা আৰু ইয়াত এলকহলৰ পৰিমাণ সাধাৰণ লাওতকৈ অধিক হ'ব পাৰে।

কলহত পানী মিহলোৱাৰ আগতে প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক ৰহি লাও বা লুক লাও বুলি কোৱা হয়। এই ৰস বিশেষকৈ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়।

ৰহি উলিওৱাৰ পিছত কলহত অলপ অলপ পানী দি কিণ্বিত ভাতখিনি চেপি ৰস উলিওৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত পোৱা পানীয়ক চেপা লাও বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ৰং প্ৰথমে পোৱা ৰসতকৈ পাতল আৰু সোৱাদো তুলনামূলকভাৱে কম তীব্ৰ।

লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== খাদ্যৰ সৈতে ব্যৱহাৰ ==
লাও পৰম্পৰাগতভাৱে পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ আৰু মাংসৰ সৈতে সেৱন কৰা হয়। আহোমসকলৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

== লগতে চাওক ==
* [[নাম লাও]]
* [[লোক লাও]]
* [[আহোম জনগোষ্ঠী]]
* [[আহোম ভাষা]]
* [[আহোম ৰাজবংশ]]
* [[মে-ডাম-মে-ফী]]

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
&lt;references /&gt;

== উৎস প্ৰসংগ ==
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]

== বিবিধতা ==
লাও সকলোতে প্ৰস্তুত হয় আৰু সকলোৰে প্ৰস্তুত প্ৰণালীও প্ৰায় একেই হয়। ইয়াক মূলতঃ আঠা চাউল (খাও)ৰ প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, কাকিয়াত প্লামৰ (নৰা বগৰী) আৰু কঁঠালৰ পৰাও প্ৰস্তুত কৰা দেখা যায়। ইয়াৰ বিবিধতা অনুসৰি ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ পোৱা যায় যেনে-
* '''[[নাম লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[লোক লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[:en:L Khao|লাও খাও]]''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও থু''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও লাও''' : লাওছ
*'''[[:en:Nai lao|নাই লাও]]''' : [[চীন]]

==প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি==
লাও প্ৰস্তুত প্ৰক্ৰিয়াটো হ'ল এক জৈৱ ৰসায়ন প্ৰক্ৰিয়া। নাম লাও বা লাও কিন্বন (fermentation) পদ্ধতিৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। গতিকে লাও হ’ল ফাৰমেণ্টেড ৰাইচ ৱাইন। [[অসম]]ৰ বিভিন্ন ঠাইত ইয়াৰ ঔষধৰ ব্যৱহাৰ বা প্ৰস্তুত প্ৰণালী কিছু সুকীয়া হোৱা দেখা যায়। [[অসম]] আৰু উত্তৰ পূৰ্ব্বাঞ্চলৰ ওপৰত উল্লিখিত জাতীয় পানীয় কেইবিধ ঘাইকৈ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই হয়তো নাম লাও বা লাও পানী আহোমৰ মাজত চলি আহিছে। এই পানীয় বিধে হয়তো [[চ্যুকাফা]]ৰ লগতেই [[অসম]]লৈ প্ৰৱেশ কৰিছিল। এইবিধ পানীয়ই [[আহোম ৰাজত্ব]]ত ৰাজঘৰীয়া মৰ্য্যদা পাই আহিছিল। আজিও আহোম পৰিয়ালত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান যাচি এই পানীয় আগবঢ়োৱা হয়। লাওৰে ফী (দেৱতা) সকলক অৰ্পণ কৰা হয়। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি, ফুৰালুং আদি সকলো আহোমৰ উৎসৱ-পাৰ্বনত লাও উছৰ্গা কৰা হয়। অৰ্পণ কৰা লাওত সাধাৰণতে পানী মিলোৱা নহয়, কলহৰ পৰা পোনে পোনে নিগৰাই দিয়া হয়। 

== প্ৰয়োজনী সামগ্ৰী ==
{{unreferenced section}}
* চু-লাও বা দৰৱ
*বৰা বা আৰৈ চাউল
*কলহ
*চালনি
লাওপানীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰথম বস্তু হ'ল চু-লাও বা দৰৱ। চু-লাও (fermenter) চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ লগত বিভিন্ন বন দৰৱৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ই দেখাৰ সাধাৰণ ঘিলা পিঠাৰ আকৃতিৰ কিন্তু ঘিলা পিঠাতকৈ ই বেছি ডাঠ আৰু বহল। পানী দি গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ লগত বন দৰৱৰ গুৰিবোৰ মিলাই গোল গোলকৈ পিঠা বনাই সেইবোৰ তলত বিহলঙনীৰ পাত দি তাৰ ওপৰত ঘিলা আকৃতিৰ পিঠাবোৰ চালনি এখনত শুকাবৰ বাবে মেলি দিয়া হয়। এই পিঠাবোৰ ৰ’দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। তলত বিহলঙনীৰ পাত দিয়াৰ কাৰণটো হ’ল বিহলঙনী থাকিলে পোক-পৰুৱাই পিঠাবোৰ খাবলৈ নাহে। প্ৰতিবাৰে প্ৰায় ২০০ গ্ৰাম ওজনৰ চু-লাও একোটাও বনোৱা হয়। ইয়াক ’ঘাই’ বুলি কোৱা হয়। ইয়াক গুণাগুণ ৰক্ষণৰ বাবে বনোৱা হয়। প্ৰতিটো নতুন এচাম চু-লাওৰ লগত পুৰণি ঘাই একোটা ভাঙি মিলাই দিয়া হয় যাতে প্ৰমাণিত গুণাগুণ এটা সদায়ে ৰক্ষা কৰি যাব পাৰি। 

চু-লাওত দিয়া কেইবিধমান ঘাই ঘাই বনৌষধ:--
[[File:Xajor pitha.JPG|thumb|200px|চু-লাও]]
চু-লাওত মানুহে খোৱা প্ৰায় যিকোনো উপকাৰী বনৌষধিকে মিলাই দিব পাৰি মাথোঁ সেইবোৰে লাওৰ স্বাদ বা গোন্ধত বেয়া প্ৰভাৱ পেলাব নালাগিব। গতিকে ঠাই বিশেষে চু-লাওত মিলোৱা বনৌষধিবোৰ কিছু বেলেগ হোৱাটো স্বাভাৱিক। তলত কিছুমান লাওত দিয়া বনৌষধিৰ নাম দিয়া হ’ল---

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* জালুক এটা বা দুটা
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনি পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমু টেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

ওপৰত উল্লেখ কৰা লতা আৰু পাতবোৰ নিৰ্দ্দিষ্ট জোখ অনুযায়ী সংগ্ৰহ কৰি সেইবোৰ ৰ’দত শুকুৱাই কৰকৰিয়া কৰি লোৱা হয়। বনৌষধিবোৰৰ মাত্ৰাটো ঠিক কৰিবৰ বাবে কিছু অভিজ্ঞতাৰ প্ৰায়োজন হয়। সেই শুকান পাতবোৰ ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। সেৰেঙা চালনি এখনেৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। এই মিশ্ৰিত পাতবোৰৰ গুড়িবোৰ এতিয়া চু-লাওত মিলাবৰ বাবে উপযুক্ত হৈ পৰিল। কোনো কোনোৱে নিচা বঢ়াবৰ বাবে, উৰহীৰ শিপাও দিয়ে বুলি শুনা যায়। কিন্তু এইবিধ বস্তু অপকাৰী হোৱা বাবে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়। 

লাওপানী আৰৈ বা বৰাচাউল দুয়োবিধ চাউলৰপৰাই প্ৰস্তুত কৰা হয়। বৰাচাউলৰপৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে প্ৰথমে ছেৱা দিয়া ভাত অৰ্থাৎ ভাপত দিয়া ভাত সিজাই লব লাগে। ছেৱা ভাত লাও তৈয়াৰ কৰিবলৈ যাৱতীয় পৰিমাণৰ বৰা চাউল পানীত তিয়াই সেইখিনিক এটা ফুটা থকা পিতলৰ বা অন্য ধাতুৰ খৰাহীত ভৰাই ভাপত ৰন্ধা হয়। ভাপত সিজাবৰ বাবে ডাঙৰ বটোৱা এটাত প্ৰথমে পানী গৰম কৰি ভাপ তৈয়াৰ কৰা হয়। সেই বটোৱাটোৰ ওপৰতে তিয়াই থোৱা বৰা চাউলৰ খৰাহীটো পাতি দিয়া হয় যাতে পানীৰ ভাপবোৰ চাউলৰ মাজেদি পাৰহৈ গৈ থাকে। এই ভাপৰ উত্তাপতে চাউলবোৰ ভাত হৈ উঠে। এই ভাতত পানী নথকা বাবে ই এঠা মাৰি লাগি নধৰে। এনে ভাতকে ছেৱা ভাত বোলে। বৰা চাউলৰ লাও সাধাৰণতে মিঠা আৰু চোকা হয়। কিন্ত বেছিকৈ খালে মূৰৰ বিষ, বমি আদি হ'ব পাৰে। আৰৈ চাউলৰপৰা লাওপানী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে, আৰৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ (আধা সিজা) ৰন্ধা হয়। মৰহা ধান বা ভঁৰালৰ তলসৰা ধানৰ চাউল হ'লে ভাল হয়। 

বৰা বা আৰৈ চাউলৰ ভাতখিনি সিজাই লোৱাৰ পাছত এখন ডলাত কলপাত দি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। জোখ অনুযায়ী কেইটামান চু-লাও খুন্দি গুড়ি কৰি লোৱা হয়। ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই লাওৰ দৰৱ বা পিঠাৰ সেই গুড়িখিনি ভাতখিনিত ওপৰত সমানে ছটিয়াই দি ধুনীয়াকৈ মিলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ওপৰত কলপাতেৰে ঢাকি দি কাষবোৰত বিহলঙনী পাত পাৰি দিয়া হয় যাতে পৰুৱা-পিপৰা তাত নুঠে। সেইদৰে ৰাখি থোৱা ভাতত ঈষ্ট (yeast) গজি উঠে। এই ঈষ্টেই ভাতখিনিক ফাৰমেণ্টেড কৰে। এই ফাৰমেণ্টেসনৰ ফলত চাউলত থকা কাৰ্বো হাইড্ৰেড সুৰা (alcohol)লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। গৰম দিনত এই প্ৰক্ৰিয়া ৩-৪ দিনত হৈ উঠে। সেই সময়ত ভাতখিনিৰ পৰা এটা সুন্দৰ গোন্ধ ওলায়। এলকহলৰ ঘনত্ব বঢ়াৰ লগে লগে ঈষ্ট বোৰ মৰি যায় আৰু ভাতখিনিত এক ৰসাল পদাৰ্থ তৈয়াৰ হোৱা দেখা যায়। সেইখিনি সময়ত ভাতখিনিক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়। লাওৰ ভাতৰ এটা মিঠা সোৱাদ থাকে। ইয়াক খাবও পাৰি। কিন্তু লাও কৰিবৰ বাবে এই লাওৰ ভাতখিনিক কেবাটাও মাটিৰ কলহত কলপাতেৰে সোপা মাৰি থোৱা হয়। মাটিৰ কলহবোৰ নতুন আৰু শুকান হোৱা উচিত। পুৰণি কলহ ব্যৱহাৰ কৰিলে সেইবোৰ জুইত পুৰি শুকুৱাই ল’ব লাগে নহ’লে নাম লাও মিঠা নহৈ টেঙা হ’বগৈ পাৰে। প্ৰায় এক সপ্তাহমান সময়ৰ পিছত কলহৰ ভিতৰত নাম লাও তৈয়াৰ হৈ উঠিব। কলহত দৰৱ মিশ্ৰিত ভাতখিনি ভৰোৱৰ পাছত কলহটো ঘামি পানী ওলালেই তাত নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে পানী ঢালিব পাৰি। পানী ঢলাৰ এদিনৰ পাছতে তাৰ ৰস বাহিৰ কৰিব পাৰি যদিও বেছি দিন থাকিলে তাৰ গুণগত মান আৰু ৰং কাঢ়া হৈ আহে। পানী ঢলাৰ আগত প্ৰথমতে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক '''ৰহী লাও''' বা '''লুক লাও''' বোলা হয়। ইয়াৰ ৰং সোণালী আৰু ই অতি সুস্বাদযুক্ত। ৰহী লাও -পাৰ্বনত দেৱ-দেৱতাকো উছৰ্গা কৰা হয়। ৰহী উলিওৱাৰ পাছত কলহবোৰত অলপ অলপ পানী ভৰাই লাও ভাতবোৰ চেপি উলিওৱা হয়। ইয়াক চেপা-লাও বোলে। চেপা-লাও সোণালী ৰংটো কমি কিছু পৰিমাণে বগা হৈ পৰে। ইয়াৰ সোৱাদো কম। লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কয়। এই লাওৰ গুটি কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিক খাবলৈ দিয়া হয়। লাওৰ গুটিয়ে এই জীৱ-জন্তুবোৰক বহুতো বেমাৰৰ পৰা ৰক্ষা কৰা দেখা যায়। পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ বা মঙহৰ লগত লাও-পানী জুতি লগাই খোৱা যায়। 

&lt;!--“এ’ মাইহাং বাতিত সোৱাদ পানী &lt;br /&gt;
যাচে কোনে ক’ত?&lt;br /&gt;এই [[অসম]] দেশত,&lt;br /&gt;
[[অসম]] দেশত...“ &lt;br /&gt;
প্ৰয়াত ড: ভূপেন হাজৰিকাই ইয়াতে নিশ্চয় নাম লাওৰ কথাই কৈছে, কাৰণ মাইহাং বাতি আহোমসকলৰে সৃষ্ট--&gt;

==লগতে চাওক==
* [[নাম লাও]]
* [[লোক লাও]]

==তথ্য সংগ্ৰহ== 
{{Reflist}} 
==উৎস প্ৰসংগ==
{{refbegin}}
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}
{{refend}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]</text>
      <sha1>bphy4oyrqrcg64tl0cyl6jdnipj8hgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649602</id>
      <parentid>649600</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32480" sha1="mbtvhyg1ksfoiyhvbj6fhmt25cw1kb0" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
| title        = লাও
| name         = লাও
| image        = [[File:Rice beer.jpg|250px]]
| caption      = লাও
| type         = পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়
| manufacturer = [[আহোম|আহোম জনগোষ্ঠী]] আৰু অন্যান্য টাই জনগোষ্ঠী
| origin       = গুৱাংচি, দক্ষিণ চীন
| colour       = বগা (চাউল আৰু ভীমকলৰ ক্ষেত্ৰত), হালধীয়া (কঁঠালৰ ক্ষেত্ৰত)
| flavour      = চাউল, কঁঠাল, ভীমকল
| variants     = নাম লাও, লোক লাও, লাও খাও, লাও থু, লাও লাও, নাই লাও
| related      = [[নাম লাও]], [[লোক লাও]]
}}

'''লাও''' ({{Lang-aho|𑜎𑜰𑜫}}, [[চীনা ভাষা]]: 酪, [[থাই ভাষা]]: เหล้า) হৈছে মূলতঃ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] মাজত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়। [[অসম]], [[চীন]], ছান, [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[লাওছ]]ৰ বিভিন্ন টাই জনগোষ্ঠীয়ে এই পানীয় প্ৰস্তুত আৰু সেৱন কৰে। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ইয়াৰ প্ৰচলন বিশেষকৈ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোমসকলৰ]] মাজত দেখা যায়। সাধাৰণতে আঠাজাতীয় চাউলৰ পৰা এই পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, নৰা বগৰী আৰু কঁঠালৰ পৰাও ইয়াক তৈয়াৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==
আহোমসকলৰ মাজত লাওৰ প্ৰচলন অতি পুৰণি। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এই পানীয়ৰ ব্যৱহাৰ হৈ অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। [[চ্যুকাফা]]ৰ অসম আগমনৰ সময়ৰ পৰাই আহোমসকলৰ সৈতে এই পানীয় অসমলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত লাওৱে ৰাজঘৰীয়া মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

আজিও আহোম পৰিয়ালসমূহত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে লাও আগবঢ়োৱা হয়। আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ বিশেষ স্থান আছে। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি আৰু ফুৰালুং আদি উৎসৱ-পাৰ্বণত লাও দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়। এনে অনুষ্ঠানত সাধাৰণতে পানী মিহলি নকৰাকৈ কলহৰ পৰা পোনে পোনে লাও নিগৰাই উছৰ্গা কৰা হয়।

== প্ৰকাৰভেদ ==
লাওৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু স্থানভেদে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা যায়। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''[[নাম লাও]]''' : অসমৰ টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এবিধ লাও।
* '''[[লোক লাও]]''' : আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত লাওৰ আন এবিধ ৰূপ।
* '''লাও খাও''' : [[থাইলেণ্ড]]ত প্ৰচলিত।
* '''লাও থু''' : থাইলেণ্ডত প্ৰচলিত।
* '''লাও লাও''' : [[লাওছ]]ত প্ৰচলিত।
* '''নাই লাও''' : [[চীন]]ত প্ৰচলিত।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি ==
লাও প্ৰস্তুত কৰাটো এক জৈৱ-ৰাসায়নিক কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে বৰা বা আৰৈ চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাউলত থকা কাৰ্বহাইড্ৰেট কিণ্বনৰ ফলত এলকহললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু ব্যৱহৃত উপাদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু ৰং ভিন্ন হ'ব পাৰে।

=== প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ===
* চু-লাও বা কিণ্বনকাৰক দৰৱ
* বৰা বা আৰৈ চাউল
* মাটিৰ কলহ
* চালনি
* কলপাত

=== চু-লাও প্ৰস্তুতকৰণ ===
চু-লাও হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কিণ্বনকাৰক। ইয়াক চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বিভিন্ন বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘিলা পিঠাৰ দৰে যদিও ঘিলা পিঠাতকৈ ই ডাঠ আৰু বহল।

পানীৰে গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই গোলাকাৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পিঠাবোৰ চালনিত বিহলঙনীৰ পাত পাৰি তাৰ ওপৰত থৈ ৰ'দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। বিহলঙনীৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এটা কাৰণ হৈছে পোক-পৰুৱাৰ পৰা পিঠাবোৰ ৰক্ষা কৰা।

প্ৰতিটো নতুন চু-লাওৰ সৈতে পুৰণি চু-লাওৰ এটা অংশ মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াক 'ঘাই' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে কিণ্বনকাৰকৰ গুণাগুণ ধৰি ৰখা।

=== চু-লাওত ব্যৱহৃত বনৌষধি ===
চু-লাও প্ৰস্তুত কৰোঁতে অঞ্চলভেদে বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইবিধমান হ'ল—

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনিৰ পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমুটেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

এই বনৌষধিবোৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে সংগ্ৰহ কৰি ৰ'দত শুকুৱাই তাৰ পিছত ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। চালনিৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। অৱশ্যে বনৌষধিৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণ অঞ্চলভেদে বেলেগ হ'ব পাৰে।

=== চাউল প্ৰস্তুতকৰণ ===
লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বৰা বা আৰৈ—দুয়োবিধ চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বৰা চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউলখিনি পানীত তিয়াই ভাপত সিজোৱা হয়। এই পদ্ধতিত চাউলখিনি ফুটাযুক্ত খৰাহীত ভৰাই গৰম পানীৰ ওপৰত ৰখা হয়। পানীৰ ভাপৰ উত্তাপত চাউল সিজি ভাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এনে ভাতত পানীৰ পৰিমাণ কম থাকে আৰু ই সহজে এঠা মাৰি নধৰে। ইয়াক ছেৱা ভাত বুলি কোৱা হয়।

আনহাতে, আৰৈ চাউলৰ পৰা লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ বা আধা সিজাই লোৱা হয়।

=== কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া ===
চাউল সিজোৱাৰ পিছত এখন ডলাত কলপাত পাৰি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চু-লাও খুন্দি গুৰি কৰি ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই সমানে মিহলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ভাতখিনি কলপাতেৰে ঢাকি কিছু সময়ৰ বাবে থৈ দিয়া হয়।

এই সময়ছোৱাত কিণ্বনকাৰকৰ অণুজীৱসমূহে চাউলৰ শ্বেতসাৰ ভাঙি চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু তাৰ পিছত ইষ্টৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত এলকহল উৎপন্ন হয়। গৰম বতৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়। কিণ্বনৰ ফলত ভাতখিনিৰ পৰা বিশেষ গোন্ধ ওলায় আৰু ই ৰসাল তথা মিঠা সোৱাদযুক্ত হৈ পৰে। এনে ভাতক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়।

লাওৰ ভাতখিনি পিছত নতুন আৰু শুকান মাটিৰ কলহত ভৰাই কলপাতেৰে মুখ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। প্ৰায় এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলহৰ ভিতৰত লাও প্ৰস্তুত হয়। কলহৰ ভিতৰত ভাতখিনি কিণ্বিত হৈ ৰস উৎপন্ন হোৱাৰ পিছত প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী মিহলোৱা হয়।

== লুক লাও বা ৰহি ==
'''লুক লাও''' বা '''ৰহি''' হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰস। ইয়াক লাওৰ তুলনামূলকভাৱে ঘন আৰু অধিক সোৱাদযুক্ত ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ৰং সাধাৰণতে সোণালী আৰু গোন্ধ মনোমোহা। ইয়াৰ সোৱাদ মিঠা আৰু ইয়াত এলকহলৰ পৰিমাণ সাধাৰণ লাওতকৈ অধিক হ'ব পাৰে।

কলহত পানী মিহলোৱাৰ আগতে প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক ৰহি লাও বা লুক লাও বুলি কোৱা হয়। এই ৰস বিশেষকৈ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়।

ৰহি উলিওৱাৰ পিছত কলহত অলপ অলপ পানী দি কিণ্বিত ভাতখিনি চেপি ৰস উলিওৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত পোৱা পানীয়ক চেপা লাও বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ৰং প্ৰথমে পোৱা ৰসতকৈ পাতল আৰু সোৱাদো তুলনামূলকভাৱে কম তীব্ৰ।

লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== খাদ্যৰ সৈতে ব্যৱহাৰ ==
লাও পৰম্পৰাগতভাৱে পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ আৰু মাংসৰ সৈতে সেৱন কৰা হয়। আহোমসকলৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

== লগতে চাওক ==
* [[নাম লাও]]
* [[লোক লাও]]
* [[আহোম জনগোষ্ঠী]]
* [[আহোম ভাষা]]
* [[আহোম ৰাজবংশ]]
* [[মে-ডাম-মে-ফী]]

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
&lt;references /&gt;

== উৎস প্ৰসংগ ==
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]

== বিবিধতা ==
লাও সকলোতে প্ৰস্তুত হয় আৰু সকলোৰে প্ৰস্তুত প্ৰণালীও প্ৰায় একেই হয়। ইয়াক মূলতঃ আঠা চাউল (খাও)ৰ প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, কাকিয়াত প্লামৰ (নৰা বগৰী) আৰু কঁঠালৰ পৰাও প্ৰস্তুত কৰা দেখা যায়। ইয়াৰ বিবিধতা অনুসৰি ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ পোৱা যায় যেনে-
* '''[[নাম লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[লোক লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[:en:L Khao|লাও খাও]]''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও থু''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও লাও''' : লাওছ
*'''[[:en:Nai lao|নাই লাও]]''' : [[চীন]]

==প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি==
লাও প্ৰস্তুত প্ৰক্ৰিয়াটো হ'ল এক জৈৱ ৰসায়ন প্ৰক্ৰিয়া। নাম লাও বা লাও কিন্বন (fermentation) পদ্ধতিৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। গতিকে লাও হ’ল ফাৰমেণ্টেড ৰাইচ ৱাইন। [[অসম]]ৰ বিভিন্ন ঠাইত ইয়াৰ ঔষধৰ ব্যৱহাৰ বা প্ৰস্তুত প্ৰণালী কিছু সুকীয়া হোৱা দেখা যায়। [[অসম]] আৰু উত্তৰ পূৰ্ব্বাঞ্চলৰ ওপৰত উল্লিখিত জাতীয় পানীয় কেইবিধ ঘাইকৈ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই হয়তো নাম লাও বা লাও পানী আহোমৰ মাজত চলি আহিছে। এই পানীয় বিধে হয়তো [[চ্যুকাফা]]ৰ লগতেই [[অসম]]লৈ প্ৰৱেশ কৰিছিল। এইবিধ পানীয়ই [[আহোম ৰাজত্ব]]ত ৰাজঘৰীয়া মৰ্য্যদা পাই আহিছিল। আজিও আহোম পৰিয়ালত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান যাচি এই পানীয় আগবঢ়োৱা হয়। লাওৰে ফী (দেৱতা) সকলক অৰ্পণ কৰা হয়। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি, ফুৰালুং আদি সকলো আহোমৰ উৎসৱ-পাৰ্বনত লাও উছৰ্গা কৰা হয়। অৰ্পণ কৰা লাওত সাধাৰণতে পানী মিলোৱা নহয়, কলহৰ পৰা পোনে পোনে নিগৰাই দিয়া হয়। 

== প্ৰয়োজনী সামগ্ৰী ==
{{unreferenced section}}
* চু-লাও বা দৰৱ
*বৰা বা আৰৈ চাউল
*কলহ
*চালনি
লাওপানীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰথম বস্তু হ'ল চু-লাও বা দৰৱ। চু-লাও (fermenter) চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ লগত বিভিন্ন বন দৰৱৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ই দেখাৰ সাধাৰণ ঘিলা পিঠাৰ আকৃতিৰ কিন্তু ঘিলা পিঠাতকৈ ই বেছি ডাঠ আৰু বহল। পানী দি গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ লগত বন দৰৱৰ গুৰিবোৰ মিলাই গোল গোলকৈ পিঠা বনাই সেইবোৰ তলত বিহলঙনীৰ পাত দি তাৰ ওপৰত ঘিলা আকৃতিৰ পিঠাবোৰ চালনি এখনত শুকাবৰ বাবে মেলি দিয়া হয়। এই পিঠাবোৰ ৰ’দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। তলত বিহলঙনীৰ পাত দিয়াৰ কাৰণটো হ’ল বিহলঙনী থাকিলে পোক-পৰুৱাই পিঠাবোৰ খাবলৈ নাহে। প্ৰতিবাৰে প্ৰায় ২০০ গ্ৰাম ওজনৰ চু-লাও একোটাও বনোৱা হয়। ইয়াক ’ঘাই’ বুলি কোৱা হয়। ইয়াক গুণাগুণ ৰক্ষণৰ বাবে বনোৱা হয়। প্ৰতিটো নতুন এচাম চু-লাওৰ লগত পুৰণি ঘাই একোটা ভাঙি মিলাই দিয়া হয় যাতে প্ৰমাণিত গুণাগুণ এটা সদায়ে ৰক্ষা কৰি যাব পাৰি। 

চু-লাওত দিয়া কেইবিধমান ঘাই ঘাই বনৌষধ:--
[[File:Xajor pitha.JPG|thumb|200px|চু-লাও]]
চু-লাওত মানুহে খোৱা প্ৰায় যিকোনো উপকাৰী বনৌষধিকে মিলাই দিব পাৰি মাথোঁ সেইবোৰে লাওৰ স্বাদ বা গোন্ধত বেয়া প্ৰভাৱ পেলাব নালাগিব। গতিকে ঠাই বিশেষে চু-লাওত মিলোৱা বনৌষধিবোৰ কিছু বেলেগ হোৱাটো স্বাভাৱিক। তলত কিছুমান লাওত দিয়া বনৌষধিৰ নাম দিয়া হ’ল---

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* জালুক এটা বা দুটা
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনি পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমু টেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

ওপৰত উল্লেখ কৰা লতা আৰু পাতবোৰ নিৰ্দ্দিষ্ট জোখ অনুযায়ী সংগ্ৰহ কৰি সেইবোৰ ৰ’দত শুকুৱাই কৰকৰিয়া কৰি লোৱা হয়। বনৌষধিবোৰৰ মাত্ৰাটো ঠিক কৰিবৰ বাবে কিছু অভিজ্ঞতাৰ প্ৰায়োজন হয়। সেই শুকান পাতবোৰ ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। সেৰেঙা চালনি এখনেৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। এই মিশ্ৰিত পাতবোৰৰ গুড়িবোৰ এতিয়া চু-লাওত মিলাবৰ বাবে উপযুক্ত হৈ পৰিল। কোনো কোনোৱে নিচা বঢ়াবৰ বাবে, উৰহীৰ শিপাও দিয়ে বুলি শুনা যায়। কিন্তু এইবিধ বস্তু অপকাৰী হোৱা বাবে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়। 

লাওপানী আৰৈ বা বৰাচাউল দুয়োবিধ চাউলৰপৰাই প্ৰস্তুত কৰা হয়। বৰাচাউলৰপৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে প্ৰথমে ছেৱা দিয়া ভাত অৰ্থাৎ ভাপত দিয়া ভাত সিজাই লব লাগে। ছেৱা ভাত লাও তৈয়াৰ কৰিবলৈ যাৱতীয় পৰিমাণৰ বৰা চাউল পানীত তিয়াই সেইখিনিক এটা ফুটা থকা পিতলৰ বা অন্য ধাতুৰ খৰাহীত ভৰাই ভাপত ৰন্ধা হয়। ভাপত সিজাবৰ বাবে ডাঙৰ বটোৱা এটাত প্ৰথমে পানী গৰম কৰি ভাপ তৈয়াৰ কৰা হয়। সেই বটোৱাটোৰ ওপৰতে তিয়াই থোৱা বৰা চাউলৰ খৰাহীটো পাতি দিয়া হয় যাতে পানীৰ ভাপবোৰ চাউলৰ মাজেদি পাৰহৈ গৈ থাকে। এই ভাপৰ উত্তাপতে চাউলবোৰ ভাত হৈ উঠে। এই ভাতত পানী নথকা বাবে ই এঠা মাৰি লাগি নধৰে। এনে ভাতকে ছেৱা ভাত বোলে। বৰা চাউলৰ লাও সাধাৰণতে মিঠা আৰু চোকা হয়। কিন্ত বেছিকৈ খালে মূৰৰ বিষ, বমি আদি হ'ব পাৰে। আৰৈ চাউলৰপৰা লাওপানী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে, আৰৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ (আধা সিজা) ৰন্ধা হয়। মৰহা ধান বা ভঁৰালৰ তলসৰা ধানৰ চাউল হ'লে ভাল হয়। 

বৰা বা আৰৈ চাউলৰ ভাতখিনি সিজাই লোৱাৰ পাছত এখন ডলাত কলপাত দি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। জোখ অনুযায়ী কেইটামান চু-লাও খুন্দি গুড়ি কৰি লোৱা হয়। ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই লাওৰ দৰৱ বা পিঠাৰ সেই গুড়িখিনি ভাতখিনিত ওপৰত সমানে ছটিয়াই দি ধুনীয়াকৈ মিলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ওপৰত কলপাতেৰে ঢাকি দি কাষবোৰত বিহলঙনী পাত পাৰি দিয়া হয় যাতে পৰুৱা-পিপৰা তাত নুঠে। সেইদৰে ৰাখি থোৱা ভাতত ঈষ্ট (yeast) গজি উঠে। এই ঈষ্টেই ভাতখিনিক ফাৰমেণ্টেড কৰে। এই ফাৰমেণ্টেসনৰ ফলত চাউলত থকা কাৰ্বো হাইড্ৰেড সুৰা (alcohol)লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। গৰম দিনত এই প্ৰক্ৰিয়া ৩-৪ দিনত হৈ উঠে। সেই সময়ত ভাতখিনিৰ পৰা এটা সুন্দৰ গোন্ধ ওলায়। এলকহলৰ ঘনত্ব বঢ়াৰ লগে লগে ঈষ্ট বোৰ মৰি যায় আৰু ভাতখিনিত এক ৰসাল পদাৰ্থ তৈয়াৰ হোৱা দেখা যায়। সেইখিনি সময়ত ভাতখিনিক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়। লাওৰ ভাতৰ এটা মিঠা সোৱাদ থাকে। ইয়াক খাবও পাৰি। কিন্তু লাও কৰিবৰ বাবে এই লাওৰ ভাতখিনিক কেবাটাও মাটিৰ কলহত কলপাতেৰে সোপা মাৰি থোৱা হয়। মাটিৰ কলহবোৰ নতুন আৰু শুকান হোৱা উচিত। পুৰণি কলহ ব্যৱহাৰ কৰিলে সেইবোৰ জুইত পুৰি শুকুৱাই ল’ব লাগে নহ’লে নাম লাও মিঠা নহৈ টেঙা হ’বগৈ পাৰে। প্ৰায় এক সপ্তাহমান সময়ৰ পিছত কলহৰ ভিতৰত নাম লাও তৈয়াৰ হৈ উঠিব। কলহত দৰৱ মিশ্ৰিত ভাতখিনি ভৰোৱৰ পাছত কলহটো ঘামি পানী ওলালেই তাত নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে পানী ঢালিব পাৰি। পানী ঢলাৰ এদিনৰ পাছতে তাৰ ৰস বাহিৰ কৰিব পাৰি যদিও বেছি দিন থাকিলে তাৰ গুণগত মান আৰু ৰং কাঢ়া হৈ আহে। পানী ঢলাৰ আগত প্ৰথমতে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক '''ৰহী লাও''' বা '''লুক লাও''' বোলা হয়। ইয়াৰ ৰং সোণালী আৰু ই অতি সুস্বাদযুক্ত। ৰহী লাও -পাৰ্বনত দেৱ-দেৱতাকো উছৰ্গা কৰা হয়। ৰহী উলিওৱাৰ পাছত কলহবোৰত অলপ অলপ পানী ভৰাই লাও ভাতবোৰ চেপি উলিওৱা হয়। ইয়াক চেপা-লাও বোলে। চেপা-লাও সোণালী ৰংটো কমি কিছু পৰিমাণে বগা হৈ পৰে। ইয়াৰ সোৱাদো কম। লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কয়। এই লাওৰ গুটি কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিক খাবলৈ দিয়া হয়। লাওৰ গুটিয়ে এই জীৱ-জন্তুবোৰক বহুতো বেমাৰৰ পৰা ৰক্ষা কৰা দেখা যায়। পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ বা মঙহৰ লগত লাও-পানী জুতি লগাই খোৱা যায়। 

&lt;!--“এ’ মাইহাং বাতিত সোৱাদ পানী &lt;br /&gt;
যাচে কোনে ক’ত?&lt;br /&gt;এই [[অসম]] দেশত,&lt;br /&gt;
[[অসম]] দেশত...“ &lt;br /&gt;
প্ৰয়াত ড: ভূপেন হাজৰিকাই ইয়াতে নিশ্চয় নাম লাওৰ কথাই কৈছে, কাৰণ মাইহাং বাতি আহোমসকলৰে সৃষ্ট--&gt;

==লগতে চাওক==
* [[নাম লাও]]
* [[লোক লাও]]

==তথ্য সংগ্ৰহ== 
{{Reflist}} 
==উৎস প্ৰসংগ==
{{refbegin}}
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}
{{refend}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]</text>
      <sha1>mbtvhyg1ksfoiyhvbj6fhmt25cw1kb0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649604</id>
      <parentid>649602</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32447" sha1="ooo3k5mbrxk9pq9m55jolszlap0w5f3" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
| title        = লাও
| name         = লাও
| image        = [[File:Rice beer.jpg|250px]]
| caption      = লাও
| type         = পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়
| manufacturer = [[আহোম|আহোম জনগোষ্ঠী]] আৰু অন্যান্য টাই জনগোষ্ঠী
| origin       = গুৱাংচি, দক্ষিণ চীন
| colour       = বগা (চাউল আৰু ভীমকলৰ ক্ষেত্ৰত), হালধীয়া (কঁঠালৰ ক্ষেত্ৰত)
| flavour      = চাউল, কঁঠাল, ভীমকল
| variants     = নাম লাও, লোক লাও, লাও খাও, লাও থু, লাও লাও, নাই লাও
| related      = [[নাম লাও]], [[লোক লাও]]
}}

'''লাও''' ({{Lang-aho|𑜎𑜰𑜫}}, [[চীনা ভাষা]]: 酪, [[থাই ভাষা]]: เหล้า) হৈছে মূলতঃ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] মাজত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়। [[অসম]], [[চীন]], ছান, [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[লাওছ]]ৰ বিভিন্ন টাই জনগোষ্ঠীয়ে এই পানীয় প্ৰস্তুত আৰু সেৱন কৰে। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ইয়াৰ প্ৰচলন বিশেষকৈ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোমসকলৰ]] মাজত দেখা যায়। সাধাৰণতে আঠাজাতীয় চাউলৰ পৰা এই পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, নৰা বগৰী আৰু কঁঠালৰ পৰাও ইয়াক তৈয়াৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==
আহোমসকলৰ মাজত লাওৰ প্ৰচলন অতি পুৰণি। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এই পানীয়ৰ ব্যৱহাৰ হৈ অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। [[চ্যুকাফা]]ৰ অসম আগমনৰ সময়ৰ পৰাই আহোমসকলৰ সৈতে এই পানীয় অসমলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত লাওৱে ৰাজঘৰীয়া মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

আজিও আহোম পৰিয়ালসমূহত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে লাও আগবঢ়োৱা হয়। আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ বিশেষ স্থান আছে। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি আৰু ফুৰালুং আদি উৎসৱ-পাৰ্বণত লাও দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়। এনে অনুষ্ঠানত সাধাৰণতে পানী মিহলি নকৰাকৈ কলহৰ পৰা পোনে পোনে লাও নিগৰাই উছৰ্গা কৰা হয়।

== প্ৰকাৰভেদ ==
লাওৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু স্থানভেদে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা যায়। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''[[নাম লাও]]''' : অসমৰ টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এবিধ লাও।
* '''[[লোক লাও]]''' : আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত লাওৰ আন এবিধ ৰূপ।
* '''লাও খাও''' : [[থাইলেণ্ড]]ত প্ৰচলিত।
* '''লাও থু''' : থাইলেণ্ডত প্ৰচলিত।
* '''লাও লাও''' : [[লাওছ]]ত প্ৰচলিত।
* '''নাই লাও''' : [[চীন]]ত প্ৰচলিত।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি ==
লাও প্ৰস্তুত কৰাটো এক জৈৱ-ৰাসায়নিক কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে বৰা বা আৰৈ চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাউলত থকা কাৰ্বহাইড্ৰেট কিণ্বনৰ ফলত এলকহললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু ব্যৱহৃত উপাদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু ৰং ভিন্ন হ'ব পাৰে।

=== প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ===
* চু-লাও বা কিণ্বনকাৰক দৰৱ
* বৰা বা আৰৈ চাউল
* মাটিৰ কলহ
* চালনি
* কলপাত

=== চু-লাও প্ৰস্তুতকৰণ ===
চু-লাও হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কিণ্বনকাৰক। ইয়াক চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বিভিন্ন বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘিলা পিঠাৰ দৰে যদিও ঘিলা পিঠাতকৈ ই ডাঠ আৰু বহল।

পানীৰে গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই গোলাকাৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পিঠাবোৰ চালনিত বিহলঙনীৰ পাত পাৰি তাৰ ওপৰত থৈ ৰ'দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। বিহলঙনীৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এটা কাৰণ হৈছে পোক-পৰুৱাৰ পৰা পিঠাবোৰ ৰক্ষা কৰা।

প্ৰতিটো নতুন চু-লাওৰ সৈতে পুৰণি চু-লাওৰ এটা অংশ মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াক 'ঘাই' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে কিণ্বনকাৰকৰ গুণাগুণ ধৰি ৰখা।

=== চু-লাওত ব্যৱহৃত বনৌষধি ===
চু-লাও প্ৰস্তুত কৰোঁতে অঞ্চলভেদে বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইবিধমান হ'ল—

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনিৰ পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমুটেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

এই বনৌষধিবোৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে সংগ্ৰহ কৰি ৰ'দত শুকুৱাই তাৰ পিছত ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। চালনিৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। অৱশ্যে বনৌষধিৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণ অঞ্চলভেদে বেলেগ হ'ব পাৰে।

=== চাউল প্ৰস্তুতকৰণ ===
লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বৰা বা আৰৈ—দুয়োবিধ চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বৰা চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউলখিনি পানীত তিয়াই ভাপত সিজোৱা হয়। এই পদ্ধতিত চাউলখিনি ফুটাযুক্ত খৰাহীত ভৰাই গৰম পানীৰ ওপৰত ৰখা হয়। পানীৰ ভাপৰ উত্তাপত চাউল সিজি ভাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এনে ভাতত পানীৰ পৰিমাণ কম থাকে আৰু ই সহজে এঠা মাৰি নধৰে। ইয়াক ছেৱা ভাত বুলি কোৱা হয়।

আনহাতে, আৰৈ চাউলৰ পৰা লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ বা আধা সিজাই লোৱা হয়।

=== কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া ===
চাউল সিজোৱাৰ পিছত এখন ডলাত কলপাত পাৰি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চু-লাও খুন্দি গুৰি কৰি ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই সমানে মিহলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ভাতখিনি কলপাতেৰে ঢাকি কিছু সময়ৰ বাবে থৈ দিয়া হয়।

এই সময়ছোৱাত কিণ্বনকাৰকৰ অণুজীৱসমূহে চাউলৰ শ্বেতসাৰ ভাঙি চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু তাৰ পিছত ইষ্টৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত এলকহল উৎপন্ন হয়। গৰম বতৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়। কিণ্বনৰ ফলত ভাতখিনিৰ পৰা বিশেষ গোন্ধ ওলায় আৰু ই ৰসাল তথা মিঠা সোৱাদযুক্ত হৈ পৰে। এনে ভাতক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়।

লাওৰ ভাতখিনি পিছত নতুন আৰু শুকান মাটিৰ কলহত ভৰাই কলপাতেৰে মুখ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। প্ৰায় এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলহৰ ভিতৰত লাও প্ৰস্তুত হয়। কলহৰ ভিতৰত ভাতখিনি কিণ্বিত হৈ ৰস উৎপন্ন হোৱাৰ পিছত প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী মিহলোৱা হয়।

== লুক লাও বা ৰহি ==
'''লুক লাও''' বা '''ৰহি''' হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰস। ইয়াক লাওৰ তুলনামূলকভাৱে ঘন আৰু অধিক সোৱাদযুক্ত ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ৰং সাধাৰণতে সোণালী আৰু গোন্ধ মনোমোহা। ইয়াৰ সোৱাদ মিঠা আৰু ইয়াত এলকহলৰ পৰিমাণ সাধাৰণ লাওতকৈ অধিক হ'ব পাৰে।

কলহত পানী মিহলোৱাৰ আগতে প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক ৰহি লাও বা লুক লাও বুলি কোৱা হয়। এই ৰস বিশেষকৈ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়।

ৰহি উলিওৱাৰ পিছত কলহত অলপ অলপ পানী দি কিণ্বিত ভাতখিনি চেপি ৰস উলিওৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত পোৱা পানীয়ক চেপা লাও বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ৰং প্ৰথমে পোৱা ৰসতকৈ পাতল আৰু সোৱাদো তুলনামূলকভাৱে কম তীব্ৰ।

লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== খাদ্যৰ সৈতে ব্যৱহাৰ ==
লাও পৰম্পৰাগতভাৱে পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ আৰু মাংসৰ সৈতে সেৱন কৰা হয়। আহোমসকলৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

== লগতে চাওক ==
* [[নাম লাও]]
* [[লোক লাও]]
* [[আহোম জনগোষ্ঠী]]
* [[আহোম ভাষা]]
* [[আহোম ৰাজবংশ]]
* [[মে-ডাম-মে-ফী]]

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
&lt;references /&gt;

== উৎস প্ৰসংগ ==
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]

== বিবিধতা ==
লাও সকলোতে প্ৰস্তুত হয় আৰু সকলোৰে প্ৰস্তুত প্ৰণালীও প্ৰায় একেই হয়। ইয়াক মূলতঃ আঠা চাউল (খাও)ৰ প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, কাকিয়াত প্লামৰ (নৰা বগৰী) আৰু কঁঠালৰ পৰাও প্ৰস্তুত কৰা দেখা যায়। ইয়াৰ বিবিধতা অনুসৰি ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ পোৱা যায় যেনে-
* '''[[নাম লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[লোক লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[:en:L Khao|লাও খাও]]''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও থু''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও লাও''' : লাওছ
*'''[[:en:Nai lao|নাই লাও]]''' : [[চীন]]

==প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি==
লাও প্ৰস্তুত প্ৰক্ৰিয়াটো হ'ল এক জৈৱ ৰসায়ন প্ৰক্ৰিয়া। নাম লাও বা লাও কিন্বন (fermentation) পদ্ধতিৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। গতিকে লাও হ’ল ফাৰমেণ্টেড ৰাইচ ৱাইন। [[অসম]]ৰ বিভিন্ন ঠাইত ইয়াৰ ঔষধৰ ব্যৱহাৰ বা প্ৰস্তুত প্ৰণালী কিছু সুকীয়া হোৱা দেখা যায়। [[অসম]] আৰু উত্তৰ পূৰ্ব্বাঞ্চলৰ ওপৰত উল্লিখিত জাতীয় পানীয় কেইবিধ ঘাইকৈ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই হয়তো নাম লাও বা লাও পানী আহোমৰ মাজত চলি আহিছে। এই পানীয় বিধে হয়তো [[চ্যুকাফা]]ৰ লগতেই [[অসম]]লৈ প্ৰৱেশ কৰিছিল। এইবিধ পানীয়ই [[আহোম ৰাজত্ব]]ত ৰাজঘৰীয়া মৰ্য্যদা পাই আহিছিল। আজিও আহোম পৰিয়ালত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান যাচি এই পানীয় আগবঢ়োৱা হয়। লাওৰে ফী (দেৱতা) সকলক অৰ্পণ কৰা হয়। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি, ফুৰালুং আদি সকলো আহোমৰ উৎসৱ-পাৰ্বনত লাও উছৰ্গা কৰা হয়। অৰ্পণ কৰা লাওত সাধাৰণতে পানী মিলোৱা নহয়, কলহৰ পৰা পোনে পোনে নিগৰাই দিয়া হয়। 

== প্ৰয়োজনী সামগ্ৰী ==
{{unreferenced section}}
* চু-লাও বা দৰৱ
*বৰা বা আৰৈ চাউল
*কলহ
*চালনি
লাওপানীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰথম বস্তু হ'ল চু-লাও বা দৰৱ। চু-লাও (fermenter) চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ লগত বিভিন্ন বন দৰৱৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ই দেখাৰ সাধাৰণ ঘিলা পিঠাৰ আকৃতিৰ কিন্তু ঘিলা পিঠাতকৈ ই বেছি ডাঠ আৰু বহল। পানী দি গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ লগত বন দৰৱৰ গুৰিবোৰ মিলাই গোল গোলকৈ পিঠা বনাই সেইবোৰ তলত বিহলঙনীৰ পাত দি তাৰ ওপৰত ঘিলা আকৃতিৰ পিঠাবোৰ চালনি এখনত শুকাবৰ বাবে মেলি দিয়া হয়। এই পিঠাবোৰ ৰ’দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। তলত বিহলঙনীৰ পাত দিয়াৰ কাৰণটো হ’ল বিহলঙনী থাকিলে পোক-পৰুৱাই পিঠাবোৰ খাবলৈ নাহে। প্ৰতিবাৰে প্ৰায় ২০০ গ্ৰাম ওজনৰ চু-লাও একোটাও বনোৱা হয়। ইয়াক ’ঘাই’ বুলি কোৱা হয়। ইয়াক গুণাগুণ ৰক্ষণৰ বাবে বনোৱা হয়। প্ৰতিটো নতুন এচাম চু-লাওৰ লগত পুৰণি ঘাই একোটা ভাঙি মিলাই দিয়া হয় যাতে প্ৰমাণিত গুণাগুণ এটা সদায়ে ৰক্ষা কৰি যাব পাৰি। 

চু-লাওত দিয়া কেইবিধমান ঘাই ঘাই বনৌষধ:--
[[File:Xajor pitha.JPG|thumb|200px|চু-লাও]]
চু-লাওত মানুহে খোৱা প্ৰায় যিকোনো উপকাৰী বনৌষধিকে মিলাই দিব পাৰি মাথোঁ সেইবোৰে লাওৰ স্বাদ বা গোন্ধত বেয়া প্ৰভাৱ পেলাব নালাগিব। গতিকে ঠাই বিশেষে চু-লাওত মিলোৱা বনৌষধিবোৰ কিছু বেলেগ হোৱাটো স্বাভাৱিক। তলত কিছুমান লাওত দিয়া বনৌষধিৰ নাম দিয়া হ’ল---

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* জালুক এটা বা দুটা
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনি পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমু টেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

ওপৰত উল্লেখ কৰা লতা আৰু পাতবোৰ নিৰ্দ্দিষ্ট জোখ অনুযায়ী সংগ্ৰহ কৰি সেইবোৰ ৰ’দত শুকুৱাই কৰকৰিয়া কৰি লোৱা হয়। বনৌষধিবোৰৰ মাত্ৰাটো ঠিক কৰিবৰ বাবে কিছু অভিজ্ঞতাৰ প্ৰায়োজন হয়। সেই শুকান পাতবোৰ ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। সেৰেঙা চালনি এখনেৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। এই মিশ্ৰিত পাতবোৰৰ গুড়িবোৰ এতিয়া চু-লাওত মিলাবৰ বাবে উপযুক্ত হৈ পৰিল। কোনো কোনোৱে নিচা বঢ়াবৰ বাবে, উৰহীৰ শিপাও দিয়ে বুলি শুনা যায়। কিন্তু এইবিধ বস্তু অপকাৰী হোৱা বাবে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়। 

লাওপানী আৰৈ বা বৰাচাউল দুয়োবিধ চাউলৰপৰাই প্ৰস্তুত কৰা হয়। বৰাচাউলৰপৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে প্ৰথমে ছেৱা দিয়া ভাত অৰ্থাৎ ভাপত দিয়া ভাত সিজাই লব লাগে। ছেৱা ভাত লাও তৈয়াৰ কৰিবলৈ যাৱতীয় পৰিমাণৰ বৰা চাউল পানীত তিয়াই সেইখিনিক এটা ফুটা থকা পিতলৰ বা অন্য ধাতুৰ খৰাহীত ভৰাই ভাপত ৰন্ধা হয়। ভাপত সিজাবৰ বাবে ডাঙৰ বটোৱা এটাত প্ৰথমে পানী গৰম কৰি ভাপ তৈয়াৰ কৰা হয়। সেই বটোৱাটোৰ ওপৰতে তিয়াই থোৱা বৰা চাউলৰ খৰাহীটো পাতি দিয়া হয় যাতে পানীৰ ভাপবোৰ চাউলৰ মাজেদি পাৰহৈ গৈ থাকে। এই ভাপৰ উত্তাপতে চাউলবোৰ ভাত হৈ উঠে। এই ভাতত পানী নথকা বাবে ই এঠা মাৰি লাগি নধৰে। এনে ভাতকে ছেৱা ভাত বোলে। বৰা চাউলৰ লাও সাধাৰণতে মিঠা আৰু চোকা হয়। কিন্ত বেছিকৈ খালে মূৰৰ বিষ, বমি আদি হ'ব পাৰে। আৰৈ চাউলৰপৰা লাওপানী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে, আৰৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ (আধা সিজা) ৰন্ধা হয়। মৰহা ধান বা ভঁৰালৰ তলসৰা ধানৰ চাউল হ'লে ভাল হয়। 

বৰা বা আৰৈ চাউলৰ ভাতখিনি সিজাই লোৱাৰ পাছত এখন ডলাত কলপাত দি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। জোখ অনুযায়ী কেইটামান চু-লাও খুন্দি গুড়ি কৰি লোৱা হয়। ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই লাওৰ দৰৱ বা পিঠাৰ সেই গুড়িখিনি ভাতখিনিত ওপৰত সমানে ছটিয়াই দি ধুনীয়াকৈ মিলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ওপৰত কলপাতেৰে ঢাকি দি কাষবোৰত বিহলঙনী পাত পাৰি দিয়া হয় যাতে পৰুৱা-পিপৰা তাত নুঠে। সেইদৰে ৰাখি থোৱা ভাতত ঈষ্ট (yeast) গজি উঠে। এই ঈষ্টেই ভাতখিনিক ফাৰমেণ্টেড কৰে। এই ফাৰমেণ্টেসনৰ ফলত চাউলত থকা কাৰ্বো হাইড্ৰেড সুৰা (alcohol)লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। গৰম দিনত এই প্ৰক্ৰিয়া ৩-৪ দিনত হৈ উঠে। সেই সময়ত ভাতখিনিৰ পৰা এটা সুন্দৰ গোন্ধ ওলায়। এলকহলৰ ঘনত্ব বঢ়াৰ লগে লগে ঈষ্ট বোৰ মৰি যায় আৰু ভাতখিনিত এক ৰসাল পদাৰ্থ তৈয়াৰ হোৱা দেখা যায়। সেইখিনি সময়ত ভাতখিনিক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়। লাওৰ ভাতৰ এটা মিঠা সোৱাদ থাকে। ইয়াক খাবও পাৰি। কিন্তু লাও কৰিবৰ বাবে এই লাওৰ ভাতখিনিক কেবাটাও মাটিৰ কলহত কলপাতেৰে সোপা মাৰি থোৱা হয়। মাটিৰ কলহবোৰ নতুন আৰু শুকান হোৱা উচিত। পুৰণি কলহ ব্যৱহাৰ কৰিলে সেইবোৰ জুইত পুৰি শুকুৱাই ল’ব লাগে নহ’লে নাম লাও মিঠা নহৈ টেঙা হ’বগৈ পাৰে। প্ৰায় এক সপ্তাহমান সময়ৰ পিছত কলহৰ ভিতৰত নাম লাও তৈয়াৰ হৈ উঠিব। কলহত দৰৱ মিশ্ৰিত ভাতখিনি ভৰোৱৰ পাছত কলহটো ঘামি পানী ওলালেই তাত নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে পানী ঢালিব পাৰি। পানী ঢলাৰ এদিনৰ পাছতে তাৰ ৰস বাহিৰ কৰিব পাৰি যদিও বেছি দিন থাকিলে তাৰ গুণগত মান আৰু ৰং কাঢ়া হৈ আহে। পানী ঢলাৰ আগত প্ৰথমতে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক '''ৰহী লাও''' বা '''লুক লাও''' বোলা হয়। ইয়াৰ ৰং সোণালী আৰু ই অতি সুস্বাদযুক্ত। ৰহী লাও -পাৰ্বনত দেৱ-দেৱতাকো উছৰ্গা কৰা হয়। ৰহী উলিওৱাৰ পাছত কলহবোৰত অলপ অলপ পানী ভৰাই লাও ভাতবোৰ চেপি উলিওৱা হয়। ইয়াক চেপা-লাও বোলে। চেপা-লাও সোণালী ৰংটো কমি কিছু পৰিমাণে বগা হৈ পৰে। ইয়াৰ সোৱাদো কম। লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কয়। এই লাওৰ গুটি কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিক খাবলৈ দিয়া হয়। লাওৰ গুটিয়ে এই জীৱ-জন্তুবোৰক বহুতো বেমাৰৰ পৰা ৰক্ষা কৰা দেখা যায়। পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ বা মঙহৰ লগত লাও-পানী জুতি লগাই খোৱা যায়। 

&lt;!--“এ’ মাইহাং বাতিত সোৱাদ পানী &lt;br /&gt;
যাচে কোনে ক’ত?&lt;br /&gt;এই [[অসম]] দেশত,&lt;br /&gt;
[[অসম]] দেশত...“ &lt;br /&gt;
প্ৰয়াত ড: ভূপেন হাজৰিকাই ইয়াতে নিশ্চয় নাম লাওৰ কথাই কৈছে, কাৰণ মাইহাং বাতি আহোমসকলৰে সৃষ্ট--&gt;

==লগতে চাওক==
* [[সাঁজ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ== 
{{Reflist}} 
==উৎস প্ৰসংগ==
{{refbegin}}
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}
{{refend}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]</text>
      <sha1>ooo3k5mbrxk9pq9m55jolszlap0w5f3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649605</id>
      <parentid>649604</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:11:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32393" sha1="2i5xa115h80kqg79v4w8qvtjg2rjyqh" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
| title        = লাও
| name         = লাও
| image        = [[File:Rice beer.jpg|250px]]
| caption      = লাও
| type         = পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়
| manufacturer = [[আহোম|আহোম জনগোষ্ঠী]] আৰু অন্যান্য টাই জনগোষ্ঠী
| origin       = গুৱাংচি, দক্ষিণ চীন
| colour       = বগা (চাউল আৰু ভীমকলৰ ক্ষেত্ৰত), হালধীয়া (কঁঠালৰ ক্ষেত্ৰত)
| flavour      = চাউল, কঁঠাল, ভীমকল
| variants     = নাম লাও, লোক লাও, লাও খাও, লাও থু, লাও লাও, নাই লাও
| related      = [[নাম লাও]], [[লোক লাও]]
}}

'''লাও''' ({{Lang-aho|𑜎𑜰𑜫}}, [[চীনা ভাষা]]: 酪, [[থাই ভাষা]]: เหล้า) হৈছে মূলতঃ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] মাজত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়। [[অসম]], [[চীন]], ছান, [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[লাওছ]]ৰ বিভিন্ন টাই জনগোষ্ঠীয়ে এই পানীয় প্ৰস্তুত আৰু সেৱন কৰে। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ইয়াৰ প্ৰচলন বিশেষকৈ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোমসকলৰ]] মাজত দেখা যায়। সাধাৰণতে আঠাজাতীয় চাউলৰ পৰা এই পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, নৰা বগৰী আৰু কঁঠালৰ পৰাও ইয়াক তৈয়াৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==
আহোমসকলৰ মাজত লাওৰ প্ৰচলন অতি পুৰণি। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এই পানীয়ৰ ব্যৱহাৰ হৈ অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। [[চ্যুকাফা]]ৰ অসম আগমনৰ সময়ৰ পৰাই আহোমসকলৰ সৈতে এই পানীয় অসমলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত লাওৱে ৰাজঘৰীয়া মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

আজিও আহোম পৰিয়ালসমূহত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে লাও আগবঢ়োৱা হয়। আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ বিশেষ স্থান আছে। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি আৰু ফুৰালুং আদি উৎসৱ-পাৰ্বণত লাও দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়। এনে অনুষ্ঠানত সাধাৰণতে পানী মিহলি নকৰাকৈ কলহৰ পৰা পোনে পোনে লাও নিগৰাই উছৰ্গা কৰা হয়।

== প্ৰকাৰভেদ ==
লাওৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু স্থানভেদে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা যায়। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''[[নাম লাও]]''' : অসমৰ টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এবিধ লাও।
* '''[[লোক লাও]]''' : আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত লাওৰ আন এবিধ ৰূপ।
* '''লাও খাও''' : [[থাইলেণ্ড]]ত প্ৰচলিত।
* '''লাও থু''' : থাইলেণ্ডত প্ৰচলিত।
* '''লাও লাও''' : [[লাওছ]]ত প্ৰচলিত।
* '''নাই লাও''' : [[চীন]]ত প্ৰচলিত।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি ==
লাও প্ৰস্তুত কৰাটো এক জৈৱ-ৰাসায়নিক কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে বৰা বা আৰৈ চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাউলত থকা কাৰ্বহাইড্ৰেট কিণ্বনৰ ফলত এলকহললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু ব্যৱহৃত উপাদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু ৰং ভিন্ন হ'ব পাৰে।

=== প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ===
* চু-লাও বা কিণ্বনকাৰক দৰৱ
* বৰা বা আৰৈ চাউল
* মাটিৰ কলহ
* চালনি
* কলপাত

=== চু-লাও প্ৰস্তুতকৰণ ===
চু-লাও হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কিণ্বনকাৰক। ইয়াক চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বিভিন্ন বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘিলা পিঠাৰ দৰে যদিও ঘিলা পিঠাতকৈ ই ডাঠ আৰু বহল।

পানীৰে গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই গোলাকাৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পিঠাবোৰ চালনিত বিহলঙনীৰ পাত পাৰি তাৰ ওপৰত থৈ ৰ'দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। বিহলঙনীৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এটা কাৰণ হৈছে পোক-পৰুৱাৰ পৰা পিঠাবোৰ ৰক্ষা কৰা।

প্ৰতিটো নতুন চু-লাওৰ সৈতে পুৰণি চু-লাওৰ এটা অংশ মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াক 'ঘাই' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে কিণ্বনকাৰকৰ গুণাগুণ ধৰি ৰখা।

=== চু-লাওত ব্যৱহৃত বনৌষধি ===
চু-লাও প্ৰস্তুত কৰোঁতে অঞ্চলভেদে বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইবিধমান হ'ল—

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনিৰ পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমুটেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

এই বনৌষধিবোৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে সংগ্ৰহ কৰি ৰ'দত শুকুৱাই তাৰ পিছত ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। চালনিৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। অৱশ্যে বনৌষধিৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণ অঞ্চলভেদে বেলেগ হ'ব পাৰে।

=== চাউল প্ৰস্তুতকৰণ ===
লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বৰা বা আৰৈ—দুয়োবিধ চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বৰা চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউলখিনি পানীত তিয়াই ভাপত সিজোৱা হয়। এই পদ্ধতিত চাউলখিনি ফুটাযুক্ত খৰাহীত ভৰাই গৰম পানীৰ ওপৰত ৰখা হয়। পানীৰ ভাপৰ উত্তাপত চাউল সিজি ভাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এনে ভাতত পানীৰ পৰিমাণ কম থাকে আৰু ই সহজে এঠা মাৰি নধৰে। ইয়াক ছেৱা ভাত বুলি কোৱা হয়।

আনহাতে, আৰৈ চাউলৰ পৰা লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ বা আধা সিজাই লোৱা হয়।

=== কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া ===
চাউল সিজোৱাৰ পিছত এখন ডলাত কলপাত পাৰি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চু-লাও খুন্দি গুৰি কৰি ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই সমানে মিহলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ভাতখিনি কলপাতেৰে ঢাকি কিছু সময়ৰ বাবে থৈ দিয়া হয়।

এই সময়ছোৱাত কিণ্বনকাৰকৰ অণুজীৱসমূহে চাউলৰ শ্বেতসাৰ ভাঙি চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু তাৰ পিছত ইষ্টৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত এলকহল উৎপন্ন হয়। গৰম বতৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়। কিণ্বনৰ ফলত ভাতখিনিৰ পৰা বিশেষ গোন্ধ ওলায় আৰু ই ৰসাল তথা মিঠা সোৱাদযুক্ত হৈ পৰে। এনে ভাতক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়।

লাওৰ ভাতখিনি পিছত নতুন আৰু শুকান মাটিৰ কলহত ভৰাই কলপাতেৰে মুখ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। প্ৰায় এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলহৰ ভিতৰত লাও প্ৰস্তুত হয়। কলহৰ ভিতৰত ভাতখিনি কিণ্বিত হৈ ৰস উৎপন্ন হোৱাৰ পিছত প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী মিহলোৱা হয়।

== লুক লাও বা ৰহি ==
'''লুক লাও''' বা '''ৰহি''' হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰস। ইয়াক লাওৰ তুলনামূলকভাৱে ঘন আৰু অধিক সোৱাদযুক্ত ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ৰং সাধাৰণতে সোণালী আৰু গোন্ধ মনোমোহা। ইয়াৰ সোৱাদ মিঠা আৰু ইয়াত এলকহলৰ পৰিমাণ সাধাৰণ লাওতকৈ অধিক হ'ব পাৰে।

কলহত পানী মিহলোৱাৰ আগতে প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক ৰহি লাও বা লুক লাও বুলি কোৱা হয়। এই ৰস বিশেষকৈ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়।

ৰহি উলিওৱাৰ পিছত কলহত অলপ অলপ পানী দি কিণ্বিত ভাতখিনি চেপি ৰস উলিওৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত পোৱা পানীয়ক চেপা লাও বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ৰং প্ৰথমে পোৱা ৰসতকৈ পাতল আৰু সোৱাদো তুলনামূলকভাৱে কম তীব্ৰ।

লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== খাদ্যৰ সৈতে ব্যৱহাৰ ==
লাও পৰম্পৰাগতভাৱে পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ আৰু মাংসৰ সৈতে সেৱন কৰা হয়। আহোমসকলৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

== লগতে চাওক ==
* [[নাম লাও]]
* [[লোক লাও]]
* [[আহোম জনগোষ্ঠী]]
* [[আহোম ভাষা]]
* [[আহোম ৰাজবংশ]]
* [[মে-ডাম-মে-ফী]]

== উৎস প্ৰসংগ ==
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]

== বিবিধতা ==
লাও সকলোতে প্ৰস্তুত হয় আৰু সকলোৰে প্ৰস্তুত প্ৰণালীও প্ৰায় একেই হয়। ইয়াক মূলতঃ আঠা চাউল (খাও)ৰ প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, কাকিয়াত প্লামৰ (নৰা বগৰী) আৰু কঁঠালৰ পৰাও প্ৰস্তুত কৰা দেখা যায়। ইয়াৰ বিবিধতা অনুসৰি ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ পোৱা যায় যেনে-
* '''[[নাম লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[লোক লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[:en:L Khao|লাও খাও]]''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও থু''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও লাও''' : লাওছ
*'''[[:en:Nai lao|নাই লাও]]''' : [[চীন]]

==প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি==
লাও প্ৰস্তুত প্ৰক্ৰিয়াটো হ'ল এক জৈৱ ৰসায়ন প্ৰক্ৰিয়া। নাম লাও বা লাও কিন্বন (fermentation) পদ্ধতিৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। গতিকে লাও হ’ল ফাৰমেণ্টেড ৰাইচ ৱাইন। [[অসম]]ৰ বিভিন্ন ঠাইত ইয়াৰ ঔষধৰ ব্যৱহাৰ বা প্ৰস্তুত প্ৰণালী কিছু সুকীয়া হোৱা দেখা যায়। [[অসম]] আৰু উত্তৰ পূৰ্ব্বাঞ্চলৰ ওপৰত উল্লিখিত জাতীয় পানীয় কেইবিধ ঘাইকৈ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই হয়তো নাম লাও বা লাও পানী আহোমৰ মাজত চলি আহিছে। এই পানীয় বিধে হয়তো [[চ্যুকাফা]]ৰ লগতেই [[অসম]]লৈ প্ৰৱেশ কৰিছিল। এইবিধ পানীয়ই [[আহোম ৰাজত্ব]]ত ৰাজঘৰীয়া মৰ্য্যদা পাই আহিছিল। আজিও আহোম পৰিয়ালত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান যাচি এই পানীয় আগবঢ়োৱা হয়। লাওৰে ফী (দেৱতা) সকলক অৰ্পণ কৰা হয়। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি, ফুৰালুং আদি সকলো আহোমৰ উৎসৱ-পাৰ্বনত লাও উছৰ্গা কৰা হয়। অৰ্পণ কৰা লাওত সাধাৰণতে পানী মিলোৱা নহয়, কলহৰ পৰা পোনে পোনে নিগৰাই দিয়া হয়। 

== প্ৰয়োজনী সামগ্ৰী ==
{{unreferenced section}}
* চু-লাও বা দৰৱ
*বৰা বা আৰৈ চাউল
*কলহ
*চালনি
লাওপানীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰথম বস্তু হ'ল চু-লাও বা দৰৱ। চু-লাও (fermenter) চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ লগত বিভিন্ন বন দৰৱৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ই দেখাৰ সাধাৰণ ঘিলা পিঠাৰ আকৃতিৰ কিন্তু ঘিলা পিঠাতকৈ ই বেছি ডাঠ আৰু বহল। পানী দি গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ লগত বন দৰৱৰ গুৰিবোৰ মিলাই গোল গোলকৈ পিঠা বনাই সেইবোৰ তলত বিহলঙনীৰ পাত দি তাৰ ওপৰত ঘিলা আকৃতিৰ পিঠাবোৰ চালনি এখনত শুকাবৰ বাবে মেলি দিয়া হয়। এই পিঠাবোৰ ৰ’দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। তলত বিহলঙনীৰ পাত দিয়াৰ কাৰণটো হ’ল বিহলঙনী থাকিলে পোক-পৰুৱাই পিঠাবোৰ খাবলৈ নাহে। প্ৰতিবাৰে প্ৰায় ২০০ গ্ৰাম ওজনৰ চু-লাও একোটাও বনোৱা হয়। ইয়াক ’ঘাই’ বুলি কোৱা হয়। ইয়াক গুণাগুণ ৰক্ষণৰ বাবে বনোৱা হয়। প্ৰতিটো নতুন এচাম চু-লাওৰ লগত পুৰণি ঘাই একোটা ভাঙি মিলাই দিয়া হয় যাতে প্ৰমাণিত গুণাগুণ এটা সদায়ে ৰক্ষা কৰি যাব পাৰি। 

চু-লাওত দিয়া কেইবিধমান ঘাই ঘাই বনৌষধ:--
[[File:Xajor pitha.JPG|thumb|200px|চু-লাও]]
চু-লাওত মানুহে খোৱা প্ৰায় যিকোনো উপকাৰী বনৌষধিকে মিলাই দিব পাৰি মাথোঁ সেইবোৰে লাওৰ স্বাদ বা গোন্ধত বেয়া প্ৰভাৱ পেলাব নালাগিব। গতিকে ঠাই বিশেষে চু-লাওত মিলোৱা বনৌষধিবোৰ কিছু বেলেগ হোৱাটো স্বাভাৱিক। তলত কিছুমান লাওত দিয়া বনৌষধিৰ নাম দিয়া হ’ল---

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* জালুক এটা বা দুটা
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনি পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমু টেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

ওপৰত উল্লেখ কৰা লতা আৰু পাতবোৰ নিৰ্দ্দিষ্ট জোখ অনুযায়ী সংগ্ৰহ কৰি সেইবোৰ ৰ’দত শুকুৱাই কৰকৰিয়া কৰি লোৱা হয়। বনৌষধিবোৰৰ মাত্ৰাটো ঠিক কৰিবৰ বাবে কিছু অভিজ্ঞতাৰ প্ৰায়োজন হয়। সেই শুকান পাতবোৰ ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। সেৰেঙা চালনি এখনেৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। এই মিশ্ৰিত পাতবোৰৰ গুড়িবোৰ এতিয়া চু-লাওত মিলাবৰ বাবে উপযুক্ত হৈ পৰিল। কোনো কোনোৱে নিচা বঢ়াবৰ বাবে, উৰহীৰ শিপাও দিয়ে বুলি শুনা যায়। কিন্তু এইবিধ বস্তু অপকাৰী হোৱা বাবে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়। 

লাওপানী আৰৈ বা বৰাচাউল দুয়োবিধ চাউলৰপৰাই প্ৰস্তুত কৰা হয়। বৰাচাউলৰপৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে প্ৰথমে ছেৱা দিয়া ভাত অৰ্থাৎ ভাপত দিয়া ভাত সিজাই লব লাগে। ছেৱা ভাত লাও তৈয়াৰ কৰিবলৈ যাৱতীয় পৰিমাণৰ বৰা চাউল পানীত তিয়াই সেইখিনিক এটা ফুটা থকা পিতলৰ বা অন্য ধাতুৰ খৰাহীত ভৰাই ভাপত ৰন্ধা হয়। ভাপত সিজাবৰ বাবে ডাঙৰ বটোৱা এটাত প্ৰথমে পানী গৰম কৰি ভাপ তৈয়াৰ কৰা হয়। সেই বটোৱাটোৰ ওপৰতে তিয়াই থোৱা বৰা চাউলৰ খৰাহীটো পাতি দিয়া হয় যাতে পানীৰ ভাপবোৰ চাউলৰ মাজেদি পাৰহৈ গৈ থাকে। এই ভাপৰ উত্তাপতে চাউলবোৰ ভাত হৈ উঠে। এই ভাতত পানী নথকা বাবে ই এঠা মাৰি লাগি নধৰে। এনে ভাতকে ছেৱা ভাত বোলে। বৰা চাউলৰ লাও সাধাৰণতে মিঠা আৰু চোকা হয়। কিন্ত বেছিকৈ খালে মূৰৰ বিষ, বমি আদি হ'ব পাৰে। আৰৈ চাউলৰপৰা লাওপানী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে, আৰৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ (আধা সিজা) ৰন্ধা হয়। মৰহা ধান বা ভঁৰালৰ তলসৰা ধানৰ চাউল হ'লে ভাল হয়। 

বৰা বা আৰৈ চাউলৰ ভাতখিনি সিজাই লোৱাৰ পাছত এখন ডলাত কলপাত দি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। জোখ অনুযায়ী কেইটামান চু-লাও খুন্দি গুড়ি কৰি লোৱা হয়। ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই লাওৰ দৰৱ বা পিঠাৰ সেই গুড়িখিনি ভাতখিনিত ওপৰত সমানে ছটিয়াই দি ধুনীয়াকৈ মিলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ওপৰত কলপাতেৰে ঢাকি দি কাষবোৰত বিহলঙনী পাত পাৰি দিয়া হয় যাতে পৰুৱা-পিপৰা তাত নুঠে। সেইদৰে ৰাখি থোৱা ভাতত ঈষ্ট (yeast) গজি উঠে। এই ঈষ্টেই ভাতখিনিক ফাৰমেণ্টেড কৰে। এই ফাৰমেণ্টেসনৰ ফলত চাউলত থকা কাৰ্বো হাইড্ৰেড সুৰা (alcohol)লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। গৰম দিনত এই প্ৰক্ৰিয়া ৩-৪ দিনত হৈ উঠে। সেই সময়ত ভাতখিনিৰ পৰা এটা সুন্দৰ গোন্ধ ওলায়। এলকহলৰ ঘনত্ব বঢ়াৰ লগে লগে ঈষ্ট বোৰ মৰি যায় আৰু ভাতখিনিত এক ৰসাল পদাৰ্থ তৈয়াৰ হোৱা দেখা যায়। সেইখিনি সময়ত ভাতখিনিক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়। লাওৰ ভাতৰ এটা মিঠা সোৱাদ থাকে। ইয়াক খাবও পাৰি। কিন্তু লাও কৰিবৰ বাবে এই লাওৰ ভাতখিনিক কেবাটাও মাটিৰ কলহত কলপাতেৰে সোপা মাৰি থোৱা হয়। মাটিৰ কলহবোৰ নতুন আৰু শুকান হোৱা উচিত। পুৰণি কলহ ব্যৱহাৰ কৰিলে সেইবোৰ জুইত পুৰি শুকুৱাই ল’ব লাগে নহ’লে নাম লাও মিঠা নহৈ টেঙা হ’বগৈ পাৰে। প্ৰায় এক সপ্তাহমান সময়ৰ পিছত কলহৰ ভিতৰত নাম লাও তৈয়াৰ হৈ উঠিব। কলহত দৰৱ মিশ্ৰিত ভাতখিনি ভৰোৱৰ পাছত কলহটো ঘামি পানী ওলালেই তাত নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে পানী ঢালিব পাৰি। পানী ঢলাৰ এদিনৰ পাছতে তাৰ ৰস বাহিৰ কৰিব পাৰি যদিও বেছি দিন থাকিলে তাৰ গুণগত মান আৰু ৰং কাঢ়া হৈ আহে। পানী ঢলাৰ আগত প্ৰথমতে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক '''ৰহী লাও''' বা '''লুক লাও''' বোলা হয়। ইয়াৰ ৰং সোণালী আৰু ই অতি সুস্বাদযুক্ত। ৰহী লাও -পাৰ্বনত দেৱ-দেৱতাকো উছৰ্গা কৰা হয়। ৰহী উলিওৱাৰ পাছত কলহবোৰত অলপ অলপ পানী ভৰাই লাও ভাতবোৰ চেপি উলিওৱা হয়। ইয়াক চেপা-লাও বোলে। চেপা-লাও সোণালী ৰংটো কমি কিছু পৰিমাণে বগা হৈ পৰে। ইয়াৰ সোৱাদো কম। লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কয়। এই লাওৰ গুটি কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিক খাবলৈ দিয়া হয়। লাওৰ গুটিয়ে এই জীৱ-জন্তুবোৰক বহুতো বেমাৰৰ পৰা ৰক্ষা কৰা দেখা যায়। পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ বা মঙহৰ লগত লাও-পানী জুতি লগাই খোৱা যায়। 

&lt;!--“এ’ মাইহাং বাতিত সোৱাদ পানী &lt;br /&gt;
যাচে কোনে ক’ত?&lt;br /&gt;এই [[অসম]] দেশত,&lt;br /&gt;
[[অসম]] দেশত...“ &lt;br /&gt;
প্ৰয়াত ড: ভূপেন হাজৰিকাই ইয়াতে নিশ্চয় নাম লাওৰ কথাই কৈছে, কাৰণ মাইহাং বাতি আহোমসকলৰে সৃষ্ট--&gt;

==লগতে চাওক==
* [[সাঁজ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ== 
{{Reflist}} 
==উৎস প্ৰসংগ==
{{refbegin}}
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}
{{refend}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]</text>
      <sha1>2i5xa115h80kqg79v4w8qvtjg2rjyqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649606</id>
      <parentid>649605</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:11:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32157" sha1="6oyr7pn927qqaketp69l29evlmyx0p4" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
| title        = লাও
| name         = লাও
| image        = [[File:Rice beer.jpg|250px]]
| caption      = লাও
| type         = পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়
| manufacturer = [[আহোম|আহোম জনগোষ্ঠী]] আৰু অন্যান্য টাই জনগোষ্ঠী
| origin       = গুৱাংচি, দক্ষিণ চীন
| colour       = বগা (চাউল আৰু ভীমকলৰ ক্ষেত্ৰত), হালধীয়া (কঁঠালৰ ক্ষেত্ৰত)
| flavour      = চাউল, কঁঠাল, ভীমকল
| variants     = নাম লাও, লোক লাও, লাও খাও, লাও থু, লাও লাও, নাই লাও
| related      = [[নাম লাও]], [[লোক লাও]]
}}

'''লাও''' ({{Lang-aho|𑜎𑜰𑜫}}, [[চীনা ভাষা]]: 酪, [[থাই ভাষা]]: เหล้า) হৈছে মূলতঃ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] মাজত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়। [[অসম]], [[চীন]], ছান, [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[লাওছ]]ৰ বিভিন্ন টাই জনগোষ্ঠীয়ে এই পানীয় প্ৰস্তুত আৰু সেৱন কৰে। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ইয়াৰ প্ৰচলন বিশেষকৈ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোমসকলৰ]] মাজত দেখা যায়। সাধাৰণতে আঠাজাতীয় চাউলৰ পৰা এই পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, নৰা বগৰী আৰু কঁঠালৰ পৰাও ইয়াক তৈয়াৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==
আহোমসকলৰ মাজত লাওৰ প্ৰচলন অতি পুৰণি। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এই পানীয়ৰ ব্যৱহাৰ হৈ অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। [[চ্যুকাফা]]ৰ অসম আগমনৰ সময়ৰ পৰাই আহোমসকলৰ সৈতে এই পানীয় অসমলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত লাওৱে ৰাজঘৰীয়া মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

আজিও আহোম পৰিয়ালসমূহত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে লাও আগবঢ়োৱা হয়। আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ বিশেষ স্থান আছে। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি আৰু ফুৰালুং আদি উৎসৱ-পাৰ্বণত লাও দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়। এনে অনুষ্ঠানত সাধাৰণতে পানী মিহলি নকৰাকৈ কলহৰ পৰা পোনে পোনে লাও নিগৰাই উছৰ্গা কৰা হয়।

== প্ৰকাৰভেদ ==
লাওৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু স্থানভেদে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা যায়। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''[[নাম লাও]]''' : অসমৰ টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এবিধ লাও।
* '''[[লোক লাও]]''' : আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত লাওৰ আন এবিধ ৰূপ।
* '''লাও খাও''' : [[থাইলেণ্ড]]ত প্ৰচলিত।
* '''লাও থু''' : থাইলেণ্ডত প্ৰচলিত।
* '''লাও লাও''' : [[লাওছ]]ত প্ৰচলিত।
* '''নাই লাও''' : [[চীন]]ত প্ৰচলিত।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি ==
লাও প্ৰস্তুত কৰাটো এক জৈৱ-ৰাসায়নিক কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে বৰা বা আৰৈ চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাউলত থকা কাৰ্বহাইড্ৰেট কিণ্বনৰ ফলত এলকহললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু ব্যৱহৃত উপাদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু ৰং ভিন্ন হ'ব পাৰে।

=== প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ===
* চু-লাও বা কিণ্বনকাৰক দৰৱ
* বৰা বা আৰৈ চাউল
* মাটিৰ কলহ
* চালনি
* কলপাত

=== চু-লাও প্ৰস্তুতকৰণ ===
চু-লাও হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কিণ্বনকাৰক। ইয়াক চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বিভিন্ন বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘিলা পিঠাৰ দৰে যদিও ঘিলা পিঠাতকৈ ই ডাঠ আৰু বহল।

পানীৰে গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই গোলাকাৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পিঠাবোৰ চালনিত বিহলঙনীৰ পাত পাৰি তাৰ ওপৰত থৈ ৰ'দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। বিহলঙনীৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এটা কাৰণ হৈছে পোক-পৰুৱাৰ পৰা পিঠাবোৰ ৰক্ষা কৰা।

প্ৰতিটো নতুন চু-লাওৰ সৈতে পুৰণি চু-লাওৰ এটা অংশ মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াক 'ঘাই' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে কিণ্বনকাৰকৰ গুণাগুণ ধৰি ৰখা।

=== চু-লাওত ব্যৱহৃত বনৌষধি ===
চু-লাও প্ৰস্তুত কৰোঁতে অঞ্চলভেদে বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইবিধমান হ'ল—

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনিৰ পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমুটেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

এই বনৌষধিবোৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে সংগ্ৰহ কৰি ৰ'দত শুকুৱাই তাৰ পিছত ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। চালনিৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। অৱশ্যে বনৌষধিৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণ অঞ্চলভেদে বেলেগ হ'ব পাৰে।

=== চাউল প্ৰস্তুতকৰণ ===
লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বৰা বা আৰৈ—দুয়োবিধ চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বৰা চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউলখিনি পানীত তিয়াই ভাপত সিজোৱা হয়। এই পদ্ধতিত চাউলখিনি ফুটাযুক্ত খৰাহীত ভৰাই গৰম পানীৰ ওপৰত ৰখা হয়। পানীৰ ভাপৰ উত্তাপত চাউল সিজি ভাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এনে ভাতত পানীৰ পৰিমাণ কম থাকে আৰু ই সহজে এঠা মাৰি নধৰে। ইয়াক ছেৱা ভাত বুলি কোৱা হয়।

আনহাতে, আৰৈ চাউলৰ পৰা লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ বা আধা সিজাই লোৱা হয়।

=== কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া ===
চাউল সিজোৱাৰ পিছত এখন ডলাত কলপাত পাৰি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চু-লাও খুন্দি গুৰি কৰি ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই সমানে মিহলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ভাতখিনি কলপাতেৰে ঢাকি কিছু সময়ৰ বাবে থৈ দিয়া হয়।

এই সময়ছোৱাত কিণ্বনকাৰকৰ অণুজীৱসমূহে চাউলৰ শ্বেতসাৰ ভাঙি চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু তাৰ পিছত ইষ্টৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত এলকহল উৎপন্ন হয়। গৰম বতৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়। কিণ্বনৰ ফলত ভাতখিনিৰ পৰা বিশেষ গোন্ধ ওলায় আৰু ই ৰসাল তথা মিঠা সোৱাদযুক্ত হৈ পৰে। এনে ভাতক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়।

লাওৰ ভাতখিনি পিছত নতুন আৰু শুকান মাটিৰ কলহত ভৰাই কলপাতেৰে মুখ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। প্ৰায় এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলহৰ ভিতৰত লাও প্ৰস্তুত হয়। কলহৰ ভিতৰত ভাতখিনি কিণ্বিত হৈ ৰস উৎপন্ন হোৱাৰ পিছত প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী মিহলোৱা হয়।

== লুক লাও বা ৰহি ==
'''লুক লাও''' বা '''ৰহি''' হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰস। ইয়াক লাওৰ তুলনামূলকভাৱে ঘন আৰু অধিক সোৱাদযুক্ত ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ৰং সাধাৰণতে সোণালী আৰু গোন্ধ মনোমোহা। ইয়াৰ সোৱাদ মিঠা আৰু ইয়াত এলকহলৰ পৰিমাণ সাধাৰণ লাওতকৈ অধিক হ'ব পাৰে।

কলহত পানী মিহলোৱাৰ আগতে প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক ৰহি লাও বা লুক লাও বুলি কোৱা হয়। এই ৰস বিশেষকৈ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়।

ৰহি উলিওৱাৰ পিছত কলহত অলপ অলপ পানী দি কিণ্বিত ভাতখিনি চেপি ৰস উলিওৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত পোৱা পানীয়ক চেপা লাও বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ৰং প্ৰথমে পোৱা ৰসতকৈ পাতল আৰু সোৱাদো তুলনামূলকভাৱে কম তীব্ৰ।

লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== খাদ্যৰ সৈতে ব্যৱহাৰ ==
লাও পৰম্পৰাগতভাৱে পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ আৰু মাংসৰ সৈতে সেৱন কৰা হয়। আহোমসকলৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

== উৎস প্ৰসংগ ==
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]

== বিবিধতা ==
লাও সকলোতে প্ৰস্তুত হয় আৰু সকলোৰে প্ৰস্তুত প্ৰণালীও প্ৰায় একেই হয়। ইয়াক মূলতঃ আঠা চাউল (খাও)ৰ প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, কাকিয়াত প্লামৰ (নৰা বগৰী) আৰু কঁঠালৰ পৰাও প্ৰস্তুত কৰা দেখা যায়। ইয়াৰ বিবিধতা অনুসৰি ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ পোৱা যায় যেনে-
* '''[[নাম লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[লোক লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[:en:L Khao|লাও খাও]]''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও থু''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও লাও''' : লাওছ
*'''[[:en:Nai lao|নাই লাও]]''' : [[চীন]]

==প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি==
লাও প্ৰস্তুত প্ৰক্ৰিয়াটো হ'ল এক জৈৱ ৰসায়ন প্ৰক্ৰিয়া। নাম লাও বা লাও কিন্বন (fermentation) পদ্ধতিৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। গতিকে লাও হ’ল ফাৰমেণ্টেড ৰাইচ ৱাইন। [[অসম]]ৰ বিভিন্ন ঠাইত ইয়াৰ ঔষধৰ ব্যৱহাৰ বা প্ৰস্তুত প্ৰণালী কিছু সুকীয়া হোৱা দেখা যায়। [[অসম]] আৰু উত্তৰ পূৰ্ব্বাঞ্চলৰ ওপৰত উল্লিখিত জাতীয় পানীয় কেইবিধ ঘাইকৈ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই হয়তো নাম লাও বা লাও পানী আহোমৰ মাজত চলি আহিছে। এই পানীয় বিধে হয়তো [[চ্যুকাফা]]ৰ লগতেই [[অসম]]লৈ প্ৰৱেশ কৰিছিল। এইবিধ পানীয়ই [[আহোম ৰাজত্ব]]ত ৰাজঘৰীয়া মৰ্য্যদা পাই আহিছিল। আজিও আহোম পৰিয়ালত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান যাচি এই পানীয় আগবঢ়োৱা হয়। লাওৰে ফী (দেৱতা) সকলক অৰ্পণ কৰা হয়। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি, ফুৰালুং আদি সকলো আহোমৰ উৎসৱ-পাৰ্বনত লাও উছৰ্গা কৰা হয়। অৰ্পণ কৰা লাওত সাধাৰণতে পানী মিলোৱা নহয়, কলহৰ পৰা পোনে পোনে নিগৰাই দিয়া হয়। 

== প্ৰয়োজনী সামগ্ৰী ==
{{unreferenced section}}
* চু-লাও বা দৰৱ
*বৰা বা আৰৈ চাউল
*কলহ
*চালনি
লাওপানীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰথম বস্তু হ'ল চু-লাও বা দৰৱ। চু-লাও (fermenter) চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ লগত বিভিন্ন বন দৰৱৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ই দেখাৰ সাধাৰণ ঘিলা পিঠাৰ আকৃতিৰ কিন্তু ঘিলা পিঠাতকৈ ই বেছি ডাঠ আৰু বহল। পানী দি গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ লগত বন দৰৱৰ গুৰিবোৰ মিলাই গোল গোলকৈ পিঠা বনাই সেইবোৰ তলত বিহলঙনীৰ পাত দি তাৰ ওপৰত ঘিলা আকৃতিৰ পিঠাবোৰ চালনি এখনত শুকাবৰ বাবে মেলি দিয়া হয়। এই পিঠাবোৰ ৰ’দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। তলত বিহলঙনীৰ পাত দিয়াৰ কাৰণটো হ’ল বিহলঙনী থাকিলে পোক-পৰুৱাই পিঠাবোৰ খাবলৈ নাহে। প্ৰতিবাৰে প্ৰায় ২০০ গ্ৰাম ওজনৰ চু-লাও একোটাও বনোৱা হয়। ইয়াক ’ঘাই’ বুলি কোৱা হয়। ইয়াক গুণাগুণ ৰক্ষণৰ বাবে বনোৱা হয়। প্ৰতিটো নতুন এচাম চু-লাওৰ লগত পুৰণি ঘাই একোটা ভাঙি মিলাই দিয়া হয় যাতে প্ৰমাণিত গুণাগুণ এটা সদায়ে ৰক্ষা কৰি যাব পাৰি। 

চু-লাওত দিয়া কেইবিধমান ঘাই ঘাই বনৌষধ:--
[[File:Xajor pitha.JPG|thumb|200px|চু-লাও]]
চু-লাওত মানুহে খোৱা প্ৰায় যিকোনো উপকাৰী বনৌষধিকে মিলাই দিব পাৰি মাথোঁ সেইবোৰে লাওৰ স্বাদ বা গোন্ধত বেয়া প্ৰভাৱ পেলাব নালাগিব। গতিকে ঠাই বিশেষে চু-লাওত মিলোৱা বনৌষধিবোৰ কিছু বেলেগ হোৱাটো স্বাভাৱিক। তলত কিছুমান লাওত দিয়া বনৌষধিৰ নাম দিয়া হ’ল---

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* জালুক এটা বা দুটা
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনি পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমু টেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

ওপৰত উল্লেখ কৰা লতা আৰু পাতবোৰ নিৰ্দ্দিষ্ট জোখ অনুযায়ী সংগ্ৰহ কৰি সেইবোৰ ৰ’দত শুকুৱাই কৰকৰিয়া কৰি লোৱা হয়। বনৌষধিবোৰৰ মাত্ৰাটো ঠিক কৰিবৰ বাবে কিছু অভিজ্ঞতাৰ প্ৰায়োজন হয়। সেই শুকান পাতবোৰ ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। সেৰেঙা চালনি এখনেৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। এই মিশ্ৰিত পাতবোৰৰ গুড়িবোৰ এতিয়া চু-লাওত মিলাবৰ বাবে উপযুক্ত হৈ পৰিল। কোনো কোনোৱে নিচা বঢ়াবৰ বাবে, উৰহীৰ শিপাও দিয়ে বুলি শুনা যায়। কিন্তু এইবিধ বস্তু অপকাৰী হোৱা বাবে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়। 

লাওপানী আৰৈ বা বৰাচাউল দুয়োবিধ চাউলৰপৰাই প্ৰস্তুত কৰা হয়। বৰাচাউলৰপৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে প্ৰথমে ছেৱা দিয়া ভাত অৰ্থাৎ ভাপত দিয়া ভাত সিজাই লব লাগে। ছেৱা ভাত লাও তৈয়াৰ কৰিবলৈ যাৱতীয় পৰিমাণৰ বৰা চাউল পানীত তিয়াই সেইখিনিক এটা ফুটা থকা পিতলৰ বা অন্য ধাতুৰ খৰাহীত ভৰাই ভাপত ৰন্ধা হয়। ভাপত সিজাবৰ বাবে ডাঙৰ বটোৱা এটাত প্ৰথমে পানী গৰম কৰি ভাপ তৈয়াৰ কৰা হয়। সেই বটোৱাটোৰ ওপৰতে তিয়াই থোৱা বৰা চাউলৰ খৰাহীটো পাতি দিয়া হয় যাতে পানীৰ ভাপবোৰ চাউলৰ মাজেদি পাৰহৈ গৈ থাকে। এই ভাপৰ উত্তাপতে চাউলবোৰ ভাত হৈ উঠে। এই ভাতত পানী নথকা বাবে ই এঠা মাৰি লাগি নধৰে। এনে ভাতকে ছেৱা ভাত বোলে। বৰা চাউলৰ লাও সাধাৰণতে মিঠা আৰু চোকা হয়। কিন্ত বেছিকৈ খালে মূৰৰ বিষ, বমি আদি হ'ব পাৰে। আৰৈ চাউলৰপৰা লাওপানী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে, আৰৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ (আধা সিজা) ৰন্ধা হয়। মৰহা ধান বা ভঁৰালৰ তলসৰা ধানৰ চাউল হ'লে ভাল হয়। 

বৰা বা আৰৈ চাউলৰ ভাতখিনি সিজাই লোৱাৰ পাছত এখন ডলাত কলপাত দি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। জোখ অনুযায়ী কেইটামান চু-লাও খুন্দি গুড়ি কৰি লোৱা হয়। ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই লাওৰ দৰৱ বা পিঠাৰ সেই গুড়িখিনি ভাতখিনিত ওপৰত সমানে ছটিয়াই দি ধুনীয়াকৈ মিলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ওপৰত কলপাতেৰে ঢাকি দি কাষবোৰত বিহলঙনী পাত পাৰি দিয়া হয় যাতে পৰুৱা-পিপৰা তাত নুঠে। সেইদৰে ৰাখি থোৱা ভাতত ঈষ্ট (yeast) গজি উঠে। এই ঈষ্টেই ভাতখিনিক ফাৰমেণ্টেড কৰে। এই ফাৰমেণ্টেসনৰ ফলত চাউলত থকা কাৰ্বো হাইড্ৰেড সুৰা (alcohol)লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। গৰম দিনত এই প্ৰক্ৰিয়া ৩-৪ দিনত হৈ উঠে। সেই সময়ত ভাতখিনিৰ পৰা এটা সুন্দৰ গোন্ধ ওলায়। এলকহলৰ ঘনত্ব বঢ়াৰ লগে লগে ঈষ্ট বোৰ মৰি যায় আৰু ভাতখিনিত এক ৰসাল পদাৰ্থ তৈয়াৰ হোৱা দেখা যায়। সেইখিনি সময়ত ভাতখিনিক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়। লাওৰ ভাতৰ এটা মিঠা সোৱাদ থাকে। ইয়াক খাবও পাৰি। কিন্তু লাও কৰিবৰ বাবে এই লাওৰ ভাতখিনিক কেবাটাও মাটিৰ কলহত কলপাতেৰে সোপা মাৰি থোৱা হয়। মাটিৰ কলহবোৰ নতুন আৰু শুকান হোৱা উচিত। পুৰণি কলহ ব্যৱহাৰ কৰিলে সেইবোৰ জুইত পুৰি শুকুৱাই ল’ব লাগে নহ’লে নাম লাও মিঠা নহৈ টেঙা হ’বগৈ পাৰে। প্ৰায় এক সপ্তাহমান সময়ৰ পিছত কলহৰ ভিতৰত নাম লাও তৈয়াৰ হৈ উঠিব। কলহত দৰৱ মিশ্ৰিত ভাতখিনি ভৰোৱৰ পাছত কলহটো ঘামি পানী ওলালেই তাত নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে পানী ঢালিব পাৰি। পানী ঢলাৰ এদিনৰ পাছতে তাৰ ৰস বাহিৰ কৰিব পাৰি যদিও বেছি দিন থাকিলে তাৰ গুণগত মান আৰু ৰং কাঢ়া হৈ আহে। পানী ঢলাৰ আগত প্ৰথমতে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক '''ৰহী লাও''' বা '''লুক লাও''' বোলা হয়। ইয়াৰ ৰং সোণালী আৰু ই অতি সুস্বাদযুক্ত। ৰহী লাও -পাৰ্বনত দেৱ-দেৱতাকো উছৰ্গা কৰা হয়। ৰহী উলিওৱাৰ পাছত কলহবোৰত অলপ অলপ পানী ভৰাই লাও ভাতবোৰ চেপি উলিওৱা হয়। ইয়াক চেপা-লাও বোলে। চেপা-লাও সোণালী ৰংটো কমি কিছু পৰিমাণে বগা হৈ পৰে। ইয়াৰ সোৱাদো কম। লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কয়। এই লাওৰ গুটি কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিক খাবলৈ দিয়া হয়। লাওৰ গুটিয়ে এই জীৱ-জন্তুবোৰক বহুতো বেমাৰৰ পৰা ৰক্ষা কৰা দেখা যায়। পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ বা মঙহৰ লগত লাও-পানী জুতি লগাই খোৱা যায়। 

&lt;!--“এ’ মাইহাং বাতিত সোৱাদ পানী &lt;br /&gt;
যাচে কোনে ক’ত?&lt;br /&gt;এই [[অসম]] দেশত,&lt;br /&gt;
[[অসম]] দেশত...“ &lt;br /&gt;
প্ৰয়াত ড: ভূপেন হাজৰিকাই ইয়াতে নিশ্চয় নাম লাওৰ কথাই কৈছে, কাৰণ মাইহাং বাতি আহোমসকলৰে সৃষ্ট--&gt;

==লগতে চাওক==
* [[সাঁজ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ== 
{{Reflist}} 
==উৎস প্ৰসংগ==
{{refbegin}}
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}
{{refend}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]</text>
      <sha1>6oyr7pn927qqaketp69l29evlmyx0p4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649607</id>
      <parentid>649606</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:11:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31318" sha1="dll6kye584b49c88l2xj6zvb1vgqzsu" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
| title        = লাও
| name         = লাও
| image        = [[File:Rice beer.jpg|250px]]
| caption      = লাও
| type         = পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়
| manufacturer = [[আহোম|আহোম জনগোষ্ঠী]] আৰু অন্যান্য টাই জনগোষ্ঠী
| origin       = গুৱাংচি, দক্ষিণ চীন
| colour       = বগা (চাউল আৰু ভীমকলৰ ক্ষেত্ৰত), হালধীয়া (কঁঠালৰ ক্ষেত্ৰত)
| flavour      = চাউল, কঁঠাল, ভীমকল
| variants     = নাম লাও, লোক লাও, লাও খাও, লাও থু, লাও লাও, নাই লাও
| related      = [[নাম লাও]], [[লোক লাও]]
}}

'''লাও''' ({{Lang-aho|𑜎𑜰𑜫}}, [[চীনা ভাষা]]: 酪, [[থাই ভাষা]]: เหล้า) হৈছে মূলতঃ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] মাজত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়। [[অসম]], [[চীন]], ছান, [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[লাওছ]]ৰ বিভিন্ন টাই জনগোষ্ঠীয়ে এই পানীয় প্ৰস্তুত আৰু সেৱন কৰে। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ইয়াৰ প্ৰচলন বিশেষকৈ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোমসকলৰ]] মাজত দেখা যায়। সাধাৰণতে আঠাজাতীয় চাউলৰ পৰা এই পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, নৰা বগৰী আৰু কঁঠালৰ পৰাও ইয়াক তৈয়াৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==
আহোমসকলৰ মাজত লাওৰ প্ৰচলন অতি পুৰণি। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এই পানীয়ৰ ব্যৱহাৰ হৈ অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। [[চ্যুকাফা]]ৰ অসম আগমনৰ সময়ৰ পৰাই আহোমসকলৰ সৈতে এই পানীয় অসমলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত লাওৱে ৰাজঘৰীয়া মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

আজিও আহোম পৰিয়ালসমূহত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে লাও আগবঢ়োৱা হয়। আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ বিশেষ স্থান আছে। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি আৰু ফুৰালুং আদি উৎসৱ-পাৰ্বণত লাও দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়। এনে অনুষ্ঠানত সাধাৰণতে পানী মিহলি নকৰাকৈ কলহৰ পৰা পোনে পোনে লাও নিগৰাই উছৰ্গা কৰা হয়।

== প্ৰকাৰভেদ ==
লাওৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু স্থানভেদে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা যায়। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''[[নাম লাও]]''' : অসমৰ টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এবিধ লাও।
* '''[[লোক লাও]]''' : আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত লাওৰ আন এবিধ ৰূপ।
* '''লাও খাও''' : [[থাইলেণ্ড]]ত প্ৰচলিত।
* '''লাও থু''' : থাইলেণ্ডত প্ৰচলিত।
* '''লাও লাও''' : [[লাওছ]]ত প্ৰচলিত।
* '''নাই লাও''' : [[চীন]]ত প্ৰচলিত।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি ==
লাও প্ৰস্তুত কৰাটো এক জৈৱ-ৰাসায়নিক কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে বৰা বা আৰৈ চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাউলত থকা কাৰ্বহাইড্ৰেট কিণ্বনৰ ফলত এলকহললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু ব্যৱহৃত উপাদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু ৰং ভিন্ন হ'ব পাৰে।

=== প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ===
* চু-লাও বা কিণ্বনকাৰক দৰৱ
* বৰা বা আৰৈ চাউল
* মাটিৰ কলহ
* চালনি
* কলপাত

=== চু-লাও প্ৰস্তুতকৰণ ===
চু-লাও হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কিণ্বনকাৰক। ইয়াক চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বিভিন্ন বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘিলা পিঠাৰ দৰে যদিও ঘিলা পিঠাতকৈ ই ডাঠ আৰু বহল।

পানীৰে গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই গোলাকাৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পিঠাবোৰ চালনিত বিহলঙনীৰ পাত পাৰি তাৰ ওপৰত থৈ ৰ'দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। বিহলঙনীৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এটা কাৰণ হৈছে পোক-পৰুৱাৰ পৰা পিঠাবোৰ ৰক্ষা কৰা।

প্ৰতিটো নতুন চু-লাওৰ সৈতে পুৰণি চু-লাওৰ এটা অংশ মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াক 'ঘাই' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে কিণ্বনকাৰকৰ গুণাগুণ ধৰি ৰখা।

=== চু-লাওত ব্যৱহৃত বনৌষধি ===
চু-লাও প্ৰস্তুত কৰোঁতে অঞ্চলভেদে বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইবিধমান হ'ল—

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনিৰ পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমুটেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

এই বনৌষধিবোৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে সংগ্ৰহ কৰি ৰ'দত শুকুৱাই তাৰ পিছত ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। চালনিৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। অৱশ্যে বনৌষধিৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণ অঞ্চলভেদে বেলেগ হ'ব পাৰে।

=== চাউল প্ৰস্তুতকৰণ ===
লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বৰা বা আৰৈ—দুয়োবিধ চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বৰা চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউলখিনি পানীত তিয়াই ভাপত সিজোৱা হয়। এই পদ্ধতিত চাউলখিনি ফুটাযুক্ত খৰাহীত ভৰাই গৰম পানীৰ ওপৰত ৰখা হয়। পানীৰ ভাপৰ উত্তাপত চাউল সিজি ভাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এনে ভাতত পানীৰ পৰিমাণ কম থাকে আৰু ই সহজে এঠা মাৰি নধৰে। ইয়াক ছেৱা ভাত বুলি কোৱা হয়।

আনহাতে, আৰৈ চাউলৰ পৰা লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ বা আধা সিজাই লোৱা হয়।

=== কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া ===
চাউল সিজোৱাৰ পিছত এখন ডলাত কলপাত পাৰি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চু-লাও খুন্দি গুৰি কৰি ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই সমানে মিহলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ভাতখিনি কলপাতেৰে ঢাকি কিছু সময়ৰ বাবে থৈ দিয়া হয়।

এই সময়ছোৱাত কিণ্বনকাৰকৰ অণুজীৱসমূহে চাউলৰ শ্বেতসাৰ ভাঙি চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু তাৰ পিছত ইষ্টৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত এলকহল উৎপন্ন হয়। গৰম বতৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়। কিণ্বনৰ ফলত ভাতখিনিৰ পৰা বিশেষ গোন্ধ ওলায় আৰু ই ৰসাল তথা মিঠা সোৱাদযুক্ত হৈ পৰে। এনে ভাতক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়।

লাওৰ ভাতখিনি পিছত নতুন আৰু শুকান মাটিৰ কলহত ভৰাই কলপাতেৰে মুখ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। প্ৰায় এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলহৰ ভিতৰত লাও প্ৰস্তুত হয়। কলহৰ ভিতৰত ভাতখিনি কিণ্বিত হৈ ৰস উৎপন্ন হোৱাৰ পিছত প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী মিহলোৱা হয়।

== লুক লাও বা ৰহি ==
'''লুক লাও''' বা '''ৰহি''' হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰস। ইয়াক লাওৰ তুলনামূলকভাৱে ঘন আৰু অধিক সোৱাদযুক্ত ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ৰং সাধাৰণতে সোণালী আৰু গোন্ধ মনোমোহা। ইয়াৰ সোৱাদ মিঠা আৰু ইয়াত এলকহলৰ পৰিমাণ সাধাৰণ লাওতকৈ অধিক হ'ব পাৰে।

কলহত পানী মিহলোৱাৰ আগতে প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক ৰহি লাও বা লুক লাও বুলি কোৱা হয়। এই ৰস বিশেষকৈ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়।

ৰহি উলিওৱাৰ পিছত কলহত অলপ অলপ পানী দি কিণ্বিত ভাতখিনি চেপি ৰস উলিওৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত পোৱা পানীয়ক চেপা লাও বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ৰং প্ৰথমে পোৱা ৰসতকৈ পাতল আৰু সোৱাদো তুলনামূলকভাৱে কম তীব্ৰ।

লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== খাদ্যৰ সৈতে ব্যৱহাৰ ==
লাও পৰম্পৰাগতভাৱে পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ আৰু মাংসৰ সৈতে সেৱন কৰা হয়। আহোমসকলৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

== বিবিধতা ==
লাও সকলোতে প্ৰস্তুত হয় আৰু সকলোৰে প্ৰস্তুত প্ৰণালীও প্ৰায় একেই হয়। ইয়াক মূলতঃ আঠা চাউল (খাও)ৰ প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, কাকিয়াত প্লামৰ (নৰা বগৰী) আৰু কঁঠালৰ পৰাও প্ৰস্তুত কৰা দেখা যায়। ইয়াৰ বিবিধতা অনুসৰি ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ পোৱা যায় যেনে-
* '''[[নাম লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[লোক লাও]]''' : [[অসম]]ৰ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোম]]
* '''[[:en:L Khao|লাও খাও]]''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও থু''' : [[থাইলেণ্ড]]
* '''লাও লাও''' : লাওছ
*'''[[:en:Nai lao|নাই লাও]]''' : [[চীন]]

==প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি==
লাও প্ৰস্তুত প্ৰক্ৰিয়াটো হ'ল এক জৈৱ ৰসায়ন প্ৰক্ৰিয়া। নাম লাও বা লাও কিন্বন (fermentation) পদ্ধতিৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। গতিকে লাও হ’ল ফাৰমেণ্টেড ৰাইচ ৱাইন। [[অসম]]ৰ বিভিন্ন ঠাইত ইয়াৰ ঔষধৰ ব্যৱহাৰ বা প্ৰস্তুত প্ৰণালী কিছু সুকীয়া হোৱা দেখা যায়। [[অসম]] আৰু উত্তৰ পূৰ্ব্বাঞ্চলৰ ওপৰত উল্লিখিত জাতীয় পানীয় কেইবিধ ঘাইকৈ চাউলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই হয়তো নাম লাও বা লাও পানী আহোমৰ মাজত চলি আহিছে। এই পানীয় বিধে হয়তো [[চ্যুকাফা]]ৰ লগতেই [[অসম]]লৈ প্ৰৱেশ কৰিছিল। এইবিধ পানীয়ই [[আহোম ৰাজত্ব]]ত ৰাজঘৰীয়া মৰ্য্যদা পাই আহিছিল। আজিও আহোম পৰিয়ালত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান যাচি এই পানীয় আগবঢ়োৱা হয়। লাওৰে ফী (দেৱতা) সকলক অৰ্পণ কৰা হয়। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি, ফুৰালুং আদি সকলো আহোমৰ উৎসৱ-পাৰ্বনত লাও উছৰ্গা কৰা হয়। অৰ্পণ কৰা লাওত সাধাৰণতে পানী মিলোৱা নহয়, কলহৰ পৰা পোনে পোনে নিগৰাই দিয়া হয়। 

== প্ৰয়োজনী সামগ্ৰী ==
{{unreferenced section}}
* চু-লাও বা দৰৱ
*বৰা বা আৰৈ চাউল
*কলহ
*চালনি
লাওপানীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় প্ৰথম বস্তু হ'ল চু-লাও বা দৰৱ। চু-লাও (fermenter) চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ লগত বিভিন্ন বন দৰৱৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ই দেখাৰ সাধাৰণ ঘিলা পিঠাৰ আকৃতিৰ কিন্তু ঘিলা পিঠাতকৈ ই বেছি ডাঠ আৰু বহল। পানী দি গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ লগত বন দৰৱৰ গুৰিবোৰ মিলাই গোল গোলকৈ পিঠা বনাই সেইবোৰ তলত বিহলঙনীৰ পাত দি তাৰ ওপৰত ঘিলা আকৃতিৰ পিঠাবোৰ চালনি এখনত শুকাবৰ বাবে মেলি দিয়া হয়। এই পিঠাবোৰ ৰ’দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। তলত বিহলঙনীৰ পাত দিয়াৰ কাৰণটো হ’ল বিহলঙনী থাকিলে পোক-পৰুৱাই পিঠাবোৰ খাবলৈ নাহে। প্ৰতিবাৰে প্ৰায় ২০০ গ্ৰাম ওজনৰ চু-লাও একোটাও বনোৱা হয়। ইয়াক ’ঘাই’ বুলি কোৱা হয়। ইয়াক গুণাগুণ ৰক্ষণৰ বাবে বনোৱা হয়। প্ৰতিটো নতুন এচাম চু-লাওৰ লগত পুৰণি ঘাই একোটা ভাঙি মিলাই দিয়া হয় যাতে প্ৰমাণিত গুণাগুণ এটা সদায়ে ৰক্ষা কৰি যাব পাৰি। 

চু-লাওত দিয়া কেইবিধমান ঘাই ঘাই বনৌষধ:--
[[File:Xajor pitha.JPG|thumb|200px|চু-লাও]]
চু-লাওত মানুহে খোৱা প্ৰায় যিকোনো উপকাৰী বনৌষধিকে মিলাই দিব পাৰি মাথোঁ সেইবোৰে লাওৰ স্বাদ বা গোন্ধত বেয়া প্ৰভাৱ পেলাব নালাগিব। গতিকে ঠাই বিশেষে চু-লাওত মিলোৱা বনৌষধিবোৰ কিছু বেলেগ হোৱাটো স্বাভাৱিক। তলত কিছুমান লাওত দিয়া বনৌষধিৰ নাম দিয়া হ’ল---

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* জালুক এটা বা দুটা
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনি পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমু টেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

ওপৰত উল্লেখ কৰা লতা আৰু পাতবোৰ নিৰ্দ্দিষ্ট জোখ অনুযায়ী সংগ্ৰহ কৰি সেইবোৰ ৰ’দত শুকুৱাই কৰকৰিয়া কৰি লোৱা হয়। বনৌষধিবোৰৰ মাত্ৰাটো ঠিক কৰিবৰ বাবে কিছু অভিজ্ঞতাৰ প্ৰায়োজন হয়। সেই শুকান পাতবোৰ ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। সেৰেঙা চালনি এখনেৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। এই মিশ্ৰিত পাতবোৰৰ গুড়িবোৰ এতিয়া চু-লাওত মিলাবৰ বাবে উপযুক্ত হৈ পৰিল। কোনো কোনোৱে নিচা বঢ়াবৰ বাবে, উৰহীৰ শিপাও দিয়ে বুলি শুনা যায়। কিন্তু এইবিধ বস্তু অপকাৰী হোৱা বাবে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়। 

লাওপানী আৰৈ বা বৰাচাউল দুয়োবিধ চাউলৰপৰাই প্ৰস্তুত কৰা হয়। বৰাচাউলৰপৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে প্ৰথমে ছেৱা দিয়া ভাত অৰ্থাৎ ভাপত দিয়া ভাত সিজাই লব লাগে। ছেৱা ভাত লাও তৈয়াৰ কৰিবলৈ যাৱতীয় পৰিমাণৰ বৰা চাউল পানীত তিয়াই সেইখিনিক এটা ফুটা থকা পিতলৰ বা অন্য ধাতুৰ খৰাহীত ভৰাই ভাপত ৰন্ধা হয়। ভাপত সিজাবৰ বাবে ডাঙৰ বটোৱা এটাত প্ৰথমে পানী গৰম কৰি ভাপ তৈয়াৰ কৰা হয়। সেই বটোৱাটোৰ ওপৰতে তিয়াই থোৱা বৰা চাউলৰ খৰাহীটো পাতি দিয়া হয় যাতে পানীৰ ভাপবোৰ চাউলৰ মাজেদি পাৰহৈ গৈ থাকে। এই ভাপৰ উত্তাপতে চাউলবোৰ ভাত হৈ উঠে। এই ভাতত পানী নথকা বাবে ই এঠা মাৰি লাগি নধৰে। এনে ভাতকে ছেৱা ভাত বোলে। বৰা চাউলৰ লাও সাধাৰণতে মিঠা আৰু চোকা হয়। কিন্ত বেছিকৈ খালে মূৰৰ বিষ, বমি আদি হ'ব পাৰে। আৰৈ চাউলৰপৰা লাওপানী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ হ'লে, আৰৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ (আধা সিজা) ৰন্ধা হয়। মৰহা ধান বা ভঁৰালৰ তলসৰা ধানৰ চাউল হ'লে ভাল হয়। 

বৰা বা আৰৈ চাউলৰ ভাতখিনি সিজাই লোৱাৰ পাছত এখন ডলাত কলপাত দি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। জোখ অনুযায়ী কেইটামান চু-লাও খুন্দি গুড়ি কৰি লোৱা হয়। ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই লাওৰ দৰৱ বা পিঠাৰ সেই গুড়িখিনি ভাতখিনিত ওপৰত সমানে ছটিয়াই দি ধুনীয়াকৈ মিলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ওপৰত কলপাতেৰে ঢাকি দি কাষবোৰত বিহলঙনী পাত পাৰি দিয়া হয় যাতে পৰুৱা-পিপৰা তাত নুঠে। সেইদৰে ৰাখি থোৱা ভাতত ঈষ্ট (yeast) গজি উঠে। এই ঈষ্টেই ভাতখিনিক ফাৰমেণ্টেড কৰে। এই ফাৰমেণ্টেসনৰ ফলত চাউলত থকা কাৰ্বো হাইড্ৰেড সুৰা (alcohol)লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। গৰম দিনত এই প্ৰক্ৰিয়া ৩-৪ দিনত হৈ উঠে। সেই সময়ত ভাতখিনিৰ পৰা এটা সুন্দৰ গোন্ধ ওলায়। এলকহলৰ ঘনত্ব বঢ়াৰ লগে লগে ঈষ্ট বোৰ মৰি যায় আৰু ভাতখিনিত এক ৰসাল পদাৰ্থ তৈয়াৰ হোৱা দেখা যায়। সেইখিনি সময়ত ভাতখিনিক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়। লাওৰ ভাতৰ এটা মিঠা সোৱাদ থাকে। ইয়াক খাবও পাৰি। কিন্তু লাও কৰিবৰ বাবে এই লাওৰ ভাতখিনিক কেবাটাও মাটিৰ কলহত কলপাতেৰে সোপা মাৰি থোৱা হয়। মাটিৰ কলহবোৰ নতুন আৰু শুকান হোৱা উচিত। পুৰণি কলহ ব্যৱহাৰ কৰিলে সেইবোৰ জুইত পুৰি শুকুৱাই ল’ব লাগে নহ’লে নাম লাও মিঠা নহৈ টেঙা হ’বগৈ পাৰে। প্ৰায় এক সপ্তাহমান সময়ৰ পিছত কলহৰ ভিতৰত নাম লাও তৈয়াৰ হৈ উঠিব। কলহত দৰৱ মিশ্ৰিত ভাতখিনি ভৰোৱৰ পাছত কলহটো ঘামি পানী ওলালেই তাত নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে পানী ঢালিব পাৰি। পানী ঢলাৰ এদিনৰ পাছতে তাৰ ৰস বাহিৰ কৰিব পাৰি যদিও বেছি দিন থাকিলে তাৰ গুণগত মান আৰু ৰং কাঢ়া হৈ আহে। পানী ঢলাৰ আগত প্ৰথমতে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক '''ৰহী লাও''' বা '''লুক লাও''' বোলা হয়। ইয়াৰ ৰং সোণালী আৰু ই অতি সুস্বাদযুক্ত। ৰহী লাও -পাৰ্বনত দেৱ-দেৱতাকো উছৰ্গা কৰা হয়। ৰহী উলিওৱাৰ পাছত কলহবোৰত অলপ অলপ পানী ভৰাই লাও ভাতবোৰ চেপি উলিওৱা হয়। ইয়াক চেপা-লাও বোলে। চেপা-লাও সোণালী ৰংটো কমি কিছু পৰিমাণে বগা হৈ পৰে। ইয়াৰ সোৱাদো কম। লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কয়। এই লাওৰ গুটি কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিক খাবলৈ দিয়া হয়। লাওৰ গুটিয়ে এই জীৱ-জন্তুবোৰক বহুতো বেমাৰৰ পৰা ৰক্ষা কৰা দেখা যায়। পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ বা মঙহৰ লগত লাও-পানী জুতি লগাই খোৱা যায়। 

&lt;!--“এ’ মাইহাং বাতিত সোৱাদ পানী &lt;br /&gt;
যাচে কোনে ক’ত?&lt;br /&gt;এই [[অসম]] দেশত,&lt;br /&gt;
[[অসম]] দেশত...“ &lt;br /&gt;
প্ৰয়াত ড: ভূপেন হাজৰিকাই ইয়াতে নিশ্চয় নাম লাওৰ কথাই কৈছে, কাৰণ মাইহাং বাতি আহোমসকলৰে সৃষ্ট--&gt;

==লগতে চাওক==
* [[সাঁজ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ== 
{{Reflist}} 
==উৎস প্ৰসংগ==
{{refbegin}}
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}
{{refend}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]</text>
      <sha1>dll6kye584b49c88l2xj6zvb1vgqzsu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649608</id>
      <parentid>649607</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15639" sha1="hjhyj1o5in2o3neb5fcvtxujx80jj25" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
| title        = লাও
| name         = লাও
| image        = [[File:Rice beer.jpg|250px]]
| caption      = লাও
| type         = পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়
| manufacturer = [[আহোম|আহোম জনগোষ্ঠী]] আৰু অন্যান্য টাই জনগোষ্ঠী
| origin       = গুৱাংচি, দক্ষিণ চীন
| colour       = বগা (চাউল আৰু ভীমকলৰ ক্ষেত্ৰত), হালধীয়া (কঁঠালৰ ক্ষেত্ৰত)
| flavour      = চাউল, কঁঠাল, ভীমকল
| variants     = নাম লাও, লোক লাও, লাও খাও, লাও থু, লাও লাও, নাই লাও
| related      = [[নাম লাও]], [[লোক লাও]]
}}

'''লাও''' ({{Lang-aho|𑜎𑜰𑜫}}, [[চীনা ভাষা]]: 酪, [[থাই ভাষা]]: เหล้า) হৈছে মূলতঃ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] মাজত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়। [[অসম]], [[চীন]], ছান, [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[লাওছ]]ৰ বিভিন্ন টাই জনগোষ্ঠীয়ে এই পানীয় প্ৰস্তুত আৰু সেৱন কৰে। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ইয়াৰ প্ৰচলন বিশেষকৈ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোমসকলৰ]] মাজত দেখা যায়। সাধাৰণতে আঠাজাতীয় চাউলৰ পৰা এই পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, নৰা বগৰী আৰু কঁঠালৰ পৰাও ইয়াক তৈয়াৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==
আহোমসকলৰ মাজত লাওৰ প্ৰচলন অতি পুৰণি। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এই পানীয়ৰ ব্যৱহাৰ হৈ অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। [[চ্যুকাফা]]ৰ অসম আগমনৰ সময়ৰ পৰাই আহোমসকলৰ সৈতে এই পানীয় অসমলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত লাওৱে ৰাজঘৰীয়া মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

আজিও আহোম পৰিয়ালসমূহত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে লাও আগবঢ়োৱা হয়। আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ বিশেষ স্থান আছে। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি আৰু ফুৰালুং আদি উৎসৱ-পাৰ্বণত লাও দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়। এনে অনুষ্ঠানত সাধাৰণতে পানী মিহলি নকৰাকৈ কলহৰ পৰা পোনে পোনে লাও নিগৰাই উছৰ্গা কৰা হয়।

== প্ৰকাৰভেদ ==
লাওৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু স্থানভেদে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা যায়। উল্লেখযোগ্য প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''[[নাম লাও]]''' : অসমৰ টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত।
* '''[[লোক লাও]]''' : আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত আন এবিধ ৰূপ।
* '''লাও খাও''' : [[থাইলেণ্ড]]ত প্ৰচলিত।
* '''লাও থু''' : থাইলেণ্ডত প্ৰচলিত।
* '''লাও লাও''' : [[লাওছ]]ত প্ৰচলিত।
* '''নাই লাও''' : [[চীন]]ত প্ৰচলিত।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি ==
লাও প্ৰস্তুত কৰাটো এক জৈৱ-ৰাসায়নিক কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে বৰা বা আৰৈ চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাউলত থকা শ্বেতসাৰ কিণ্বনৰ ফলত চেনিলৈ আৰু পিছলৈ এলকহললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু ব্যৱহৃত উপাদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু ৰং ভিন্ন হ'ব পাৰে।

=== প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ===
* চু-লাও বা কিণ্বনকাৰক দৰৱ
* বৰা বা আৰৈ চাউল
* মাটিৰ কলহ
* চালনি
* কলপাত

=== চু-লাও প্ৰস্তুতকৰণ ===
চু-লাও হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কিণ্বনকাৰক। ইয়াক চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বিভিন্ন বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘিলা পিঠাৰ দৰে যদিও ঘিলা পিঠাতকৈ ই ডাঠ আৰু বহল।

পানীৰে গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই গোলাকাৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পিঠাবোৰ চালনিত বিহলঙনীৰ পাত পাৰি তাৰ ওপৰত থৈ ৰ'দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। বিহলঙনীৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এটা কাৰণ হৈছে পোক-পৰুৱাৰ পৰা পিঠাবোৰ ৰক্ষা কৰা।

প্ৰতিটো নতুন চু-লাওৰ সৈতে পুৰণি চু-লাওৰ এটা অংশ মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াক 'ঘাই' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে কিণ্বনকাৰকৰ গুণাগুণ ধৰি ৰখা।

=== চু-লাওত ব্যৱহৃত বনৌষধি ===
চু-লাও প্ৰস্তুত কৰোঁতে অঞ্চলভেদে বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইবিধমান হ'ল—

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনিৰ পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমুটেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

এই বনৌষধিবোৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে সংগ্ৰহ কৰি ৰ'দত শুকুৱাই তাৰ পিছত ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। চালনিৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। বনৌষধিৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণ অঞ্চলভেদে বেলেগ হ'ব পাৰে।

=== চাউল প্ৰস্তুতকৰণ ===
লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বৰা বা আৰৈ—দুয়োবিধ চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বৰা চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউলখিনি পানীত তিয়াই ভাপত সিজোৱা হয়। এই পদ্ধতিত চাউলখিনি ফুটাযুক্ত খৰাহীত ভৰাই গৰম পানীৰ ওপৰত ৰখা হয়। পানীৰ ভাপৰ উত্তাপত চাউল সিজি ভাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এনে ভাতত পানীৰ পৰিমাণ কম থাকে আৰু ই সহজে এঠা মাৰি নধৰে। ইয়াক ছেৱা ভাত বুলি কোৱা হয়।

আনহাতে, আৰৈ চাউলৰ পৰা লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ বা আধা সিজাই লোৱা হয়।

=== কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া ===
চাউল সিজোৱাৰ পিছত এখন ডলাত কলপাত পাৰি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চু-লাও খুন্দি গুৰি কৰি ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই সমানে মিহলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ভাতখিনি কলপাতেৰে ঢাকি কিছু সময়ৰ বাবে থৈ দিয়া হয়।

এই সময়ছোৱাত কিণ্বনকাৰকৰ অণুজীৱসমূহে চাউলৰ শ্বেতসাৰ ভাঙি চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু ইষ্টৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত এলকহল উৎপন্ন হয়। গৰম বতৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়। কিণ্বনৰ ফলত ভাতখিনিৰ পৰা বিশেষ গোন্ধ ওলায় আৰু ই ৰসাল তথা মিঠা সোৱাদযুক্ত হৈ পৰে। এনে ভাতক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়।

লাওৰ ভাতখিনি পিছত নতুন আৰু শুকান মাটিৰ কলহত ভৰাই কলপাতেৰে মুখ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। প্ৰায় এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলহৰ ভিতৰত লাও প্ৰস্তুত হয়। কলহৰ ভিতৰত ভাতখিনি কিণ্বিত হৈ ৰস উৎপন্ন হোৱাৰ পিছত প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী মিহলোৱা হয়।

== লুক লাও বা ৰহি ==
'''লুক লাও''' বা '''ৰহি''' হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰস। ইয়াক লাওৰ তুলনামূলকভাৱে ঘন আৰু অধিক সোৱাদযুক্ত ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ৰং সাধাৰণতে সোণালী আৰু গোন্ধ মনোমোহা। ইয়াৰ সোৱাদ মিঠা আৰু ইয়াত এলকহলৰ পৰিমাণ সাধাৰণ লাওতকৈ অধিক হ'ব পাৰে।

কলহত পানী মিহলোৱাৰ আগতে প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক ৰহি লাও বা লুক লাও বুলি কোৱা হয়। এই ৰস বিশেষকৈ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়।

ৰহি উলিওৱাৰ পিছত কলহত অলপ অলপ পানী দি কিণ্বিত ভাতখিনি চেপি ৰস উলিওৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত পোৱা পানীয়ক চেপা লাও বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ৰং প্ৰথমে পোৱা ৰসতকৈ পাতল আৰু সোৱাদো তুলনামূলকভাৱে কম তীব্ৰ।

লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== খাদ্যৰ সৈতে ব্যৱহাৰ ==
লাও পৰম্পৰাগতভাৱে পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ আৰু মাংসৰ সৈতে সেৱন কৰা হয়। আহোমসকলৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

== লগতে চাওক ==
* [[নাম লাও]]
* [[লোক লাও]]
* [[আহোম জনগোষ্ঠী]]
* [[আহোম ভাষা]]
* [[আহোম ৰাজবংশ]]
* [[মে-ডাম-মে-ফী]]

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
&lt;references /&gt;

== উৎস প্ৰসংগ ==
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]</text>
      <sha1>hjhyj1o5in2o3neb5fcvtxujx80jj25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649609</id>
      <parentid>649608</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15606" sha1="qc9kn45ab5wruwtuhedqrg5zcpob7od" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
| title        = লাও
| name         = লাও
| image        = [[File:Rice beer.jpg|250px]]
| caption      = লাও
| type         = পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়
| manufacturer = [[আহোম|আহোম জনগোষ্ঠী]] আৰু অন্যান্য টাই জনগোষ্ঠী
| origin       = গুৱাংচি, দক্ষিণ চীন
| colour       = বগা (চাউল আৰু ভীমকলৰ ক্ষেত্ৰত), হালধীয়া (কঁঠালৰ ক্ষেত্ৰত)
| flavour      = চাউল, কঁঠাল, ভীমকল
| variants     = নাম লাও, লোক লাও, লাও খাও, লাও থু, লাও লাও, নাই লাও
| related      = [[নাম লাও]], [[লোক লাও]]
}}

'''লাও''' ({{Lang-aho|𑜎𑜰𑜫}}, [[চীনা ভাষা]]: 酪, [[থাই ভাষা]]: เหล้า) হৈছে মূলতঃ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] মাজত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়। [[অসম]], [[চীন]], ছান, [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[লাওছ]]ৰ বিভিন্ন টাই জনগোষ্ঠীয়ে এই পানীয় প্ৰস্তুত আৰু সেৱন কৰে। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ইয়াৰ প্ৰচলন বিশেষকৈ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোমসকলৰ]] মাজত দেখা যায়। সাধাৰণতে আঠাজাতীয় চাউলৰ পৰা এই পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, নৰা বগৰী আৰু কঁঠালৰ পৰাও ইয়াক তৈয়াৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==
আহোমসকলৰ মাজত লাওৰ প্ৰচলন অতি পুৰণি। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এই পানীয়ৰ ব্যৱহাৰ হৈ অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। [[চ্যুকাফা]]ৰ অসম আগমনৰ সময়ৰ পৰাই আহোমসকলৰ সৈতে এই পানীয় অসমলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত লাওৱে ৰাজঘৰীয়া মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

আজিও আহোম পৰিয়ালসমূহত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে লাও আগবঢ়োৱা হয়। আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ বিশেষ স্থান আছে। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি আৰু ফুৰালুং আদি উৎসৱ-পাৰ্বণত লাও দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়। এনে অনুষ্ঠানত সাধাৰণতে পানী মিহলি নকৰাকৈ কলহৰ পৰা পোনে পোনে লাও নিগৰাই উছৰ্গা কৰা হয়।

== প্ৰকাৰভেদ ==
লাওৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু স্থানভেদে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা যায়। উল্লেখযোগ্য প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''[[নাম লাও]]''' : অসমৰ টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত।
* '''[[লোক লাও]]''' : আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত আন এবিধ ৰূপ।
* '''লাও খাও''' : [[থাইলেণ্ড]]ত প্ৰচলিত।
* '''লাও থু''' : থাইলেণ্ডত প্ৰচলিত।
* '''লাও লাও''' : [[লাওছ]]ত প্ৰচলিত।
* '''নাই লাও''' : [[চীন]]ত প্ৰচলিত।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি ==
লাও প্ৰস্তুত কৰাটো এক জৈৱ-ৰাসায়নিক কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে বৰা বা আৰৈ চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাউলত থকা শ্বেতসাৰ কিণ্বনৰ ফলত চেনিলৈ আৰু পিছলৈ এলকহললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু ব্যৱহৃত উপাদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু ৰং ভিন্ন হ'ব পাৰে।

=== প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ===
* চু-লাও বা কিণ্বনকাৰক দৰৱ
* বৰা বা আৰৈ চাউল
* মাটিৰ কলহ
* চালনি
* কলপাত

=== চু-লাও প্ৰস্তুতকৰণ ===
চু-লাও হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কিণ্বনকাৰক। ইয়াক চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বিভিন্ন বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘিলা পিঠাৰ দৰে যদিও ঘিলা পিঠাতকৈ ই ডাঠ আৰু বহল।

পানীৰে গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই গোলাকাৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পিঠাবোৰ চালনিত বিহলঙনীৰ পাত পাৰি তাৰ ওপৰত থৈ ৰ'দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। বিহলঙনীৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এটা কাৰণ হৈছে পোক-পৰুৱাৰ পৰা পিঠাবোৰ ৰক্ষা কৰা।

প্ৰতিটো নতুন চু-লাওৰ সৈতে পুৰণি চু-লাওৰ এটা অংশ মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াক 'ঘাই' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে কিণ্বনকাৰকৰ গুণাগুণ ধৰি ৰখা।

=== চু-লাওত ব্যৱহৃত বনৌষধি ===
চু-লাও প্ৰস্তুত কৰোঁতে অঞ্চলভেদে বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইবিধমান হ'ল—

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনিৰ পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমুটেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

এই বনৌষধিবোৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে সংগ্ৰহ কৰি ৰ'দত শুকুৱাই তাৰ পিছত ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। চালনিৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। বনৌষধিৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণ অঞ্চলভেদে বেলেগ হ'ব পাৰে।

=== চাউল প্ৰস্তুতকৰণ ===
লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বৰা বা আৰৈ—দুয়োবিধ চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বৰা চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউলখিনি পানীত তিয়াই ভাপত সিজোৱা হয়। এই পদ্ধতিত চাউলখিনি ফুটাযুক্ত খৰাহীত ভৰাই গৰম পানীৰ ওপৰত ৰখা হয়। পানীৰ ভাপৰ উত্তাপত চাউল সিজি ভাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এনে ভাতত পানীৰ পৰিমাণ কম থাকে আৰু ই সহজে এঠা মাৰি নধৰে। ইয়াক ছেৱা ভাত বুলি কোৱা হয়।

আনহাতে, আৰৈ চাউলৰ পৰা লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ বা আধা সিজাই লোৱা হয়।

=== কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া ===
চাউল সিজোৱাৰ পিছত এখন ডলাত কলপাত পাৰি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চু-লাও খুন্দি গুৰি কৰি ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই সমানে মিহলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ভাতখিনি কলপাতেৰে ঢাকি কিছু সময়ৰ বাবে থৈ দিয়া হয়।

এই সময়ছোৱাত কিণ্বনকাৰকৰ অণুজীৱসমূহে চাউলৰ শ্বেতসাৰ ভাঙি চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু ইষ্টৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত এলকহল উৎপন্ন হয়। গৰম বতৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়। কিণ্বনৰ ফলত ভাতখিনিৰ পৰা বিশেষ গোন্ধ ওলায় আৰু ই ৰসাল তথা মিঠা সোৱাদযুক্ত হৈ পৰে। এনে ভাতক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়।

লাওৰ ভাতখিনি পিছত নতুন আৰু শুকান মাটিৰ কলহত ভৰাই কলপাতেৰে মুখ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। প্ৰায় এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলহৰ ভিতৰত লাও প্ৰস্তুত হয়। কলহৰ ভিতৰত ভাতখিনি কিণ্বিত হৈ ৰস উৎপন্ন হোৱাৰ পিছত প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী মিহলোৱা হয়।

== লুক লাও বা ৰহি ==
'''লুক লাও''' বা '''ৰহি''' হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰস। ইয়াক লাওৰ তুলনামূলকভাৱে ঘন আৰু অধিক সোৱাদযুক্ত ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ৰং সাধাৰণতে সোণালী আৰু গোন্ধ মনোমোহা। ইয়াৰ সোৱাদ মিঠা আৰু ইয়াত এলকহলৰ পৰিমাণ সাধাৰণ লাওতকৈ অধিক হ'ব পাৰে।

কলহত পানী মিহলোৱাৰ আগতে প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক ৰহি লাও বা লুক লাও বুলি কোৱা হয়। এই ৰস বিশেষকৈ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়।

ৰহি উলিওৱাৰ পিছত কলহত অলপ অলপ পানী দি কিণ্বিত ভাতখিনি চেপি ৰস উলিওৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত পোৱা পানীয়ক চেপা লাও বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ৰং প্ৰথমে পোৱা ৰসতকৈ পাতল আৰু সোৱাদো তুলনামূলকভাৱে কম তীব্ৰ।

লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== খাদ্যৰ সৈতে ব্যৱহাৰ ==
লাও পৰম্পৰাগতভাৱে পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ আৰু মাংসৰ সৈতে সেৱন কৰা হয়। আহোমসকলৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

== লগতে চাওক ==
* [[সাঁজ]]
* [[আহোম জনগোষ্ঠী]]
* [[আহোম ভাষা]]
* [[আহোম ৰাজবংশ]]
* [[মে-ডাম-মে-ফী]]

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
&lt;references /&gt;

== উৎস প্ৰসংগ ==
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]</text>
      <sha1>qc9kn45ab5wruwtuhedqrg5zcpob7od</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649610</id>
      <parentid>649609</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:14:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15552" sha1="j6yz54430um6ubol3p0fufv7hux4kn5" xml:space="preserve">{{Infobox beverage
| title        = লাও
| name         = লাও
| image        = [[File:Rice beer.jpg|250px]]
| caption      = লাও
| type         = পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়
| manufacturer = [[আহোম|আহোম জনগোষ্ঠী]] আৰু অন্যান্য টাই জনগোষ্ঠী
| origin       = গুৱাংচি, দক্ষিণ চীন
| colour       = বগা (চাউল আৰু ভীমকলৰ ক্ষেত্ৰত), হালধীয়া (কঁঠালৰ ক্ষেত্ৰত)
| flavour      = চাউল, কঁঠাল, ভীমকল
| variants     = নাম লাও, লোক লাও, লাও খাও, লাও থু, লাও লাও, নাই লাও
| related      = [[নাম লাও]], [[লোক লাও]]
}}

'''লাও''' ({{Lang-aho|𑜎𑜰𑜫}}, [[চীনা ভাষা]]: 酪, [[থাই ভাষা]]: เหล้า) হৈছে মূলতঃ [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ]] মাজত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত কিণ্বিত পানীয়। [[অসম]], [[চীন]], ছান, [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[লাওছ]]ৰ বিভিন্ন টাই জনগোষ্ঠীয়ে এই পানীয় প্ৰস্তুত আৰু সেৱন কৰে। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ইয়াৰ প্ৰচলন বিশেষকৈ [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই আহোমসকলৰ]] মাজত দেখা যায়। সাধাৰণতে আঠাজাতীয় চাউলৰ পৰা এই পানীয় প্ৰস্তুত কৰা হয় যদিও কেতিয়াবা ভীমকল, নৰা বগৰী আৰু কঁঠালৰ পৰাও ইয়াক তৈয়াৰ কৰা হয়।

== ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==
আহোমসকলৰ মাজত লাওৰ প্ৰচলন অতি পুৰণি। আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এই পানীয়ৰ ব্যৱহাৰ হৈ অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। [[চ্যুকাফা]]ৰ অসম আগমনৰ সময়ৰ পৰাই আহোমসকলৰ সৈতে এই পানীয় অসমলৈ প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত লাওৱে ৰাজঘৰীয়া মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

আজিও আহোম পৰিয়ালসমূহত বিশিষ্ট আলহী-অতিথিক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে লাও আগবঢ়োৱা হয়। আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ বিশেষ স্থান আছে। [[মে-ডাম-মে-ফী]], য়া ছিং ফা, লাংকুৰি, বান ফি আৰু ফুৰালুং আদি উৎসৱ-পাৰ্বণত লাও দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়। এনে অনুষ্ঠানত সাধাৰণতে পানী মিহলি নকৰাকৈ কলহৰ পৰা পোনে পোনে লাও নিগৰাই উছৰ্গা কৰা হয়।

== প্ৰকাৰভেদ ==
লাওৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু স্থানভেদে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ দেখা যায়। উল্লেখযোগ্য প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''[[নাম লাও]]''' : অসমৰ টাই আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত।
* '''[[লোক লাও]]''' : আহোমসকলৰ মাজত প্ৰচলিত আন এবিধ ৰূপ।
* '''লাও খাও''' : [[থাইলেণ্ড]]ত প্ৰচলিত।
* '''লাও থু''' : থাইলেণ্ডত প্ৰচলিত।
* '''লাও লাও''' : [[লাওছ]]ত প্ৰচলিত।
* '''নাই লাও''' : [[চীন]]ত প্ৰচলিত।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ পদ্ধতি ==
লাও প্ৰস্তুত কৰাটো এক জৈৱ-ৰাসায়নিক কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াক সাধাৰণতে বৰা বা আৰৈ চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাউলত থকা শ্বেতসাৰ কিণ্বনৰ ফলত চেনিলৈ আৰু পিছলৈ এলকহললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। প্ৰস্তুত প্ৰণালী আৰু ব্যৱহৃত উপাদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু ৰং ভিন্ন হ'ব পাৰে।

=== প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী ===
* চু-লাও বা কিণ্বনকাৰক দৰৱ
* বৰা বা আৰৈ চাউল
* মাটিৰ কলহ
* চালনি
* কলপাত

=== চু-লাও প্ৰস্তুতকৰণ ===
চু-লাও হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ কিণ্বনকাৰক। ইয়াক চাউলৰ কেঁচা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বিভিন্ন বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ আকৃতি সাধাৰণতে ঘিলা পিঠাৰ দৰে যদিও ঘিলা পিঠাতকৈ ই ডাঠ আৰু বহল।

পানীৰে গলাই লোৱা পিঠাগুৰিৰ সৈতে বনৌষধিৰ গুৰি মিহলাই গোলাকাৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰা হয়। এই পিঠাবোৰ চালনিত বিহলঙনীৰ পাত পাৰি তাৰ ওপৰত থৈ ৰ'দত বা জুই চাঙত শুকোৱা হয়। বিহলঙনীৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এটা কাৰণ হৈছে পোক-পৰুৱাৰ পৰা পিঠাবোৰ ৰক্ষা কৰা।

প্ৰতিটো নতুন চু-লাওৰ সৈতে পুৰণি চু-লাওৰ এটা অংশ মিহলাই দিয়া হয়। ইয়াক 'ঘাই' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে কিণ্বনকাৰকৰ গুণাগুণ ধৰি ৰখা।

=== চু-লাওত ব্যৱহৃত বনৌষধি ===
চু-লাও প্ৰস্তুত কৰোঁতে অঞ্চলভেদে বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইবিধমান হ'ল—

* পাটীসূতা
* কপৌ ঢেকীয়া
* বনজালুক
* ৰূপহী থেকেৰাৰ পাত
* মাহুদী
* জালুকৰ পাত
* খৰখৰি পাত
* বোৱা পাত
* পাণ
* তেজমুৰীৰ পাত
* মাণিকি মধুৰীৰ পাত
* দালচেনিৰ পাত
* আদাৰ পাত
* হালধিৰ পাত
* নেমুটেঙাৰ পাত
* [[গাখীৰতী বন|গাখীৰতী পাত]]
* ধপলা পাত
* ধপাত তিতা পাত
* পিপলী
* বিয়নী হাকোঁতা

এই বনৌষধিবোৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণে সংগ্ৰহ কৰি ৰ'দত শুকুৱাই তাৰ পিছত ঢেঁকীত খুন্দি গুৰি কৰা হয়। চালনিৰে চালি ঠাৰি আৰু আঁহবোৰ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। বনৌষধিৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণ অঞ্চলভেদে বেলেগ হ'ব পাৰে।

=== চাউল প্ৰস্তুতকৰণ ===
লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বৰা বা আৰৈ—দুয়োবিধ চাউল ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বৰা চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউলখিনি পানীত তিয়াই ভাপত সিজোৱা হয়। এই পদ্ধতিত চাউলখিনি ফুটাযুক্ত খৰাহীত ভৰাই গৰম পানীৰ ওপৰত ৰখা হয়। পানীৰ ভাপৰ উত্তাপত চাউল সিজি ভাতলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এনে ভাতত পানীৰ পৰিমাণ কম থাকে আৰু ই সহজে এঠা মাৰি নধৰে। ইয়াক ছেৱা ভাত বুলি কোৱা হয়।

আনহাতে, আৰৈ চাউলৰ পৰা লাও প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চাউলখিনি কিছু চাউলিয়াকৈ বা আধা সিজাই লোৱা হয়।

=== কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া ===
চাউল সিজোৱাৰ পিছত এখন ডলাত কলপাত পাৰি তাৰ ওপৰত ভাতখিনি মেলি দিয়া হয়। নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চু-লাও খুন্দি গুৰি কৰি ভাতখিনি কিছু গৰম হৈ থাকোঁতেই সমানে মিহলাই দিয়া হয়। তাৰ পিছত ভাতখিনি কলপাতেৰে ঢাকি কিছু সময়ৰ বাবে থৈ দিয়া হয়।

এই সময়ছোৱাত কিণ্বনকাৰকৰ অণুজীৱসমূহে চাউলৰ শ্বেতসাৰ ভাঙি চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু ইষ্টৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত এলকহল উৎপন্ন হয়। গৰম বতৰত সাধাৰণতে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে এই প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়। কিণ্বনৰ ফলত ভাতখিনিৰ পৰা বিশেষ গোন্ধ ওলায় আৰু ই ৰসাল তথা মিঠা সোৱাদযুক্ত হৈ পৰে। এনে ভাতক লাওৰ ভাত বুলি কোৱা হয়।

লাওৰ ভাতখিনি পিছত নতুন আৰু শুকান মাটিৰ কলহত ভৰাই কলপাতেৰে মুখ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। প্ৰায় এসপ্তাহৰ ভিতৰত কলহৰ ভিতৰত লাও প্ৰস্তুত হয়। কলহৰ ভিতৰত ভাতখিনি কিণ্বিত হৈ ৰস উৎপন্ন হোৱাৰ পিছত প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী মিহলোৱা হয়।

== লুক লাও বা ৰহি ==
'''লুক লাও''' বা '''ৰহি''' হৈছে লাও প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰস। ইয়াক লাওৰ তুলনামূলকভাৱে ঘন আৰু অধিক সোৱাদযুক্ত ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ৰং সাধাৰণতে সোণালী আৰু গোন্ধ মনোমোহা। ইয়াৰ সোৱাদ মিঠা আৰু ইয়াত এলকহলৰ পৰিমাণ সাধাৰণ লাওতকৈ অধিক হ'ব পাৰে।

কলহত পানী মিহলোৱাৰ আগতে প্ৰথমে নিগৰি ওলোৱা ৰসখিনিক ৰহি লাও বা লুক লাও বুলি কোৱা হয়। এই ৰস বিশেষকৈ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত দেৱ-দেৱতালৈ অৰ্পণ কৰা হয়।

ৰহি উলিওৱাৰ পিছত কলহত অলপ অলপ পানী দি কিণ্বিত ভাতখিনি চেপি ৰস উলিওৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত পোৱা পানীয়ক চেপা লাও বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ৰং প্ৰথমে পোৱা ৰসতকৈ পাতল আৰু সোৱাদো তুলনামূলকভাৱে কম তীব্ৰ।

লাও চেপি উলিওৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ভাতখিনিক লাওৰ গুটি বুলি কোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক কুকুৰা, হাঁহ, গৰু বা গাহৰিৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

== খাদ্যৰ সৈতে ব্যৱহাৰ ==
লাও পৰম্পৰাগতভাৱে পোৰা মাছ, পোৰা আলু, ভজা মাছ আৰু মাংসৰ সৈতে সেৱন কৰা হয়। আহোমসকলৰ সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

== লগতে চাওক ==
* [[সাঁজ]]
* [[আহোম জনগোষ্ঠী]]
* [[আহোম ভাষা]]
* [[আহোম ৰাজবংশ]]
* [[মে-ডাম-মে-ফী]]

== উৎস প্ৰসংগ ==
* {{cite book |last1=Session |first1=North East India History Association |title=Proceedings of North East India History Association |date=2003 |publisher=The Association |page=113 |url=https://books.google.co.in/books?id=eDluAAAAMAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Lila |title=The History of the system of Ahom administration |date=1991 |publisher=Punthi Pustak |page=209 |url=https://books.google.co.in/books?id=VtcsAAAAIAAJ |language=en}}
* {{cite book |last1=Gogoi |first1=Pushpa |title=Tai of North East India |date=1996 |publisher=Chumphra Printers and Publishers |page=120 |url=https://books.google.co.in/books?id=EBJuAAAAMAAJ |language=en}}

[[শ্ৰেণী:সুৰা]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ খাদ্য]]
[[শ্ৰেণী:টাই আহোম]]</text>
      <sha1>j6yz54430um6ubol3p0fufv7hux4kn5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আকাশ বন্তি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55007</id>
    <revision>
      <id>649487</id>
      <parentid>649466</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T16:20:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5505" sha1="4jen8l7a681c5d2gkzsa088haiyb371" xml:space="preserve">{{Stub}}
[[File:'Akash-bonti' (Sky lamp)- used on Kati Bihu.jpg|thumb|200px|আকাশ বন্তিৰ গঠন]]
[[কাতি বিহু|কাতি বিহুৰ]] সন্ধিয়া পথাৰত খেতিয়কে '''আকাশ বন্তি''' জ্বলায়। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, আকাশ বন্তিৰ পোহৰত উপৰিপুৰুষৰ আত্মা সৰগলৈ যাত্ৰা কৰে। সুখ আৰু শান্তিত আত্মাই দিন কটায়।&lt;ref name=&quot;Kati&quot;&gt;{{cite web | url=http://as.vikaspedia.in/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/9959be9a49bf-9ac9bf9b99c19f0-9b29959be99a9be9f0 | title=কাতি বিহুৰ লোকাচাৰ | publisher=বিকাশপেডিয়া | accessdate=6 November 2019 | author=চুতীয়া, সতীশ | website=}}&lt;/ref&gt; অসমৰ স্থানবিশেষে আকাশ বন্তি পদূলিমুৰতো লগোৱা হয়। ইকৰা, নল, বা কুমলীয়া বাঁহৰ সৰু পাবেৰে আকাশ বন্তি সাজিব পাৰি। ছটুকুৰা সৰু ইকৰা বা নলৰ পাব লৈ ৰছীৰে সিঁ এটা পিৰামিড আকৃতিৰ গঠন সাজি লোৱা হয়। এই গঠনৰ তলৰফালে ওলোটা পিৰামিড আকৃতিৰ আন এক গঠন সজা হয়। ঔটেঙাৰ বখল বা মাটি চাকি দুয়োটা পিৰামিডৰ মাজৰ সমতল অংশত বা তলৰ ওলোটা পিৰামিডৰ শংকু অঞ্চলত ৰাখিব পাৰি। সাধাৰণতে এইদৰেই এই আকাশবন্তি সজা হয় আৰু ইয়াক পদূলিমূৰত ওখকৈ আঁৰি দিয়া হয়। [[মাজুলী|মাজুলীৰ]] [[আউনীআটী সত্ৰ]]ত কাতিমাহত সমগ্ৰ মাহ ধৰি আকাশ বন্তি প্ৰজ্বলন কৰা হয়। 
[[চিত্ৰ:কাতিবিহু আৰু আকাশবন্তি.jpg|thumb|[[কাতি বিহু|কাতিবিহু]] আৰু আকাশবন্তি]]

==আকাশ বন্তি আৰু কৃষি উপযোগিতা ==

অসমৰ উৎসৱসমূহ বিশেষকৈ বিহু কৃষি ভিত্তিক উৎসৱ। তিনিটি বিহুৰ এটা বিহু কাতি বিহু বা কঙালী বিহু। কঙালী বিহুৰ লগৰ জড়িত এটা প্ৰথা আকাশ বন্তি জ্বলোৱা। এই আকাশ বন্তি জ্বলোৱা এটা কাৰণ খেতি পথাৰৰ পোক-পতংগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা। আকাশ বন্তি খেতি পথাৰ বা পদূলি মুখত এডাল ওখ বাঁহৰ ওপৰত চাকি জ্বলোৱা হয়। কাতি মাহত সাধাৰণতে পথাৰত পোক-পতংগৰ সংখ্যা কিছু বৃদ্ধি হয় আৰু কৃষকৰ পথাৰত ধান বা অন্য খেতি সমূহত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ পোক-পতংগ আহি পৰে আৰু সেই পোক-পতংগবোৰে ওপৰত জ্বলি থকা সৰিয়হ তেলৰ চাকিৰ পোহৰত আকৰ্ষিত হৈ আহে আৰু জুইত পৰি মৰে&lt;ref&gt;{{Cite web
	| url = https://pragnews.com/regional-assamese/kati-bihu-and-akashbanti
	| title = কাতি বিহুৰ সৈতে কি সম্পৰ্ক আকাশবন্তিৰ? আঁৰৰ লোকবিশ্বাস কি?
	| last = বৰঠাকুৰ
	| first = কস্তুৰী
	| date = ১৮ অক্টোবৰ ২০২৩
	| website = pragnews.com
	| publisher = [[প্ৰাগ নিউজ]]
	| access-date = ২৬ অক্টোবৰ ২০২৪
	}}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; আগৰ দিনত পোক-পতংগ নিমন্ত্ৰণ বাবে কোনো ধৰণৰ ৰাসায়নিক কীটনাশক দ্ৰব্য পোৱা নগৈছিল বাবে এনেকৈ কিছু পোক-পতংগ কৃষক সকলে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল।

==আলোকচিত্ৰ==
{{Gallery
|title=
|width=200 | height=200
|align=center
|footer=
|File:Sky lamps at Sri Sri Auniati Satra, Majuli.jpg|আউনীআটী সত্ৰত আকাশ বন্তি প্ৰজ্বলনৰ বাবে সাজি লোৱা বিশেষ ব্যৱস্থা
|File:Sky lamp used on Kati Bihu day in Assam.jpg|কাতি বিহুৰ দিনা ঘৰৰ পদূলিমুৰত লগোৱা আকাশ বন্তি 
|File:Akash-Banti.jpg|সাজি ৰখা আকাশ বন্তি
}}


==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:বিহু]]</text>
      <sha1>4jen8l7a681c5d2gkzsa088haiyb371</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>হাজং জনগোষ্ঠী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55151</id>
    <revision>
      <id>649493</id>
      <parentid>622387</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T20:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35511" sha1="4zcvv0sztfr75lpz9zc5ok4brcttpy3" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group = হাজং জনগোষ্ঠী
| native_name =হাজং 
| native_name_lang =হাজং 
| image = 
| image_caption =[[হৰ্ণবিল উৎসৱ]]ত পাৰম্পৰিক নৃত্যৰত হাজং গাভৰু
| total = ৭৯,৮০০
| total_year = ২০১১
| total_source = &lt;!-- source of total population; may be ''census'' or ''estimate'' --&gt;
| total_ref =&lt;ref name=&quot;Hajong&quot;&gt;{{cite web |title=Ethnologue - Hajong |url=https://www.ethnologue.com/language/haj |website=[[Ethnologue]] |accessdate=28 April 2019}}&lt;/ref&gt;
| genealogy = 
| region1 = {{flag|India}}
| pop1 = ৭১,৮০০
| region2 = {{flag|Bangladesh}}
| pop2 = ৮০০০
| languages = [[হাজং ভাষা]], [[অসমীয়া]], [[ভাষা]]
| philosophies = 
| religions = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| related_groups = [[Bodo-Kachari people]], [[Bodo people]] and other [[Tibeto-Burman]] groups
| footnotes = 
|সম্পৰ্কিত জাতিগত=বড়ো-কচাৰী লোক, বড়ো লোক আৰু অন্যান্য তিব্বত-বৰ্মন গোট|মুঠ সংখ্যা=৭৯,৮০০ (২০১১)}}
'''হাজং জনগোষ্ঠী''' ভাৰত উপমহাদেশৰ এক [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী| চীনা তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী]]।&lt;ref&gt;LaPollo, Randy J. (ed.). Sino-Tibetan languages. Routledge. &lt;nowiki&gt;ISBN 9781135797171&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; এই জনগোষ্ঠী লোকসকলে ঘাইকৈ ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অসম,মেঘালয় ৰাজ্যসমূহত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ অংশত বাস কৰে।&lt;ref name=&quot;Bangladesh News - 27Mar2008 - The Hajong&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|title=The Hajong|date=27 March 2008|work=[[The Independent (Bangladesh newspaper)]]|accessdate=1 May 2011|archivedate=25 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725234805/http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; হাজং সকলৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকে [[ভাৰত]]ত বাস কৰে। হাজং সকল সাধাৰণতে [[ধান]] খেতি কৰে।&lt;ref name=&quot;Ahmad, S. 2005&quot;&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943.&lt;/ref&gt; কথিত আছে যে তেওঁলোকে গাৰো পাহাৰত ধান খেতি আৰম্ভ কৰিছিল। হাজং সকলে [[ভাৰতৰ সংবিধান]]ৰ মতে অনুসূচীত জনজাতিৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছে।&lt;ref&gt;[http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf List of notified Scheduled Tribes]&lt;/ref&gt;  আৰু হাজং সকলৰ সংস্কৃতি নৃত্য লেৱাতানা আৰু জাখামাৰা।

==উৎপত্তি==
[[File:Hajong Place of Worship.jpeg|thumb|'জাখা'ৰে (জাকৈ) মাছ ধৰি থকা হাজং মহিলা]]
হাজং ভাৰতীয়-তিব্বতীয় গোষ্ঠীৰ লোক। হাজং সকলৰ উৎপত্তি, ইয়াৰ নাম আৰু ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজনৰ ওপৰত বিভিন্ন পণ্ডিতে ভিন ভিন মত পোষণ কৰে। তেওঁলোক তিব্বত মালভূমিৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু তিস্তা নদীৰ পাৰেৰে উত্তৰ পূব ভাৰতলৈ প্ৰৱেশ কৰি সোণকোষ উপত্যকাত থিতাপি লৈছিল। হাজং সকলে বৰ্তমান [[নলবাৰী জিলা]]ত অৱস্থিত প্ৰাচীন [[হাজো]] অঞ্চলক নিজৰ আদি বাসস্থান হিচাপে গণ্য কৰে। হাজং নাম তাৰ পৰায়ে &quot;হাজোৰ বাসিন্দা&quot; হিচাপে আহিছে।&lt;ref&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 2-3.&lt;/ref&gt; লোকবিশ্বাস মতে হাজং সকল সূৰ্যবংশী ক্ষত্ৰিয় আৰু তেওঁলোক সূৰ্য বা বিলাৰ উত্তৰসুৰী।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 1-2.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.grin.com/document/299813 | title=GRIN - the Hajong of Assam. An Ethnographic Profile of a Least Studied Bodo-Kachari Tribe}}&lt;/ref&gt;

==শ্ৰেণী বিভাজন==
হাজং সকলক পাঁচটা ভিন্ন কুলত ভাগ কৰা হৈছে। [[হাজং ভাষা]]ত এই কুলসমূহক নিকনি বোলে। একে কুলৰ মাজত বিবাহ নিষেধ। প্ৰতিটো কুলৰ নীতি-নিয়ম অলপ বেলেগ। এই পাঁচটা কুল হৈছে:
* কৰাইবাৰীয়া
* দশকানীয়া
* ছুছঙী
* বাৰহাজাৰী
* মেছপাৰীয়া

==ধৰ্ম==
হাজং সকলে বৰ্তমান হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মত হিন্দু দেৱ দেৱী সমূহৰ লগতে আন কিছুমান লৌকিক দেৱ-দেৱীৰ পূজা কৰা হয়। ইয়াক দ্যায়' ধৰ্ম বোলে। তেওঁলোকৰ মাজত বাস্তুপূজা এতিয়াও বিদ্যমান। তেওঁলোকৰ নিজা ধৰ্মত হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ কেতিয়া পৰিল কোৱা টান। তেওঁলোকৰ লোকবিশ্বাস আৰু কিছুমান ৰীতি হিন্দু কালৰ আগৰ।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;/&gt;

==ভাষা==
[[হাজং ভাষা]] এটি [[ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা]], যাৰ তিব্বত-বৰ্মী ভাষাৰ সৈতেও সম্পৰ্ক আছে। হাজং ১,৯৫,০০০ থলুৱা [[হাজং জনগোষ্ঠী]]ৰ মানুহে কয়, ভাৰতৰ [[অসম]], [[মেঘালয়]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ ময়মনসিং জিলাত। হাজং ভাষাক [[অসমীয়া লিপি]]ত লিখা হয়। যদিও হাজং পূৰ্বতে তিব্বত-বৰ্মী পৰিয়ালৰ আছিল, ই ভাষিকভাৱে অসমীয়া আৰু বাংলাৰ সৈতে সান-মিহলি হ'ল।&lt;ref&gt;[http://www.sdnpbd.org/sdi/international_days/Indigenous-people/2004/indigenous_people_bd/bangla_tribe8.html Sustainable Development Networking Programme]&lt;/ref&gt; হাজং ভাষা অসমীয়া তথা লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।&lt;ref&gt;[http://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?&amp;item_id=language_detail&amp;uid=d9h6e99bbg Script Source]&lt;/ref&gt; কিন্তু যদিও এই লিপি ভাৰতত ব্যৱহাৰ হয়, বাংলাদেশত অনেকে হাজং ভাষাৰ বাবে বাংলা লিপি ব্যৱহাৰ কৰে, বাংলাদেশত [[বাংলা ভাষা]]তেই ঘাইকৈ শিক্ষাৰ প্ৰচলন হোৱাৰ বাবে।&lt;ref&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943, p. 13.&lt;/ref&gt; প্ৰতি লিপিতেই এটি অনন্য চিন যোগ কৰা হয়, বন্ধ, পিছৰ, ঘূৰণীয়া নোহোৱা স্বৰ বৰ্ণ /ɯ/, যাক লেটিন লিপিত &quot;â&quot; আৰু [[বঙালী–অসমীয়া লিপি]]ত &quot;অৗ&quot; (ব্যঞ্জন বৰ্ণৰ পিছত থাকিলে &quot;কৗ&quot; আদি) লিখা হয়।&lt;ref name=&quot;guts&quot;&gt;Guts, Y. (2007). ''Phonological description of the Hajong language.'' Masters Thesis. Amsterdam, Vrije Universiteit.&lt;/ref&gt;

==জন্ম সম্পৰ্কীয় আচাৰ==
এগৰাকী মহিলাই গৰ্ভধাৰণ কৰাৰ পৰা সন্তান প্ৰসৱ পৰ্যন্ত ১০ মাহ ১০দিন বৰ কষ্টেৰে দিনবোৰ অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হয় যদিও এটি সুসন্তান জন্ম দিয়াৰ পিছত যথেষ্ট উৎফল্লিত হোৱা দেখা যায়। [https://nilacharai.com/%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%82-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A7%B0-%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A7%B1%E0%A6%BE-%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A6%BE/ হাজং]সমাজত এগৰাকী নাৰীয়ে এটি সন্তান জন্ম দিওঁতে কিছুমান নীতি নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম দিবৰ বাবে প্ৰসৱৰ কিছুদিনমানৰ পূৰ্বে প্ৰসূতিৰ কাৰণে চোতালত এটি সুকীয়া অস্থায়ী খেৰৰ চালি অথবা ঘৰ সাজি দিয়া হয়। [[হাজং জনগোষ্ঠী|হাজং]] ভাষাত ইয়াক 'ছোৱা ঘৰ 'বা  ' জাতক ঘৰ 'বুলি কোৱা হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ সময় চমু চাপি অহাৰ লগে লগে প্ৰসূতি সেই ঘৰত থাকিব লাগে। প্ৰসূতি সন্তান জন্ম হোৱাৰ কথা গম পোৱাৰ লগে লগে কাষতে থকা বুঢ়ী অথবা বৃদ্ধা মহিলা এগৰাকী বা দুগৰাকী মাতি অনা হয়। তেওঁলোকক ধাত্ৰী বা ধাই মা বুলি কোৱা হয়। ধাত্ৰী বা ধাই মা সকলে ৰাতি অথবা দিনত মাতিলেও কদাপি অগ্ৰাহ্য নকৰে। প্ৰসূতি কোন সময়ত সন্তান প্ৰসৱ হ'ব ধাত্ৰীসকলে তাইৰ গাত হাত দিয়াৰ লগে লগে বুজি পায়। যদিহে সন্তান জন্ম দিবলৈ অধিক সময় লয় তেন্তে তেওঁলোকৰ বিশ্বাস মতে কবিৰাজ বা ওজাৰ পৰা গিলাছ এটাত মন্ত্ৰপুত অলপ পানী অৰ্থাৎ জলপুৰা লৈ অনা হয়। এই জলপুৰা খোৱা লগে লগে শিশু জন্ম হোৱা দেখা যায়। ই এক সঁচাকৈ বিশ্বাসযোগ্য। অধিকসংখ্যক [https://as.vikaspedia.in/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/9b99be99c982-99c9a89979b79cd9a09c09f0-9b89ae9be99c-99c9c09f19a89a4-9b89829b89cd9959c39a49bf হাজং] লোক সকলে পূৰ্বৰ পৰাই নিজ গৃহতে ধাত্ৰীৰ সহযোগত সন্তান প্ৰসৱ কৰি আহিছে কোনো ধৰণৰ সমস্যা নোহোৱাকৈ। ধাত্ৰীসকলেও পূৰ্বৰে পৰা এই কাম কৰি আহি আহি এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট কাৰ্যদক্ষ বুলি কব পাৰি। গৰ্ভধাৰণ তিৰোতাই প্ৰসৱবেদনাত ছটফটাই থাকিলেও প্ৰসৱৰ সময়কালীন পৰ্যন্ত ধাত্ৰীসকলে বহি থাকে আৰু নিজৰ কাম কৰি যিকোনো প্ৰকাৰে তেওঁলোকে সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱাত কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ পিছত যদিহে সন্তানটি কন্দা কটা নকৰে অথবা কৰিব নোৱাৰে তেতিয়া লগে লগে বাঁহৰ চুঙাৰে কাণত ফুহ দিয়ে আৰু শিশুটি কান্দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেতিয়া পৰিয়ালৰ চিন্তা কিছু দুৰ হয়। সাম্প্ৰতিক পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খুৱাই অথবা খেৰৰ অভাৱত ' জাতক ঘৰ ' বা 'ছোৱা ঘৰ ' সাজি লোৱা নহয়। ঘৰৰ ভিতৰতে এটা পৃথক কোঠা ব্যৱহাৰ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। জন্ম হোৱা শিশুটিৰ নাড়ী বাঁহৰ চোঁচনীৰে অথবা ব্লেডেৰে কাটি কেঁচা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে,আৰু সেই কটা নাড়ী মাটিত লাহেকৈ পুতি থব লাগে। এনেদৰে ধাত্ৰীসকলে নিপুণতাৰে সুসন্তান এটি জন্ম কৰাব পাৰে। এটা কথা মন কৰিবলগীয়া যে, গৰ্ভৱতী মহিলাৰ প্ৰসৱৰ সময় হৈছে অথচ পেটৰ বিষ অনুভৱ কৰা নাই, তেন্তে গাঁৱলীয়া চিকিৎসকৰ দ্বাৰা বিষৰ বেজি দিয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে বিষ অনুভৱ কৰে আৰু ধাত্ৰীসকলে হাতে - কামে লাগি প্ৰসৱ কৰাবলৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। শিশুটি জন্ম হোৱা কিছু সময়ৰ পিছত কুহুমীয়া গৰম পানীৰে গোটেই শৰীৰৰটো ধাত্ৰীসকলে ভালদৰে ধুই দিয়ে আৰু বাহিৰত কিছু সময়ৰ বাবে কোলাত লৈ থাকে। ওচৰ-চুবুৰীয়া মানুহখিনি চাবলৈ আহে জন্ম হোৱা শিশুটি ল'ৰানে ছোৱালী আৰু ভগৱানৰ কৃপাত ভালে কুশলে হ'লনে নাই। অৱশ্যে সম্প্ৰতি সুবিধা অনুযায়ী গৰ্ভধাৰণ মহিলাক সন্তান প্ৰসৱ কৰাবলৈ ওচৰতে থকা উপস্বাস্থ্য কেন্দ্ৰলৈ বা চিকিৎসালয়লৈ আশা বাইদেউৰ পূৰ্ণসহযোগত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। চিকিৎসালয়ত চিকিৎসকজনে অতি সহজে গৰ্ভধাৰণ মহিলাই কষ্ট অনুভৱ নকৰাকৈ সাধাৰণ(normal)অথবা scissoring(চিজৰিং)কৰি সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱা পৰিলক্ষিত হয়। তেওঁলোকৰ নীতি - নিয়ম মতে সন্তান জন্ম হ'লে চূত হৈ থাকে পাচ সাতদিনলৈ। এই চূত আতৰ কৰিবলৈ জাত্কৰ্ম কৰিব লাগে। জাত্কৰ্ম নকৰা পৰ্যন্ত তেওঁলোকৰ ঘৰত মাক আৰু শিশুটিক চাবলৈ যোৱা লোকসকলে সিহঁতৰ ঘৰত কোনো খোৱা খাদ্য নাখায়। আৰু ঘৰত আহি ভালদৰে গা-পা ধোৱে। চূত আতৰাবলৈ ল'ৰা সন্তান হ'লে ৭/৯দিন আৰু ছোৱালী সন্তান হ'লে ৫ দিনৰ দিনা সমস্ত ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন হৈ নাপিতৰ দ্বাৰা ঘৰৰ সকলো পুৰুষ সদস্যই ডাঢ়ি-চুলি খুৰাব লাগে আৰু মহিলাসকলে নখ কাটিব লাগে, এই সমস্ত কাৰ্য্য হৈ যোৱাৰ পিছত নৱ জাতক শিশুটিৰ চুলি অথবা মূৰ খুৰোৱা সময়ত কলগছৰ আগলি পাত(চকপাতা),বন্তি আদি জ্বলাই ৰাখিব লাগে। শিশুটিক মাকে লৈ থকা অৱস্থাত শিশুটিৰ চুলি খুৰাই দিয়ে আৰু চুলিখিনি কলপাতত মেৰিয়াই পেলাব লাগে। নাপিতৰ দ্বাৰা কৰিব লগীয়া সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা মন্ত্ৰপুত পানী বা শান্তি পানী আনি ঘৰৰ সকলো কোঠাত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে ঘৰৰ সকলো সদস্যই সেই পানী সেৱন কৰিলেহে তেওঁলোকৰ চূত নাইকিয়া হয়। সন্তান জন্মৰ বাৰ আৰু শনিবাৰ, মঙ্গলবাৰ অৰ্থাৎ খৰকবাৰ আদিক বাদ দি বাকী যিকোনো বাৰে এইখিনি কৰিব পাৰে। এই সকলোখিনি কৰাৰ বিনিময়ত নাপিতক কিছু পৰিমাণে টকা- পইচা,চাউল, আলু,বেঙেনা, নিমখ, তামোল-পাণ আৰু হালধি পাৰিলে কেঁচা হালধি ইত্যাদি সামগ্ৰীৰ উপৰিও কনো কোনো লোকে গামোচা এটিও দিয়া পৰিলক্ষিত হয় যাতে শিশুটি ভালে কুশলে থাকে। এইখিনি কৰাৰ পিছত আকৌ ১(এমাহ)পিছতো খট কামানি বা চুলি খুৰোৱা নিয়ম থকাও দেখা যায়। কিছুদিনৰ পিছত কষ্ট কৰাৰ বিনিময়ত মহানুভৱতাৰে ধাত্ৰীসকলক গৃহস্থই তেওঁলোকৰ ঘৰত নিমন্ত্ৰণ কৰি আনি এসাঁজ প্ৰীতিভোজ দিয়াৰ লগতে পৰিধান কৰিবৰ বাবে বস্ত্ৰ দান কৰে। এনেদৰে তেওঁলোকৰ জাতক চূতৰ কাম-কাজবোৰ সুচাৰুভাৱে সমাপন কৰে। 

==মৃত্যু সম্পৰ্কীয় আচাৰ==
হিন্দু শাস্ত্ৰমতে মানুহ মৃত্যুৰ পিছত শৱদহন কৰিব লাগে। [https://www.grin.com/document/299813 হাজংলোক] সকল হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীলোক। [https://m.facebook.com/670688236382585/photos/a.670896693028406/861587820625958/?type=3 হাজংসমাজৰ] পৰিয়ালত কোনো লোকৰ মৃত্যু হ'লে শৱটোক সসন্মানে শৱদহন কৰে। কিন্তু বিশেষ অসুবিধা হ'লে আৰু সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ মৃতদেহ মাটিত পুতি থোৱা নীতি-নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। কোনো এজন ব্যক্তি যদি বহু দিন ধৰি বেমাৰত ভোগী আছে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা নাই। তেন্তে গৃহস্থই দুই তিনিজন ওচৰৰ বৃদ্ধ বৃদ্ধা মাতি আনি চাকি বন্তি, ধূপধূনা দিয়ে আৰু কোনো কোনোৱে ধৰ্মীয় শাস্ত্ৰও পঢ়ি শুনায়। এনে কৰিলে ভাগ্যৱান লোকে কিছু সময়ৰ পিছতে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। ই তেওঁলোকৰ মতে লোকবিশ্বাস। মানুহ এজন মৰাৰ পিছতে ঘৰৰ মানুহে গাঁৱৰ মানুহক ঘৰে ঘৰে গৈ খবৰ দি মাতি অনা হয়। মৃতদেহটোক দুই চাৰিজনে প্ৰথমে চোতালত উলিয়ায়। পিছত পুত্ৰ সকলে ভালদৰে মাহ হালধিৰে গা-পা ধুৱাই তেল সানি ধূপ-ধূনা দি সেৱা কৰি নশ্বৰ দেহ টোক চিৰ বিদায় দিয়ে। সেইদিনা ঘৰত শোকাকুল পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হয়। নশ্বৰ দেহটো কান্ধত উঠাই শ্মশানলৈ লৈ যাবৰ বাবে বাঁহেৰে এটি জখলা সাজি উলিয়ায়। উল্লেখ্য--মৃতদেহটোক শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গিয়াতি সমাজ, ওচৰ-চুবুৰিয়াই খোৱা -বোৱা,ৰন্ধা-বঢ়া নিষেধ। আৰু পূৰ্বৰ ৰন্ধা-বঢ়া খাদ্য থাকিলেও পেলাই দিয়ে। কাৰণ মৃতদেহটো শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গোটেই গিয়াতি সমাজেই চূত হোৱা বুলি ধৰি লোৱা হয়। শ্মশান যাত্ৰীসকলে প্ৰতিজনে হাতত দা-কুৰ আদি লগত লৈ যায় আৰু বিধি অনুসৰি মৃতদেহটো দাহনকাৰ্য্য কৰে। মৃত ব্যক্তিয়ে পূৰ্বৰ পৰা ব্যৱহাৰ কৰি অহা সমস্ত সা-সামগ্ৰী তেওঁৰ বুলি লগত দি শ্মশানস্থলীত জ্বলাই দিব লাগে। শ্মশানস্থলীতপুত্ৰসকলে গা-পা ধুই বগা কাপোৰ অৰ্থাৎ মাৰ‌খেন আৰু শৰীৰত ঢৰা (এটুকুৰা বগা কাপোৰ আৰু এটি জালৰ গুলী) আদি পৰিধান কৰি মৃতদেহটোক মুখাগ্নি কৰি পিছলৈ ঘূৰি নোচোৱাকৈ ঘৰলৈ উভতি আহে। আৰু যদিহে কোনোবা পুত্ৰই সেইদিনা অনুপস্থিত তেন্তে তেওঁৰ কাৰণেও মাৰখেন আৰু ঢৰা সি আহি নোপোৱা পৰ্যন্ত সযতনে ৰাখি দিয়ে। শ্মশান যাত্ৰীসকলে শ্মশানৰ কাৰ্য শেষ কৰি গা-পা ধুই পৰিষ্কাৰ হৈহে নিজ নিজ ঘৰলৈ আহে। সেইদিনা পৰিয়ালৰলোকে লঘোনে থাকে। দ্বিতীয় দিনা ফল-মূল আৰু 'খুই হবিচ' তৃতীয় দিনা 'ভাত হবিচ' (সবিষান্ন) মাটিৰ পাত্ৰত এমুঠি ভাত সিজাই খোৱা নিয়ম। 'খুই হবিচ' আৰু 'ভাত হবিচ' কৰা সময়ত চৰাই - চিৰিকটিৰ মাত শুনাৰ নিষিদ্ধ। সাক্ষী হিচাপে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় এগৰাকী দুগৰাকী ব্যক্তি কাষত বহি থাকে। বহি থকা ব্যক্তি সকলে হবিচ কৰাৰ সময়ত চৰাই চিৰিকটিৰ মাত শুনি পোৱাৰ লগে লগে সেই নিয়ম ভংগ হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। 'ভাত হবিচ' ৰ কাৰণে ভাত ৰান্ধিবলৈ জিগা গছৰ ডাল কাটিহে তিনিটা খুটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি চৌকা সাজি উলিওৱা হয়। মৃতদেহ কাঠ-সংস্কাৰ কৰা সময়ত ধান খেৰৰ পৰা পকাই পকাই প্ৰস্তুত কৰি উলিওৱা বিনিভোটাত জুই জ্বলাই সেই জুইত মৰাপাটৰ খুৰিৰে মুখাগ্নি কৰা দেখা যায়। জ্বলি থকা বিনিভোটা গৃহস্থৰ ঘৰলৈ আনিব লাগে আৰু শ্ৰাদ্ধ শেষ নোহোৱা পৰ্যন্ত একেৰাহে জ্বলাই ৰাখিব লাগে। মাতৃ বা পিতৃ মৰিলে তেওঁৰ শুৱা কোঠাত পুত্ৰ সকলে ১১ দিন পৰ্যন্ত ৰাতি শুব লাগে। ৰাতি শুৱাৰ সময়ত ভয় খাব পাৰে বুলি ঘৰৰ সকলো সদস্য একেলগে যাপন কৰে। শৰাধ নপতা পৰ্যন্ত কোনো ধৰণৰ নিচা জাতীয় দ্ৰব্য সেৱন আৰু আমিষ ভোজন নিষিদ্ধ। পুত্ৰ অথবা ঢৰা পিন্ধা ব্যক্তিসকলে ভাত খাবলৈ কলপাত, পানী আৰু চাহ বা জুলীয়া বস্তু খাবলৈ বাঁহৰ চুঙা বহিবৰ বাবে বস্তা আদি ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। পিন্ধবৰ কাৰণে কাঠ সংস্কাৰ কৰাৰ দিনা পৰিধান কৰা মাৰখেন বা বগা পাতল কাপোৰ বাহিৰে আন কাপোৰ, ভৰিত চেণ্ডেল,লোহ জাতীয় সামগ্ৰী ইত্যাদি ইত্যাদি ব্যৱহাৰ কৰা নিষেধ। মৃত্যু হোৱা দিনাখন বাহিৰত অৰ্থাৎ চোতালত কিছু সময়ৰ বাবে মৃতদেহটো ৰখা স্থানত ঘূৰণীয়াকৈ বাঁহৰ কামিৰে পাতলকৈ বেৰ দি বন্ধ কৰি ৰখা হয় আৰু সেই ঠাইত প্ৰতিদিন গা -পা ধুই পুত্ৰ সকলে পিন্ধা কাপোৰৰ পানী চেপি দিব লাগে। এনে কৰিলে হেনো মৃতদেহৰ বুকু শীতল হৈ থাকে ই লোকবিশ্বাস। ঘৰৰ লোক সকলে ভাত আৰু আন বস্তু খোৱাৰ পূৰ্বে কলগছৰ বাকলিৰে দোঙা সাজি মৃতকৰ নামত উক্ত স্থানত খোৱা খাদ্য উছৰ্গা কৰিব লাগে স সম্নানে ৰাতিপুৱা আৰু আবেলি। এনেদৰে ১১দিন উছৰ্গা কৰি ১২দিনত ৰাতিপুৱা নিৰামিষ আহাৰ খাই ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগে। সমস্ত সা- সামগ্ৰী ক্ৰমে- উছৰ্গা কৰা একগোট কৰি ৰখা দোঙা,বিনিভোটা হবিচ কৰিবৰ বাবে অনা মাটিৰ পাত্ৰ  আদিকে ধৰি বস্তাত ভৰাই মৃতকৰ সৈতে যোৱা শ্মশান যাত্ৰী অথবা 'মাৰাকাতা' লোকসকলে চুলি -ডাঢ়ি কটাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ আৰু নাপিতৰ সৈতে একেলগে ওচৰৰ নৈত বা জলাশয়ৰ ওচৰত গৈ বস্তাত ভৰোৱা সমস্ত সা সামগ্ৰী পানীত উটোৱাই দি নাপিতে মৃতকৰ পুত্ৰক মূৰ খুৰাই অথবা মুণ্ডন কৰি দিয়াৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা পুত্ৰই মৃতকৰ প্ৰেতাত্মাৰ উদ্দেশ্য পূজা এভাগ দিয়া আদিকে কৰি সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ অৱশেষত সকলোৱে  গা - পা ধুই উভতি আহে। মূৰ খুৰুৱা কাৰ্যক 'ঘাট কামানী' বুলি কোৱা হয়। আনহাতে কোনো কোনোৱে দহ দিনৰ দিনা চুলি খুৰাই এঘাৰ দিনৰ দিনা শৰাধ অনুষ্ঠিত কৰে। ' ঘাট কামানী' কাৰ্যৰ শেষত ব্ৰাহ্মণে দিয়া শান্তিপানী ঘৰৰ ভিতৰত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে পৰিয়ালৰ সকলোৱে সেৱন কৰে আৰু লগত যোৱা লোকসকলেও এই পানী সেৱন কৰে। তেওঁলোকক কাষৰ আত্মীয়ৰ ঘৰত চাহ জলপান খাবলৈ দিয়ে। পিছদিনা শৰাধ। শৰাধৰ দিনা অধিকাৰী বা ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা শৰাধ কৰ্ম কৰে। শ্ৰাদ্ধ পতাৰ কিছু দিনৰ পূৰ্বৰ পৰাই গাঁৱৰ লোকসকলে গৃহস্থক বিভিন্ন কামত সহায় আগবঢ়ায়। ক্ৰমে - ৰভা সজা,খৰি কটা, চকী-মেজ যোগাৰ কৰা ইত্যাদি। শ্ৰাদ্ধৰ দিনাও পুনৰ ঘৰ দুৱাৰ লেপি- মচি পৰিষ্কাৰ কৰি ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা দিয়া শান্তিপানী সেৱন কৰাৰ লগতে ঘৰৰ ভিতৰে বাহিৰে ছটিয়াই দিব লাগে। আবেলি গাঁৱৰ গিয়াতি সমাজৰ দ্বাৰা নাম কীৰ্ত্তন কৰি আত্মীয়-স্বজন,ৰাইজক এসাঁজ আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰে। নিৰামিষ ভাঙিবৰ কাৰণে মাছৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। মূল শ্ৰাদ্ধ কৰাৰ পিছত কিছুমানে এমাহৰ অন্তত অথবা বছৰৰ শেষত বছৰেকীয়া শ্ৰাদ্ধ কৰে। এনেকৈ নিজ পিতৃ বা অথবা মাতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত কৰিব লগীয়া কৰ্তব্য পালন কৰে। সৰু  লৰা -ছোৱালী ঢুকালে তিনিদিনৰ দিনা অথবা তেৰাতি পাৰ কৰি শ্ৰাদ্ধ কৰে। আনহাতে মাকৰ গৰ্ভত সন্তানৰ মৃত্যু হলে তেৰ দিনৰ দিনা শ্ৰাদ্ধ কৰে আৰু কোনো কোনোৱে ত্ৰিশ (এমাহ) দিনৰ পিছতো শ্ৰাদ্ধ কৰি চূত আতৰায়। কোনোবা আত্মীয় - স্বজন মৃত্যু হলে তিনিদিনৰ পিছত অথবা তেৰাতি আৰু একেবাৰে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় হলে ১৩(তেৰ ) দিনৰ দিনা নীতি নিয়ম কৰি শ্ৰাদ্ধৰ আয়োজন কৰে। এই শ্ৰাদ্ধত ওচৰৰ চাৰি পাঁচজন আৰু সৰু লৰা -ছোৱালীক আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰা পৰিলক্ষিত হয়। এনেদৰে হাজং সকলে নিজা নীতি নিয়মৰ মাজেৰে শ্ৰাদ্ধৰ কাম সমাপন কৰে।

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}
{{অসমৰ জনগোষ্ঠী}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ অনুসূচিত জনজাতি]]</text>
      <sha1>4zcvv0sztfr75lpz9zc5ok4brcttpy3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649494</id>
      <parentid>649493</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T20:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35310" sha1="o227xt8251vq0bw0egn2v6oe4611clx" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group = হাজং জনগোষ্ঠী
| native_name =হাজং 
| native_name_lang =হাজং 
| image = 
| image_caption =[[হৰ্ণবিল উৎসৱ]]ত পাৰম্পৰিক নৃত্যৰত হাজং গাভৰু
| total = ৭৯,৮০০
| total_year = ২০১১
| total_source = &lt;!-- source of total population; may be ''census'' or ''estimate'' --&gt;
| total_ref =&lt;ref name=&quot;Hajong&quot;&gt;{{cite web |title=Ethnologue - Hajong |url=https://www.ethnologue.com/language/haj |website=[[Ethnologue]] |accessdate=28 April 2019}}&lt;/ref&gt;
| genealogy = 
| region1 = {{flag|India}}
| pop1 = ৭১,৮০০
| region2 = {{flag|Bangladesh}}
| pop2 = ৮০০০
| languages = [[হাজং ভাষা]], [[অসমীয়া]], [[ভাষা]]
| philosophies = 
| religions = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| related_groups = [[Bodo-Kachari people]], [[Bodo people]] and other [[Tibeto-Burman]] groups
| footnotes = 
|সম্পৰ্কিত জাতিগত=বড়ো-কচাৰী লোক, বড়ো লোক আৰু অন্যান্য তিব্বত-বৰ্মন গোট|মুঠ সংখ্যা=৭৯,৮০০ (২০১১)}}
'''হাজং জনগোষ্ঠী''' ভাৰত উপমহাদেশৰ এক [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী| চীনা তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী]]।&lt;ref&gt;LaPollo, Randy J. (ed.). Sino-Tibetan languages. Routledge. &lt;nowiki&gt;ISBN 9781135797171&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; এই জনগোষ্ঠী লোকসকলে ঘাইকৈ ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অসম,মেঘালয় ৰাজ্যসমূহত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ অংশত বাস কৰে।&lt;ref name=&quot;Bangladesh News - 27Mar2008 - The Hajong&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|title=The Hajong|date=27 March 2008|work=[[The Independent (Bangladesh newspaper)]]|accessdate=1 May 2011|archivedate=25 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725234805/http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; হাজং সকলৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকে [[ভাৰত]]ত বাস কৰে। হাজং সকল সাধাৰণতে [[ধান]] খেতি কৰে।&lt;ref name=&quot;Ahmad, S. 2005&quot;&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943.&lt;/ref&gt; কথিত আছে যে তেওঁলোকে গাৰো পাহাৰত ধান খেতি আৰম্ভ কৰিছিল। হাজং সকলে [[ভাৰতৰ সংবিধান]]ৰ মতে অনুসূচীত জনজাতিৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছে।&lt;ref&gt;[http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf List of notified Scheduled Tribes]&lt;/ref&gt;  আৰু হাজং সকলৰ সংস্কৃতি নৃত্য লেৱাতানা আৰু জাখামাৰা।

==উৎপত্তি==
[[File:Hajong Place of Worship.jpeg|thumb|'জাখা'ৰে (জাকৈ) মাছ ধৰি থকা হাজং মহিলা]]
হাজং ভাৰতীয়-তিব্বতীয় গোষ্ঠীৰ লোক। হাজং সকলৰ উৎপত্তি, ইয়াৰ নাম আৰু ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজনৰ ওপৰত বিভিন্ন পণ্ডিতে ভিন ভিন মত পোষণ কৰে। তেওঁলোক তিব্বত মালভূমিৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু তিস্তা নদীৰ পাৰেৰে উত্তৰ পূব ভাৰতলৈ প্ৰৱেশ কৰি সোণকোষ উপত্যকাত থিতাপি লৈছিল। হাজং সকলে বৰ্তমান [[নলবাৰী জিলা]]ত অৱস্থিত প্ৰাচীন [[হাজো]] অঞ্চলক নিজৰ আদি বাসস্থান হিচাপে গণ্য কৰে। হাজং নাম তাৰ পৰায়ে &quot;হাজোৰ বাসিন্দা&quot; হিচাপে আহিছে।&lt;ref&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 2-3.&lt;/ref&gt; লোকবিশ্বাস মতে হাজং সকল সূৰ্যবংশী ক্ষত্ৰিয় আৰু তেওঁলোক সূৰ্য বা বিলাৰ উত্তৰসুৰী।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 1-2.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.grin.com/document/299813 | title=GRIN - the Hajong of Assam. An Ethnographic Profile of a Least Studied Bodo-Kachari Tribe}}&lt;/ref&gt;

==শ্ৰেণী বিভাজন==
হাজং সকলক পাঁচটা ভিন্ন কুলত ভাগ কৰা হৈছে। [[হাজং ভাষা]]ত এই কুলসমূহক নিকনি বোলে। একে কুলৰ মাজত বিবাহ নিষেধ। প্ৰতিটো কুলৰ নীতি-নিয়ম অলপ বেলেগ। এই পাঁচটা কুল হৈছে:
* কৰাইবাৰীয়া
* দশকানীয়া
* ছুছঙী
* বাৰহাজাৰী
* মেছপাৰীয়া

==ধৰ্ম==
হাজং সকলে বৰ্তমান হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মত হিন্দু দেৱ দেৱী সমূহৰ লগতে আন কিছুমান লৌকিক দেৱ-দেৱীৰ পূজা কৰা হয়। ইয়াক দ্যায়' ধৰ্ম বোলে। তেওঁলোকৰ মাজত বাস্তুপূজা এতিয়াও বিদ্যমান। তেওঁলোকৰ নিজা ধৰ্মত হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ কেতিয়া পৰিল কোৱা টান। তেওঁলোকৰ লোকবিশ্বাস আৰু কিছুমান ৰীতি হিন্দু কালৰ আগৰ।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;/&gt;

==ভাষা==
[[হাজং ভাষা]] এটি [[ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা]], যাৰ তিব্বত-বৰ্মী ভাষাৰ সৈতেও সম্পৰ্ক আছে। হাজং ১,৯৫,০০০ থলুৱা [[হাজং জনগোষ্ঠী]]ৰ মানুহে কয়, ভাৰতৰ [[অসম]], [[মেঘালয়]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ ময়মনসিং জিলাত। হাজং ভাষাক [[অসমীয়া লিপি]]ত লিখা হয়। যদিও হাজং পূৰ্বতে তিব্বত-বৰ্মী পৰিয়ালৰ আছিল, ই ভাষিকভাৱে অসমীয়া আৰু বাংলাৰ সৈতে সান-মিহলি হ'ল।&lt;ref&gt;[http://www.sdnpbd.org/sdi/international_days/Indigenous-people/2004/indigenous_people_bd/bangla_tribe8.html Sustainable Development Networking Programme]&lt;/ref&gt; হাজং ভাষা অসমীয়া তথা লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।&lt;ref&gt;[http://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?&amp;item_id=language_detail&amp;uid=d9h6e99bbg Script Source]&lt;/ref&gt; কিন্তু যদিও এই লিপি ভাৰতত ব্যৱহাৰ হয়, বাংলাদেশত অনেকে হাজং ভাষাৰ বাবে বাংলা লিপি ব্যৱহাৰ কৰে, বাংলাদেশত [[বাংলা ভাষা]]তেই ঘাইকৈ শিক্ষাৰ প্ৰচলন হোৱাৰ বাবে।&lt;ref&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943, p. 13.&lt;/ref&gt; প্ৰতি লিপিতেই এটি অনন্য চিন যোগ কৰা হয়, বন্ধ, পিছৰ, ঘূৰণীয়া নোহোৱা স্বৰ বৰ্ণ /ɯ/, যাক লেটিন লিপিত &quot;â&quot; আৰু [[বঙালী–অসমীয়া লিপি]]ত &quot;অৗ&quot; (ব্যঞ্জন বৰ্ণৰ পিছত থাকিলে &quot;কৗ&quot; আদি) লিখা হয়।&lt;ref name=&quot;guts&quot;&gt;Guts, Y. (2007). ''Phonological description of the Hajong language.'' Masters Thesis. Amsterdam, Vrije Universiteit.&lt;/ref&gt;

==জন্ম সম্পৰ্কীয় আচাৰ==
এগৰাকী মহিলাই গৰ্ভধাৰণ কৰাৰ পৰা সন্তান প্ৰসৱ পৰ্যন্ত ১০ মাহ ১০দিন বৰ কষ্টেৰে দিনবোৰ অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হয় যদিও এটি সুসন্তান জন্ম দিয়াৰ পিছত যথেষ্ট উৎফল্লিত হোৱা দেখা যায়। হাজং সমাজত এগৰাকী নাৰীয়ে এটি সন্তান জন্ম দিওঁতে কিছুমান নীতি নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম দিবৰ বাবে প্ৰসৱৰ কিছুদিনমানৰ পূৰ্বে প্ৰসূতিৰ কাৰণে চোতালত এটি সুকীয়া অস্থায়ী খেৰৰ চালি অথবা ঘৰ সাজি দিয়া হয়। [[হাজং জনগোষ্ঠী|হাজং]] ভাষাত ইয়াক 'ছোৱা ঘৰ 'বা  ' জাতক ঘৰ 'বুলি কোৱা হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ সময় চমু চাপি অহাৰ লগে লগে প্ৰসূতি সেই ঘৰত থাকিব লাগে। প্ৰসূতি সন্তান জন্ম হোৱাৰ কথা গম পোৱাৰ লগে লগে কাষতে থকা বুঢ়ী অথবা বৃদ্ধা মহিলা এগৰাকী বা দুগৰাকী মাতি অনা হয়। তেওঁলোকক ধাত্ৰী বা ধাই মা বুলি কোৱা হয়। ধাত্ৰী বা ধাই মা সকলে ৰাতি অথবা দিনত মাতিলেও কদাপি অগ্ৰাহ্য নকৰে। প্ৰসূতি কোন সময়ত সন্তান প্ৰসৱ হ'ব ধাত্ৰীসকলে তাইৰ গাত হাত দিয়াৰ লগে লগে বুজি পায়। যদিহে সন্তান জন্ম দিবলৈ অধিক সময় লয় তেন্তে তেওঁলোকৰ বিশ্বাস মতে কবিৰাজ বা ওজাৰ পৰা গিলাছ এটাত মন্ত্ৰপুত অলপ পানী অৰ্থাৎ জলপুৰা লৈ অনা হয়। এই জলপুৰা খোৱা লগে লগে শিশু জন্ম হোৱা দেখা যায়। ই এক সঁচাকৈ বিশ্বাসযোগ্য। অধিকসংখ্যক [https://as.vikaspedia.in/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/9b99be99c982-99c9a89979b79cd9a09c09f0-9b89ae9be99c-99c9c09f19a89a4-9b89829b89cd9959c39a49bf হাজং] লোক সকলে পূৰ্বৰ পৰাই নিজ গৃহতে ধাত্ৰীৰ সহযোগত সন্তান প্ৰসৱ কৰি আহিছে কোনো ধৰণৰ সমস্যা নোহোৱাকৈ। ধাত্ৰীসকলেও পূৰ্বৰে পৰা এই কাম কৰি আহি আহি এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট কাৰ্যদক্ষ বুলি কব পাৰি। গৰ্ভধাৰণ তিৰোতাই প্ৰসৱবেদনাত ছটফটাই থাকিলেও প্ৰসৱৰ সময়কালীন পৰ্যন্ত ধাত্ৰীসকলে বহি থাকে আৰু নিজৰ কাম কৰি যিকোনো প্ৰকাৰে তেওঁলোকে সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱাত কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ পিছত যদিহে সন্তানটি কন্দা কটা নকৰে অথবা কৰিব নোৱাৰে তেতিয়া লগে লগে বাঁহৰ চুঙাৰে কাণত ফুহ দিয়ে আৰু শিশুটি কান্দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেতিয়া পৰিয়ালৰ চিন্তা কিছু দুৰ হয়। সাম্প্ৰতিক পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খুৱাই অথবা খেৰৰ অভাৱত ' জাতক ঘৰ ' বা 'ছোৱা ঘৰ ' সাজি লোৱা নহয়। ঘৰৰ ভিতৰতে এটা পৃথক কোঠা ব্যৱহাৰ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। জন্ম হোৱা শিশুটিৰ নাড়ী বাঁহৰ চোঁচনীৰে অথবা ব্লেডেৰে কাটি কেঁচা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে,আৰু সেই কটা নাড়ী মাটিত লাহেকৈ পুতি থব লাগে। এনেদৰে ধাত্ৰীসকলে নিপুণতাৰে সুসন্তান এটি জন্ম কৰাব পাৰে। এটা কথা মন কৰিবলগীয়া যে, গৰ্ভৱতী মহিলাৰ প্ৰসৱৰ সময় হৈছে অথচ পেটৰ বিষ অনুভৱ কৰা নাই, তেন্তে গাঁৱলীয়া চিকিৎসকৰ দ্বাৰা বিষৰ বেজি দিয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে বিষ অনুভৱ কৰে আৰু ধাত্ৰীসকলে হাতে - কামে লাগি প্ৰসৱ কৰাবলৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। শিশুটি জন্ম হোৱা কিছু সময়ৰ পিছত কুহুমীয়া গৰম পানীৰে গোটেই শৰীৰৰটো ধাত্ৰীসকলে ভালদৰে ধুই দিয়ে আৰু বাহিৰত কিছু সময়ৰ বাবে কোলাত লৈ থাকে। ওচৰ-চুবুৰীয়া মানুহখিনি চাবলৈ আহে জন্ম হোৱা শিশুটি ল'ৰানে ছোৱালী আৰু ভগৱানৰ কৃপাত ভালে কুশলে হ'লনে নাই। অৱশ্যে সম্প্ৰতি সুবিধা অনুযায়ী গৰ্ভধাৰণ মহিলাক সন্তান প্ৰসৱ কৰাবলৈ ওচৰতে থকা উপস্বাস্থ্য কেন্দ্ৰলৈ বা চিকিৎসালয়লৈ আশা বাইদেউৰ পূৰ্ণসহযোগত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। চিকিৎসালয়ত চিকিৎসকজনে অতি সহজে গৰ্ভধাৰণ মহিলাই কষ্ট অনুভৱ নকৰাকৈ সাধাৰণ(normal)অথবা scissoring(চিজৰিং)কৰি সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱা পৰিলক্ষিত হয়। তেওঁলোকৰ নীতি - নিয়ম মতে সন্তান জন্ম হ'লে চূত হৈ থাকে পাচ সাতদিনলৈ। এই চূত আতৰ কৰিবলৈ জাত্কৰ্ম কৰিব লাগে। জাত্কৰ্ম নকৰা পৰ্যন্ত তেওঁলোকৰ ঘৰত মাক আৰু শিশুটিক চাবলৈ যোৱা লোকসকলে সিহঁতৰ ঘৰত কোনো খোৱা খাদ্য নাখায়। আৰু ঘৰত আহি ভালদৰে গা-পা ধোৱে। চূত আতৰাবলৈ ল'ৰা সন্তান হ'লে ৭/৯দিন আৰু ছোৱালী সন্তান হ'লে ৫ দিনৰ দিনা সমস্ত ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন হৈ নাপিতৰ দ্বাৰা ঘৰৰ সকলো পুৰুষ সদস্যই ডাঢ়ি-চুলি খুৰাব লাগে আৰু মহিলাসকলে নখ কাটিব লাগে, এই সমস্ত কাৰ্য্য হৈ যোৱাৰ পিছত নৱ জাতক শিশুটিৰ চুলি অথবা মূৰ খুৰোৱা সময়ত কলগছৰ আগলি পাত(চকপাতা),বন্তি আদি জ্বলাই ৰাখিব লাগে। শিশুটিক মাকে লৈ থকা অৱস্থাত শিশুটিৰ চুলি খুৰাই দিয়ে আৰু চুলিখিনি কলপাতত মেৰিয়াই পেলাব লাগে। নাপিতৰ দ্বাৰা কৰিব লগীয়া সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা মন্ত্ৰপুত পানী বা শান্তি পানী আনি ঘৰৰ সকলো কোঠাত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে ঘৰৰ সকলো সদস্যই সেই পানী সেৱন কৰিলেহে তেওঁলোকৰ চূত নাইকিয়া হয়। সন্তান জন্মৰ বাৰ আৰু শনিবাৰ, মঙ্গলবাৰ অৰ্থাৎ খৰকবাৰ আদিক বাদ দি বাকী যিকোনো বাৰে এইখিনি কৰিব পাৰে। এই সকলোখিনি কৰাৰ বিনিময়ত নাপিতক কিছু পৰিমাণে টকা- পইচা,চাউল, আলু,বেঙেনা, নিমখ, তামোল-পাণ আৰু হালধি পাৰিলে কেঁচা হালধি ইত্যাদি সামগ্ৰীৰ উপৰিও কনো কোনো লোকে গামোচা এটিও দিয়া পৰিলক্ষিত হয় যাতে শিশুটি ভালে কুশলে থাকে। এইখিনি কৰাৰ পিছত আকৌ ১(এমাহ)পিছতো খট কামানি বা চুলি খুৰোৱা নিয়ম থকাও দেখা যায়। কিছুদিনৰ পিছত কষ্ট কৰাৰ বিনিময়ত মহানুভৱতাৰে ধাত্ৰীসকলক গৃহস্থই তেওঁলোকৰ ঘৰত নিমন্ত্ৰণ কৰি আনি এসাঁজ প্ৰীতিভোজ দিয়াৰ লগতে পৰিধান কৰিবৰ বাবে বস্ত্ৰ দান কৰে। এনেদৰে তেওঁলোকৰ জাতক চূতৰ কাম-কাজবোৰ সুচাৰুভাৱে সমাপন কৰে।

==মৃত্যু সম্পৰ্কীয় আচাৰ==
হিন্দু শাস্ত্ৰমতে মানুহ মৃত্যুৰ পিছত শৱদহন কৰিব লাগে। [https://www.grin.com/document/299813 হাজংলোক] সকল হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীলোক। [https://m.facebook.com/670688236382585/photos/a.670896693028406/861587820625958/?type=3 হাজংসমাজৰ] পৰিয়ালত কোনো লোকৰ মৃত্যু হ'লে শৱটোক সসন্মানে শৱদহন কৰে। কিন্তু বিশেষ অসুবিধা হ'লে আৰু সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ মৃতদেহ মাটিত পুতি থোৱা নীতি-নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। কোনো এজন ব্যক্তি যদি বহু দিন ধৰি বেমাৰত ভোগী আছে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা নাই। তেন্তে গৃহস্থই দুই তিনিজন ওচৰৰ বৃদ্ধ বৃদ্ধা মাতি আনি চাকি বন্তি, ধূপধূনা দিয়ে আৰু কোনো কোনোৱে ধৰ্মীয় শাস্ত্ৰও পঢ়ি শুনায়। এনে কৰিলে ভাগ্যৱান লোকে কিছু সময়ৰ পিছতে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। ই তেওঁলোকৰ মতে লোকবিশ্বাস। মানুহ এজন মৰাৰ পিছতে ঘৰৰ মানুহে গাঁৱৰ মানুহক ঘৰে ঘৰে গৈ খবৰ দি মাতি অনা হয়। মৃতদেহটোক দুই চাৰিজনে প্ৰথমে চোতালত উলিয়ায়। পিছত পুত্ৰ সকলে ভালদৰে মাহ হালধিৰে গা-পা ধুৱাই তেল সানি ধূপ-ধূনা দি সেৱা কৰি নশ্বৰ দেহ টোক চিৰ বিদায় দিয়ে। সেইদিনা ঘৰত শোকাকুল পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হয়। নশ্বৰ দেহটো কান্ধত উঠাই শ্মশানলৈ লৈ যাবৰ বাবে বাঁহেৰে এটি জখলা সাজি উলিয়ায়। উল্লেখ্য--মৃতদেহটোক শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গিয়াতি সমাজ, ওচৰ-চুবুৰিয়াই খোৱা -বোৱা,ৰন্ধা-বঢ়া নিষেধ। আৰু পূৰ্বৰ ৰন্ধা-বঢ়া খাদ্য থাকিলেও পেলাই দিয়ে। কাৰণ মৃতদেহটো শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গোটেই গিয়াতি সমাজেই চূত হোৱা বুলি ধৰি লোৱা হয়। শ্মশান যাত্ৰীসকলে প্ৰতিজনে হাতত দা-কুৰ আদি লগত লৈ যায় আৰু বিধি অনুসৰি মৃতদেহটো দাহনকাৰ্য্য কৰে। মৃত ব্যক্তিয়ে পূৰ্বৰ পৰা ব্যৱহাৰ কৰি অহা সমস্ত সা-সামগ্ৰী তেওঁৰ বুলি লগত দি শ্মশানস্থলীত জ্বলাই দিব লাগে। শ্মশানস্থলীতপুত্ৰসকলে গা-পা ধুই বগা কাপোৰ অৰ্থাৎ মাৰ‌খেন আৰু শৰীৰত ঢৰা (এটুকুৰা বগা কাপোৰ আৰু এটি জালৰ গুলী) আদি পৰিধান কৰি মৃতদেহটোক মুখাগ্নি কৰি পিছলৈ ঘূৰি নোচোৱাকৈ ঘৰলৈ উভতি আহে। আৰু যদিহে কোনোবা পুত্ৰই সেইদিনা অনুপস্থিত তেন্তে তেওঁৰ কাৰণেও মাৰখেন আৰু ঢৰা সি আহি নোপোৱা পৰ্যন্ত সযতনে ৰাখি দিয়ে। শ্মশান যাত্ৰীসকলে শ্মশানৰ কাৰ্য শেষ কৰি গা-পা ধুই পৰিষ্কাৰ হৈহে নিজ নিজ ঘৰলৈ আহে। সেইদিনা পৰিয়ালৰলোকে লঘোনে থাকে। দ্বিতীয় দিনা ফল-মূল আৰু 'খুই হবিচ' তৃতীয় দিনা 'ভাত হবিচ' (সবিষান্ন) মাটিৰ পাত্ৰত এমুঠি ভাত সিজাই খোৱা নিয়ম। 'খুই হবিচ' আৰু 'ভাত হবিচ' কৰা সময়ত চৰাই - চিৰিকটিৰ মাত শুনাৰ নিষিদ্ধ। সাক্ষী হিচাপে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় এগৰাকী দুগৰাকী ব্যক্তি কাষত বহি থাকে। বহি থকা ব্যক্তি সকলে হবিচ কৰাৰ সময়ত চৰাই চিৰিকটিৰ মাত শুনি পোৱাৰ লগে লগে সেই নিয়ম ভংগ হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। 'ভাত হবিচ' ৰ কাৰণে ভাত ৰান্ধিবলৈ জিগা গছৰ ডাল কাটিহে তিনিটা খুটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি চৌকা সাজি উলিওৱা হয়। মৃতদেহ কাঠ-সংস্কাৰ কৰা সময়ত ধান খেৰৰ পৰা পকাই পকাই প্ৰস্তুত কৰি উলিওৱা বিনিভোটাত জুই জ্বলাই সেই জুইত মৰাপাটৰ খুৰিৰে মুখাগ্নি কৰা দেখা যায়। জ্বলি থকা বিনিভোটা গৃহস্থৰ ঘৰলৈ আনিব লাগে আৰু শ্ৰাদ্ধ শেষ নোহোৱা পৰ্যন্ত একেৰাহে জ্বলাই ৰাখিব লাগে। মাতৃ বা পিতৃ মৰিলে তেওঁৰ শুৱা কোঠাত পুত্ৰ সকলে ১১ দিন পৰ্যন্ত ৰাতি শুব লাগে। ৰাতি শুৱাৰ সময়ত ভয় খাব পাৰে বুলি ঘৰৰ সকলো সদস্য একেলগে যাপন কৰে। শৰাধ নপতা পৰ্যন্ত কোনো ধৰণৰ নিচা জাতীয় দ্ৰব্য সেৱন আৰু আমিষ ভোজন নিষিদ্ধ। পুত্ৰ অথবা ঢৰা পিন্ধা ব্যক্তিসকলে ভাত খাবলৈ কলপাত, পানী আৰু চাহ বা জুলীয়া বস্তু খাবলৈ বাঁহৰ চুঙা বহিবৰ বাবে বস্তা আদি ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। পিন্ধবৰ কাৰণে কাঠ সংস্কাৰ কৰাৰ দিনা পৰিধান কৰা মাৰখেন বা বগা পাতল কাপোৰ বাহিৰে আন কাপোৰ, ভৰিত চেণ্ডেল,লোহ জাতীয় সামগ্ৰী ইত্যাদি ইত্যাদি ব্যৱহাৰ কৰা নিষেধ। মৃত্যু হোৱা দিনাখন বাহিৰত অৰ্থাৎ চোতালত কিছু সময়ৰ বাবে মৃতদেহটো ৰখা স্থানত ঘূৰণীয়াকৈ বাঁহৰ কামিৰে পাতলকৈ বেৰ দি বন্ধ কৰি ৰখা হয় আৰু সেই ঠাইত প্ৰতিদিন গা -পা ধুই পুত্ৰ সকলে পিন্ধা কাপোৰৰ পানী চেপি দিব লাগে। এনে কৰিলে হেনো মৃতদেহৰ বুকু শীতল হৈ থাকে ই লোকবিশ্বাস। ঘৰৰ লোক সকলে ভাত আৰু আন বস্তু খোৱাৰ পূৰ্বে কলগছৰ বাকলিৰে দোঙা সাজি মৃতকৰ নামত উক্ত স্থানত খোৱা খাদ্য উছৰ্গা কৰিব লাগে স সম্নানে ৰাতিপুৱা আৰু আবেলি। এনেদৰে ১১দিন উছৰ্গা কৰি ১২দিনত ৰাতিপুৱা নিৰামিষ আহাৰ খাই ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগে। সমস্ত সা- সামগ্ৰী ক্ৰমে- উছৰ্গা কৰা একগোট কৰি ৰখা দোঙা,বিনিভোটা হবিচ কৰিবৰ বাবে অনা মাটিৰ পাত্ৰ  আদিকে ধৰি বস্তাত ভৰাই মৃতকৰ সৈতে যোৱা শ্মশান যাত্ৰী অথবা 'মাৰাকাতা' লোকসকলে চুলি -ডাঢ়ি কটাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ আৰু নাপিতৰ সৈতে একেলগে ওচৰৰ নৈত বা জলাশয়ৰ ওচৰত গৈ বস্তাত ভৰোৱা সমস্ত সা সামগ্ৰী পানীত উটোৱাই দি নাপিতে মৃতকৰ পুত্ৰক মূৰ খুৰাই অথবা মুণ্ডন কৰি দিয়াৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা পুত্ৰই মৃতকৰ প্ৰেতাত্মাৰ উদ্দেশ্য পূজা এভাগ দিয়া আদিকে কৰি সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ অৱশেষত সকলোৱে  গা - পা ধুই উভতি আহে। মূৰ খুৰুৱা কাৰ্যক 'ঘাট কামানী' বুলি কোৱা হয়। আনহাতে কোনো কোনোৱে দহ দিনৰ দিনা চুলি খুৰাই এঘাৰ দিনৰ দিনা শৰাধ অনুষ্ঠিত কৰে। ' ঘাট কামানী' কাৰ্যৰ শেষত ব্ৰাহ্মণে দিয়া শান্তিপানী ঘৰৰ ভিতৰত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে পৰিয়ালৰ সকলোৱে সেৱন কৰে আৰু লগত যোৱা লোকসকলেও এই পানী সেৱন কৰে। তেওঁলোকক কাষৰ আত্মীয়ৰ ঘৰত চাহ জলপান খাবলৈ দিয়ে। পিছদিনা শৰাধ। শৰাধৰ দিনা অধিকাৰী বা ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা শৰাধ কৰ্ম কৰে। শ্ৰাদ্ধ পতাৰ কিছু দিনৰ পূৰ্বৰ পৰাই গাঁৱৰ লোকসকলে গৃহস্থক বিভিন্ন কামত সহায় আগবঢ়ায়। ক্ৰমে - ৰভা সজা,খৰি কটা, চকী-মেজ যোগাৰ কৰা ইত্যাদি। শ্ৰাদ্ধৰ দিনাও পুনৰ ঘৰ দুৱাৰ লেপি- মচি পৰিষ্কাৰ কৰি ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা দিয়া শান্তিপানী সেৱন কৰাৰ লগতে ঘৰৰ ভিতৰে বাহিৰে ছটিয়াই দিব লাগে। আবেলি গাঁৱৰ গিয়াতি সমাজৰ দ্বাৰা নাম কীৰ্ত্তন কৰি আত্মীয়-স্বজন,ৰাইজক এসাঁজ আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰে। নিৰামিষ ভাঙিবৰ কাৰণে মাছৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। মূল শ্ৰাদ্ধ কৰাৰ পিছত কিছুমানে এমাহৰ অন্তত অথবা বছৰৰ শেষত বছৰেকীয়া শ্ৰাদ্ধ কৰে। এনেকৈ নিজ পিতৃ বা অথবা মাতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত কৰিব লগীয়া কৰ্তব্য পালন কৰে। সৰু  লৰা -ছোৱালী ঢুকালে তিনিদিনৰ দিনা অথবা তেৰাতি পাৰ কৰি শ্ৰাদ্ধ কৰে। আনহাতে মাকৰ গৰ্ভত সন্তানৰ মৃত্যু হলে তেৰ দিনৰ দিনা শ্ৰাদ্ধ কৰে আৰু কোনো কোনোৱে ত্ৰিশ (এমাহ) দিনৰ পিছতো শ্ৰাদ্ধ কৰি চূত আতৰায়। কোনোবা আত্মীয় - স্বজন মৃত্যু হলে তিনিদিনৰ পিছত অথবা তেৰাতি আৰু একেবাৰে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় হলে ১৩(তেৰ ) দিনৰ দিনা নীতি নিয়ম কৰি শ্ৰাদ্ধৰ আয়োজন কৰে। এই শ্ৰাদ্ধত ওচৰৰ চাৰি পাঁচজন আৰু সৰু লৰা -ছোৱালীক আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰা পৰিলক্ষিত হয়। এনেদৰে হাজং সকলে নিজা নীতি নিয়মৰ মাজেৰে শ্ৰাদ্ধৰ কাম সমাপন কৰে।

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}
{{অসমৰ জনগোষ্ঠী}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ অনুসূচিত জনজাতি]]</text>
      <sha1>o227xt8251vq0bw0egn2v6oe4611clx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649496</id>
      <parentid>649494</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T20:30:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35246" sha1="sgrcfucyk5bciwz7c1p10nq9clo5qa9" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group = হাজং জনগোষ্ঠী
| native_name =হাজং 
| native_name_lang =হাজং 
| image = 
| image_caption =[[হৰ্ণবিল উৎসৱ]]ত পাৰম্পৰিক নৃত্যৰত হাজং গাভৰু
| total = ৭৯,৮০০
| total_year = ২০১১
| total_source = &lt;!-- source of total population; may be ''census'' or ''estimate'' --&gt;
| total_ref =&lt;ref name=&quot;Hajong&quot;&gt;{{cite web |title=Ethnologue - Hajong |url=https://www.ethnologue.com/language/haj |website=[[Ethnologue]] |accessdate=28 April 2019}}&lt;/ref&gt;
| genealogy = 
| region1 = {{flag|India}}
| pop1 = ৭১,৮০০
| region2 = {{flag|Bangladesh}}
| pop2 = ৮০০০
| languages = [[হাজং ভাষা]], [[অসমীয়া]], [[ভাষা]]
| philosophies = 
| religions = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| related_groups = [[Bodo-Kachari people]], [[Bodo people]] and other [[Tibeto-Burman]] groups
| footnotes = 
|সম্পৰ্কিত জাতিগত=বড়ো-কচাৰী লোক, বড়ো লোক আৰু অন্যান্য তিব্বত-বৰ্মন গোট|মুঠ সংখ্যা=৭৯,৮০০ (২০১১)}}
'''হাজং জনগোষ্ঠী''' ভাৰত উপমহাদেশৰ এক [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী| চীনা তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী]]।&lt;ref&gt;LaPollo, Randy J. (ed.). Sino-Tibetan languages. Routledge. &lt;nowiki&gt;ISBN 9781135797171&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; এই জনগোষ্ঠী লোকসকলে ঘাইকৈ ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অসম,মেঘালয় ৰাজ্যসমূহত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ অংশত বাস কৰে।&lt;ref name=&quot;Bangladesh News - 27Mar2008 - The Hajong&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|title=The Hajong|date=27 March 2008|work=[[The Independent (Bangladesh newspaper)]]|accessdate=1 May 2011|archivedate=25 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725234805/http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; হাজং সকলৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকে [[ভাৰত]]ত বাস কৰে। হাজং সকল সাধাৰণতে [[ধান]] খেতি কৰে।&lt;ref name=&quot;Ahmad, S. 2005&quot;&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943.&lt;/ref&gt; কথিত আছে যে তেওঁলোকে গাৰো পাহাৰত ধান খেতি আৰম্ভ কৰিছিল। হাজং সকলে [[ভাৰতৰ সংবিধান]]ৰ মতে অনুসূচীত জনজাতিৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছে।&lt;ref&gt;[http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf List of notified Scheduled Tribes]&lt;/ref&gt;  আৰু হাজং সকলৰ সংস্কৃতি নৃত্য লেৱাতানা আৰু জাখামাৰা।

==উৎপত্তি==
[[File:Hajong Place of Worship.jpeg|thumb|'জাখা'ৰে (জাকৈ) মাছ ধৰি থকা হাজং মহিলা]]
হাজং ভাৰতীয়-তিব্বতীয় গোষ্ঠীৰ লোক। হাজং সকলৰ উৎপত্তি, ইয়াৰ নাম আৰু ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজনৰ ওপৰত বিভিন্ন পণ্ডিতে ভিন ভিন মত পোষণ কৰে। তেওঁলোক তিব্বত মালভূমিৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু তিস্তা নদীৰ পাৰেৰে উত্তৰ পূব ভাৰতলৈ প্ৰৱেশ কৰি সোণকোষ উপত্যকাত থিতাপি লৈছিল। হাজং সকলে বৰ্তমান [[নলবাৰী জিলা]]ত অৱস্থিত প্ৰাচীন [[হাজো]] অঞ্চলক নিজৰ আদি বাসস্থান হিচাপে গণ্য কৰে। হাজং নাম তাৰ পৰায়ে &quot;হাজোৰ বাসিন্দা&quot; হিচাপে আহিছে।&lt;ref&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 2-3.&lt;/ref&gt; লোকবিশ্বাস মতে হাজং সকল সূৰ্যবংশী ক্ষত্ৰিয় আৰু তেওঁলোক সূৰ্য বা বিলাৰ উত্তৰসুৰী।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 1-2.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.grin.com/document/299813 | title=GRIN - the Hajong of Assam. An Ethnographic Profile of a Least Studied Bodo-Kachari Tribe}}&lt;/ref&gt;

==শ্ৰেণী বিভাজন==
হাজং সকলক পাঁচটা ভিন্ন কুলত ভাগ কৰা হৈছে। [[হাজং ভাষা]]ত এই কুলসমূহক নিকনি বোলে। একে কুলৰ মাজত বিবাহ নিষেধ। প্ৰতিটো কুলৰ নীতি-নিয়ম অলপ বেলেগ। এই পাঁচটা কুল হৈছে:
* কৰাইবাৰীয়া
* দশকানীয়া
* ছুছঙী
* বাৰহাজাৰী
* মেছপাৰীয়া

==ধৰ্ম==
হাজং সকলে বৰ্তমান হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মত হিন্দু দেৱ দেৱী সমূহৰ লগতে আন কিছুমান লৌকিক দেৱ-দেৱীৰ পূজা কৰা হয়। ইয়াক দ্যায়' ধৰ্ম বোলে। তেওঁলোকৰ মাজত বাস্তুপূজা এতিয়াও বিদ্যমান। তেওঁলোকৰ নিজা ধৰ্মত হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ কেতিয়া পৰিল কোৱা টান। তেওঁলোকৰ লোকবিশ্বাস আৰু কিছুমান ৰীতি হিন্দু কালৰ আগৰ।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;/&gt;

==ভাষা==
[[হাজং ভাষা]] এটি [[ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা]], যাৰ তিব্বত-বৰ্মী ভাষাৰ সৈতেও সম্পৰ্ক আছে। হাজং ১,৯৫,০০০ থলুৱা [[হাজং জনগোষ্ঠী]]ৰ মানুহে কয়, ভাৰতৰ [[অসম]], [[মেঘালয়]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ ময়মনসিং জিলাত। হাজং ভাষাক [[অসমীয়া লিপি]]ত লিখা হয়। যদিও হাজং পূৰ্বতে তিব্বত-বৰ্মী পৰিয়ালৰ আছিল, ই ভাষিকভাৱে অসমীয়া আৰু বাংলাৰ সৈতে সান-মিহলি হ'ল।&lt;ref&gt;[http://www.sdnpbd.org/sdi/international_days/Indigenous-people/2004/indigenous_people_bd/bangla_tribe8.html Sustainable Development Networking Programme]&lt;/ref&gt; হাজং ভাষা অসমীয়া তথা লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।&lt;ref&gt;[http://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?&amp;item_id=language_detail&amp;uid=d9h6e99bbg Script Source]&lt;/ref&gt; কিন্তু যদিও এই লিপি ভাৰতত ব্যৱহাৰ হয়, বাংলাদেশত অনেকে হাজং ভাষাৰ বাবে বাংলা লিপি ব্যৱহাৰ কৰে, বাংলাদেশত [[বাংলা ভাষা]]তেই ঘাইকৈ শিক্ষাৰ প্ৰচলন হোৱাৰ বাবে।&lt;ref&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943, p. 13.&lt;/ref&gt; প্ৰতি লিপিতেই এটি অনন্য চিন যোগ কৰা হয়, বন্ধ, পিছৰ, ঘূৰণীয়া নোহোৱা স্বৰ বৰ্ণ /ɯ/, যাক লেটিন লিপিত &quot;â&quot; আৰু [[বঙালী–অসমীয়া লিপি]]ত &quot;অৗ&quot; (ব্যঞ্জন বৰ্ণৰ পিছত থাকিলে &quot;কৗ&quot; আদি) লিখা হয়।&lt;ref name=&quot;guts&quot;&gt;Guts, Y. (2007). ''Phonological description of the Hajong language.'' Masters Thesis. Amsterdam, Vrije Universiteit.&lt;/ref&gt;

==হাজং সকলৰ জন্ম মৃত্যু সম্পৰ্কীয় ক্ৰিয়া কৰ্ম==

===জন্ম সম্পৰ্কীয় আচাৰ===
এগৰাকী মহিলাই গৰ্ভধাৰণ কৰাৰ পৰা সন্তান প্ৰসৱ পৰ্যন্ত ১০ মাহ ১০দিন বৰ কষ্টেৰে দিনবোৰ অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হয় যদিও এটি সুসন্তান জন্ম দিয়াৰ পিছত যথেষ্ট উৎফল্লিত হোৱা দেখা যায়। হাজং সমাজত এগৰাকী নাৰীয়ে এটি সন্তান জন্ম দিওঁতে কিছুমান নীতি নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম দিবৰ বাবে প্ৰসৱৰ কিছুদিনমানৰ পূৰ্বে প্ৰসূতিৰ কাৰণে চোতালত এটি সুকীয়া অস্থায়ী খেৰৰ চালি অথবা ঘৰ সাজি দিয়া হয়। [[হাজং ভাষা|হাজং]] ভাষাত ইয়াক ''ছোৱা ঘৰ'' বা  ''জাতক ঘৰ'' বুলি কোৱা হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ সময় চমু চাপি অহাৰ লগে লগে প্ৰসূতি সেই ঘৰত থাকিব লাগে। প্ৰসূতি সন্তান জন্ম হোৱাৰ কথা গম পোৱাৰ লগে লগে কাষতে থকা বুঢ়ী অথবা বৃদ্ধা মহিলা এগৰাকী বা দুগৰাকী মাতি অনা হয়। তেওঁলোকক ধাত্ৰী বা ধাই মা বুলি কোৱা হয়। ধাত্ৰী বা ধাই মা সকলে ৰাতি অথবা দিনত মাতিলেও কদাপি অগ্ৰাহ্য নকৰে। প্ৰসূতি কোন সময়ত সন্তান প্ৰসৱ হ'ব ধাত্ৰীসকলে তাইৰ গাত হাত দিয়াৰ লগে লগে বুজি পায়। যদিহে সন্তান জন্ম দিবলৈ অধিক সময় লয় তেন্তে তেওঁলোকৰ বিশ্বাস মতে কবিৰাজ বা ওজাৰ পৰা গিলাছ এটাত মন্ত্ৰপুত অলপ পানী অৰ্থাৎ জলপুৰা লৈ অনা হয়। এই জলপুৰা খোৱা লগে লগে শিশু জন্ম হোৱা দেখা যায়। ই এক সঁচাকৈ বিশ্বাসযোগ্য। অধিকসংখ্যক হাজং লোকসকলে পূৰ্বৰ পৰাই নিজ গৃহতে ধাত্ৰীৰ সহযোগত সন্তান প্ৰসৱ কৰি আহিছে কোনো ধৰণৰ সমস্যা নোহোৱাকৈ। ধাত্ৰীসকলেও পূৰ্বৰে পৰা এই কাম কৰি আহি আহি এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট কাৰ্যদক্ষ বুলি কব পাৰি। গৰ্ভধাৰণ তিৰোতাই প্ৰসৱবেদনাত ছটফটাই থাকিলেও প্ৰসৱৰ সময়কালীন পৰ্যন্ত ধাত্ৰীসকলে বহি থাকে আৰু নিজৰ কাম কৰি যিকোনো প্ৰকাৰে তেওঁলোকে সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱাত কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ পিছত যদিহে সন্তানটি কন্দা কটা নকৰে অথবা কৰিব নোৱাৰে তেতিয়া লগে লগে বাঁহৰ চুঙাৰে কাণত ফুহ দিয়ে আৰু শিশুটি কান্দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেতিয়া পৰিয়ালৰ চিন্তা কিছু দুৰ হয়। সাম্প্ৰতিক পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খুৱাই অথবা খেৰৰ অভাৱত ' জাতক ঘৰ ' বা 'ছোৱা ঘৰ ' সাজি লোৱা নহয়। ঘৰৰ ভিতৰতে এটা পৃথক কোঠা ব্যৱহাৰ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। জন্ম হোৱা শিশুটিৰ নাড়ী বাঁহৰ চোঁচনীৰে অথবা ব্লেডেৰে কাটি কেঁচা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে,আৰু সেই কটা নাড়ী মাটিত লাহেকৈ পুতি থব লাগে। এনেদৰে ধাত্ৰীসকলে নিপুণতাৰে সুসন্তান এটি জন্ম কৰাব পাৰে। এটা কথা মন কৰিবলগীয়া যে, গৰ্ভৱতী মহিলাৰ প্ৰসৱৰ সময় হৈছে অথচ পেটৰ বিষ অনুভৱ কৰা নাই, তেন্তে গাঁৱলীয়া চিকিৎসকৰ দ্বাৰা বিষৰ বেজি দিয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে বিষ অনুভৱ কৰে আৰু ধাত্ৰীসকলে হাতে - কামে লাগি প্ৰসৱ কৰাবলৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। শিশুটি জন্ম হোৱা কিছু সময়ৰ পিছত কুহুমীয়া গৰম পানীৰে গোটেই শৰীৰৰটো ধাত্ৰীসকলে ভালদৰে ধুই দিয়ে আৰু বাহিৰত কিছু সময়ৰ বাবে কোলাত লৈ থাকে। ওচৰ-চুবুৰীয়া মানুহখিনি চাবলৈ আহে জন্ম হোৱা শিশুটি ল'ৰানে ছোৱালী আৰু ভগৱানৰ কৃপাত ভালে কুশলে হ'লনে নাই। অৱশ্যে সম্প্ৰতি সুবিধা অনুযায়ী গৰ্ভধাৰণ মহিলাক সন্তান প্ৰসৱ কৰাবলৈ ওচৰতে থকা উপস্বাস্থ্য কেন্দ্ৰলৈ বা চিকিৎসালয়লৈ আশা বাইদেউৰ পূৰ্ণসহযোগত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। চিকিৎসালয়ত চিকিৎসকজনে অতি সহজে গৰ্ভধাৰণ মহিলাই কষ্ট অনুভৱ নকৰাকৈ সাধাৰণ অথবা চিজৰিং কৰি সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱা পৰিলক্ষিত হয়। তেওঁলোকৰ নীতি - নিয়ম মতে সন্তান জন্ম হ'লে চূত হৈ থাকে পাচ সাতদিনলৈ। এই চূত আতৰ কৰিবলৈ জাত্কৰ্ম কৰিব লাগে। জাত্কৰ্ম নকৰা পৰ্যন্ত তেওঁলোকৰ ঘৰত মাক আৰু শিশুটিক চাবলৈ যোৱা লোকসকলে সিহঁতৰ ঘৰত কোনো খোৱা খাদ্য নাখায়। আৰু ঘৰত আহি ভালদৰে গা-পা ধোৱে। চূত আতৰাবলৈ ল'ৰা সন্তান হ'লে ৭/৯দিন আৰু ছোৱালী সন্তান হ'লে ৫ দিনৰ দিনা সমস্ত ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন হৈ নাপিতৰ দ্বাৰা ঘৰৰ সকলো পুৰুষ সদস্যই ডাঢ়ি-চুলি খুৰাব লাগে আৰু মহিলাসকলে নখ কাটিব লাগে, এই সমস্ত কাৰ্য্য হৈ যোৱাৰ পিছত নৱ জাতক শিশুটিৰ চুলি অথবা মূৰ খুৰোৱা সময়ত কলগছৰ আগলি পাত(চকপাতা),বন্তি আদি জ্বলাই ৰাখিব লাগে। শিশুটিক মাকে লৈ থকা অৱস্থাত শিশুটিৰ চুলি খুৰাই দিয়ে আৰু চুলিখিনি কলপাতত মেৰিয়াই পেলাব লাগে। নাপিতৰ দ্বাৰা কৰিব লগীয়া সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা মন্ত্ৰপুত পানী বা শান্তি পানী আনি ঘৰৰ সকলো কোঠাত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে ঘৰৰ সকলো সদস্যই সেই পানী সেৱন কৰিলেহে তেওঁলোকৰ চূত নাইকিয়া হয়। সন্তান জন্মৰ বাৰ আৰু শনিবাৰ, মঙ্গলবাৰ অৰ্থাৎ খৰকবাৰ আদিক বাদ দি বাকী যিকোনো বাৰে এইখিনি কৰিব পাৰে। এই সকলোখিনি কৰাৰ বিনিময়ত নাপিতক কিছু পৰিমাণে টকা- পইচা,চাউল, আলু,বেঙেনা, নিমখ, তামোল-পাণ আৰু হালধি পাৰিলে কেঁচা হালধি ইত্যাদি সামগ্ৰীৰ উপৰিও কনো কোনো লোকে গামোচা এটিও দিয়া পৰিলক্ষিত হয় যাতে শিশুটি ভালে কুশলে থাকে। এইখিনি কৰাৰ পিছত আকৌ ১(এমাহ)পিছতো খট কামানি বা চুলি খুৰোৱা নিয়ম থকাও দেখা যায়। কিছুদিনৰ পিছত কষ্ট কৰাৰ বিনিময়ত মহানুভৱতাৰে ধাত্ৰীসকলক গৃহস্থই তেওঁলোকৰ ঘৰত নিমন্ত্ৰণ কৰি আনি এসাঁজ প্ৰীতিভোজ দিয়াৰ লগতে পৰিধান কৰিবৰ বাবে বস্ত্ৰ দান কৰে। এনেদৰে তেওঁলোকৰ জাতক চূতৰ কাম-কাজবোৰ সুচাৰুভাৱে সমাপন কৰে।

==মৃত্যু সম্পৰ্কীয় আচাৰ==
হিন্দু শাস্ত্ৰমতে মানুহ মৃত্যুৰ পিছত শৱদহন কৰিব লাগে। [https://www.grin.com/document/299813 হাজংলোক] সকল হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীলোক। [https://m.facebook.com/670688236382585/photos/a.670896693028406/861587820625958/?type=3 হাজংসমাজৰ] পৰিয়ালত কোনো লোকৰ মৃত্যু হ'লে শৱটোক সসন্মানে শৱদহন কৰে। কিন্তু বিশেষ অসুবিধা হ'লে আৰু সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ মৃতদেহ মাটিত পুতি থোৱা নীতি-নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। কোনো এজন ব্যক্তি যদি বহু দিন ধৰি বেমাৰত ভোগী আছে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা নাই। তেন্তে গৃহস্থই দুই তিনিজন ওচৰৰ বৃদ্ধ বৃদ্ধা মাতি আনি চাকি বন্তি, ধূপধূনা দিয়ে আৰু কোনো কোনোৱে ধৰ্মীয় শাস্ত্ৰও পঢ়ি শুনায়। এনে কৰিলে ভাগ্যৱান লোকে কিছু সময়ৰ পিছতে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। ই তেওঁলোকৰ মতে লোকবিশ্বাস। মানুহ এজন মৰাৰ পিছতে ঘৰৰ মানুহে গাঁৱৰ মানুহক ঘৰে ঘৰে গৈ খবৰ দি মাতি অনা হয়। মৃতদেহটোক দুই চাৰিজনে প্ৰথমে চোতালত উলিয়ায়। পিছত পুত্ৰ সকলে ভালদৰে মাহ হালধিৰে গা-পা ধুৱাই তেল সানি ধূপ-ধূনা দি সেৱা কৰি নশ্বৰ দেহ টোক চিৰ বিদায় দিয়ে। সেইদিনা ঘৰত শোকাকুল পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হয়। নশ্বৰ দেহটো কান্ধত উঠাই শ্মশানলৈ লৈ যাবৰ বাবে বাঁহেৰে এটি জখলা সাজি উলিয়ায়। উল্লেখ্য--মৃতদেহটোক শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গিয়াতি সমাজ, ওচৰ-চুবুৰিয়াই খোৱা -বোৱা,ৰন্ধা-বঢ়া নিষেধ। আৰু পূৰ্বৰ ৰন্ধা-বঢ়া খাদ্য থাকিলেও পেলাই দিয়ে। কাৰণ মৃতদেহটো শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গোটেই গিয়াতি সমাজেই চূত হোৱা বুলি ধৰি লোৱা হয়। শ্মশান যাত্ৰীসকলে প্ৰতিজনে হাতত দা-কুৰ আদি লগত লৈ যায় আৰু বিধি অনুসৰি মৃতদেহটো দাহনকাৰ্য্য কৰে। মৃত ব্যক্তিয়ে পূৰ্বৰ পৰা ব্যৱহাৰ কৰি অহা সমস্ত সা-সামগ্ৰী তেওঁৰ বুলি লগত দি শ্মশানস্থলীত জ্বলাই দিব লাগে। শ্মশানস্থলীতপুত্ৰসকলে গা-পা ধুই বগা কাপোৰ অৰ্থাৎ মাৰ‌খেন আৰু শৰীৰত ঢৰা (এটুকুৰা বগা কাপোৰ আৰু এটি জালৰ গুলী) আদি পৰিধান কৰি মৃতদেহটোক মুখাগ্নি কৰি পিছলৈ ঘূৰি নোচোৱাকৈ ঘৰলৈ উভতি আহে। আৰু যদিহে কোনোবা পুত্ৰই সেইদিনা অনুপস্থিত তেন্তে তেওঁৰ কাৰণেও মাৰখেন আৰু ঢৰা সি আহি নোপোৱা পৰ্যন্ত সযতনে ৰাখি দিয়ে। শ্মশান যাত্ৰীসকলে শ্মশানৰ কাৰ্য শেষ কৰি গা-পা ধুই পৰিষ্কাৰ হৈহে নিজ নিজ ঘৰলৈ আহে। সেইদিনা পৰিয়ালৰলোকে লঘোনে থাকে। দ্বিতীয় দিনা ফল-মূল আৰু 'খুই হবিচ' তৃতীয় দিনা 'ভাত হবিচ' (সবিষান্ন) মাটিৰ পাত্ৰত এমুঠি ভাত সিজাই খোৱা নিয়ম। 'খুই হবিচ' আৰু 'ভাত হবিচ' কৰা সময়ত চৰাই - চিৰিকটিৰ মাত শুনাৰ নিষিদ্ধ। সাক্ষী হিচাপে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় এগৰাকী দুগৰাকী ব্যক্তি কাষত বহি থাকে। বহি থকা ব্যক্তি সকলে হবিচ কৰাৰ সময়ত চৰাই চিৰিকটিৰ মাত শুনি পোৱাৰ লগে লগে সেই নিয়ম ভংগ হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। 'ভাত হবিচ' ৰ কাৰণে ভাত ৰান্ধিবলৈ জিগা গছৰ ডাল কাটিহে তিনিটা খুটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি চৌকা সাজি উলিওৱা হয়। মৃতদেহ কাঠ-সংস্কাৰ কৰা সময়ত ধান খেৰৰ পৰা পকাই পকাই প্ৰস্তুত কৰি উলিওৱা বিনিভোটাত জুই জ্বলাই সেই জুইত মৰাপাটৰ খুৰিৰে মুখাগ্নি কৰা দেখা যায়। জ্বলি থকা বিনিভোটা গৃহস্থৰ ঘৰলৈ আনিব লাগে আৰু শ্ৰাদ্ধ শেষ নোহোৱা পৰ্যন্ত একেৰাহে জ্বলাই ৰাখিব লাগে। মাতৃ বা পিতৃ মৰিলে তেওঁৰ শুৱা কোঠাত পুত্ৰ সকলে ১১ দিন পৰ্যন্ত ৰাতি শুব লাগে। ৰাতি শুৱাৰ সময়ত ভয় খাব পাৰে বুলি ঘৰৰ সকলো সদস্য একেলগে যাপন কৰে। শৰাধ নপতা পৰ্যন্ত কোনো ধৰণৰ নিচা জাতীয় দ্ৰব্য সেৱন আৰু আমিষ ভোজন নিষিদ্ধ। পুত্ৰ অথবা ঢৰা পিন্ধা ব্যক্তিসকলে ভাত খাবলৈ কলপাত, পানী আৰু চাহ বা জুলীয়া বস্তু খাবলৈ বাঁহৰ চুঙা বহিবৰ বাবে বস্তা আদি ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। পিন্ধবৰ কাৰণে কাঠ সংস্কাৰ কৰাৰ দিনা পৰিধান কৰা মাৰখেন বা বগা পাতল কাপোৰ বাহিৰে আন কাপোৰ, ভৰিত চেণ্ডেল,লোহ জাতীয় সামগ্ৰী ইত্যাদি ইত্যাদি ব্যৱহাৰ কৰা নিষেধ। মৃত্যু হোৱা দিনাখন বাহিৰত অৰ্থাৎ চোতালত কিছু সময়ৰ বাবে মৃতদেহটো ৰখা স্থানত ঘূৰণীয়াকৈ বাঁহৰ কামিৰে পাতলকৈ বেৰ দি বন্ধ কৰি ৰখা হয় আৰু সেই ঠাইত প্ৰতিদিন গা -পা ধুই পুত্ৰ সকলে পিন্ধা কাপোৰৰ পানী চেপি দিব লাগে। এনে কৰিলে হেনো মৃতদেহৰ বুকু শীতল হৈ থাকে ই লোকবিশ্বাস। ঘৰৰ লোক সকলে ভাত আৰু আন বস্তু খোৱাৰ পূৰ্বে কলগছৰ বাকলিৰে দোঙা সাজি মৃতকৰ নামত উক্ত স্থানত খোৱা খাদ্য উছৰ্গা কৰিব লাগে স সম্নানে ৰাতিপুৱা আৰু আবেলি। এনেদৰে ১১দিন উছৰ্গা কৰি ১২দিনত ৰাতিপুৱা নিৰামিষ আহাৰ খাই ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগে। সমস্ত সা- সামগ্ৰী ক্ৰমে- উছৰ্গা কৰা একগোট কৰি ৰখা দোঙা,বিনিভোটা হবিচ কৰিবৰ বাবে অনা মাটিৰ পাত্ৰ  আদিকে ধৰি বস্তাত ভৰাই মৃতকৰ সৈতে যোৱা শ্মশান যাত্ৰী অথবা 'মাৰাকাতা' লোকসকলে চুলি -ডাঢ়ি কটাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ আৰু নাপিতৰ সৈতে একেলগে ওচৰৰ নৈত বা জলাশয়ৰ ওচৰত গৈ বস্তাত ভৰোৱা সমস্ত সা সামগ্ৰী পানীত উটোৱাই দি নাপিতে মৃতকৰ পুত্ৰক মূৰ খুৰাই অথবা মুণ্ডন কৰি দিয়াৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা পুত্ৰই মৃতকৰ প্ৰেতাত্মাৰ উদ্দেশ্য পূজা এভাগ দিয়া আদিকে কৰি সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ অৱশেষত সকলোৱে  গা - পা ধুই উভতি আহে। মূৰ খুৰুৱা কাৰ্যক 'ঘাট কামানী' বুলি কোৱা হয়। আনহাতে কোনো কোনোৱে দহ দিনৰ দিনা চুলি খুৰাই এঘাৰ দিনৰ দিনা শৰাধ অনুষ্ঠিত কৰে। ' ঘাট কামানী' কাৰ্যৰ শেষত ব্ৰাহ্মণে দিয়া শান্তিপানী ঘৰৰ ভিতৰত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে পৰিয়ালৰ সকলোৱে সেৱন কৰে আৰু লগত যোৱা লোকসকলেও এই পানী সেৱন কৰে। তেওঁলোকক কাষৰ আত্মীয়ৰ ঘৰত চাহ জলপান খাবলৈ দিয়ে। পিছদিনা শৰাধ। শৰাধৰ দিনা অধিকাৰী বা ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা শৰাধ কৰ্ম কৰে। শ্ৰাদ্ধ পতাৰ কিছু দিনৰ পূৰ্বৰ পৰাই গাঁৱৰ লোকসকলে গৃহস্থক বিভিন্ন কামত সহায় আগবঢ়ায়। ক্ৰমে - ৰভা সজা,খৰি কটা, চকী-মেজ যোগাৰ কৰা ইত্যাদি। শ্ৰাদ্ধৰ দিনাও পুনৰ ঘৰ দুৱাৰ লেপি- মচি পৰিষ্কাৰ কৰি ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা দিয়া শান্তিপানী সেৱন কৰাৰ লগতে ঘৰৰ ভিতৰে বাহিৰে ছটিয়াই দিব লাগে। আবেলি গাঁৱৰ গিয়াতি সমাজৰ দ্বাৰা নাম কীৰ্ত্তন কৰি আত্মীয়-স্বজন,ৰাইজক এসাঁজ আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰে। নিৰামিষ ভাঙিবৰ কাৰণে মাছৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। মূল শ্ৰাদ্ধ কৰাৰ পিছত কিছুমানে এমাহৰ অন্তত অথবা বছৰৰ শেষত বছৰেকীয়া শ্ৰাদ্ধ কৰে। এনেকৈ নিজ পিতৃ বা অথবা মাতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত কৰিব লগীয়া কৰ্তব্য পালন কৰে। সৰু  লৰা -ছোৱালী ঢুকালে তিনিদিনৰ দিনা অথবা তেৰাতি পাৰ কৰি শ্ৰাদ্ধ কৰে। আনহাতে মাকৰ গৰ্ভত সন্তানৰ মৃত্যু হলে তেৰ দিনৰ দিনা শ্ৰাদ্ধ কৰে আৰু কোনো কোনোৱে ত্ৰিশ (এমাহ) দিনৰ পিছতো শ্ৰাদ্ধ কৰি চূত আতৰায়। কোনোবা আত্মীয় - স্বজন মৃত্যু হলে তিনিদিনৰ পিছত অথবা তেৰাতি আৰু একেবাৰে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় হলে ১৩(তেৰ ) দিনৰ দিনা নীতি নিয়ম কৰি শ্ৰাদ্ধৰ আয়োজন কৰে। এই শ্ৰাদ্ধত ওচৰৰ চাৰি পাঁচজন আৰু সৰু লৰা -ছোৱালীক আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰা পৰিলক্ষিত হয়। এনেদৰে হাজং সকলে নিজা নীতি নিয়মৰ মাজেৰে শ্ৰাদ্ধৰ কাম সমাপন কৰে।

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}
{{অসমৰ জনগোষ্ঠী}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ অনুসূচিত জনজাতি]]</text>
      <sha1>sgrcfucyk5bciwz7c1p10nq9clo5qa9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649497</id>
      <parentid>649496</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T20:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35250" sha1="8bzhv88bquavsdphvlmqmvy2jm4frtr" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group = হাজং জনগোষ্ঠী
| native_name =হাজং 
| native_name_lang =হাজং 
| image = 
| image_caption =[[হৰ্ণবিল উৎসৱ]]ত পাৰম্পৰিক নৃত্যৰত হাজং গাভৰু
| total = ৭৯,৮০০
| total_year = ২০১১
| total_source = &lt;!-- source of total population; may be ''census'' or ''estimate'' --&gt;
| total_ref =&lt;ref name=&quot;Hajong&quot;&gt;{{cite web |title=Ethnologue - Hajong |url=https://www.ethnologue.com/language/haj |website=[[Ethnologue]] |accessdate=28 April 2019}}&lt;/ref&gt;
| genealogy = 
| region1 = {{flag|India}}
| pop1 = ৭১,৮০০
| region2 = {{flag|Bangladesh}}
| pop2 = ৮০০০
| languages = [[হাজং ভাষা]], [[অসমীয়া]], [[ভাষা]]
| philosophies = 
| religions = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| related_groups = [[Bodo-Kachari people]], [[Bodo people]] and other [[Tibeto-Burman]] groups
| footnotes = 
|সম্পৰ্কিত জাতিগত=বড়ো-কচাৰী লোক, বড়ো লোক আৰু অন্যান্য তিব্বত-বৰ্মন গোট|মুঠ সংখ্যা=৭৯,৮০০ (২০১১)}}
'''হাজং জনগোষ্ঠী''' ভাৰত উপমহাদেশৰ এক [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী| চীনা তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী]]।&lt;ref&gt;LaPollo, Randy J. (ed.). Sino-Tibetan languages. Routledge. &lt;nowiki&gt;ISBN 9781135797171&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; এই জনগোষ্ঠী লোকসকলে ঘাইকৈ ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অসম,মেঘালয় ৰাজ্যসমূহত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ অংশত বাস কৰে।&lt;ref name=&quot;Bangladesh News - 27Mar2008 - The Hajong&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|title=The Hajong|date=27 March 2008|work=[[The Independent (Bangladesh newspaper)]]|accessdate=1 May 2011|archivedate=25 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725234805/http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; হাজং সকলৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকে [[ভাৰত]]ত বাস কৰে। হাজং সকল সাধাৰণতে [[ধান]] খেতি কৰে।&lt;ref name=&quot;Ahmad, S. 2005&quot;&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943.&lt;/ref&gt; কথিত আছে যে তেওঁলোকে গাৰো পাহাৰত ধান খেতি আৰম্ভ কৰিছিল। হাজং সকলে [[ভাৰতৰ সংবিধান]]ৰ মতে অনুসূচীত জনজাতিৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছে।&lt;ref&gt;[http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf List of notified Scheduled Tribes]&lt;/ref&gt;  আৰু হাজং সকলৰ সংস্কৃতি নৃত্য লেৱাতানা আৰু জাখামাৰা।

==উৎপত্তি==
[[File:Hajong Place of Worship.jpeg|thumb|'জাখা'ৰে (জাকৈ) মাছ ধৰি থকা হাজং মহিলা]]
হাজং ভাৰতীয়-তিব্বতীয় গোষ্ঠীৰ লোক। হাজং সকলৰ উৎপত্তি, ইয়াৰ নাম আৰু ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজনৰ ওপৰত বিভিন্ন পণ্ডিতে ভিন ভিন মত পোষণ কৰে। তেওঁলোক তিব্বত মালভূমিৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু তিস্তা নদীৰ পাৰেৰে উত্তৰ পূব ভাৰতলৈ প্ৰৱেশ কৰি সোণকোষ উপত্যকাত থিতাপি লৈছিল। হাজং সকলে বৰ্তমান [[নলবাৰী জিলা]]ত অৱস্থিত প্ৰাচীন [[হাজো]] অঞ্চলক নিজৰ আদি বাসস্থান হিচাপে গণ্য কৰে। হাজং নাম তাৰ পৰায়ে &quot;হাজোৰ বাসিন্দা&quot; হিচাপে আহিছে।&lt;ref&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 2-3.&lt;/ref&gt; লোকবিশ্বাস মতে হাজং সকল সূৰ্যবংশী ক্ষত্ৰিয় আৰু তেওঁলোক সূৰ্য বা বিলাৰ উত্তৰসুৰী।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 1-2.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.grin.com/document/299813 | title=GRIN - the Hajong of Assam. An Ethnographic Profile of a Least Studied Bodo-Kachari Tribe}}&lt;/ref&gt;

==শ্ৰেণী বিভাজন==
হাজং সকলক পাঁচটা ভিন্ন কুলত ভাগ কৰা হৈছে। [[হাজং ভাষা]]ত এই কুলসমূহক নিকনি বোলে। একে কুলৰ মাজত বিবাহ নিষেধ। প্ৰতিটো কুলৰ নীতি-নিয়ম অলপ বেলেগ। এই পাঁচটা কুল হৈছে:
* কৰাইবাৰীয়া
* দশকানীয়া
* ছুছঙী
* বাৰহাজাৰী
* মেছপাৰীয়া

==ধৰ্ম==
হাজং সকলে বৰ্তমান হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মত হিন্দু দেৱ দেৱী সমূহৰ লগতে আন কিছুমান লৌকিক দেৱ-দেৱীৰ পূজা কৰা হয়। ইয়াক দ্যায়' ধৰ্ম বোলে। তেওঁলোকৰ মাজত বাস্তুপূজা এতিয়াও বিদ্যমান। তেওঁলোকৰ নিজা ধৰ্মত হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ কেতিয়া পৰিল কোৱা টান। তেওঁলোকৰ লোকবিশ্বাস আৰু কিছুমান ৰীতি হিন্দু কালৰ আগৰ।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;/&gt;

==ভাষা==
[[হাজং ভাষা]] এটি [[ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা]], যাৰ তিব্বত-বৰ্মী ভাষাৰ সৈতেও সম্পৰ্ক আছে। হাজং ১,৯৫,০০০ থলুৱা [[হাজং জনগোষ্ঠী]]ৰ মানুহে কয়, ভাৰতৰ [[অসম]], [[মেঘালয়]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ ময়মনসিং জিলাত। হাজং ভাষাক [[অসমীয়া লিপি]]ত লিখা হয়। যদিও হাজং পূৰ্বতে তিব্বত-বৰ্মী পৰিয়ালৰ আছিল, ই ভাষিকভাৱে অসমীয়া আৰু বাংলাৰ সৈতে সান-মিহলি হ'ল।&lt;ref&gt;[http://www.sdnpbd.org/sdi/international_days/Indigenous-people/2004/indigenous_people_bd/bangla_tribe8.html Sustainable Development Networking Programme]&lt;/ref&gt; হাজং ভাষা অসমীয়া তথা লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।&lt;ref&gt;[http://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?&amp;item_id=language_detail&amp;uid=d9h6e99bbg Script Source]&lt;/ref&gt; কিন্তু যদিও এই লিপি ভাৰতত ব্যৱহাৰ হয়, বাংলাদেশত অনেকে হাজং ভাষাৰ বাবে বাংলা লিপি ব্যৱহাৰ কৰে, বাংলাদেশত [[বাংলা ভাষা]]তেই ঘাইকৈ শিক্ষাৰ প্ৰচলন হোৱাৰ বাবে।&lt;ref&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943, p. 13.&lt;/ref&gt; প্ৰতি লিপিতেই এটি অনন্য চিন যোগ কৰা হয়, বন্ধ, পিছৰ, ঘূৰণীয়া নোহোৱা স্বৰ বৰ্ণ /ɯ/, যাক লেটিন লিপিত &quot;â&quot; আৰু [[বঙালী–অসমীয়া লিপি]]ত &quot;অৗ&quot; (ব্যঞ্জন বৰ্ণৰ পিছত থাকিলে &quot;কৗ&quot; আদি) লিখা হয়।&lt;ref name=&quot;guts&quot;&gt;Guts, Y. (2007). ''Phonological description of the Hajong language.'' Masters Thesis. Amsterdam, Vrije Universiteit.&lt;/ref&gt;

==হাজং সকলৰ জন্ম মৃত্যু সম্পৰ্কীয় ক্ৰিয়া কৰ্ম==

===জন্ম সম্পৰ্কীয় আচাৰ===
এগৰাকী মহিলাই গৰ্ভধাৰণ কৰাৰ পৰা সন্তান প্ৰসৱ পৰ্যন্ত ১০ মাহ ১০দিন বৰ কষ্টেৰে দিনবোৰ অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হয় যদিও এটি সুসন্তান জন্ম দিয়াৰ পিছত যথেষ্ট উৎফল্লিত হোৱা দেখা যায়। হাজং সমাজত এগৰাকী নাৰীয়ে এটি সন্তান জন্ম দিওঁতে কিছুমান নীতি নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম দিবৰ বাবে প্ৰসৱৰ কিছুদিনমানৰ পূৰ্বে প্ৰসূতিৰ কাৰণে চোতালত এটি সুকীয়া অস্থায়ী খেৰৰ চালি অথবা ঘৰ সাজি দিয়া হয়। [[হাজং ভাষা|হাজং]] ভাষাত ইয়াক ''ছোৱা ঘৰ'' বা  ''জাতক ঘৰ'' বুলি কোৱা হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ সময় চমু চাপি অহাৰ লগে লগে প্ৰসূতি সেই ঘৰত থাকিব লাগে। প্ৰসূতি সন্তান জন্ম হোৱাৰ কথা গম পোৱাৰ লগে লগে কাষতে থকা বুঢ়ী অথবা বৃদ্ধা মহিলা এগৰাকী বা দুগৰাকী মাতি অনা হয়। তেওঁলোকক ধাত্ৰী বা ধাই মা বুলি কোৱা হয়। ধাত্ৰী বা ধাই মা সকলে ৰাতি অথবা দিনত মাতিলেও কদাপি অগ্ৰাহ্য নকৰে। প্ৰসূতি কোন সময়ত সন্তান প্ৰসৱ হ'ব ধাত্ৰীসকলে তাইৰ গাত হাত দিয়াৰ লগে লগে বুজি পায়। যদিহে সন্তান জন্ম দিবলৈ অধিক সময় লয় তেন্তে তেওঁলোকৰ বিশ্বাস মতে কবিৰাজ বা ওজাৰ পৰা গিলাছ এটাত মন্ত্ৰপুত অলপ পানী অৰ্থাৎ জলপুৰা লৈ অনা হয়। এই জলপুৰা খোৱা লগে লগে শিশু জন্ম হোৱা দেখা যায়। ই এক সঁচাকৈ বিশ্বাসযোগ্য। অধিকসংখ্যক হাজং লোকসকলে পূৰ্বৰ পৰাই নিজ গৃহতে ধাত্ৰীৰ সহযোগত সন্তান প্ৰসৱ কৰি আহিছে কোনো ধৰণৰ সমস্যা নোহোৱাকৈ। ধাত্ৰীসকলেও পূৰ্বৰে পৰা এই কাম কৰি আহি আহি এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট কাৰ্যদক্ষ বুলি কব পাৰি। গৰ্ভধাৰণ তিৰোতাই প্ৰসৱবেদনাত ছটফটাই থাকিলেও প্ৰসৱৰ সময়কালীন পৰ্যন্ত ধাত্ৰীসকলে বহি থাকে আৰু নিজৰ কাম কৰি যিকোনো প্ৰকাৰে তেওঁলোকে সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱাত কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ পিছত যদিহে সন্তানটি কন্দা কটা নকৰে অথবা কৰিব নোৱাৰে তেতিয়া লগে লগে বাঁহৰ চুঙাৰে কাণত ফুহ দিয়ে আৰু শিশুটি কান্দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেতিয়া পৰিয়ালৰ চিন্তা কিছু দুৰ হয়। সাম্প্ৰতিক পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খুৱাই অথবা খেৰৰ অভাৱত ''জাতক ঘৰ'' বা ''ছোৱা ঘৰ'' সাজি লোৱা নহয়। ঘৰৰ ভিতৰতে এটা পৃথক কোঠা ব্যৱহাৰ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। জন্ম হোৱা শিশুটিৰ নাড়ী বাঁহৰ চোঁচনীৰে অথবা ব্লেডেৰে কাটি কেঁচা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে,আৰু সেই কটা নাড়ী মাটিত লাহেকৈ পুতি থব লাগে। এনেদৰে ধাত্ৰীসকলে নিপুণতাৰে সুসন্তান এটি জন্ম কৰাব পাৰে। এটা কথা মন কৰিবলগীয়া যে, গৰ্ভৱতী মহিলাৰ প্ৰসৱৰ সময় হৈছে অথচ পেটৰ বিষ অনুভৱ কৰা নাই, তেন্তে গাঁৱলীয়া চিকিৎসকৰ দ্বাৰা বিষৰ বেজি দিয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে বিষ অনুভৱ কৰে আৰু ধাত্ৰীসকলে হাতে - কামে লাগি প্ৰসৱ কৰাবলৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। শিশুটি জন্ম হোৱা কিছু সময়ৰ পিছত কুহুমীয়া গৰম পানীৰে গোটেই শৰীৰৰটো ধাত্ৰীসকলে ভালদৰে ধুই দিয়ে আৰু বাহিৰত কিছু সময়ৰ বাবে কোলাত লৈ থাকে। ওচৰ-চুবুৰীয়া মানুহখিনি চাবলৈ আহে জন্ম হোৱা শিশুটি ল'ৰানে ছোৱালী আৰু ভগৱানৰ কৃপাত ভালে কুশলে হ'লনে নাই। অৱশ্যে সম্প্ৰতি সুবিধা অনুযায়ী গৰ্ভধাৰণ মহিলাক সন্তান প্ৰসৱ কৰাবলৈ ওচৰতে থকা উপস্বাস্থ্য কেন্দ্ৰলৈ বা চিকিৎসালয়লৈ আশা বাইদেউৰ পূৰ্ণসহযোগত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। চিকিৎসালয়ত চিকিৎসকজনে অতি সহজে গৰ্ভধাৰণ মহিলাই কষ্ট অনুভৱ নকৰাকৈ সাধাৰণ অথবা চিজৰিং কৰি সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱা পৰিলক্ষিত হয়। তেওঁলোকৰ নীতি - নিয়ম মতে সন্তান জন্ম হ'লে চূত হৈ থাকে পাচ সাতদিনলৈ। এই চূত আতৰ কৰিবলৈ জাত্কৰ্ম কৰিব লাগে। জাত্কৰ্ম নকৰা পৰ্যন্ত তেওঁলোকৰ ঘৰত মাক আৰু শিশুটিক চাবলৈ যোৱা লোকসকলে সিহঁতৰ ঘৰত কোনো খোৱা খাদ্য নাখায়। আৰু ঘৰত আহি ভালদৰে গা-পা ধোৱে। চূত আতৰাবলৈ ল'ৰা সন্তান হ'লে ৭/৯দিন আৰু ছোৱালী সন্তান হ'লে ৫ দিনৰ দিনা সমস্ত ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন হৈ নাপিতৰ দ্বাৰা ঘৰৰ সকলো পুৰুষ সদস্যই ডাঢ়ি-চুলি খুৰাব লাগে আৰু মহিলাসকলে নখ কাটিব লাগে, এই সমস্ত কাৰ্য্য হৈ যোৱাৰ পিছত নৱ জাতক শিশুটিৰ চুলি অথবা মূৰ খুৰোৱা সময়ত কলগছৰ আগলি পাত (চকপাতা), বন্তি আদি জ্বলাই ৰাখিব লাগে। শিশুটিক মাকে লৈ থকা অৱস্থাত শিশুটিৰ চুলি খুৰাই দিয়ে আৰু চুলিখিনি কলপাতত মেৰিয়াই পেলাব লাগে। নাপিতৰ দ্বাৰা কৰিব লগীয়া সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা মন্ত্ৰপুত পানী বা শান্তি পানী আনি ঘৰৰ সকলো কোঠাত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে ঘৰৰ সকলো সদস্যই সেই পানী সেৱন কৰিলেহে তেওঁলোকৰ চূত নাইকিয়া হয়। সন্তান জন্মৰ বাৰ আৰু শনিবাৰ, মঙ্গলবাৰ অৰ্থাৎ খৰকবাৰ আদিক বাদ দি বাকী যিকোনো বাৰে এইখিনি কৰিব পাৰে। এই সকলোখিনি কৰাৰ বিনিময়ত নাপিতক কিছু পৰিমাণে টকা- পইচা,চাউল, আলু,বেঙেনা, নিমখ, তামোল-পাণ আৰু হালধি পাৰিলে কেঁচা হালধি ইত্যাদি সামগ্ৰীৰ উপৰিও কনো কোনো লোকে গামোচা এটিও দিয়া পৰিলক্ষিত হয় যাতে শিশুটি ভালে কুশলে থাকে। এইখিনি কৰাৰ পিছত আকৌ ১(এমাহ) পিছতো খট কামানি বা চুলি খুৰোৱা নিয়ম থকাও দেখা যায়। কিছুদিনৰ পিছত কষ্ট কৰাৰ বিনিময়ত মহানুভৱতাৰে ধাত্ৰীসকলক গৃহস্থই তেওঁলোকৰ ঘৰত নিমন্ত্ৰণ কৰি আনি এসাঁজ প্ৰীতিভোজ দিয়াৰ লগতে পৰিধান কৰিবৰ বাবে বস্ত্ৰ দান কৰে। এনেদৰে তেওঁলোকৰ জাতক চূতৰ কাম-কাজবোৰ সুচাৰুভাৱে সমাপন কৰে।

==মৃত্যু সম্পৰ্কীয় আচাৰ==
হিন্দু শাস্ত্ৰমতে মানুহ মৃত্যুৰ পিছত শৱদহন কৰিব লাগে। [https://www.grin.com/document/299813 হাজংলোক] সকল হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীলোক। [https://m.facebook.com/670688236382585/photos/a.670896693028406/861587820625958/?type=3 হাজংসমাজৰ] পৰিয়ালত কোনো লোকৰ মৃত্যু হ'লে শৱটোক সসন্মানে শৱদহন কৰে। কিন্তু বিশেষ অসুবিধা হ'লে আৰু সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ মৃতদেহ মাটিত পুতি থোৱা নীতি-নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। কোনো এজন ব্যক্তি যদি বহু দিন ধৰি বেমাৰত ভোগী আছে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা নাই। তেন্তে গৃহস্থই দুই তিনিজন ওচৰৰ বৃদ্ধ বৃদ্ধা মাতি আনি চাকি বন্তি, ধূপধূনা দিয়ে আৰু কোনো কোনোৱে ধৰ্মীয় শাস্ত্ৰও পঢ়ি শুনায়। এনে কৰিলে ভাগ্যৱান লোকে কিছু সময়ৰ পিছতে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। ই তেওঁলোকৰ মতে লোকবিশ্বাস। মানুহ এজন মৰাৰ পিছতে ঘৰৰ মানুহে গাঁৱৰ মানুহক ঘৰে ঘৰে গৈ খবৰ দি মাতি অনা হয়। মৃতদেহটোক দুই চাৰিজনে প্ৰথমে চোতালত উলিয়ায়। পিছত পুত্ৰ সকলে ভালদৰে মাহ হালধিৰে গা-পা ধুৱাই তেল সানি ধূপ-ধূনা দি সেৱা কৰি নশ্বৰ দেহ টোক চিৰ বিদায় দিয়ে। সেইদিনা ঘৰত শোকাকুল পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হয়। নশ্বৰ দেহটো কান্ধত উঠাই শ্মশানলৈ লৈ যাবৰ বাবে বাঁহেৰে এটি জখলা সাজি উলিয়ায়। উল্লেখ্য--মৃতদেহটোক শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গিয়াতি সমাজ, ওচৰ-চুবুৰিয়াই খোৱা -বোৱা,ৰন্ধা-বঢ়া নিষেধ। আৰু পূৰ্বৰ ৰন্ধা-বঢ়া খাদ্য থাকিলেও পেলাই দিয়ে। কাৰণ মৃতদেহটো শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গোটেই গিয়াতি সমাজেই চূত হোৱা বুলি ধৰি লোৱা হয়। শ্মশান যাত্ৰীসকলে প্ৰতিজনে হাতত দা-কুৰ আদি লগত লৈ যায় আৰু বিধি অনুসৰি মৃতদেহটো দাহনকাৰ্য্য কৰে। মৃত ব্যক্তিয়ে পূৰ্বৰ পৰা ব্যৱহাৰ কৰি অহা সমস্ত সা-সামগ্ৰী তেওঁৰ বুলি লগত দি শ্মশানস্থলীত জ্বলাই দিব লাগে। শ্মশানস্থলীতপুত্ৰসকলে গা-পা ধুই বগা কাপোৰ অৰ্থাৎ মাৰ‌খেন আৰু শৰীৰত ঢৰা (এটুকুৰা বগা কাপোৰ আৰু এটি জালৰ গুলী) আদি পৰিধান কৰি মৃতদেহটোক মুখাগ্নি কৰি পিছলৈ ঘূৰি নোচোৱাকৈ ঘৰলৈ উভতি আহে। আৰু যদিহে কোনোবা পুত্ৰই সেইদিনা অনুপস্থিত তেন্তে তেওঁৰ কাৰণেও মাৰখেন আৰু ঢৰা সি আহি নোপোৱা পৰ্যন্ত সযতনে ৰাখি দিয়ে। শ্মশান যাত্ৰীসকলে শ্মশানৰ কাৰ্য শেষ কৰি গা-পা ধুই পৰিষ্কাৰ হৈহে নিজ নিজ ঘৰলৈ আহে। সেইদিনা পৰিয়ালৰলোকে লঘোনে থাকে। দ্বিতীয় দিনা ফল-মূল আৰু 'খুই হবিচ' তৃতীয় দিনা 'ভাত হবিচ' (সবিষান্ন) মাটিৰ পাত্ৰত এমুঠি ভাত সিজাই খোৱা নিয়ম। 'খুই হবিচ' আৰু 'ভাত হবিচ' কৰা সময়ত চৰাই - চিৰিকটিৰ মাত শুনাৰ নিষিদ্ধ। সাক্ষী হিচাপে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় এগৰাকী দুগৰাকী ব্যক্তি কাষত বহি থাকে। বহি থকা ব্যক্তি সকলে হবিচ কৰাৰ সময়ত চৰাই চিৰিকটিৰ মাত শুনি পোৱাৰ লগে লগে সেই নিয়ম ভংগ হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। 'ভাত হবিচ' ৰ কাৰণে ভাত ৰান্ধিবলৈ জিগা গছৰ ডাল কাটিহে তিনিটা খুটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি চৌকা সাজি উলিওৱা হয়। মৃতদেহ কাঠ-সংস্কাৰ কৰা সময়ত ধান খেৰৰ পৰা পকাই পকাই প্ৰস্তুত কৰি উলিওৱা বিনিভোটাত জুই জ্বলাই সেই জুইত মৰাপাটৰ খুৰিৰে মুখাগ্নি কৰা দেখা যায়। জ্বলি থকা বিনিভোটা গৃহস্থৰ ঘৰলৈ আনিব লাগে আৰু শ্ৰাদ্ধ শেষ নোহোৱা পৰ্যন্ত একেৰাহে জ্বলাই ৰাখিব লাগে। মাতৃ বা পিতৃ মৰিলে তেওঁৰ শুৱা কোঠাত পুত্ৰ সকলে ১১ দিন পৰ্যন্ত ৰাতি শুব লাগে। ৰাতি শুৱাৰ সময়ত ভয় খাব পাৰে বুলি ঘৰৰ সকলো সদস্য একেলগে যাপন কৰে। শৰাধ নপতা পৰ্যন্ত কোনো ধৰণৰ নিচা জাতীয় দ্ৰব্য সেৱন আৰু আমিষ ভোজন নিষিদ্ধ। পুত্ৰ অথবা ঢৰা পিন্ধা ব্যক্তিসকলে ভাত খাবলৈ কলপাত, পানী আৰু চাহ বা জুলীয়া বস্তু খাবলৈ বাঁহৰ চুঙা বহিবৰ বাবে বস্তা আদি ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। পিন্ধবৰ কাৰণে কাঠ সংস্কাৰ কৰাৰ দিনা পৰিধান কৰা মাৰখেন বা বগা পাতল কাপোৰ বাহিৰে আন কাপোৰ, ভৰিত চেণ্ডেল,লোহ জাতীয় সামগ্ৰী ইত্যাদি ইত্যাদি ব্যৱহাৰ কৰা নিষেধ। মৃত্যু হোৱা দিনাখন বাহিৰত অৰ্থাৎ চোতালত কিছু সময়ৰ বাবে মৃতদেহটো ৰখা স্থানত ঘূৰণীয়াকৈ বাঁহৰ কামিৰে পাতলকৈ বেৰ দি বন্ধ কৰি ৰখা হয় আৰু সেই ঠাইত প্ৰতিদিন গা -পা ধুই পুত্ৰ সকলে পিন্ধা কাপোৰৰ পানী চেপি দিব লাগে। এনে কৰিলে হেনো মৃতদেহৰ বুকু শীতল হৈ থাকে ই লোকবিশ্বাস। ঘৰৰ লোক সকলে ভাত আৰু আন বস্তু খোৱাৰ পূৰ্বে কলগছৰ বাকলিৰে দোঙা সাজি মৃতকৰ নামত উক্ত স্থানত খোৱা খাদ্য উছৰ্গা কৰিব লাগে স সম্নানে ৰাতিপুৱা আৰু আবেলি। এনেদৰে ১১দিন উছৰ্গা কৰি ১২দিনত ৰাতিপুৱা নিৰামিষ আহাৰ খাই ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগে। সমস্ত সা- সামগ্ৰী ক্ৰমে- উছৰ্গা কৰা একগোট কৰি ৰখা দোঙা,বিনিভোটা হবিচ কৰিবৰ বাবে অনা মাটিৰ পাত্ৰ  আদিকে ধৰি বস্তাত ভৰাই মৃতকৰ সৈতে যোৱা শ্মশান যাত্ৰী অথবা 'মাৰাকাতা' লোকসকলে চুলি -ডাঢ়ি কটাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ আৰু নাপিতৰ সৈতে একেলগে ওচৰৰ নৈত বা জলাশয়ৰ ওচৰত গৈ বস্তাত ভৰোৱা সমস্ত সা সামগ্ৰী পানীত উটোৱাই দি নাপিতে মৃতকৰ পুত্ৰক মূৰ খুৰাই অথবা মুণ্ডন কৰি দিয়াৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা পুত্ৰই মৃতকৰ প্ৰেতাত্মাৰ উদ্দেশ্য পূজা এভাগ দিয়া আদিকে কৰি সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ অৱশেষত সকলোৱে  গা - পা ধুই উভতি আহে। মূৰ খুৰুৱা কাৰ্যক 'ঘাট কামানী' বুলি কোৱা হয়। আনহাতে কোনো কোনোৱে দহ দিনৰ দিনা চুলি খুৰাই এঘাৰ দিনৰ দিনা শৰাধ অনুষ্ঠিত কৰে। ' ঘাট কামানী' কাৰ্যৰ শেষত ব্ৰাহ্মণে দিয়া শান্তিপানী ঘৰৰ ভিতৰত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে পৰিয়ালৰ সকলোৱে সেৱন কৰে আৰু লগত যোৱা লোকসকলেও এই পানী সেৱন কৰে। তেওঁলোকক কাষৰ আত্মীয়ৰ ঘৰত চাহ জলপান খাবলৈ দিয়ে। পিছদিনা শৰাধ। শৰাধৰ দিনা অধিকাৰী বা ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা শৰাধ কৰ্ম কৰে। শ্ৰাদ্ধ পতাৰ কিছু দিনৰ পূৰ্বৰ পৰাই গাঁৱৰ লোকসকলে গৃহস্থক বিভিন্ন কামত সহায় আগবঢ়ায়। ক্ৰমে - ৰভা সজা,খৰি কটা, চকী-মেজ যোগাৰ কৰা ইত্যাদি। শ্ৰাদ্ধৰ দিনাও পুনৰ ঘৰ দুৱাৰ লেপি- মচি পৰিষ্কাৰ কৰি ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা দিয়া শান্তিপানী সেৱন কৰাৰ লগতে ঘৰৰ ভিতৰে বাহিৰে ছটিয়াই দিব লাগে। আবেলি গাঁৱৰ গিয়াতি সমাজৰ দ্বাৰা নাম কীৰ্ত্তন কৰি আত্মীয়-স্বজন,ৰাইজক এসাঁজ আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰে। নিৰামিষ ভাঙিবৰ কাৰণে মাছৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। মূল শ্ৰাদ্ধ কৰাৰ পিছত কিছুমানে এমাহৰ অন্তত অথবা বছৰৰ শেষত বছৰেকীয়া শ্ৰাদ্ধ কৰে। এনেকৈ নিজ পিতৃ বা অথবা মাতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত কৰিব লগীয়া কৰ্তব্য পালন কৰে। সৰু  লৰা -ছোৱালী ঢুকালে তিনিদিনৰ দিনা অথবা তেৰাতি পাৰ কৰি শ্ৰাদ্ধ কৰে। আনহাতে মাকৰ গৰ্ভত সন্তানৰ মৃত্যু হলে তেৰ দিনৰ দিনা শ্ৰাদ্ধ কৰে আৰু কোনো কোনোৱে ত্ৰিশ (এমাহ) দিনৰ পিছতো শ্ৰাদ্ধ কৰি চূত আতৰায়। কোনোবা আত্মীয় - স্বজন মৃত্যু হলে তিনিদিনৰ পিছত অথবা তেৰাতি আৰু একেবাৰে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় হলে ১৩(তেৰ ) দিনৰ দিনা নীতি নিয়ম কৰি শ্ৰাদ্ধৰ আয়োজন কৰে। এই শ্ৰাদ্ধত ওচৰৰ চাৰি পাঁচজন আৰু সৰু লৰা -ছোৱালীক আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰা পৰিলক্ষিত হয়। এনেদৰে হাজং সকলে নিজা নীতি নিয়মৰ মাজেৰে শ্ৰাদ্ধৰ কাম সমাপন কৰে।

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}
{{অসমৰ জনগোষ্ঠী}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ অনুসূচিত জনজাতি]]</text>
      <sha1>8bzhv88bquavsdphvlmqmvy2jm4frtr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649498</id>
      <parentid>649497</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T20:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35252" sha1="gf4wc32lgn8rkbq6t2xxg7rz90532o0" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group = হাজং জনগোষ্ঠী
| native_name =হাজং 
| native_name_lang =হাজং 
| image = 
| image_caption =[[হৰ্ণবিল উৎসৱ]]ত পাৰম্পৰিক নৃত্যৰত হাজং গাভৰু
| total = ৭৯,৮০০
| total_year = ২০১১
| total_source = &lt;!-- source of total population; may be ''census'' or ''estimate'' --&gt;
| total_ref =&lt;ref name=&quot;Hajong&quot;&gt;{{cite web |title=Ethnologue - Hajong |url=https://www.ethnologue.com/language/haj |website=[[Ethnologue]] |accessdate=28 April 2019}}&lt;/ref&gt;
| genealogy = 
| region1 = {{flag|India}}
| pop1 = ৭১,৮০০
| region2 = {{flag|Bangladesh}}
| pop2 = ৮০০০
| languages = [[হাজং ভাষা]], [[অসমীয়া]], [[ভাষা]]
| philosophies = 
| religions = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| related_groups = [[Bodo-Kachari people]], [[Bodo people]] and other [[Tibeto-Burman]] groups
| footnotes = 
|সম্পৰ্কিত জাতিগত=বড়ো-কচাৰী লোক, বড়ো লোক আৰু অন্যান্য তিব্বত-বৰ্মন গোট|মুঠ সংখ্যা=৭৯,৮০০ (২০১১)}}
'''হাজং জনগোষ্ঠী''' ভাৰত উপমহাদেশৰ এক [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী| চীনা তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী]]।&lt;ref&gt;LaPollo, Randy J. (ed.). Sino-Tibetan languages. Routledge. &lt;nowiki&gt;ISBN 9781135797171&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; এই জনগোষ্ঠী লোকসকলে ঘাইকৈ ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অসম,মেঘালয় ৰাজ্যসমূহত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ অংশত বাস কৰে।&lt;ref name=&quot;Bangladesh News - 27Mar2008 - The Hajong&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|title=The Hajong|date=27 March 2008|work=[[The Independent (Bangladesh newspaper)]]|accessdate=1 May 2011|archivedate=25 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725234805/http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; হাজং সকলৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকে [[ভাৰত]]ত বাস কৰে। হাজং সকল সাধাৰণতে [[ধান]] খেতি কৰে।&lt;ref name=&quot;Ahmad, S. 2005&quot;&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943.&lt;/ref&gt; কথিত আছে যে তেওঁলোকে গাৰো পাহাৰত ধান খেতি আৰম্ভ কৰিছিল। হাজং সকলে [[ভাৰতৰ সংবিধান]]ৰ মতে অনুসূচীত জনজাতিৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছে।&lt;ref&gt;[http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf List of notified Scheduled Tribes]&lt;/ref&gt;  আৰু হাজং সকলৰ সংস্কৃতি নৃত্য লেৱাতানা আৰু জাখামাৰা।

==উৎপত্তি==
[[File:Hajong Place of Worship.jpeg|thumb|'জাখা'ৰে (জাকৈ) মাছ ধৰি থকা হাজং মহিলা]]
হাজং ভাৰতীয়-তিব্বতীয় গোষ্ঠীৰ লোক। হাজং সকলৰ উৎপত্তি, ইয়াৰ নাম আৰু ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজনৰ ওপৰত বিভিন্ন পণ্ডিতে ভিন ভিন মত পোষণ কৰে। তেওঁলোক তিব্বত মালভূমিৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু তিস্তা নদীৰ পাৰেৰে উত্তৰ পূব ভাৰতলৈ প্ৰৱেশ কৰি সোণকোষ উপত্যকাত থিতাপি লৈছিল। হাজং সকলে বৰ্তমান [[নলবাৰী জিলা]]ত অৱস্থিত প্ৰাচীন [[হাজো]] অঞ্চলক নিজৰ আদি বাসস্থান হিচাপে গণ্য কৰে। হাজং নাম তাৰ পৰায়ে &quot;হাজোৰ বাসিন্দা&quot; হিচাপে আহিছে।&lt;ref&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 2-3.&lt;/ref&gt; লোকবিশ্বাস মতে হাজং সকল সূৰ্যবংশী ক্ষত্ৰিয় আৰু তেওঁলোক সূৰ্য বা বিলাৰ উত্তৰসুৰী।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 1-2.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.grin.com/document/299813 | title=GRIN - the Hajong of Assam. An Ethnographic Profile of a Least Studied Bodo-Kachari Tribe}}&lt;/ref&gt;

==শ্ৰেণী বিভাজন==
হাজং সকলক পাঁচটা ভিন্ন কুলত ভাগ কৰা হৈছে। [[হাজং ভাষা]]ত এই কুলসমূহক নিকনি বোলে। একে কুলৰ মাজত বিবাহ নিষেধ। প্ৰতিটো কুলৰ নীতি-নিয়ম অলপ বেলেগ। এই পাঁচটা কুল হৈছে:
* কৰাইবাৰীয়া
* দশকানীয়া
* ছুছঙী
* বাৰহাজাৰী
* মেছপাৰীয়া

==ধৰ্ম==
হাজং সকলে বৰ্তমান হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মত হিন্দু দেৱ দেৱী সমূহৰ লগতে আন কিছুমান লৌকিক দেৱ-দেৱীৰ পূজা কৰা হয়। ইয়াক দ্যায়' ধৰ্ম বোলে। তেওঁলোকৰ মাজত বাস্তুপূজা এতিয়াও বিদ্যমান। তেওঁলোকৰ নিজা ধৰ্মত হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ কেতিয়া পৰিল কোৱা টান। তেওঁলোকৰ লোকবিশ্বাস আৰু কিছুমান ৰীতি হিন্দু কালৰ আগৰ।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;/&gt;

==ভাষা==
[[হাজং ভাষা]] এটি [[ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা]], যাৰ তিব্বত-বৰ্মী ভাষাৰ সৈতেও সম্পৰ্ক আছে। হাজং ১,৯৫,০০০ থলুৱা [[হাজং জনগোষ্ঠী]]ৰ মানুহে কয়, ভাৰতৰ [[অসম]], [[মেঘালয়]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ ময়মনসিং জিলাত। হাজং ভাষাক [[অসমীয়া লিপি]]ত লিখা হয়। যদিও হাজং পূৰ্বতে তিব্বত-বৰ্মী পৰিয়ালৰ আছিল, ই ভাষিকভাৱে অসমীয়া আৰু বাংলাৰ সৈতে সান-মিহলি হ'ল।&lt;ref&gt;[http://www.sdnpbd.org/sdi/international_days/Indigenous-people/2004/indigenous_people_bd/bangla_tribe8.html Sustainable Development Networking Programme]&lt;/ref&gt; হাজং ভাষা অসমীয়া তথা লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।&lt;ref&gt;[http://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?&amp;item_id=language_detail&amp;uid=d9h6e99bbg Script Source]&lt;/ref&gt; কিন্তু যদিও এই লিপি ভাৰতত ব্যৱহাৰ হয়, বাংলাদেশত অনেকে হাজং ভাষাৰ বাবে বাংলা লিপি ব্যৱহাৰ কৰে, বাংলাদেশত [[বাংলা ভাষা]]তেই ঘাইকৈ শিক্ষাৰ প্ৰচলন হোৱাৰ বাবে।&lt;ref&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943, p. 13.&lt;/ref&gt; প্ৰতি লিপিতেই এটি অনন্য চিন যোগ কৰা হয়, বন্ধ, পিছৰ, ঘূৰণীয়া নোহোৱা স্বৰ বৰ্ণ /ɯ/, যাক লেটিন লিপিত &quot;â&quot; আৰু [[বঙালী–অসমীয়া লিপি]]ত &quot;অৗ&quot; (ব্যঞ্জন বৰ্ণৰ পিছত থাকিলে &quot;কৗ&quot; আদি) লিখা হয়।&lt;ref name=&quot;guts&quot;&gt;Guts, Y. (2007). ''Phonological description of the Hajong language.'' Masters Thesis. Amsterdam, Vrije Universiteit.&lt;/ref&gt;

==হাজং সকলৰ জন্ম মৃত্যু সম্পৰ্কীয় ক্ৰিয়া কৰ্ম==

===জন্ম সম্পৰ্কীয় আচাৰ===
এগৰাকী মহিলাই গৰ্ভধাৰণ কৰাৰ পৰা সন্তান প্ৰসৱ পৰ্যন্ত ১০ মাহ ১০দিন বৰ কষ্টেৰে দিনবোৰ অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হয় যদিও এটি সুসন্তান জন্ম দিয়াৰ পিছত যথেষ্ট উৎফল্লিত হোৱা দেখা যায়। হাজং সমাজত এগৰাকী নাৰীয়ে এটি সন্তান জন্ম দিওঁতে কিছুমান নীতি নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম দিবৰ বাবে প্ৰসৱৰ কিছুদিনমানৰ পূৰ্বে প্ৰসূতিৰ কাৰণে চোতালত এটি সুকীয়া অস্থায়ী খেৰৰ চালি অথবা ঘৰ সাজি দিয়া হয়। [[হাজং ভাষা|হাজং]] ভাষাত ইয়াক ''ছোৱা ঘৰ'' বা  ''জাতক ঘৰ'' বুলি কোৱা হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ সময় চমু চাপি অহাৰ লগে লগে প্ৰসূতি সেই ঘৰত থাকিব লাগে। প্ৰসূতি সন্তান জন্ম হোৱাৰ কথা গম পোৱাৰ লগে লগে কাষতে থকা বুঢ়ী অথবা বৃদ্ধা মহিলা এগৰাকী বা দুগৰাকী মাতি অনা হয়। তেওঁলোকক ধাত্ৰী বা ধাই মা বুলি কোৱা হয়। ধাত্ৰী বা ধাই মা সকলে ৰাতি অথবা দিনত মাতিলেও কদাপি অগ্ৰাহ্য নকৰে। প্ৰসূতি কোন সময়ত সন্তান প্ৰসৱ হ'ব ধাত্ৰীসকলে তাইৰ গাত হাত দিয়াৰ লগে লগে বুজি পায়। যদিহে সন্তান জন্ম দিবলৈ অধিক সময় লয় তেন্তে তেওঁলোকৰ বিশ্বাস মতে কবিৰাজ বা ওজাৰ পৰা গিলাছ এটাত মন্ত্ৰপুত অলপ পানী অৰ্থাৎ জলপুৰা লৈ অনা হয়। এই জলপুৰা খোৱা লগে লগে শিশু জন্ম হোৱা দেখা যায়। ই এক সঁচাকৈ বিশ্বাসযোগ্য। অধিকসংখ্যক হাজং লোকসকলে পূৰ্বৰ পৰাই নিজ গৃহতে ধাত্ৰীৰ সহযোগত সন্তান প্ৰসৱ কৰি আহিছে কোনো ধৰণৰ সমস্যা নোহোৱাকৈ। ধাত্ৰীসকলেও পূৰ্বৰে পৰা এই কাম কৰি আহি আহি এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট কাৰ্যদক্ষ বুলি কব পাৰি। গৰ্ভধাৰণ তিৰোতাই প্ৰসৱবেদনাত ছটফটাই থাকিলেও প্ৰসৱৰ সময়কালীন পৰ্যন্ত ধাত্ৰীসকলে বহি থাকে আৰু নিজৰ কাম কৰি যিকোনো প্ৰকাৰে তেওঁলোকে সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱাত কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ পিছত যদিহে সন্তানটি কন্দা কটা নকৰে অথবা কৰিব নোৱাৰে তেতিয়া লগে লগে বাঁহৰ চুঙাৰে কাণত ফুহ দিয়ে আৰু শিশুটি কান্দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেতিয়া পৰিয়ালৰ চিন্তা কিছু দুৰ হয়। সাম্প্ৰতিক পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খুৱাই অথবা খেৰৰ অভাৱত ''জাতক ঘৰ'' বা ''ছোৱা ঘৰ'' সাজি লোৱা নহয়। ঘৰৰ ভিতৰতে এটা পৃথক কোঠা ব্যৱহাৰ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। জন্ম হোৱা শিশুটিৰ নাড়ী বাঁহৰ চোঁচনীৰে অথবা ব্লেডেৰে কাটি কেঁচা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে,আৰু সেই কটা নাড়ী মাটিত লাহেকৈ পুতি থব লাগে। এনেদৰে ধাত্ৰীসকলে নিপুণতাৰে সুসন্তান এটি জন্ম কৰাব পাৰে। এটা কথা মন কৰিবলগীয়া যে, গৰ্ভৱতী মহিলাৰ প্ৰসৱৰ সময় হৈছে অথচ পেটৰ বিষ অনুভৱ কৰা নাই, তেন্তে গাঁৱলীয়া চিকিৎসকৰ দ্বাৰা বিষৰ বেজি দিয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে বিষ অনুভৱ কৰে আৰু ধাত্ৰীসকলে হাতে - কামে লাগি প্ৰসৱ কৰাবলৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। শিশুটি জন্ম হোৱা কিছু সময়ৰ পিছত কুহুমীয়া গৰম পানীৰে গোটেই শৰীৰৰটো ধাত্ৰীসকলে ভালদৰে ধুই দিয়ে আৰু বাহিৰত কিছু সময়ৰ বাবে কোলাত লৈ থাকে। ওচৰ-চুবুৰীয়া মানুহখিনি চাবলৈ আহে জন্ম হোৱা শিশুটি ল'ৰানে ছোৱালী আৰু ভগৱানৰ কৃপাত ভালে কুশলে হ'লনে নাই। অৱশ্যে সম্প্ৰতি সুবিধা অনুযায়ী গৰ্ভধাৰণ মহিলাক সন্তান প্ৰসৱ কৰাবলৈ ওচৰতে থকা উপস্বাস্থ্য কেন্দ্ৰলৈ বা চিকিৎসালয়লৈ আশা বাইদেউৰ পূৰ্ণসহযোগত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। চিকিৎসালয়ত চিকিৎসকজনে অতি সহজে গৰ্ভধাৰণ মহিলাই কষ্ট অনুভৱ নকৰাকৈ সাধাৰণ অথবা চিজৰিং কৰি সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱা পৰিলক্ষিত হয়। তেওঁলোকৰ নীতি - নিয়ম মতে সন্তান জন্ম হ'লে চূত হৈ থাকে পাচ সাতদিনলৈ। এই চূত আতৰ কৰিবলৈ জাত্কৰ্ম কৰিব লাগে। জাত্কৰ্ম নকৰা পৰ্যন্ত তেওঁলোকৰ ঘৰত মাক আৰু শিশুটিক চাবলৈ যোৱা লোকসকলে সিহঁতৰ ঘৰত কোনো খোৱা খাদ্য নাখায়। আৰু ঘৰত আহি ভালদৰে গা-পা ধোৱে। চূত আতৰাবলৈ ল'ৰা সন্তান হ'লে ৭/৯দিন আৰু ছোৱালী সন্তান হ'লে ৫ দিনৰ দিনা সমস্ত ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন হৈ নাপিতৰ দ্বাৰা ঘৰৰ সকলো পুৰুষ সদস্যই ডাঢ়ি-চুলি খুৰাব লাগে আৰু মহিলাসকলে নখ কাটিব লাগে, এই সমস্ত কাৰ্য্য হৈ যোৱাৰ পিছত নৱ জাতক শিশুটিৰ চুলি অথবা মূৰ খুৰোৱা সময়ত কলগছৰ আগলি পাত (চকপাতা), বন্তি আদি জ্বলাই ৰাখিব লাগে। শিশুটিক মাকে লৈ থকা অৱস্থাত শিশুটিৰ চুলি খুৰাই দিয়ে আৰু চুলিখিনি কলপাতত মেৰিয়াই পেলাব লাগে। নাপিতৰ দ্বাৰা কৰিব লগীয়া সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা মন্ত্ৰপুত পানী বা শান্তি পানী আনি ঘৰৰ সকলো কোঠাত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে ঘৰৰ সকলো সদস্যই সেই পানী সেৱন কৰিলেহে তেওঁলোকৰ চূত নাইকিয়া হয়। সন্তান জন্মৰ বাৰ আৰু শনিবাৰ, মঙ্গলবাৰ অৰ্থাৎ খৰকবাৰ আদিক বাদ দি বাকী যিকোনো বাৰে এইখিনি কৰিব পাৰে। এই সকলোখিনি কৰাৰ বিনিময়ত নাপিতক কিছু পৰিমাণে টকা- পইচা,চাউল, আলু,বেঙেনা, নিমখ, তামোল-পাণ আৰু হালধি পাৰিলে কেঁচা হালধি ইত্যাদি সামগ্ৰীৰ উপৰিও কনো কোনো লোকে গামোচা এটিও দিয়া পৰিলক্ষিত হয় যাতে শিশুটি ভালে কুশলে থাকে। এইখিনি কৰাৰ পিছত আকৌ ১(এমাহ) পিছতো খট কামানি বা চুলি খুৰোৱা নিয়ম থকাও দেখা যায়। কিছুদিনৰ পিছত কষ্ট কৰাৰ বিনিময়ত মহানুভৱতাৰে ধাত্ৰীসকলক গৃহস্থই তেওঁলোকৰ ঘৰত নিমন্ত্ৰণ কৰি আনি এসাঁজ প্ৰীতিভোজ দিয়াৰ লগতে পৰিধান কৰিবৰ বাবে বস্ত্ৰ দান কৰে। এনেদৰে তেওঁলোকৰ জাতক চূতৰ কাম-কাজবোৰ সুচাৰুভাৱে সমাপন কৰে।

===মৃত্যু সম্পৰ্কীয় আচাৰ===
হিন্দু শাস্ত্ৰমতে মানুহ মৃত্যুৰ পিছত শৱদহন কৰিব লাগে। [https://www.grin.com/document/299813 হাজংলোক] সকল হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীলোক। [https://m.facebook.com/670688236382585/photos/a.670896693028406/861587820625958/?type=3 হাজংসমাজৰ] পৰিয়ালত কোনো লোকৰ মৃত্যু হ'লে শৱটোক সসন্মানে শৱদহন কৰে। কিন্তু বিশেষ অসুবিধা হ'লে আৰু সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ মৃতদেহ মাটিত পুতি থোৱা নীতি-নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। কোনো এজন ব্যক্তি যদি বহু দিন ধৰি বেমাৰত ভোগী আছে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা নাই। তেন্তে গৃহস্থই দুই তিনিজন ওচৰৰ বৃদ্ধ বৃদ্ধা মাতি আনি চাকি বন্তি, ধূপধূনা দিয়ে আৰু কোনো কোনোৱে ধৰ্মীয় শাস্ত্ৰও পঢ়ি শুনায়। এনে কৰিলে ভাগ্যৱান লোকে কিছু সময়ৰ পিছতে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। ই তেওঁলোকৰ মতে লোকবিশ্বাস। মানুহ এজন মৰাৰ পিছতে ঘৰৰ মানুহে গাঁৱৰ মানুহক ঘৰে ঘৰে গৈ খবৰ দি মাতি অনা হয়। মৃতদেহটোক দুই চাৰিজনে প্ৰথমে চোতালত উলিয়ায়। পিছত পুত্ৰ সকলে ভালদৰে মাহ হালধিৰে গা-পা ধুৱাই তেল সানি ধূপ-ধূনা দি সেৱা কৰি নশ্বৰ দেহ টোক চিৰ বিদায় দিয়ে। সেইদিনা ঘৰত শোকাকুল পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হয়। নশ্বৰ দেহটো কান্ধত উঠাই শ্মশানলৈ লৈ যাবৰ বাবে বাঁহেৰে এটি জখলা সাজি উলিয়ায়। উল্লেখ্য--মৃতদেহটোক শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গিয়াতি সমাজ, ওচৰ-চুবুৰিয়াই খোৱা -বোৱা,ৰন্ধা-বঢ়া নিষেধ। আৰু পূৰ্বৰ ৰন্ধা-বঢ়া খাদ্য থাকিলেও পেলাই দিয়ে। কাৰণ মৃতদেহটো শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গোটেই গিয়াতি সমাজেই চূত হোৱা বুলি ধৰি লোৱা হয়। শ্মশান যাত্ৰীসকলে প্ৰতিজনে হাতত দা-কুৰ আদি লগত লৈ যায় আৰু বিধি অনুসৰি মৃতদেহটো দাহনকাৰ্য্য কৰে। মৃত ব্যক্তিয়ে পূৰ্বৰ পৰা ব্যৱহাৰ কৰি অহা সমস্ত সা-সামগ্ৰী তেওঁৰ বুলি লগত দি শ্মশানস্থলীত জ্বলাই দিব লাগে। শ্মশানস্থলীতপুত্ৰসকলে গা-পা ধুই বগা কাপোৰ অৰ্থাৎ মাৰ‌খেন আৰু শৰীৰত ঢৰা (এটুকুৰা বগা কাপোৰ আৰু এটি জালৰ গুলী) আদি পৰিধান কৰি মৃতদেহটোক মুখাগ্নি কৰি পিছলৈ ঘূৰি নোচোৱাকৈ ঘৰলৈ উভতি আহে। আৰু যদিহে কোনোবা পুত্ৰই সেইদিনা অনুপস্থিত তেন্তে তেওঁৰ কাৰণেও মাৰখেন আৰু ঢৰা সি আহি নোপোৱা পৰ্যন্ত সযতনে ৰাখি দিয়ে। শ্মশান যাত্ৰীসকলে শ্মশানৰ কাৰ্য শেষ কৰি গা-পা ধুই পৰিষ্কাৰ হৈহে নিজ নিজ ঘৰলৈ আহে। সেইদিনা পৰিয়ালৰলোকে লঘোনে থাকে। দ্বিতীয় দিনা ফল-মূল আৰু 'খুই হবিচ' তৃতীয় দিনা 'ভাত হবিচ' (সবিষান্ন) মাটিৰ পাত্ৰত এমুঠি ভাত সিজাই খোৱা নিয়ম। 'খুই হবিচ' আৰু 'ভাত হবিচ' কৰা সময়ত চৰাই - চিৰিকটিৰ মাত শুনাৰ নিষিদ্ধ। সাক্ষী হিচাপে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় এগৰাকী দুগৰাকী ব্যক্তি কাষত বহি থাকে। বহি থকা ব্যক্তি সকলে হবিচ কৰাৰ সময়ত চৰাই চিৰিকটিৰ মাত শুনি পোৱাৰ লগে লগে সেই নিয়ম ভংগ হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। 'ভাত হবিচ' ৰ কাৰণে ভাত ৰান্ধিবলৈ জিগা গছৰ ডাল কাটিহে তিনিটা খুটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি চৌকা সাজি উলিওৱা হয়। মৃতদেহ কাঠ-সংস্কাৰ কৰা সময়ত ধান খেৰৰ পৰা পকাই পকাই প্ৰস্তুত কৰি উলিওৱা বিনিভোটাত জুই জ্বলাই সেই জুইত মৰাপাটৰ খুৰিৰে মুখাগ্নি কৰা দেখা যায়। জ্বলি থকা বিনিভোটা গৃহস্থৰ ঘৰলৈ আনিব লাগে আৰু শ্ৰাদ্ধ শেষ নোহোৱা পৰ্যন্ত একেৰাহে জ্বলাই ৰাখিব লাগে। মাতৃ বা পিতৃ মৰিলে তেওঁৰ শুৱা কোঠাত পুত্ৰ সকলে ১১ দিন পৰ্যন্ত ৰাতি শুব লাগে। ৰাতি শুৱাৰ সময়ত ভয় খাব পাৰে বুলি ঘৰৰ সকলো সদস্য একেলগে যাপন কৰে। শৰাধ নপতা পৰ্যন্ত কোনো ধৰণৰ নিচা জাতীয় দ্ৰব্য সেৱন আৰু আমিষ ভোজন নিষিদ্ধ। পুত্ৰ অথবা ঢৰা পিন্ধা ব্যক্তিসকলে ভাত খাবলৈ কলপাত, পানী আৰু চাহ বা জুলীয়া বস্তু খাবলৈ বাঁহৰ চুঙা বহিবৰ বাবে বস্তা আদি ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। পিন্ধবৰ কাৰণে কাঠ সংস্কাৰ কৰাৰ দিনা পৰিধান কৰা মাৰখেন বা বগা পাতল কাপোৰ বাহিৰে আন কাপোৰ, ভৰিত চেণ্ডেল,লোহ জাতীয় সামগ্ৰী ইত্যাদি ইত্যাদি ব্যৱহাৰ কৰা নিষেধ। মৃত্যু হোৱা দিনাখন বাহিৰত অৰ্থাৎ চোতালত কিছু সময়ৰ বাবে মৃতদেহটো ৰখা স্থানত ঘূৰণীয়াকৈ বাঁহৰ কামিৰে পাতলকৈ বেৰ দি বন্ধ কৰি ৰখা হয় আৰু সেই ঠাইত প্ৰতিদিন গা -পা ধুই পুত্ৰ সকলে পিন্ধা কাপোৰৰ পানী চেপি দিব লাগে। এনে কৰিলে হেনো মৃতদেহৰ বুকু শীতল হৈ থাকে ই লোকবিশ্বাস। ঘৰৰ লোক সকলে ভাত আৰু আন বস্তু খোৱাৰ পূৰ্বে কলগছৰ বাকলিৰে দোঙা সাজি মৃতকৰ নামত উক্ত স্থানত খোৱা খাদ্য উছৰ্গা কৰিব লাগে স সম্নানে ৰাতিপুৱা আৰু আবেলি। এনেদৰে ১১দিন উছৰ্গা কৰি ১২দিনত ৰাতিপুৱা নিৰামিষ আহাৰ খাই ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগে। সমস্ত সা- সামগ্ৰী ক্ৰমে- উছৰ্গা কৰা একগোট কৰি ৰখা দোঙা,বিনিভোটা হবিচ কৰিবৰ বাবে অনা মাটিৰ পাত্ৰ  আদিকে ধৰি বস্তাত ভৰাই মৃতকৰ সৈতে যোৱা শ্মশান যাত্ৰী অথবা 'মাৰাকাতা' লোকসকলে চুলি -ডাঢ়ি কটাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ আৰু নাপিতৰ সৈতে একেলগে ওচৰৰ নৈত বা জলাশয়ৰ ওচৰত গৈ বস্তাত ভৰোৱা সমস্ত সা সামগ্ৰী পানীত উটোৱাই দি নাপিতে মৃতকৰ পুত্ৰক মূৰ খুৰাই অথবা মুণ্ডন কৰি দিয়াৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা পুত্ৰই মৃতকৰ প্ৰেতাত্মাৰ উদ্দেশ্য পূজা এভাগ দিয়া আদিকে কৰি সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ অৱশেষত সকলোৱে  গা - পা ধুই উভতি আহে। মূৰ খুৰুৱা কাৰ্যক 'ঘাট কামানী' বুলি কোৱা হয়। আনহাতে কোনো কোনোৱে দহ দিনৰ দিনা চুলি খুৰাই এঘাৰ দিনৰ দিনা শৰাধ অনুষ্ঠিত কৰে। ' ঘাট কামানী' কাৰ্যৰ শেষত ব্ৰাহ্মণে দিয়া শান্তিপানী ঘৰৰ ভিতৰত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে পৰিয়ালৰ সকলোৱে সেৱন কৰে আৰু লগত যোৱা লোকসকলেও এই পানী সেৱন কৰে। তেওঁলোকক কাষৰ আত্মীয়ৰ ঘৰত চাহ জলপান খাবলৈ দিয়ে। পিছদিনা শৰাধ। শৰাধৰ দিনা অধিকাৰী বা ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা শৰাধ কৰ্ম কৰে। শ্ৰাদ্ধ পতাৰ কিছু দিনৰ পূৰ্বৰ পৰাই গাঁৱৰ লোকসকলে গৃহস্থক বিভিন্ন কামত সহায় আগবঢ়ায়। ক্ৰমে - ৰভা সজা,খৰি কটা, চকী-মেজ যোগাৰ কৰা ইত্যাদি। শ্ৰাদ্ধৰ দিনাও পুনৰ ঘৰ দুৱাৰ লেপি- মচি পৰিষ্কাৰ কৰি ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা দিয়া শান্তিপানী সেৱন কৰাৰ লগতে ঘৰৰ ভিতৰে বাহিৰে ছটিয়াই দিব লাগে। আবেলি গাঁৱৰ গিয়াতি সমাজৰ দ্বাৰা নাম কীৰ্ত্তন কৰি আত্মীয়-স্বজন,ৰাইজক এসাঁজ আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰে। নিৰামিষ ভাঙিবৰ কাৰণে মাছৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। মূল শ্ৰাদ্ধ কৰাৰ পিছত কিছুমানে এমাহৰ অন্তত অথবা বছৰৰ শেষত বছৰেকীয়া শ্ৰাদ্ধ কৰে। এনেকৈ নিজ পিতৃ বা অথবা মাতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত কৰিব লগীয়া কৰ্তব্য পালন কৰে। সৰু  লৰা -ছোৱালী ঢুকালে তিনিদিনৰ দিনা অথবা তেৰাতি পাৰ কৰি শ্ৰাদ্ধ কৰে। আনহাতে মাকৰ গৰ্ভত সন্তানৰ মৃত্যু হলে তেৰ দিনৰ দিনা শ্ৰাদ্ধ কৰে আৰু কোনো কোনোৱে ত্ৰিশ (এমাহ) দিনৰ পিছতো শ্ৰাদ্ধ কৰি চূত আতৰায়। কোনোবা আত্মীয় - স্বজন মৃত্যু হলে তিনিদিনৰ পিছত অথবা তেৰাতি আৰু একেবাৰে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় হলে ১৩(তেৰ ) দিনৰ দিনা নীতি নিয়ম কৰি শ্ৰাদ্ধৰ আয়োজন কৰে। এই শ্ৰাদ্ধত ওচৰৰ চাৰি পাঁচজন আৰু সৰু লৰা -ছোৱালীক আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰা পৰিলক্ষিত হয়। এনেদৰে হাজং সকলে নিজা নীতি নিয়মৰ মাজেৰে শ্ৰাদ্ধৰ কাম সমাপন কৰে।

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}
{{অসমৰ জনগোষ্ঠী}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ অনুসূচিত জনজাতি]]</text>
      <sha1>gf4wc32lgn8rkbq6t2xxg7rz90532o0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649499</id>
      <parentid>649498</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T20:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35114" sha1="cyumbxguw14004rgr9vsiqcs4rt9ov7" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group = হাজং জনগোষ্ঠী
| native_name =হাজং 
| native_name_lang =হাজং 
| image = 
| image_caption =[[হৰ্ণবিল উৎসৱ]]ত পাৰম্পৰিক নৃত্যৰত হাজং গাভৰু
| total = ৭৯,৮০০
| total_year = ২০১১
| total_source = &lt;!-- source of total population; may be ''census'' or ''estimate'' --&gt;
| total_ref =&lt;ref name=&quot;Hajong&quot;&gt;{{cite web |title=Ethnologue - Hajong |url=https://www.ethnologue.com/language/haj |website=[[Ethnologue]] |accessdate=28 April 2019}}&lt;/ref&gt;
| genealogy = 
| region1 = {{flag|India}}
| pop1 = ৭১,৮০০
| region2 = {{flag|Bangladesh}}
| pop2 = ৮০০০
| languages = [[হাজং ভাষা]], [[অসমীয়া]], [[ভাষা]]
| philosophies = 
| religions = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
| related_groups = [[Bodo-Kachari people]], [[Bodo people]] and other [[Tibeto-Burman]] groups
| footnotes = 
|সম্পৰ্কিত জাতিগত=বড়ো-কচাৰী লোক, বড়ো লোক আৰু অন্যান্য তিব্বত-বৰ্মন গোট|মুঠ সংখ্যা=৭৯,৮০০ (২০১১)}}
'''হাজং জনগোষ্ঠী''' ভাৰত উপমহাদেশৰ এক [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী| চীনা তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী]]।&lt;ref&gt;LaPollo, Randy J. (ed.). Sino-Tibetan languages. Routledge. &lt;nowiki&gt;ISBN 9781135797171&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; এই জনগোষ্ঠী লোকসকলে ঘাইকৈ ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অসম,মেঘালয় ৰাজ্যসমূহত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ অংশত বাস কৰে।&lt;ref name=&quot;Bangladesh News - 27Mar2008 - The Hajong&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|title=The Hajong|date=27 March 2008|work=[[The Independent (Bangladesh newspaper)]]|accessdate=1 May 2011|archivedate=25 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725234805/http://www.independent-bangladesh.com/ethnic-groups/the-hajong.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; হাজং সকলৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোকে [[ভাৰত]]ত বাস কৰে। হাজং সকল সাধাৰণতে [[ধান]] খেতি কৰে।&lt;ref name=&quot;Ahmad, S. 2005&quot;&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943.&lt;/ref&gt; কথিত আছে যে তেওঁলোকে গাৰো পাহাৰত ধান খেতি আৰম্ভ কৰিছিল। হাজং সকলে [[ভাৰতৰ সংবিধান]]ৰ মতে অনুসূচীত জনজাতিৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছে।&lt;ref&gt;[http://censusindia.gov.in/Tables_Published/SCST/ST%20Lists.pdf List of notified Scheduled Tribes]&lt;/ref&gt;  আৰু হাজং সকলৰ সংস্কৃতি নৃত্য লেৱাতানা আৰু জাখামাৰা।

==উৎপত্তি==
[[File:Hajong Place of Worship.jpeg|thumb|'জাখা'ৰে (জাকৈ) মাছ ধৰি থকা হাজং মহিলা]]
হাজং ভাৰতীয়-তিব্বতীয় গোষ্ঠীৰ লোক। হাজং সকলৰ উৎপত্তি, ইয়াৰ নাম আৰু ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজনৰ ওপৰত বিভিন্ন পণ্ডিতে ভিন ভিন মত পোষণ কৰে। তেওঁলোক তিব্বত মালভূমিৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু তিস্তা নদীৰ পাৰেৰে উত্তৰ পূব ভাৰতলৈ প্ৰৱেশ কৰি সোণকোষ উপত্যকাত থিতাপি লৈছিল। হাজং সকলে বৰ্তমান [[নলবাৰী জিলা]]ত অৱস্থিত প্ৰাচীন [[হাজো]] অঞ্চলক নিজৰ আদি বাসস্থান হিচাপে গণ্য কৰে। হাজং নাম তাৰ পৰায়ে &quot;হাজোৰ বাসিন্দা&quot; হিচাপে আহিছে।&lt;ref&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 2-3.&lt;/ref&gt; লোকবিশ্বাস মতে হাজং সকল সূৰ্যবংশী ক্ষত্ৰিয় আৰু তেওঁলোক সূৰ্য বা বিলাৰ উত্তৰসুৰী।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;&gt;Hajong, B. (2002). ''The Hajongs and their struggle.'' Assam, Janata Press. p. 1-2.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.grin.com/document/299813 | title=GRIN - the Hajong of Assam. An Ethnographic Profile of a Least Studied Bodo-Kachari Tribe}}&lt;/ref&gt;

==শ্ৰেণী বিভাজন==
হাজং সকলক পাঁচটা ভিন্ন কুলত ভাগ কৰা হৈছে। [[হাজং ভাষা]]ত এই কুলসমূহক নিকনি বোলে। একে কুলৰ মাজত বিবাহ নিষেধ। প্ৰতিটো কুলৰ নীতি-নিয়ম অলপ বেলেগ। এই পাঁচটা কুল হৈছে:
* কৰাইবাৰীয়া
* দশকানীয়া
* ছুছঙী
* বাৰহাজাৰী
* মেছপাৰীয়া

==ধৰ্ম==
হাজং সকলে বৰ্তমান হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মত হিন্দু দেৱ দেৱী সমূহৰ লগতে আন কিছুমান লৌকিক দেৱ-দেৱীৰ পূজা কৰা হয়। ইয়াক দ্যায়' ধৰ্ম বোলে। তেওঁলোকৰ মাজত বাস্তুপূজা এতিয়াও বিদ্যমান। তেওঁলোকৰ নিজা ধৰ্মত হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ কেতিয়া পৰিল কোৱা টান। তেওঁলোকৰ লোকবিশ্বাস আৰু কিছুমান ৰীতি হিন্দু কালৰ আগৰ।&lt;ref name=&quot;Hajong, B. 2002 p. 1-2&quot;/&gt;

==ভাষা==
[[হাজং ভাষা]] এটি [[ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা]], যাৰ তিব্বত-বৰ্মী ভাষাৰ সৈতেও সম্পৰ্ক আছে। হাজং ১,৯৫,০০০ থলুৱা [[হাজং জনগোষ্ঠী]]ৰ মানুহে কয়, ভাৰতৰ [[অসম]], [[মেঘালয়]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ত আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ ময়মনসিং জিলাত। হাজং ভাষাক [[অসমীয়া লিপি]]ত লিখা হয়। যদিও হাজং পূৰ্বতে তিব্বত-বৰ্মী পৰিয়ালৰ আছিল, ই ভাষিকভাৱে অসমীয়া আৰু বাংলাৰ সৈতে সান-মিহলি হ'ল।&lt;ref&gt;[http://www.sdnpbd.org/sdi/international_days/Indigenous-people/2004/indigenous_people_bd/bangla_tribe8.html Sustainable Development Networking Programme]&lt;/ref&gt; হাজং ভাষা অসমীয়া তথা লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।&lt;ref&gt;[http://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?&amp;item_id=language_detail&amp;uid=d9h6e99bbg Script Source]&lt;/ref&gt; কিন্তু যদিও এই লিপি ভাৰতত ব্যৱহাৰ হয়, বাংলাদেশত অনেকে হাজং ভাষাৰ বাবে বাংলা লিপি ব্যৱহাৰ কৰে, বাংলাদেশত [[বাংলা ভাষা]]তেই ঘাইকৈ শিক্ষাৰ প্ৰচলন হোৱাৰ বাবে।&lt;ref&gt;Ahmad, S., A. Kim, S. Kim, and M. Sangma. (2005). ''The Hajong of Bangladesh: A sociolinguistic survey.'' http://www.sil.org/resources/publications/entry/42943, p. 13.&lt;/ref&gt; প্ৰতি লিপিতেই এটি অনন্য চিন যোগ কৰা হয়, বন্ধ, পিছৰ, ঘূৰণীয়া নোহোৱা স্বৰ বৰ্ণ /ɯ/, যাক লেটিন লিপিত &quot;â&quot; আৰু [[বঙালী–অসমীয়া লিপি]]ত &quot;অৗ&quot; (ব্যঞ্জন বৰ্ণৰ পিছত থাকিলে &quot;কৗ&quot; আদি) লিখা হয়।&lt;ref name=&quot;guts&quot;&gt;Guts, Y. (2007). ''Phonological description of the Hajong language.'' Masters Thesis. Amsterdam, Vrije Universiteit.&lt;/ref&gt;

==হাজং সকলৰ জন্ম মৃত্যু সম্পৰ্কীয় ক্ৰিয়া কৰ্ম==

===জন্ম সম্পৰ্কীয় আচাৰ===
এগৰাকী মহিলাই গৰ্ভধাৰণ কৰাৰ পৰা সন্তান প্ৰসৱ পৰ্যন্ত ১০ মাহ ১০দিন বৰ কষ্টেৰে দিনবোৰ অতিবাহিত কৰিবলগীয়া হয় যদিও এটি সুসন্তান জন্ম দিয়াৰ পিছত যথেষ্ট উৎফল্লিত হোৱা দেখা যায়। হাজং সমাজত এগৰাকী নাৰীয়ে এটি সন্তান জন্ম দিওঁতে কিছুমান নীতি নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম দিবৰ বাবে প্ৰসৱৰ কিছুদিনমানৰ পূৰ্বে প্ৰসূতিৰ কাৰণে চোতালত এটি সুকীয়া অস্থায়ী খেৰৰ চালি অথবা ঘৰ সাজি দিয়া হয়। [[হাজং ভাষা|হাজং]] ভাষাত ইয়াক ''ছোৱা ঘৰ'' বা  ''জাতক ঘৰ'' বুলি কোৱা হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ সময় চমু চাপি অহাৰ লগে লগে প্ৰসূতি সেই ঘৰত থাকিব লাগে। প্ৰসূতি সন্তান জন্ম হোৱাৰ কথা গম পোৱাৰ লগে লগে কাষতে থকা বুঢ়ী অথবা বৃদ্ধা মহিলা এগৰাকী বা দুগৰাকী মাতি অনা হয়। তেওঁলোকক ধাত্ৰী বা ধাই মা বুলি কোৱা হয়। ধাত্ৰী বা ধাই মা সকলে ৰাতি অথবা দিনত মাতিলেও কদাপি অগ্ৰাহ্য নকৰে। প্ৰসূতি কোন সময়ত সন্তান প্ৰসৱ হ'ব ধাত্ৰীসকলে তাইৰ গাত হাত দিয়াৰ লগে লগে বুজি পায়। যদিহে সন্তান জন্ম দিবলৈ অধিক সময় লয় তেন্তে তেওঁলোকৰ বিশ্বাস মতে কবিৰাজ বা ওজাৰ পৰা গিলাছ এটাত মন্ত্ৰপুত অলপ পানী অৰ্থাৎ জলপুৰা লৈ অনা হয়। এই জলপুৰা খোৱা লগে লগে শিশু জন্ম হোৱা দেখা যায়। ই এক সঁচাকৈ বিশ্বাসযোগ্য। অধিকসংখ্যক হাজং লোকসকলে পূৰ্বৰ পৰাই নিজ গৃহতে ধাত্ৰীৰ সহযোগত সন্তান প্ৰসৱ কৰি আহিছে কোনো ধৰণৰ সমস্যা নোহোৱাকৈ। ধাত্ৰীসকলেও পূৰ্বৰে পৰা এই কাম কৰি আহি আহি এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট কাৰ্যদক্ষ বুলি কব পাৰি। গৰ্ভধাৰণ তিৰোতাই প্ৰসৱবেদনাত ছটফটাই থাকিলেও প্ৰসৱৰ সময়কালীন পৰ্যন্ত ধাত্ৰীসকলে বহি থাকে আৰু নিজৰ কাম কৰি যিকোনো প্ৰকাৰে তেওঁলোকে সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱাত কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ পিছত যদিহে সন্তানটি কন্দা কটা নকৰে অথবা কৰিব নোৱাৰে তেতিয়া লগে লগে বাঁহৰ চুঙাৰে কাণত ফুহ দিয়ে আৰু শিশুটি কান্দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেতিয়া পৰিয়ালৰ চিন্তা কিছু দুৰ হয়। সাম্প্ৰতিক পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খুৱাই অথবা খেৰৰ অভাৱত ''জাতক ঘৰ'' বা ''ছোৱা ঘৰ'' সাজি লোৱা নহয়। ঘৰৰ ভিতৰতে এটা পৃথক কোঠা ব্যৱহাৰ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। জন্ম হোৱা শিশুটিৰ নাড়ী বাঁহৰ চোঁচনীৰে অথবা ব্লেডেৰে কাটি কেঁচা সূতাৰে বান্ধি ৰাখে,আৰু সেই কটা নাড়ী মাটিত লাহেকৈ পুতি থব লাগে। এনেদৰে ধাত্ৰীসকলে নিপুণতাৰে সুসন্তান এটি জন্ম কৰাব পাৰে। এটা কথা মন কৰিবলগীয়া যে, গৰ্ভৱতী মহিলাৰ প্ৰসৱৰ সময় হৈছে অথচ পেটৰ বিষ অনুভৱ কৰা নাই, তেন্তে গাঁৱলীয়া চিকিৎসকৰ দ্বাৰা বিষৰ বেজি দিয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে বিষ অনুভৱ কৰে আৰু ধাত্ৰীসকলে হাতে - কামে লাগি প্ৰসৱ কৰাবলৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। শিশুটি জন্ম হোৱা কিছু সময়ৰ পিছত কুহুমীয়া গৰম পানীৰে গোটেই শৰীৰৰটো ধাত্ৰীসকলে ভালদৰে ধুই দিয়ে আৰু বাহিৰত কিছু সময়ৰ বাবে কোলাত লৈ থাকে। ওচৰ-চুবুৰীয়া মানুহখিনি চাবলৈ আহে জন্ম হোৱা শিশুটি ল'ৰানে ছোৱালী আৰু ভগৱানৰ কৃপাত ভালে কুশলে হ'লনে নাই। অৱশ্যে সম্প্ৰতি সুবিধা অনুযায়ী গৰ্ভধাৰণ মহিলাক সন্তান প্ৰসৱ কৰাবলৈ ওচৰতে থকা উপস্বাস্থ্য কেন্দ্ৰলৈ বা চিকিৎসালয়লৈ আশা বাইদেউৰ পূৰ্ণসহযোগত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। চিকিৎসালয়ত চিকিৎসকজনে অতি সহজে গৰ্ভধাৰণ মহিলাই কষ্ট অনুভৱ নকৰাকৈ সাধাৰণ অথবা চিজৰিং কৰি সন্তান প্ৰসৱ কৰোৱা পৰিলক্ষিত হয়। তেওঁলোকৰ নীতি - নিয়ম মতে সন্তান জন্ম হ'লে চূত হৈ থাকে পাচ সাতদিনলৈ। এই চূত আতৰ কৰিবলৈ জাত্কৰ্ম কৰিব লাগে। জাত্কৰ্ম নকৰা পৰ্যন্ত তেওঁলোকৰ ঘৰত মাক আৰু শিশুটিক চাবলৈ যোৱা লোকসকলে সিহঁতৰ ঘৰত কোনো খোৱা খাদ্য নাখায়। আৰু ঘৰত আহি ভালদৰে গা-পা ধোৱে। চূত আতৰাবলৈ ল'ৰা সন্তান হ'লে ৭/৯দিন আৰু ছোৱালী সন্তান হ'লে ৫ দিনৰ দিনা সমস্ত ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন হৈ নাপিতৰ দ্বাৰা ঘৰৰ সকলো পুৰুষ সদস্যই ডাঢ়ি-চুলি খুৰাব লাগে আৰু মহিলাসকলে নখ কাটিব লাগে, এই সমস্ত কাৰ্য্য হৈ যোৱাৰ পিছত নৱ জাতক শিশুটিৰ চুলি অথবা মূৰ খুৰোৱা সময়ত কলগছৰ আগলি পাত (চকপাতা), বন্তি আদি জ্বলাই ৰাখিব লাগে। শিশুটিক মাকে লৈ থকা অৱস্থাত শিশুটিৰ চুলি খুৰাই দিয়ে আৰু চুলিখিনি কলপাতত মেৰিয়াই পেলাব লাগে। নাপিতৰ দ্বাৰা কৰিব লগীয়া সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা মন্ত্ৰপুত পানী বা শান্তি পানী আনি ঘৰৰ সকলো কোঠাত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে ঘৰৰ সকলো সদস্যই সেই পানী সেৱন কৰিলেহে তেওঁলোকৰ চূত নাইকিয়া হয়। সন্তান জন্মৰ বাৰ আৰু শনিবাৰ, মঙ্গলবাৰ অৰ্থাৎ খৰকবাৰ আদিক বাদ দি বাকী যিকোনো বাৰে এইখিনি কৰিব পাৰে। এই সকলোখিনি কৰাৰ বিনিময়ত নাপিতক কিছু পৰিমাণে টকা- পইচা,চাউল, আলু,বেঙেনা, নিমখ, তামোল-পাণ আৰু হালধি পাৰিলে কেঁচা হালধি ইত্যাদি সামগ্ৰীৰ উপৰিও কনো কোনো লোকে গামোচা এটিও দিয়া পৰিলক্ষিত হয় যাতে শিশুটি ভালে কুশলে থাকে। এইখিনি কৰাৰ পিছত আকৌ ১(এমাহ) পিছতো খট কামানি বা চুলি খুৰোৱা নিয়ম থকাও দেখা যায়। কিছুদিনৰ পিছত কষ্ট কৰাৰ বিনিময়ত মহানুভৱতাৰে ধাত্ৰীসকলক গৃহস্থই তেওঁলোকৰ ঘৰত নিমন্ত্ৰণ কৰি আনি এসাঁজ প্ৰীতিভোজ দিয়াৰ লগতে পৰিধান কৰিবৰ বাবে বস্ত্ৰ দান কৰে। এনেদৰে তেওঁলোকৰ জাতক চূতৰ কাম-কাজবোৰ সুচাৰুভাৱে সমাপন কৰে।

===মৃত্যু সম্পৰ্কীয় আচাৰ===
হিন্দু শাস্ত্ৰমতে মানুহ মৃত্যুৰ পিছত শৱদহন কৰিব লাগে। হাজং লোকসকল হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীলোক।  হাজং সমাজৰ পৰিয়ালত কোনো লোকৰ মৃত্যু হ'লে শৱটোক সসন্মানে শৱদহন কৰে। কিন্তু বিশেষ অসুবিধা হ'লে আৰু সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ মৃতদেহ মাটিত পুতি থোৱা নীতি-নিয়ম থকা পৰিলক্ষিত হয়। কোনো এজন ব্যক্তি যদি বহু দিন ধৰি বেমাৰত ভোগী আছে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা নাই। তেন্তে গৃহস্থই দুই তিনিজন ওচৰৰ বৃদ্ধ বৃদ্ধা মাতি আনি চাকি বন্তি, ধূপধূনা দিয়ে আৰু কোনো কোনোৱে ধৰ্মীয় শাস্ত্ৰও পঢ়ি শুনায়। এনে কৰিলে ভাগ্যৱান লোকে কিছু সময়ৰ পিছতে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰা পৰিলক্ষিত হয়। ই তেওঁলোকৰ মতে লোকবিশ্বাস। মানুহ এজন মৰাৰ পিছতে ঘৰৰ মানুহে গাঁৱৰ মানুহক ঘৰে ঘৰে গৈ খবৰ দি মাতি অনা হয়। মৃতদেহটোক দুই চাৰিজনে প্ৰথমে চোতালত উলিয়ায়। পিছত পুত্ৰ সকলে ভালদৰে মাহ হালধিৰে গা-পা ধুৱাই তেল সানি ধূপ-ধূনা দি সেৱা কৰি নশ্বৰ দেহ টোক চিৰ বিদায় দিয়ে। সেইদিনা ঘৰত শোকাকুল পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হয়। নশ্বৰ দেহটো কান্ধত উঠাই শ্মশানলৈ লৈ যাবৰ বাবে বাঁহেৰে এটি জখলা সাজি উলিয়ায়। উল্লেখ্য--মৃতদেহটোক শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গিয়াতি সমাজ, ওচৰ-চুবুৰিয়াই খোৱা -বোৱা,ৰন্ধা-বঢ়া নিষেধ। আৰু পূৰ্বৰ ৰন্ধা-বঢ়া খাদ্য থাকিলেও পেলাই দিয়ে। কাৰণ মৃতদেহটো শ্মশানলৈ লৈ নোযোৱা পৰ্যন্ত গোটেই গিয়াতি সমাজেই চূত হোৱা বুলি ধৰি লোৱা হয়। শ্মশান যাত্ৰীসকলে প্ৰতিজনে হাতত দা-কুৰ আদি লগত লৈ যায় আৰু বিধি অনুসৰি মৃতদেহটো দাহনকাৰ্য্য কৰে। মৃত ব্যক্তিয়ে পূৰ্বৰ পৰা ব্যৱহাৰ কৰি অহা সমস্ত সা-সামগ্ৰী তেওঁৰ বুলি লগত দি শ্মশানস্থলীত জ্বলাই দিব লাগে। শ্মশানস্থলীতপুত্ৰসকলে গা-পা ধুই বগা কাপোৰ অৰ্থাৎ মাৰ‌খেন আৰু শৰীৰত ঢৰা (এটুকুৰা বগা কাপোৰ আৰু এটি জালৰ গুলী) আদি পৰিধান কৰি মৃতদেহটোক মুখাগ্নি কৰি পিছলৈ ঘূৰি নোচোৱাকৈ ঘৰলৈ উভতি আহে। আৰু যদিহে কোনোবা পুত্ৰই সেইদিনা অনুপস্থিত তেন্তে তেওঁৰ কাৰণেও মাৰখেন আৰু ঢৰা সি আহি নোপোৱা পৰ্যন্ত সযতনে ৰাখি দিয়ে। শ্মশান যাত্ৰীসকলে শ্মশানৰ কাৰ্য শেষ কৰি গা-পা ধুই পৰিষ্কাৰ হৈহে নিজ নিজ ঘৰলৈ আহে। সেইদিনা পৰিয়ালৰলোকে লঘোনে থাকে। দ্বিতীয় দিনা ফল-মূল আৰু 'খুই হবিচ' তৃতীয় দিনা 'ভাত হবিচ' (সবিষান্ন) মাটিৰ পাত্ৰত এমুঠি ভাত সিজাই খোৱা নিয়ম। 'খুই হবিচ' আৰু 'ভাত হবিচ' কৰা সময়ত চৰাই - চিৰিকটিৰ মাত শুনাৰ নিষিদ্ধ। সাক্ষী হিচাপে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় এগৰাকী দুগৰাকী ব্যক্তি কাষত বহি থাকে। বহি থকা ব্যক্তি সকলে হবিচ কৰাৰ সময়ত চৰাই চিৰিকটিৰ মাত শুনি পোৱাৰ লগে লগে সেই নিয়ম ভংগ হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। 'ভাত হবিচ' ৰ কাৰণে ভাত ৰান্ধিবলৈ জিগা গছৰ ডাল কাটিহে তিনিটা খুটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি চৌকা সাজি উলিওৱা হয়। মৃতদেহ কাঠ-সংস্কাৰ কৰা সময়ত ধান খেৰৰ পৰা পকাই পকাই প্ৰস্তুত কৰি উলিওৱা বিনিভোটাত জুই জ্বলাই সেই জুইত মৰাপাটৰ খুৰিৰে মুখাগ্নি কৰা দেখা যায়। জ্বলি থকা বিনিভোটা গৃহস্থৰ ঘৰলৈ আনিব লাগে আৰু শ্ৰাদ্ধ শেষ নোহোৱা পৰ্যন্ত একেৰাহে জ্বলাই ৰাখিব লাগে। মাতৃ বা পিতৃ মৰিলে তেওঁৰ শুৱা কোঠাত পুত্ৰ সকলে ১১ দিন পৰ্যন্ত ৰাতি শুব লাগে। ৰাতি শুৱাৰ সময়ত ভয় খাব পাৰে বুলি ঘৰৰ সকলো সদস্য একেলগে যাপন কৰে। শৰাধ নপতা পৰ্যন্ত কোনো ধৰণৰ নিচা জাতীয় দ্ৰব্য সেৱন আৰু আমিষ ভোজন নিষিদ্ধ। পুত্ৰ অথবা ঢৰা পিন্ধা ব্যক্তিসকলে ভাত খাবলৈ কলপাত, পানী আৰু চাহ বা জুলীয়া বস্তু খাবলৈ বাঁহৰ চুঙা বহিবৰ বাবে বস্তা আদি ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। পিন্ধবৰ কাৰণে কাঠ সংস্কাৰ কৰাৰ দিনা পৰিধান কৰা মাৰখেন বা বগা পাতল কাপোৰ বাহিৰে আন কাপোৰ, ভৰিত চেণ্ডেল,লোহ জাতীয় সামগ্ৰী ইত্যাদি ইত্যাদি ব্যৱহাৰ কৰা নিষেধ। মৃত্যু হোৱা দিনাখন বাহিৰত অৰ্থাৎ চোতালত কিছু সময়ৰ বাবে মৃতদেহটো ৰখা স্থানত ঘূৰণীয়াকৈ বাঁহৰ কামিৰে পাতলকৈ বেৰ দি বন্ধ কৰি ৰখা হয় আৰু সেই ঠাইত প্ৰতিদিন গা -পা ধুই পুত্ৰ সকলে পিন্ধা কাপোৰৰ পানী চেপি দিব লাগে। এনে কৰিলে হেনো মৃতদেহৰ বুকু শীতল হৈ থাকে ই লোকবিশ্বাস। ঘৰৰ লোক সকলে ভাত আৰু আন বস্তু খোৱাৰ পূৰ্বে কলগছৰ বাকলিৰে দোঙা সাজি মৃতকৰ নামত উক্ত স্থানত খোৱা খাদ্য উছৰ্গা কৰিব লাগে স সম্নানে ৰাতিপুৱা আৰু আবেলি। এনেদৰে ১১দিন উছৰ্গা কৰি ১২দিনত ৰাতিপুৱা নিৰামিষ আহাৰ খাই ঘৰ দুৱাৰ লেপি-মচি পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগে। সমস্ত সা- সামগ্ৰী ক্ৰমে- উছৰ্গা কৰা একগোট কৰি ৰখা দোঙা,বিনিভোটা হবিচ কৰিবৰ বাবে অনা মাটিৰ পাত্ৰ  আদিকে ধৰি বস্তাত ভৰাই মৃতকৰ সৈতে যোৱা শ্মশান যাত্ৰী অথবা 'মাৰাকাতা' লোকসকলে চুলি -ডাঢ়ি কটাৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ আৰু নাপিতৰ সৈতে একেলগে ওচৰৰ নৈত বা জলাশয়ৰ ওচৰত গৈ বস্তাত ভৰোৱা সমস্ত সা সামগ্ৰী পানীত উটোৱাই দি নাপিতে মৃতকৰ পুত্ৰক মূৰ খুৰাই অথবা মুণ্ডন কৰি দিয়াৰ পিছত ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা পুত্ৰই মৃতকৰ প্ৰেতাত্মাৰ উদ্দেশ্য পূজা এভাগ দিয়া আদিকে কৰি সমস্ত কাম শেষ কৰাৰ অৱশেষত সকলোৱে  গা - পা ধুই উভতি আহে। মূৰ খুৰুৱা কাৰ্যক 'ঘাট কামানী' বুলি কোৱা হয়। আনহাতে কোনো কোনোৱে দহ দিনৰ দিনা চুলি খুৰাই এঘাৰ দিনৰ দিনা শৰাধ অনুষ্ঠিত কৰে। ' ঘাট কামানী' কাৰ্যৰ শেষত ব্ৰাহ্মণে দিয়া শান্তিপানী ঘৰৰ ভিতৰত ছটিয়াই দিয়াৰ লগতে পৰিয়ালৰ সকলোৱে সেৱন কৰে আৰু লগত যোৱা লোকসকলেও এই পানী সেৱন কৰে। তেওঁলোকক কাষৰ আত্মীয়ৰ ঘৰত চাহ জলপান খাবলৈ দিয়ে। পিছদিনা শৰাধ। শৰাধৰ দিনা অধিকাৰী বা ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ দ্বাৰা শৰাধ কৰ্ম কৰে। শ্ৰাদ্ধ পতাৰ কিছু দিনৰ পূৰ্বৰ পৰাই গাঁৱৰ লোকসকলে গৃহস্থক বিভিন্ন কামত সহায় আগবঢ়ায়। ক্ৰমে - ৰভা সজা,খৰি কটা, চকী-মেজ যোগাৰ কৰা ইত্যাদি। শ্ৰাদ্ধৰ দিনাও পুনৰ ঘৰ দুৱাৰ লেপি- মচি পৰিষ্কাৰ কৰি ব্ৰাহ্মণৰ দ্বাৰা দিয়া শান্তিপানী সেৱন কৰাৰ লগতে ঘৰৰ ভিতৰে বাহিৰে ছটিয়াই দিব লাগে। আবেলি গাঁৱৰ গিয়াতি সমাজৰ দ্বাৰা নাম কীৰ্ত্তন কৰি আত্মীয়-স্বজন,ৰাইজক এসাঁজ আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰে। নিৰামিষ ভাঙিবৰ কাৰণে মাছৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। মূল শ্ৰাদ্ধ কৰাৰ পিছত কিছুমানে এমাহৰ অন্তত অথবা বছৰৰ শেষত বছৰেকীয়া শ্ৰাদ্ধ কৰে। এনেকৈ নিজ পিতৃ বা অথবা মাতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত কৰিব লগীয়া কৰ্তব্য পালন কৰে। সৰু  লৰা -ছোৱালী ঢুকালে তিনিদিনৰ দিনা অথবা তেৰাতি পাৰ কৰি শ্ৰাদ্ধ কৰে। আনহাতে মাকৰ গৰ্ভত সন্তানৰ মৃত্যু হলে তেৰ দিনৰ দিনা শ্ৰাদ্ধ কৰে আৰু কোনো কোনোৱে ত্ৰিশ (এমাহ) দিনৰ পিছতো শ্ৰাদ্ধ কৰি চূত আতৰায়। কোনোবা আত্মীয় - স্বজন মৃত্যু হলে তিনিদিনৰ পিছত অথবা তেৰাতি আৰু একেবাৰে ওচৰৰ সম্পৰ্কীয় হ'লে ১৩ দিনৰ দিনা নীতি নিয়ম কৰি শ্ৰাদ্ধৰ আয়োজন কৰে। এই শ্ৰাদ্ধত ওচৰৰ চাৰি পাঁচজন আৰু সৰু লৰা -ছোৱালীক আমিষ প্ৰীতিভোজৰ আয়োজন কৰা পৰিলক্ষিত হয়। এনেদৰে হাজং সকলে নিজা নীতি নিয়মৰ মাজেৰে শ্ৰাদ্ধৰ কাম সমাপন কৰে।

==তথ্য উৎস==
{{reflist}}
{{অসমৰ জনগোষ্ঠী}}
[[শ্ৰেণী:অসমৰ অনুসূচিত জনজাতি]]</text>
      <sha1>cyumbxguw14004rgr9vsiqcs4rt9ov7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মানাহ নৈ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56796</id>
    <revision>
      <id>649508</id>
      <parentid>613893</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T04:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Msasag</username>
        <id>12221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পৃষ্ঠা [[মানস নদী]]ৰ পৰা [[মানাহ নৈ]]লৈ Msasagয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: অসমীয়া বানান</comment>
      <origin>613893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17024" sha1="3w7uhlxjd2f9kbkrrq6wt9jjatyd9ru" xml:space="preserve">{{Infobox river
 | name              = মানস নদী &lt;br/&gt; মানাহ নদী
 | image_name             = Manas River.jpg
 | image_size        = 260px
 | caption= [[অসম]]-[[ভূটান]] সীমান্তত মানস নদী
 | image_map= Manasrivermap.png
 | map_size= 260px
 | map_caption       = মানস নদীৰ অৱবাহিকা
 | basin_countries= [[ভাৰত]], [[ভূটান]], [[চীন]]
 | length            = {{convert|376|km|mi}}
 | river_system      =[[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]]
}}
'''মানস নদী''' বা '''মানাহ নদী''' (ইংৰাজী : Manas River) ভাৰতৰ পূৱ প্ৰান্তৰ ৰাজ্য অসমৰ এখন উল্লেখযোগ্য নদী।&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://grokipedia.com/page/Manas_River | title=Manas River | accessdate=23 June 2026}}&lt;/ref&gt; যোগিনীতন্ত্ৰমতে প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যক যি চাৰিটা পীঠত ভাগ কৰা হৈছিল তাৰে ৰত্নপীঠ আৰু কামপীঠৰ মধ্যৱৰ্তী সীমা আছিল মানাস (মানস)। মানস নদী দক্ষিণ ভুটান আৰু ভাৰতৰ সীমামুৰীয়া অঞ্চলৰ এটা জলপ্ৰবাহ। মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ সৰু বৰ ১০৪ খন উপ-নদীৰ মানস এখন প্ৰধান উপ-নদী। ভূটান ৰাষ্ট্ৰৰ জনসাধাৰণে এই দেশৰ পাহাৰৰ মাজেৰে বৈ অহা নদীখনক 'ডাং মে চু' নামেৰে অভিহিত কৰে। নদীখন তললৈ নামি আহি থাকোতে ভূটানৰ পাংৱান জিলাত 'মাং দে চ্যু' নামৰ নদী এখনৰ লগ হৈ ভাৰতত সোমায়। ভাৰতত 'মানাস' তিনিটা ভাগত বিভক্ত হৈ মানস, বেঁকী আৰু হাকোৱা নাম লৈ প্ৰথমে পূৱমুৱা হৈ মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মাজলৈ গতি কৰে।&lt;ref name=&quot;Manas Wildlife Sanctuary&quot;&gt;{{cite web | url=https://whc.unesco.org/en/list/338/ | accessdate=23 June 2026}}&lt;/ref&gt; তাৰ পিছত বিভিন্ন ঠাইৰ মাজেৰে দিশ সলাই দক্ষিণ দিশে ধাৱমান হয়। হাকোৱা নৈখন কিছুদূৰ নামি আহি পুনৰ মানস নৈত লগ লাগে। তেনেদৰে মানস নৈৰ পৰা এটি সুঁতি নল-খাগৰিৰ মাজেৰে একা-বেঁকাকৈ বৈ আহি বেঁকী নদীত পৰে- যিটো সুঁতি জনসাধাৰণৰ মাজত নলযোৰা নামে পৰিচিত।

== মানস নামৰ উৎপত্তিৰ কাহিনী ==
'মানস' নামটোৰ উৎপত্তিৰ বিভিন্ন কাহিনী প্ৰচলিত আছে। মানসকলে অসম আক্ৰমণ কৰি বাধাহীন ভাৱে পূৱৰ পৰা পশ্চিমলৈ এটা বিস্তৃত অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনিছিল। কিন্তু এঠাইত এখন বিশেষ নদীয়ে তেওঁলোকৰ এই অভিযানত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে। নদীখন পাৰ হ'ব নোৱাৰি থমকি ৰবলগীয়া হয় মানসকল। নদীখনৰ পাৰটোতে মানসকলে জয়ৰ শেষ সীমা কৰি উভতি যাবলগীয়া হয়। মানসকল এই নদীৰ পাৰ পৰ্যন্ত আহিছিল বাবেই সেই অঞ্চলেৰে প্ৰবাহিত নদীখনৰ নাম মানস (মান+আহ) হৈছিল বুলি কিছুমানে বিশ্বাস কৰে।

আন এচামৰ মতে নিজৰ সুতীব্ৰ তৰ্ংগায়িত জলৰাশিৰে মানসকলৰ অগ্ৰগতিত এই নদীখনে বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছিল বাবেই ইয়াৰ নাম মানস হ'ল (মানা অৰ্থাৎ বাধা দিয়া কাৰ্য)।

একেদৰেই মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ মঠনগুৰিত ভগৱান শিৱৰ মঠ এটা থকা বাবে ঠাইখনৰ নাম 'মঠৰগুৰি' হয়। হিমালয় পৰ্বতৰ কৈলাশত মহাদেৱৰ বাসস্থান আৰু তাৰ পৰা কিছু নিলগত তেওঁৰ জীয়ৰী মনসাৰ বাসস্থান। এই মঠনগুৰিত দেৱী মনসাৰো এটি মঠ আছিল। তাত ভক্তগণে তেওঁক আগবঢ়োৱা পূজাত সন্তুষ্ট হৈ উৎফুল্ল মনেৰে সেই ঠাইত বিচৰণ কৰিছিল আৰু হিমালয়ৰ নামনিৰে বৈ অহা নিৰ্মল জলধাৰাত স্নান কৰি তৃপ্ত হৈছিল। দেৱী মনসাৰ বিচৰণভূমিৰ জলধাৰা তেওঁৰ নামেৰেই মানাস বা মানস নামেৰে জনাজাত হোৱা বুলি জলশ্ৰুতিও বিদ্যমান।

আন এটা কাহিনী অনুযায়ী কোঁচ ৰাজ্যৰ সিংহাসনচ্যুত ৰজা নৰসিংহই ৰজা নৰনাৰায়ণৰ ভয়ত নিজে স্থাপন কৰা আইখিৰি নদীৰ পাৰৰ গাঁৱৰ পৰা নেপাললৈ পলায় যায়। কিন্তু তেওঁৰ কন্যা মানসীয়ে পিতৃক অনুকৰণ নকৰি ভূটানৰ পাদদেশত আশ্ৰয় লয় আৰু মন্দিৰ সাজি শিৱৰ আৰাধনাত ব্ৰতী হয়। সেই মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ ঐতিহ্যৰ আকৰ্ষণ হিচাপে এতিয়াও আছে। তেওঁৰ নামেৰে ঠাইখনৰ নাম মানাস, পিছলৈ মানস হোৱা বুলিও মানুহে ধাৰনা কৰে।

== মানস নদীৰ বিস্তৃত অঞ্চল ==
[[File:River Manash মানাহ ১৮.jpg|thumb|ভূটান পাহাৰৰ পাদদেশত মানস নদী]]
[[মহাভাৰত]]ৰ ভীষ্ম পৰ্বত কবি [[ৰামসৰস্বতী]]য়ে বৰ্ণনা কৰিছে এইদৰে-

&lt;poem&gt;বৃহৎ নগৰ তান্দ্ৰ কাৰণ যে স্থান। 
সত্যভুমে যত্নে তাক কৰিছা নিৰ্মাণ॥
তাহাৰ নিকতে বহে সুন্দৰ মানস। 
যাত হন্তে তৰ্পণে দুখৰ হোৱে নাশ॥&lt;/poem&gt;

কবিগৰাকীৰ জন্মৰ সময়ত হাউলীৰ মাজেৰে বোৱা বৰনগৰস্থ মানস প্ৰবল জীৱন্ত নদী আছিল। বৰ্তমান সেই অঞ্চলৰ উদ্দাম গতিৰ বেঁকী নদী নাছিল। ১৮৯৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভূমিকম্পৰ পিছতহে বেঁকীয়ে প্ৰবলতা লাভ কৰে আৰু প্ৰাচীন বৰনগৰ ৰাজ্যখন দুটা অঞ্চলত বিভক্ত হয়-হাউলী আৰু নতুন বৰনগৰ হিচাপে এই বৰনগৰেই বৰ্তমানৰ বিস্তৃত [[সৰভোগ]]। 

এই মানস নৈখন বৰ্তমান [[বৰপেটা জিলা]]ৰ সীমা হিচাপেও নিৰ্দ্ধাৰিত হয়। [[ভূটান]]ৰ পৰা নামি অহা খৰস্ৰোতা বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ নৈখনৰ দৈৰ্ঘ্য সৰ্বমুঠ ৩৭৬ কিলোমিটাৰ অৰ্থাৎ ২৩৪ মাইল। ভূটানৰ বোৱতী অংশ ২৭২ কিলোমিটাৰ আৰু অসমৰ বোৱতী অংশ ১০৪ কিলোমিটাৰ। নৈখন আগৰ বগৰীবাৰী পৰগণাৰ মাজেৰে বৈ গৈ [[যোগীঘোপা]]ৰ ওচৰত বিশাল ব্ৰহ্মপুত্ৰত লগ লাগিছে। মানস নদী বাৰমহীয়া। হিমালয় অঞ্চলৰ উল্লেখযোগ্য নদী ব্ৰহ্মপুত্ৰক কেতিয়াও শুকাই নোযোৱা পৰ্বতৰ উঁহে পানীৰ যোগান ধৰে। সেয়ে ইয়াৰ প্ৰধান উপনদী সমূহৰ অন্যতম মানস নদী খৰালি কিছু শীৰ্ণ হ'লেও ইয়াৰ পানী অবিৰতভাৱে সদায়ে বৈ আছে। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰবল সোঁতত নাও চলাচলত আহি পৰা সংকটৰ সময়ত নাওবিলাকে মানস নৈৰ বুকুত আশ্ৰয় কৰি উজাই আহি চাউলখোৱা নদীৰে হাজো আৰু সেই পথেৰে সহজতে গুৱাহাটী পাইছিল। 

ভূটান আৰু অসমৰ নদী উপত্যকাত নৈখনে ৰাজ্যৰ বিভিন্ন সুঁতি আৰু পৰ্বতীয়া জুৰিৰ লগ লাগি প্ৰবল বেগেৰে আহি অসমত সোমাই পৰিছে। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান তথা মঠনগুৰিৰ মাজেৰে বৈ আহি অবিভক্ত কামৰূপ জিলা আৰু গোৱালপাৰা জিলাৰ সীমা নিৰ্দ্ধাৰণ কৰি আহি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ লগ লাগিছে। সাম্প্ৰ্তিক কালত এই নদীখনে বেঁকী আৰু চাউলখোৱা নদীৰ লগ-লাগি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পাৰৰ বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ হাদিৰাচকী আৰু বৰ্তমানৰা বাঘবৰ পাহাৰৰ পশ্চিমাঞ্চলৰ লুইতত পৰিছে। ১৭৯৩ চনৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰজা গৌৰীনাথ সিংহ আৰু কেপ্তেইন ৱেলছৰ মাজত আমদানি-ৰপ্তানি সামগ্ৰীৰ শুল্ক আদায়ৰ বাবে এখন চুক্তি সম্পাদিত হৈ হাদিৰাত চকী স্থাপিত হৈছিল (১৮১ পৃ: বৰপেটাৰ বুৰঞ্জী)। সম্প্ৰতি জিলা বিভক্ত হোৱাৰ পিছত উত্তৰ অসমৰ বিটিএ ডিৰ [[চিৰাং জিলা]]ৰ পশ্চিম সীমা আৰু গোৱালপাৰাৰ কোকৰাঝাৰ আৰু বঙাইগাঁও জিলাৰ পূৱ সীমাৰে জিলাকেইখনৰ সীমা নিৰ্দ্ধাৰণকাৰী নদীৰুপে পৰিগণিত হৈছে। 

অবিভক্ত কামৰৰূপ আৰু গোৱালপাৰা জিলাৰ মাজৰ সীমামুৰীয়া নদীখনৰ পুৰণি নাম 'সুৱৰ্ণ মানাস'। এই নামৰ উল্লেখ বুৰঞ্জীত পোৱা যায়। ১৬৫৯ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সৈন্যৰ লগত কোঁচসকলৰ যি তয়াময়া ৰণ হৈছিল, সেই ৰণত আহোম সকলে জয় সাব্যস্ত কৰিব পৰাত কোঁচসকলে সুৱৰ্ণ মানসেৰে পলায়ন কৰিছিল। আনহাতে, কবি ৰাম সৰস্বতীৰ লেখাত পোৱা বিজয়পুৰ তথা হাউলীৰ ওচৰেদি যোৱা নদীখনৰ নাম 'মানাস'। গতিকে একেবাৰে পূৱৰ তেতিয়াৰ জীৱন্ত নদীখন এতিয়া মৰামানস নামে খ্যাত হৈ পৰিছে। ঊনৈশ শতিকাৰ শেষভাগত ১৮৯৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভূঁইকঁপৰ পিছত মানহৰ গতিপথৰ পৰিৱৰ্তন হয়। তেতিয়া এটা সৰু জুৰিৰ নিচিনা ক্ষীণ অৱয়ৱৰ মানস নদীৰ এটি সুঁতি বৰজান বৰ বেঁকা-বেঁকীকৈ বৈ অহাত ইয়াৰ নাম বেঁকী হয়। বেঁকী নদী মানসৰ পৰা ফাটি আহি মানসৰ পানীৰে পুষ্ট হৈ চাউলখোৱা নদীৰে মিলিত হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰত পৰিছেগৈ। বৰ ভুঁইকঁপৰ আগলৈকে এই মানস নদী কোবাল আৰু প্ৰবল সোঁতৰ আছিল। নদীখনেৰে ভূটান পাহাৰৰ ফালৰ পৰা বহু কাঠ ভাঁহি আহিছিল। মানুহে সেই কাঠ বগাই নদীখন পাৰ হ'ব পাৰিছিল। 

মানস নদী উপত্যকাত বহুতো পৰ্বতীয়া সুঁতি আৰু প্ৰাকৃতিক জুৰি লগ হৈ নদীখনক শক্তিশালী কৰি তুলিছে- যাৰ পাৰে পাৰে পৰ্বতৰ পাদদেশত ডাঠ পৰ্নপাতী অৰণ্য গঢ় লৈ উঠিছে। জলবায়ুৰ সঘন পৰিৱৰ্তনে দক্ষিণৰ গৰম আৰু আদ্ৰাৱস্থা সৃষ্টি কৰি উত্তৰাঞ্চল ঠাণ্ডা আৰু শুষ্ক অৱস্থালৈ ধাৱমান হৈছে। ইয়াৰ ফলত মৌচুমী বায়ু প্ৰবল হৈ গ্ৰীষ্মকালত বৰষুণ মাত্ৰাধিক আৰু শীতকালত বৰষুণৰ অভাৱত শুকান বতৰ সৃষ্টি হয়। সেই অনুপাতে গ্ৰীষ্ম আৰু শীতত বোৱতী পানীৰ মাত্ৰাও ২০ গুণ পৰ্যন্ত কম-বেছি হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। মানসে প্ৰায় ৭৬৪১ কিউবিক মিটাৰ পানী ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বোৱাই নিয়ে- যি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সৰ্বমুঠ বোৱতী পানীৰ প্ৰায় ৫.৪৮% যোগান ধৰে। সভ্যতা আৰু সংস্কৃতি গঢ় লোৱা মানসৰ দুয়োকাষৰ ভূমি সেয়েহে এক বিশাল কৃষিভূমিলৈ পৰিৱৰ্তন হৈছে। 

== তথ্যসূত্ৰ ==
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নদী]]
[[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপনৈ]]</text>
      <sha1>3w7uhlxjd2f9kbkrrq6wt9jjatyd9ru</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649510</id>
      <parentid>649508</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T04:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Msasag</username>
        <id>12221</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ অসমীয়া বানান</comment>
      <origin>649510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16956" sha1="blongsdjevqdax7pfq7t7gw55qnpnae" xml:space="preserve">{{Infobox river
 | name              = মানাহ নৈ
 | image_name             = Manas River.jpg
 | image_size        = 260px
 | caption= [[অসম]]-[[ভূটান]] সীমান্তত মানাহ নৈ
 | image_map= Manasrivermap.png
 | map_size= 260px
 | map_caption       = মানাহ নৈৰ অৱবাহিকা
 | basin_countries= [[ভাৰত]], [[ভূটান]], [[চীন]]
 | length            = {{convert|376|km|mi}}
 | river_system      =[[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]]
}}
'''মানাহ নৈ''' (ইংৰাজী : Manas River) ভাৰতৰ পূৱ প্ৰান্তৰ ৰাজ্য অসমৰ এখন উল্লেখযোগ্য নদী।&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://grokipedia.com/page/Manas_River | title=Manas River | accessdate=23 June 2026}}&lt;/ref&gt; যোগিনীতন্ত্ৰমতে প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যক যি চাৰিটা পীঠত ভাগ কৰা হৈছিল তাৰে ৰত্নপীঠ আৰু কামপীঠৰ মধ্যৱৰ্তী সীমা আছিল মানাস (মানস)। মানাহ নৈ দক্ষিণ ভুটান আৰু ভাৰতৰ সীমামুৰীয়া অঞ্চলৰ এটা জলপ্ৰবাহ। মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ সৰু বৰ ১০৪ খন উপ-নদীৰ মানস এখন প্ৰধান উপ-নদী। ভূটান ৰাষ্ট্ৰৰ জনসাধাৰণে এই দেশৰ পাহাৰৰ মাজেৰে বৈ অহা নৈখনক 'ডাং মে চু' নামেৰে অভিহিত কৰে। নদীখন তললৈ নামি আহি থাকোঁতে ভূটানৰ পাংৱান জিলাত 'মাং দে চ্যু' নামৰ নদী এখনৰ লগ হৈ ভাৰতত সোমায়। ভাৰতত 'মানাস' তিনিটা ভাগত বিভক্ত হৈ মানহ, বেঁকী আৰু হাকোৱা নাম লৈ প্ৰথমে পূৱমুৱা হৈ মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মাজলৈ গতি কৰে।&lt;ref name=&quot;Manas Wildlife Sanctuary&quot;&gt;{{cite web | url=https://whc.unesco.org/en/list/338/ | accessdate=23 June 2026}}&lt;/ref&gt; তাৰ পিছত বিভিন্ন ঠাইৰ মাজেৰে দিশ সলাই দক্ষিণ দিশে ধাৱমান হয়। হাকোৱা নৈখন কিছুদূৰ নামি আহি পুনৰ মানস নৈত লগ লাগে। তেনেদৰে মানাহ নৈৰ পৰা এটি সুঁতি নল-খাগৰিৰ মাজেৰে একা-বেঁকাকৈ বৈ আহি বেঁকী নৈত পৰে- যিটো সুঁতি জনসাধাৰণৰ মাজত নলযোৰা নামে পৰিচিত।

== মানস নামৰ উৎপত্তিৰ কাহিনী ==
'মানস' নামটোৰ উৎপত্তিৰ বিভিন্ন কাহিনী প্ৰচলিত আছে। মানসকলে অসম আক্ৰমণ কৰি বাধাহীন ভাৱে পূৱৰ পৰা পশ্চিমলৈ এটা বিস্তৃত অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনিছিল। কিন্তু এঠাইত এখন বিশেষ নদীয়ে তেওঁলোকৰ এই অভিযানত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে। নদীখন পাৰ হ'ব নোৱাৰি থমকি ৰবলগীয়া হয় মানসকল। নদীখনৰ পাৰটোতে মানসকলে জয়ৰ শেষ সীমা কৰি উভতি যাবলগীয়া হয়। মানসকল এই নদীৰ পাৰ পৰ্যন্ত আহিছিল বাবেই সেই অঞ্চলেৰে প্ৰবাহিত নদীখনৰ নাম মানস (মান+আহ) হৈছিল বুলি কিছুমানে বিশ্বাস কৰে।

আন এচামৰ মতে নিজৰ সুতীব্ৰ তৰ্ংগায়িত জলৰাশিৰে মানসকলৰ অগ্ৰগতিত এই নদীখনে বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছিল বাবেই ইয়াৰ নাম মানস হ'ল (মানা অৰ্থাৎ বাধা দিয়া কাৰ্য)।

একেদৰেই মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ মঠনগুৰিত ভগৱান শিৱৰ মঠ এটা থকা বাবে ঠাইখনৰ নাম 'মঠৰগুৰি' হয়। হিমালয় পৰ্বতৰ কৈলাশত মহাদেৱৰ বাসস্থান আৰু তাৰ পৰা কিছু নিলগত তেওঁৰ জীয়ৰী মনসাৰ বাসস্থান। এই মঠনগুৰিত দেৱী মনসাৰো এটি মঠ আছিল। তাত ভক্তগণে তেওঁক আগবঢ়োৱা পূজাত সন্তুষ্ট হৈ উৎফুল্ল মনেৰে সেই ঠাইত বিচৰণ কৰিছিল আৰু হিমালয়ৰ নামনিৰে বৈ অহা নিৰ্মল জলধাৰাত স্নান কৰি তৃপ্ত হৈছিল। দেৱী মনসাৰ বিচৰণভূমিৰ জলধাৰা তেওঁৰ নামেৰেই মানাস বা মানস নামেৰে জনাজাত হোৱা বুলি জলশ্ৰুতিও বিদ্যমান।

আন এটা কাহিনী অনুযায়ী কোঁচ ৰাজ্যৰ সিংহাসনচ্যুত ৰজা নৰসিংহই ৰজা নৰনাৰায়ণৰ ভয়ত নিজে স্থাপন কৰা আইখিৰি নদীৰ পাৰৰ গাঁৱৰ পৰা নেপাললৈ পলায় যায়। কিন্তু তেওঁৰ কন্যা মানসীয়ে পিতৃক অনুকৰণ নকৰি ভূটানৰ পাদদেশত আশ্ৰয় লয় আৰু মন্দিৰ সাজি শিৱৰ আৰাধনাত ব্ৰতী হয়। সেই মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ ঐতিহ্যৰ আকৰ্ষণ হিচাপে এতিয়াও আছে। তেওঁৰ নামেৰে ঠাইখনৰ নাম মানাস, পিছলৈ মানস হোৱা বুলিও মানুহে ধাৰনা কৰে।

== মানস নদীৰ বিস্তৃত অঞ্চল ==
[[File:River Manash মানাহ ১৮.jpg|thumb|ভূটান পাহাৰৰ পাদদেশত মানস নদী]]
[[মহাভাৰত]]ৰ ভীষ্ম পৰ্বত কবি [[ৰামসৰস্বতী]]য়ে বৰ্ণনা কৰিছে এইদৰে-

&lt;poem&gt;বৃহৎ নগৰ তান্দ্ৰ কাৰণ যে স্থান। 
সত্যভুমে যত্নে তাক কৰিছা নিৰ্মাণ॥
তাহাৰ নিকতে বহে সুন্দৰ মানস। 
যাত হন্তে তৰ্পণে দুখৰ হোৱে নাশ॥&lt;/poem&gt;

কবিগৰাকীৰ জন্মৰ সময়ত হাউলীৰ মাজেৰে বোৱা বৰনগৰস্থ মানস প্ৰবল জীৱন্ত নদী আছিল। বৰ্তমান সেই অঞ্চলৰ উদ্দাম গতিৰ বেঁকী নদী নাছিল। ১৮৯৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভূমিকম্পৰ পিছতহে বেঁকীয়ে প্ৰবলতা লাভ কৰে আৰু প্ৰাচীন বৰনগৰ ৰাজ্যখন দুটা অঞ্চলত বিভক্ত হয়-হাউলী আৰু নতুন বৰনগৰ হিচাপে এই বৰনগৰেই বৰ্তমানৰ বিস্তৃত [[সৰভোগ]]। 

এই মানস নৈখন বৰ্তমান [[বৰপেটা জিলা]]ৰ সীমা হিচাপেও নিৰ্দ্ধাৰিত হয়। [[ভূটান]]ৰ পৰা নামি অহা খৰস্ৰোতা বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ নৈখনৰ দৈৰ্ঘ্য সৰ্বমুঠ ৩৭৬ কিলোমিটাৰ অৰ্থাৎ ২৩৪ মাইল। ভূটানৰ বোৱতী অংশ ২৭২ কিলোমিটাৰ আৰু অসমৰ বোৱতী অংশ ১০৪ কিলোমিটাৰ। নৈখন আগৰ বগৰীবাৰী পৰগণাৰ মাজেৰে বৈ গৈ [[যোগীঘোপা]]ৰ ওচৰত বিশাল ব্ৰহ্মপুত্ৰত লগ লাগিছে। মানস নদী বাৰমহীয়া। হিমালয় অঞ্চলৰ উল্লেখযোগ্য নদী ব্ৰহ্মপুত্ৰক কেতিয়াও শুকাই নোযোৱা পৰ্বতৰ উঁহে পানীৰ যোগান ধৰে। সেয়ে ইয়াৰ প্ৰধান উপনদী সমূহৰ অন্যতম মানস নদী খৰালি কিছু শীৰ্ণ হ'লেও ইয়াৰ পানী অবিৰতভাৱে সদায়ে বৈ আছে। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰবল সোঁতত নাও চলাচলত আহি পৰা সংকটৰ সময়ত নাওবিলাকে মানস নৈৰ বুকুত আশ্ৰয় কৰি উজাই আহি চাউলখোৱা নদীৰে হাজো আৰু সেই পথেৰে সহজতে গুৱাহাটী পাইছিল। 

ভূটান আৰু অসমৰ নদী উপত্যকাত নৈখনে ৰাজ্যৰ বিভিন্ন সুঁতি আৰু পৰ্বতীয়া জুৰিৰ লগ লাগি প্ৰবল বেগেৰে আহি অসমত সোমাই পৰিছে। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান তথা মঠনগুৰিৰ মাজেৰে বৈ আহি অবিভক্ত কামৰূপ জিলা আৰু গোৱালপাৰা জিলাৰ সীমা নিৰ্দ্ধাৰণ কৰি আহি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ লগ লাগিছে। সাম্প্ৰ্তিক কালত এই নদীখনে বেঁকী আৰু চাউলখোৱা নদীৰ লগ-লাগি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পাৰৰ বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ হাদিৰাচকী আৰু বৰ্তমানৰা বাঘবৰ পাহাৰৰ পশ্চিমাঞ্চলৰ লুইতত পৰিছে। ১৭৯৩ চনৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰজা গৌৰীনাথ সিংহ আৰু কেপ্তেইন ৱেলছৰ মাজত আমদানি-ৰপ্তানি সামগ্ৰীৰ শুল্ক আদায়ৰ বাবে এখন চুক্তি সম্পাদিত হৈ হাদিৰাত চকী স্থাপিত হৈছিল (১৮১ পৃ: বৰপেটাৰ বুৰঞ্জী)। সম্প্ৰতি জিলা বিভক্ত হোৱাৰ পিছত উত্তৰ অসমৰ বিটিএ ডিৰ [[চিৰাং জিলা]]ৰ পশ্চিম সীমা আৰু গোৱালপাৰাৰ কোকৰাঝাৰ আৰু বঙাইগাঁও জিলাৰ পূৱ সীমাৰে জিলাকেইখনৰ সীমা নিৰ্দ্ধাৰণকাৰী নদীৰুপে পৰিগণিত হৈছে। 

অবিভক্ত কামৰৰূপ আৰু গোৱালপাৰা জিলাৰ মাজৰ সীমামুৰীয়া নদীখনৰ পুৰণি নাম 'সুৱৰ্ণ মানাস'। এই নামৰ উল্লেখ বুৰঞ্জীত পোৱা যায়। ১৬৫৯ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সৈন্যৰ লগত কোঁচসকলৰ যি তয়াময়া ৰণ হৈছিল, সেই ৰণত আহোম সকলে জয় সাব্যস্ত কৰিব পৰাত কোঁচসকলে সুৱৰ্ণ মানসেৰে পলায়ন কৰিছিল। আনহাতে, কবি ৰাম সৰস্বতীৰ লেখাত পোৱা বিজয়পুৰ তথা হাউলীৰ ওচৰেদি যোৱা নদীখনৰ নাম 'মানাস'। গতিকে একেবাৰে পূৱৰ তেতিয়াৰ জীৱন্ত নদীখন এতিয়া মৰামানস নামে খ্যাত হৈ পৰিছে। ঊনৈশ শতিকাৰ শেষভাগত ১৮৯৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভূঁইকঁপৰ পিছত মানহৰ গতিপথৰ পৰিৱৰ্তন হয়। তেতিয়া এটা সৰু জুৰিৰ নিচিনা ক্ষীণ অৱয়ৱৰ মানস নদীৰ এটি সুঁতি বৰজান বৰ বেঁকা-বেঁকীকৈ বৈ অহাত ইয়াৰ নাম বেঁকী হয়। বেঁকী নদী মানসৰ পৰা ফাটি আহি মানসৰ পানীৰে পুষ্ট হৈ চাউলখোৱা নদীৰে মিলিত হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰত পৰিছেগৈ। বৰ ভুঁইকঁপৰ আগলৈকে এই মানস নদী কোবাল আৰু প্ৰবল সোঁতৰ আছিল। নদীখনেৰে ভূটান পাহাৰৰ ফালৰ পৰা বহু কাঠ ভাঁহি আহিছিল। মানুহে সেই কাঠ বগাই নদীখন পাৰ হ'ব পাৰিছিল। 

মানস নদী উপত্যকাত বহুতো পৰ্বতীয়া সুঁতি আৰু প্ৰাকৃতিক জুৰি লগ হৈ নদীখনক শক্তিশালী কৰি তুলিছে- যাৰ পাৰে পাৰে পৰ্বতৰ পাদদেশত ডাঠ পৰ্নপাতী অৰণ্য গঢ় লৈ উঠিছে। জলবায়ুৰ সঘন পৰিৱৰ্তনে দক্ষিণৰ গৰম আৰু আদ্ৰাৱস্থা সৃষ্টি কৰি উত্তৰাঞ্চল ঠাণ্ডা আৰু শুষ্ক অৱস্থালৈ ধাৱমান হৈছে। ইয়াৰ ফলত মৌচুমী বায়ু প্ৰবল হৈ গ্ৰীষ্মকালত বৰষুণ মাত্ৰাধিক আৰু শীতকালত বৰষুণৰ অভাৱত শুকান বতৰ সৃষ্টি হয়। সেই অনুপাতে গ্ৰীষ্ম আৰু শীতত বোৱতী পানীৰ মাত্ৰাও ২০ গুণ পৰ্যন্ত কম-বেছি হোৱা পৰিলক্ষিত হয়। মানসে প্ৰায় ৭৬৪১ কিউবিক মিটাৰ পানী ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বোৱাই নিয়ে- যি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সৰ্বমুঠ বোৱতী পানীৰ প্ৰায় ৫.৪৮% যোগান ধৰে। সভ্যতা আৰু সংস্কৃতি গঢ় লোৱা মানসৰ দুয়োকাষৰ ভূমি সেয়েহে এক বিশাল কৃষিভূমিলৈ পৰিৱৰ্তন হৈছে। 

== তথ্যসূত্ৰ ==
[[শ্ৰেণী:অসমৰ নদী]]
[[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপনৈ]]</text>
      <sha1>blongsdjevqdax7pfq7t7gw55qnpnae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মানাহ নদী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56797</id>
    <redirect title="মানাহ নৈ" />
    <revision>
      <id>649511</id>
      <parentid>214150</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T04:27:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[মানাহ নৈ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="7ugr9leqs0y0qconhs529t15fhesbhv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[মানাহ নৈ]]</text>
      <sha1>7ugr9leqs0y0qconhs529t15fhesbhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আৰুচি নাশিক</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57283</id>
    <redirect title="আৰুচি নিশাংক" />
    <revision>
      <id>649576</id>
      <parentid>635389</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[আৰুচি নিশাংক]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="g3hbxj861o941qfe6zn6lhse16dvabp" xml:space="preserve">#REDIRECT [[আৰুচি নিশাংক]]</text>
      <sha1>g3hbxj861o941qfe6zn6lhse16dvabp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>তামুলপুৰ মহকুমা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58635</id>
    <redirect title="তামুলপুৰ জিলা" />
    <revision>
      <id>649624</id>
      <parentid>399998</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:28:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[তামুলপুৰ জিলা]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="fow3tzohy74u22htjp3czwv63f9cnhq" xml:space="preserve">#REDIRECT [[তামুলপুৰ জিলা]]</text>
      <sha1>fow3tzohy74u22htjp3czwv63f9cnhq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ভোগদৈ নদী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59082</id>
    <revision>
      <id>649629</id>
      <parentid>606456</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4706" sha1="exget190nypihkgo5b19zbgyld9hvyz" xml:space="preserve">{{Geobox
| River
|name = ভোগদৈ নদী
|category_hide= 1
|native_name =
|other_name =
|other_name1 =
|image =
|image_size =
|image_caption =
|etymology =
|country = {{flag|ভাৰত}}
|country1 =
|state =
|state1 =
|region =
|region1 =
|district = [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]]
|district1 =
|city =
|city1 =
|landmark =
|landmark1 =
|landmark 2 =
|length =
|watershed =
|discharge_location =
|discharge =
|discharge_max =
|discharge_min =
|discharge1_location =
|discharge1 =
|source_name = নগা পাহাৰ
|source_location =
|source_district =
|source_region =
|source_state =
|source_country =
|source_lat_d =
|source_lat_m =
|source_lat_s =
|source_lat_NS =
|source_long_d =
|source_long_m =
|source_long_s =
|source_long_EW =
|source_elevation =
|source_length =
|mouth_name = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]]
|mouth_location =
|mouth_district =
|mouth_region =
|mouth_state =
|mouth_country =
|mouth_lat_d =
|mouth_lat_m =
|mouth_lat_s =
|mouth_lat_NS =
|mouth_long_d =
|mouth_long_m =
|mouth_long_s =
|mouth_long_EW =
|mouth_elevation =
|tributary_left =
|tributary_left1 =
|tributary_right =
|tributary_right1 =
|free_name =
|free_value =
|map =
|map_size =
|map_caption =
}}
'''ভোগদৈ নদী''' ({{lang-en|Bhogdoi River}}) [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]]ৰ এখন দক্ষিণ বাহিনী উপনদী। নগা পাহাৰৰ পৰা উৎপত্তি হৈ ই [[যোৰহাট]] চহৰৰ মাজেদি প্ৰবাহিত হৈছে আৰু অন্য এখন নদীৰ সৈতে মিলিত হৈ নদীখনৰ নাম গেলাবিল হৈ যায় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰত লগ লাগে। পূৰ্বতে ভোগদৈ নদী খনৰ নাম আছিল '''দিচৈ'''।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/meet-bhogdoi-river-of-jorhat-s-ancestors/cid/1527624|title=Meet Bhogdoi, river of Jorhat's ancestors|last=|first=|date=28 November 2015|work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph India]] online|access-date=25 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/5500/13/13_chapter%208.pdf|title=A CASE STUDY OF BHOGDOI RIVER BASIN|last=|first=|date=|website=[[Shodhganga|Shodhganga : a reservoir of Indian theses]]|archive-url=|archive-date=|access-date=25 January 2019}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ পুৰণা সুঁতিটো বৰ্তমান মৰিদিচৈ নামেৰে জনাজাত। মৰিদিচৈ সুঁতিটো বৰ্তমান যোৰহাট জিলাৰ উত্তৰ-পশ্চিম দিশ হৈ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰগাঁৱৰ উত্তৰ দিশৰ বাঁহগুৰি, টায়ুং, দানিচাপৰি মিচিং, গঁড়মৰা, [[লেঙেৰা চাপৰি]], [[চাৰহ মিচিং (English: Charoh Mising)]], চুমনীয়া, ওপৰ টেমেৰা (দেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ শ্বহীদ কমলা মিৰিৰ জন্মস্থান)হৈ বোকাখাট মহকুমাৰ ৰঙাগড়া নামে ঠাইত গেলাবিলৰ লগত মিলিত হৈছে। এই [[মৰিদিচৈ]] সুঁতিটোৱে অতীতৰ [[দিচৈ নদী]]ৰ অস্তিত্ব আজিও বহন কৰি আছে। যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা ভোগদৈ নদীখন যথেষ্ট প্ৰদূষিত হৈ পৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ijirset.com/upload/2017/august/53_13_Paper%20ID_IJ60808089_Final%20Manuscript_Sujayita.pdf|title=The Poisoned Waters: A Critical Study of River Pollution in the Middle Bhogdoi Basin|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|access-date=25 January 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiageomorph.org/uploads/pdf/JoIG-v1-(2012)-p083-090_Nath--Bora---Depositional-activities-of-Lower-Bhogdoi-river.pdf|title=Depositional activities of Lower Bhogdoi river|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|access-date=25 January 2019}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist}}
{{অসমৰ নদীসমূহ}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ নদী]]
[[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলা]]
[[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]]
[[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপনৈ]]</text>
      <sha1>exget190nypihkgo5b19zbgyld9hvyz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পাবুনি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60316</id>
    <redirect title="কোচ জনগোষ্ঠী" />
    <revision>
      <id>649685</id>
      <parentid>277568</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[কোচসকলৰ বসন্তোৎসৱ পাবুনি]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="9gq6u3olw5zqknlvpzy5biyxw5e1b58" xml:space="preserve">#REDIRECT [[কোচসকলৰ বসন্তোৎসৱ পাবুনি]]</text>
      <sha1>9gq6u3olw5zqknlvpzy5biyxw5e1b58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649686</id>
      <parentid>649685</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:44:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="i2b1str04j9i48txr50ih85zievgx1f" xml:space="preserve">#REDIRECT [[কোচ জনগোষ্ঠী]]</text>
      <sha1>i2b1str04j9i48txr50ih85zievgx1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে</title>
    <ns>3</ns>
    <id>62646</id>
    <revision>
      <id>649575</id>
      <parentid>641774</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:38:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>649575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53497" sha1="dt2sjwrzownivj2t7y4nxkqdz5z6yog" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo-v2-as.svg|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে'চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://www.facebook.com/aswikipedia/ {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া- Assamese Wikipedia''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল'ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;center&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/center&gt;
| small = / yes
| smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} &lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:WikitanvirBot]] on behalf of the community. See [[Special:PermaLink/178496]] for details. --&gt;

== শ্ৰেণীকৰণ ==

নমস্কাৰ, গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে বাইদেও। I have observed that you are trying to add categories (শ্ৰেণী) to the articles you have created and in some cases unknowingly adding the wrong category. To get an idea of how categorization works in Wikipedia you can read this guideline ([[:en:Wikipedia:Categorization]]) on English Wikipedia. Also I would suggest that you observe how other similar articles are categorized on Assamese Wikipedia. Doing so you will be able get an idea how categorization works. Also it is absolutely fine to '''not add''' any category to an articles. If other editors find any suitable category they may add it later. Hope this will help. If you need any more help, please feel free to ping me. --[[User:SlowPhoton|SlowPhoton]] ([[User talk:SlowPhoton|talk]]) 15:06, 11 March 2021 (ইউ.টি.চি.)

== প্ৰতিভাবান ন-সম্পাদকৰ পদক ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
| rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |{{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[]]|[[File:New editor delivery.png|200px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''প্ৰতিভাবান ন-সম্পাদকৰ পদক'''&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;'''&lt;span style=&quot;font-family:Garamond; font-size:20pt; color:blue&quot;&gt;সঠিক পথত এজন নতুন সম্পাদক&lt;/span&gt;'''
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; |অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত এজন নৱাগত লেখকৰূপে আগবঢ়োৱা অমূল্য বৰঙণিৰ বাবে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, একেই উৎসাহেৰে আপুনি ভৱিষ্যতেও ৱিকিপিডিয়ালৈ বৰঙণি আগবঢ়াই থাকিব।[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 17:59, 31 March 2021 (ইউ.টি.চি.)
|}

== ২০২১ চনৰ ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন নিৰ্বাচনৰ বাবে মনোনয়ন আহ্বান ==

প্ৰিয় {{safesubst&lt;noinclude/&gt;:BASEPAGENAME}},

[[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/as|২০২১ চনৰ বোৰ্ড অফ ট্ৰাষ্টীজৰ নিৰ্বাচন]] ৪ আগষ্টৰ পৰা ১৭ আগষ্টলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব। খালি হোৱা আসনসমূহ পূৰণ কৰিবলৈ ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ পৰা প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰয়োজন। 

[[:m:Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees|ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন ব'ৰ্ড অৱ ট্ৰাষ্টী]]য়ে ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ কাৰ্যকলাপৰ তত্ত্বাৱধান কৰে। ভোটৰ মাধ্যমেৰে ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ পৰা নিৰ্বাচিত ট্ৰাষ্টী আৰু নিযুক্ত ট্ৰাষ্টীসকলক লৈ ট্ৰাষ্টী বোৰ্ড গঠন কৰা হয়। ট্ৰাষ্টীসকলৰ কাৰ্যকাল তিনি বছৰ। বিভিন্ন ৱিকি-সম্প্ৰদায়ে কমিউনিটি ট্ৰাষ্টীসকলক ভোট দিয়াৰ সুযোগ লাভ কৰিব। ইতিমধ্যে ৯ জুন ২০২১ তাৰিখৰ পৰা প্ৰাৰ্থীসকলৰ মনোনয়ন-পত্ৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছে আৰু ই ২৯ জুন ২০২১ তাৰিখে সমাপ্ত হ’ব। 

প্ৰাৰ্থীসকলৰ যোগ্যতা সম্পৰ্কে জানিবলৈ [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Candidate Requirements/as|এই পৃষ্ঠাটো]] চাওক। সকলো প্ৰকল্প আৰু ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ যোগ্য প্ৰাৰ্থীসকলক স্বাগতম জনোৱা হৈছে। যদি আপুনি এজন ভাল ট্ৰাষ্টী হ'ব পৰা কাৰোবাক জানে, তেওঁলোকক নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ'বলৈ উৎসাহিত কৰক। মনোনয়ন দাখিল কৰাৰ লিংক [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Apply to be a Candidate|'''ইয়াতে''']] পাব। 

[[:m:Wikimedia Foundation elections committee|নিৰ্বাচন কমিটিৰ হৈ,]]
&lt;br&gt;[[user:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] 16:08, 12 June 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Babulbaishya@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Babulbaishya/list_1&amp;oldid=21582060 --&gt;

== 2021 Wikimedia Foundation Board elections: Eligibility requirements for voters ==

Greetings,

The eligibility requirements for voters to participate in the 2021 Board of Trustees elections have been published. You can check the requirements on [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021#Eligibility_requirements_for_voters|this page]].

You can also verify your eligibility using the [https://meta.toolforge.org/accounteligibility/56 AccountEligiblity tool].

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 16:27, 30 June 2021 (ইউ.টি.চি.)

&lt;small&gt;''Note: You are receiving this message as part of outreach efforts to create awareness among the voters.''&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21669859 --&gt;

== দক্ষিণ এছীয় সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে প্ৰাৰ্থীসকলৰ মুখামুখি অনুষ্ঠান ==

&lt;div style=&quot;border:4px blue ridge; background:#fcf8de; padding:8px; &gt;

প্ৰিয় সতীৰ্থ,&lt;br&gt;
আপুনি নিশ্চয় জ্ঞাত যে [[ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেশ্যন]]ৰ প্ৰশাসন পৰিচালনা কৰা [[:m: Wikimedia Foundation Board of Trustees|বোৰ্ড অফ ট্ৰাষ্ট্ৰীজ]]ৰ ৪খন আসনৰ বাবে নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। অহা ৪ আগষ্টৰ পৰা ১৭ আগষ্টলৈ উক্ত আসন কেইখনৰ বাবে ভোটদান অনুষ্ঠিত হ’ব। বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰা নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা মুঠ ২০জন প্ৰাৰ্থীয়ে ৩১ জুলাই ২০২১ তাৰিখ, শনিবাৰে ভাৰতীয় সময় আবেলি ৪.০০ বজাৰ পৰা ৬.৩০ বজালৈ (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মান সময় ১০.৩০ বজাৰ পৰা ১৩.০০ বজালৈ) [[:en: South Asia|দক্ষিণ এছীয়]] আৰু [[:m: ESEAP Hub|ই.এচ.ই.এ.পি.]] সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে মুখামুখি হ’ব। এই অনুষ্ঠানত আপুনিও অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰাৰ্থীসকলৰ প্ৰতি কিবা প্ৰশ্ন থাকিলে সুধিব পাৰে। 

মুখামুখি অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform '''এই প্ৰপত্ৰখন'''] পূৰাওক। বিশদ বিবৰণৰ বাবে [[:m: Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|মেটাৰ '''এই পৃষ্ঠাটো''']] চাওক। 
 
&lt;br&gt;[[:m:Wikimedia Foundation elections committee|নিৰ্বাচন কমিটিৰ হৈ,]]
&lt;br&gt;[[user:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] 16:40, 29 July 2021 (UTC)
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''টোকা: ভোটাৰসকলৰ মাজত সজাগতা সৃষ্টি কৰিবলৈ কৰা প্ৰচেষ্টাৰ অংশ হিচাপে আপুনি এই বাৰ্তাটো লাভ কৰিছে। ''&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Babulbaishya@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Babulbaishya/list&amp;oldid=21805624 --&gt;

== ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন নিৰ্বাচনৰ ভোটদান আৰম্ভ হৈছে ==

&lt;div style=&quot;border:4px red ridge; background:##fcf8de; padding:8px; &gt;
প্ৰিয় {{safesubst&lt;noinclude/&gt;:BASEPAGENAME}},&lt;br&gt;আপোনাক জনাবলৈ পাই সুখী হৈছো যে [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/as|২০২১ চনৰ ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন বোৰ্ড অফ ট্ৰাষ্টীজ নিৰ্বাচন]]ত ভোটদান কৰিবলৈ আপুনি যোগ্যতা অৰ্জন কৰিছে। ইতিমধ্যে ১৮ আগষ্টৰ ০০:০০ বজাৰ (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মান সময়) পৰা নিৰ্বাচন আৰম্ভ হৈছে আৰু ই ৩১ আগষ্টৰ ২৩:৫৯ বজালৈ (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মান সময়) চলিব। ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ ভোটেৰে এই বছৰ চাৰিখন আসনৰ বাছনি হ'ব। আশা কৰো, আপোনাৰ ভোটাধিকাৰ সাবস্ত্য কৰিব আৰু অধিক বিবিধতা আৰু দক্ষতাসম্পন্ন এখন [[:m:Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees|ট্ৰাষ্টী বোৰ্ড]] গঠন কৰাত বিশেষ ভূমিকা লব। 

ভোটদানৰ তথ্য আৰু নিৰ্দেশনা [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Voting/as|ভোটদান তথ্য পৃষ্ঠা]]ত আছে। ভোটদানৰ পূৰ্বে অনুগ্ৰহ কৰি বৰ্তমানৰ বোৰ্ডে কৰা [[:m: Wikimedia Foundation elections/2021/Candidates|প্ৰাৰ্থী উপস্থাপন আৰু দক্ষতা মূল্যায়ন]]ৰ বিষয়ে পঢ়ক। যোগ্য ভোটাৰসকলে মেটা-ৱিকিৰ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:SecurePoll '''চিকিওৰ পোল''']লৈ গৈ ভোটদান কৰিব পাৰিব। ভোটদান সম্পৰ্কীয় নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ৰ জানিবলৈ বিষয়ে জানিবলৈ &quot;[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন নিৰ্বাচন ২০২১|ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচন নিৰ্বাচন ২০২১]]&quot; শীৰ্ষক পৃষ্ঠাটোও চাব পাৰে। 
&lt;br&gt;[[:m:Wikimedia Foundation elections committee|নিৰ্বাচন কমিটিৰ হৈ,]]
&lt;br&gt;[[user:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] 02:25, 18 August 2021 (ইউ.টি.চি.)
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''টোকা: ভোটাৰসকলৰ মাজত সজাগতা সৃষ্টি কৰিবলৈ কৰা প্ৰয়াসৰ অংশ হিচাপে আপুনি এই বাৰ্তাটো লাভ কৰিছে। ''&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Babulbaishya@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Babulbaishya/list_1&amp;oldid=21789444 --&gt;

== নাৰীশক্তি পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}}; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; | [[File:Women in Red Barnstar with laurels.jpg|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}&quot; | '''নাৰীশক্তি পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}&quot; | নাৰী সম্পৰ্কীয় ভালেমান ৱিকিসুলভ প্ৰবন্ধৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক চহকী কৰাৰ বাবে আপোনালৈ কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে এই পদক আগবঢ়ালোঁ। আগলৈও এনেদৰেই বৰঙণি আগবঢ়াই যাব বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে। — [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 06:07, 1 March 2022 (ইউ.টি.চি.)
|}

:ধন্যবাদ [[সদস্য:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে]] ([[সদস্য বাৰ্তা:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|বাৰ্তা]]) 21:31, 8 March 2022 (ইউ.টি.চি.)

== উদগণি বঁটা ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Special Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:SpecialBarnstar.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''উদগণি পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | দৈনন্দিন জীৱনত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত ব্যস্ত থকাৰ পিছতো সময় উলিয়াই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বাবে বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ আগ্ৰহৰ বাবে আপোনালৈ এই বিশেষ উদগণি পদক এটি আগবঢ়ালো। আশাকৰোঁ ভবিষ্যতলৈ আপুনি এগৰাকী অধিক সক্ৰিয় ৱিকিপিডিয়ান হৈ উঠিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 06:13, 31 August 2022 (ইউ.টি.চি.)
|}

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 11:24, 16 November 2022 (ইউ.টি.চি.) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 16:20, 2 December 2022 (ইউ.টি.চি.)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 --&gt;

==এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান==
{{এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান}}

== সহযোগিতা পদক ২০২৩ ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[Image:Team Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:Team Barnstar.png|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''সহযোগিতা পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
চলিত নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথনত ভালেমান গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰি সহযোগিতা আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে,  -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 23:48, 29 March 2023 (ইউ.টি.চি.)
|}
== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
বৰ্তমান ৱিকিপিডিয়াত চলি থকা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|এছিয়ান মাহ ২০২৩]] এডিটাথনত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে,  -'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|}

== Organising Feminism and Folklore ==

[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | 350px | right]]

Hello Community Organizers,

Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia.

To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners:

*First Prize: $15 USD
*Second Prize: $10 USD
*Best Jury Article: $5 USD

All this will be in '''gift voucher format only'''. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page 

The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. 

We're also providing internet and childcare support to the first 50 organizers and Jury members for who request for it. Remember, only 50 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 50 registrations, and the deadline is March 15, 2024. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnytyact-HR6DvsWwnrVeWuzMfuNH1dSjpF24m6od-f3LzZQ/viewform here]. 

Each organizer/jury who gets support will receive $30 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest.  

We also invite all organizers and jury members to join us for office hours on '''Saturday, March 2, 2024'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on  [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_2024_Office_Hour_2  meta page].

Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia!

Best regards,

Rockpeterson

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 05:56, 29 February 2024 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf2024golbal&amp;oldid=26304232 --&gt;

== বিচাৰক পদক ==

{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Fnf as 2023 logo.jpg|100px|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''বিচাৰক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; |হে ৱিকিসতীৰ্থ, বৰ্তমান ৱিকিপিডিয়াত চলি থকা [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৪|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৪]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাখনক নিয়াৰিকৈ চলাই নিয়াত বিচাৰক হিচাপে যি নিৰপেক্ষ দায়িত্ব পালন কৰিছে আৰু গঠনমূলক পৰামৰ্শৰে প্ৰতিযোগী সকলৰ উৎসাহ বৃদ্ধিত যি অৱদান আগবঢ়ালে, সেইসমূহৰ কৃতজ্ঞতা স্বৰূপে আয়োজক হিচাপে আপোনালোকলৈ এই সামান্য পদক এটি আগবঢ়ালো। -'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ
|}
== কৃতজ্ঞতা আৰু অভিনন্দন ==

{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Fnf as 2023 logo.jpg|100px|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতা আৰু অভিনন্দন'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; |

&lt;big&gt;''“এটোপ এটোপ কৰি ডাৱৰৰ পানী পৰি ভৰি গ'ল বহল সাগৰ, কণ কণ বালি চাহী ইটে সিটে লগ লাগি সাজি দিলে ধৰণী ডাঙৰ”''&lt;/big&gt;

প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, চলিত বৰ্ষৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ৩১ মাৰ্চলৈকে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ভাষাৰ লগতে [[অসমীয়া]] ভাষাইও স্থানীয়ভাৱে [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৪|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৪]] আয়োজন কৰিছিল৷ আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী হৈছোঁ যে, সম্পাদনা-মেলাখনত অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ ১৩ গৰাকী স্বেচ্ছাসেৱকে অংশগ্ৰহণ কৰি [https://fountain.toolforge.org/editathons/as-feminism-and-folklore ৫৪৬টা ভিন্ন বৈশিষ্ট্যৰ প্ৰবন্ধ] সংযোজন কৰে৷ এইসমূহ প্ৰবন্ধই ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু লোকগাথাৰ সমল বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে ইণ্টাৰনেটত অসমীয়া ভাষাৰ স্থিতিও সন্দেহাতীতভাৱে শক্তিশালী কৰিব৷ ইয়াৰ আঁৰতেই আছে আপোনালোকৰ দৰে নিষ্ঠাৱান স্বেচ্ছাসেৱকৰ নিৰৱচ্ছিন্ন অংশগ্ৰহণ আৰু সক্ৰিয় বৰঙণি৷ 

প্ৰিয় সুহৃদ, সম্পাদনা-মেলাত অংশ লৈ প্ৰতিযোগিতাখনৰ সৌষ্ঠৱ বঢ়োৱাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ আপোনাৰ প্ৰতি সদায়েই কৃতজ্ঞ হৈ ৰ'ব৷ পৰৱৰ্তী সময়তো আপোনাৰ সক্ৰিয়তা আমি আন্তৰিকতাৰে কামনা কৰিলোঁ৷ অভিনন্দন!! -'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ
|}

== ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৪ ==

প্ৰতি, ৱিকিসতীৰ্থ

ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৪ প্ৰতিযোগিতাখনিত আপোনাক অংশগ্ৰহণকাৰীৰ ৰূপত দেখি আনন্দিত হ'লোঁ। প্ৰতিযোগিতা শেষ হবলৈ মাজত মাত্ৰ দুটা দিন বাকী। আশাকৰোঁ এই দুদিনত এটা/দুটা প্ৰৱন্ধ লেখি প্ৰতিযোগিতাখনিলৈ আপোনাৰ বৰঙণি আগবঢ়াব।

[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 19:31, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN

== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে,
&lt;br /&gt;— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,&lt;br /&gt;[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]]
|} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:12, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;
== নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! ==

প্ৰিয় অৱদানকাৰী,

[https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ৰ] অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে।

📅 ইয়াৰ পিছত কি?

প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়।

📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি!

আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব!

আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ।

ধন্যবাদেৰে,
[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:20, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.)
সমন্বয়ক
'''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫'''
== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|এছিয়ান মাহ ২০২৫]] এডিটাথনত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে,  — '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|}

== Thank you for being a medical translator! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2025 Cure Translators Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2025 you [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php?camp=all&amp;user_group=all&amp;year=2025&amp;month=All joined us as a medical translator]. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public.

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider formally joining the organization for 2026]]''', there are no associated costs.
|}

Look forwards to collaborating further in the year ahead. Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:53, 14 February 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;/div&gt;

:Thank you so much. [[সদস্য:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে]] ([[সদস্য বাৰ্তা:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|বাৰ্তা]]) 13:46, 14 February 2026 (ইউ.টি.চি.)

(This message was sent to [[:সদস্য:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Translators_2025&amp;oldid=30070105 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 14:31, 18 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে অনুৰোধ==
প্ৰিয় সতীৰ্থ,

আপুনি ''চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬'' মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ মন মেলাত আনন্দিত হৈছোঁ। এই সম্পাদনা মেলাত ৰেজিষ্টাৰ কৰাৰ পাছতে ইতিমধ্যে প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত উল্লেখিত কোনো এটা বিষয়ত প্ৰৱন্ধ সৃষ্টি কৰিব পাৰিব। আশাকৰোঁ এই মেলাৰ জৰিয়তে আপুনি আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই কেৱল অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াকে নহয়, অসমীয়া ভাষাকো শক্তিশালী কৰিব। আপোনাৰ সুবিধাৰ্থে বিষয়বস্তুৰ তালিকাখন পুনৰ যোগ কৰিলোঁ। এই লিংকত থকা কোনো এটি বিষয়ত গৈ লিখিব খোজা প্ৰৱন্ধটি অসমীয়া ভাষালৈ অনুবাদ কৰিব পাৰিব।  

বিষয়বস্তুৰ তালিকা
#https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Cultural_heritage_of_China (চীনৰ সংস্কৃতি বিষয়ক)
# https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_festivals_in_China (চীনৰ উংসৱ বিষয়ক)
#https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Chinese_cuisine ( চীনৰ খাদ্যবিষয়ক)
#https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Chinese_traditional_music (চীনৰ পৰম্পৰাগত সংগীত বিষয়ক)
#https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Dance_in_China ( চীনৰ নৃত্য বিষয়ক)
#https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Chinese_musical_instruments ( চীনৰ লোকবাদ্য বিষয়ক)
#https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Chinese_folk_art (চীনৰ লোক কলা বিষয়ক)
#https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Chinese_philosophers (চীনৰ দাৰ্শনিকসকলৰ বিষয়ক)

শুভকামনাৰে,
[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:33, 27 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকি মিট ==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত
-[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 20:24, 3 October 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nayan j Nath@aswiki using the list at https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AF_%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;oldid=641772 --&gt;
==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ
[[user:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]],[[user:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]</text>
      <sha1>dt2sjwrzownivj2t7y4nxkqdz5z6yog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>চাপচাৰ কুট</title>
    <ns>0</ns>
    <id>64828</id>
    <revision>
      <id>649622</id>
      <parentid>632578</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:25:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14324" sha1="cnl5m7vrtyzaqp1ayzut50wvmx36p9f" xml:space="preserve">{{Infobox holiday
| holiday_name = চাপচাৰ কুট
| image = Cheraw jampui.jpg
| caption = চাপচাৰ কুট উৎসৱত [[চেৰাউ নৃত্য]]
| observedby = [[মিজো জনগোষ্ঠী]]
| longtype = কৃষিভিত্তিক লোকউৎসৱ
| type = সাংস্কৃতিক উৎসৱ
| significance = বসন্ত উৎসৱ
| date = ফেব্ৰুৱাৰীৰ শেষভাগ বা মাৰ্চ মাহৰ আৰম্ভণি
}}

'''চাপচাৰ কুট''' ({{lang-en|Chapchar Kut}}) হৈছে [[মিজোৰাম]]ৰ [[মিজো জনগোষ্ঠী]]ৰ লোকসকলৰ এক প্ৰধান কৃষিভিত্তিক বসন্তকালীন উৎসৱ।&lt;ref name=&quot;Barthakur2003&quot;&gt;{{cite book |last=Barthakur |first=Dilip Ranjan |title=The Music and Musical Instruments of North Eastern India |year=2003 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-881-5 |page=55}}&lt;/ref&gt; [[ঝুম খেতি]]ৰ বাবে হাবি-জংঘল কাটি পৰিষ্কাৰ কৰাৰ পিছত গছ-গছনি আৰু বাঁহ শুকাবলৈ দিয়া সময়ছোৱাত এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। সাধাৰণতে ফেব্ৰুৱাৰীৰ শেষভাগত বা মাৰ্চ মাহৰ আৰম্ভণিতে ইয়াক উদযাপন কৰা হয়। এই উৎসৱত নৃত্য-গীত, খেল-ধেমালি, ভোজ-ভাত আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়। [[চেৰাউ নৃত্য]] এই উৎসৱৰ অন্যতম আকৰ্ষণ। অসমৰ [[ৰঙালী বিহু]]ৰ সৈতে ইয়াৰ বসন্তকালীন আনন্দ-উল্লাসৰ যথেষ্ট সাদৃশ্য দেখা যায়।

মিজোসকলৰ তিনিটা প্ৰধান পৰম্পৰাগত উৎসৱ হৈছে চাপচাৰ কুট, [[মিম কুট]] আৰু [[পাৱল কুট]]। এই উৎসৱকেইটাই মিজোসকলৰ কৃষিভিত্তিক জীৱনধাৰা, সামাজিক পৰম্পৰা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয় প্ৰতিফলিত কৰে।

== ইতিহাস ==
চাপচাৰ কুটৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে বিভিন্ন জনশ্ৰুতি প্ৰচলিত আছে। এটা জনশ্ৰুতি অনুসৰি, ১৪৫০ৰ পৰা ১৭০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত [[ম্যানমাৰ]]-[[মিজোৰাম]] সীমান্তৰ চুইপুই নামৰ এখন গাঁৱত এই উৎসৱৰ আৰম্ভণি হৈছিল। কোৱা হয় যে চিকাৰীসকলে চিকাৰ নাপাই খালী হাতেৰে গাঁৱলৈ উভতি অহাৰ পিছত গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলে তেওঁলোকৰ মনোৰঞ্জনৰ বাবে চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা পৰম্পৰাগত পানীয় আৰু মাংসৰ ভোজৰ আয়োজন কৰিছিল। ক্ৰমে এই উৎসৱ গাঁওখনৰ পৰা আন আন অঞ্চললৈ বিয়পি পৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Origin of the Chapchar Kut |url=http://mizoram.nic.in/about/oriofchapcharkut.htm |website=Mizoram.nic.in}}&lt;/ref&gt;

আন এক বিৱৰণ অনুসৰি, গাঁৱৰ মুখিয়ালসকলে যুৱকসকলক কৰ্মমুখী কৰিবলৈ আৰু সামাজিক ঐক্য শক্তিশালী কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ই মিজোসকলৰ এক বৃহৎ লোকউৎসৱত পৰিণত হয়।

১৯৬২ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[আইজল]]ত বৃহৎ পৰিসৰত চাপচাৰ কুট উদযাপন কৰা হৈছিল। সেই সময়ত মিজোৰামত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ প্ৰভাৱৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পৰম্পৰাগত উৎসৱটোক লৈ কিছু বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। ১৯৭৩ চনত পুনৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতি আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ সৈতে উৎসৱটো উদযাপন কৰা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত মিজো সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা সংৰক্ষণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত উৎসৱটোৱে পুনৰ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;Origin of Chapchar Kut&quot;&gt;{{cite book |last=Pachuau |first=Joy |title=The Camera as Witness |year=2015 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9781107073395 |pages=275–276}}&lt;/ref&gt;

বৰ্তমান চাপচাৰ কুট মিজোৰামৰ এক উল্লেখযোগ্য বাৰ্ষিক সাংস্কৃতিক উৎসৱ। ইয়াৰ জৰিয়তে মিজোসকলে নিজৰ পৰম্পৰা, লোকসংস্কৃতি আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতি উদযাপন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Chapchar Kut: The Festival of Bonhomie |url=https://www.northeasttoday.in/chapchar-kut-the-festival-of-bonhomie/ |website=The Northeast Today}}&lt;/ref&gt;

== বিশেষত্ব আৰু উদযাপন ==
চাপচাৰ কুটৰ সৈতে ঝুম খেতিৰ এক নিবিড় সম্পৰ্ক আছে। ঝুম খেতিৰ বাবে পাহাৰৰ ঢাল আৰু হাবি-জংঘল পৰিষ্কাৰ কৰাৰ পিছত কটা গছ-গছনি আৰু বাঁহ শুকাবলৈ দিয়া হয়। এই অপেক্ষাৰ সময়ছোৱাত কৃষকসকলৰ কিছু অৱসৰ থাকে। সেই সময়তে তেওঁলোকে নৃত্য-গীত, ভোজ আৰু বিভিন্ন আনন্দ-উৎসৱৰ মাজেৰে চাপচাৰ কুট পালন কৰে।

পৰম্পৰাগতভাৱে উৎসৱটো কেইবাদিনো ধৰি উদযাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সময়ত গাহৰি আৰু অন্যান্য স্থানীয় খাদ্যৰে ভোজৰ আয়োজন কৰা হয়। যুৱক-যুৱতী, পুৰুষ-মহিলা সকলোৱে পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক পৰিধান কৰি উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Lalthangliana |first=B. |title=Culture and Folklore of Mizoram |url=https://books.google.com/books?id=Of88DwAAQBAJ}}&lt;/ref&gt;

বৰ্তমান উৎসৱৰ সময়ত বিভিন্ন সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল—

* পৰম্পৰাগত মিজো নৃত্য আৰু গীতৰ পৰিৱেশন।
* চেৰাউ, খুলম, চেইহলাম, চাই আৰু চাৰ্লামকাই নৃত্য।
* পৰম্পৰাগত ক্ৰীড়া আৰু খেল-ধেমালি।
* কলা, শিল্প আৰু আলোকচিত্ৰৰ প্ৰদৰ্শনী।
* চাপচাৰ কুট দৌৰ আৰু অন্যান্য ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা।
* পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাকৰ প্ৰদৰ্শন।
* মিজো খাদ্যৰ বিপণী আৰু সামূহিক ভোজ।

&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mizoram Celebrates Its Biggest Festival ‘Chapchar Kut’ |url=https://www.eastmojo.com/mizoram/2020/03/06/mizoram-celebrates-its-biggest-festival-chapchar-kut/ |website=EastMojo}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mizoram: Chapchar Kut Celebration Underway |url=https://morungexpress.com/mizoram-chapchar-kut-celebration-underway |website=The Morung Express}}&lt;/ref&gt;

== নৃত্য আৰু গীত ==
চাপচাৰ কুটৰ অন্যতম প্ৰধান আকৰ্ষণ হৈছে মিজোসকলৰ পৰম্পৰাগত নৃত্য-গীত। এই উৎসৱত বিভিন্ন ধৰণৰ নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত চেৰাউ আৰু চেইহলাম বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

=== চেৰাউ নৃত্য ===
[[চেৰাউ নৃত্য]] মিজোসকলৰ এবিধ পৰম্পৰাগত বাঁহৰ নৃত্য। এই নৃত্যত কেইবাজনো পুৰুষে মাটিত সমান্তৰালকৈ বাঁহৰ খুঁটা ধৰি ছন্দোবদ্ধভাৱে খোলে আৰু বন্ধ কৰে। নৃত্যশিল্পীসকলে বাঁহৰ মাজত ভৰি দি ছন্দৰ সৈতে খোজ মিলাই নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। ঢোল আৰু অন্যান্য বাদ্যযন্ত্ৰৰ ছন্দৰ সৈতে এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। চাপচাৰ কুটৰ সময়ত ই দৰ্শকৰ বিশেষ আকৰ্ষণ লাভ কৰে।

=== চেইহলাম নৃত্য ===
চেইহলাম মিজোসকলৰ আন এবিধ পৰম্পৰাগত নৃত্য। এই নৃত্যত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে সাধাৰণতে বৰ্তুলাকাৰভাৱে থিয় হৈ গীত আৰু ঢোলৰ ছন্দত নৃত্য কৰে। এজন গায়কে গীত পৰিৱেশন কৰাৰ সময়ত নৃত্যশিল্পীসকলে বিভিন্ন ভংগীমাৰে নাচে। এই নৃত্যত হাতৰ অংগী-ভংগী আৰু শৰীৰৰ ছন্দোবদ্ধ সঞ্চালনে বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।

চাপচাৰ কুটত চেইহলামৰ উপৰি খুলম, চাই আৰু চাৰ্লামকাই আদি পৰম্পৰাগত নৃত্যও পৰিৱেশন কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mizoram Celebrates Its Biggest Festival ‘Chapchar Kut’ |url=https://www.eastmojo.com/mizoram/2020/03/06/mizoram-celebrates-its-biggest-festival-chapchar-kut/ |website=EastMojo}}&lt;/ref&gt;

== মিজোসকলৰ আন দুটা প্ৰধান উৎসৱ ==
চাপচাৰ কুটৰ উপৰি মিজোসকলৰ কৃষিভিত্তিক জীৱন আৰু পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত আন দুটা উল্লেখযোগ্য উৎসৱ হৈছে—

* '''[[মিম কুট]]''' : সাধাৰণতে আগষ্ট-ছেপ্টেম্বৰ মাহত উদযাপন কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে এই উৎসৱত পূৰ্বপুৰুষসকলক স্মৰণ কৰাৰ লগতে তেওঁলোকৰ আত্মাৰ মংগল কামনা কৰা হয়।
* '''[[পাৱল কুট]]''' : শস্য চপোৱাৰ পিছত সাধাৰণতে ডিচেম্বৰ-জানুৱাৰী মাহত উদযাপন কৰা হয়। ই শস্য চপোৱাৰ আনন্দ আৰু প্ৰাচুৰ্যৰ উৎসৱ।

এই তিনিওটা উৎসৱে মিজোসকলৰ কৃষিজীৱন, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু সামাজিক পৰম্পৰাৰ বিভিন্ন দিশ প্ৰতিফলিত কৰে।

== লগতে চাওক ==
* [[মিজো জনগোষ্ঠী]]
* [[মিজোৰাম]]
* [[চেৰাউ নৃত্য]]
* [[মিম কুট]]
* [[পাৱল কুট]]
* [[ৰঙালী বিহু]]

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
&lt;references /&gt;

== উৎস প্ৰসংগ ==
* {{cite book |last=Barthakur |first=Dilip Ranjan |title=The Music and Musical Instruments of North Eastern India |year=2003 |publisher=Mittal Publications |page=55}}
* {{cite book |last=Lalthangliana |first=B. |title=Culture and Folklore of Mizoram}}
* {{cite book |last=Pachuau |first=Joy |title=The Camera as Witness |year=2015 |publisher=Cambridge University Press |pages=275–276}}
* {{cite book |last=Mahanta |first=Chitra |title=অসমৰ জনজাতি}}
* {{cite book |last=Sharma |first=Mrigen |title=উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ জনজাতি}}
* {{cite book |title=অসমৰ লোকসংস্কৃতি |author=চাও লোকেশ্বৰ গগৈ}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ]]
[[শ্ৰেণী:মিজোৰাম]]
[[শ্ৰেণী:মিজো সংস্কৃতি]]</text>
      <sha1>cnl5m7vrtyzaqp1ayzut50wvmx36p9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আৰুচি নিশাংক</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66492</id>
    <revision>
      <id>649578</id>
      <parentid>628670</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:41:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13590" sha1="qmxt18av2ps64jx1qjtj3sbesz2hhhf" xml:space="preserve">{{Infobox dancer
| name            = আৰুচি নিশাংক&lt;/br&gt;Arushi Nishank
| image           =
| caption         = 
| birth_name      = আৰুচি পোখৰিয়াল
| birth_date      = {{birth_date and age|df=yes|1986|09|17}}
| birth_place     = কটদ্বাৰা, [[ উত্তৰাখণ্ড]], ভাৰত
| occupation      = ভাৰতীয় লোক নৃত্যশিল্পী 
| years_active    = ২০০০-বৰ্তমান
| nationality     = [[ভাৰতীয়]] 
| spouse          = {{Marriage|অভিনৱ পণ্ট|24 January 2015}}
| website         = 
| current_group   = 
| former_groups   = 
|education=কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক কেমব্ৰিজ পিজিডিএম}}

'''আৰুশি নিশাংক পণ্ট''' ({{lang-en|Arushi Nishank Pant}}, জন্ম-১৭ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৮৬) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী নৃত্যশিল্পী আৰু পৰিৱেশবিদ৷ তেখেত [[দেৰাডুন]]স্থিত ''হিমালয়ান আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়''ৰ অধ্যক্ষ৷&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news |title=भारत की एनवायरमेंट एक्टिविस्ट आरुषि निशंक को शिकागो में मिला 'टॉप 20 ग्लोबल वूमेन अवॉर्ड' |url=https://www.amarujala.com/dehradun/india-environmental-activist-aarushi-nishank-receives-top-20-global-women-award |accessdate=27 March 2020 |work=Amar Ujala |date=3 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327121322/https://www.amarujala.com/dehradun/india-environmental-activist-aarushi-nishank-receives-top-20-global-women-award |archive-date=27 March 2020 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Kuriakose |first1=Simi |title='Women should lend a helping hand to each other' |url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/-women-should-lend-a-helping-hand-to-each-other-1614036-2019-10-30 |accessdate=27 March 2020 |work=India Today |date=30 October 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Houston Tamil Studies Chair honors Arushi Nishank Pant, educational and environmental activist|url=https://india-herald.com/houston-tamil-studies-chair-honors-arushi-nishank-pant-educational-and-env-p7396-65.htm|access-date=27 June 2020|website=india-herald.com}}&lt;/ref&gt;

==কৰ্মজীৱন==
আৰুচি নিশাংক [[বিৰজু মহাৰাজ]]ৰ শিষ্যা৷&lt;ref&gt;{{Cite news|date=30 October 2019|first=Simi |last=Kuriakose|title='Women should lend a helping hand to each other'|url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/-women-should-lend-a-helping-hand-to-each-other-1614036-2019-10-30|access-date=13 October 2020|work=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt; তেখেতে ''গংগা আৱৰ্তন''ৰ দৰে কিছুমান নৃত্যৰ পৰিচালনা আৰু পৰিৱেশন কৰিছে৷ যিবিধ নৃত্যত [[হিন্দু]] ধৰ্মীয় দেৱী [[গংগা]] পৃথিৱীলৈ নামি অহাৰ কাহিনী অংকিত হৈছে৷ &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gangaaction.org/the-dance-of-mother-ganga-pujya-swamiji-and-dignitaries-come-together-to-enjoy-an-unforgettable-performance/ |title=The Dance of Mother Ganga: Pujya Swamiji and Dignitaries, Including Shri Anna Hazare, come together to enjoy an unforgettable performance |website=Gangaaction.org |date= |accessdate=7 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518014641/http://www.gangaaction.org/the-dance-of-mother-ganga-pujya-swamiji-and-dignitaries-come-together-to-enjoy-an-unforgettable-performance/ |archive-date=18 May 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ২০১৭ চনত তেখেতে ''উত্তৰাখণ্ড বঁটা'' অৰ্জন কৰি গৌৰৱৰ পাত্ৰী হয়৷&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/himani-shivpuri-dobhal-get-pride-of-uttarakhand-award/330533.html |title=Himani Shivpuri, Dobhal get Pride of Uttarakhand award |website=Tribuneindia.com |date=1 December 2016 |accessdate=7 July 2017 |archivedate=20 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220101441/http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/himani-shivpuri-dobhal-get-pride-of-uttarakhand-award/330533.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; তেখেত ''কেম্ব্ৰিজ এছেছমেণ্ট ইণ্টাৰনেশ্যনেল ইডুকেছন'' শীৰ্ষক প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা ব্যৱস্থাপনা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীও অৰ্জন কৰিবলৈ সমৰ্থৱান হৈছে৷ আৰুচি নিশাংক উত্তৰাখণ্ডৰ দেৰাদুনত থকা হিমালয়ান আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ অধ্যক্ষ৷ &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

২০১৮ চনত নিশাংকে ''মেজৰ নিৰলা'' শীৰ্ষক আঞ্চলিক ছবিখন প্ৰযোজনা কৰে৷ তেখেতৰ পিতৃ ৰমেশ পোখৰিয়ালে ৰচনা কৰা উপন্যাসৰ আধাৰত এইখন ছবি নিৰ্মাণ কৰা হৈছে৷&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=उत्तराखंडी फिल्म ‘मेजर निराला’ का प्रोमो दिल्ली में रिलीज, भाजपा सांसद ने लिखी है पूरी कहानी|trans-title=Uttrakhand's Film 'Major Nirala' 's promo released in Delhi, BJP MP had written the script.|url=https://www.amarujala.com/dehradun/uttarakhand-movie-major-nirala-promo-released-in-delhi|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=26 June 2020|website=Amar Ujala|language=Hindi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=10 April 2020|title=केंद्रीय मंत्री रमेश पोखरियाल 'निशंक' की बेटी ने खादी के मास्क बनाकर बांटें, पिता ने ट्वीट कर जताया गर्व|url=https://zeenews.india.com/hindi/india/up-uttarakhand/amid-coronavirus-crisis-union-minister-ramesh-pokhriyal-nishank-daughter-arushi-nishank-distributed-hand-made-khadi-mask-father-expresses-pride-on-her/665793|access-date=13 October 2020|website=Zee Uttar Pradesh Uttarakhand}}&lt;/ref&gt;

==সামাজিক কৰ্ম==
আৰুচি নিশাংক ''স্পৰ্শ গংগা অভিযান''ৰ এগৰাকী প্ৰচাৰকৰ্মী৷ এই অভিযানটো তেখেতৰ পিতৃয়ে ২০০৯ চনত আৰম্ভ কৰিছিল৷ গংগা নদীক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় সতৰ্কতা আৰু সজাগতা হৈছে এইটো অভিযানৰ অন্যতম উদ্দেশ্য৷ &lt;ref&gt;{{cite news |title=‘Father influenced me to strive for more’ |url=https://www.sundayguardianlive.com/culture/father-influenced-strive |access-date=24 January 2021 |work=The Sunday Guardian Live |date=14 March 2020 |archivedate=17 March 2022 |archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20220317/https://www.sundayguardianlive.com/culture/father-influenced-strive |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livehindustan.com/uttarakhand/roorki/story-need-to-plant-trees-to-save-human-life-arushi-2057783.html|title=मानव जीवन बचाने के लिए पेड़ लगाना है जरूरी: आरुषि|website=Hindustan|accessdate=17 March 2020}}&lt;/ref&gt;২০১৮ চনত [[ডুবাই]]ত আৰু ২০১৯ চনত [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা ''আন্তৰ্জাতিক মহিলা সৱলীকৰণ কাৰ্যসূচী''ৰো তেখেত অধ্যক্ষতা কৰে৷ &lt;ref&gt;{{Cite web|last=Post|first=Garhwal|title=Arushi Nishank hosts India Chapter of IWES-2019 {{!}} Garhwal Post|url=https://garhwalpost.in/arushi-nishank-hosts-india-chapter-of-iwes-2019/|access-date=27 June 2020|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

২০২০ চনত ক'ভিড-১৯ৰ মহামাৰীৰ সময়ত আৰুচি নিশাংকে খাদী কাপোৰেৰে মাস্ক তৈয়াৰ কৰাৰ এটি অভিনৱ অভিযান আৰম্ভ কৰে৷ এই অভিযানটো তেখেতে ''স্পৰ্শ গংগা''ৰ অধীনতেই পাতনি মেলিছিল৷ তেখেতে গ্ৰাম্য এলেকাৰ মহিলাসকলৰ মাজলৈ গৈ তেওঁলোকক খাদী মাস্ক তৈয়াৰ কৰোৱাৰ কামত জড়িত কৰে৷ এইসমূহ মাস্ক পুনৰ ব্যৱহাৰৰো যোগ্য৷ তৈয়াৰ হোৱা মাস্কসমূহ মহিলাসকলে পৰৱৰ্তী সময়ত কৰ্তব্যৰত আৰু ক'ভিড-১৯ৰ সেৱাত নিয়োজিত প্ৰতিৰক্ষা বাহিনী, প্ৰথমশাৰীৰ স্বাস্থ্য কৰ্মী, বনুৱাসকলক প্ৰদান কৰে৷ তেখেতৰ নেতৃত্বত গঠিত হোৱা দলটোৱে দিল্লী, মুম্বাই আৰু হৰিদ্বাৰত প্ৰায় চল্লিছ হেজাৰতকৈও অধিকসংখ্যক মাস্ক বিতৰণ কৰে৷ &lt;ref name=&quot;আৰুচি&quot; /&gt; 

==ব্যক্তিগত জীৱন==
কুসুম কান্ত পোখৰিয়াল আৰু ৰমেশ পোখৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠা কন্যা হৈছে আৰুচি নিশাংক৷ উল্লেখনীয় যে, ৰমেশ পোখৰিয়ালে ভাৰতৰ শিক্ষা মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল৷ ইয়াৰ লগতে তেখেত উত্তৰাখণ্ডৰো প্ৰাক্তন মুখ্য মন্ত্ৰী আছিল৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=The Tribune, Chandigarh, India - Dehradun Edition |url=https://www.tribuneindia.com/2012/20121112/dun.htm |accessdate=26 March 2020 |work=The Tribune |date=12 November 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=कमाल की डांसर हैं HRD मंत्री निशंक की बेटी, इनकी फिल्म जीत चुकी है अवॉर्ड |url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-hrd-minister-ramesh-pokhriyal-nishank-daughter-arushi-nishank-life-story-2643787.html |accessdate=26 March 2020 |work=News18 India |date=1 January 1970 }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;ৰাজস্থানৰ এখনি আৱাসিক মহাবিদ্যালয় বনস্থলী বিদ্যাপীঠৰ পৰা আৰুচিয়ে প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে৷ &lt;ref name=&quot;আৰুচি&quot;&gt;{{cite web | url=https://yourstory.com/socialstory/2020/05/environmentalist-dancer-khadi-masks-coronavirus-army | title=Meet the environmentalist and dancer who is providing khadi masks to armed personnel  Read more at: https://yourstory.com/socialstory/2020/05/environmentalist-dancer-khadi-masks-coronavirus-army | accessdate=3 February 2021}}&lt;/ref&gt; ২০১৫ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত আৰুচি নিশাংকে অভিনৱ পণ্টৰ সৈতে বৈবাহিক জীৱনৰ পাতনি মেলে৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=V-DAY : निशंक की बेटी ने की मां की आखिरी इच्‍छा पूरी, सहेली के बेटे से शादी |url=https://hindi.news18.com/news/uttarakhand/v-day-mothers-last-wish-to-exhibit-daughter-married-friends-son-695903.html |accessdate=26 March 2020 |work=News18 India |date=1 January 1970 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326133127/https://hindi.news18.com/news/uttarakhand/v-day-mothers-last-wish-to-exhibit-daughter-married-friends-son-695903.html |archive-date=26 March 2020 |url-status=dead |archivedate=26 March 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200326133127/https://hindi.news18.com/news/uttarakhand/v-day-mothers-last-wish-to-exhibit-daughter-married-friends-son-695903.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী]]</text>
      <sha1>qmxt18av2ps64jx1qjtj3sbesz2hhhf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649582</id>
      <parentid>649578</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13564" sha1="6lkzcc77h498ru2cpl8rxsg25uuj9wj" xml:space="preserve">{{Infobox dancer
| name            = আৰুচি নিশাংক&lt;/br&gt;Arushi Nishank
| image           =
| caption         = 
| birth_name      = আৰুচি পোখৰিয়াল
| birth_date      = {{birth_date and age|df=yes|1986|09|17}}
| birth_place     = কটদ্বাৰা, [[ উত্তৰাখণ্ড]], ভাৰত
| occupation      = ভাৰতীয় লোক নৃত্যশিল্পী 
| years_active    = ২০০০-বৰ্তমান
| nationality     = [[ভাৰতীয়]] 
| spouse          = {{Marriage|অভিনৱ পণ্ট|24 January 2015}}
| website         = 
| current_group   = 
| former_groups   = 
|education=কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক কেমব্ৰিজ পিজিডিএম}}

'''আৰুশি নিশাংক পণ্ট''' ({{lang-en|Arushi Nishank Pant}}, জন্ম-১৭ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৮৬) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী নৃত্যশিল্পী আৰু পৰিৱেশবিদ৷ তেওঁ [[দেৰাডুন]]স্থিত ''হিমালয়ান আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়''ৰ অধ্যক্ষ৷&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news |title=भारत की एनवायरमेंट एक्टिविस्ट आरुषि निशंक को शिकागो में मिला 'टॉप 20 ग्लोबल वूमेन अवॉर्ड' |url=https://www.amarujala.com/dehradun/india-environmental-activist-aarushi-nishank-receives-top-20-global-women-award |accessdate=27 March 2020 |work=Amar Ujala |date=3 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327121322/https://www.amarujala.com/dehradun/india-environmental-activist-aarushi-nishank-receives-top-20-global-women-award |archive-date=27 March 2020 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Kuriakose |first1=Simi |title='Women should lend a helping hand to each other' |url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/-women-should-lend-a-helping-hand-to-each-other-1614036-2019-10-30 |accessdate=27 March 2020 |work=India Today |date=30 October 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Houston Tamil Studies Chair honors Arushi Nishank Pant, educational and environmental activist|url=https://india-herald.com/houston-tamil-studies-chair-honors-arushi-nishank-pant-educational-and-env-p7396-65.htm|access-date=27 June 2020|website=india-herald.com}}&lt;/ref&gt;

==কৰ্মজীৱন==
আৰুচি নিশাংক [[বিৰজু মহাৰাজ]]ৰ শিষ্যা৷&lt;ref&gt;{{Cite news|date=30 October 2019|first=Simi |last=Kuriakose|title='Women should lend a helping hand to each other'|url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/-women-should-lend-a-helping-hand-to-each-other-1614036-2019-10-30|access-date=13 October 2020|work=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''গংগা আৱৰ্তন''ৰ দৰে কিছুমান নৃত্যৰ পৰিচালনা আৰু পৰিৱেশন কৰিছে৷ যিবিধ নৃত্যত [[হিন্দু]] ধৰ্মীয় দেৱী [[গংগা]] পৃথিৱীলৈ নামি অহাৰ কাহিনী অংকিত হৈছে৷ &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gangaaction.org/the-dance-of-mother-ganga-pujya-swamiji-and-dignitaries-come-together-to-enjoy-an-unforgettable-performance/ |title=The Dance of Mother Ganga: Pujya Swamiji and Dignitaries, Including Shri Anna Hazare, come together to enjoy an unforgettable performance |website=Gangaaction.org |date= |accessdate=7 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518014641/http://www.gangaaction.org/the-dance-of-mother-ganga-pujya-swamiji-and-dignitaries-come-together-to-enjoy-an-unforgettable-performance/ |archive-date=18 May 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ২০১৭ চনত তেওঁ ''উত্তৰাখণ্ড বঁটা'' অৰ্জন কৰি গৌৰৱৰ পাত্ৰী হয়৷&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/himani-shivpuri-dobhal-get-pride-of-uttarakhand-award/330533.html |title=Himani Shivpuri, Dobhal get Pride of Uttarakhand award |website=Tribuneindia.com |date=1 December 2016 |accessdate=7 July 2017 |archivedate=20 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220101441/http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/himani-shivpuri-dobhal-get-pride-of-uttarakhand-award/330533.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''কেম্ব্ৰিজ এছেছমেণ্ট ইণ্টাৰনেশ্যনেল ইডুকেছন'' শীৰ্ষক প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা ব্যৱস্থাপনা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীও অৰ্জন কৰিবলৈ সমৰ্থৱান হৈছে৷ আৰুচি নিশাংক উত্তৰাখণ্ডৰ দেৰাদুনত থকা হিমালয়ান আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ অধ্যক্ষ৷ &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

২০১৮ চনত নিশাংকে ''মেজৰ নিৰলা'' শীৰ্ষক আঞ্চলিক ছবিখন প্ৰযোজনা কৰে৷ তেওঁৰ পিতৃ ৰমেশ পোখৰিয়ালে ৰচনা কৰা উপন্যাসৰ আধাৰত এইখন ছবি নিৰ্মাণ কৰা হৈছে৷&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=उत्तराखंडी फिल्म ‘मेजर निराला’ का प्रोमो दिल्ली में रिलीज, भाजपा सांसद ने लिखी है पूरी कहानी|trans-title=Uttrakhand's Film 'Major Nirala' 's promo released in Delhi, BJP MP had written the script.|url=https://www.amarujala.com/dehradun/uttarakhand-movie-major-nirala-promo-released-in-delhi|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=26 June 2020|website=Amar Ujala|language=Hindi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=10 April 2020|title=केंद्रीय मंत्री रमेश पोखरियाल 'निशंक' की बेटी ने खादी के मास्क बनाकर बांटें, पिता ने ट्वीट कर जताया गर्व|url=https://zeenews.india.com/hindi/india/up-uttarakhand/amid-coronavirus-crisis-union-minister-ramesh-pokhriyal-nishank-daughter-arushi-nishank-distributed-hand-made-khadi-mask-father-expresses-pride-on-her/665793|access-date=13 October 2020|website=Zee Uttar Pradesh Uttarakhand}}&lt;/ref&gt;

==সামাজিক কৰ্ম==
আৰুচি নিশাংক ''স্পৰ্শ গংগা অভিযান''ৰ এগৰাকী প্ৰচাৰকৰ্মী৷ এই অভিযানটো তেওঁৰ পিতৃয়ে ২০০৯ চনত আৰম্ভ কৰিছিল৷ [[গংগা নদী]]ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় সতৰ্কতা আৰু সজাগতা হৈছে এইটো অভিযানৰ অন্যতম উদ্দেশ্য৷ &lt;ref&gt;{{cite news |title=‘Father influenced me to strive for more’ |url=https://www.sundayguardianlive.com/culture/father-influenced-strive |access-date=24 January 2021 |work=The Sunday Guardian Live |date=14 March 2020 |archivedate=17 March 2022 |archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20220317/https://www.sundayguardianlive.com/culture/father-influenced-strive |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livehindustan.com/uttarakhand/roorki/story-need-to-plant-trees-to-save-human-life-arushi-2057783.html|title=मानव जीवन बचाने के लिए पेड़ लगाना है जरूरी: आरुषि|website=Hindustan|accessdate=17 March 2020}}&lt;/ref&gt;২০১৮ চনত [[ডুবাই]]ত আৰু ২০১৯ চনত [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা ''আন্তৰ্জাতিক মহিলা সৱলীকৰণ কাৰ্যসূচী''ৰো তেওঁ অধ্যক্ষতা কৰে৷ &lt;ref&gt;{{Cite web|last=Post|first=Garhwal|title=Arushi Nishank hosts India Chapter of IWES-2019 {{!}} Garhwal Post|url=https://garhwalpost.in/arushi-nishank-hosts-india-chapter-of-iwes-2019/|access-date=27 June 2020|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

২০২০ চনত ক'ভিড-১৯ৰ মহামাৰীৰ সময়ত আৰুচি নিশাংকে খাদী কাপোৰেৰে মাস্ক তৈয়াৰ কৰাৰ এটি অভিনৱ অভিযান আৰম্ভ কৰে৷ এই অভিযানটো তেওঁ ''স্পৰ্শ গংগা''ৰ অধীনতেই পাতনি মেলিছিল৷ তেখেতে গ্ৰাম্য এলেকাৰ মহিলাসকলৰ মাজলৈ গৈ তেওঁলোকক খাদী মাস্ক তৈয়াৰ কৰোৱাৰ কামত জড়িত কৰে৷ এইসমূহ মাস্ক পুনৰ ব্যৱহাৰৰো যোগ্য৷ তৈয়াৰ হোৱা মাস্কসমূহ মহিলাসকলে পৰৱৰ্তী সময়ত কৰ্তব্যৰত আৰু ক'ভিড-১৯ৰ সেৱাত নিয়োজিত প্ৰতিৰক্ষা বাহিনী, প্ৰথমশাৰীৰ স্বাস্থ্য কৰ্মী, বনুৱাসকলক প্ৰদান কৰে৷ তেখেতৰ নেতৃত্বত গঠিত হোৱা দলটোৱে দিল্লী, মুম্বাই আৰু হৰিদ্বাৰত প্ৰায় চল্লিছ হেজাৰতকৈও অধিকসংখ্যক মাস্ক বিতৰণ কৰে৷ &lt;ref name=&quot;আৰুচি&quot; /&gt; 

==ব্যক্তিগত জীৱন==
কুসুম কান্ত পোখৰিয়াল আৰু ৰমেশ পোখৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠা কন্যা হৈছে আৰুচি নিশাংক৷ উল্লেখনীয় যে, ৰমেশ পোখৰিয়ালে ভাৰতৰ শিক্ষা মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল৷ ইয়াৰ লগতে তেওঁ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰো প্ৰাক্তন মুখ্য মন্ত্ৰী আছিল৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=The Tribune, Chandigarh, India - Dehradun Edition |url=https://www.tribuneindia.com/2012/20121112/dun.htm |accessdate=26 March 2020 |work=The Tribune |date=12 November 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=कमाल की डांसर हैं HRD मंत्री निशंक की बेटी, इनकी फिल्म जीत चुकी है अवॉर्ड |url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-hrd-minister-ramesh-pokhriyal-nishank-daughter-arushi-nishank-life-story-2643787.html |accessdate=26 March 2020 |work=News18 India |date=1 January 1970 }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;[[ৰাজস্থান]]ৰ এখন আৱাসিক মহাবিদ্যালয় বনস্থলী বিদ্যাপীঠৰ পৰা আৰুচিয়ে প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে৷ &lt;ref name=&quot;আৰুচি&quot;&gt;{{cite web | url=https://yourstory.com/socialstory/2020/05/environmentalist-dancer-khadi-masks-coronavirus-army | title=Meet the environmentalist and dancer who is providing khadi masks to armed personnel  Read more at: https://yourstory.com/socialstory/2020/05/environmentalist-dancer-khadi-masks-coronavirus-army | accessdate=3 February 2021}}&lt;/ref&gt; ২০১৫ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত আৰুচি নিশাংকে অভিনৱ পণ্টৰ সৈতে বৈবাহিক জীৱনৰ পাতনি মেলে৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=V-DAY : निशंक की बेटी ने की मां की आखिरी इच्‍छा पूरी, सहेली के बेटे से शादी |url=https://hindi.news18.com/news/uttarakhand/v-day-mothers-last-wish-to-exhibit-daughter-married-friends-son-695903.html |accessdate=26 March 2020 |work=News18 India |date=1 January 1970 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326133127/https://hindi.news18.com/news/uttarakhand/v-day-mothers-last-wish-to-exhibit-daughter-married-friends-son-695903.html |archive-date=26 March 2020 |url-status=dead |archivedate=26 March 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200326133127/https://hindi.news18.com/news/uttarakhand/v-day-mothers-last-wish-to-exhibit-daughter-married-friends-son-695903.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী]]</text>
      <sha1>6lkzcc77h498ru2cpl8rxsg25uuj9wj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649584</id>
      <parentid>649582</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13564" sha1="kba6exoqpro03qilvpinpjqex871flq" xml:space="preserve">{{Infobox dancer
| name            = আৰুচি নিশাংক&lt;/br&gt;Arushi Nishank
| image           =
| caption         = 
| birth_name      = আৰুচি পোখৰিয়াল
| birth_date      = {{birth_date and age|df=yes|1986|09|17}}
| birth_place     = কটদ্বাৰা, [[ উত্তৰাখণ্ড]], ভাৰত
| occupation      = ভাৰতীয় লোক নৃত্যশিল্পী 
| years_active    = ২০০০-বৰ্তমান
| nationality     = [[ভাৰতীয়]] 
| spouse          = {{Marriage|অভিনৱ পণ্ট|24 January 2015}}
| website         = 
| current_group   = 
| former_groups   = 
|education=কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক কেমব্ৰিজ পিজিডিএম}}

'''আৰুশি নিশাংক পন্ত''' ({{lang-en|Arushi Nishank Pant}}, জন্ম-১৭ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৮৬) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী নৃত্যশিল্পী আৰু পৰিৱেশবিদ৷ তেওঁ [[দেৰাডুন]]স্থিত ''হিমালয়ান আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়''ৰ অধ্যক্ষ৷&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news |title=भारत की एनवायरमेंट एक्टिविस्ट आरुषि निशंक को शिकागो में मिला 'टॉप 20 ग्लोबल वूमेन अवॉर्ड' |url=https://www.amarujala.com/dehradun/india-environmental-activist-aarushi-nishank-receives-top-20-global-women-award |accessdate=27 March 2020 |work=Amar Ujala |date=3 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327121322/https://www.amarujala.com/dehradun/india-environmental-activist-aarushi-nishank-receives-top-20-global-women-award |archive-date=27 March 2020 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Kuriakose |first1=Simi |title='Women should lend a helping hand to each other' |url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/-women-should-lend-a-helping-hand-to-each-other-1614036-2019-10-30 |accessdate=27 March 2020 |work=India Today |date=30 October 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Houston Tamil Studies Chair honors Arushi Nishank Pant, educational and environmental activist|url=https://india-herald.com/houston-tamil-studies-chair-honors-arushi-nishank-pant-educational-and-env-p7396-65.htm|access-date=27 June 2020|website=india-herald.com}}&lt;/ref&gt;

==কৰ্মজীৱন==
আৰুচি নিশাংক [[বিৰজু মহাৰাজ]]ৰ শিষ্যা৷&lt;ref&gt;{{Cite news|date=30 October 2019|first=Simi |last=Kuriakose|title='Women should lend a helping hand to each other'|url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/-women-should-lend-a-helping-hand-to-each-other-1614036-2019-10-30|access-date=13 October 2020|work=India Today|language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''গংগা আৱৰ্তন''ৰ দৰে কিছুমান নৃত্যৰ পৰিচালনা আৰু পৰিৱেশন কৰিছে৷ যিবিধ নৃত্যত [[হিন্দু]] ধৰ্মীয় দেৱী [[গংগা]] পৃথিৱীলৈ নামি অহাৰ কাহিনী অংকিত হৈছে৷ &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.gangaaction.org/the-dance-of-mother-ganga-pujya-swamiji-and-dignitaries-come-together-to-enjoy-an-unforgettable-performance/ |title=The Dance of Mother Ganga: Pujya Swamiji and Dignitaries, Including Shri Anna Hazare, come together to enjoy an unforgettable performance |website=Gangaaction.org |date= |accessdate=7 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518014641/http://www.gangaaction.org/the-dance-of-mother-ganga-pujya-swamiji-and-dignitaries-come-together-to-enjoy-an-unforgettable-performance/ |archive-date=18 May 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ২০১৭ চনত তেওঁ ''উত্তৰাখণ্ড বঁটা'' অৰ্জন কৰি গৌৰৱৰ পাত্ৰী হয়৷&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/himani-shivpuri-dobhal-get-pride-of-uttarakhand-award/330533.html |title=Himani Shivpuri, Dobhal get Pride of Uttarakhand award |website=Tribuneindia.com |date=1 December 2016 |accessdate=7 July 2017 |archivedate=20 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220101441/http://www.tribuneindia.com/news/uttarakhand/himani-shivpuri-dobhal-get-pride-of-uttarakhand-award/330533.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; তেওঁ ''কেম্ব্ৰিজ এছেছমেণ্ট ইণ্টাৰনেশ্যনেল ইডুকেছন'' শীৰ্ষক প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা ব্যৱস্থাপনা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীও অৰ্জন কৰিবলৈ সমৰ্থৱান হৈছে৷ আৰুচি নিশাংক উত্তৰাখণ্ডৰ দেৰাদুনত থকা হিমালয়ান আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ অধ্যক্ষ৷ &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

২০১৮ চনত নিশাংকে ''মেজৰ নিৰলা'' শীৰ্ষক আঞ্চলিক ছবিখন প্ৰযোজনা কৰে৷ তেওঁৰ পিতৃ ৰমেশ পোখৰিয়ালে ৰচনা কৰা উপন্যাসৰ আধাৰত এইখন ছবি নিৰ্মাণ কৰা হৈছে৷&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=उत्तराखंडी फिल्म ‘मेजर निराला’ का प्रोमो दिल्ली में रिलीज, भाजपा सांसद ने लिखी है पूरी कहानी|trans-title=Uttrakhand's Film 'Major Nirala' 's promo released in Delhi, BJP MP had written the script.|url=https://www.amarujala.com/dehradun/uttarakhand-movie-major-nirala-promo-released-in-delhi|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=26 June 2020|website=Amar Ujala|language=Hindi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=10 April 2020|title=केंद्रीय मंत्री रमेश पोखरियाल 'निशंक' की बेटी ने खादी के मास्क बनाकर बांटें, पिता ने ट्वीट कर जताया गर्व|url=https://zeenews.india.com/hindi/india/up-uttarakhand/amid-coronavirus-crisis-union-minister-ramesh-pokhriyal-nishank-daughter-arushi-nishank-distributed-hand-made-khadi-mask-father-expresses-pride-on-her/665793|access-date=13 October 2020|website=Zee Uttar Pradesh Uttarakhand}}&lt;/ref&gt;

==সামাজিক কৰ্ম==
আৰুচি নিশাংক ''স্পৰ্শ গংগা অভিযান''ৰ এগৰাকী প্ৰচাৰকৰ্মী৷ এই অভিযানটো তেওঁৰ পিতৃয়ে ২০০৯ চনত আৰম্ভ কৰিছিল৷ [[গংগা নদী]]ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় সতৰ্কতা আৰু সজাগতা হৈছে এইটো অভিযানৰ অন্যতম উদ্দেশ্য৷ &lt;ref&gt;{{cite news |title=‘Father influenced me to strive for more’ |url=https://www.sundayguardianlive.com/culture/father-influenced-strive |access-date=24 January 2021 |work=The Sunday Guardian Live |date=14 March 2020 |archivedate=17 March 2022 |archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20220317/https://www.sundayguardianlive.com/culture/father-influenced-strive |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livehindustan.com/uttarakhand/roorki/story-need-to-plant-trees-to-save-human-life-arushi-2057783.html|title=मानव जीवन बचाने के लिए पेड़ लगाना है जरूरी: आरुषि|website=Hindustan|accessdate=17 March 2020}}&lt;/ref&gt;২০১৮ চনত [[ডুবাই]]ত আৰু ২০১৯ চনত [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা ''আন্তৰ্জাতিক মহিলা সৱলীকৰণ কাৰ্যসূচী''ৰো তেওঁ অধ্যক্ষতা কৰে৷ &lt;ref&gt;{{Cite web|last=Post|first=Garhwal|title=Arushi Nishank hosts India Chapter of IWES-2019 {{!}} Garhwal Post|url=https://garhwalpost.in/arushi-nishank-hosts-india-chapter-of-iwes-2019/|access-date=27 June 2020|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

২০২০ চনত ক'ভিড-১৯ৰ মহামাৰীৰ সময়ত আৰুচি নিশাংকে খাদী কাপোৰেৰে মাস্ক তৈয়াৰ কৰাৰ এটি অভিনৱ অভিযান আৰম্ভ কৰে৷ এই অভিযানটো তেওঁ ''স্পৰ্শ গংগা''ৰ অধীনতেই পাতনি মেলিছিল৷ তেখেতে গ্ৰাম্য এলেকাৰ মহিলাসকলৰ মাজলৈ গৈ তেওঁলোকক খাদী মাস্ক তৈয়াৰ কৰোৱাৰ কামত জড়িত কৰে৷ এইসমূহ মাস্ক পুনৰ ব্যৱহাৰৰো যোগ্য৷ তৈয়াৰ হোৱা মাস্কসমূহ মহিলাসকলে পৰৱৰ্তী সময়ত কৰ্তব্যৰত আৰু ক'ভিড-১৯ৰ সেৱাত নিয়োজিত প্ৰতিৰক্ষা বাহিনী, প্ৰথমশাৰীৰ স্বাস্থ্য কৰ্মী, বনুৱাসকলক প্ৰদান কৰে৷ তেখেতৰ নেতৃত্বত গঠিত হোৱা দলটোৱে দিল্লী, মুম্বাই আৰু হৰিদ্বাৰত প্ৰায় চল্লিছ হেজাৰতকৈও অধিকসংখ্যক মাস্ক বিতৰণ কৰে৷ &lt;ref name=&quot;আৰুচি&quot; /&gt; 

==ব্যক্তিগত জীৱন==
কুসুম কান্ত পোখৰিয়াল আৰু ৰমেশ পোখৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠা কন্যা হৈছে আৰুচি নিশাংক৷ উল্লেখনীয় যে, ৰমেশ পোখৰিয়ালে ভাৰতৰ শিক্ষা মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল৷ ইয়াৰ লগতে তেওঁ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰো প্ৰাক্তন মুখ্য মন্ত্ৰী আছিল৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=The Tribune, Chandigarh, India - Dehradun Edition |url=https://www.tribuneindia.com/2012/20121112/dun.htm |accessdate=26 March 2020 |work=The Tribune |date=12 November 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=कमाल की डांसर हैं HRD मंत्री निशंक की बेटी, इनकी फिल्म जीत चुकी है अवॉर्ड |url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-hrd-minister-ramesh-pokhriyal-nishank-daughter-arushi-nishank-life-story-2643787.html |accessdate=26 March 2020 |work=News18 India |date=1 January 1970 }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;[[ৰাজস্থান]]ৰ এখন আৱাসিক মহাবিদ্যালয় বনস্থলী বিদ্যাপীঠৰ পৰা আৰুচিয়ে প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে৷ &lt;ref name=&quot;আৰুচি&quot;&gt;{{cite web | url=https://yourstory.com/socialstory/2020/05/environmentalist-dancer-khadi-masks-coronavirus-army | title=Meet the environmentalist and dancer who is providing khadi masks to armed personnel  Read more at: https://yourstory.com/socialstory/2020/05/environmentalist-dancer-khadi-masks-coronavirus-army | accessdate=3 February 2021}}&lt;/ref&gt; ২০১৫ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত আৰুচি নিশাংকে অভিনৱ পণ্টৰ সৈতে বৈবাহিক জীৱনৰ পাতনি মেলে৷&lt;ref&gt;{{cite news |title=V-DAY : निशंक की बेटी ने की मां की आखिरी इच्‍छा पूरी, सहेली के बेटे से शादी |url=https://hindi.news18.com/news/uttarakhand/v-day-mothers-last-wish-to-exhibit-daughter-married-friends-son-695903.html |accessdate=26 March 2020 |work=News18 India |date=1 January 1970 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326133127/https://hindi.news18.com/news/uttarakhand/v-day-mothers-last-wish-to-exhibit-daughter-married-friends-son-695903.html |archive-date=26 March 2020 |url-status=dead |archivedate=26 March 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200326133127/https://hindi.news18.com/news/uttarakhand/v-day-mothers-last-wish-to-exhibit-daughter-married-friends-son-695903.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী]]</text>
      <sha1>kba6exoqpro03qilvpinpjqex871flq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ফুগড়ি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67234</id>
    <revision>
      <id>649632</id>
      <parentid>446036</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9881" sha1="ljy1k2bxudtqe5o55n75bt94i8ve9t6" xml:space="preserve">{{Infobox dance
|caption= দক্ষিণ গোৱাৰ ফুগডি নৃত্যশিল্পীৰ দল
|genre= লোকনৃত্য
|image= Fugdi Dancers from South Goa.jpg
|title= ফুগডি
|origin= [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[গোৱা]]
}}

'''ফুগডি''' ({{lang-en|Fugdi}}) ভাৰতৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[গোৱা]]ৰ উপকূলীয় [[কংকণ]] অঞ্চলৰ মহিলাসকলে পৰিৱেশন কৰা এবিধ পৰম্পৰাগত [[লোকনৃত্য]]। [[গণেশ চতুৰ্থী]] আৰু বিভিন্ন ব্ৰত-উৎসৱৰ সময়ত, অথবা [[ধালো নৃত্য]]ৰ দৰে আন নৃত্যৰ শেষত এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। কিছুমান ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি, ফুগডিৰ উৎপত্তি গোৱা আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰাচীন সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। সাধাৰণতে হিন্দু পঞ্জিকাৰ [[ভাদ্ৰপদ]] মাহত (ভাদ) এই নৃত্য কৰা হয়। এই সময়ছোৱাত মহিলাসকলে দৈনন্দিন কাম-কাজৰ পৰা সাময়িক বিৰতি লৈ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Dance: Folk Dance of Goa|url=https://www.auchitya.com/fugdi-dance-folk-dance-of-goa/|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

নৃত্যৰ উপৰি ফুগডি কেতিয়াবা প্ৰতিযোগিতামূলক অনুষ্ঠান হিচাপেও অনুষ্ঠিত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, [[চত্তিছগড়িয়া অলিম্পিক]]ত ফুগডি প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰা হৈছে। এনে প্ৰতিযোগিতাত যিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে আটাইতকৈ বেছি সময় নৃত্য অব্যাহত ৰাখিব পাৰে, তেওঁ বিজয়ী হয়।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sneha conferred 'Fugdi queen' title|work=The Times of India|date=১২ জানুৱাৰী ২০২৩|access-date=২৯ আগষ্ট ২০২৩}}&lt;/ref&gt;

==উৎপত্তি আৰু পৰম্পৰা==
ফুগডি মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গোৱাৰ প্ৰাচীন সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত এক লোককলা। বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানত ইয়াক পৰিৱেশন কৰা হয়। বিশেষকৈ ভাদ্ৰপদ মাহত মহিলাসকলে দৈনন্দিন কাম-কাজৰ একঘেয়েমি দূৰ কৰিবলৈ এই নৃত্যত অংশগ্ৰহণ কৰে।

গোৱাৰ ধংগৰ (Dhangar) সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাসকলৰ মাজত ফুগডিৰ এক সুকীয়া শৈলী প্ৰচলিত। ব্ৰতৰ সময়ত মহালক্ষ্মী দেৱীৰ পূজাৰ সৈতে জড়িত অনুষ্ঠানত তেওঁলোকে কলসী ফুগডি পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Folk Dance, Goa|url=https://www.gosahin.com/places-to-visit/fugdi-dance/|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

==নৃত্যশৈলী আৰু বৈশিষ্ট্য==
ফুগডি নৃত্যত মহিলাসকলে বিভিন্ন গঠন সৃষ্টি কৰি গীত গাই নৃত্য কৰে। সাধাৰণতে তেওঁলোকে বৃত্তাকাৰে বা শাৰী পাতি এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। গাঁৱৰ মহিলাসকলে সাধাৰণতে বৃত্তাকাৰে নৃত্য কৰে, আনহাতে বনাঞ্চলৰ বসতিস্থলৰ মহিলাসকলে শাৰীবদ্ধভাৱে নৃত্য পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Goan Folk Arts|url=http://www.goanjourney.com/Goan-Folk-Arts-Goa-India-Article-CON-11-0.html|access-date=২৩ নৱেম্বৰ ২০১১|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111103032653/http://www.goanjourney.com/Goan-Folk-Arts-Goa-India-Article-CON-11-0.html|archivedate=৩ নৱেম্বৰ ২০১১}}&lt;/ref&gt;

নৃত্যৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু দেৱ-দেৱীৰ প্ৰতি প্ৰাৰ্থনা বা কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰা হয়। প্ৰথমে নৃত্যৰ গতি লেহেমীয়া হয় যদিও ক্ৰমে দ্ৰুত হৈ শীৰ্ষ পৰ্যায় পায়। পৰম্পৰাগত ফুগডি নৃত্যত সাধাৰণতে বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ নহয়। নৃত্যৰ গতি সৰ্বোচ্চ পৰ্যায় পোৱাৰ সময়ত নৃত্যশিল্পীসকলে মুখেৰে জোৰেৰে বতাহ এৰি ‘ফু’ৰ দৰে শব্দ কৰে। এই শব্দৰ পৰাই ‘ফুগডি’ নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি কোৱা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi|url=https://learning.hku.hk/ccch9051/group-22/items/show/26|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210727183121/https://learning.hku.hk/ccch9051/group-22/items/show/26|archivedate=২৭ জুলাই ২০২১}}&lt;/ref&gt;

এই নৃত্যৰ মূল উপাদানসমূহ হ'ল নিৰ্দিষ্ট পদচালনা, হাতৰ মুদ্ৰা, হাতৰ বান্ধোন আৰু ছন্দময় শৰীৰৰ গতি। বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ নাথাকিলেও ইয়াৰ সৈতে পৰম্পৰাগত গীত গোৱা হয়।

==উপ-ৰূপসমূহ==
ফুগডিৰ কেইবাটাও উপ-ৰূপ প্ৰচলিত। ইয়াৰ ভিতৰত গিৰকি, চক্ৰ, ৰাহাত, জিম্মা, কাৰভাৰ, বাছ ফুগডি, কোম্বদা, ঘুমা আৰু পাখৱা উল্লেখযোগ্য।

;কলসী ফুগডি
কলসী ফুগডি দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰা পানী আনিবলৈ যোৱাৰ সময়ত একঘেয়েমি দূৰ কৰাৰ উপায় হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়। মহিলাসকলে পানীৰ উৎসলৈ যাওঁতে খালী কলসী ব্যৱহাৰ কৰি নৃত্য কৰিছিল।

;কাট্টি ফুগডি
কাট্টি ফুগডি আন এক জনপ্ৰিয় উপ-ৰূপ। ইয়াত নৃত্যশিল্পীসকলে হাতত নাৰিকলৰ খোলা লৈ নৃত্য কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Dance - Goa|url=http://www.schoolchalao.com/basic-education/show-results/indian-folk-dance/fugdi-dance-goa|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

;জিম্মা
জিম্মা ফুগডিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এবিধ নৃত্যশৈলী। ধংগৰ সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাসকলৰ মাজত ইয়াৰ প্ৰচলন দেখা যায়। মহিলাৰ এটা দলে নিৰ্দিষ্ট ছন্দ আৰু পদচালনা অনুসৰি এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰে।

==সাজ-পোছাক==
ফুগডি নৃত্যত অঞ্চল আৰু সম্প্ৰদায়ভেদে সাজ-পোছাকৰ পাৰ্থক্য দেখা যায়। কিছুমান হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাই ৰঙীন শাৰী পৰিধান কৰে। আনহাতে, গোৱাৰ কিছুমান খ্ৰীষ্টান সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাই সোঁ কান্ধত গাঁঠি মৰা ৰঙা ৰঙৰ আঁচ থকা শাৰী আৰু কঁকালত বগা দুপাট্টা বান্ধি নৃত্য কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Dance|url=https://www.indianetzone.com/55/fugdi_dance.htm|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==লগতে চাওক==
* [[ডেকনি]]
* [[শ্বিগমো]]
* [[মাণ্ডো (সংগীত)|মাণ্ডো]]
* [[ডালপড]]

{{ভাৰতীয় নৃত্য}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ লোকনৃত্য]]</text>
      <sha1>ljy1k2bxudtqe5o55n75bt94i8ve9t6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649633</id>
      <parentid>649632</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:36:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9941" sha1="4pryjz7u8w0g541bivpkqq3h5pseh2t" xml:space="preserve">{{Infobox dance
|caption= দক্ষিণ গোৱাৰ ফুগড়ি নৃত্যশিল্পীৰ দল
|genre= লোকনৃত্য
|image= Fugdi Dancers from South Goa.jpg
|title= ফুগড়ি
|origin= [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[গোৱা]]
}}

'''ফুগড়ি''' ({{lang-en|Fugdi}}) ভাৰতৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[গোৱা]]ৰ উপকূলীয় [[কংকণ]] অঞ্চলৰ মহিলাসকলে পৰিৱেশন কৰা এবিধ পৰম্পৰাগত [[লোকনৃত্য]]। [[গণেশ চতুৰ্থী]] আৰু বিভিন্ন ব্ৰত-উৎসৱৰ সময়ত, অথবা [[ধালো নৃত্য]]ৰ দৰে আন নৃত্যৰ শেষত এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। কিছুমান ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি, ফুগড়িৰ উৎপত্তি গোৱা আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰাচীন সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। সাধাৰণতে হিন্দু পঞ্জিকাৰ [[ভাদ্ৰপদ]] মাহত (ভাদ) এই নৃত্য কৰা হয়। এই সময়ছোৱাত মহিলাসকলে দৈনন্দিন কাম-কাজৰ পৰা সাময়িক বিৰতি লৈ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Dance: Folk Dance of Goa|url=https://www.auchitya.com/fugdi-dance-folk-dance-of-goa/|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

নৃত্যৰ উপৰি ফুগড়ি কেতিয়াবা প্ৰতিযোগিতামূলক অনুষ্ঠান হিচাপেও অনুষ্ঠিত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, [[চত্তিছগড়িয়া অলিম্পিক]]ত ফুগড়ি প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰা হৈছে। এনে প্ৰতিযোগিতাত যিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে আটাইতকৈ বেছি সময় নৃত্য অব্যাহত ৰাখিব পাৰে, তেওঁ বিজয়ী হয়।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sneha conferred 'Fugdi queen' title|work=The Times of India|date=১২ জানুৱাৰী ২০২৩|access-date=২৯ আগষ্ট ২০২৩}}&lt;/ref&gt;

==উৎপত্তি আৰু পৰম্পৰা==
ফুগড়ি মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গোৱাৰ প্ৰাচীন সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত এক লোককলা। বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানত ইয়াক পৰিৱেশন কৰা হয়। বিশেষকৈ ভাদ্ৰপদ মাহত মহিলাসকলে দৈনন্দিন কাম-কাজৰ একঘেয়েমি দূৰ কৰিবলৈ এই নৃত্যত অংশগ্ৰহণ কৰে।

গোৱাৰ ধংগৰ (Dhangar) সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাসকলৰ মাজত ফুগড়িৰ এক সুকীয়া শৈলী প্ৰচলিত। ব্ৰতৰ সময়ত মহালক্ষ্মী দেৱীৰ পূজাৰ সৈতে জড়িত অনুষ্ঠানত তেওঁলোকে কলসী ফুগড়ি পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Folk Dance, Goa|url=https://www.gosahin.com/places-to-visit/fugdi-dance/|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

==নৃত্যশৈলী আৰু বৈশিষ্ট্য==
ফুগড়ি নৃত্যত মহিলাসকলে বিভিন্ন গঠন সৃষ্টি কৰি গীত গাই নৃত্য কৰে। সাধাৰণতে তেওঁলোকে বৃত্তাকাৰে বা শাৰী পাতি এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। গাঁৱৰ মহিলাসকলে সাধাৰণতে বৃত্তাকাৰে নৃত্য কৰে, আনহাতে বনাঞ্চলৰ বসতিস্থলৰ মহিলাসকলে শাৰীবদ্ধভাৱে নৃত্য পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Goan Folk Arts|url=http://www.goanjourney.com/Goan-Folk-Arts-Goa-India-Article-CON-11-0.html|access-date=২৩ নৱেম্বৰ ২০১১|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111103032653/http://www.goanjourney.com/Goan-Folk-Arts-Goa-India-Article-CON-11-0.html|archivedate=৩ নৱেম্বৰ ২০১১}}&lt;/ref&gt;

নৃত্যৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু দেৱ-দেৱীৰ প্ৰতি প্ৰাৰ্থনা বা কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰা হয়। প্ৰথমে নৃত্যৰ গতি লেহেমীয়া হয় যদিও ক্ৰমে দ্ৰুত হৈ শীৰ্ষ পৰ্যায় পায়। পৰম্পৰাগত ফুগড়ি নৃত্যত সাধাৰণতে বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ নহয়। নৃত্যৰ গতি সৰ্বোচ্চ পৰ্যায় পোৱাৰ সময়ত নৃত্যশিল্পীসকলে মুখেৰে জোৰেৰে বতাহ এৰি ‘ফু’ৰ দৰে শব্দ কৰে। এই শব্দৰ পৰাই ‘ফুগড়ি’ নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি কোৱা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi|url=https://learning.hku.hk/ccch9051/group-22/items/show/26|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210727183121/https://learning.hku.hk/ccch9051/group-22/items/show/26|archivedate=২৭ জুলাই ২০২১}}&lt;/ref&gt;

এই নৃত্যৰ মূল উপাদানসমূহ হ'ল নিৰ্দিষ্ট পদচালনা, হাতৰ মুদ্ৰা, হাতৰ বান্ধোন আৰু ছন্দময় শৰীৰৰ গতি। বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ নাথাকিলেও ইয়াৰ সৈতে পৰম্পৰাগত গীত গোৱা হয়।

==উপ-ৰূপসমূহ==
ফুগড়িৰ কেইবাটাও উপ-ৰূপ প্ৰচলিত। ইয়াৰ ভিতৰত গিৰকি, চক্ৰ, ৰাহাত, জিম্মা, কাৰভাৰ, বাছ ফুগড়ি, কোম্বদা, ঘুমা আৰু পাখৱা উল্লেখযোগ্য।

;কলসী ফুগড়ি
কলসী ফুগড়ি দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰা পানী আনিবলৈ যোৱাৰ সময়ত একঘেয়েমি দূৰ কৰাৰ উপায় হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়। মহিলাসকলে পানীৰ উৎসলৈ যাওঁতে খালী কলসী ব্যৱহাৰ কৰি নৃত্য কৰিছিল।

;কাট্টি ফুগড়ি
কাট্টি ফুগড়ি আন এক জনপ্ৰিয় উপ-ৰূপ। ইয়াত নৃত্যশিল্পীসকলে হাতত নাৰিকলৰ খোলা লৈ নৃত্য কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Dance - Goa|url=http://www.schoolchalao.com/basic-education/show-results/indian-folk-dance/fugdi-dance-goa|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

;জিম্মা
জিম্মা ফুগড়িৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এবিধ নৃত্যশৈলী। ধংগৰ সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাসকলৰ মাজত ইয়াৰ প্ৰচলন দেখা যায়। মহিলাৰ এটা দলে নিৰ্দিষ্ট ছন্দ আৰু পদচালনা অনুসৰি এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰে।

==সাজ-পোছাক==
ফুগড়ি নৃত্যত অঞ্চল আৰু সম্প্ৰদায়ভেদে সাজ-পোছাকৰ পাৰ্থক্য দেখা যায়। কিছুমান হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাই ৰঙীন শাৰী পৰিধান কৰে। আনহাতে, গোৱাৰ কিছুমান খ্ৰীষ্টান সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাই সোঁ কান্ধত গাঁঠি মৰা ৰঙা ৰঙৰ আঁচ থকা শাৰী আৰু কঁকালত বগা দুপাট্টা বান্ধি নৃত্য কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Dance|url=https://www.indianetzone.com/55/fugdi_dance.htm|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{ৰেফলিষ্ট}}

==লগতে চাওক==
* [[ডেকনি]]
* [[শ্বিগমো]]
* [[মাণ্ডো (সংগীত)|মাণ্ডো]]
* [[ডালপড]]

{{ভাৰতীয় নৃত্য}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ লোকনৃত্য]]</text>
      <sha1>4pryjz7u8w0g541bivpkqq3h5pseh2t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649634</id>
      <parentid>649633</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9776" sha1="18wz7jiynebsmi07x8qoob7bd864ban" xml:space="preserve">{{Infobox dance
|caption= দক্ষিণ গোৱাৰ ফুগড়ি নৃত্যশিল্পীৰ দল
|genre= লোকনৃত্য
|image= Fugdi Dancers from South Goa.jpg
|title= ফুগড়ি
|origin= [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[গোৱা]]
}}

'''ফুগড়ি''' ({{lang-en|Fugdi}}) ভাৰতৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[গোৱা]]ৰ উপকূলীয় [[কংকণ]] অঞ্চলৰ মহিলাসকলে পৰিৱেশন কৰা এবিধ পৰম্পৰাগত [[লোকনৃত্য]]। [[গণেশ চতুৰ্থী]] আৰু বিভিন্ন ব্ৰত-উৎসৱৰ সময়ত, অথবা [[ধালো নৃত্য]]ৰ দৰে আন নৃত্যৰ শেষত এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। কিছুমান ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি, ফুগড়িৰ উৎপত্তি গোৱা আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰাচীন সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। সাধাৰণতে হিন্দু পঞ্জিকাৰ [[ভাদ্ৰপদ]] মাহত (ভাদ) এই নৃত্য কৰা হয়। এই সময়ছোৱাত মহিলাসকলে দৈনন্দিন কাম-কাজৰ পৰা সাময়িক বিৰতি লৈ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Dance: Folk Dance of Goa|url=https://www.auchitya.com/fugdi-dance-folk-dance-of-goa/|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

নৃত্যৰ উপৰি ফুগড়ি কেতিয়াবা প্ৰতিযোগিতামূলক অনুষ্ঠান হিচাপেও অনুষ্ঠিত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, [[চত্তিছগড়িয়া অলিম্পিক]]ত ফুগড়ি প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰা হৈছে। এনে প্ৰতিযোগিতাত যিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে আটাইতকৈ বেছি সময় নৃত্য অব্যাহত ৰাখিব পাৰে, তেওঁ বিজয়ী হয়।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sneha conferred 'Fugdi queen' title|work=The Times of India|date=১২ জানুৱাৰী ২০২৩|access-date=২৯ আগষ্ট ২০২৩}}&lt;/ref&gt;

==উৎপত্তি আৰু পৰম্পৰা==
ফুগড়ি মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গোৱাৰ প্ৰাচীন সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত এক লোককলা। বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানত ইয়াক পৰিৱেশন কৰা হয়। বিশেষকৈ ভাদ্ৰপদ মাহত মহিলাসকলে দৈনন্দিন কাম-কাজৰ একঘেয়েমি দূৰ কৰিবলৈ এই নৃত্যত অংশগ্ৰহণ কৰে।

গোৱাৰ ধংগৰ (Dhangar) সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাসকলৰ মাজত ফুগড়িৰ এক সুকীয়া শৈলী প্ৰচলিত। ব্ৰতৰ সময়ত মহালক্ষ্মী দেৱীৰ পূজাৰ সৈতে জড়িত অনুষ্ঠানত তেওঁলোকে কলসী ফুগড়ি পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Folk Dance, Goa|url=https://www.gosahin.com/places-to-visit/fugdi-dance/|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

==নৃত্যশৈলী আৰু বৈশিষ্ট্য==
ফুগড়ি নৃত্যত মহিলাসকলে বিভিন্ন গঠন সৃষ্টি কৰি গীত গাই নৃত্য কৰে। সাধাৰণতে তেওঁলোকে বৃত্তাকাৰে বা শাৰী পাতি এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰে। গাঁৱৰ মহিলাসকলে সাধাৰণতে বৃত্তাকাৰে নৃত্য কৰে, আনহাতে বনাঞ্চলৰ বসতিস্থলৰ মহিলাসকলে শাৰীবদ্ধভাৱে নৃত্য পৰিৱেশন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Goan Folk Arts|url=http://www.goanjourney.com/Goan-Folk-Arts-Goa-India-Article-CON-11-0.html|access-date=২৩ নৱেম্বৰ ২০১১|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111103032653/http://www.goanjourney.com/Goan-Folk-Arts-Goa-India-Article-CON-11-0.html|archivedate=৩ নৱেম্বৰ ২০১১}}&lt;/ref&gt;

নৃত্যৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু দেৱ-দেৱীৰ প্ৰতি প্ৰাৰ্থনা বা কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰা হয়। প্ৰথমে নৃত্যৰ গতি লেহেমীয়া হয় যদিও ক্ৰমে দ্ৰুত হৈ শীৰ্ষ পৰ্যায় পায়। পৰম্পৰাগত ফুগড়ি নৃত্যত সাধাৰণতে বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ নহয়। নৃত্যৰ গতি সৰ্বোচ্চ পৰ্যায় পোৱাৰ সময়ত নৃত্যশিল্পীসকলে মুখেৰে জোৰেৰে বতাহ এৰি ‘ফু’ৰ দৰে শব্দ কৰে। এই শব্দৰ পৰাই ‘ফুগড়ি’ নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি কোৱা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi|url=https://learning.hku.hk/ccch9051/group-22/items/show/26|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210727183121/https://learning.hku.hk/ccch9051/group-22/items/show/26|archivedate=২৭ জুলাই ২০২১}}&lt;/ref&gt;

এই নৃত্যৰ মূল উপাদানসমূহ হ'ল নিৰ্দিষ্ট পদচালনা, হাতৰ মুদ্ৰা, হাতৰ বান্ধোন আৰু ছন্দময় শৰীৰৰ গতি। বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ নাথাকিলেও ইয়াৰ সৈতে পৰম্পৰাগত গীত গোৱা হয়।

==উপ-ৰূপসমূহ==
ফুগড়িৰ কেইবাটাও উপ-ৰূপ প্ৰচলিত। ইয়াৰ ভিতৰত গিৰকি, চক্ৰ, ৰাহাত, জিম্মা, কাৰভাৰ, বাছ ফুগড়ি, কোম্বদা, ঘুমা আৰু পাখৱা উল্লেখযোগ্য।

;কলসী ফুগড়ি
কলসী ফুগড়ি দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰা পানী আনিবলৈ যোৱাৰ সময়ত একঘেয়েমি দূৰ কৰাৰ উপায় হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল বুলি কোৱা হয়। মহিলাসকলে পানীৰ উৎসলৈ যাওঁতে খালী কলসী ব্যৱহাৰ কৰি নৃত্য কৰিছিল।

;কাট্টি ফুগড়ি
কাট্টি ফুগড়ি আন এক জনপ্ৰিয় উপ-ৰূপ। ইয়াত নৃত্যশিল্পীসকলে হাতত নাৰিকলৰ খোলা লৈ নৃত্য কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Dance - Goa|url=http://www.schoolchalao.com/basic-education/show-results/indian-folk-dance/fugdi-dance-goa|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

;জিম্মা
জিম্মা ফুগড়িৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এবিধ নৃত্যশৈলী। ধংগৰ সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাসকলৰ মাজত ইয়াৰ প্ৰচলন দেখা যায়। মহিলাৰ এটা দলে নিৰ্দিষ্ট ছন্দ আৰু পদচালনা অনুসৰি এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰে।

==সাজ-পোছাক==
ফুগড়ি নৃত্যত অঞ্চল আৰু সম্প্ৰদায়ভেদে সাজ-পোছাকৰ পাৰ্থক্য দেখা যায়। কিছুমান হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাই ৰঙীন শাৰী পৰিধান কৰে। আনহাতে, গোৱাৰ কিছুমান খ্ৰীষ্টান সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাই সোঁ কান্ধত গাঁঠি মৰা ৰঙা ৰঙৰ আঁচ থকা শাৰী আৰু কঁকালত বগা দুপাট্টা বান্ধি নৃত্য কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fugdi Dance|url=https://www.indianetzone.com/55/fugdi_dance.htm|access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{ৰেফলিষ্ট}}

{{ভাৰতীয় নৃত্য}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ লোকনৃত্য]]</text>
      <sha1>18wz7jiynebsmi07x8qoob7bd864ban</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অসমীয়া লোক-সংস্কৃতিত বাঁহ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70624</id>
    <redirect title="বাঁহ" />
    <revision>
      <id>649561</id>
      <parentid>394627</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[বাঁহ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="5193ao9h1ug7z1pazi1wnukbhe7ivy9" xml:space="preserve">#REDIRECT [[বাঁহ]]</text>
      <sha1>5193ao9h1ug7z1pazi1wnukbhe7ivy9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>জন্মাষ্টমীৰ কৃত‍্য</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70754</id>
    <redirect title="জন্মাষ্টমী" />
    <revision>
      <id>649625</id>
      <parentid>275472</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:29:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[জন্মাষ্টমী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="g3jn4hwsdrivkokl8fvvnk6zn0md7wc" xml:space="preserve">#REDIRECT [[জন্মাষ্টমী]]</text>
      <sha1>g3jn4hwsdrivkokl8fvvnk6zn0md7wc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>খাৰ্‌চী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70789</id>
    <revision>
      <id>649594</id>
      <parentid>355050</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7418" sha1="sv1amm9sh5co1w1xesp7ydc62qx29rj" xml:space="preserve">'''খাৰ্‌চী''' বা '''খাৰ্চী পূজা''' [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ এটা প্ৰাচীন আৰু জনপ্ৰিয় ধৰ্মীয় উৎসৱ। অতীজতে ত্ৰিপুৰাৰ ৰাজপৰিয়ালে চৈধ্যজন দেৱতাক স্মৰণ কৰি এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰিছিল। বৰ্তমান ত্ৰিপুৰাত বসবাস কৰা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ লোকে এই উৎসৱ পালন কৰে। উৎসৱটোৱে ৰাজ্যখনৰ জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় লোকসকলৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ ভাব গঢ়ি তোলাত ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।

== ইতিহাস আৰু জনবিশ্বাস ==
চৈধ্যজন দেৱতাৰ সৈতে জড়িত এটা জনশ্ৰুতি অনুসৰি, কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা ত্ৰিলোচনে মৃত্যুৰ আগমুহূৰ্তত তেওঁৰ বৰপুত্ৰ দ্ৰিকপতিক উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে ঘোষণা কৰে। আনহাতে, সৰু পুত্ৰ দক্ষিণক ৰাজকুমাৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। ত্ৰিলোচনৰ মৃত্যুৰ পাছত দক্ষিণে ৰাজসিংহাসনত আৰোহণ কৰে। এই কথা জানিব পাৰি দ্ৰিকপতি ক্ষুব্ধ হয় আৰু ভায়েকৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰে। এই যুদ্ধত দ্ৰিকপতিৰ জয় হয় আৰু কথিত আছে যে যুদ্ধৰ অন্তত দক্ষিণে চৈধ্যজন সেনাৰ মূৰ কাটি লৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত দ্ৰিকপতিৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে সেই চৈধ্যজন বীৰ যোদ্ধাক স্মৰণ কৰি খাৰ্‌চী পূজাৰ আয়োজন কৰিবলৈ লয়।

অৱশ্যে এই কাহিনীৰ ঐতিহাসিক সত্যতা সম্পৰ্কে ইতিহাসবিদসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। জনবিশ্বাস অনুসৰি, এই চৈধ্যটা শিৰক চৈধ্যজন দেৱতাৰ অৱতাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। খাৰ্‌চী শব্দটোৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কেও এটা ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। সেই অনুসৰি, ‘খাৰ্‌’ৰ অৰ্থ পলায়ন কৰা আৰু ‘চী’ৰ অৰ্থ জ্ঞাত হোৱা; দুয়োটা শব্দ লগ লাগি যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰা পলায়ন কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰকাশ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite book |title=শৰাইঘাট ইয়াৰবুক ২০১৯ |publisher=শৰাইঘাট প্ৰকাশন |year=২০১৯ |pages=৪২৫ |isbn=978-93-84211-23-3}}&lt;/ref&gt;

== পূজা আৰু উৎসৱৰ ৰীতি ==
হিন্দু পঞ্জিকা অনুসৰি আহাৰ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ অষ্টম দিনাৰ পৰা খাৰ্‌চী পূজা আৰম্ভ হয় আৰু সাতদিন ধৰি চলে। পূজাত চৈধ্যজন দেৱতাক আৰাধনা কৰা হয়। দেৱতাসকলৰ প্ৰতীক হিচাপে বাঁহেৰে মূৰ্তি নিৰ্মাণ কৰা হয়। এই মূৰ্তিসমূহত সম্পূৰ্ণ দেহৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল মূৰৰ অংশহে নিৰ্মাণ কৰা হয়।

পূজাত আৰাধনা কৰা চৈধ্যজন দেৱতাৰ নাম হৈছে— হৰ, উমা, হৰি, মা, বালি, কুমাৰ, গণেশ, ব্ৰহ্মা, পৃথিৱী, গংগা, অৱদি, অগ্নি, কামেশ আৰু হিমাদ্ৰি। এই দেৱতাসকলক দুৰ্গা পূজাত মহামায়া দুৰ্গা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালবৰ্গক যিদৰে পূজা কৰা হয়, সেই একে ধৰণে পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book |title=অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |author=নাৰায়ণ দাস আৰু পৰমানন্দ ৰাজবংশী (সম্পাদক) |year=১৯৯৬ |location=গুৱাহাটী}}&lt;/ref&gt;

এই পূজা ‘চান্থাই’ নামৰ প্ৰধান পুৰোহিতে সম্পাদনা কৰে। তেওঁক নাৰাণ, বেৰিফাং, য়াকচুক্‌ আৰু গালিম নামৰ চাৰিজন ধৰ্মীয় পদবীৰ লোকে সহায় কৰে।&lt;ref&gt;{{cite book |title=শৰাইঘাট ইয়াৰবুক ২০১৯ |publisher=শৰাইঘাট প্ৰকাশন |year=২০১৯ |pages=৪২৫ |isbn=978-93-84211-23-3}}&lt;/ref&gt;

== সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য ==
খাৰ্‌চী পূজা ত্ৰিপুৰাৰ জনজাতীয় সমাজৰ মাজত প্ৰচলিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎসৱ। অৱশ্যে ইয়াত হিন্দু-বঙালী পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱো দেখা যায়। উৎসৱৰ সময়ত জাতি, ধৰ্ম আৰু ভাষাৰ ভেদাভেদ নেওচি বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ লোকৰ সমাগম ঘটে। প্ৰায় সাতশ বছৰ পুৰণি বুলি জনবিশ্বাস থকা এই উৎসৱে ত্ৰিপুৰাৰ জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় লোকসকলৰ মাজত ঐক্য আৰু সম্প্ৰীতিৰ বান্ধোন শক্তিশালী কৰি আহিছে।&lt;ref&gt;{{cite book |title=অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |author=নাৰায়ণ দাস আৰু পৰমানন্দ ৰাজবংশী (সম্পাদক) |year=১৯৯৬ |location=গুৱাহাটী}}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:ত্ৰিপুৰী সংস্কৃতি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ]]</text>
      <sha1>sv1amm9sh5co1w1xesp7ydc62qx29rj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649596</id>
      <parentid>649594</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7070" sha1="qczp7wajbulylsvk2r3kw5n5e7ur6c2" xml:space="preserve">'''খাৰ্‌চী''' বা '''খাৰ্চী পূজা''' [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ এটা প্ৰাচীন আৰু জনপ্ৰিয় ধৰ্মীয় উৎসৱ। অতীজতে ত্ৰিপুৰাৰ ৰাজপৰিয়ালে চৈধ্যজন দেৱতাক স্মৰণ কৰি এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰিছিল। বৰ্তমান ত্ৰিপুৰাত বসবাস কৰা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ লোকে এই উৎসৱ পালন কৰে। উৎসৱটোৱে ৰাজ্যখনৰ জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় লোকসকলৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ ভাব গঢ়ি তোলাত ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।

== ইতিহাস আৰু জনবিশ্বাস ==
চৈধ্যজন দেৱতাৰ সৈতে জড়িত এটা জনশ্ৰুতি অনুসৰি, কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা ত্ৰিলোচনে মৃত্যুৰ আগমুহূৰ্তত তেওঁৰ বৰপুত্ৰ দ্ৰিকপতিক উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে ঘোষণা কৰে। আনহাতে, সৰু পুত্ৰ দক্ষিণক ৰাজকুমাৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। ত্ৰিলোচনৰ মৃত্যুৰ পাছত দক্ষিণে ৰাজসিংহাসনত আৰোহণ কৰে। এই কথা জানিব পাৰি দ্ৰিকপতি ক্ষুব্ধ হয় আৰু ভায়েকৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰে। এই যুদ্ধত দ্ৰিকপতিৰ জয় হয় আৰু কথিত আছে যে যুদ্ধৰ অন্তত দক্ষিণে চৈধ্যজন সেনাৰ মূৰ কাটি লৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত দ্ৰিকপতিৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে সেই চৈধ্যজন বীৰ যোদ্ধাক স্মৰণ কৰি খাৰ্‌চী পূজাৰ আয়োজন কৰিবলৈ লয়।

অৱশ্যে এই কাহিনীৰ ঐতিহাসিক সত্যতা সম্পৰ্কে ইতিহাসবিদসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। জনবিশ্বাস অনুসৰি, এই চৈধ্যটা শিৰক চৈধ্যজন দেৱতাৰ অৱতাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। খাৰ্‌চী শব্দটোৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কেও এটা ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। সেই অনুসৰি, ‘খাৰ্‌’ৰ অৰ্থ পলায়ন কৰা আৰু ‘চী’ৰ অৰ্থ জ্ঞাত হোৱা; দুয়োটা শব্দ লগ লাগি যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰা পলায়ন কৰাৰ ধাৰণাটো প্ৰকাশ কৰে।&lt;ref name=&quot;শৰাইঘাট&quot;&gt; {{cite book |title=শৰাইঘাট ইয়াৰবুক ২০১৯ |publisher=শৰাইঘাট প্ৰকাশন |year=২০১৯ |pages=৪২৫ |isbn=978-93-84211-23-3}}&lt;/ref&gt;

== পূজা আৰু উৎসৱৰ ৰীতি ==
হিন্দু পঞ্জিকা অনুসৰি আহাৰ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ অষ্টম দিনাৰ পৰা খাৰ্‌চী পূজা আৰম্ভ হয় আৰু সাতদিন ধৰি চলে। পূজাত চৈধ্যজন দেৱতাক আৰাধনা কৰা হয়। দেৱতাসকলৰ প্ৰতীক হিচাপে বাঁহেৰে মূৰ্তি নিৰ্মাণ কৰা হয়। এই মূৰ্তিসমূহত সম্পূৰ্ণ দেহৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল মূৰৰ অংশহে নিৰ্মাণ কৰা হয়।

পূজাত আৰাধনা কৰা চৈধ্যজন দেৱতাৰ নাম হৈছে— হৰ, উমা, হৰি, মা, বালি, কুমাৰ, গণেশ, ব্ৰহ্মা, পৃথিৱী, গংগা, অৱদি, অগ্নি, কামেশ আৰু হিমাদ্ৰি। এই দেৱতাসকলক দুৰ্গা পূজাত মহামায়া দুৰ্গা আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালবৰ্গক যিদৰে পূজা কৰা হয়, সেই একে ধৰণে পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া সংস্কৃতি&quot;&gt;{{cite book |title=অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |author=নাৰায়ণ দাস আৰু পৰমানন্দ ৰাজবংশী (সম্পাদক) |year=১৯৯৬ |location=গুৱাহাটী}}&lt;/ref&gt;

এই পূজা ‘চান্থাই’ নামৰ প্ৰধান পুৰোহিতে সম্পাদনা কৰে। তেওঁক নাৰাণ, বেৰিফাং, য়াকচুক্‌ আৰু গালিম নামৰ চাৰিজন ধৰ্মীয় পদবীৰ লোকে সহায় কৰে।&lt;ref name=&quot;শৰাইঘাট&quot;/&gt;

== সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য ==
খাৰ্‌চী পূজা ত্ৰিপুৰাৰ জনজাতীয় সমাজৰ মাজত প্ৰচলিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎসৱ। অৱশ্যে ইয়াত হিন্দু-বঙালী পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱো দেখা যায়। উৎসৱৰ সময়ত জাতি, ধৰ্ম আৰু ভাষাৰ ভেদাভেদ নেওচি বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ লোকৰ সমাগম ঘটে। প্ৰায় সাতশ বছৰ পুৰণি বুলি জনবিশ্বাস থকা এই উৎসৱে ত্ৰিপুৰাৰ জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় লোকসকলৰ মাজত ঐক্য আৰু সম্প্ৰীতিৰ বান্ধোন শক্তিশালী কৰি আহিছে।&lt;ref name=&quot;অসমীয়া সংস্কৃতি&quot;/&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:ত্ৰিপুৰী সংস্কৃতি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ]]</text>
      <sha1>qczp7wajbulylsvk2r3kw5n5e7ur6c2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বৰ্তনী ছেদক</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71052</id>
    <revision>
      <id>649639</id>
      <parentid>280645</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[চাৰ্কিট ব্ৰেকাৰ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="9nseu7gal7ebkyv8hlag3y2ojkl4uoz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[চাৰ্কিট ব্ৰেকাৰ]]</text>
      <sha1>9nseu7gal7ebkyv8hlag3y2ojkl4uoz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649642</id>
      <parentid>649639</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:45:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[চাৰ্কিট ব্ৰেকাৰ]]</comment>
      <origin>649642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12284" sha1="bogbem93tw7itlwmbwsuz6uxsriv2xh" xml:space="preserve">{{Infobox electronic component
| component = বৰ্তনী ছেদক
| photo =
| invented =
| first_produced =
| photo_caption = বৰ্তনী ছেদকৰ চিহ্ন
| symbol = [[File:BreakerSymbols.svg]]
}}

'''বৰ্তনী ছেদক''' ({{lang-en|Circuit breaker}}) বা '''চাৰ্কিট ব্ৰেকাৰ''' হৈছে এবিধ স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে ক্ৰিয়াশীল বৈদ্যুতিক ছুইচ, যাৰ সহায়ত বৈদ্যুতিক বৰ্তনীক অতিৰিক্ত প্ৰৱাহ (অ'ভাৰলোড) আৰু চৰ্ট চাৰ্কিটৰ দৰে বিপদজনক অৱস্থাৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়া হয়। বৰ্তনীত কোনো বৈদ্যুতিক ত্ৰুটি দেখা দিলে ই স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ বন্ধ কৰি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত বৈদ্যুতিক সঁজুলি, তাঁৰ আৰু আন আন যন্ত্ৰপাতি ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা কমে।

বৈদ্যুতিক ফিউজৰ সৈতে ইয়াৰ এটা প্ৰধান পাৰ্থক্য হৈছে, ফিউজ এবাৰ গলি যোৱাৰ পিছত সলনি কৰিব লাগে; কিন্তু বৰ্তনী ছেদক ট্ৰিপ হোৱাৰ পিছত ত্ৰুটিৰ কাৰণ আঁতৰাই ইয়াক পুনৰ সংযোগ কৰিব পাৰি। এই পুনঃস্থাপন হাতেৰে বা স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে কৰিব পাৰি। ঘৰুৱা বৈদ্যুতিক সংযোগৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বৃহৎ উদ্যোগ আৰু বিদ্যুৎ বিতৰণ ব্যৱস্থালৈকে বিভিন্ন ক্ষমতা আৰু আকাৰৰ বৰ্তনী ছেদক ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;E4U&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.electrical4u.com/electrical-circuit-breaker-operation-and-types-of-circuit-breaker/ |title=Electrical Circuit Breaker: Operation and Types of Circuit Breaker |publisher=Electrical4U |access-date=১৬ মে' ২০২১}}&lt;/ref&gt;

[[File:AEG Circuit breaker type ME 800 (1).JPG|thumb|নিম্ন বিভৱৰ এটা বায়ু বৰ্তনী ছেদক (১০০০ ভল্টতকৈ কম)]]
[[File:Jtecul.jpg|thumb|দুই মেৰুযুক্ত ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ বৰ্তনী ছেদক]]
[[File:Four 1 pole circuit breakers fitted in a meter box.jpg|thumb|এটা মিটাৰ বাকচত সংস্থাপিত চাৰিটা এক মেৰুযুক্ত ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ বৰ্তনী ছেদক]]

==কাৰ্যপ্ৰণালী==
বৰ্তনী ছেদকৰ মূল কাম হৈছে বৈদ্যুতিক বৰ্তনীত প্ৰৱাহিত বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ নিৰীক্ষণ কৰা আৰু নিৰ্ধাৰিত সীমাতকৈ অধিক প্ৰৱাহ চালিত হ'লে বৰ্তনীটো বিচ্ছিন্ন কৰা। ইয়াৰ ভিতৰত তাপীয়, চুম্বকীয় বা দুয়োটাৰে সংমিশ্ৰিত কাৰ্যপ্ৰণালী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

অ'ভাৰলোডৰ ফলত বৰ্তনীত স্বাভাৱিকতকৈ অধিক বিদ্যুৎ প্ৰৱাহিত হয় আৰু তাঁৰ তথা বৈদ্যুতিক সঁজুলি অত্যধিক গৰম হ'ব পাৰে। আনহাতে, চৰ্ট চাৰ্কিটৰ ফলত অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে অতি বেছি বিদ্যুৎ প্ৰৱাহিত হয়। এই দুয়োটা অৱস্থাতে বৰ্তনী ছেদকে বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ বন্ধ কৰি দিয়ে।

সাধাৰণতে বৰ্তনী ছেদক ট্ৰিপ হোৱাৰ পিছত প্ৰথমে ত্ৰুটিৰ কাৰণ বিচাৰি উলিয়াই আঁতৰাব লাগে। তাৰ পিছত ছেদকটো পুনৰ সংযোগ কৰিলে বৰ্তনীটোৱে স্বাভাৱিকভাৱে কাম কৰিব পাৰে।

==আৰ্ক নিৰ্বাপণ==
বৰ্তনী ছেদকে বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ বন্ধ কৰিবলৈ ইয়াৰ সংযোগী অংশ দুটা পৃথক কৰে। কিন্তু অধিক বিদ্যুৎ প্ৰৱাহৰ সময়ত সংযোগী অংশ দুটা পৃথক হওঁতে মাজত বিদ্যুৎ পৰিবাহী আয়নিত গেছৰ পথ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। ইয়াক বৈদ্যুতিক আৰ্ক (Electric arc) বোলে।

এই আৰ্কে সংযোগী অংশৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে আৰু বৰ্তনী বিচ্ছিন্ন কৰাত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। সেয়েহে বৰ্তনী ছেদকত আৰ্ক নিৰ্বাপণৰ বিশেষ ব্যৱস্থা থাকে। ছেদকৰ প্ৰকাৰ আৰু বিভৱ অনুসৰি বায়ু, শূন্যস্থান, ছালফাৰ হেক্সাফ্ল'ৰাইড (SF₆) বা আন উপযুক্ত মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰি আৰ্ক নিৰ্বাপণ কৰা হয়।

==বৰ্তনী ছেদকৰ প্ৰকাৰ==
বৰ্তনী ছেদকক ইয়াৰ ব্যৱহাৰ, বিভৱ, গঠন আৰু কাৰ্যপ্ৰণালীৰ ভিত্তিত বিভিন্ন ভাগত ভাগ কৰা হয়।

===নিম্ন বিভৱৰ বৰ্তনী ছেদক===
১০০০ ভল্টতকৈ কম বিভৱত ব্যৱহাৰ কৰা বৰ্তনী ছেদকসমূহক নিম্ন বিভৱৰ বৰ্তনী ছেদক বোলা হয়। ঘৰুৱা বৈদ্যুতিক সংযোগ, বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু উদ্যোগত এইবোৰ বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাৰসমূহ হ'ল—

* '''ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ বৰ্তনী ছেদক (Miniature Circuit Breaker বা MCB):''' ঘৰুৱা আৰু সৰু উদ্যোগৰ বৈদ্যুতিক বৰ্তনীত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অ'ভাৰলোড আৰু চৰ্ট চাৰ্কিটৰ পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ইয়াত সাধাৰণতে তাপীয় আৰু চুম্বকীয় ব্যৱস্থা থাকে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Miniature Circuit Breaker or MCB |url=https://www.electrical4u.com/miniature-circuit-breaker-or-mcb/ |publisher=Electrical4U}}&lt;/ref&gt;

* '''ম'ল্ডেড কেছ বৰ্তনী ছেদক (Molded Case Circuit Breaker বা MCCB):''' তুলনামূলকভাৱে অধিক বিদ্যুৎ প্ৰৱাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ট্ৰিপ ব্যৱস্থা কিছুমান আৰ্হিত প্ৰয়োজন অনুসৰি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি।

* '''বায়ু বৰ্তনী ছেদক (Air Circuit Breaker বা ACB):''' ইয়াত বায়ুক আৰ্ক নিৰ্বাপণৰ মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নিম্ন বিভৱৰ বৃহৎ বিদ্যুৎ বিতৰণ ব্যৱস্থাত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়।

===উচ্চ বিভৱৰ বৰ্তনী ছেদক===
১০০০ ভল্টতকৈ অধিক বিভৱত ব্যৱহাৰ কৰা বৰ্তনী ছেদকসমূহক উচ্চ বিভৱৰ বৰ্তনী ছেদক বোলা হয়। বিদ্যুৎ উৎপাদন কেন্দ্ৰ, উপকেন্দ্ৰ আৰু বৃহৎ বিদ্যুৎ বিতৰণ ব্যৱস্থাত এইবোৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

উচ্চ বিভৱৰ বৰ্তনী ছেদকত আৰ্ক নিৰ্বাপণৰ বাবে শূন্যস্থান বা বিশেষ গেছ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ভেকুৱাম বৰ্তনী ছেদক আৰু SF₆ বৰ্তনী ছেদক উল্লেখযোগ্য।

===ভেকুৱাম বৰ্তনী ছেদক===
ভেকুৱাম বৰ্তনী ছেদকত সংযোগী অংশ দুটা শূন্যস্থানযুক্ত আৱৰণৰ ভিতৰত থাকে। সংযোগ বিচ্ছিন্ন হোৱাৰ সময়ত সৃষ্টি হোৱা আৰ্ক শূন্যস্থানৰ ভিতৰত দ্ৰুতভাৱে নিৰ্বাপিত হয়। এই প্ৰকাৰৰ ছেদক মধ্যম বিভৱৰ বিদ্যুৎ ব্যৱস্থাত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

===SF₆ বৰ্তনী ছেদক===
এই প্ৰকাৰৰ বৰ্তনী ছেদকত ছালফাৰ হেক্সাফ্ল'ৰাইড (SF₆) গেছ ব্যৱহাৰ কৰি আৰ্ক নিৰ্বাপণ কৰা হয়। গেছটোৰ বিদ্যুৎ-অপৰিবাহী গুণৰ বাবে উচ্চ বিভৱৰ বিদ্যুৎ ব্যৱস্থাত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

==ব্যৱহাৰ==
বৰ্তনী ছেদকৰ প্ৰধান ব্যৱহাৰসমূহ হ'ল—
* ঘৰুৱা বৈদ্যুতিক সংযোগক অ'ভাৰলোড আৰু চৰ্ট চাৰ্কিটৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়া।
* উদ্যোগ আৰু কাৰখানাৰ বৈদ্যুতিক যন্ত্ৰপাতি সুৰক্ষিত কৰা।
* বিদ্যুৎ উৎপাদন কেন্দ্ৰ আৰু উপকেন্দ্ৰত বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা।
* বিদ্যুৎ বিতৰণ ব্যৱস্থাত ত্ৰুটিপূৰ্ণ অংশ বিচ্ছিন্ন কৰা।
* বৈদ্যুতিক সঁজুলি আৰু তাঁৰৰ ক্ষতিৰ সম্ভাৱনা হ্ৰাস কৰা।

==লগতে চাওক==
* [[বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী]]
* [[বৈদ্যুতিক ফিউজ]]
* [[বৈদ্যুতিক বৰ্তনী]]
* [[ছুইচগিয়াৰ]]

==তথ্যসূত্ৰ==
&lt;references /&gt;

[[শ্ৰেণী:বৈদ্যুতিক শক্তি]]
[[শ্ৰেণী:বৈদ্যুতিক সুৰক্ষা]]</text>
      <sha1>bogbem93tw7itlwmbwsuz6uxsriv2xh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কোচসকলৰ বসন্তোৎসৱ পাবুনি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71078</id>
    <redirect title="কোচ জনগোষ্ঠী" />
    <revision>
      <id>649687</id>
      <parentid>279015</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="i2b1str04j9i48txr50ih85zievgx1f" xml:space="preserve">#REDIRECT [[কোচ জনগোষ্ঠী]]</text>
      <sha1>i2b1str04j9i48txr50ih85zievgx1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ইউছুফ (ছূৰা)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76414</id>
    <revision>
      <id>649672</id>
      <parentid>631952</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:12:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45992" sha1="8in6tzx57q0xmt3ogvso6edlxpr6dls" xml:space="preserve">{{short description|12th chapter of the Qur'an}}
{{infobox surah
| number = ১২
| number-3 = ১২
| name = ইউছুফ
| name-ar = {{lang|ar|يُوسُف}}
| name-en = [[জোছেফ]]
| prev_sura = [[হুদ (ছূৰা)|কোৰআন ১১]]
| next_sura = [[আৰ-ৰ'দ|কোৰআন ১৩]]
| classification = [[মক্কান ছূৰা|মক্কান]]
| othernames-ar = &lt;!-- only if applicable --&gt;
| othernames = &lt;!-- only if applicable --&gt;
| juz = ১২ ৰ পৰা ১৩ লৈ 
| verses = ১১১
|Harf-e-Mukatta'at= 	ʾAlif Lām Rā الر 
| audio = Chapter 12, Yusuf (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3
}}{{About|ইউছুফ (ছূৰা)|ইউছুফ নবী|ইউছুফ}}{{Infobox 
|Name_of_Surah=Yūsuf
|Arabic_name=يوسف
|Screenshot_of_Surah=
|Caption=
|Classification=[[মক্কান ছূৰা|মক্কান]]
|Meaning_of_the_name=[[জোছেফ]]
|Other_names=
|Time_of_revelation=
|Sura_number=১২
|Number_of_verses=১১১
|Juz'_number=১২ ৰ পৰা ১৩ লৈ
|Hizb_number=২৪ ৰ পৰা ২৫ লৈ
|Number_of_Rukus=১২
|Number_of_sajdahs=নহয়
|Number_of_words=
|Number_of_letters=
|Harf-e-Mukatta'at=
|Subjectwise_ayat=
|Previous_Sura=[[হুদ (ছূৰা)]]
|Next_Sura=[[আৰ-ৰ'দ]]
|sound = 
|sound_title = 
}}
'''ইউছুফ''' ({{lang-ar|يوسف}}, {{transl|ar|Yūsuf}}; &quot;ইউছুফ&quot;ৰ আৰবী সমাৰ্থক) [[কোৰআন]]ৰ দ্বাদশ অধ্যায় ([[ছূৰা]]) আৰু ইয়াত ১১১টা [[আয়াত]] (পদ) আছে।&lt;ref&gt;[https://quran.com/12]|The Noble Quran (Surah 12)&lt;/ref&gt; ইয়াৰ আগতে [[হুদ (ছূৰা)|ছূৰা হুদ]] আৰু তাৰ পিছত আছে [[আৰ-ৰ'দ]] (বজ্ৰপাত)। 

বিশ্বাস কৰা হয় প্ৰকাশৰ সময় আৰু প্ৰাসংগিক পৃষ্ঠভূমিসম্পৰ্কে (আচবাব আল-নুজুল), ইয়াক [[মাক্কান ছূৰা|মাক্কান]] যুগৰ শেষৰ ফালে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|last=Ünal, Ali, author.|url=http://worldcat.org/oclc/1002857525|title=The Qurʼan with annotated interpretation in modern English|year=2006|isbn=978-1-59784-000-2|pages=471|oclc=1002857525}}&lt;/ref&gt; যাৰ অৰ্থ হৈছে এইটো [[মক্কা|মক্কাত]] প্ৰকাশিত হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়, পিছলৈ [[মদিনা|মদিনাত]] নহয়। এইটো এটা বৈঠকত প্ৰকাশ পাইছিল বুলি কোৱা হয় আৰু এই ক্ষেত্ৰত অনন্য।&lt;ref&gt;{{cite web|last=Deris|first=SM|title=Surah Yusuf: The Story That Brings Comfort (Part 1 of 5)|url=http://smderis.blogspot.ca/2011/12/surah-yusuf-story-that-brings-comfort_28.html|access-date=28 March 2012}}{{unreliable source?|date=September 2014}}&lt;/ref&gt; এই পাঠত [[ইছলাম|ইছলামধৰ্ম]]ত ভৱিষ্যতবক্তা হিচাপে গণ্য কৰা য়াকুবৰ পুত্ৰ ইউছুফ (ইউছুফ)ৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে আৰু তেওঁৰ জীৱন আৰু লক্ষ্যৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। 

আন ইছলামী [[নবী]]সকলৰ বিৱৰণৰ বিপৰীতে,&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Wheeler, Brannon.|url=http://worldcat.org/oclc/1128453246|title=Prophets in the Quran : an Introduction to the Quran and Muslim Exegesis.|date=2002|publisher=Bloomsbury Publishing Plc|isbn=978-1-4411-0405-2|oclc=1128453246}}&lt;/ref&gt; বিভিন্ন উপাদান আৰু দিশ যাৰ বিভিন্ন ছূৰাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, ইউছুফৰ জীৱন-ইতিহাস, কেৱল এই ছূৰাত, সম্পূৰ্ণ আৰু কালক্ৰমত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ,&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Qadhi|first=Yasir|title=The Best of Stories: Pearls from Surah Yusuf {{!}} Part 1|url=http://muslimmatters.org/2011/04/22/the-best-of-stories-pearls-from-surah-yusuf-part-1/|access-date=27 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230528040346/https://muslimmatters.org/2011/04/22/the-best-of-stories-pearls-from-surah-yusuf-part-1/|archivedate=28 May 2023|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; মুছলমানসকলৰ মতে, সপোনত সন্নিবিষ্ট সত্যৰ বিষয়ে কোৱা এই ছূৰাত এজন নবীৰ জীৱন-ইতিহাসৰ সৈতে সম্প্ৰৰ্কিত কৰি ইছলামৰ সেৱা কেনেদৰে কৰিব লাগে তাৰ বহুতো নীতি উপস্থাপন কৰে, যি দেশৰ আটাইতকৈ প্ৰসিদ্ধ আৰু সন্মানীয় ব্যক্তি হৈ পৰিছিল যাৰ বাবে তেওঁক দাস হিচাপে বিক্ৰী কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 

১৬১৭ চনত থমাছ ভান এৰ্পে প্ৰথমে [[লেটিন ভাষা]]লৈ [[ছূৰা]] অনুবাদ কৰিছিল আৰু পিছলৈ ১৭ শতিকাত [[কোৰআন]] অনুবাদৰ লুথেৰান প্ৰচেষ্টাৰ অংশ হিচাপে [[আৰবী]] আৰু [[লেটিন ভাষা]]ত চিনোপ্টিকেলি প্ৰকাশিত হৈছিল।&lt;ref&gt;Alastair Hamilton, &quot;A Lutheran Translator for the Qur'an: A Late Seventeenth-Century Quest&quot;. Taken from ''The Republic of Letters And the Levant'', p. 197. Eds. Alastair Hamilton, Maurits H. Van Den Boogert and Bart Westerweel. Volume 5 of ''Intersections''. [[Leiden]]: [[Brill Publishers]], 2005. {{ISBN|9789004147614}}&lt;/ref&gt;

== সাৰাংশ ==
[[File: Joseph with his father Jacob and brothers in Egypt.JPG|thumb|১৫৮৩ চনত চুলতান মুৰাদ তৃতীয়ক উৎসৰ্গিত ইস্তাম্বুলৰ তুৰ্কী আৰু ইছলামিক কলা সংগ্ৰহালয়ৰ জুবদাত-আল তাৱাৰিখৰ পৰা [[ইজিপ্ত]]ত থকা তেওঁৰ দেউতাক জেকব আৰু ভাতৃসকলৰ সৈতে ইউছুফ]]
[[File:Yusef Zuleykha.jpg|thumb|260px|ইউছুফ আৰু জুলাইখা (পোটিফাৰৰ পত্নীৰ দ্বাৰা ইউছুফক খেদি পঠোৱা), পাৰ্চী ক্ষুদ্ৰ Behzād, ১৪৮৮। ]]
:* '''১-৩''' ভৱিষ্যতবক্তাই ইউছুফৰ ইতিহাসৰ সৈতে অনুপ্ৰেৰণা যোগাই পৰিচিত
:* '''৪''' ইউছুফে তেওঁৰ দেউতাকক এঘাৰটা [[নক্ষত্ৰ|তৰা]], [[সূৰ্য]] আৰু [[চন্দ্ৰ]]ৰ বিষয়ে তেওঁৰ ওচৰত ছিচদাহ (নমস্কাৰ) কৰাৰ বিষয়ে কয়
:* '''৫''' য়াকুবে ইউছুফক তেওঁৰ ভাই-ভনীসকলৰ ঈৰ্ষাৰ পৰা বিৰত ৰাখিবলৈ সতৰ্ক কৰি দিছিল
:* '''৬''' য়াকুবে ইউছুফৰ ভৱিষ্যতভৱিষ্যতবাণীমূলক চৰিত্ৰক বুজাবলৈ সপোনটো বুজি পাইছে
:* '''৭''' ইউছুফৰ কাহিনী ঈশ্বৰৰ প্ৰৱঞ্চনাৰ লক্ষণ
:* '''৮''' ইউছুফৰ ভাই-ভনীসকলে তেওঁক আৰু বেঞ্জামিনক ঈৰ্ষা কৰে
:* '''৯''' তেওঁলোকে একেলগে তেওঁক হত্যা কৰিবলৈ বা প্ৰবাসী কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে
:* '''১০''' তেওঁলোকৰ এজনে তেওঁলোকক [[কুঁৱা]]ত ভৰাই দিয়াৰ পৰামৰ্শ দিয়ে
:* '''১১-১২''' তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ দেউতাকক ইউছুফক তেওঁলোকৰ সৈতে পঠিয়াবলৈ অনুৰোধ কৰে
:* '''১৩''' ইউছুফক গৰুৰ দ্বাৰা গ্ৰাস কৰা হ'ব পাৰে বুলি ভয় কৰি য়াকুবে সংকোচ কৰে
:* '''১৪-১৫''' ইউছুফৰ ভাই-ভনীসকলে পিতৃৰ সন্মতি লাভ কৰি তেওঁক লগত লৈ কুঁৱাত ভৰাই দিলে
:* '''১৫''' ঈশ্বৰে ইউছুফলৈ কুঁৱাটোত এটা প্ৰকাশ প্ৰেৰণ কৰে
:* '''১৬- ১৭''' ভাই-ভনীসকলে য়াকুবৰ ওচৰলৈ ইউছুফক [[গৰু বিহু|গৰু]]ৰ দ্বাৰা গ্ৰাস কৰা বুলি জনোৱা প্ৰতিবেদনটো আনিছিল
:* '''১৮''' য়াকুবে তেওঁৰ পুত্ৰসকলৰ কাহিনীবিশ্বাস নকৰে
:* '''১৯-২০''' ইউছুফক বিচাৰি পোৱা কিছুমান ভ্ৰমণকাৰীয়ে তেওঁক বন্ধনত লৈ যায়
:* '''২১''' এজন ইজিপ্তীয়ে ইউছুফক ক্ৰয় কৰি তেওঁক তুলি লোৱাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে
:* '''২২''' ঈশ্বৰে তেওঁৰ জ্ঞান আৰু জ্ঞান প্ৰদান কৰে
:* '''২৩''' মিচৰীয়ৰ পত্নীয়ে ইউছুফক প্ৰলোভিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে
:* '''২৪''' [[আল্লহ]]ৰ অনুগ্ৰহৰ দ্বাৰা তেওঁক তাইৰ প্ৰলোভনৰ পৰা ৰক্ষা কৰা হৈছিল
:* '''২৫''' তাই ইউছুফক অসন্মান কৰাৰ প্ৰয়াসৰ বাবে অভিযুক্ত কৰে
:* '''২৬-২৭''' তেওঁৰ পোছাকৰ ভাৰাযোচে ফৰ্চনে ইউছুফৰ নিৰ্দোষতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে
:* '''২৮-২৯''' আজিজে ইউছুফক বিশ্বাস কৰে আৰু তেওঁৰ পত্নীক গৰিহণা দিয়ে
:* '''৩০''' আজিজৰ পত্নীৰ পাপ চহৰখনত পৰিচিত হয়
:* '''৩১''' ইউছুফৰ সৌন্দৰ্য দেখি আন অভিজাত ব্যক্তিৰ পত্নীয়ে তেওঁক স্বৰ্গদূত বুলি অভিহিত কৰে
:* '''৩২''' আজিজৰ পত্নীয়ে ইউছুফক বন্দী কৰাৰ উদ্দেশ্য ঘোষণা কৰে যদিহে তেওঁ তাইৰ অনুৰোধৰ প্ৰতি নলয়
:* '''৩৩''' ইউছুফে ঈশ্বৰৰ পৰা সুৰক্ষা বিচাৰে
:* '''৩৪''' ঈশ্বৰে তেওঁৰ প্ৰাৰ্থনা শুনি তেওঁলোকৰ ফান্দবোৰ আঁতৰাই দিলে
:* '''৩৫''' ইউছুফে নিৰ্দোষ হোৱা স্বত্বেও কাৰাবাস খাটিছিল
:* '''৩৬-৩৭''' তেওঁ ৰজাৰ দুজন সেৱকৰ সপোনৰ ব্যাখ্যা কৰিবলৈ দায়িত্ব লয় যিসকলক তেওঁৰ সৈতে বন্দী কৰা হৈছিল
:* '''৩৮-৪০''' ইউছুফে তেওঁৰ সহবন্দীসকলক ঈশ্বৰৰ একতাৰ বিষয়ে প্ৰচাৰ কৰে
:* '''৪১''' তেওঁ দুয়োজন সেৱকৰ সপোনৰ ব্যাখ্যা কৰে
:* '''৪২''' ইউছুফে ৰজাৰ দ্বাৰা মনত ৰাখিবলৈ কয় কিন্তু পাহৰি যায়
:* '''৪৩''' [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰজাৰ সপোন
:* '''৪৪''' ৰজাৰ দোভাষীসকলে ৰজাৰ সপোনক বুজাবলৈ ব্যৰ্থ হয়
:* '''৪৫-৪৯''' ইউছুফে ৰজাৰ সপোনমনত ৰাখে আৰু ব্যাখ্যা কৰে
:* '''৫০''' ৰজাই ইউছুফক কাৰাগাৰৰ পৰা বাহিৰ লৈ যায়
:* '''৫১''' প্ৰাসাদৰ মহিলাসকলে ইউছুফক বেআইনী প্ৰেমৰ প্ৰতি প্ৰলোভিত কৰিবলৈ তেওঁলোকৰ পাপস্বীকাৰ কৰে
:* '''৫২-৫৩''' ইউছুফে প্ৰমাণ কৰিলে। আজিজৰ পত্নীয়ে নিজকে দোষমুক্ত নকৰে। 
:* '''৫৪''' ৰজাই ইউছুফক পুনৰুদ্ধাৰ কৰিলে
:* '''৫৫-৫৭''' ইউছুফে নিজৰ অনুৰোধত ৰজাৰ কোষাধ্যক্ষ বনাইছিল
:* '''৫৮''' তেওঁৰ ভাই-ভনীসকল তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে কিন্তু তেওঁক চিনি নাপায়
:* '''৫৯-৬১''' ইউছুফে তেওঁৰ ভাই-ভনীসকলক তেওঁলোকৰ ভায়েক বেঞ্জামিনক তেওঁৰ ওচৰলৈ অনাটো আৱশ্যক
:* '''৬২''' তেওঁলোকৰ ধন তেওঁলোকৰ বস্তাত ঘূৰি আহি তেওঁলোকক ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে ঘূৰাই দিয়া হৈছিল
:* '''৬৩-৬৬''' য়াকুবে অনিচ্ছা স্বত্বেও বেঞ্জামিনক তেওঁৰ ভাই-ভনীসকলৰ সৈতে মিচৰলৈ যাবলৈ অনুমতি দিয়ে
:* '''৬৭''' য়াকুবে তেওঁলোকক কেইবাখনো দুৱাৰেৰে চহৰত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে
:* '''৬৮''' ঈশ্বৰৰ আদেশৰ বিপৰীতে কোনো লাভ নহওক এই পৰামৰ্শ
:* '''৬৯''' বেঞ্জামিনক গ্ৰহণ কৰি ইউছুফে নিজকে তেওঁৰ পৰিচিত কৰে
:* '''৭০-৭৬''' তেওঁ প্ৰৱঞ্চনাৰে তেওঁৰ ভাই-ভনীসকলক চুৰিৰ অভিযোগৰ অধীনলৈ আনিছিল
:* '''৭৭-৭৯''' তেওঁ বিকল্পৰ পৰিৱৰ্তে বেঞ্জামিনক ধৰি ৰাখিবলৈ জোৰ দিয়ে
:* '''৮০-৮২''' পৰামৰ্শৰ পিছত বেঞ্জামিনৰ ভাই-ভনীসকলে য়াকুবৰ ওচৰলৈ ঘূৰি আহে কিন্তু এজন
:* '''৮৩''' য়াকুবে তেওঁলোকৰ কাহিনীক কৃতিত্ব দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে আৰু তথাপিও ঈশ্বৰৰ ওপৰত বিশ্বাস ৰাখে
:* '''৮৪-৮৬''' য়াকুবে ইউছুফৰ বাবে দুখ প্ৰকাশ কৰে আৰু তথাপিও তেওঁৰ আশাৰ বিষয়ে কয়
:* '''৮৭''' য়াকুবে তেওঁৰ পুত্ৰসকলক ইউছুফৰ পিছত সোধা-পোছা কৰিবলৈ পঠিয়ায়
:* '''৮৮-৯০''' ইউছুফে নিজকে তেওঁৰ ভাই-ভনীসকলৰ সৈতে পৰিচিত কৰে
:* '''৯১-৯৩''' তেওঁ নিজৰ ভাই-ভনীসকলক ক্ষমা কৰে আৰু তেওঁৰ দৃষ্টি শক্তি পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ তেওঁৰ ভিতৰৰ পোছাক পিতৃলৈ প্ৰেৰণ কৰে
:* '''৯৪-৯৭''' য়াকুবে ইউছুফৰ সন্ধানৰ বিষয়ে ভৱিষ্যতবাণী কৰে আৰু তেওঁৰ দৃষ্টি লাভ কৰে
:* '''৯৮-৯৯''' তেওঁ তেওঁৰ দুষ্ট পুত্ৰসকলক ক্ষমা বিচাৰে
:* '''১০০''' ইউছুফে তেওঁৰ মাক-দেউতাকক [[ইজিপ্ত|মিশ্বৰ]]ত অভ্যৰ্থনা কৰে
:* '''১০১''' য়াকুব আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ আৰু পত্নী সকলোৱে ইউছুফৰ প্ৰতি প্ৰণাম কৰে
:* '''১০২''' ইউছুফে ঈশ্বৰক তেওঁৰ দয়াৰ বাবে প্ৰশংসা কৰে আৰু মুছলমান বিশ্বাসক স্বীকাৰ কৰে
:* '''১০৩-১০৭''' [[কাফিৰ]]সকলে [[কোৰআন]] লক্ষণবোৰ বিশ্বাস নকৰিব
:* '''[https://www.islamawakened.com/quran/12/108/ ১০৮]''' মুছলমান বিশ্বাসৰ ঘোষণা কৰিবলৈ বাৰ্তাবাহকক ঈশ্বৰৰ আদেশ
:* '''১০৯''' সকলো যুগতে ঈশ্বৰৰ পুৰুষৰ বাহিৰে আছিল
:* '''১০৯-১১০''' অবিশ্বাসীসকলক ঈশ্বৰৰ বাৰ্তাবাহকসকলক প্ৰত্যাখ্যান কৰাৰ বাবে অৱশ্যেই শাস্তি দিয়া হয়
:* '''১১১''' [[কোৰআন]]ত কোনো জালিয়াতি নাই, কিন্তু প্ৰাক্তন ভৱিষ্যতবক্তাসকলৰ লিখনিৰ নিশ্চিতি&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Wherry|first1=Elwood Morris|author1-link=Elwood Morris Wherry|title=A Complete Index to [[Sale's Text]], Preliminary Discourse, and Notes|date=1896|publisher=Kegan Paul, Trench, Trubner, and Co|location=London}} {{PD-notice}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Wherry |first1=Elwood Morris |author1-link=Elwood Morris Wherry |title=A Complete Index to [[Sale's Text]], Preliminary Discourse, and Notes |date=1896 |publisher=Kegan Paul, Trench, Trubner, and Co |location=London}} {{PD-notice}}&lt;/ref&gt;

== বৰ্ণনা ==
{{main|ইছমালত ইউছুফ}}
[[ছূৰা]] ইউছুফ কাহিনীটো [[পয়গম্বৰ]] ইউছুফৰ বিষয়ে, যাক ইংৰাজীত জোচেফ বুলি অনুবাদ কৰা হৈছে। ইউনুছ হৈছে য়াকুবৰ (ইংৰাজী অনুবাদত জেকব বা জাকোব নামেৰে জনাজাত) এজন পুত্ৰ যাৰ সপোনৰ ব্যাখ্যা কৰাৰ প্ৰতিভা আছে। এদিন ইউছুফ এটা সপোন দেখিছিল আৰু তেওঁ তেওঁৰ সপোনটো তেওঁৰ দেউতাকক বৰ্ণনা কৰিছিল, যিয়ে লগে লগে জানে যে ইউছুফ নবী হ'ব। তেওঁৰ দেউতাকে তেওঁক তেওঁৰ ভাতৃসকলক কোনো ক্ষতি পৰিহাৰ কৰিবলৈ নক'বলৈ কৈছিল। কিন্তু ইউছুফ প্ৰতি য়াকুবৰ মৰমৰ আচৰণৰ বাবে ইউছুফ ভাতৃসকলে ঈৰ্ষা অনুভৱ কৰিছিল। তেওঁলোকে ইউছুফ পৰা পৰিত্ৰাণ পাব বিচাৰিছিল, যাতে তেওঁলোকৰ দেউতাকে তেওঁলোকক ইউছুফ সলনি ভাল পাব পাৰে। তেওঁলোকৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰিকল্পনা আছিল ইউছুফ হত্যা কৰা, কিন্তু পিছত তেওঁলোকে তেওঁক এটা কুঁৱাত পেলাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ দেউতাকক মিছা কৈছিল আৰু তেওঁক কৈছিল যে এটা নেকড়ে তেওঁক হত্যা কৰিছিল। পিছত, এটা কাৰাভানে ইউছুফ কুঁৱাৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰে, যিয়ে তেওঁক [[ইজিপ্ত]]ৰ এজন 'আল-আজিজ'ক বিক্ৰী কৰে। 'আল-আজিজে ইউছুফ লৈছিল আৰু আশা কৰিছিল যে হয় তেওঁক কামত লগাব বা পুত্ৰ হিচাপে তুলি ল'ব। পিছত, মানুহজনৰ পত্নীয়ে ইউছুফ প্ৰলোভিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু তেওঁ প্ৰতিৰোধ কৰে। তেওঁৰ প্ৰতিৰোধ দেখি মহিলাগৰাকীয়ে ইউছুফ তাইৰ ক্ষতি কৰিব বিচৰা বুলি অভিযোগ কৰে আৰু দাবী কৰে যে তেওঁক হয় কঠোৰ শাস্তি দিয়া উচিত বা কাৰাগাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা উচিত। 

এজন সাক্ষীয়ে ইউছুফ নিজৰ নিৰ্দোষতা ৰক্ষা কৰাৰ পিছত সাক্ষ্য দিয়ে যে &quot;যদি তেওঁৰ চাৰ্টটো সন্মুখৰ পৰা ছিঙি যায়, তেন্তে তাই সঁচা কৈছে, আৰু তেওঁ মিছা কথা কৈছে, কিন্তু যদি তেওঁৰ চাৰ্টটো পিছফালৰ পৰা ছিঙি যায়, তেন্তে তাই মিছা কৈছে, আৰু তেওঁ সত্যবাদী।&quot; চাৰ্টটো সঁচাকৈয়ে পিছফালৰ পৰা ফাটি গৈছিল। এই দুৰ্ঘটনাৰ ঠিক পিছতে চহৰখনৰ মহিলাসকলে কয় যে পত্নীয়ে কেনেকৈ ইউছুফ প্ৰলোভিত কৰিব বিচাৰিছে। 'আল-আজিজ'ৰ পত্নীয়ে তেওঁলোকক ভোজলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়, তেওঁলোকৰ প্ৰত্যেককে এটা চুৰি দিয়ে, আৰু তাৰ পিছত ইউছুফ ওলাই আহিবলৈ কয়। মহিলাসকলে আচৰিত হৈ হাত কাটিলে। 'সে বলল, &quot;এই জনেই তুমি মোক দোষাৰোপ কৰিছে। আৰু মই নিশ্চিতভাৱে তেওঁক প্ৰলোভিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিলোঁ, কিন্তু তেওঁ দৃঢ়তাৰে অস্বীকাৰ কৰিছিল; আৰু যদি মই তেওঁক যি আদেশ দিওঁ সেইটো তেওঁ নকৰে, তেন্তে তেওঁ নিশ্চিতভাৱে কাৰাগাৰত বন্দী হ'ব আৰু সেই অৱনমিত লোকসকলৰ হ'ব।&quot; &lt;ref&gt;{{cite web |title=Surah Yusuf [12:32] |url=http://quran.com/12/32 |website=Surah Yusuf [12:32] |language=en}}&lt;/ref&gt; ইউছুফ তেওঁলোকক যি বুলি কয় তাতকৈ কাৰাগাৰ পছন্দ কৰে সেয়েহে তেওঁ ঈশ্বৰৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল। ইউছুফ কাৰাগাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়। 

কাৰাগাৰত, ইউছুফ আন দুজন লোকক লগ পাইছিল আৰু বন্দীৰ এটা সপোনৰ ব্যাখ্যা কৰিছিল। তাৰ পিছত বন্দীজনক মুকলি কৰি দিয়া হয় আৰু ইউছুফ বন্দীজনক তেওঁৰ প্ৰতিভা ৰজাৰ ওচৰত উল্লেখ কৰিবলৈ কয়। এদিন ৰজাৰ এটা সপোন আছিল আৰু মুকলি কৰা বন্দীজনে ইউছুফ উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ ৰজাৰ সপোনক ব্যাখ্যা কৰে, যিটো হৈছে ইজিপ্তৰ সাত বছৰৰ খৰাং হোৱাৰ বিষয়ে। তেওঁক পুৰস্কৃত কৰিবলৈ, ৰজাই তেওঁক কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি দিবলৈ অনুৰোধ কৰে আৰু ৰজাইও তেওঁৰ গোচৰৰ তদন্ত কৰে। ইউছুফ প্ৰলোভিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা পত্নীয়ে সাক্ষ্য দিয়ে যে তেওঁ নিৰ্দোষ আছিল আৰু সত্যটো উন্মোচিত হৈছিল। ইউছুফ ইজিপ্তত কৰ্তৃত্ব দিয়া হয়। 

সাত বছৰৰ খৰাঙৰ সময়ত ইউছুফ ভাতৃসকলে তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাবে খাদ্য পাবলৈ ইজিপ্ত ভ্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ভাইসকলক দেখি ইউছুফ তেওঁলোকক চিনি পায় যদিও তেওঁলোকে তেওঁক চিনি নাপায়।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Surah Yūsuf (Joseph) in English Translation|url=http://www.thequranrecitation.com/yusuf.html?language=english}}&lt;/ref&gt; ইউছুফ উচ্চ পদবীত থকাৰ পিছত তেওঁলোকৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ বেঞ্জামিনক তেওঁলোকৰ লগত লৈ আহিবলৈ অনুৰোধ কৰে। যেতিয়া ভাতৃসকলে তেওঁলোকৰ কনিষ্ঠ ভায়েকৰ সৈতে ঘূৰি আহিছিল, ইউছুফ তেওঁক কাষলৈ লৈ যায় আৰু তেওঁক তেওঁৰ পৰিচয় কয়। ইউছুফ এটা চুৰিৰ গোচৰ ৰচনা কৰে য'ত তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভায়েকক চুৰিৰ বাবে দোষী সাব্যস্ত কৰা হয় যেতিয়া তেওঁ সঁচাকৈয়ে নিৰ্দোষ হয় আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালৰ পৰা আটক কৰা হয়, যাতে তেওঁ তেওঁৰ সৈতে থাকিব পাৰে। পিছত, যেতিয়া পিতৃ আৰু ভাতৃসকলে দৰিদ্ৰতাৰ সন্মুখীন হয়, তেওঁলোকে ইউছুফ ঘূৰি আহে আৰু ইউছুফ তাৰ পিছত তেওঁলোকক সহায় কৰে আৰু তেওঁলোকক আহি তেওঁৰ সৈতে থাকিবলৈ কোৱা তেওঁৰ পৰিচয় প্ৰকাশ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|title=PROPHET Joseph(YUSUF) (peace be upon him)|url=http://www.islam101.com/history/people/prophets/joseph.htm|access-date=28 March 2012|archivedate=12 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160912184500/http://www.islam101.com/history/people/prophets/joseph.htm|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰকাশ ==

এনে কোনো নিশ্চিত সময় নাই যেতিয়া ছূৰাটো ইউছুফ প্ৰকাশ কৰা হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হৈছিল, কিন্তু ই হয় দাৱাহৰ দশম বা ১১ তম বৰ্ষত হ'ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। অৰ্থাৎ, [[মক্কা]]ৰ পৰা [[মদিনা]]লৈ হিজৰা (প্ৰব্ৰজন)ৰ ২ বা ৩ বছৰ আগতে এইটো প্ৰকাশ পাইছিল বুলি জনা যায় যি [[মাক্কান ছূৰা|মাক্কান]] যুগ আৰু মাক্কান যাত্ৰাৰ সমাপ্তিৰ ওচৰত আছে। এই ছূৰা এবছৰৰ পিছত চিৰাহৰ পণ্ডিতসকলে 'আম আল হুজুন' (দুখ বা হতাশাৰ বছৰ) বুলি কয়। এই বছৰটো [[ইছলাম|ইছলামী]] [[নবী]] [[মুহাম্মাদ]]ৰ বাবে এক দুখজনক আৰু হতাশাজনক সময় আছিল। তেওঁ কেইবাটাও কষ্টৰ মাজেৰে গৈ আছিল আৰু তাৰে তিনিটা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰথমটো হ'ল তেওঁৰ খুৰাক [[আবু তালিব]]ৰ মৃত্যু। আবু তালিব আছিল তেওঁ এৰি যোৱা একমাত্ৰ পিতৃ ব্যক্তিত্ব আৰু সমাজৰ ক্ষতিৰ পৰা তেওঁক সুৰক্ষিত কৰা লোকসকলৰ মাজৰ এজন। দ্বিতীয়টো দুৰ্ঘটনা তেওঁৰ প্ৰিয় প্ৰথম পত্নী [[খাদিজা]]ৰ মৃত্যুৰ সৈতে আহিব। তাই প্ৰথমে তেওঁৰ বাৰ্তাত বিশ্বাস কৰিছিল আৰু তাই তেওঁৰ সান্ত্বনা আছিল। দুয়োটা মৃত্যু তেওঁৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষতি আছিল কিয়নো তেওঁলোক তেওঁৰ জীৱনৰ মানুহ আছিল যিয়ে তেওঁৰ যাত্ৰাৰ জৰিয়তে তেওঁক অনুপ্ৰাণিত আৰু সুৰক্ষিত কৰিছিল। পিছলৈ মাক্কাৰ মৃত্যুৰ পিছত মক্কাত পৌত্তলিকসকলে তেওঁক অত্যধিক কষ্টৰ সন্মুখীন হ'বলৈ বাধ্য কৰিছিল যেতিয়া তেওঁ লোকসকলক ইছলামলৈ মাতিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। তা'ইফ চহৰৰ পৰা ভাল উত্তৰ আশা কৰি, মুহাম্মাদে মক্কা ত্যাগ কৰে। অৱশ্যে, তেওঁৰ হতাশাৰ বাবে, টা'ৰ মানুহে তেওঁক আদৰণি জনোৱা নাছিল, তেওঁক কঠিন সময় দিছিল আৰু তেওঁৰ ওপৰত শিল নিক্ষেপ কৰি তেওঁক চহৰৰ পৰা খেদি পঠিয়াইছিল। তেওঁ আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল, ৰক্তক্ষৰণ হৈছিল আৰু তা'ইফৰ লোকসকলৰ পৰা হতাশাৰ বাহিৰে আন একো নাছিল। এই ছূৰাটো তেওঁৰ আত্মাক উন্নত কৰাৰ বাবে আৰু তেওঁৰ প্ৰত্যাখ্যানৰ সময়ত তেওঁক সান্ত্বনা দিয়াৰ বাবে আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|last=Qadhi|first=Yasir|title=The Best of Stories: Pearls from Surah Yusuf {{!}} Part 1|url=http://muslimmatters.org/2011/04/22/the-best-of-stories-pearls-from-surah-yusuf-part-1/|access-date=27 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230528040346/https://muslimmatters.org/2011/04/22/the-best-of-stories-pearls-from-surah-yusuf-part-1/|archivedate=28 May 2023|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

=== অন্যান্য ফলাফল ===
মুহাম্মাদৰ বাবে প্ৰকাশিত তিনিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৰ লগতে, পণ্ডিতসকলে আন ঘটনাৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰিছে যাৰ ফলত ছূৰা প্ৰকাশ হৈছিল। [[কুৰাইশ্ব|কুৰাইশ্বে]] মুহাম্মাদক পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰিছিল, কিয়নো তেওঁলোকে তেওঁৰ জ্ঞান আৰু আধ্যাত্মিক সামৰ্থ্যৰ ওপৰত অবিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁলোকে তেওঁক ভৱিষ্যতবক্তা বুলি বিশ্বাস কৰা নাছিল আৰু কেৱল এজন প্ৰকৃত ভৱিষ্যতবক্তাই হে উত্তৰ দিব পাৰিব বুলি এটা প্ৰশ্ন সুধি তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। ইউছুফ আৰু তেওঁৰ ভাতৃসকলৰ কাহিনীটো শুনা নাছিল, কিয়নো মক্কাৰ লোকসকলে এই কাহিনীটোৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|last=Qadhi|first=Yasir|title=The Best of Stories: Pearls from Surah Yusuf {{!}} Part 1|url=http://muslimmatters.org/2011/04/22/the-best-of-stories-pearls-from-surah-yusuf-part-1/|access-date=27 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230528040346/https://muslimmatters.org/2011/04/22/the-best-of-stories-pearls-from-surah-yusuf-part-1/|archivedate=28 May 2023|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও ইউছুফ (যাকোবৰ পুত্ৰ) বুলি ও অনুবাদ কৰা হৈছিল, ইয়াক খ্ৰীষ্টান আৰু ইহুদী সংস্কৃতিৰ বাবে জনা গৈছিল আৰু কুৰাইশ্বে শুনা নাছিল। এই কাহিনীটো আবৃত্তি কৰিলে সঁচা ভৱিষ্যতবাণী প্ৰদৰ্শিত হ'ব, কিন্তু মুহাম্মাদৰ এই উপহাৰ থাকিব বুলি মানুহৰ কোনো বিশ্বাস নাছিল। যেতিয়া মুহাম্মাদক প্ৰশ্ন কৰা হৈছিল, তেওঁ তেওঁৰ প্ৰকাশৰ জৰিয়তে অকথিত কাহিনীটোৰ বিষয়ে তেওঁৰ সকলো জ্ঞান প্ৰকাশ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Yusuf|url=http://www3.pmo.gov.my/webNotesApp/RqrMainE.nsf/f9456c14e74da6bb482566ba0022537b/467ee60e72019729482566dc001c8814?OpenDocument|archive-url=https://web.archive.org/web/20080618160508/http://www.pmo.gov.my/WebNotesApp/RqrMainE.nsf/f9456c14e74da6bb482566ba0022537b/467ee60e72019729482566dc001c8814?OpenDocument|url-status=dead|archive-date=18 June 2008|work=Profile of the Sura|access-date=23 March 2012|archivedate=18 June 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080618160508/http://www.pmo.gov.my/WebNotesApp/RqrMainE.nsf/f9456c14e74da6bb482566ba0022537b/467ee60e72019729482566dc001c8814?OpenDocument|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

মক্কা চহৰৰ ভিতৰত সন্মুখীন হোৱা কষ্টবোৰ কঢ়িয়াই আনি, ইউছুফ কাহিনীটো পিছলৈ মানুহৰ আত্মা কঢ়িয়াই আনিবলৈ প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁলোকে প্ৰশ্ন কৰিছিল, &quot;হে আল্লাহৰ বাৰ্তাবাহক, আপুনি আমাক আমাৰ আগত থকা সকলৰ কাহিনী কিয় নকয় যিসকলেও কষ্ট পাইছিল?&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Knowledge of tawheed|url=http://wordpress.com|access-date=28 March 2012}}&lt;/ref&gt; এইটো আকস্মিক বিশৃংখলতাৰ সময় আছিল কিয়নো মুছলমানসকলক অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল আৰু পিছত এৰিযাবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল। এইটোৱে প্ৰকাশৰ দ্বিতীয় উপসংহাৰ হিচাপে প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। 

== [[হাদিছ]] সংস্কৃতি ==

মুহাম্মাদৰ প্ৰপৌত্ৰ জাফাৰ আল-ছাদিকৰ দ্বাৰা বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে যিব্যক্তিয়ে প্ৰতিদিনে বা প্ৰতি নিশা ছূৰা ইউছুফ পাঠ কৰে তেওঁক বিচাৰৰ দিনা ইউছুফ সৌন্দৰ্যৰ সৈতে পুনৰুত্থান কৰা হ'ব। তেওঁ বিচাৰৰ দিনটোক ভয় নকৰিব আৰু বিশ্বাসীসকলৰ ভিতৰত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ হ'ব।&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Al-Shaykh al-Saduq|title=Thawab Al-A'mal wa I'qab Al-A'mal|date=May 16, 2015|publisher=Door of Light|isbn=9781312807587|page=106|edition=1st}}&lt;/ref&gt;

মুহাম্মাদে ইউছুফ ছূৰাক দাসসকলক শিক্ষা দিয়াত উৎসাহিত কৰিছিল বুলি জনা গৈছে, তেওঁ দাবী কৰে যে &quot;যেতিয়াই এজন মুছলমান ব্যক্তিয়ে ইয়াক আবৃত্তি কৰে আৰু তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু দাসসকলক শিকায়, আল্লাহই তেওঁৰ বাবে মৃত্যুৰ বেদনা সহজ কৰিব আৰু ইয়াক প্ৰস্তুত কৰিব যাতে কোনো মুছলমানে তেওঁক ঈৰ্ষা নকৰে&quot; &lt;ref&gt;{{cite book|last1=Tabarsi|first1=Sheikh Hasan|title=Majma al-bayan fi tafsir al-Quran|date=1963|publisher=Dar al-Marefah|location=Iran|page=Volume 5|edition=reprint}}&lt;/ref&gt;{{rp|315}}

== মুখ্য বিষয়বস্তু ==

=== নবীসকলৰ বিশ্বাস ===

মুহাম্মাদৰ আগত নবীসকলৰ বিশ্বাস তেওঁৰ দৰেই আছিল। নবী [[ইব্ৰাহিম]], [[ঈছা]], [[য়াকুব]] আৰু [[ইউছুফ]] [[মুহাম্মাদ|মুহাম্মাদৰ]] দৰে একে বাৰ্তালৈ লোকসকলক আমন্ত্ৰণ জনাইছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Malik|first=Muhammad|title=English Translation of the Meaning of Al-Quran: The Guidance for Mankind|url=https://archive.org/details/englishtranslati0000unse_m4w5|year=1997|publisher=The Institute of Islamic Knowledge|location=Houston: Texas|isbn=0-911119-80-9|pages=[https://archive.org/details/englishtranslati0000unse_m4w5/page/340 340]–354}}&lt;/ref&gt;

=== এজন মুছলমানৰ চৰিত্ৰ ===

* আল্লাহৰ বিষয়ে সজাগতা আৰু কাৰোবাক ৰখা কামৰ দায়বদ্ধতা আছে
* ঈশ্বৰীয় নিয়মৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত সীমাৰ অধীনত থাকি নিজৰ লক্ষ্যঅনুসৰণ কৰে
* বিশ্বাস কৰে যে সফলতা আৰু বিফলতা সম্পূৰ্ণৰূপে ঈশ্বৰৰ হাতত আছে, আল্লাহ যি হ'ব আৰু কোনেও ইয়াক প্ৰতিৰোধ কৰিব নোৱাৰে
* সত্যৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ প্ৰচেষ্টা প্ৰয়োগ কৰে আৰু আল্লাৰ ওপৰত বিশ্বাস ৰাখে&lt;ref&gt;{{cite book|last=Malik|first=Muhammad|title=English Translation of the Meaning of Al-Quran: The Guidance for Mankind|url=https://archive.org/details/englishtranslati0000unse_m4w5|year=1997|publisher=The Institute of Islamic Knowledge|location=Houston: Texas|isbn=0-911119-80-9|pages=[https://archive.org/details/englishtranslati0000unse_m4w5/page/340 340]–354}}&lt;/ref&gt;

=== আত্মবিশ্বাস আৰু সাহস ===
ইউছুফ সমগ্ৰ কাহিনীটোত, আল্লাহই বিশ্বাসীসকলক শিকাইছিল যে প্ৰকৃত ইছলামিক চৰিত্ৰৰ অধিকাৰী এজন ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ চৰিত্ৰৰ শক্তিৰে পৃথিৱীখন আয়ত্ত কৰিব পাৰে। ইউছুফ উদাহৰণে দেখুৱায় যে উচ্চ আৰু বিশুদ্ধ চৰিত্ৰৰ ব্যক্তি এজনে গুৰুতৰ পৰিস্থিতিঅতিক্ৰম কৰিব পাৰে আৰু সফল হ'ব পাৰে।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Malik|first=Muhammad|title=English Translation of the Meaning of Al-Quran: The Guidance for Mankind|url=https://archive.org/details/englishtranslati0000unse_m4w5|year=1997|publisher=The Institute of Islamic Knowledge|location=Houston: Texas|isbn=0-911119-80-9|pages=[https://archive.org/details/englishtranslati0000unse_m4w5/page/340 340]–354}}&lt;/ref&gt;

=== এই ছূৰাৰ উদ্দেশ্য ===
# নবী মুহাম্মাদৰ আৰু তেওঁৰ জ্ঞান ভিত্তিহীন তথ্যৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়, বৰঞ্চ প্ৰকাশৰ জৰিয়তে প্ৰাপ্ত হৈছিল বুলি প্ৰমাণ প্ৰদান কৰিবলৈ। 
# ই কাহিনীটোৰ বিষয়বস্তু [[কুৰাইশ্ব]]ৰ (মাকাহৰ নেতাসকলৰ জনজাতি) লোকসকলৰ বাবে প্ৰযোজ্য কৰে আৰু সতৰ্ক কৰি দিয়ে যে তেওঁলোক আৰু [[মুহাম্মাদ]]ৰ মাজৰ সংঘাত তেওঁলোকৰ ওপৰত তেওঁৰ বিজয়ত সমাপ্ত হ'ব। ৭ পদত এইদৰে কোৱা হৈছে: &quot;প্ৰকৃততে ইউছুফ আৰু তেওঁৰ ভাতৃসকলে অনুসন্ধানকাৰীসকলৰ বাবে এই কাহিনীত চিহ্ন আছে&quot;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Malik|first=Muhammad|title=English Translation of the Meaning of Al-Quran: The Guidance for Mankind|url=https://archive.org/details/englishtranslati0000unse_m4w5|year=1997|publisher=The Institute of Islamic Knowledge|location=Houston: Texas|isbn=0-911119-80-9|pages=[https://archive.org/details/englishtranslati0000unse_m4w5/page/340 340]–354}}&lt;/ref&gt;

== লগতে চাওক ==
[[হুদ (ছূৰা)]]

[[আৰ-ৰ'দ]]
{{কোৰআনৰ ছূৰাসমূহ}}

== প্ৰসংগসমূহ ==
{{reflist|33em}}

== বাহ্যিক সংযোগসমূহ ==
*[http://www.islamikbooks.com/2016/06/surah-yusuf-with-urdu-full-mp3-download.html Surah Yusuf Mp3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211023193959/http://www.islamikbooks.com/2016/06/surah-yusuf-with-urdu-full-mp3-download.html |date=2021-10-23 }}
*[https://quran.com/12 Quran 12] [[Clear Quran translation]]
{{DEFAULTSORT:Yusuf }}

[[শ্ৰেণী:আল-কোৰআনৰ ছূৰাসমূহ]]
[[শ্ৰেণী:মক্কান ছূৰা]]
[[শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম]]
[[শ্ৰেণী:কোৰআন]]</text>
      <sha1>8in6tzx57q0xmt3ogvso6edlxpr6dls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি</title>
    <ns>3</ns>
    <id>77917</id>
    <revision>
      <id>649581</id>
      <parentid>642813</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>649581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14481" sha1="da74m9w17onbki5vqxlbu3yuy8a023q" xml:space="preserve">== এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ==

@[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]], [[:w:as:|এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬]]ত অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি আগবঢ়োৱা বৰঙণিৰ বাবে আপোনালৈ অভিনন্দন জ্ঞাপন কৰিলোঁ। — &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 14:29, 17 May 2026 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল''']] । [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:03, 17 May 2026 (ইউ.টি.চি.)

== উপহাৰ ==

@[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]], ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ত ১৩টা প্ৰবন্ধ বিস্তাৰ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ তৰফৰ পৰা এখন টি-চাৰ্ট প্ৰেৰণ কৰা হ'ব। সেয়ে টি-চাৰ্ট লাভ কৰিবলৈ আপুনি Form এখন Fill up কৰি Submit কৰিব লাগিব। ফৰ্মখনৰ লিংক পঠিয়াবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ e-mail addressটো দিব, নাইবা মোক WhatsApp-ত যোগাযোগ কৰিব বুলি আশা ৰাখিলোঁ। মোৰ WhatsApp Number: 9101865414 — &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:Kandarpajit Kallol|&lt;font color=&quot;#872455&quot;&gt;'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 17:07, 20 May 2026 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ @[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]] ডাঙৰীয়া, মোক উপহাৰৰ যোগ্য বুলি বিবেচনা কৰা বাবে। মোৰ ইমেইল ঠিকনা jmgogoi66@gmail.com [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 17:20, 20 May 2026 (ইউ.টি.চি.)

==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - অক্লান্ত অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 09:56, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear যদুমণি,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear যদুমণি,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:35, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)


== মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতাৰ চিন: বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,

জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ পবিত্ৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]]-ত আপুনি আগবঢ়োৱা একাগ্ৰতা, অনবদ্য অৱদান আৰু সক্ৰিয় সহযোগিতাৰ বাবে আন্তৰিক শলাগ লৈছোঁ। 

আপোনাৰ এই নিস্বাৰ্থ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, ভৱিষ্যতলৈও আপুনি অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞান-যজ্ঞত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক চহকী কৰি যাব।

শুভকামনাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Dipankar Das|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Sameer Kalita14|সমীৰ কলিতা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;- আয়োজক, 
&lt;br /&gt;মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬
|}
==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ
[[user:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]],[[user:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]</text>
      <sha1>da74m9w17onbki5vqxlbu3yuy8a023q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পচাম্পলী শাৰী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77977</id>
    <revision>
      <id>649691</id>
      <parentid>639946</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11592" sha1="0u4bdj2jy333jqlfqml3ae5hg8dqoii" xml:space="preserve">{{Infobox geographical indication
| name = পচাম্পলী শাড়ি
| image = Hermann Linde - Girl standing in a veranda wearing a Pochampalli sari (ca.1895).jpg
| caption = পোচাম্পলী শাড়ি পৰিধান কৰা এগৰাকী ছোৱালী (১৮৯৫)
| description = ভূদান পচাম্পল্লীত নিৰ্মিত শাড়ি
| type = শাড়ি
| area = ভূদান পচাম্পল্লী, যদাদ্ৰী ভুৱনাগিৰি জিলা, তেলেংগানা
| country = [[ভাৰত]]
| registered = ২০০৫
| material = ৰেচম বা কপাহ
}}

'''পচাম্পলী শাড়ি''' (ইংৰাজী: ''Pochampally sari'') বা '''পচাম্পল্লী ইকাট''' ভাৰতৰ [[তেলেংগানা]] ৰাজ্যৰ যদাদ্ৰী ভুৱনাগিৰি জিলাৰ ভূদান পচাম্পল্লীত নিৰ্মিত এবিধ পৰম্পৰাগত হস্ততাঁত বস্ত্ৰ। এই শাড়িসমূহ ''পাগাডু বন্ধু'' (ইকাট) শৈলীৰে সূতাত ৰং কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। ইয়াৰ পৰম্পৰাগত জ্যামিতিক আৰ্হি আৰু জটিল নক্সাই এই বস্ত্ৰক এক সুকীয়া পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই নক্সাসমূহ শাড়ীৰ লগতে বিভিন্ন পোছাকৰ কাপোৰতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাৰতৰ চৰকাৰী বিমান সংস্থা [[এয়াৰ ইণ্ডিয়া]]ৰ বিমান সেৱিকাসকলেও বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা পোচাম্পলী ৰেচমৰ শাড়ি পৰিধান কৰে।&lt;ref name=&quot;hindu_jan04&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2004/01/17/stories/2004011702920300.htm|archive-url=https://archive.today/20150421232826/http://www.thehindu.com/2004/01/17/stories/2004011702920300.htm|url-status=dead|archive-date=2015-04-21|title=Pochampally sarees go places|date=2004-01-17|accessdate=2015-04-21|work=[[The Hindu]]|location=Nalgonda, Telangana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hindu_feb04&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/2004/02/09/stories/2004020901281300.htm|title=Pochampally silk sarees for AI airhostesses|date=2004-02-09|work=[[The Hindu]] [[Business Line]]|accessdate=2015-04-21|location=Hyderabad, India}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==
ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰাচীন ইকাট বয়ন কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত তেলেংগানা, গুজৰাট আৰু ওড়িশা উল্লেখযোগ্য।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=xOrTw0gPSVYC ''Ikat Textiles of India'']&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত বিজয়াৱাড়া আৰু চেন্নাইৰ মাজত অৱস্থিত চিৰালা আৰু জেণ্ট্ৰপেটা আদি চহৰতো বয়ন শিল্পৰ প্ৰচলন আছিল। কিন্তু বিভিন্ন কাৰণত এই কেন্দ্ৰসমূহৰ বয়ন কাৰ্য বন্ধ হৈ পৰে।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;/&gt;

স্থানীয়ভাৱে পোচাম্পলী ইকাটক ''পাগাডু বন্ধু'' আৰু ''চিটকী'' নামেৰে জনা যায়। ইয়াৰ নাম উৎপাদনস্থলী পোচাম্পলী গাঁৱৰ পৰাই আহিছে।&lt;ref&gt;[https://asiainch.org/craft/paagadu-bandhu-yarn-tie-resist-dyeing-of-telangana/ Paagadu Bandhu Yarn Tie Resist Dyeing of Telangana]&lt;/ref&gt; ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলত নিৰ্মিত ইকাট বস্ত্ৰৰ তুলনাত পোচাম্পলী ইকাটৰ নক্সা আৰু বয়নশৈলীৰ নিজস্ব বৈশিষ্ট্য আছে। বৰ্তমান এই বস্ত্ৰৰ অধিকাংশ উৎপাদন পোচাম্পলী গাঁৱত হয়, য'ত পাঁচ হাজাৰৰো অধিক তাঁতশাল আছে।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;/&gt;

ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্যৰ আংশিক তালিকাত পোচাম্পলী ভাৰতৰ ''Iconic Saree Weaving Clusters of India'' শীৰ্ষক গোটৰ অংশ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ৰেচমৰ সূতাৰে নিৰ্মিত বিশেষ ৰুমালসমূহ ''তেলী ৰুমাল'' নামেৰে জনাজাত।

==বয়নশৈলী==
পোচাম্পলী ইকাটৰ স্বকীয়তা ইয়াৰ সূতা ৰং কৰা আৰু বয়ন পদ্ধতিত নিহিত হৈ আছে। এই পদ্ধতিত বস্ত্ৰ বোৱাৰ আগতেই তাঁতত ব্যৱহৃত দীঘ (Warp) আৰু বাণী (Weft) সূতাত জটিল নক্সা অনুসৰি ৰং কৰা হয়। পিছত এই ৰং কৰা সূতাসমূহ একেলগে বয়াৰ ফলত কাপোৰত নিৰ্দিষ্ট জ্যামিতিক আৰ্হি সৃষ্টি হয়। এই পদ্ধতি বিশ্বজুৰি ''ডাবল ইকাট'' নামেৰে জনাজাত।

পোচাম্পলী ইকাটৰ কাপোৰ মূলতঃ কপাহ, ৰেচম আৰু চিকো নামৰ ৰেচম-কপাহৰ মিশ্ৰিত সূতাৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াত প্ৰাকৃতিক উৎসৰ পৰা আহৰণ কৰা ৰং ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

পোচাম্পলী, কয়ালগুদাম, চৌতুপ্পালা, ছিৰিপুৰম, ভূৱনাগিৰি, পুট্টাপাকা আৰু গট্টুপ্পালা আদি গাঁৱত এই বয়নশিল্পৰ প্ৰচলন আছে। এই শিল্পৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বহু পৰিয়ালে জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।

==উদ্যোগ==
পোচাম্পলী অঞ্চলৰ প্ৰায় ৮০খন গাঁৱত পৰম্পৰাগত তাঁতশালৰ প্ৰচলন আছে। ইয়াৰ নক্সা আৰু বয়নশৈলীৰ বহুতো আৰ্হি শতিকা পুৰণি। এই অঞ্চলৰ বয়নশিল্প মূলতঃ কুটিৰ উদ্যোগ হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছে। প্ৰায় ১০০খন গাঁৱত দহ হাজাৰতকৈও অধিক বয়ন পৰিয়াল এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত।

সমবায় সমিতি, মাষ্টাৰ ৱেভাৰ, বিভিন্ন সংগঠন আৰু স্থানীয় ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানৰ জৰিয়তে এই বস্ত্ৰৰ উৎপাদন আৰু বিপণন কৰা হয়। পোচাম্পলী অঞ্চলৰ তাঁতশিল্পৰ সৈতে জড়িত সূতা বিক্ৰী, হস্ততাঁত সামগ্ৰীৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয় আদিয়ে স্থানীয় অৰ্থনীতিত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।

২০১০ চনত চৰকাৰে এই অঞ্চলৰ বয়নশিল্পৰ উন্নয়নৰ বাবে পোচাম্পলী ১ আৰু পোচাম্পলী ২ নামেৰে দুটা গোটত বিভক্ত কৰি সাধাৰণ বয়ন কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল। এই উদ্যোগৰ জৰিয়তে পৰম্পৰাগত বয়নশিল্পৰ সংৰক্ষণ আৰু পুনৰুজ্জীৱনৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে।

==ভৌগোলিক স্বীকৃতি==
২০০৫ চনত পোচাম্পলী শাড়িয়ে ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ভৌগোলিক সূচক (Geographical Indication বা GI) মৰ্যাদা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;Textiles Comittee&quot;&gt;{{cite web|url=http://textilescommittee.nic.in/services/geographical-indications#pochampally|title=Facilitation of IPR Protection through Geographical Indications: Pochampally|publisher=Ministry of Textiles, Government of India|accessdate=2015-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427132918/http://textilescommittee.nic.in/services/geographical-indications#pochampally|archive-date=27 April 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

পোচাম্পলী হেণ্ডলুম ৱেভাৰ্ছ কোঅপাৰেটিভ ছ'চাইটি লিমিটেড আৰু পোচাম্পলী হেণ্ডলুম টাই এণ্ড ডাই চিল্ক শাৰী নিৰ্মাতা সংস্থাৰ নামত এই ভৌগোলিক স্বীকৃতি পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://textilescommittee.nic.in/GI-Research.htm|title=GI Research: Pochampally|publisher=Ministry of Textiles, Government of India|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130512022824/http://textilescommittee.nic.in/GI-Research.htm|archivedate=2013-05-12}}&lt;/ref&gt;

==স্বীকৃতি==
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশ্ব পৰ্যটন সংস্থাই (UNWTO) ২০২১ চনত তেলেংগানাৰ পোচাম্পলী গাঁওখনক ''Best Tourism Villages'' কাৰ্যসূচীৰ অধীনত বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ পৰ্যটন গাঁও হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল। পৰম্পৰাগত ইকাট বয়নশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে গাঁওখন বিশেষভাৱে পৰিচিত।

ভাৰত চৰকাৰে পোচাম্পলী ইকাট বয়নশিল্পৰ স্বীকৃতিৰ বাবে ২০১৮ চনত পাঁচ টকাৰ ডাক টিকট জাৰি কৰিছিল।

==তথ্যসূত্ৰ==
&lt;references/&gt;

[[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভৌগোলিক স্বীকৃতি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ হস্ততাঁত বস্ত্ৰ]]</text>
      <sha1>0u4bdj2jy333jqlfqml3ae5hg8dqoii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649692</id>
      <parentid>649691</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:51:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11568" sha1="bk4r259lxz6lfbijsnlmrh2y5jed76d" xml:space="preserve">{{Infobox geographical indication
| name = পচাম্পলী শাৰী
| image = Hermann Linde - Girl standing in a veranda wearing a Pochampalli sari (ca.1895).jpg
| caption = পোচাম্পলী শাৰী পৰিধান কৰা এগৰাকী ছোৱালী (১৮৯৫)
| description = ভূদান পচাম্পল্লীত নিৰ্মিত শাৰী
| type = শাৰী
| area = ভূদান পচাম্পল্লী, যদাদ্ৰী ভুৱনাগিৰি জিলা, তেলেংগানা
| country = [[ভাৰত]]
| registered = ২০০৫
| material = ৰেচম বা কপাহ
}}

'''পচাম্পলী শাৰী''' (ইংৰাজী: ''Pochampally sari'') বা '''পচাম্পল্লী ইকাট''' ভাৰতৰ [[তেলেংগানা]] ৰাজ্যৰ যদাদ্ৰী ভুৱনাগিৰি জিলাৰ ভূদান পচাম্পল্লীত নিৰ্মিত এবিধ পৰম্পৰাগত হস্ততাঁত বস্ত্ৰ। এই শাৰীসমূহ ''পাগাডু বন্ধু'' (ইকাট) শৈলীৰে সূতাত ৰং কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। ইয়াৰ পৰম্পৰাগত জ্যামিতিক আৰ্হি আৰু জটিল নক্সাই এই বস্ত্ৰক এক সুকীয়া পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই নক্সাসমূহ শাড়ীৰ লগতে বিভিন্ন পোছাকৰ কাপোৰতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাৰতৰ চৰকাৰী বিমান সংস্থা [[এয়াৰ ইণ্ডিয়া]]ৰ বিমান সেৱিকাসকলেও বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা পোচাম্পলী ৰেচমৰ শাৰী পৰিধান কৰে।&lt;ref name=&quot;hindu_jan04&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2004/01/17/stories/2004011702920300.htm|archive-url=https://archive.today/20150421232826/http://www.thehindu.com/2004/01/17/stories/2004011702920300.htm|url-status=dead|archive-date=2015-04-21|title=Pochampally sarees go places|date=2004-01-17|accessdate=2015-04-21|work=[[The Hindu]]|location=Nalgonda, Telangana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hindu_feb04&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/2004/02/09/stories/2004020901281300.htm|title=Pochampally silk sarees for AI airhostesses|date=2004-02-09|work=[[The Hindu]] [[Business Line]]|accessdate=2015-04-21|location=Hyderabad, India}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==
ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰাচীন ইকাট বয়ন কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত তেলেংগানা, গুজৰাট আৰু ওড়িশা উল্লেখযোগ্য।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=xOrTw0gPSVYC ''Ikat Textiles of India'']&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত বিজয়াৱাড়া আৰু চেন্নাইৰ মাজত অৱস্থিত চিৰালা আৰু জেণ্ট্ৰপেটা আদি চহৰতো বয়ন শিল্পৰ প্ৰচলন আছিল। কিন্তু বিভিন্ন কাৰণত এই কেন্দ্ৰসমূহৰ বয়ন কাৰ্য বন্ধ হৈ পৰে।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;/&gt;

স্থানীয়ভাৱে পোচাম্পলী ইকাটক ''পাগাডু বন্ধু'' আৰু ''চিটকী'' নামেৰে জনা যায়। ইয়াৰ নাম উৎপাদনস্থলী পোচাম্পলী গাঁৱৰ পৰাই আহিছে।&lt;ref&gt;[https://asiainch.org/craft/paagadu-bandhu-yarn-tie-resist-dyeing-of-telangana/ Paagadu Bandhu Yarn Tie Resist Dyeing of Telangana]&lt;/ref&gt; ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলত নিৰ্মিত ইকাট বস্ত্ৰৰ তুলনাত পোচাম্পলী ইকাটৰ নক্সা আৰু বয়নশৈলীৰ নিজস্ব বৈশিষ্ট্য আছে। বৰ্তমান এই বস্ত্ৰৰ অধিকাংশ উৎপাদন পোচাম্পলী গাঁৱত হয়, য'ত পাঁচ হাজাৰৰো অধিক তাঁতশাল আছে।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;/&gt;

ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্যৰ আংশিক তালিকাত পোচাম্পলী ভাৰতৰ ''Iconic Saree Weaving Clusters of India'' শীৰ্ষক গোটৰ অংশ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ৰেচমৰ সূতাৰে নিৰ্মিত বিশেষ ৰুমালসমূহ ''তেলী ৰুমাল'' নামেৰে জনাজাত।

==বয়নশৈলী==
পোচাম্পলী ইকাটৰ স্বকীয়তা ইয়াৰ সূতা ৰং কৰা আৰু বয়ন পদ্ধতিত নিহিত হৈ আছে। এই পদ্ধতিত বস্ত্ৰ বোৱাৰ আগতেই তাঁতত ব্যৱহৃত দীঘ (Warp) আৰু বাণী (Weft) সূতাত জটিল নক্সা অনুসৰি ৰং কৰা হয়। পিছত এই ৰং কৰা সূতাসমূহ একেলগে বয়াৰ ফলত কাপোৰত নিৰ্দিষ্ট জ্যামিতিক আৰ্হি সৃষ্টি হয়। এই পদ্ধতি বিশ্বজুৰি ''ডাবল ইকাট'' নামেৰে জনাজাত।

পোচাম্পলী ইকাটৰ কাপোৰ মূলতঃ কপাহ, ৰেচম আৰু চিকো নামৰ ৰেচম-কপাহৰ মিশ্ৰিত সূতাৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াত প্ৰাকৃতিক উৎসৰ পৰা আহৰণ কৰা ৰং ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

পোচাম্পলী, কয়ালগুদাম, চৌতুপ্পালা, ছিৰিপুৰম, ভূৱনাগিৰি, পুট্টাপাকা আৰু গট্টুপ্পালা আদি গাঁৱত এই বয়নশিল্পৰ প্ৰচলন আছে। এই শিল্পৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বহু পৰিয়ালে জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।

==উদ্যোগ==
পোচাম্পলী অঞ্চলৰ প্ৰায় ৮০খন গাঁৱত পৰম্পৰাগত তাঁতশালৰ প্ৰচলন আছে। ইয়াৰ নক্সা আৰু বয়নশৈলীৰ বহুতো আৰ্হি শতিকা পুৰণি। এই অঞ্চলৰ বয়নশিল্প মূলতঃ কুটিৰ উদ্যোগ হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছে। প্ৰায় ১০০খন গাঁৱত দহ হাজাৰতকৈও অধিক বয়ন পৰিয়াল এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত।

সমবায় সমিতি, মাষ্টাৰ ৱেভাৰ, বিভিন্ন সংগঠন আৰু স্থানীয় ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানৰ জৰিয়তে এই বস্ত্ৰৰ উৎপাদন আৰু বিপণন কৰা হয়। পোচাম্পলী অঞ্চলৰ তাঁতশিল্পৰ সৈতে জড়িত সূতা বিক্ৰী, হস্ততাঁত সামগ্ৰীৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয় আদিয়ে স্থানীয় অৰ্থনীতিত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।

২০১০ চনত চৰকাৰে এই অঞ্চলৰ বয়নশিল্পৰ উন্নয়নৰ বাবে পোচাম্পলী ১ আৰু পোচাম্পলী ২ নামেৰে দুটা গোটত বিভক্ত কৰি সাধাৰণ বয়ন কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল। এই উদ্যোগৰ জৰিয়তে পৰম্পৰাগত বয়নশিল্পৰ সংৰক্ষণ আৰু পুনৰুজ্জীৱনৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে।

==ভৌগোলিক স্বীকৃতি==
২০০৫ চনত পোচাম্পলী শাৰীয়ে ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ভৌগোলিক সূচক (Geographical Indication বা GI) মৰ্যাদা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;Textiles Comittee&quot;&gt;{{cite web|url=http://textilescommittee.nic.in/services/geographical-indications#pochampally|title=Facilitation of IPR Protection through Geographical Indications: Pochampally|publisher=Ministry of Textiles, Government of India|accessdate=2015-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427132918/http://textilescommittee.nic.in/services/geographical-indications#pochampally|archive-date=27 April 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

পোচাম্পলী হেণ্ডলুম ৱেভাৰ্ছ কোঅপাৰেটিভ ছ'চাইটি লিমিটেড আৰু পোচাম্পলী হেণ্ডলুম টাই এণ্ড ডাই চিল্ক শাৰী নিৰ্মাতা সংস্থাৰ নামত এই ভৌগোলিক স্বীকৃতি পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://textilescommittee.nic.in/GI-Research.htm|title=GI Research: Pochampally|publisher=Ministry of Textiles, Government of India|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130512022824/http://textilescommittee.nic.in/GI-Research.htm|archivedate=2013-05-12}}&lt;/ref&gt;

==স্বীকৃতি==
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশ্ব পৰ্যটন সংস্থাই (UNWTO) ২০২১ চনত তেলেংগানাৰ পোচাম্পলী গাঁওখনক ''Best Tourism Villages'' কাৰ্যসূচীৰ অধীনত বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ পৰ্যটন গাঁও হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল। পৰম্পৰাগত ইকাট বয়নশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে গাঁওখন বিশেষভাৱে পৰিচিত।

ভাৰত চৰকাৰে পোচাম্পলী ইকাট বয়নশিল্পৰ স্বীকৃতিৰ বাবে ২০১৮ চনত পাঁচ টকাৰ ডাক টিকট জাৰি কৰিছিল।

==তথ্যসূত্ৰ==
&lt;references/&gt;

[[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভৌগোলিক স্বীকৃতি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ হস্ততাঁত বস্ত্ৰ]]</text>
      <sha1>bk4r259lxz6lfbijsnlmrh2y5jed76d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649693</id>
      <parentid>649692</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পৃষ্ঠা [[পচাম্পলী শাড়ি]]ৰ পৰা [[পচাম্পলী শাৰী]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>649692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11568" sha1="bk4r259lxz6lfbijsnlmrh2y5jed76d" xml:space="preserve">{{Infobox geographical indication
| name = পচাম্পলী শাৰী
| image = Hermann Linde - Girl standing in a veranda wearing a Pochampalli sari (ca.1895).jpg
| caption = পোচাম্পলী শাৰী পৰিধান কৰা এগৰাকী ছোৱালী (১৮৯৫)
| description = ভূদান পচাম্পল্লীত নিৰ্মিত শাৰী
| type = শাৰী
| area = ভূদান পচাম্পল্লী, যদাদ্ৰী ভুৱনাগিৰি জিলা, তেলেংগানা
| country = [[ভাৰত]]
| registered = ২০০৫
| material = ৰেচম বা কপাহ
}}

'''পচাম্পলী শাৰী''' (ইংৰাজী: ''Pochampally sari'') বা '''পচাম্পল্লী ইকাট''' ভাৰতৰ [[তেলেংগানা]] ৰাজ্যৰ যদাদ্ৰী ভুৱনাগিৰি জিলাৰ ভূদান পচাম্পল্লীত নিৰ্মিত এবিধ পৰম্পৰাগত হস্ততাঁত বস্ত্ৰ। এই শাৰীসমূহ ''পাগাডু বন্ধু'' (ইকাট) শৈলীৰে সূতাত ৰং কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। ইয়াৰ পৰম্পৰাগত জ্যামিতিক আৰ্হি আৰু জটিল নক্সাই এই বস্ত্ৰক এক সুকীয়া পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই নক্সাসমূহ শাড়ীৰ লগতে বিভিন্ন পোছাকৰ কাপোৰতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাৰতৰ চৰকাৰী বিমান সংস্থা [[এয়াৰ ইণ্ডিয়া]]ৰ বিমান সেৱিকাসকলেও বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা পোচাম্পলী ৰেচমৰ শাৰী পৰিধান কৰে।&lt;ref name=&quot;hindu_jan04&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2004/01/17/stories/2004011702920300.htm|archive-url=https://archive.today/20150421232826/http://www.thehindu.com/2004/01/17/stories/2004011702920300.htm|url-status=dead|archive-date=2015-04-21|title=Pochampally sarees go places|date=2004-01-17|accessdate=2015-04-21|work=[[The Hindu]]|location=Nalgonda, Telangana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hindu_feb04&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/2004/02/09/stories/2004020901281300.htm|title=Pochampally silk sarees for AI airhostesses|date=2004-02-09|work=[[The Hindu]] [[Business Line]]|accessdate=2015-04-21|location=Hyderabad, India}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==
ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰাচীন ইকাট বয়ন কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত তেলেংগানা, গুজৰাট আৰু ওড়িশা উল্লেখযোগ্য।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=xOrTw0gPSVYC ''Ikat Textiles of India'']&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত বিজয়াৱাড়া আৰু চেন্নাইৰ মাজত অৱস্থিত চিৰালা আৰু জেণ্ট্ৰপেটা আদি চহৰতো বয়ন শিল্পৰ প্ৰচলন আছিল। কিন্তু বিভিন্ন কাৰণত এই কেন্দ্ৰসমূহৰ বয়ন কাৰ্য বন্ধ হৈ পৰে।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;/&gt;

স্থানীয়ভাৱে পোচাম্পলী ইকাটক ''পাগাডু বন্ধু'' আৰু ''চিটকী'' নামেৰে জনা যায়। ইয়াৰ নাম উৎপাদনস্থলী পোচাম্পলী গাঁৱৰ পৰাই আহিছে।&lt;ref&gt;[https://asiainch.org/craft/paagadu-bandhu-yarn-tie-resist-dyeing-of-telangana/ Paagadu Bandhu Yarn Tie Resist Dyeing of Telangana]&lt;/ref&gt; ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলত নিৰ্মিত ইকাট বস্ত্ৰৰ তুলনাত পোচাম্পলী ইকাটৰ নক্সা আৰু বয়নশৈলীৰ নিজস্ব বৈশিষ্ট্য আছে। বৰ্তমান এই বস্ত্ৰৰ অধিকাংশ উৎপাদন পোচাম্পলী গাঁৱত হয়, য'ত পাঁচ হাজাৰৰো অধিক তাঁতশাল আছে।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;/&gt;

ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্যৰ আংশিক তালিকাত পোচাম্পলী ভাৰতৰ ''Iconic Saree Weaving Clusters of India'' শীৰ্ষক গোটৰ অংশ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ৰেচমৰ সূতাৰে নিৰ্মিত বিশেষ ৰুমালসমূহ ''তেলী ৰুমাল'' নামেৰে জনাজাত।

==বয়নশৈলী==
পোচাম্পলী ইকাটৰ স্বকীয়তা ইয়াৰ সূতা ৰং কৰা আৰু বয়ন পদ্ধতিত নিহিত হৈ আছে। এই পদ্ধতিত বস্ত্ৰ বোৱাৰ আগতেই তাঁতত ব্যৱহৃত দীঘ (Warp) আৰু বাণী (Weft) সূতাত জটিল নক্সা অনুসৰি ৰং কৰা হয়। পিছত এই ৰং কৰা সূতাসমূহ একেলগে বয়াৰ ফলত কাপোৰত নিৰ্দিষ্ট জ্যামিতিক আৰ্হি সৃষ্টি হয়। এই পদ্ধতি বিশ্বজুৰি ''ডাবল ইকাট'' নামেৰে জনাজাত।

পোচাম্পলী ইকাটৰ কাপোৰ মূলতঃ কপাহ, ৰেচম আৰু চিকো নামৰ ৰেচম-কপাহৰ মিশ্ৰিত সূতাৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াত প্ৰাকৃতিক উৎসৰ পৰা আহৰণ কৰা ৰং ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

পোচাম্পলী, কয়ালগুদাম, চৌতুপ্পালা, ছিৰিপুৰম, ভূৱনাগিৰি, পুট্টাপাকা আৰু গট্টুপ্পালা আদি গাঁৱত এই বয়নশিল্পৰ প্ৰচলন আছে। এই শিল্পৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বহু পৰিয়ালে জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।

==উদ্যোগ==
পোচাম্পলী অঞ্চলৰ প্ৰায় ৮০খন গাঁৱত পৰম্পৰাগত তাঁতশালৰ প্ৰচলন আছে। ইয়াৰ নক্সা আৰু বয়নশৈলীৰ বহুতো আৰ্হি শতিকা পুৰণি। এই অঞ্চলৰ বয়নশিল্প মূলতঃ কুটিৰ উদ্যোগ হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছে। প্ৰায় ১০০খন গাঁৱত দহ হাজাৰতকৈও অধিক বয়ন পৰিয়াল এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত।

সমবায় সমিতি, মাষ্টাৰ ৱেভাৰ, বিভিন্ন সংগঠন আৰু স্থানীয় ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানৰ জৰিয়তে এই বস্ত্ৰৰ উৎপাদন আৰু বিপণন কৰা হয়। পোচাম্পলী অঞ্চলৰ তাঁতশিল্পৰ সৈতে জড়িত সূতা বিক্ৰী, হস্ততাঁত সামগ্ৰীৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয় আদিয়ে স্থানীয় অৰ্থনীতিত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।

২০১০ চনত চৰকাৰে এই অঞ্চলৰ বয়নশিল্পৰ উন্নয়নৰ বাবে পোচাম্পলী ১ আৰু পোচাম্পলী ২ নামেৰে দুটা গোটত বিভক্ত কৰি সাধাৰণ বয়ন কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল। এই উদ্যোগৰ জৰিয়তে পৰম্পৰাগত বয়নশিল্পৰ সংৰক্ষণ আৰু পুনৰুজ্জীৱনৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে।

==ভৌগোলিক স্বীকৃতি==
২০০৫ চনত পোচাম্পলী শাৰীয়ে ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ভৌগোলিক সূচক (Geographical Indication বা GI) মৰ্যাদা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;Textiles Comittee&quot;&gt;{{cite web|url=http://textilescommittee.nic.in/services/geographical-indications#pochampally|title=Facilitation of IPR Protection through Geographical Indications: Pochampally|publisher=Ministry of Textiles, Government of India|accessdate=2015-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427132918/http://textilescommittee.nic.in/services/geographical-indications#pochampally|archive-date=27 April 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

পোচাম্পলী হেণ্ডলুম ৱেভাৰ্ছ কোঅপাৰেটিভ ছ'চাইটি লিমিটেড আৰু পোচাম্পলী হেণ্ডলুম টাই এণ্ড ডাই চিল্ক শাৰী নিৰ্মাতা সংস্থাৰ নামত এই ভৌগোলিক স্বীকৃতি পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://textilescommittee.nic.in/GI-Research.htm|title=GI Research: Pochampally|publisher=Ministry of Textiles, Government of India|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130512022824/http://textilescommittee.nic.in/GI-Research.htm|archivedate=2013-05-12}}&lt;/ref&gt;

==স্বীকৃতি==
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশ্ব পৰ্যটন সংস্থাই (UNWTO) ২০২১ চনত তেলেংগানাৰ পোচাম্পলী গাঁওখনক ''Best Tourism Villages'' কাৰ্যসূচীৰ অধীনত বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ পৰ্যটন গাঁও হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল। পৰম্পৰাগত ইকাট বয়নশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে গাঁওখন বিশেষভাৱে পৰিচিত।

ভাৰত চৰকাৰে পোচাম্পলী ইকাট বয়নশিল্পৰ স্বীকৃতিৰ বাবে ২০১৮ চনত পাঁচ টকাৰ ডাক টিকট জাৰি কৰিছিল।

==তথ্যসূত্ৰ==
&lt;references/&gt;

[[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভৌগোলিক স্বীকৃতি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ হস্ততাঁত বস্ত্ৰ]]</text>
      <sha1>bk4r259lxz6lfbijsnlmrh2y5jed76d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649695</id>
      <parentid>649693</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11572" sha1="a8ji6uqtevl83jr6cuh6ps1vdzctyw6" xml:space="preserve">{{Infobox geographical indication
| name = পচাম্পলী শাৰী
| image = Hermann Linde - Girl standing in a veranda wearing a Pochampalli sari (ca.1895).jpg
| caption = পোচাম্পলী শাৰী পৰিধান কৰা এগৰাকী ছোৱালী (১৮৯৫)
| description = ভূদান পচাম্পল্লীত নিৰ্মিত শাৰী
| type = শাৰী
| area = ভূদান পচাম্পল্লী, যদাদ্ৰী ভুৱনাগিৰি জিলা, তেলেংগানা
| country = [[ভাৰত]]
| registered = ২০০৫
| material = ৰেচম বা কপাহ
}}

'''পচাম্পলী শাৰী''' ([[ইংৰাজী]]: ''Pochampally sari'') বা '''পচাম্পল্লী ইকাট''' ভাৰতৰ [[তেলেংগানা]] ৰাজ্যৰ যদাদ্ৰী ভুৱনাগিৰি জিলাৰ ভূদান পচাম্পল্লীত নিৰ্মিত এবিধ পৰম্পৰাগত হস্ততাঁত বস্ত্ৰ। এই শাৰীসমূহ ''পাগাডু বন্ধু'' (ইকাট) শৈলীৰে সূতাত ৰং কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। ইয়াৰ পৰম্পৰাগত জ্যামিতিক আৰ্হি আৰু জটিল নক্সাই এই বস্ত্ৰক এক সুকীয়া পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই নক্সাসমূহ শাড়ীৰ লগতে বিভিন্ন পোছাকৰ কাপোৰতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাৰতৰ চৰকাৰী বিমান সংস্থা [[এয়াৰ ইণ্ডিয়া]]ৰ বিমান সেৱিকাসকলেও বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা পোচাম্পলী ৰেচমৰ শাৰী পৰিধান কৰে।&lt;ref name=&quot;hindu_jan04&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2004/01/17/stories/2004011702920300.htm|archive-url=https://archive.today/20150421232826/http://www.thehindu.com/2004/01/17/stories/2004011702920300.htm|url-status=dead|archive-date=2015-04-21|title=Pochampally sarees go places|date=2004-01-17|accessdate=2015-04-21|work=[[The Hindu]]|location=Nalgonda, Telangana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hindu_feb04&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/2004/02/09/stories/2004020901281300.htm|title=Pochampally silk sarees for AI airhostesses|date=2004-02-09|work=[[The Hindu]] [[Business Line]]|accessdate=2015-04-21|location=Hyderabad, India}}&lt;/ref&gt;

==ইতিহাস==
ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰাচীন ইকাট বয়ন কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত তেলেংগানা, গুজৰাট আৰু ওড়িশা উল্লেখযোগ্য।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=xOrTw0gPSVYC ''Ikat Textiles of India'']&lt;/ref&gt; প্ৰাচীন কালত বিজয়াৱাড়া আৰু চেন্নাইৰ মাজত অৱস্থিত চিৰালা আৰু জেণ্ট্ৰপেটা আদি চহৰতো বয়ন শিল্পৰ প্ৰচলন আছিল। কিন্তু বিভিন্ন কাৰণত এই কেন্দ্ৰসমূহৰ বয়ন কাৰ্য বন্ধ হৈ পৰে।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;/&gt;

স্থানীয়ভাৱে পোচাম্পলী ইকাটক ''পাগাডু বন্ধু'' আৰু ''চিটকী'' নামেৰে জনা যায়। ইয়াৰ নাম উৎপাদনস্থলী পোচাম্পলী গাঁৱৰ পৰাই আহিছে।&lt;ref&gt;[https://asiainch.org/craft/paagadu-bandhu-yarn-tie-resist-dyeing-of-telangana/ Paagadu Bandhu Yarn Tie Resist Dyeing of Telangana]&lt;/ref&gt; ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলত নিৰ্মিত ইকাট বস্ত্ৰৰ তুলনাত পোচাম্পলী ইকাটৰ নক্সা আৰু বয়নশৈলীৰ নিজস্ব বৈশিষ্ট্য আছে। বৰ্তমান এই বস্ত্ৰৰ অধিকাংশ উৎপাদন পোচাম্পলী গাঁৱত হয়, য'ত পাঁচ হাজাৰৰো অধিক তাঁতশাল আছে।&lt;ref name=&quot;Ikat Textiles&quot;/&gt;

ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্যৰ আংশিক তালিকাত পোচাম্পলী ভাৰতৰ ''Iconic Saree Weaving Clusters of India'' শীৰ্ষক গোটৰ অংশ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ৰেচমৰ সূতাৰে নিৰ্মিত বিশেষ ৰুমালসমূহ ''তেলী ৰুমাল'' নামেৰে জনাজাত।

==বয়নশৈলী==
পোচাম্পলী ইকাটৰ স্বকীয়তা ইয়াৰ সূতা ৰং কৰা আৰু বয়ন পদ্ধতিত নিহিত হৈ আছে। এই পদ্ধতিত বস্ত্ৰ বোৱাৰ আগতেই তাঁতত ব্যৱহৃত দীঘ (Warp) আৰু বাণী (Weft) সূতাত জটিল নক্সা অনুসৰি ৰং কৰা হয়। পিছত এই ৰং কৰা সূতাসমূহ একেলগে বয়াৰ ফলত কাপোৰত নিৰ্দিষ্ট জ্যামিতিক আৰ্হি সৃষ্টি হয়। এই পদ্ধতি বিশ্বজুৰি ''ডাবল ইকাট'' নামেৰে জনাজাত।

পোচাম্পলী ইকাটৰ কাপোৰ মূলতঃ কপাহ, ৰেচম আৰু চিকো নামৰ ৰেচম-কপাহৰ মিশ্ৰিত সূতাৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াত প্ৰাকৃতিক উৎসৰ পৰা আহৰণ কৰা ৰং ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

পোচাম্পলী, কয়ালগুদাম, চৌতুপ্পালা, ছিৰিপুৰম, ভূৱনাগিৰি, পুট্টাপাকা আৰু গট্টুপ্পালা আদি গাঁৱত এই বয়নশিল্পৰ প্ৰচলন আছে। এই শিল্পৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বহু পৰিয়ালে জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।

==উদ্যোগ==
পোচাম্পলী অঞ্চলৰ প্ৰায় ৮০খন গাঁৱত পৰম্পৰাগত তাঁতশালৰ প্ৰচলন আছে। ইয়াৰ নক্সা আৰু বয়নশৈলীৰ বহুতো আৰ্হি শতিকা পুৰণি। এই অঞ্চলৰ বয়নশিল্প মূলতঃ কুটিৰ উদ্যোগ হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছে। প্ৰায় ১০০খন গাঁৱত দহ হাজাৰতকৈও অধিক বয়ন পৰিয়াল এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত।

সমবায় সমিতি, মাষ্টাৰ ৱেভাৰ, বিভিন্ন সংগঠন আৰু স্থানীয় ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানৰ জৰিয়তে এই বস্ত্ৰৰ উৎপাদন আৰু বিপণন কৰা হয়। পোচাম্পলী অঞ্চলৰ তাঁতশিল্পৰ সৈতে জড়িত সূতা বিক্ৰী, হস্ততাঁত সামগ্ৰীৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয় আদিয়ে স্থানীয় অৰ্থনীতিত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।

২০১০ চনত চৰকাৰে এই অঞ্চলৰ বয়নশিল্পৰ উন্নয়নৰ বাবে পোচাম্পলী ১ আৰু পোচাম্পলী ২ নামেৰে দুটা গোটত বিভক্ত কৰি সাধাৰণ বয়ন কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল। এই উদ্যোগৰ জৰিয়তে পৰম্পৰাগত বয়নশিল্পৰ সংৰক্ষণ আৰু পুনৰুজ্জীৱনৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে।

==ভৌগোলিক স্বীকৃতি==
২০০৫ চনত পোচাম্পলী শাৰীয়ে ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ভৌগোলিক সূচক (Geographical Indication বা GI) মৰ্যাদা লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;Textiles Comittee&quot;&gt;{{cite web|url=http://textilescommittee.nic.in/services/geographical-indications#pochampally|title=Facilitation of IPR Protection through Geographical Indications: Pochampally|publisher=Ministry of Textiles, Government of India|accessdate=2015-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427132918/http://textilescommittee.nic.in/services/geographical-indications#pochampally|archive-date=27 April 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

পোচাম্পলী হেণ্ডলুম ৱেভাৰ্ছ কোঅপাৰেটিভ ছ'চাইটি লিমিটেড আৰু পোচাম্পলী হেণ্ডলুম টাই এণ্ড ডাই চিল্ক শাৰী নিৰ্মাতা সংস্থাৰ নামত এই ভৌগোলিক স্বীকৃতি পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://textilescommittee.nic.in/GI-Research.htm|title=GI Research: Pochampally|publisher=Ministry of Textiles, Government of India|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130512022824/http://textilescommittee.nic.in/GI-Research.htm|archivedate=2013-05-12}}&lt;/ref&gt;

==স্বীকৃতি==
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশ্ব পৰ্যটন সংস্থাই (UNWTO) ২০২১ চনত তেলেংগানাৰ পোচাম্পলী গাঁওখনক ''Best Tourism Villages'' কাৰ্যসূচীৰ অধীনত বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ পৰ্যটন গাঁও হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল। পৰম্পৰাগত ইকাট বয়নশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে গাঁওখন বিশেষভাৱে পৰিচিত।

ভাৰত চৰকাৰে পোচাম্পলী ইকাট বয়নশিল্পৰ স্বীকৃতিৰ বাবে ২০১৮ চনত পাঁচ টকাৰ ডাক টিকট জাৰি কৰিছিল।

==তথ্যসূত্ৰ==
&lt;references/&gt;

[[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:ভৌগোলিক স্বীকৃতি]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ হস্ততাঁত বস্ত্ৰ]]</text>
      <sha1>a8ji6uqtevl83jr6cuh6ps1vdzctyw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>চাহ : অসমৰ অন্যতম পৰিচয়</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78932</id>
    <redirect title="চাহ" />
    <revision>
      <id>649618</id>
      <parentid>466547</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[চাহ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="qmg5dzpk62wolkh27p3c7ovjlglvvxq" xml:space="preserve">#REDIRECT [[চাহ]]</text>
      <sha1>qmg5dzpk62wolkh27p3c7ovjlglvvxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ডফলা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78959</id>
    <redirect title="নিচি জনগোষ্ঠী" />
    <revision>
      <id>649627</id>
      <parentid>569038</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[নিচি জনগোষ্ঠী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="kbbwakm56dbgklkfcmzn86ghk2ws8si" xml:space="preserve">#REDIRECT [[নিচি জনগোষ্ঠী]]</text>
      <sha1>kbbwakm56dbgklkfcmzn86ghk2ws8si</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সত্ৰীয়া ওজাপালি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78961</id>
    <redirect title="ওজাপালি" />
    <revision>
      <id>649623</id>
      <parentid>314116</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:27:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="n41ibu98he7eaowruuz5ecumi59m9ka" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ওজাপালি]]</text>
      <sha1>n41ibu98he7eaowruuz5ecumi59m9ka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ব্যাস ওজাপালি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78963</id>
    <redirect title="ওজাপালি" />
    <revision>
      <id>649700</id>
      <parentid>314118</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[ওজাপালি]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="n41ibu98he7eaowruuz5ecumi59m9ka" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ওজাপালি]]</text>
      <sha1>n41ibu98he7eaowruuz5ecumi59m9ka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>নামতি দ'ল</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78979</id>
    <redirect title="ন-পুখুৰী শিৱদৌল" />
    <revision>
      <id>649637</id>
      <parentid>621437</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:41:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[ন-পুখুৰী শিৱদৌল]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="nl4fti4jikmicuvxkv44z4c9go2gahx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ন-পুখুৰী শিৱদৌল]]</text>
      <sha1>nl4fti4jikmicuvxkv44z4c9go2gahx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আনাকাটা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78985</id>
    <revision>
      <id>649556</id>
      <parentid>600580</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:19:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14439" sha1="dr1x4ijji7d8h7p1pnb0l3m6h6879kz" xml:space="preserve">'''আনাকাটা কাপোৰ''' (অনাকটা কাপোৰ বুলিও জনা যায়) অসমৰ পৰম্পৰাগত এবিধ বিশেষ বস্ত্ৰ। কোনো অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ বা কাটনিৰে নকটাকৈ তাঁতশালৰ পৰা উলিয়াই অনা হয় বাবে ইয়াৰ নাম আনাকাটা কাপোৰ হৈছে। অসমীয়া সমাজত এই বস্ত্ৰৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব আছে। বিশেষকৈ [[নামনি অসম]]ৰ [[বৰপেটা]] আৰু [[কামৰূপ]] অঞ্চলত বিবাহ, উপনয়ন, অন্নপ্ৰাশন, চূড়াকৰণ, পঞ্চামৃত ভোজন আদি বিভিন্ন মাংগলিক আৰু সংস্কাৰমূলক অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ প্ৰচলিত।&lt;ref name=&quot;লোক&quot;&gt;{{cite book |title=অসমৰ লোক সংস্কৃতি ২ |publisher=ক্ৰান্তিকাল |author=গগৈ, চাও লোকেশ্বৰ |year=২০১১ |page=৪৩৭}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;সংস্কৃতি&quot;&gt;{{cite book |title=অসমৰ সংস্কৃতি কোষ |editor=ড॰ নাৰায়ণ দাস আৰু পৰমানন্দ ৰাজবংশী |edition=দ্বিতীয় |page=৪}}&lt;/ref&gt;

আনাকাটা কাপোৰৰ আকাৰ আৰু ব্যৱহাৰ অনুসৰি বিভিন্ন প্ৰকাৰ আছে। ই নাৰী-পুৰুষ উভয়ৰে পৰিধেয় বস্ত্ৰ। ইয়াৰ উপৰি গোসাঁইৰ থাপনাত আগবঢ়োৱা আৰু বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনাকাটা কাপোৰ বোৱাৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান নিৰ্দিষ্ট নিয়ম-নীতি মানি চলা হয়। এই নিয়ম ভংগ কৰিলে কাপোৰখন অপৱিত্ৰ বা চুৱা বুলি গণ্য কৰা হয়।

== প্ৰস্তুতকৰণৰ বিধি ==

আনাকাটা কাপোৰ বোৱাৰ এক বিশেষ পদ্ধতি আছে। সাধাৰণতে তাঁতত কাপোৰ বোৱাৰ সময়ত কাপোৰৰ দুয়োমূৰে ৰৈ যোৱা সূতা কাটি কাপোৰখন তাঁতৰ পৰা পৃথক কৰা হয়। কিন্তু আনাকাটা কাপোৰ বোৱাৰ ক্ষেত্ৰত এনে কৰিব নোৱাৰি। কোনো অস্ত্ৰ বা কাটনি ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ কাপোৰখন তাঁতৰ পৰা উলিয়াই আনিব লাগে।&lt;ref name=&quot;লোককৃষ্টি&quot;&gt;{{cite book |title=লোককৃষ্টি আৰু নাৰী |publisher=অমিয়া দাস |author=কলিতা, ফুলকুমাৰী |year=১৯৯৩}}&lt;/ref&gt;

এই কাপোৰ বোৱাৰ সময়ত এবাৰ তাঁত-বাতি কাঢ়ি এখনহে কাপোৰ বোৱা হয়। ৰাঁচত সূতা ভৰোৱাৰ পিছত কাপোৰ বোৱা শেষ হ'লে তাঁতত থকা কাপোৰখন চেৰেকী বা উঘাত পকাই ব' খুলি আনিব লাগে। তাৰ পিছত ৰাঁচৰ পৰা টানি উলিয়াই ৰৈ যোৱা দীঘল দহিবোৰেৰে জলম বটা হয়। এই পদ্ধতিত কাপোৰখন তাঁতৰ পৰা উলিওৱা হয় বাবে ইয়াক আনাকাটা কাপোৰ বুলি কোৱা হয়। বোৱাৰ সময়ত কাপোৰখন সামান্য ফিচিকি গ'লেও ইয়াৰ পৰিচয় নষ্ট হয়।&lt;ref name=&quot;লোককৃষ্টি&quot;/&gt;

আনাকাটা কাপোৰ উকা আৰু ফুলাম দুয়োবিধৰে বোৱা হয়। কাপোৰখনৰ দীঘ আৰু প্ৰস্থ ব্যৱহাৰৰ উদ্দেশ্য অনুসৰি বেলেগ বেলেগ হ'ব পাৰে।

আনাকাটা কাপোৰ বোৱাৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান নিৰ্দিষ্ট দিন আৰু সময় মানি চলা হয়। কাতি, পুহ আৰু চ'ত মাহত এই কাপোৰ বোৱা নিষেধ বুলি পৰম্পৰাগতভাৱে বিশ্বাস কৰা হয়। তদুপৰি মঙলবাৰ, শনিবাৰ, দেওবাৰ আৰু অমাৱস্যাৰ দিনাও আনাকাটা কাপোৰ নবয়। ৰজঃস্বলা নাৰীয়ে সাতদিনলৈকে এই কাপোৰ বোৱাৰ কামত ভাগ ল'ব নোৱাৰে বুলি প্ৰচলিত বিশ্বাস আছে।

== আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব ==

আনাকাটা কাপোৰৰ সৈতে অসমীয়া সমাজৰ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক বিশ্বাস জড়িত হৈ আছে। বিশেষকৈ মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত এই বস্ত্ৰৰ বিশেষ স্থান আছে। অতি শুদ্ধতা আৰু নিয়ম-সংযমৰ মাজেৰে এই কাপোৰ বোৱা হয়। আহোম ৰমণীয়ে বোৱা কৱচ কাপোৰৰ দৰেই আনাকাটা কাপোৰৰো বিশেষ মাহাত্ম্য আছে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।

বিহুৰ সময়ত ঘৰৰ মূল ব্যক্তিগৰাকীৰ গাত আনাকাটা গামোচা দিব পাৰিলে বছৰটোলৈ বেমাৰ-আজাৰৰ পৰা ৰক্ষা পৰে বুলি লোকবিশ্বাস আছে। ইয়াৰ উপৰি অতি প্ৰিয়জনক বছৰটোলৈ মংগল কামনা কৰিও এই বস্ত্ৰ উপহাৰ দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;নগেন&quot;&gt;নগেন শইকীয়া, ''অসমীয়া মানুহৰ ইতিহাস'', &quot;বস্ত্ৰশিল্প: সাজপাৰ&quot;।&lt;/ref&gt;

বিবাহ, উপনয়ন, চূড়াকৰণ, অন্নপ্ৰাশন, পঞ্চামৃত ভোজন আৰু প্ৰথম সন্তানসম্ভৱা নাৰীৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠানতো আনাকাটা কাপোৰৰ ব্যৱহাৰ আছে।&lt;ref name=&quot;নগেন&quot;/&gt;

== ব্যৱহাৰ আৰু প্ৰকাৰ ==

আনাকাটা কাপোৰৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ভিতৰত গামোচা, চেলেং, ধুতি, শাৰী, চাদৰ আৰু পীৰাত পৰা কাপোৰ উল্লেখযোগ্য। নাৰীসকলে চাদৰ বা শাৰী হিচাপে আৰু পুৰুষসকলে ধুতি, চেলেং বা গামোচা হিচাপে এই বস্ত্ৰ পৰিধান কৰে।

বিবাহৰ সময়ত দৰা-কইনাক গা ধুওৱাৰ পিছত আনাকাটা কাপোৰ পিন্ধোৱা হয়। বিয়াৰ দিনা দৰা-কইনাই আনাকাটা বস্ত্ৰ পৰিধান কৰাটো পৰম্পৰাগত দস্তুৰ। কইনাৰ চাদৰ বা শাৰী আৰু দৰাৰ ধুতিৰ লগতে চেলেং-চাদৰো আনাকাটা হোৱাটো বাঞ্ছনীয় বুলি গণ্য কৰা হয়। দৰা আদৰা, দৰা বৰণ আৰু [[লগুণ]] গাঁঠি বন্ধাৰ সময়তো আনাকাটা গামোচা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বিবাহৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠানত ইয়াৰ আন কিছুমান ব্যৱহাৰো আছে। গা ধুওৱাৰ সময়ত কলগছৰ গুৰিত আনাকাটা কাপোৰেৰে গা মচা হয়। ঘটত মেৰিয়াই থোৱা সৰু কাপোৰখনো আনাকাটা হয়। নান্দীমুখ শ্ৰাদ্ধৰ সময়ত চাৰিটা কলপুলি পুতি তাত ফুলাম আনাকাটা চাদৰ মেৰিয়াই দিয়াৰ পৰম্পৰা আছে। বিয়াৰ পিছদিনা কইনাই দৰাঘৰলৈ যোৱাৰ সময়ত কলগছৰ গুৰিৰ পৰা দৰাঘৰলৈ যোৱা বাটত আনাকাটা কাপোৰ পাৰি দিয়াৰো নিয়ম আছে।&lt;ref name=&quot;সংস্কৃতি&quot;/&gt;

উপনয়ন, চূড়াকৰণ আৰু অন্নপ্ৰাশন অনুষ্ঠানত ধুতি বা চেলেং হিচাপে আনাকাটা কাপোৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পঞ্চামৃত ভোজনৰ সময়ত অনুষ্ঠানৰ গৰাকীয়ে বহা পীৰাতো এই কাপোৰ পাৰি দিয়া হয়। শিশুৰ কাণ বিন্ধোৱা আদি অনুষ্ঠানতো আনাকাটা বস্ত্ৰ আগবঢ়োৱা হয়। নৱজাতকৰ গাত দিয়া প্ৰথমখন বিহুৱানো আনাকাটা হোৱাটো বাঞ্ছনীয় বুলি পৰম্পৰাত গণ্য কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;সংস্কৃতি&quot;/&gt;

মৃতকৰ শ্ৰাদ্ধৰ সময়তো শ্ৰাদ্ধকৰ্তাই আনাকাটা ধুতি, গামোচা আৰু চেলেং পৰিধান কৰে। গীতা-ভাগৱত আদি ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ পাঠৰ সময়ত পাঠক বহা চটাই বা ঢাৰিত আনাকাটা কাপোৰ পাৰি দিয়াৰ পৰম্পৰাও আছে।&lt;ref name=&quot;সংস্কৃতি&quot;/&gt;

=== আকল বা একডেইঙা ===

বিবাহিতা নাৰী প্ৰথমবাৰ সন্তানসম্ভৱা হ'লে পঞ্চামৃত খুওৱা বা [[জেউৰা দিয়া]] অনুষ্ঠানত তেওঁৰ কোলাত এখন বিশেষ আনাকাটা কাপোৰ দিয়া হয়। এই কাপোৰখনক 'আকল' বা 'আক্ল' বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ জোখ সাধাৰণতে 'এক ডেং' হোৱা বাবে কোনো কোনো অঞ্চলত ইয়াক 'একডেইঙা' বুলিও কোৱা হয়। শিপিনীয়ে এখন ভৰি যিমান দূৰলৈ মেলিব পাৰে, সেই জোখৰ কাপোৰ বোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;সংস্কৃতি&quot;/&gt;

আকল সাধাৰণতে বগা সূতাৰে বোৱা হয়। কোনো কোনো অঞ্চলত ইয়াত সৰু ৰঙীন পাৰি আৰু মিহি ফুলৰ বুটা বোৱা হয়। পঞ্চামৃত খুওৱাৰ সময়ত নাৰীগৰাকীৰ কোলাত এই কাপোৰখন পাৰি তাত ফলমূল আদি তুলি দিয়া হয়। সন্তান জন্ম হোৱাৰ পিছত নৱজাতকক প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই কাপোৰেৰে আকোঁৱালি লোৱা হয়। সেইবাবে ইয়াৰ নাম আকল হোৱা বুলি জনবিশ্বাস আছে। কাপোৰখন পিছতো সযতনে সংৰক্ষণ কৰি ৰখা হয়।&lt;ref name=&quot;লোককৃষ্টি&quot;/&gt;

আনাকাটা কাপোৰ নামনি অসমৰ বিশেষকৈ বৰপেটা অঞ্চলৰ বিভিন্ন সংস্কাৰমূলক অনুষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। জেঠ মাহত জন্ম হোৱা শিশুৰ মংগল কামনাৰে পালন কৰা [[জেঠুৱা উৎসৱ]]তো এই কাপোৰ পীৰাত পাৰি দিয়া হয় আৰু শিশুটিক তাত বহুৱাই উৎসৱৰ দিনা আহাৰ খাবলৈ দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;মন&quot;&gt;{{cite book |title=মনপুৰ মৌচন্দা |publisher=অসম সাহিত্য সভা, কলিয়াবৰ অধিৱেশন |author=শৰ্মা, ভূপেন |year=২০১৫ |page=৬০৪}}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==

{{Reflist}}

{{অসমৰ লোক-সংস্কৃতি}}

[[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]]</text>
      <sha1>dr1x4ijji7d8h7p1pnb0l3m6h6879kz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>চাপচাৰকূট উৎসৱ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79936</id>
    <redirect title="চাপচাৰ কুট" />
    <revision>
      <id>649621</id>
      <parentid>318022</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[চাপচাৰ কুট]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="6yi00hdl4747mp54lfbajd34i9vwqta" xml:space="preserve">#REDIRECT [[চাপচাৰ কুট]]</text>
      <sha1>6yi00hdl4747mp54lfbajd34i9vwqta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>জন হেনৰী (লোককথা)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80515</id>
    <revision>
      <id>649655</id>
      <parentid>549751</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:00:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10518" sha1="pgpr1t4bnt1era1z6bc95m4wbz759rw" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox biography vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; style=&quot;font-size:125%;&quot; |&lt;div class=&quot;fn&quot; style=&quot;display:inline&quot;&gt;John Henry&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;Statue of John Henry outside the town of [[Talcott, West Virginia|Talcott]] in Summers County, [[West Virginia]]&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Known&amp;nbsp;for
| class=&quot;infobox-data&quot; |American folk hero
|}
[[শ্ৰেণী:Articles with hCards]]
জন হেনৰি [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকান]] লোককথাৰ এজন নায়ক। তেওঁ [[আফ্ৰিকান আমেৰিকান সম্প্ৰদায়|আফ্ৰিকান আমেৰিকান]] আছিল, আৰু কিংবদন্তি অনুযায়ী, হাতৰীৰে ষ্টীল শিলত সোমোৱাৰ কাম কৰিছিল, যাতে ৰে'লপথ নিৰ্মাণৰ বাবে বিৰ্ফোৰণ কৰিব পৰা যায়।

জন হেনৰিৰ কাহিনী [[ব্লুজ সংগীত]]ৰ শৈলীত সাধাৰণতে আগবঢ়োৱা হয়। কাহিনীটোৰ কেইবাটাও সংস্কৰণ আছে, আৰু অনেক সাধুকথা, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাস আদিত জন হেনৰিৰ চৰিত্ৰ দেখা পোৱা যায়।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|last=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archivedate=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy&quot;&gt;{{Cite book|last=Tracy, Steven C.|last2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; {{Infobox person
| name               = জন হেনৰী
| image              = John Henry illustration by Roy La Grone (1942) 01.jpg
| image_size              =180px
| caption            = [[:en:Roy E. LaGrone|Roy E. LaGrone]] অংকিত জন হেনৰীৰ ছবি (১৯৪২)
| birth_date         = ১৮৪০ অথবা ১৮৫০ৰ দশক
| birth_name         =
| alias              =
| birth_place        =
| death_date         =
| death_place        =
| death_cause        =
| body_discovered    =
| education          =
| occupation         = ৰেলপথ নিৰ্মাণ কৰ্মী 
| spouse             =
| partner            =
| known_for          = আমেৰিকীয় লোক নায়ক
}}
‘’’জন হেনৰী’’’ ({{lang-en| John Henry }}) এজন আমেৰিকান লোকগাথাৰ নায়ক, এজন আফ্ৰিকীয় মাৰ্কিন মুক্ত ব্যক্তি। তেওঁ এজন &quot;ষ্টীল ড্ৰাইভিং মেন&quot; হিচাপে কাম কৰা বুলি কোৱা হয়, এনেকুৱা এজন ব্যক্তি, যাৰ ওপৰত ৰেলপথৰ সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে শিলত ফুটা কৰি বিস্ফোৰক ভৰোৱাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত কৰা হৈছিল। শিলত ফুটা কৰিবলৈ হাতুৰীৰে কোবাই কোবাই তাত তীখাৰ ড্ৰিল ভৰোৱা হয় আৰু এই হাতুৰী কোবোৱা কাম কৰিছিল জন হেনৰীয়ে।
জন হেনৰীৰ কাহিনী এটা ক্লাছিক ব্লুজ লোকগীতত ড্ৰিলিং মেচিনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বন্দ্বৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে আৰু ই অসংখ্য কাহিনী, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাসৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=2 September 2002 |title=John Henry, Present at the Creation |url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-date=12 July 2012 |publisher=NPR |work=[[Morning Edition]]}}&lt;/ref&gt;

[[হেমাঙ্গ বিশ্বাস|হেমাঙ্গ বিশ্বাসে]] [[বঙালী ভাষা|বাঙালী ভাষা]]ত &quot;জন হেনৰি&quot; নামৰ গীতেৰে এই কিংবদন্তী তুলি ধৰিছে। গীতটিৰ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] অনুবাদৰ গায়ক লোকনাথ গোস্বামী।

== কাহিনী ==
[[চিত্ৰ:John_Henry_Alturism_Plaque.jpg|thumb|ৱে'ষ্ট ভাৰ্জিনিয়াত জন হেনৰিক সোঁৱৰা ফলক]]
জন হেনৰিয়ে ষ্টীল-ড্ৰাইভাৰৰ কাম কৰিছিল: শিলত হাতুৰীৰে ষ্টীল সোমোৱাৰ কাম। এবাৰ বনুৱাৰ প্ৰয়োজন কম কৰি, মুনাফা বৃদ্ধিৰ বাবে মালিকে এক ষ্টীমেৰে চালিত শিল ড্ৰিলিং যন্ত্ৰ আনিলে। হেনৰিয়ে প্ৰতিবাদ কৰাত নিৰ্ণয় হ'ল যে যন্ত্ৰ আৰু বনুৱা হেনৰিৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা হ'ব, এই কথা চাবলৈ যে কোন এই কামত অধিক দক্ষ। প্ৰতিযোগিতাৰ শেষত হেনৰিৰ বিজয় হ'ল, কিন্তু যন্ত্ৰক পৰাস্ত কৰাৰ যত্নত হেনৰি ইমানেই ভাগৰি পৰিল যে তেওঁৰ ভাগৰতে মৃত্যু হ'ল।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book|title=The Devil's Music|last=Giles Oakley|publisher=[[Da Capo Press]]|page=[https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 38]|isbn=978-0-306-80743-5|date=1997|url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38}}&lt;/ref&gt;

ই এক কিংবদন্তী আৰু কাহিনীটোৰ অনেক বিষয়ক লৈ ইতিহাসবিদৰ মাজত মতানৈক্য।&lt;ref name=&quot;NPR2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|author=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archive-date=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy2&quot;&gt;{{cite book|author1=Tracy, Steven C.|author2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; স্কট ৰেয়নল্ডছৰ মতে হেনৰিৰ মৃত্যু ভাগৰৰ বাবে নহয়, হয়টো চিলিকচিছৰ বাবে হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Grimes|first=William|date=2006-10-18|title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man (Published 2006)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html|access-date=2021-02-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; যি জন হেনৰিৰ ওপৰত কিংবদন্তী সৃষ্টি হৈছে, সেই জনৰ জন্ম হয়টো ১৮৪৮ চনত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতাস্থল ক'ত আছে, সেই কথাও স্পষ্ট নহয়।

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
{{Reflist}}

== অতিৰিক্ত পঠনসামগ্ৰী ==

* Johnson, Guy B. (1929). ''John Henry: Tracking Down a Negro Legend''. Chapel Hill: University of North Carolina Press
* Chappell, Louis W. (1933). ''John Henry; A Folk-Lore Study''. Reprinted 1968. Port Washington, NY: Kennikat Press
* [[:en:Ezra_Jack_Keats|Keats, Ezra Jack]] (1965). ''John Henry, An American Legend''. New York: Pantheon Books.
* Williams, Brett (1983). ''John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams.'' Westport, CT: Greenwood Press
* Nelson, Scott. &quot;Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll&quot;, ''Labor: Studies in Working-Class History of the Americas Summer'' 2005 2(2): 53–80; {{doi|10.1215/15476715-2-2-53}}
* Garst, John F. (2022). ''John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad.'' Jefferson, NC: McFarland &amp; Company.

== বাহ্যিক সংযোগ ==

* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html &quot; এখন সফল বিবাহৰ অৰ্থ কি? &quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend বহু শতিকাৰ সত্য মাতৰ বিষয়ে প্ৰমাণিত হৈছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home কিন্তু সা. যু.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html ভাৰতীয়/আড়াল কৰাৰ উপৰিও আৰ্কাইভৰ বিৰোধ কৰা হৈছে]
* Historic American Engineering Record (HAER) No. WV-93, &quot;Chesapeake &amp; Ohio Railroad, Great Bend Tunnel, Talcott, Summers County, WV&quot;
* [https://www.youtube.com/watch?v=_WI7CPXY56g 'জন হেনৰি' গীতৰ অসমীয়া সংস্কৰণ]</text>
      <sha1>pgpr1t4bnt1era1z6bc95m4wbz759rw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649656</id>
      <parentid>649655</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8352" sha1="8nf9v42idv9l8q2cxcv2q9r8xpjibu9" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = জন হেনৰী
| image              = John Henry illustration by Roy La Grone (1942) 01.jpg
| image_size              =180px
| caption            = [[:en:Roy E. LaGrone|Roy E. LaGrone]] অংকিত জন হেনৰীৰ ছবি (১৯৪২)
| birth_date         = ১৮৪০ অথবা ১৮৫০ৰ দশক
| birth_name         =
| alias              =
| birth_place        =
| death_date         =
| death_place        =
| death_cause        =
| body_discovered    =
| education          =
| occupation         = ৰেলপথ নিৰ্মাণ কৰ্মী 
| spouse             =
| partner            =
| known_for          = আমেৰিকীয় লোক নায়ক
}}
‘’’জন হেনৰী’’’ ({{lang-en| John Henry }}) এজন আমেৰিকান লোকগাথাৰ নায়ক, এজন আফ্ৰিকীয় মাৰ্কিন মুক্ত ব্যক্তি। তেওঁ এজন &quot;ষ্টীল ড্ৰাইভিং মেন&quot; হিচাপে কাম কৰা বুলি কোৱা হয়, এনেকুৱা এজন ব্যক্তি, যাৰ ওপৰত ৰেলপথৰ সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে শিলত ফুটা কৰি বিস্ফোৰক ভৰোৱাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত কৰা হৈছিল। শিলত ফুটা কৰিবলৈ হাতুৰীৰে কোবাই কোবাই তাত তীখাৰ ড্ৰিল ভৰোৱা হয় আৰু এই হাতুৰী কোবোৱা কাম কৰিছিল জন হেনৰীয়ে।
জন হেনৰীৰ কাহিনী এটা ক্লাছিক ব্লুজ লোকগীতত ড্ৰিলিং মেচিনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বন্দ্বৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে আৰু ই অসংখ্য কাহিনী, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাসৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=2 September 2002 |title=John Henry, Present at the Creation |url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-date=12 July 2012 |publisher=NPR |work=[[Morning Edition]]}}&lt;/ref&gt;

[[হেমাঙ্গ বিশ্বাস|হেমাঙ্গ বিশ্বাসে]] [[বঙালী ভাষা|বাঙালী ভাষা]]ত &quot;জন হেনৰি&quot; নামৰ গীতেৰে এই কিংবদন্তী তুলি ধৰিছে। গীতটিৰ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] অনুবাদৰ গায়ক লোকনাথ গোস্বামী।

== কাহিনী ==
[[চিত্ৰ:John_Henry_Alturism_Plaque.jpg|thumb|ৱে'ষ্ট ভাৰ্জিনিয়াত জন হেনৰিক সোঁৱৰা ফলক]]
জন হেনৰিয়ে ষ্টীল-ড্ৰাইভাৰৰ কাম কৰিছিল: শিলত হাতুৰীৰে ষ্টীল সোমোৱাৰ কাম। এবাৰ বনুৱাৰ প্ৰয়োজন কম কৰি, মুনাফা বৃদ্ধিৰ বাবে মালিকে এক ষ্টীমেৰে চালিত শিল ড্ৰিলিং যন্ত্ৰ আনিলে। হেনৰিয়ে প্ৰতিবাদ কৰাত নিৰ্ণয় হ'ল যে যন্ত্ৰ আৰু বনুৱা হেনৰিৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা হ'ব, এই কথা চাবলৈ যে কোন এই কামত অধিক দক্ষ। প্ৰতিযোগিতাৰ শেষত হেনৰিৰ বিজয় হ'ল, কিন্তু যন্ত্ৰক পৰাস্ত কৰাৰ যত্নত হেনৰি ইমানেই ভাগৰি পৰিল যে তেওঁৰ ভাগৰতে মৃত্যু হ'ল।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book|title=The Devil's Music|last=Giles Oakley|publisher=[[Da Capo Press]]|page=[https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 38]|isbn=978-0-306-80743-5|date=1997|url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38}}&lt;/ref&gt;

ই এক কিংবদন্তী আৰু কাহিনীটোৰ অনেক বিষয়ক লৈ ইতিহাসবিদৰ মাজত মতানৈক্য।&lt;ref name=&quot;NPR2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|author=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archive-date=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy2&quot;&gt;{{cite book|author1=Tracy, Steven C.|author2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; স্কট ৰেয়নল্ডছৰ মতে হেনৰিৰ মৃত্যু ভাগৰৰ বাবে নহয়, হয়টো চিলিকচিছৰ বাবে হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Grimes|first=William|date=2006-10-18|title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man (Published 2006)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html|access-date=2021-02-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; যি জন হেনৰিৰ ওপৰত কিংবদন্তী সৃষ্টি হৈছে, সেই জনৰ জন্ম হয়টো ১৮৪৮ চনত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতাস্থল ক'ত আছে, সেই কথাও স্পষ্ট নহয়।

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
{{Reflist}}

== অতিৰিক্ত পঠনসামগ্ৰী ==

* Johnson, Guy B. (1929). ''John Henry: Tracking Down a Negro Legend''. Chapel Hill: University of North Carolina Press
* Chappell, Louis W. (1933). ''John Henry; A Folk-Lore Study''. Reprinted 1968. Port Washington, NY: Kennikat Press
* [[:en:Ezra_Jack_Keats|Keats, Ezra Jack]] (1965). ''John Henry, An American Legend''. New York: Pantheon Books.
* Williams, Brett (1983). ''John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams.'' Westport, CT: Greenwood Press
* Nelson, Scott. &quot;Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll&quot;, ''Labor: Studies in Working-Class History of the Americas Summer'' 2005 2(2): 53–80; {{doi|10.1215/15476715-2-2-53}}
* Garst, John F. (2022). ''John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad.'' Jefferson, NC: McFarland &amp; Company.

== বাহ্যিক সংযোগ ==

* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html &quot; এখন সফল বিবাহৰ অৰ্থ কি? &quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend বহু শতিকাৰ সত্য মাতৰ বিষয়ে প্ৰমাণিত হৈছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home কিন্তু সা. যু.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html ভাৰতীয়/আড়াল কৰাৰ উপৰিও আৰ্কাইভৰ বিৰোধ কৰা হৈছে]
* Historic American Engineering Record (HAER) No. WV-93, &quot;Chesapeake &amp; Ohio Railroad, Great Bend Tunnel, Talcott, Summers County, WV&quot;
* [https://www.youtube.com/watch?v=_WI7CPXY56g 'জন হেনৰি' গীতৰ অসমীয়া সংস্কৰণ]</text>
      <sha1>8nf9v42idv9l8q2cxcv2q9r8xpjibu9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649657</id>
      <parentid>649656</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:01:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8349" sha1="la3ccvc8z8tgtvbqnsrl4izc69zn4q4" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = জন হেনৰী
| image              = John Henry illustration by Roy La Grone (1942) 01.jpg
| image_size              =180px
| caption            = [[:en:Roy E. LaGrone|Roy E. LaGrone]] অংকিত জন হেনৰীৰ ছবি (১৯৪২)
| birth_date         = ১৮৪০ অথবা ১৮৫০ৰ দশক
| birth_name         =
| alias              =
| birth_place        =
| death_date         =
| death_place        =
| death_cause        =
| body_discovered    =
| education          =
| occupation         = ৰেলপথ নিৰ্মাণ কৰ্মী 
| spouse             =
| partner            =
| known_for          = আমেৰিকীয় লোক নায়ক
}}
'''জন হেনৰী''' ({{lang-en| John Henry }}) এগৰাকী আমেৰিকান লোকগাথাৰ নায়ক, এজন আফ্ৰিকীয় মাৰ্কিন মুক্ত ব্যক্তি। তেওঁ এজন &quot;ষ্টীল ড্ৰাইভিং মেন&quot; হিচাপে কাম কৰা বুলি কোৱা হয়, এনেকুৱা এজন ব্যক্তি, যাৰ ওপৰত ৰেলপথৰ সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে শিলত ফুটা কৰি বিস্ফোৰক ভৰোৱাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত কৰা হৈছিল। শিলত ফুটা কৰিবলৈ হাতুৰীৰে কোবাই কোবাই তাত তীখাৰ ড্ৰিল ভৰোৱা হয় আৰু এই হাতুৰী কোবোৱা কাম কৰিছিল জন হেনৰীয়ে।
জন হেনৰীৰ কাহিনী এটা ক্লাছিক ব্লুজ লোকগীতত ড্ৰিলিং মেচিনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বন্দ্বৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে আৰু ই অসংখ্য কাহিনী, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাসৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=2 September 2002 |title=John Henry, Present at the Creation |url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-date=12 July 2012 |publisher=NPR |work=[[Morning Edition]]}}&lt;/ref&gt;

[[হেমাঙ্গ বিশ্বাস|হেমাঙ্গ বিশ্বাসে]] [[বঙালী ভাষা|বাঙালী ভাষা]]ত &quot;জন হেনৰি&quot; নামৰ গীতেৰে এই কিংবদন্তী তুলি ধৰিছে। গীতটিৰ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] অনুবাদৰ গায়ক লোকনাথ গোস্বামী।

== কাহিনী ==
[[চিত্ৰ:John_Henry_Alturism_Plaque.jpg|thumb|ৱে'ষ্ট ভাৰ্জিনিয়াত জন হেনৰিক সোঁৱৰা ফলক]]
জন হেনৰিয়ে ষ্টীল-ড্ৰাইভাৰৰ কাম কৰিছিল: শিলত হাতুৰীৰে ষ্টীল সোমোৱাৰ কাম। এবাৰ বনুৱাৰ প্ৰয়োজন কম কৰি, মুনাফা বৃদ্ধিৰ বাবে মালিকে এক ষ্টীমেৰে চালিত শিল ড্ৰিলিং যন্ত্ৰ আনিলে। হেনৰিয়ে প্ৰতিবাদ কৰাত নিৰ্ণয় হ'ল যে যন্ত্ৰ আৰু বনুৱা হেনৰিৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা হ'ব, এই কথা চাবলৈ যে কোন এই কামত অধিক দক্ষ। প্ৰতিযোগিতাৰ শেষত হেনৰিৰ বিজয় হ'ল, কিন্তু যন্ত্ৰক পৰাস্ত কৰাৰ যত্নত হেনৰি ইমানেই ভাগৰি পৰিল যে তেওঁৰ ভাগৰতে মৃত্যু হ'ল।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book|title=The Devil's Music|last=Giles Oakley|publisher=[[Da Capo Press]]|page=[https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 38]|isbn=978-0-306-80743-5|date=1997|url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38}}&lt;/ref&gt;

ই এক কিংবদন্তী আৰু কাহিনীটোৰ অনেক বিষয়ক লৈ ইতিহাসবিদৰ মাজত মতানৈক্য।&lt;ref name=&quot;NPR2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|author=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archive-date=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy2&quot;&gt;{{cite book|author1=Tracy, Steven C.|author2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; স্কট ৰেয়নল্ডছৰ মতে হেনৰিৰ মৃত্যু ভাগৰৰ বাবে নহয়, হয়টো চিলিকচিছৰ বাবে হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Grimes|first=William|date=2006-10-18|title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man (Published 2006)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html|access-date=2021-02-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; যি জন হেনৰিৰ ওপৰত কিংবদন্তী সৃষ্টি হৈছে, সেই জনৰ জন্ম হয়টো ১৮৪৮ চনত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতাস্থল ক'ত আছে, সেই কথাও স্পষ্ট নহয়।

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
{{Reflist}}

== অতিৰিক্ত পঠনসামগ্ৰী ==

* Johnson, Guy B. (1929). ''John Henry: Tracking Down a Negro Legend''. Chapel Hill: University of North Carolina Press
* Chappell, Louis W. (1933). ''John Henry; A Folk-Lore Study''. Reprinted 1968. Port Washington, NY: Kennikat Press
* [[:en:Ezra_Jack_Keats|Keats, Ezra Jack]] (1965). ''John Henry, An American Legend''. New York: Pantheon Books.
* Williams, Brett (1983). ''John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams.'' Westport, CT: Greenwood Press
* Nelson, Scott. &quot;Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll&quot;, ''Labor: Studies in Working-Class History of the Americas Summer'' 2005 2(2): 53–80; {{doi|10.1215/15476715-2-2-53}}
* Garst, John F. (2022). ''John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad.'' Jefferson, NC: McFarland &amp; Company.

== বাহ্যিক সংযোগ ==

* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html &quot; এখন সফল বিবাহৰ অৰ্থ কি? &quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend বহু শতিকাৰ সত্য মাতৰ বিষয়ে প্ৰমাণিত হৈছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home কিন্তু সা. যু.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html ভাৰতীয়/আড়াল কৰাৰ উপৰিও আৰ্কাইভৰ বিৰোধ কৰা হৈছে]
* Historic American Engineering Record (HAER) No. WV-93, &quot;Chesapeake &amp; Ohio Railroad, Great Bend Tunnel, Talcott, Summers County, WV&quot;
* [https://www.youtube.com/watch?v=_WI7CPXY56g 'জন হেনৰি' গীতৰ অসমীয়া সংস্কৰণ]</text>
      <sha1>la3ccvc8z8tgtvbqnsrl4izc69zn4q4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649659</id>
      <parentid>649657</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15160" sha1="kncho9i211hqd8ogyimify3f6rkvp8v" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = জন হেনৰী
| image              = John Henry illustration by Roy La Grone (1942) 01.jpg
| image_size              =180px
| caption            = [[:en:Roy E. LaGrone|Roy E. LaGrone]] অংকিত জন হেনৰীৰ ছবি (১৯৪২)
| birth_date         = ১৮৪০ অথবা ১৮৫০ৰ দশক
| birth_name         =
| alias              =
| birth_place        =
| death_date         =
| death_place        =
| death_cause        =
| body_discovered    =
| education          =
| occupation         = ৰেলপথ নিৰ্মাণ কৰ্মী 
| spouse             =
| partner            =
| known_for          = আমেৰিকীয় লোক নায়ক
}}
'''জন হেনৰী''' ({{lang-en| John Henry }}) এগৰাকী আমেৰিকান লোকগাথাৰ নায়ক, এজন আফ্ৰিকীয় মাৰ্কিন মুক্ত ব্যক্তি। তেওঁ এজন &quot;ষ্টীল ড্ৰাইভিং মেন&quot; হিচাপে কাম কৰা বুলি কোৱা হয়, এনেকুৱা এজন ব্যক্তি, যাৰ ওপৰত ৰেলপথৰ সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে শিলত ফুটা কৰি বিস্ফোৰক ভৰোৱাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত কৰা হৈছিল। শিলত ফুটা কৰিবলৈ হাতুৰীৰে কোবাই কোবাই তাত তীখাৰ ড্ৰিল ভৰোৱা হয় আৰু এই হাতুৰী কোবোৱা কাম কৰিছিল জন হেনৰীয়ে।
জন হেনৰীৰ কাহিনী এটা ক্লাছিক ব্লুজ লোকগীতত ড্ৰিলিং মেচিনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বন্দ্বৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে আৰু ই অসংখ্য কাহিনী, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাসৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=2 September 2002 |title=John Henry, Present at the Creation |url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-date=12 July 2012 |publisher=NPR |work=[[Morning Edition]]}}&lt;/ref&gt;

[[হেমাঙ্গ বিশ্বাস|হেমাঙ্গ বিশ্বাসে]] [[বঙালী ভাষা|বাঙালী ভাষা]]ত &quot;জন হেনৰি&quot; নামৰ গীতেৰে এই কিংবদন্তী তুলি ধৰিছে। গীতটিৰ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] অনুবাদৰ গায়ক লোকনাথ গোস্বামী।

==কিংবদন্তী==
কিংবদন্তি অনুসৰি ষ্টীল ড্ৰাইভাৰ হিচাপে জন হেনৰীৰ দক্ষতাক ভাপ চালিত ৰক ড্ৰিলৰ দক্ষতাৰ সৈতে জোখা হৈছিল। যন্ত্ৰ সৈতে হোৱা এই প্ৰতিযোগিতাত মাত্ৰ এটা হাতুৰীৰ সহায়ত তেওঁ জয়ী হৈছিল যদিও অত্যধিক চাপৰ বাবে হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ মৃত্য মুখত পৰিছিল।পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ বিগ বেণ্ড সুৰংগ,&lt;ref name=&quot;Grimes_2006&quot;&gt;{{Cite news |last=Grimes |first=William |date=2006-10-18 |title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man |url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html |access-date=2021-02-08 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ভাৰ্জিনিয়াৰ লুইছ সুৰংগ, আৰু আলাবামাৰ কুছা মাউণ্টেন সুৰংগকে ধৰি বিভিন্ন স্থানক এই প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে হিচাপে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
জন হেনৰীৰ কিংবদন্তিৰ বহু দিশৰ ঐতিহাসিক সত্যতা এক বিতৰ্কৰ বিষয়।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book |last=Oakley |first=Giles |url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 |title=The Devil's Music |date=1997 |publisher=[[Da Capo Press]] |isbn=978-0306807435 |page=38}}&lt;/ref&gt; গৱেষক স্কট ৰেইনল্ডছ নেলছনৰ মতে প্ৰকৃত জন হেনৰীৰ জন্ম হৈছিল ১৮৪৮ চনত নিউ জাৰ্চীত আৰু তেওঁৰ কৰ্মক্ষেত্ৰৰ জটিলতাৰ বাবে চিলিকোচিছত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হৈছিল আৰু অত্যধিক পৰিশ্ৰমৰ হেচাত নহয়।&lt;ref name=&quot;Johnson1929&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=UNC Press |year=1929 |location=Chapel Hill |pages=[https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb/page/44 44]–49}}&lt;/ref&gt;

== কাহিনী ==
[[চিত্ৰ:John_Henry_Alturism_Plaque.jpg|thumb|ৱে'ষ্ট ভাৰ্জিনিয়াত জন হেনৰিক সোঁৱৰা ফলক]]
জন হেনৰিয়ে ষ্টীল-ড্ৰাইভাৰৰ কাম কৰিছিল: শিলত হাতুৰীৰে ষ্টীল সোমোৱাৰ কাম। এবাৰ বনুৱাৰ প্ৰয়োজন কম কৰি, মুনাফা বৃদ্ধিৰ বাবে মালিকে এক ষ্টীমেৰে চালিত শিল ড্ৰিলিং যন্ত্ৰ আনিলে। হেনৰিয়ে প্ৰতিবাদ কৰাত নিৰ্ণয় হ'ল যে যন্ত্ৰ আৰু বনুৱা হেনৰিৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা হ'ব, এই কথা চাবলৈ যে কোন এই কামত অধিক দক্ষ। প্ৰতিযোগিতাৰ শেষত হেনৰিৰ বিজয় হ'ল, কিন্তু যন্ত্ৰক পৰাস্ত কৰাৰ যত্নত হেনৰি ইমানেই ভাগৰি পৰিল যে তেওঁৰ ভাগৰতে মৃত্যু হ'ল।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book|title=The Devil's Music|last=Giles Oakley|publisher=[[Da Capo Press]]|page=[https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 38]|isbn=978-0-306-80743-5|date=1997|url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38}}&lt;/ref&gt;

ই এক কিংবদন্তী আৰু কাহিনীটোৰ অনেক বিষয়ক লৈ ইতিহাসবিদৰ মাজত মতানৈক্য।&lt;ref name=&quot;NPR2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|author=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archive-date=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy2&quot;&gt;{{cite book|author1=Tracy, Steven C.|author2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; স্কট ৰেয়নল্ডছৰ মতে হেনৰিৰ মৃত্যু ভাগৰৰ বাবে নহয়, হয়টো চিলিকচিছৰ বাবে হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Grimes|first=William|date=2006-10-18|title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man (Published 2006)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html|access-date=2021-02-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; যি জন হেনৰিৰ ওপৰত কিংবদন্তী সৃষ্টি হৈছে, সেই জনৰ জন্ম হয়টো ১৮৪৮ চনত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতাস্থল ক'ত আছে, সেই কথাও স্পষ্ট নহয়।

==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত==
===চলচ্চিত্ৰ===
১৯৯৫ চনত ৰ’জাৰ এৰন ব্ৰাউনৰ ‘’টল টেল’’ নামৰ ছবিখনত জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটো চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। এজন প্ৰাক্তন দাস, জন হেনৰীয়ে ডেনিয়েল নামৰ এজন পলায়ন কৰা কৃষকৰ পুত্ৰক গুণ্ডাৰ পৰা বচাবলৈ দেখা দিয়ে।

২০১৮ চনত ক্লাছিক আমেৰিকান লোককথাৰ চৰিত্ৰসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি এখন ছবি নিৰ্মাণৰ কাম ঘোষণা কৰা হয়, যাৰ নাম আছিল ‘’জন হেনৰী এণ্ড দ্য ষ্টেটছমেন’’।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lehman |first=Christopher |date=7 January 2019 |title=The George Pal Puppetoons and Jasper – Part 4 |url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-george-pal-puppetoons-and-jasper-part-4/ |access-date=22 May 2019 |website=Cartoon Research |publisher=[[Jerry Beck]]}}&lt;/ref&gt;

২০২০ চনত টেৰী ক্ৰুই জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটোৰ আধুনিক যুগৰ অভিযোজন হিচাপে তৈয়াৰ কৰা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাহিনীভাগৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে, তেওঁলোকৰ  প্ৰাক্তন নেতাৰ পৰা  পলাই ফুৰা দুজন কিশোৰ-কিশোৰীক এজন প্ৰাক্তন গেং মেম্বাৰে আশ্ৰয় দিয়ে । ছবিখন মুক্তি দিছিল ছাবান ফিল্মছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lenburg, Jeff |url=https://archive.org/details/whoswhoinanimate0000lenb |title=Who's Who in Animated Cartoons: An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators |publisher=Applause Books |year=2006 |isbn=978-1557836717 |location=New York}}&lt;/ref&gt;
===সংগীত===
জন হেনৰীৰ কাহিনী পৰম্পৰাগতভাৱে দুবিধ গীতৰ জৰিয়তে বৰ্ণিত হয়: বেলাড বা মালিতা, যাক সাধাৰণতে &quot;জন হেনৰীৰ বেলাড&quot; বুলি কোৱা হয়, আৰু &quot;হামাৰ বা হাতুৰীৰ গীত&quot; (এবিধ কৰ্মগীত)। প্ৰত্যেকৰে গীতৰ কথা বহল আৰু ভিন্ন। কিছুমান গীত আৰু কিছুমান প্ৰাৰম্ভিক লোক ইতিহাসবিদৰ গৱেষণাই জন হেনৰীৰ বিষয়ে লিখা গীতসমূহক পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ এজন আউটলাউ জন হাৰ্ডিৰ গীতৰ সৈতে ৰিজায়। জন হেনৰীৰ জীৱনৰ বিষয়ে লিখা বেলাডত সাধাৰণতে চাৰিটা প্ৰধান উপাদান থাকে: শিশু অৱস্থাত জন হেনৰীয়ে কৰা এটা পূৰ্বাভাষ যে ষ্টীল-ড্ৰাইভিঙৰ ফলত তেওঁৰ মৃত্যু হ'ব; ষ্টীম হেমাৰৰ সৈতে হোৱা কিংবদন্তি প্ৰতিযোগিতাৰ আগজাননী আৰু ফলাফল; হেনৰীৰ মৃত্যু আৰু সমাধি ; আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ প্ৰতিক্ৰিয়া।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The New Christy Minstrels – Land of Giants Album Reviews, Songs &amp; More &amp;#124; AllMusic |url=https://www.allmusic.com/album/land-of-giants-mw0000869619 |website=[[AllMusic]]}}&lt;/ref&gt;

== তথ্য সংগ্ৰহ ==
{{Reflist}}

== অতিৰিক্ত পঠনসামগ্ৰী ==

* Johnson, Guy B. (1929). ''John Henry: Tracking Down a Negro Legend''. Chapel Hill: University of North Carolina Press
* Chappell, Louis W. (1933). ''John Henry; A Folk-Lore Study''. Reprinted 1968. Port Washington, NY: Kennikat Press
* [[:en:Ezra_Jack_Keats|Keats, Ezra Jack]] (1965). ''John Henry, An American Legend''. New York: Pantheon Books.
* Williams, Brett (1983). ''John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams.'' Westport, CT: Greenwood Press
* Nelson, Scott. &quot;Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll&quot;, ''Labor: Studies in Working-Class History of the Americas Summer'' 2005 2(2): 53–80; {{doi|10.1215/15476715-2-2-53}}
* Garst, John F. (2022). ''John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad.'' Jefferson, NC: McFarland &amp; Company.

== বাহ্যিক সংযোগ ==

* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html &quot; এখন সফল বিবাহৰ অৰ্থ কি? &quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend বহু শতিকাৰ সত্য মাতৰ বিষয়ে প্ৰমাণিত হৈছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home কিন্তু সা. যু.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html ভাৰতীয়/আড়াল কৰাৰ উপৰিও আৰ্কাইভৰ বিৰোধ কৰা হৈছে]
* Historic American Engineering Record (HAER) No. WV-93, &quot;Chesapeake &amp; Ohio Railroad, Great Bend Tunnel, Talcott, Summers County, WV&quot;
* [https://www.youtube.com/watch?v=_WI7CPXY56g 'জন হেনৰি' গীতৰ অসমীয়া সংস্কৰণ]</text>
      <sha1>kncho9i211hqd8ogyimify3f6rkvp8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649660</id>
      <parentid>649659</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:03:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16536" sha1="956n8eytujo0io0kmc2sdl9erxvsw6x" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = জন হেনৰী
| image              = John Henry illustration by Roy La Grone (1942) 01.jpg
| image_size              =180px
| caption            = [[:en:Roy E. LaGrone|Roy E. LaGrone]] অংকিত জন হেনৰীৰ ছবি (১৯৪২)
| birth_date         = ১৮৪০ অথবা ১৮৫০ৰ দশক
| birth_name         =
| alias              =
| birth_place        =
| death_date         =
| death_place        =
| death_cause        =
| body_discovered    =
| education          =
| occupation         = ৰেলপথ নিৰ্মাণ কৰ্মী 
| spouse             =
| partner            =
| known_for          = আমেৰিকীয় লোক নায়ক
}}
'''জন হেনৰী''' ({{lang-en| John Henry }}) এগৰাকী আমেৰিকান লোকগাথাৰ নায়ক, এজন আফ্ৰিকীয় মাৰ্কিন মুক্ত ব্যক্তি। তেওঁ এজন &quot;ষ্টীল ড্ৰাইভিং মেন&quot; হিচাপে কাম কৰা বুলি কোৱা হয়, এনেকুৱা এজন ব্যক্তি, যাৰ ওপৰত ৰেলপথৰ সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে শিলত ফুটা কৰি বিস্ফোৰক ভৰোৱাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত কৰা হৈছিল। শিলত ফুটা কৰিবলৈ হাতুৰীৰে কোবাই কোবাই তাত তীখাৰ ড্ৰিল ভৰোৱা হয় আৰু এই হাতুৰী কোবোৱা কাম কৰিছিল জন হেনৰীয়ে।
জন হেনৰীৰ কাহিনী এটা ক্লাছিক ব্লুজ লোকগীতত ড্ৰিলিং মেচিনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বন্দ্বৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে আৰু ই অসংখ্য কাহিনী, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাসৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=2 September 2002 |title=John Henry, Present at the Creation |url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-date=12 July 2012 |publisher=NPR |work=[[Morning Edition]]}}&lt;/ref&gt;

[[হেমাঙ্গ বিশ্বাস|হেমাঙ্গ বিশ্বাসে]] [[বঙালী ভাষা|বাঙালী ভাষা]]ত &quot;জন হেনৰি&quot; নামৰ গীতেৰে এই কিংবদন্তী তুলি ধৰিছে। গীতটিৰ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] অনুবাদৰ গায়ক লোকনাথ গোস্বামী।

==কিংবদন্তী==
কিংবদন্তি অনুসৰি ষ্টীল ড্ৰাইভাৰ হিচাপে জন হেনৰীৰ দক্ষতাক ভাপ চালিত ৰক ড্ৰিলৰ দক্ষতাৰ সৈতে জোখা হৈছিল। যন্ত্ৰ সৈতে হোৱা এই প্ৰতিযোগিতাত মাত্ৰ এটা হাতুৰীৰ সহায়ত তেওঁ জয়ী হৈছিল যদিও অত্যধিক চাপৰ বাবে হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ মৃত্য মুখত পৰিছিল।পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ বিগ বেণ্ড সুৰংগ,&lt;ref name=&quot;Grimes_2006&quot;&gt;{{Cite news |last=Grimes |first=William |date=2006-10-18 |title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man |url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html |access-date=2021-02-08 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ভাৰ্জিনিয়াৰ লুইছ সুৰংগ, আৰু আলাবামাৰ কুছা মাউণ্টেন সুৰংগকে ধৰি বিভিন্ন স্থানক এই প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে হিচাপে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
জন হেনৰীৰ কিংবদন্তিৰ বহু দিশৰ ঐতিহাসিক সত্যতা এক বিতৰ্কৰ বিষয়।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book |last=Oakley |first=Giles |url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 |title=The Devil's Music |date=1997 |publisher=[[Da Capo Press]] |isbn=978-0306807435 |page=38}}&lt;/ref&gt; গৱেষক স্কট ৰেইনল্ডছ নেলছনৰ মতে প্ৰকৃত জন হেনৰীৰ জন্ম হৈছিল ১৮৪৮ চনত নিউ জাৰ্চীত আৰু তেওঁৰ কৰ্মক্ষেত্ৰৰ জটিলতাৰ বাবে চিলিকোচিছত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হৈছিল আৰু অত্যধিক পৰিশ্ৰমৰ হেচাত নহয়।&lt;ref name=&quot;Johnson1929&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=UNC Press |year=1929 |location=Chapel Hill |pages=[https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb/page/44 44]–49}}&lt;/ref&gt;

== কাহিনী ==
[[চিত্ৰ:John_Henry_Alturism_Plaque.jpg|thumb|ৱে'ষ্ট ভাৰ্জিনিয়াত জন হেনৰিক সোঁৱৰা ফলক]]
জন হেনৰিয়ে ষ্টীল-ড্ৰাইভাৰৰ কাম কৰিছিল: শিলত হাতুৰীৰে ষ্টীল সোমোৱাৰ কাম। এবাৰ বনুৱাৰ প্ৰয়োজন কম কৰি, মুনাফা বৃদ্ধিৰ বাবে মালিকে এক ষ্টীমেৰে চালিত শিল ড্ৰিলিং যন্ত্ৰ আনিলে। হেনৰিয়ে প্ৰতিবাদ কৰাত নিৰ্ণয় হ'ল যে যন্ত্ৰ আৰু বনুৱা হেনৰিৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা হ'ব, এই কথা চাবলৈ যে কোন এই কামত অধিক দক্ষ। প্ৰতিযোগিতাৰ শেষত হেনৰিৰ বিজয় হ'ল, কিন্তু যন্ত্ৰক পৰাস্ত কৰাৰ যত্নত হেনৰি ইমানেই ভাগৰি পৰিল যে তেওঁৰ ভাগৰতে মৃত্যু হ'ল।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book|title=The Devil's Music|last=Giles Oakley|publisher=[[Da Capo Press]]|page=[https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 38]|isbn=978-0-306-80743-5|date=1997|url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38}}&lt;/ref&gt;

ই এক কিংবদন্তী আৰু কাহিনীটোৰ অনেক বিষয়ক লৈ ইতিহাসবিদৰ মাজত মতানৈক্য।&lt;ref name=&quot;NPR2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|author=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archive-date=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy2&quot;&gt;{{cite book|author1=Tracy, Steven C.|author2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; স্কট ৰেয়নল্ডছৰ মতে হেনৰিৰ মৃত্যু ভাগৰৰ বাবে নহয়, হয়টো চিলিকচিছৰ বাবে হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Grimes|first=William|date=2006-10-18|title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man (Published 2006)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html|access-date=2021-02-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; যি জন হেনৰিৰ ওপৰত কিংবদন্তী সৃষ্টি হৈছে, সেই জনৰ জন্ম হয়টো ১৮৪৮ চনত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতাস্থল ক'ত আছে, সেই কথাও স্পষ্ট নহয়।

==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত==
===চলচ্চিত্ৰ===
১৯৯৫ চনত ৰ’জাৰ এৰন ব্ৰাউনৰ ‘’টল টেল’’ নামৰ ছবিখনত জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটো চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। এজন প্ৰাক্তন দাস, জন হেনৰীয়ে ডেনিয়েল নামৰ এজন পলায়ন কৰা কৃষকৰ পুত্ৰক গুণ্ডাৰ পৰা বচাবলৈ দেখা দিয়ে।

২০১৮ চনত ক্লাছিক আমেৰিকান লোককথাৰ চৰিত্ৰসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি এখন ছবি নিৰ্মাণৰ কাম ঘোষণা কৰা হয়, যাৰ নাম আছিল ‘’জন হেনৰী এণ্ড দ্য ষ্টেটছমেন’’।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lehman |first=Christopher |date=7 January 2019 |title=The George Pal Puppetoons and Jasper – Part 4 |url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-george-pal-puppetoons-and-jasper-part-4/ |access-date=22 May 2019 |website=Cartoon Research |publisher=[[Jerry Beck]]}}&lt;/ref&gt;

২০২০ চনত টেৰী ক্ৰুই জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটোৰ আধুনিক যুগৰ অভিযোজন হিচাপে তৈয়াৰ কৰা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাহিনীভাগৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে, তেওঁলোকৰ  প্ৰাক্তন নেতাৰ পৰা  পলাই ফুৰা দুজন কিশোৰ-কিশোৰীক এজন প্ৰাক্তন গেং মেম্বাৰে আশ্ৰয় দিয়ে । ছবিখন মুক্তি দিছিল ছাবান ফিল্মছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lenburg, Jeff |url=https://archive.org/details/whoswhoinanimate0000lenb |title=Who's Who in Animated Cartoons: An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators |publisher=Applause Books |year=2006 |isbn=978-1557836717 |location=New York}}&lt;/ref&gt;
===সংগীত===
জন হেনৰীৰ কাহিনী পৰম্পৰাগতভাৱে দুবিধ গীতৰ জৰিয়তে বৰ্ণিত হয়: বেলাড বা মালিতা, যাক সাধাৰণতে &quot;জন হেনৰীৰ বেলাড&quot; বুলি কোৱা হয়, আৰু &quot;হামাৰ বা হাতুৰীৰ গীত&quot; (এবিধ কৰ্মগীত)। প্ৰত্যেকৰে গীতৰ কথা বহল আৰু ভিন্ন। কিছুমান গীত আৰু কিছুমান প্ৰাৰম্ভিক লোক ইতিহাসবিদৰ গৱেষণাই জন হেনৰীৰ বিষয়ে লিখা গীতসমূহক পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ এজন আউটলাউ জন হাৰ্ডিৰ গীতৰ সৈতে ৰিজায়। জন হেনৰীৰ জীৱনৰ বিষয়ে লিখা বেলাডত সাধাৰণতে চাৰিটা প্ৰধান উপাদান থাকে: শিশু অৱস্থাত জন হেনৰীয়ে কৰা এটা পূৰ্বাভাষ যে ষ্টীল-ড্ৰাইভিঙৰ ফলত তেওঁৰ মৃত্যু হ'ব; ষ্টীম হেমাৰৰ সৈতে হোৱা কিংবদন্তি প্ৰতিযোগিতাৰ আগজাননী আৰু ফলাফল; হেনৰীৰ মৃত্যু আৰু সমাধি ; আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ প্ৰতিক্ৰিয়া।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The New Christy Minstrels – Land of Giants Album Reviews, Songs &amp; More &amp;#124; AllMusic |url=https://www.allmusic.com/album/land-of-giants-mw0000869619 |website=[[AllMusic]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
'''টোকা'''
{{Reflist}}
'''অধিক পঠন'''
* {{Cite book |last=Garst |first=John F. |title=John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad |publisher=McFarland &amp; Company |year=2022 |location=Jefferson, NC}}
* {{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=University of North Carolina Press |year=1929 |location=Chapel Hill}}
* {{Cite book |last=Chappell |first=Louis W. |title=John Henry; A Folk-Lore Study |publisher=Kennikat Press |year=1968 |location=Port Washington, NY |orig-year=1933}}
* {{Cite book |last=Keats |first=Ezra Jack |author-link=Ezra Jack Keats |title=John Henry, An American Legend |url=https://archive.org/details/johnhenry0000unse |publisher=Pantheon Books |year=1965 |location=New York}}
* {{Cite journal |last=Nelson |first=Scott |date=Summer 2005 |title=Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll |journal=Labor: Studies in Working-Class History of the Americas |volume=2 |issue=2 |pages=53–80 |doi=10.1215/15476715-2-2-53}}
* {{Cite book |last=Williams |first=Brett |title=John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams |url=https://archive.org/details/johnhenrybiobibl0000will |publisher=Greenwood Press |year=1983 |location=Westport, CT}}

== অতিৰিক্ত পঠনসামগ্ৰী ==

* Johnson, Guy B. (1929). ''John Henry: Tracking Down a Negro Legend''. Chapel Hill: University of North Carolina Press
* Chappell, Louis W. (1933). ''John Henry; A Folk-Lore Study''. Reprinted 1968. Port Washington, NY: Kennikat Press
* [[:en:Ezra_Jack_Keats|Keats, Ezra Jack]] (1965). ''John Henry, An American Legend''. New York: Pantheon Books.
* Williams, Brett (1983). ''John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams.'' Westport, CT: Greenwood Press
* Nelson, Scott. &quot;Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll&quot;, ''Labor: Studies in Working-Class History of the Americas Summer'' 2005 2(2): 53–80; {{doi|10.1215/15476715-2-2-53}}
* Garst, John F. (2022). ''John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad.'' Jefferson, NC: McFarland &amp; Company.

== বাহ্যিক সংযোগ ==

* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html &quot; এখন সফল বিবাহৰ অৰ্থ কি? &quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend বহু শতিকাৰ সত্য মাতৰ বিষয়ে প্ৰমাণিত হৈছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home কিন্তু সা. যু.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html ভাৰতীয়/আড়াল কৰাৰ উপৰিও আৰ্কাইভৰ বিৰোধ কৰা হৈছে]
* Historic American Engineering Record (HAER) No. WV-93, &quot;Chesapeake &amp; Ohio Railroad, Great Bend Tunnel, Talcott, Summers County, WV&quot;
* [https://www.youtube.com/watch?v=_WI7CPXY56g 'জন হেনৰি' গীতৰ অসমীয়া সংস্কৰণ]</text>
      <sha1>956n8eytujo0io0kmc2sdl9erxvsw6x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649662</id>
      <parentid>649660</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17547" sha1="bn0e1og3i6yhmfjk5ec3qw41unreihu" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = জন হেনৰী
| image              = John Henry illustration by Roy La Grone (1942) 01.jpg
| image_size              =180px
| caption            = [[:en:Roy E. LaGrone|Roy E. LaGrone]] অংকিত জন হেনৰীৰ ছবি (১৯৪২)
| birth_date         = ১৮৪০ অথবা ১৮৫০ৰ দশক
| birth_name         =
| alias              =
| birth_place        =
| death_date         =
| death_place        =
| death_cause        =
| body_discovered    =
| education          =
| occupation         = ৰেলপথ নিৰ্মাণ কৰ্মী 
| spouse             =
| partner            =
| known_for          = আমেৰিকীয় লোক নায়ক
}}
'''জন হেনৰী''' ({{lang-en| John Henry }}) এগৰাকী আমেৰিকান লোকগাথাৰ নায়ক, এজন আফ্ৰিকীয় মাৰ্কিন মুক্ত ব্যক্তি। তেওঁ এজন &quot;ষ্টীল ড্ৰাইভিং মেন&quot; হিচাপে কাম কৰা বুলি কোৱা হয়, এনেকুৱা এজন ব্যক্তি, যাৰ ওপৰত ৰেলপথৰ সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে শিলত ফুটা কৰি বিস্ফোৰক ভৰোৱাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত কৰা হৈছিল। শিলত ফুটা কৰিবলৈ হাতুৰীৰে কোবাই কোবাই তাত তীখাৰ ড্ৰিল ভৰোৱা হয় আৰু এই হাতুৰী কোবোৱা কাম কৰিছিল জন হেনৰীয়ে।
জন হেনৰীৰ কাহিনী এটা ক্লাছিক ব্লুজ লোকগীতত ড্ৰিলিং মেচিনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বন্দ্বৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে আৰু ই অসংখ্য কাহিনী, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাসৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=2 September 2002 |title=John Henry, Present at the Creation |url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-date=12 July 2012 |publisher=NPR |work=[[Morning Edition]]}}&lt;/ref&gt;

[[হেমাঙ্গ বিশ্বাস|হেমাঙ্গ বিশ্বাসে]] [[বঙালী ভাষা|বাঙালী ভাষা]]ত &quot;জন হেনৰি&quot; নামৰ গীতেৰে এই কিংবদন্তী তুলি ধৰিছে। গীতটিৰ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] অনুবাদৰ গায়ক লোকনাথ গোস্বামী।

==কিংবদন্তী==
কিংবদন্তি অনুসৰি ষ্টীল ড্ৰাইভাৰ হিচাপে জন হেনৰীৰ দক্ষতাক ভাপ চালিত ৰক ড্ৰিলৰ দক্ষতাৰ সৈতে জোখা হৈছিল। যন্ত্ৰ সৈতে হোৱা এই প্ৰতিযোগিতাত মাত্ৰ এটা হাতুৰীৰ সহায়ত তেওঁ জয়ী হৈছিল যদিও অত্যধিক চাপৰ বাবে হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ মৃত্য মুখত পৰিছিল।পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ বিগ বেণ্ড সুৰংগ,&lt;ref name=&quot;Grimes_2006&quot;&gt;{{Cite news |last=Grimes |first=William |date=2006-10-18 |title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man |url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html |access-date=2021-02-08 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ভাৰ্জিনিয়াৰ লুইছ সুৰংগ, আৰু আলাবামাৰ কুছা মাউণ্টেন সুৰংগকে ধৰি বিভিন্ন স্থানক এই প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে হিচাপে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
জন হেনৰীৰ কিংবদন্তিৰ বহু দিশৰ ঐতিহাসিক সত্যতা এক বিতৰ্কৰ বিষয়।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book |last=Oakley |first=Giles |url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 |title=The Devil's Music |date=1997 |publisher=[[Da Capo Press]] |isbn=978-0306807435 |page=38}}&lt;/ref&gt; গৱেষক স্কট ৰেইনল্ডছ নেলছনৰ মতে প্ৰকৃত জন হেনৰীৰ জন্ম হৈছিল ১৮৪৮ চনত নিউ জাৰ্চীত আৰু তেওঁৰ কৰ্মক্ষেত্ৰৰ জটিলতাৰ বাবে চিলিকোচিছত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হৈছিল আৰু অত্যধিক পৰিশ্ৰমৰ হেচাত নহয়।&lt;ref name=&quot;Johnson1929&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=UNC Press |year=1929 |location=Chapel Hill |pages=[https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb/page/44 44]–49}}&lt;/ref&gt;

== কাহিনী ==
[[চিত্ৰ:John_Henry_Alturism_Plaque.jpg|thumb|ৱে'ষ্ট ভাৰ্জিনিয়াত জন হেনৰিক সোঁৱৰা ফলক]]
জন হেনৰিয়ে ষ্টীল-ড্ৰাইভাৰৰ কাম কৰিছিল: শিলত হাতুৰীৰে ষ্টীল সোমোৱাৰ কাম। এবাৰ বনুৱাৰ প্ৰয়োজন কম কৰি, মুনাফা বৃদ্ধিৰ বাবে মালিকে এক ষ্টীমেৰে চালিত শিল ড্ৰিলিং যন্ত্ৰ আনিলে। হেনৰিয়ে প্ৰতিবাদ কৰাত নিৰ্ণয় হ'ল যে যন্ত্ৰ আৰু বনুৱা হেনৰিৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা হ'ব, এই কথা চাবলৈ যে কোন এই কামত অধিক দক্ষ। প্ৰতিযোগিতাৰ শেষত হেনৰিৰ বিজয় হ'ল, কিন্তু যন্ত্ৰক পৰাস্ত কৰাৰ যত্নত হেনৰি ইমানেই ভাগৰি পৰিল যে তেওঁৰ ভাগৰতে মৃত্যু হ'ল।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book|title=The Devil's Music|last=Giles Oakley|publisher=[[Da Capo Press]]|page=[https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 38]|isbn=978-0-306-80743-5|date=1997|url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38}}&lt;/ref&gt;

ই এক কিংবদন্তী আৰু কাহিনীটোৰ অনেক বিষয়ক লৈ ইতিহাসবিদৰ মাজত মতানৈক্য।&lt;ref name=&quot;NPR2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|author=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archive-date=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy2&quot;&gt;{{cite book|author1=Tracy, Steven C.|author2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; স্কট ৰেয়নল্ডছৰ মতে হেনৰিৰ মৃত্যু ভাগৰৰ বাবে নহয়, হয়টো চিলিকচিছৰ বাবে হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Grimes|first=William|date=2006-10-18|title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man (Published 2006)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html|access-date=2021-02-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; যি জন হেনৰিৰ ওপৰত কিংবদন্তী সৃষ্টি হৈছে, সেই জনৰ জন্ম হয়টো ১৮৪৮ চনত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতাস্থল ক'ত আছে, সেই কথাও স্পষ্ট নহয়।

==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত==
===চলচ্চিত্ৰ===
১৯৯৫ চনত ৰ’জাৰ এৰন ব্ৰাউনৰ ‘’টল টেল’’ নামৰ ছবিখনত জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটো চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। এজন প্ৰাক্তন দাস, জন হেনৰীয়ে ডেনিয়েল নামৰ এজন পলায়ন কৰা কৃষকৰ পুত্ৰক গুণ্ডাৰ পৰা বচাবলৈ দেখা দিয়ে।

২০১৮ চনত ক্লাছিক আমেৰিকান লোককথাৰ চৰিত্ৰসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি এখন ছবি নিৰ্মাণৰ কাম ঘোষণা কৰা হয়, যাৰ নাম আছিল ‘’জন হেনৰী এণ্ড দ্য ষ্টেটছমেন’’।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lehman |first=Christopher |date=7 January 2019 |title=The George Pal Puppetoons and Jasper – Part 4 |url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-george-pal-puppetoons-and-jasper-part-4/ |access-date=22 May 2019 |website=Cartoon Research |publisher=[[Jerry Beck]]}}&lt;/ref&gt;

২০২০ চনত টেৰী ক্ৰুই জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটোৰ আধুনিক যুগৰ অভিযোজন হিচাপে তৈয়াৰ কৰা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাহিনীভাগৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে, তেওঁলোকৰ  প্ৰাক্তন নেতাৰ পৰা  পলাই ফুৰা দুজন কিশোৰ-কিশোৰীক এজন প্ৰাক্তন গেং মেম্বাৰে আশ্ৰয় দিয়ে । ছবিখন মুক্তি দিছিল ছাবান ফিল্মছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lenburg, Jeff |url=https://archive.org/details/whoswhoinanimate0000lenb |title=Who's Who in Animated Cartoons: An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators |publisher=Applause Books |year=2006 |isbn=978-1557836717 |location=New York}}&lt;/ref&gt;
===সংগীত===
জন হেনৰীৰ কাহিনী পৰম্পৰাগতভাৱে দুবিধ গীতৰ জৰিয়তে বৰ্ণিত হয়: বেলাড বা মালিতা, যাক সাধাৰণতে &quot;জন হেনৰীৰ বেলাড&quot; বুলি কোৱা হয়, আৰু &quot;হামাৰ বা হাতুৰীৰ গীত&quot; (এবিধ কৰ্মগীত)। প্ৰত্যেকৰে গীতৰ কথা বহল আৰু ভিন্ন। কিছুমান গীত আৰু কিছুমান প্ৰাৰম্ভিক লোক ইতিহাসবিদৰ গৱেষণাই জন হেনৰীৰ বিষয়ে লিখা গীতসমূহক পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ এজন আউটলাউ জন হাৰ্ডিৰ গীতৰ সৈতে ৰিজায়। জন হেনৰীৰ জীৱনৰ বিষয়ে লিখা বেলাডত সাধাৰণতে চাৰিটা প্ৰধান উপাদান থাকে: শিশু অৱস্থাত জন হেনৰীয়ে কৰা এটা পূৰ্বাভাষ যে ষ্টীল-ড্ৰাইভিঙৰ ফলত তেওঁৰ মৃত্যু হ'ব; ষ্টীম হেমাৰৰ সৈতে হোৱা কিংবদন্তি প্ৰতিযোগিতাৰ আগজাননী আৰু ফলাফল; হেনৰীৰ মৃত্যু আৰু সমাধি ; আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ প্ৰতিক্ৰিয়া।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The New Christy Minstrels – Land of Giants Album Reviews, Songs &amp; More &amp;#124; AllMusic |url=https://www.allmusic.com/album/land-of-giants-mw0000869619 |website=[[AllMusic]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
'''টোকা'''
{{Reflist}}
'''অধিক পঠন'''
* {{Cite book |last=Garst |first=John F. |title=John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad |publisher=McFarland &amp; Company |year=2022 |location=Jefferson, NC}}
* {{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=University of North Carolina Press |year=1929 |location=Chapel Hill}}
* {{Cite book |last=Chappell |first=Louis W. |title=John Henry; A Folk-Lore Study |publisher=Kennikat Press |year=1968 |location=Port Washington, NY |orig-year=1933}}
* {{Cite book |last=Keats |first=Ezra Jack |author-link=Ezra Jack Keats |title=John Henry, An American Legend |url=https://archive.org/details/johnhenry0000unse |publisher=Pantheon Books |year=1965 |location=New York}}
* {{Cite journal |last=Nelson |first=Scott |date=Summer 2005 |title=Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll |journal=Labor: Studies in Working-Class History of the Americas |volume=2 |issue=2 |pages=53–80 |doi=10.1215/15476715-2-2-53}}
* {{Cite book |last=Williams |first=Brett |title=John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams |url=https://archive.org/details/johnhenrybiobibl0000will |publisher=Greenwood Press |year=1983 |location=Westport, CT}}

== অতিৰিক্ত পঠনসামগ্ৰী ==

* Johnson, Guy B. (1929). ''John Henry: Tracking Down a Negro Legend''. Chapel Hill: University of North Carolina Press
* Chappell, Louis W. (1933). ''John Henry; A Folk-Lore Study''. Reprinted 1968. Port Washington, NY: Kennikat Press
* [[:en:Ezra_Jack_Keats|Keats, Ezra Jack]] (1965). ''John Henry, An American Legend''. New York: Pantheon Books.
* Williams, Brett (1983). ''John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams.'' Westport, CT: Greenwood Press
* Nelson, Scott. &quot;Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll&quot;, ''Labor: Studies in Working-Class History of the Americas Summer'' 2005 2(2): 53–80; {{doi|10.1215/15476715-2-2-53}}
* Garst, John F. (2022). ''John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad.'' Jefferson, NC: McFarland &amp; Company.

== বাহ্যিক সংযোগ ==
{{Commons category|John Henry (folk hero)|John Henry}}
*{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016|title=John Henry at The Seeger Sessions}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html Lyrics to various versions of &quot;John Henry&quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend Survey of books about the legend of John Henry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home Website on racial protest and resistance in the John henry ballad.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html John Henry bibliography compiled by the Archive of Folk Culture staff at the Library of Congress]
* {{HAER|survey=WV-93|id=wv0552|title=Chesapeake &amp; Ohio Railroad, Great Bend Tunnel, Talcott, Summers County, WV}}
* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html &quot; এখন সফল বিবাহৰ অৰ্থ কি? &quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend বহু শতিকাৰ সত্য মাতৰ বিষয়ে প্ৰমাণিত হৈছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home কিন্তু সা. যু.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html ভাৰতীয়/আড়াল কৰাৰ উপৰিও আৰ্কাইভৰ বিৰোধ কৰা হৈছে]
* Historic American Engineering Record (HAER) No. WV-93, &quot;Chesapeake &amp; Ohio Railroad, Great Bend Tunnel, Talcott, Summers County, WV&quot;
* [https://www.youtube.com/watch?v=_WI7CPXY56g 'জন হেনৰি' গীতৰ অসমীয়া সংস্কৰণ]</text>
      <sha1>bn0e1og3i6yhmfjk5ec3qw41unreihu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649663</id>
      <parentid>649662</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17649" sha1="6fp9pdlorl6o1go9ezw1bhi2ihooia2" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = জন হেনৰী
| image              = John Henry illustration by Roy La Grone (1942) 01.jpg
| image_size              =180px
| caption            = [[:en:Roy E. LaGrone|Roy E. LaGrone]] অংকিত জন হেনৰীৰ ছবি (১৯৪২)
| birth_date         = ১৮৪০ অথবা ১৮৫০ৰ দশক
| birth_name         =
| alias              =
| birth_place        =
| death_date         =
| death_place        =
| death_cause        =
| body_discovered    =
| education          =
| occupation         = ৰেলপথ নিৰ্মাণ কৰ্মী 
| spouse             =
| partner            =
| known_for          = আমেৰিকীয় লোক নায়ক
}}
'''জন হেনৰী''' ({{lang-en| John Henry }}) এগৰাকী আমেৰিকান লোকগাথাৰ নায়ক, এজন আফ্ৰিকীয় মাৰ্কিন মুক্ত ব্যক্তি। তেওঁ এজন &quot;ষ্টীল ড্ৰাইভিং মেন&quot; হিচাপে কাম কৰা বুলি কোৱা হয়, এনেকুৱা এজন ব্যক্তি, যাৰ ওপৰত ৰেলপথৰ সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে শিলত ফুটা কৰি বিস্ফোৰক ভৰোৱাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত কৰা হৈছিল। শিলত ফুটা কৰিবলৈ হাতুৰীৰে কোবাই কোবাই তাত তীখাৰ ড্ৰিল ভৰোৱা হয় আৰু এই হাতুৰী কোবোৱা কাম কৰিছিল জন হেনৰীয়ে।
জন হেনৰীৰ কাহিনী এটা ক্লাছিক ব্লুজ লোকগীতত ড্ৰিলিং মেচিনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বন্দ্বৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে আৰু ই অসংখ্য কাহিনী, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাসৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=2 September 2002 |title=John Henry, Present at the Creation |url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-date=12 July 2012 |publisher=NPR |work=[[Morning Edition]]}}&lt;/ref&gt;

[[হেমাঙ্গ বিশ্বাস|হেমাঙ্গ বিশ্বাসে]] [[বঙালী ভাষা|বাঙালী ভাষা]]ত &quot;জন হেনৰি&quot; নামৰ গীতেৰে এই কিংবদন্তী তুলি ধৰিছে। গীতটিৰ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] অনুবাদৰ গায়ক লোকনাথ গোস্বামী।

==কিংবদন্তী==
কিংবদন্তি অনুসৰি ষ্টীল ড্ৰাইভাৰ হিচাপে জন হেনৰীৰ দক্ষতাক ভাপ চালিত ৰক ড্ৰিলৰ দক্ষতাৰ সৈতে জোখা হৈছিল। যন্ত্ৰ সৈতে হোৱা এই প্ৰতিযোগিতাত মাত্ৰ এটা হাতুৰীৰ সহায়ত তেওঁ জয়ী হৈছিল যদিও অত্যধিক চাপৰ বাবে হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ মৃত্য মুখত পৰিছিল।পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ বিগ বেণ্ড সুৰংগ,&lt;ref name=&quot;Grimes_2006&quot;&gt;{{Cite news |last=Grimes |first=William |date=2006-10-18 |title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man |url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html |access-date=2021-02-08 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ভাৰ্জিনিয়াৰ লুইছ সুৰংগ, আৰু আলাবামাৰ কুছা মাউণ্টেন সুৰংগকে ধৰি বিভিন্ন স্থানক এই প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে হিচাপে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
জন হেনৰীৰ কিংবদন্তিৰ বহু দিশৰ ঐতিহাসিক সত্যতা এক বিতৰ্কৰ বিষয়।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book |last=Oakley |first=Giles |url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 |title=The Devil's Music |date=1997 |publisher=[[Da Capo Press]] |isbn=978-0306807435 |page=38}}&lt;/ref&gt; গৱেষক স্কট ৰেইনল্ডছ নেলছনৰ মতে প্ৰকৃত জন হেনৰীৰ জন্ম হৈছিল ১৮৪৮ চনত নিউ জাৰ্চীত আৰু তেওঁৰ কৰ্মক্ষেত্ৰৰ জটিলতাৰ বাবে চিলিকোচিছত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হৈছিল আৰু অত্যধিক পৰিশ্ৰমৰ হেচাত নহয়।&lt;ref name=&quot;Johnson1929&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=UNC Press |year=1929 |location=Chapel Hill |pages=[https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb/page/44 44]–49}}&lt;/ref&gt;

== কাহিনী ==
[[চিত্ৰ:John_Henry_Alturism_Plaque.jpg|thumb|ৱে'ষ্ট ভাৰ্জিনিয়াত জন হেনৰিক সোঁৱৰা ফলক]]
জন হেনৰিয়ে ষ্টীল-ড্ৰাইভাৰৰ কাম কৰিছিল: শিলত হাতুৰীৰে ষ্টীল সোমোৱাৰ কাম। এবাৰ বনুৱাৰ প্ৰয়োজন কম কৰি, মুনাফা বৃদ্ধিৰ বাবে মালিকে এক ষ্টীমেৰে চালিত শিল ড্ৰিলিং যন্ত্ৰ আনিলে। হেনৰিয়ে প্ৰতিবাদ কৰাত নিৰ্ণয় হ'ল যে যন্ত্ৰ আৰু বনুৱা হেনৰিৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা হ'ব, এই কথা চাবলৈ যে কোন এই কামত অধিক দক্ষ। প্ৰতিযোগিতাৰ শেষত হেনৰিৰ বিজয় হ'ল, কিন্তু যন্ত্ৰক পৰাস্ত কৰাৰ যত্নত হেনৰি ইমানেই ভাগৰি পৰিল যে তেওঁৰ ভাগৰতে মৃত্যু হ'ল।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book|title=The Devil's Music|last=Giles Oakley|publisher=[[Da Capo Press]]|page=[https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 38]|isbn=978-0-306-80743-5|date=1997|url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38}}&lt;/ref&gt;

ই এক কিংবদন্তী আৰু কাহিনীটোৰ অনেক বিষয়ক লৈ ইতিহাসবিদৰ মাজত মতানৈক্য।&lt;ref name=&quot;NPR2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|author=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archive-date=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy2&quot;&gt;{{cite book|author1=Tracy, Steven C.|author2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; স্কট ৰেয়নল্ডছৰ মতে হেনৰিৰ মৃত্যু ভাগৰৰ বাবে নহয়, হয়টো চিলিকচিছৰ বাবে হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Grimes|first=William|date=2006-10-18|title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man (Published 2006)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html|access-date=2021-02-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; যি জন হেনৰিৰ ওপৰত কিংবদন্তী সৃষ্টি হৈছে, সেই জনৰ জন্ম হয়টো ১৮৪৮ চনত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতাস্থল ক'ত আছে, সেই কথাও স্পষ্ট নহয়।

==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত==
===চলচ্চিত্ৰ===
১৯৯৫ চনত ৰ’জাৰ এৰন ব্ৰাউনৰ ‘’টল টেল’’ নামৰ ছবিখনত জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটো চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। এজন প্ৰাক্তন দাস, জন হেনৰীয়ে ডেনিয়েল নামৰ এজন পলায়ন কৰা কৃষকৰ পুত্ৰক গুণ্ডাৰ পৰা বচাবলৈ দেখা দিয়ে।

২০১৮ চনত ক্লাছিক আমেৰিকান লোককথাৰ চৰিত্ৰসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি এখন ছবি নিৰ্মাণৰ কাম ঘোষণা কৰা হয়, যাৰ নাম আছিল ‘’জন হেনৰী এণ্ড দ্য ষ্টেটছমেন’’।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lehman |first=Christopher |date=7 January 2019 |title=The George Pal Puppetoons and Jasper – Part 4 |url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-george-pal-puppetoons-and-jasper-part-4/ |access-date=22 May 2019 |website=Cartoon Research |publisher=[[Jerry Beck]]}}&lt;/ref&gt;

২০২০ চনত টেৰী ক্ৰুই জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটোৰ আধুনিক যুগৰ অভিযোজন হিচাপে তৈয়াৰ কৰা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাহিনীভাগৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে, তেওঁলোকৰ  প্ৰাক্তন নেতাৰ পৰা  পলাই ফুৰা দুজন কিশোৰ-কিশোৰীক এজন প্ৰাক্তন গেং মেম্বাৰে আশ্ৰয় দিয়ে । ছবিখন মুক্তি দিছিল ছাবান ফিল্মছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lenburg, Jeff |url=https://archive.org/details/whoswhoinanimate0000lenb |title=Who's Who in Animated Cartoons: An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators |publisher=Applause Books |year=2006 |isbn=978-1557836717 |location=New York}}&lt;/ref&gt;
===সংগীত===
জন হেনৰীৰ কাহিনী পৰম্পৰাগতভাৱে দুবিধ গীতৰ জৰিয়তে বৰ্ণিত হয়: বেলাড বা মালিতা, যাক সাধাৰণতে &quot;জন হেনৰীৰ বেলাড&quot; বুলি কোৱা হয়, আৰু &quot;হামাৰ বা হাতুৰীৰ গীত&quot; (এবিধ কৰ্মগীত)। প্ৰত্যেকৰে গীতৰ কথা বহল আৰু ভিন্ন। কিছুমান গীত আৰু কিছুমান প্ৰাৰম্ভিক লোক ইতিহাসবিদৰ গৱেষণাই জন হেনৰীৰ বিষয়ে লিখা গীতসমূহক পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ এজন আউটলাউ জন হাৰ্ডিৰ গীতৰ সৈতে ৰিজায়। জন হেনৰীৰ জীৱনৰ বিষয়ে লিখা বেলাডত সাধাৰণতে চাৰিটা প্ৰধান উপাদান থাকে: শিশু অৱস্থাত জন হেনৰীয়ে কৰা এটা পূৰ্বাভাষ যে ষ্টীল-ড্ৰাইভিঙৰ ফলত তেওঁৰ মৃত্যু হ'ব; ষ্টীম হেমাৰৰ সৈতে হোৱা কিংবদন্তি প্ৰতিযোগিতাৰ আগজাননী আৰু ফলাফল; হেনৰীৰ মৃত্যু আৰু সমাধি ; আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ প্ৰতিক্ৰিয়া।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The New Christy Minstrels – Land of Giants Album Reviews, Songs &amp; More &amp;#124; AllMusic |url=https://www.allmusic.com/album/land-of-giants-mw0000869619 |website=[[AllMusic]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
'''টোকা'''
{{Reflist}}
'''অধিক পঠন'''
* {{Cite book |last=Garst |first=John F. |title=John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad |publisher=McFarland &amp; Company |year=2022 |location=Jefferson, NC}}
* {{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=University of North Carolina Press |year=1929 |location=Chapel Hill}}
* {{Cite book |last=Chappell |first=Louis W. |title=John Henry; A Folk-Lore Study |publisher=Kennikat Press |year=1968 |location=Port Washington, NY |orig-year=1933}}
* {{Cite book |last=Keats |first=Ezra Jack |author-link=Ezra Jack Keats |title=John Henry, An American Legend |url=https://archive.org/details/johnhenry0000unse |publisher=Pantheon Books |year=1965 |location=New York}}
* {{Cite journal |last=Nelson |first=Scott |date=Summer 2005 |title=Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll |journal=Labor: Studies in Working-Class History of the Americas |volume=2 |issue=2 |pages=53–80 |doi=10.1215/15476715-2-2-53}}
* {{Cite book |last=Williams |first=Brett |title=John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams |url=https://archive.org/details/johnhenrybiobibl0000will |publisher=Greenwood Press |year=1983 |location=Westport, CT}}

== অতিৰিক্ত পঠনসামগ্ৰী ==

* Johnson, Guy B. (1929). ''John Henry: Tracking Down a Negro Legend''. Chapel Hill: University of North Carolina Press
* Chappell, Louis W. (1933). ''John Henry; A Folk-Lore Study''. Reprinted 1968. Port Washington, NY: Kennikat Press
* [[:en:Ezra_Jack_Keats|Keats, Ezra Jack]] (1965). ''John Henry, An American Legend''. New York: Pantheon Books.
* Williams, Brett (1983). ''John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams.'' Westport, CT: Greenwood Press
* Nelson, Scott. &quot;Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll&quot;, ''Labor: Studies in Working-Class History of the Americas Summer'' 2005 2(2): 53–80; {{doi|10.1215/15476715-2-2-53}}
* Garst, John F. (2022). ''John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad.'' Jefferson, NC: McFarland &amp; Company.

== বাহ্যিক সংযোগ ==
{{Commons category|John Henry (folk hero)|John Henry}}
*{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016|title=John Henry at The Seeger Sessions}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html Lyrics to various versions of &quot;John Henry&quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend Survey of books about the legend of John Henry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home Website on racial protest and resistance in the John henry ballad.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html John Henry bibliography compiled by the Archive of Folk Culture staff at the Library of Congress]
* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html &quot; এখন সফল বিবাহৰ অৰ্থ কি? &quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend বহু শতিকাৰ সত্য মাতৰ বিষয়ে প্ৰমাণিত হৈছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home কিন্তু সা. যু.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html ভাৰতীয়/আড়াল কৰাৰ উপৰিও আৰ্কাইভৰ বিৰোধ কৰা হৈছে]
* Historic American Engineering Record (HAER) No. WV-93, &quot;Chesapeake &amp; Ohio Railroad, Great Bend Tunnel, Talcott, Summers County, WV&quot;
* [https://www.youtube.com/watch?v=_WI7CPXY56g 'জন হেনৰি' গীতৰ অসমীয়া সংস্কৰণ]

[[শ্ৰেণী:আমেৰিকাৰ লোকগীত]]
[[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:কাল্পনিক চৰিত্ৰ]]</text>
      <sha1>6fp9pdlorl6o1go9ezw1bhi2ihooia2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649664</id>
      <parentid>649663</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:05:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17514" sha1="bpe3gpa8vvtfxe8f99pop3lndm7rfle" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = জন হেনৰী
| image              = John Henry illustration by Roy La Grone (1942) 01.jpg
| image_size              =180px
| caption            = [[:en:Roy E. LaGrone|Roy E. LaGrone]] অংকিত জন হেনৰীৰ ছবি (১৯৪২)
| birth_date         = ১৮৪০ অথবা ১৮৫০ৰ দশক
| birth_name         =
| alias              =
| birth_place        =
| death_date         =
| death_place        =
| death_cause        =
| body_discovered    =
| education          =
| occupation         = ৰেলপথ নিৰ্মাণ কৰ্মী 
| spouse             =
| partner            =
| known_for          = আমেৰিকীয় লোক নায়ক
}}
'''জন হেনৰী''' ({{lang-en| John Henry }}) এগৰাকী আমেৰিকান লোকগাথাৰ নায়ক, এজন আফ্ৰিকীয় মাৰ্কিন মুক্ত ব্যক্তি। তেওঁ এজন &quot;ষ্টীল ড্ৰাইভিং মেন&quot; হিচাপে কাম কৰা বুলি কোৱা হয়, এনেকুৱা এজন ব্যক্তি, যাৰ ওপৰত ৰেলপথৰ সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে শিলত ফুটা কৰি বিস্ফোৰক ভৰোৱাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত কৰা হৈছিল। শিলত ফুটা কৰিবলৈ হাতুৰীৰে কোবাই কোবাই তাত তীখাৰ ড্ৰিল ভৰোৱা হয় আৰু এই হাতুৰী কোবোৱা কাম কৰিছিল জন হেনৰীয়ে।
জন হেনৰীৰ কাহিনী এটা ক্লাছিক ব্লুজ লোকগীতত ড্ৰিলিং মেচিনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বন্দ্বৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে আৰু ই অসংখ্য কাহিনী, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাসৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=2 September 2002 |title=John Henry, Present at the Creation |url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-date=12 July 2012 |publisher=NPR |work=[[Morning Edition]]}}&lt;/ref&gt;

[[হেমাঙ্গ বিশ্বাস|হেমাঙ্গ বিশ্বাসে]] [[বঙালী ভাষা|বাঙালী ভাষা]]ত &quot;জন হেনৰি&quot; নামৰ গীতেৰে এই কিংবদন্তী তুলি ধৰিছে। গীতটিৰ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] অনুবাদৰ গায়ক লোকনাথ গোস্বামী।

==কিংবদন্তী==
কিংবদন্তি অনুসৰি ষ্টীল ড্ৰাইভাৰ হিচাপে জন হেনৰীৰ দক্ষতাক ভাপ চালিত ৰক ড্ৰিলৰ দক্ষতাৰ সৈতে জোখা হৈছিল। যন্ত্ৰ সৈতে হোৱা এই প্ৰতিযোগিতাত মাত্ৰ এটা হাতুৰীৰ সহায়ত তেওঁ জয়ী হৈছিল যদিও অত্যধিক চাপৰ বাবে হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ মৃত্য মুখত পৰিছিল।পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ বিগ বেণ্ড সুৰংগ,&lt;ref name=&quot;Grimes_2006&quot;&gt;{{Cite news |last=Grimes |first=William |date=2006-10-18 |title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man |url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html |access-date=2021-02-08 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ভাৰ্জিনিয়াৰ লুইছ সুৰংগ, আৰু আলাবামাৰ কুছা মাউণ্টেন সুৰংগকে ধৰি বিভিন্ন স্থানক এই প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে হিচাপে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
জন হেনৰীৰ কিংবদন্তিৰ বহু দিশৰ ঐতিহাসিক সত্যতা এক বিতৰ্কৰ বিষয়।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book |last=Oakley |first=Giles |url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 |title=The Devil's Music |date=1997 |publisher=[[Da Capo Press]] |isbn=978-0306807435 |page=38}}&lt;/ref&gt; গৱেষক স্কট ৰেইনল্ডছ নেলছনৰ মতে প্ৰকৃত জন হেনৰীৰ জন্ম হৈছিল ১৮৪৮ চনত নিউ জাৰ্চীত আৰু তেওঁৰ কৰ্মক্ষেত্ৰৰ জটিলতাৰ বাবে চিলিকোচিছত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হৈছিল আৰু অত্যধিক পৰিশ্ৰমৰ হেচাত নহয়।&lt;ref name=&quot;Johnson1929&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=UNC Press |year=1929 |location=Chapel Hill |pages=[https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb/page/44 44]–49}}&lt;/ref&gt;

== কাহিনী ==
[[চিত্ৰ:John_Henry_Alturism_Plaque.jpg|thumb|ৱে'ষ্ট ভাৰ্জিনিয়াত জন হেনৰিক সোঁৱৰা ফলক]]
জন হেনৰিয়ে ষ্টীল-ড্ৰাইভাৰৰ কাম কৰিছিল: শিলত হাতুৰীৰে ষ্টীল সোমোৱাৰ কাম। এবাৰ বনুৱাৰ প্ৰয়োজন কম কৰি, মুনাফা বৃদ্ধিৰ বাবে মালিকে এক ষ্টীমেৰে চালিত শিল ড্ৰিলিং যন্ত্ৰ আনিলে। হেনৰিয়ে প্ৰতিবাদ কৰাত নিৰ্ণয় হ'ল যে যন্ত্ৰ আৰু বনুৱা হেনৰিৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা হ'ব, এই কথা চাবলৈ যে কোন এই কামত অধিক দক্ষ। প্ৰতিযোগিতাৰ শেষত হেনৰিৰ বিজয় হ'ল, কিন্তু যন্ত্ৰক পৰাস্ত কৰাৰ যত্নত হেনৰি ইমানেই ভাগৰি পৰিল যে তেওঁৰ ভাগৰতে মৃত্যু হ'ল।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book|title=The Devil's Music|last=Giles Oakley|publisher=[[Da Capo Press]]|page=[https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 38]|isbn=978-0-306-80743-5|date=1997|url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38}}&lt;/ref&gt;

ই এক কিংবদন্তী আৰু কাহিনীটোৰ অনেক বিষয়ক লৈ ইতিহাসবিদৰ মাজত মতানৈক্য।&lt;ref name=&quot;NPR2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|author=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archive-date=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy2&quot;&gt;{{cite book|author1=Tracy, Steven C.|author2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; স্কট ৰেয়নল্ডছৰ মতে হেনৰিৰ মৃত্যু ভাগৰৰ বাবে নহয়, হয়টো চিলিকচিছৰ বাবে হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Grimes|first=William|date=2006-10-18|title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man (Published 2006)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html|access-date=2021-02-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; যি জন হেনৰিৰ ওপৰত কিংবদন্তী সৃষ্টি হৈছে, সেই জনৰ জন্ম হয়টো ১৮৪৮ চনত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতাস্থল ক'ত আছে, সেই কথাও স্পষ্ট নহয়।

==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত==
===চলচ্চিত্ৰ===
১৯৯৫ চনত ৰ’জাৰ এৰন ব্ৰাউনৰ ‘’টল টেল’’ নামৰ ছবিখনত জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটো চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। এজন প্ৰাক্তন দাস, জন হেনৰীয়ে ডেনিয়েল নামৰ এজন পলায়ন কৰা কৃষকৰ পুত্ৰক গুণ্ডাৰ পৰা বচাবলৈ দেখা দিয়ে।

২০১৮ চনত ক্লাছিক আমেৰিকান লোককথাৰ চৰিত্ৰসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি এখন ছবি নিৰ্মাণৰ কাম ঘোষণা কৰা হয়, যাৰ নাম আছিল ‘’জন হেনৰী এণ্ড দ্য ষ্টেটছমেন’’।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lehman |first=Christopher |date=7 January 2019 |title=The George Pal Puppetoons and Jasper – Part 4 |url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-george-pal-puppetoons-and-jasper-part-4/ |access-date=22 May 2019 |website=Cartoon Research |publisher=[[Jerry Beck]]}}&lt;/ref&gt;

২০২০ চনত টেৰী ক্ৰুই জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটোৰ আধুনিক যুগৰ অভিযোজন হিচাপে তৈয়াৰ কৰা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাহিনীভাগৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে, তেওঁলোকৰ  প্ৰাক্তন নেতাৰ পৰা  পলাই ফুৰা দুজন কিশোৰ-কিশোৰীক এজন প্ৰাক্তন গেং মেম্বাৰে আশ্ৰয় দিয়ে । ছবিখন মুক্তি দিছিল ছাবান ফিল্মছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lenburg, Jeff |url=https://archive.org/details/whoswhoinanimate0000lenb |title=Who's Who in Animated Cartoons: An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators |publisher=Applause Books |year=2006 |isbn=978-1557836717 |location=New York}}&lt;/ref&gt;
===সংগীত===
জন হেনৰীৰ কাহিনী পৰম্পৰাগতভাৱে দুবিধ গীতৰ জৰিয়তে বৰ্ণিত হয়: বেলাড বা মালিতা, যাক সাধাৰণতে &quot;জন হেনৰীৰ বেলাড&quot; বুলি কোৱা হয়, আৰু &quot;হামাৰ বা হাতুৰীৰ গীত&quot; (এবিধ কৰ্মগীত)। প্ৰত্যেকৰে গীতৰ কথা বহল আৰু ভিন্ন। কিছুমান গীত আৰু কিছুমান প্ৰাৰম্ভিক লোক ইতিহাসবিদৰ গৱেষণাই জন হেনৰীৰ বিষয়ে লিখা গীতসমূহক পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ এজন আউটলাউ জন হাৰ্ডিৰ গীতৰ সৈতে ৰিজায়। জন হেনৰীৰ জীৱনৰ বিষয়ে লিখা বেলাডত সাধাৰণতে চাৰিটা প্ৰধান উপাদান থাকে: শিশু অৱস্থাত জন হেনৰীয়ে কৰা এটা পূৰ্বাভাষ যে ষ্টীল-ড্ৰাইভিঙৰ ফলত তেওঁৰ মৃত্যু হ'ব; ষ্টীম হেমাৰৰ সৈতে হোৱা কিংবদন্তি প্ৰতিযোগিতাৰ আগজাননী আৰু ফলাফল; হেনৰীৰ মৃত্যু আৰু সমাধি ; আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ প্ৰতিক্ৰিয়া।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The New Christy Minstrels – Land of Giants Album Reviews, Songs &amp; More &amp;#124; AllMusic |url=https://www.allmusic.com/album/land-of-giants-mw0000869619 |website=[[AllMusic]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
'''টোকা'''
{{Reflist}}
'''অধিক পঠন'''
* {{Cite book |last=Garst |first=John F. |title=John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad |publisher=McFarland &amp; Company |year=2022 |location=Jefferson, NC}}
* {{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=University of North Carolina Press |year=1929 |location=Chapel Hill}}
* {{Cite book |last=Chappell |first=Louis W. |title=John Henry; A Folk-Lore Study |publisher=Kennikat Press |year=1968 |location=Port Washington, NY |orig-year=1933}}
* {{Cite book |last=Keats |first=Ezra Jack |author-link=Ezra Jack Keats |title=John Henry, An American Legend |url=https://archive.org/details/johnhenry0000unse |publisher=Pantheon Books |year=1965 |location=New York}}
* {{Cite journal |last=Nelson |first=Scott |date=Summer 2005 |title=Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll |journal=Labor: Studies in Working-Class History of the Americas |volume=2 |issue=2 |pages=53–80 |doi=10.1215/15476715-2-2-53}}
* {{Cite book |last=Williams |first=Brett |title=John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams |url=https://archive.org/details/johnhenrybiobibl0000will |publisher=Greenwood Press |year=1983 |location=Westport, CT}}

== অতিৰিক্ত পঠনসামগ্ৰী ==

* Johnson, Guy B. (1929). ''John Henry: Tracking Down a Negro Legend''. Chapel Hill: University of North Carolina Press
* Chappell, Louis W. (1933). ''John Henry; A Folk-Lore Study''. Reprinted 1968. Port Washington, NY: Kennikat Press
* [[:en:Ezra_Jack_Keats|Keats, Ezra Jack]] (1965). ''John Henry, An American Legend''. New York: Pantheon Books.
* Williams, Brett (1983). ''John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams.'' Westport, CT: Greenwood Press
* Nelson, Scott. &quot;Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll&quot;, ''Labor: Studies in Working-Class History of the Americas Summer'' 2005 2(2): 53–80; {{doi|10.1215/15476715-2-2-53}}
* Garst, John F. (2022). ''John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad.'' Jefferson, NC: McFarland &amp; Company.

== বাহ্যিক সংযোগ ==
{{Commons category|John Henry (folk hero)|John Henry}}
*{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016|title=John Henry at The Seeger Sessions}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html Lyrics to various versions of &quot;John Henry&quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend Survey of books about the legend of John Henry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home Website on racial protest and resistance in the John henry ballad.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html John Henry bibliography compiled by the Archive of Folk Culture staff at the Library of Congress]
* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html &quot; এখন সফল বিবাহৰ অৰ্থ কি? &quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend বহু শতিকাৰ সত্য মাতৰ বিষয়ে প্ৰমাণিত হৈছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home কিন্তু সা. যু.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html ভাৰতীয়/আড়াল কৰাৰ উপৰিও আৰ্কাইভৰ বিৰোধ কৰা হৈছে]
* [https://www.youtube.com/watch?v=_WI7CPXY56g 'জন হেনৰি' গীতৰ অসমীয়া সংস্কৰণ]

[[শ্ৰেণী:আমেৰিকাৰ লোকগীত]]
[[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:কাল্পনিক চৰিত্ৰ]]</text>
      <sha1>bpe3gpa8vvtfxe8f99pop3lndm7rfle</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649665</id>
      <parentid>649664</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পৃষ্ঠা [[জন হেনৰি]]ৰ পৰা [[জন হেনৰী (লোককথা)]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>649664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17514" sha1="bpe3gpa8vvtfxe8f99pop3lndm7rfle" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = জন হেনৰী
| image              = John Henry illustration by Roy La Grone (1942) 01.jpg
| image_size              =180px
| caption            = [[:en:Roy E. LaGrone|Roy E. LaGrone]] অংকিত জন হেনৰীৰ ছবি (১৯৪২)
| birth_date         = ১৮৪০ অথবা ১৮৫০ৰ দশক
| birth_name         =
| alias              =
| birth_place        =
| death_date         =
| death_place        =
| death_cause        =
| body_discovered    =
| education          =
| occupation         = ৰেলপথ নিৰ্মাণ কৰ্মী 
| spouse             =
| partner            =
| known_for          = আমেৰিকীয় লোক নায়ক
}}
'''জন হেনৰী''' ({{lang-en| John Henry }}) এগৰাকী আমেৰিকান লোকগাথাৰ নায়ক, এজন আফ্ৰিকীয় মাৰ্কিন মুক্ত ব্যক্তি। তেওঁ এজন &quot;ষ্টীল ড্ৰাইভিং মেন&quot; হিচাপে কাম কৰা বুলি কোৱা হয়, এনেকুৱা এজন ব্যক্তি, যাৰ ওপৰত ৰেলপথৰ সুৰংগ নিৰ্মাণৰ বাবে শিলত ফুটা কৰি বিস্ফোৰক ভৰোৱাৰ দায়িত্ব ন্যস্ত কৰা হৈছিল। শিলত ফুটা কৰিবলৈ হাতুৰীৰে কোবাই কোবাই তাত তীখাৰ ড্ৰিল ভৰোৱা হয় আৰু এই হাতুৰী কোবোৱা কাম কৰিছিল জন হেনৰীয়ে।
জন হেনৰীৰ কাহিনী এটা ক্লাছিক ব্লুজ লোকগীতত ড্ৰিলিং মেচিনৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বন্দ্বৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে আৰু ই অসংখ্য কাহিনী, নাটক, কিতাপ আৰু উপন্যাসৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।&lt;ref name=&quot;NPR&quot;&gt;{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=2 September 2002 |title=John Henry, Present at the Creation |url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/ |archive-date=12 July 2012 |publisher=NPR |work=[[Morning Edition]]}}&lt;/ref&gt;

[[হেমাঙ্গ বিশ্বাস|হেমাঙ্গ বিশ্বাসে]] [[বঙালী ভাষা|বাঙালী ভাষা]]ত &quot;জন হেনৰি&quot; নামৰ গীতেৰে এই কিংবদন্তী তুলি ধৰিছে। গীতটিৰ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] অনুবাদৰ গায়ক লোকনাথ গোস্বামী।

==কিংবদন্তী==
কিংবদন্তি অনুসৰি ষ্টীল ড্ৰাইভাৰ হিচাপে জন হেনৰীৰ দক্ষতাক ভাপ চালিত ৰক ড্ৰিলৰ দক্ষতাৰ সৈতে জোখা হৈছিল। যন্ত্ৰ সৈতে হোৱা এই প্ৰতিযোগিতাত মাত্ৰ এটা হাতুৰীৰ সহায়ত তেওঁ জয়ী হৈছিল যদিও অত্যধিক চাপৰ বাবে হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ মৃত্য মুখত পৰিছিল।পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ বিগ বেণ্ড সুৰংগ,&lt;ref name=&quot;Grimes_2006&quot;&gt;{{Cite news |last=Grimes |first=William |date=2006-10-18 |title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man |url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html |access-date=2021-02-08 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; ভাৰ্জিনিয়াৰ লুইছ সুৰংগ, আৰু আলাবামাৰ কুছা মাউণ্টেন সুৰংগকে ধৰি বিভিন্ন স্থানক এই প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে হিচাপে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে।

==ইতিহাস==
জন হেনৰীৰ কিংবদন্তিৰ বহু দিশৰ ঐতিহাসিক সত্যতা এক বিতৰ্কৰ বিষয়।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book |last=Oakley |first=Giles |url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 |title=The Devil's Music |date=1997 |publisher=[[Da Capo Press]] |isbn=978-0306807435 |page=38}}&lt;/ref&gt; গৱেষক স্কট ৰেইনল্ডছ নেলছনৰ মতে প্ৰকৃত জন হেনৰীৰ জন্ম হৈছিল ১৮৪৮ চনত নিউ জাৰ্চীত আৰু তেওঁৰ কৰ্মক্ষেত্ৰৰ জটিলতাৰ বাবে চিলিকোচিছত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হৈছিল আৰু অত্যধিক পৰিশ্ৰমৰ হেচাত নহয়।&lt;ref name=&quot;Johnson1929&quot;&gt;{{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=UNC Press |year=1929 |location=Chapel Hill |pages=[https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb/page/44 44]–49}}&lt;/ref&gt;

== কাহিনী ==
[[চিত্ৰ:John_Henry_Alturism_Plaque.jpg|thumb|ৱে'ষ্ট ভাৰ্জিনিয়াত জন হেনৰিক সোঁৱৰা ফলক]]
জন হেনৰিয়ে ষ্টীল-ড্ৰাইভাৰৰ কাম কৰিছিল: শিলত হাতুৰীৰে ষ্টীল সোমোৱাৰ কাম। এবাৰ বনুৱাৰ প্ৰয়োজন কম কৰি, মুনাফা বৃদ্ধিৰ বাবে মালিকে এক ষ্টীমেৰে চালিত শিল ড্ৰিলিং যন্ত্ৰ আনিলে। হেনৰিয়ে প্ৰতিবাদ কৰাত নিৰ্ণয় হ'ল যে যন্ত্ৰ আৰু বনুৱা হেনৰিৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা হ'ব, এই কথা চাবলৈ যে কোন এই কামত অধিক দক্ষ। প্ৰতিযোগিতাৰ শেষত হেনৰিৰ বিজয় হ'ল, কিন্তু যন্ত্ৰক পৰাস্ত কৰাৰ যত্নত হেনৰি ইমানেই ভাগৰি পৰিল যে তেওঁৰ ভাগৰতে মৃত্যু হ'ল।&lt;ref name=&quot;Devil&quot;&gt;{{Cite book|title=The Devil's Music|last=Giles Oakley|publisher=[[Da Capo Press]]|page=[https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38 38]|isbn=978-0-306-80743-5|date=1997|url=https://archive.org/details/devilsmusichisto00oakl_0/page/38}}&lt;/ref&gt;

ই এক কিংবদন্তী আৰু কাহিনীটোৰ অনেক বিষয়ক লৈ ইতিহাসবিদৰ মাজত মতানৈক্য।&lt;ref name=&quot;NPR2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|title=John Henry, Present at the Creation|author=Stephen Wade|publisher=NPR|date=2 September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712012224/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/johnhenry/|archive-date=12 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tracy2&quot;&gt;{{cite book|author1=Tracy, Steven C.|author2=Bradford, Roark|title=John Henry: Roark Bradford's Novel and Play|publisher=Oxford University Press, US|year=2011|isbn=978-0-19-976650-5|url=https://books.google.com/books?id=7hbFnHc_wcgC&amp;q=Bradford}}&lt;/ref&gt; স্কট ৰেয়নল্ডছৰ মতে হেনৰিৰ মৃত্যু ভাগৰৰ বাবে নহয়, হয়টো চিলিকচিছৰ বাবে হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Grimes|first=William|date=2006-10-18|title=Taking Swings at a Myth, With John Henry the Man (Published 2006)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2006/10/18/books/18grim.html|access-date=2021-02-08|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; যি জন হেনৰিৰ ওপৰত কিংবদন্তী সৃষ্টি হৈছে, সেই জনৰ জন্ম হয়টো ১৮৪৮ চনত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতাস্থল ক'ত আছে, সেই কথাও স্পষ্ট নহয়।

==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত==
===চলচ্চিত্ৰ===
১৯৯৫ চনত ৰ’জাৰ এৰন ব্ৰাউনৰ ‘’টল টেল’’ নামৰ ছবিখনত জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটো চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। এজন প্ৰাক্তন দাস, জন হেনৰীয়ে ডেনিয়েল নামৰ এজন পলায়ন কৰা কৃষকৰ পুত্ৰক গুণ্ডাৰ পৰা বচাবলৈ দেখা দিয়ে।

২০১৮ চনত ক্লাছিক আমেৰিকান লোককথাৰ চৰিত্ৰসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি এখন ছবি নিৰ্মাণৰ কাম ঘোষণা কৰা হয়, যাৰ নাম আছিল ‘’জন হেনৰী এণ্ড দ্য ষ্টেটছমেন’’।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lehman |first=Christopher |date=7 January 2019 |title=The George Pal Puppetoons and Jasper – Part 4 |url=http://cartoonresearch.com/index.php/the-george-pal-puppetoons-and-jasper-part-4/ |access-date=22 May 2019 |website=Cartoon Research |publisher=[[Jerry Beck]]}}&lt;/ref&gt;

২০২০ চনত টেৰী ক্ৰুই জন হেনৰীৰ চৰিত্ৰটোৰ আধুনিক যুগৰ অভিযোজন হিচাপে তৈয়াৰ কৰা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাহিনীভাগৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে, তেওঁলোকৰ  প্ৰাক্তন নেতাৰ পৰা  পলাই ফুৰা দুজন কিশোৰ-কিশোৰীক এজন প্ৰাক্তন গেং মেম্বাৰে আশ্ৰয় দিয়ে । ছবিখন মুক্তি দিছিল ছাবান ফিল্মছে।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lenburg, Jeff |url=https://archive.org/details/whoswhoinanimate0000lenb |title=Who's Who in Animated Cartoons: An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators |publisher=Applause Books |year=2006 |isbn=978-1557836717 |location=New York}}&lt;/ref&gt;
===সংগীত===
জন হেনৰীৰ কাহিনী পৰম্পৰাগতভাৱে দুবিধ গীতৰ জৰিয়তে বৰ্ণিত হয়: বেলাড বা মালিতা, যাক সাধাৰণতে &quot;জন হেনৰীৰ বেলাড&quot; বুলি কোৱা হয়, আৰু &quot;হামাৰ বা হাতুৰীৰ গীত&quot; (এবিধ কৰ্মগীত)। প্ৰত্যেকৰে গীতৰ কথা বহল আৰু ভিন্ন। কিছুমান গীত আৰু কিছুমান প্ৰাৰম্ভিক লোক ইতিহাসবিদৰ গৱেষণাই জন হেনৰীৰ বিষয়ে লিখা গীতসমূহক পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ এজন আউটলাউ জন হাৰ্ডিৰ গীতৰ সৈতে ৰিজায়। জন হেনৰীৰ জীৱনৰ বিষয়ে লিখা বেলাডত সাধাৰণতে চাৰিটা প্ৰধান উপাদান থাকে: শিশু অৱস্থাত জন হেনৰীয়ে কৰা এটা পূৰ্বাভাষ যে ষ্টীল-ড্ৰাইভিঙৰ ফলত তেওঁৰ মৃত্যু হ'ব; ষ্টীম হেমাৰৰ সৈতে হোৱা কিংবদন্তি প্ৰতিযোগিতাৰ আগজাননী আৰু ফলাফল; হেনৰীৰ মৃত্যু আৰু সমাধি ; আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ প্ৰতিক্ৰিয়া।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The New Christy Minstrels – Land of Giants Album Reviews, Songs &amp; More &amp;#124; AllMusic |url=https://www.allmusic.com/album/land-of-giants-mw0000869619 |website=[[AllMusic]]}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
'''টোকা'''
{{Reflist}}
'''অধিক পঠন'''
* {{Cite book |last=Garst |first=John F. |title=John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad |publisher=McFarland &amp; Company |year=2022 |location=Jefferson, NC}}
* {{Cite book |last=Johnson |first=Guy B. |title=John Henry: Tracking Down a Negro Legend |url=https://archive.org/details/johnhenrytrackin0000guyb |publisher=University of North Carolina Press |year=1929 |location=Chapel Hill}}
* {{Cite book |last=Chappell |first=Louis W. |title=John Henry; A Folk-Lore Study |publisher=Kennikat Press |year=1968 |location=Port Washington, NY |orig-year=1933}}
* {{Cite book |last=Keats |first=Ezra Jack |author-link=Ezra Jack Keats |title=John Henry, An American Legend |url=https://archive.org/details/johnhenry0000unse |publisher=Pantheon Books |year=1965 |location=New York}}
* {{Cite journal |last=Nelson |first=Scott |date=Summer 2005 |title=Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll |journal=Labor: Studies in Working-Class History of the Americas |volume=2 |issue=2 |pages=53–80 |doi=10.1215/15476715-2-2-53}}
* {{Cite book |last=Williams |first=Brett |title=John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams |url=https://archive.org/details/johnhenrybiobibl0000will |publisher=Greenwood Press |year=1983 |location=Westport, CT}}

== অতিৰিক্ত পঠনসামগ্ৰী ==

* Johnson, Guy B. (1929). ''John Henry: Tracking Down a Negro Legend''. Chapel Hill: University of North Carolina Press
* Chappell, Louis W. (1933). ''John Henry; A Folk-Lore Study''. Reprinted 1968. Port Washington, NY: Kennikat Press
* [[:en:Ezra_Jack_Keats|Keats, Ezra Jack]] (1965). ''John Henry, An American Legend''. New York: Pantheon Books.
* Williams, Brett (1983). ''John Henry: A Bio-Bibliography by Brett Williams.'' Westport, CT: Greenwood Press
* Nelson, Scott. &quot;Who Was John Henry? Railroad Construction, Southern Folklore, and the Birth of Rock and Roll&quot;, ''Labor: Studies in Working-Class History of the Americas Summer'' 2005 2(2): 53–80; {{doi|10.1215/15476715-2-2-53}}
* Garst, John F. (2022). ''John Henry and His People: The Historical Origin and Lore of America's Great Folk Ballad.'' Jefferson, NC: McFarland &amp; Company.

== বাহ্যিক সংযোগ ==
{{Commons category|John Henry (folk hero)|John Henry}}
*{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016|title=John Henry at The Seeger Sessions}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html Lyrics to various versions of &quot;John Henry&quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend Survey of books about the legend of John Henry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home Website on racial protest and resistance in the John henry ballad.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html John Henry bibliography compiled by the Archive of Folk Culture staff at the Library of Congress]
* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013032408/http://bruce.orel.ws/seegersessions/songs/john_henry.html|date=13 October 2016}}
* [http://www.ibiblio.org/john_henry/lyrics1.html &quot; এখন সফল বিবাহৰ অৰ্থ কি? &quot;]
* [https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend বহু শতিকাৰ সত্য মাতৰ বিষয়ে প্ৰমাণিত হৈছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304190850/https://www.abaa.org/member-articles/john-henry-the-ballad-and-the-legend |date=2022-03-04 }}
* [https://sites.google.com/view/johnhenrytherebelversions/home কিন্তু সা. যু.]
* [https://www.loc.gov/folklife/guides/BibJohnHenry.html ভাৰতীয়/আড়াল কৰাৰ উপৰিও আৰ্কাইভৰ বিৰোধ কৰা হৈছে]
* [https://www.youtube.com/watch?v=_WI7CPXY56g 'জন হেনৰি' গীতৰ অসমীয়া সংস্কৰণ]

[[শ্ৰেণী:আমেৰিকাৰ লোকগীত]]
[[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:কাল্পনিক চৰিত্ৰ]]</text>
      <sha1>bpe3gpa8vvtfxe8f99pop3lndm7rfle</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অসমৰ পোক - পৰুৱা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81139</id>
    <redirect title="পতংগ" />
    <revision>
      <id>649563</id>
      <parentid>369367</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:27:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="lzjqfcn7zhkn39iw3btxbanyb04r0ic" xml:space="preserve">#REDIRECT [[পতংগ]]

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>lzjqfcn7zhkn39iw3btxbanyb04r0ic</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649564</id>
      <parentid>649563</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="axabcna5kiwclwny7os80n105yzsuwo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[পতংগ]]</text>
      <sha1>axabcna5kiwclwny7os80n105yzsuwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>খাৰ্চী পূজা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81202</id>
    <redirect title="খাৰ্‌চী" />
    <revision>
      <id>649593</id>
      <parentid>621151</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[খাৰ্‌চী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="d8taggsmubpsft2nw84mp4qziotd5m3" xml:space="preserve">#REDIRECT [[খাৰ্‌চী]]</text>
      <sha1>d8taggsmubpsft2nw84mp4qziotd5m3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কামাখ্যা দেৱালয়ৰ দেৱলীয়াৰ লেখ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81208</id>
    <redirect title="কামাখ্যা মন্দিৰ" />
    <revision>
      <id>649611</id>
      <parentid>371476</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169" sha1="qfrr2nopurt87fid0mdyv5wl7z8zrtl" xml:space="preserve">#REDIRECT [[কামাখ্যা মন্দিৰ]]

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]]</text>
      <sha1>qfrr2nopurt87fid0mdyv5wl7z8zrtl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>হাজং সকলৰ জন্ম মৃত্যু সম্পৰ্কীয় ক্ৰিয়া কৰ্ম</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82739</id>
    <redirect title="হাজং জনগোষ্ঠী" />
    <revision>
      <id>649492</id>
      <parentid>469556</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T20:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[হাজং জনগোষ্ঠী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="32ryrh47gvn648l6850ixtvax1elazf" xml:space="preserve">#REDIRECT [[হাজং জনগোষ্ঠী]]</text>
      <sha1>32ryrh47gvn648l6850ixtvax1elazf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das</title>
    <ns>3</ns>
    <id>84830</id>
    <revision>
      <id>649551</id>
      <parentid>642797</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ : আয়োজক পদক */ উত্তৰ</comment>
      <origin>649551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48097" sha1="hemljbv0ulx2k3oylhhovym3z2ohut0" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo-v2-as.svg|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে'চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল'ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/div&gt;
| small = / yes
| smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 06:20, 22 December 2022 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --&gt;

== তথ্যসূত্ৰ আৰু যান্ত্ৰিক অনুবাদ ==

নমস্কাৰ {{PAGENAME}}, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰতি আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ জনাইছোঁ। অনুগ্ৰহ কৰি মন কৰিব যে ৱিকিপিডিয়াত তথ্যসূত্ৰৰ ওপৰত যথেষ্ট গুৰুত্ব দিয়া হয়। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ নথকা প্ৰবন্ধসমূহ বিলোপ কৰা হ'ব পাৰে। তদুপৰি যথাযথ সম্পাদনা নকৰাকৈ ৰখা যান্ত্ৰিক অনুবাদক ৱিকিপিডিয়াত উৎসাহিত কৰা নহয়। সেয়েহে শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আপুনি সৃষ্টি কৰা [[ৰেপাৰ]], [[এমিৱে বাণ্টাই]], [[ৰাফতাৰ]] আদি প্ৰবন্ধসমূহত প্ৰয়োজন অনুসাৰে হাত ফুৰাই আৰু তথ্যসূত্ৰ যোগ দি উন্নত মানৰ কৰি তুলিবলৈ আহ্বান জনালোঁ। এই বিষয়ে সহায়ৰ প্ৰয়োজন হ'লে জনাব। আশাকৰোঁ আপুনি ৱিকিপিডিয়ালৈ আগলৈয়ো যোগাত্মক বৰঙণি আগবঢ়াই যাব। -[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 06:52, 26 March 2023 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] মাননীয় সদস্য, পূৰ্বতে বাৰ্তা দিয়াৰ পিছতো আপুনি যান্ত্ৰিক অনুবাদৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰশীল হৈ উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ অবিহনে এটাৰ পিছত আনটো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰি গৈছে ([[পাগলাঝোৰা জলপ্ৰপাত]], [[নগেন্দ্ৰ প্ৰসাদ সৰ্বাধিকাৰী]], [[গোলন্দাজ]] আদি)। ইয়াৰে বহুকেইটা প্ৰবন্ধত আপুনি ''উপসংহাৰ'' নামেৰে মূলতঃ প্ৰশংসামূলক বা বিজ্ঞাপনধৰ্মী একোটা অনুচ্ছেদ যোগ কৰিছে। মন কৰিব যে ৱিকিপিডিয়া কোনো বিজ্ঞাপন বা ব্যক্তিগত মতামতৰ স্থান নহয়। আশাকৰোঁ আপুনি নতুন প্ৰবন্ধ পুনৰাই সৃষ্টি কৰাৰ আগতে আন সদস্যই সৃষ্টি তথা সম্পাদনা কৰা পুৰণি প্ৰবন্ধসমূহত চকু ফুৰাব আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ লিখনশৈলী শিকিবলৈ যত্ন কৰিব। শুভেচ্ছা!-[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 14:38, 19 April 2023 (ইউ.টি.চি.)
::@[[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] পুনৰাই [[চুন্নু জলপ্ৰপাত]] প্ৰবন্ধটোৰ সন্দৰ্ভত এই কথা ক'ব লগা হোৱাৰ বাবে দুঃখিত। ৱিকিপিডিয়াত &quot;এখন সুন্দৰ শিলৰ বাগিচা আছে'&quot;, '&quot;ফটোগ্ৰাফীৰ বাবে আদৰ্শ স্থান'&quot; এনে বাক্য পোনপটীয়াকৈ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ইয়াৰ সলনি &quot;এখন শিলৰ বাগিচা আছে&quot; আৰু &quot;ফটোগ্ৰাফীৰ বাবে আদৰ্শ স্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয়&quot; বুলি লিখিব পাৰে। ইয়াৰ লগতে তথ্যসূত্ৰ অবিহনে কোনো প্ৰবন্ধৰ তথ্যক নিৰ্ভৰযোগ্য বুলি ধৰা নহয় আৰু ইয়াক পক্ষপাতদুষ্ট বুলি ভবা হয়। '''আশাকৰোঁ আপুনি নতুন প্ৰবন্ধ পুনৰাই সৃষ্টি কৰাৰ আগতে আন সদস্যই সৃষ্টি তথা সম্পাদনা কৰা পুৰণি প্ৰবন্ধসমূহত চকু ফুৰাব আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ লিখনশৈলী শিকিবলৈ যত্ন কৰিব। ''' লগতে, ৱিকিপিডিয়াৰ সাধাৰণ নীতিসমূহ জানি-বুজি লৈ তাক মানি চলি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিব বুলি আশা ৰাখিলোঁ। -[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 05:07, 21 April 2023 (ইউ.টি.চি.)
:::@[[সদস্য:Chiring chandan|Chiring chandan]] ভুলবোৰ দেখুৱাই দিয়াৰ বাবে আপোনাক অশেষ ধন্যবাদ। 
:::মহোদয়, অনুগ্ৰহ কৰি অনুবাদ কাৰ্য্য তথা অন্যান্য ভুল শুধৰণি আৰু তথ্য সংগ্ৰহ কাৰ্য্যত সহায় কৰক। [[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 07:22, 21 April 2023 (ইউ.টি.চি.)
::::@[[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] মাননীয় সদস্য, প্ৰবন্ধকেইটা যিহেতু আপুনি লিখিছে গতিকে ইয়াৰ অনুবাদ আৰু তথ্য সংগ্ৰহ আপুনিয়েই কৰাটো বাঞ্ছনীয়। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ দৰে মুষ্টিমেয় স্বেচ্ছাসেৱক থকা এক ৱিকিপ্ৰকল্পত এজনে যান্ত্ৰিক অনুবাদৰ যথাযথ সম্পাদনা নকৰাকৈ, তথ্যসূত্ৰ নিদিয়াকৈ প্ৰবন্ধৰ সৃষ্টি কৰি যাব আৰু আন এজনে ইয়াক হাত ফুৰাই ঠিক কৰিব বুলি আশা কৰাটো মুঠেই যুক্তিকৰ কথা নহয়। -[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 11:29, 21 April 2023 (ইউ.টি.চি.)
:::::@[[সদস্য:Chiring chandan|Chiring chandan]] ঠিক আছে। আপোনাক ধন্যবাদ। [[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 11:49, 21 April 2023 (ইউ.টি.চি.)

== unreferenced tag মুছি দিয়া সন্দৰ্ভত ==

নমস্কাৰ Dasdipankar2005,

অনুগ্ৰহ কৰি এয়া মন কৰিব যে ৱিকিপিডিয়াত তথ্যসূত্ৰৰ ওপৰত যথেষ্ট গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা হয়। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ নথকা প্ৰবন্ধসমূহ যিকোনো মুহূৰ্ততে বিলোপ কৰা হ'ব পাৰে। কিন্তু, বাৰেপতি কোৱাৰ পিছতো আপুনি unreferencedটো কোনো তথ্যসূত্ৰ বা উদ্ধৃতি যোগ নকৰি গুচাই দিছে, [https://as.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7:MobileDiff/355704 সাল-সলনি ইয়াতে চাওঁক] 

সেই গতিকে, আপোনাক ভৱিষ্যতে এনেকে নকৰিবলৈ সকিয়াই দিয়া হ'ল। 

[[সদস্য:Thesaurabhsaha|Thesaurabhsaha]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Thesaurabhsaha|বাৰ্তা]]) 18:50, 30 April 2023 (ইউ.টি.চি.)

== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | হে ৱিকিসতীৰ্থ,
বৰ্তমান ৱিকিপিডিয়াত চলি থকা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|এছিয়ান মাহ ২০২৩]] এডিটাথনত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে, -'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|}

==অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা- ২০২৪==
প্ৰিয় Dasdipankar2005,

আশাকৰোঁ কুশলে আছে। এই বছৰৰে জানুৱাৰী মাহত ৪ তাৰিখৰ পৰা ১০ তাৰিখলৈ আয়োজিত “[[ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৪|অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা- ২০২৪]]’’ ত সম্পাদনা কৰি ৱিকিপিডিয়াক অধিক সমৃদ্ধ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আপোনাৰ উৎসৰ্গীকৃত সেৱাৰ বাবে আপোনাক ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। 

এই সম্পাদনা মেলাৰ এগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে আপোনাৰ প্ৰাপ্য মানপত্ৰৰ বাবে আমি আপোনাৰ বিষয়ে কিছু তথ্য জনাৰ প্ৰয়োজন। অনুগ্ৰহ কৰি তলত সন্নিৱিষ্ট [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdMIVT9aT_t6OiX2EdJM2aQf0b9YojVczORcvZs_xxsO08R9A/viewform?usp=sf_link ফৰ্মখন] ভৰ্তি কৰি আমাক পৰৱৰ্তী কাৰ্যসূচী পালন কৰিবলৈ সহযোগ কৰক। আপোনাৰ সহযোগিতাই আমাৰ প্ৰেৰণা। (ইতিমধ্যেই যদি ফৰ্মখন পূৰণ কৰা হৈছে, তেন্তে দ্বিতীয়বাৰ পূৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই)

আন্তৰিক শুভকামনা জানিব।&lt;br&gt;
ধন্যবাদ। 

[[সদস্য:Dolon Prova|Dolon Prova]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dolon Prova|বাৰ্তা]]) 04:10, 15 January 2024 (ইউ.টি.চি.)&lt;br&gt;
সংগঠক, &lt;br/&gt;
অসমীয়া - বাংলা আন্তঃৱিকি সম্পাদনা মেলা ২০২৪

== অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতা পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|-
|collspan=&quot;2&quot;|
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতা পদক'''
|-
| [[File:Assamese–Bengali interwiki collaboration edit-a-thon Barnstar.png|left|90px]]
| হে ৱিকিসতীৰ্থ, [[ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৪|অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৪]]-ত আপুনি দেখুওৱা আন্তৰিক উৎসাহ আৰু নিস্বাৰ্থ অৱদানৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাৰ শলাগ ল'লোঁ। ইয়াৰেই কৃতজ্ঞতা হিচাপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে। - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 11:06, 19 January 2024 (ইউ.টি.চি.)
|}

== যান্ত্ৰিক অনুবাদ ==

প্ৰথমতে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। অনুগ্ৰহ কৰি আপুনি সৃষ্টি কৰা পৃষ্ঠাসমূহ পোনে পোনে যান্ত্ৰিক অনুবাদ কৰি প্ৰকাশ কৰাৰ আগতে অকণমান হাত ফুৰাই ঠিক কৰি প্ৰকাশ কৰিবলৈ অনুৰোধ জনালোঁ। শেহতীয়াকৈ আপুনি সৃষ্টি কৰা পৃষ্ঠাসমূহত ভুল বাক্য, ঠৰঙা অনুবাদ আদি যান্ত্ৰিক অনুবাদৰ আসোঁৱাহসমূহ দৃষ্টিকটুভাৱে পৰিলক্ষিত হৈছে। যিহেতু অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সক্ৰিয় সদস্যৰ সংখ্যা নিচেই তাকৰ, সেয়ে পৰাপক্ষত নিজে সৃষ্টি কৰা পৃষ্ঠাৰ আসোঁৱাহ নিজেই ঠিক কৰা কাম্য। শুভেচ্ছাৰে -[[User:অজয় দাস|&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp; অজয়&amp;nbsp; &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User Talk:অজয় দাস|&lt;sup&gt;&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;''কথা-বতৰা''&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 15:37, 28 April 2024 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:অজয় দাস|অজয় দাস]] বাৰু, আগলৈ মনত ৰাখিম। পৰামৰ্শৰ বাবে ধন্যবাদ। [[সদস্য:Dasdipankar2005|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 03:35, 16 July 2024 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪ - দ্বিতীয় স্থান ==

{| style=&quot;border: 4px solid #F57A9F; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; | [[File:2022 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; &quot; | শ্ৰদ্ধাৰ ৱিকিসতীৰ্থ,
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আয়োজন কৰা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] শীৰ্ষক সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি ভালেমান প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰে আপুনি '''দ্বিতীয় স্থান''' অধিকাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। আপোনাৰ এই অৱদানে প্ৰতিযোগিতাখনিক এক দুৰন্ত গতি প্ৰদান কৰিছে। আপোনাৰ এই বহুমূলীয়া অৱদানৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ আপোনাৰ ওচৰত চিৰকৃতজ্ঞ। আপোনাক এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই আমি গৌৰৱ অনুভৱ কৰিছোঁ। ধন্যবাদেৰে,
&lt;br /&gt;— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,&lt;br /&gt;[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]]
|} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:58, 16 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]] ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 03:53, 16 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

==ৱিকি শতক পদক==
{{ৱিকি শতক পদক}}-&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 17:46, 27 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ জনালোঁ। অনুপ্ৰাণিত হʼলোঁ। [[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 18:01, 27 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;/div&gt;

'''Dear {{ROOTPAGENAME}}''',

Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!&lt;br&gt; 
We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages.

We also hope you continue to participate each year!

'''Sincerely,&lt;br&gt;'''
'''Wikipedia Asian Month User Group'''

[[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=28584012 --&gt;

== সৌতেলা ভাই আৰু ৱিকিডাটা ==

তুমি [[সৌতেলা ভাই (১৯৬২ চলচ্চিত্ৰ)]] প্ৰবন্ধটোৰ পূৰ্বৰ ৱিকিডাটা আইটেম সলাই ১৯৯২ চনত মুক্তি পোৱা একে নামৰ ছবি এখনৰ ৱিকিডাটাৰ সৈতে সংযোগ কৰি দিছা। নাম একে যদিও দুয়োটা বেলেগ বিষয়। আকৌ মই সৃষ্টি কৰা আইটেমটোও মাৰ্জ কৰি দিলা। মোৰ গোটেই সম্পাদনা নষ্ট হৈ গ'ল। মন কৰিবা, সৌতেলা ভাই (১৯৬২ চলচ্চিত্ৰ) প্ৰবন্ধটো একমাত্ৰ অসমীয়া ৱিকিতহে আছে, যিটো মই সৃষ্টি কৰিছিলো। আৰু সেয়েহে পূৰ্বতে ইয়াৰ ৱিকি়ডাটা সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল। যেতিয়া কোনো আইটেম মাৰ্জ কৰিবা, তাৰ আগত ভালকৈ ভেৰীফাই কৰি ল'বা। নামৰ সাদৃশ্য দেখিলেই তাক ফটাফট মাৰ্জ কৰি দিব নালাগে।
[[সদস্য:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) 15:12, 12 May 2025 (ইউ.টি.চি.)

:ক্ষমা কৰিব। মই ভালকৈ নোচোৱাৰ বাবেই ভুলটো হৈ গʼল। আগলৈ লক্ষ্য ৰাখিম। [[সদস্য:Dipankar Das|Dipankar Das]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]]) 15:29, 14 May 2025 (ইউ.টি.চি.)

==মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৫ বৰ্ষৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ৩ অক্টোবৰলৈ জাতিৰ পিতা গান্ধীজীৰ জন্মোৎসৱ উদযাপনৰ হেতু অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আপুনি যি একাগ্ৰতাৰে [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাত সহযোগ কৰিলে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু কৃতজ্ঞতাৰ চিন স্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক এই সামান্য পদকটি প্ৰদান কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ, আপুনি ভৱিষ্যতলৈও সম্পাদনা-মেলাত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিলৈ সেৱা আগবঢ়াই যাব। আন্তৰিকতাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 10:13, 4 October 2025 (ইউ.টি.চি.)
|}

:ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:Dipankar Das|Dipankar Das]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]]) 15:02, 4 October 2025 (ইউ.টি.চি.)
==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা==
অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:55, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)
[[শ্ৰেণী:ৱিকিমিডিয়ান]]

:{{done}} [[সদস্য:Dipankar Das|Dipankar Das]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]]) 12:03, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)

== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|এছিয়ান মাহ ২০২৫]] এডিটাথনত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে,  — '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|}

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]]

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=30642887 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 14:31, 18 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 10:01, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

== সদস্য আলোচনা:Gobinda satnami পৃষ্ঠা সম্পৰ্কত ==

নমস্কাৰ দীপংকৰ দা, মোৰ সদস্য আলোচনা পৃষ্ঠাখন (Gobinda satnami) U2 টেগ দি বিলোপনৰ বাবে চিহ্নিত কৰা দেখা পাইছো। মই এই একাউণ্টটো ব্যৱহাৰ কৰি আছো। অনুগ্ৰহ কৰি বিষয়টো চাই দিব নেকি? ধন্যবাদ। [[সদস্য:গোবিন্দ সৎনামী|গোবিন্দ সৎনামী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:গোবিন্দ সৎনামী|বাৰ্তা]]) 17:46, 6 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Dipankar Das,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Dipankar Das,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:21, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

==মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ : আয়োজক পদক==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''আয়োজক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় দীপাংকৰ, 

২০২৬ বৰ্ষৰ ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ জাতিৰ পিতা গান্ধীজীৰ জন্মোৎসৱ উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সফলতাৰে [[:m:https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখন আয়োজন কৰি নতুন আয়োজক ৰূপে তুমি যি দৃষ্টান্তৰ সৃষ্টি কৰিলা, এই আন্তৰিক প্ৰচেষ্টা আৰু শ্ৰমৰ শলাগ ল’লোঁ আৰু কৃতজ্ঞতাৰ চিন স্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ তোমালৈ এই কৃতজ্ঞতাৰ দুআষাৰ লিখিলোঁ। আশাকৰোঁ, তোমালোকৰ তত্ত্বাৱধানতাত সম্পাদনা-মেলাখনিত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰা ৱিকিসতীৰ্থসকলক একোটিকৈ আভাসী বঁটা প্ৰদানেৰে তেওঁলোকৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিবা। আন্তৰিকতাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 02:41, 7 October 2026 (ইউ.টি.চি.)

:প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,
:[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:14, 5 November 2026 (ইউ.টি.চি.)</text>
      <sha1>hemljbv0ulx2k3oylhhovym3z2ohut0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649558</id>
      <parentid>649551</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ : আয়োজক পদক */</comment>
      <origin>649558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46582" sha1="od0wslfrbmh6ruovxolxnbj5ybngzx5" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo-v2-as.svg|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে'চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল'ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/div&gt;
| small = / yes
| smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 06:20, 22 December 2022 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --&gt;

== তথ্যসূত্ৰ আৰু যান্ত্ৰিক অনুবাদ ==

নমস্কাৰ {{PAGENAME}}, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰতি আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ জনাইছোঁ। অনুগ্ৰহ কৰি মন কৰিব যে ৱিকিপিডিয়াত তথ্যসূত্ৰৰ ওপৰত যথেষ্ট গুৰুত্ব দিয়া হয়। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ নথকা প্ৰবন্ধসমূহ বিলোপ কৰা হ'ব পাৰে। তদুপৰি যথাযথ সম্পাদনা নকৰাকৈ ৰখা যান্ত্ৰিক অনুবাদক ৱিকিপিডিয়াত উৎসাহিত কৰা নহয়। সেয়েহে শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আপুনি সৃষ্টি কৰা [[ৰেপাৰ]], [[এমিৱে বাণ্টাই]], [[ৰাফতাৰ]] আদি প্ৰবন্ধসমূহত প্ৰয়োজন অনুসাৰে হাত ফুৰাই আৰু তথ্যসূত্ৰ যোগ দি উন্নত মানৰ কৰি তুলিবলৈ আহ্বান জনালোঁ। এই বিষয়ে সহায়ৰ প্ৰয়োজন হ'লে জনাব। আশাকৰোঁ আপুনি ৱিকিপিডিয়ালৈ আগলৈয়ো যোগাত্মক বৰঙণি আগবঢ়াই যাব। -[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 06:52, 26 March 2023 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] মাননীয় সদস্য, পূৰ্বতে বাৰ্তা দিয়াৰ পিছতো আপুনি যান্ত্ৰিক অনুবাদৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰশীল হৈ উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ অবিহনে এটাৰ পিছত আনটো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰি গৈছে ([[পাগলাঝোৰা জলপ্ৰপাত]], [[নগেন্দ্ৰ প্ৰসাদ সৰ্বাধিকাৰী]], [[গোলন্দাজ]] আদি)। ইয়াৰে বহুকেইটা প্ৰবন্ধত আপুনি ''উপসংহাৰ'' নামেৰে মূলতঃ প্ৰশংসামূলক বা বিজ্ঞাপনধৰ্মী একোটা অনুচ্ছেদ যোগ কৰিছে। মন কৰিব যে ৱিকিপিডিয়া কোনো বিজ্ঞাপন বা ব্যক্তিগত মতামতৰ স্থান নহয়। আশাকৰোঁ আপুনি নতুন প্ৰবন্ধ পুনৰাই সৃষ্টি কৰাৰ আগতে আন সদস্যই সৃষ্টি তথা সম্পাদনা কৰা পুৰণি প্ৰবন্ধসমূহত চকু ফুৰাব আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ লিখনশৈলী শিকিবলৈ যত্ন কৰিব। শুভেচ্ছা!-[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 14:38, 19 April 2023 (ইউ.টি.চি.)
::@[[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] পুনৰাই [[চুন্নু জলপ্ৰপাত]] প্ৰবন্ধটোৰ সন্দৰ্ভত এই কথা ক'ব লগা হোৱাৰ বাবে দুঃখিত। ৱিকিপিডিয়াত &quot;এখন সুন্দৰ শিলৰ বাগিচা আছে'&quot;, '&quot;ফটোগ্ৰাফীৰ বাবে আদৰ্শ স্থান'&quot; এনে বাক্য পোনপটীয়াকৈ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ইয়াৰ সলনি &quot;এখন শিলৰ বাগিচা আছে&quot; আৰু &quot;ফটোগ্ৰাফীৰ বাবে আদৰ্শ স্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয়&quot; বুলি লিখিব পাৰে। ইয়াৰ লগতে তথ্যসূত্ৰ অবিহনে কোনো প্ৰবন্ধৰ তথ্যক নিৰ্ভৰযোগ্য বুলি ধৰা নহয় আৰু ইয়াক পক্ষপাতদুষ্ট বুলি ভবা হয়। '''আশাকৰোঁ আপুনি নতুন প্ৰবন্ধ পুনৰাই সৃষ্টি কৰাৰ আগতে আন সদস্যই সৃষ্টি তথা সম্পাদনা কৰা পুৰণি প্ৰবন্ধসমূহত চকু ফুৰাব আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ লিখনশৈলী শিকিবলৈ যত্ন কৰিব। ''' লগতে, ৱিকিপিডিয়াৰ সাধাৰণ নীতিসমূহ জানি-বুজি লৈ তাক মানি চলি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিব বুলি আশা ৰাখিলোঁ। -[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 05:07, 21 April 2023 (ইউ.টি.চি.)
:::@[[সদস্য:Chiring chandan|Chiring chandan]] ভুলবোৰ দেখুৱাই দিয়াৰ বাবে আপোনাক অশেষ ধন্যবাদ। 
:::মহোদয়, অনুগ্ৰহ কৰি অনুবাদ কাৰ্য্য তথা অন্যান্য ভুল শুধৰণি আৰু তথ্য সংগ্ৰহ কাৰ্য্যত সহায় কৰক। [[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 07:22, 21 April 2023 (ইউ.টি.চি.)
::::@[[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] মাননীয় সদস্য, প্ৰবন্ধকেইটা যিহেতু আপুনি লিখিছে গতিকে ইয়াৰ অনুবাদ আৰু তথ্য সংগ্ৰহ আপুনিয়েই কৰাটো বাঞ্ছনীয়। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ দৰে মুষ্টিমেয় স্বেচ্ছাসেৱক থকা এক ৱিকিপ্ৰকল্পত এজনে যান্ত্ৰিক অনুবাদৰ যথাযথ সম্পাদনা নকৰাকৈ, তথ্যসূত্ৰ নিদিয়াকৈ প্ৰবন্ধৰ সৃষ্টি কৰি যাব আৰু আন এজনে ইয়াক হাত ফুৰাই ঠিক কৰিব বুলি আশা কৰাটো মুঠেই যুক্তিকৰ কথা নহয়। -[[User:Chiring chandan|&lt;font color=&quot;#883000&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Cursive&quot;&gt;'''Chandan Chiring Phukon'''&lt;/font&gt;&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; &lt;small&gt;&lt;sup&gt;[[User Talk:Chiring chandan|Chat]]&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 11:29, 21 April 2023 (ইউ.টি.চি.)
:::::@[[সদস্য:Chiring chandan|Chiring chandan]] ঠিক আছে। আপোনাক ধন্যবাদ। [[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 11:49, 21 April 2023 (ইউ.টি.চি.)

== unreferenced tag মুছি দিয়া সন্দৰ্ভত ==

নমস্কাৰ Dasdipankar2005,

অনুগ্ৰহ কৰি এয়া মন কৰিব যে ৱিকিপিডিয়াত তথ্যসূত্ৰৰ ওপৰত যথেষ্ট গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা হয়। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ নথকা প্ৰবন্ধসমূহ যিকোনো মুহূৰ্ততে বিলোপ কৰা হ'ব পাৰে। কিন্তু, বাৰেপতি কোৱাৰ পিছতো আপুনি unreferencedটো কোনো তথ্যসূত্ৰ বা উদ্ধৃতি যোগ নকৰি গুচাই দিছে, [https://as.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7:MobileDiff/355704 সাল-সলনি ইয়াতে চাওঁক] 

সেই গতিকে, আপোনাক ভৱিষ্যতে এনেকে নকৰিবলৈ সকিয়াই দিয়া হ'ল। 

[[সদস্য:Thesaurabhsaha|Thesaurabhsaha]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Thesaurabhsaha|বাৰ্তা]]) 18:50, 30 April 2023 (ইউ.টি.চি.)

== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | হে ৱিকিসতীৰ্থ,
বৰ্তমান ৱিকিপিডিয়াত চলি থকা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|এছিয়ান মাহ ২০২৩]] এডিটাথনত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে, -'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|}

==অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা- ২০২৪==
প্ৰিয় Dasdipankar2005,

আশাকৰোঁ কুশলে আছে। এই বছৰৰে জানুৱাৰী মাহত ৪ তাৰিখৰ পৰা ১০ তাৰিখলৈ আয়োজিত “[[ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৪|অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা- ২০২৪]]’’ ত সম্পাদনা কৰি ৱিকিপিডিয়াক অধিক সমৃদ্ধ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আপোনাৰ উৎসৰ্গীকৃত সেৱাৰ বাবে আপোনাক ধন্যবাদ আৰু কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। 

এই সম্পাদনা মেলাৰ এগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে আপোনাৰ প্ৰাপ্য মানপত্ৰৰ বাবে আমি আপোনাৰ বিষয়ে কিছু তথ্য জনাৰ প্ৰয়োজন। অনুগ্ৰহ কৰি তলত সন্নিৱিষ্ট [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdMIVT9aT_t6OiX2EdJM2aQf0b9YojVczORcvZs_xxsO08R9A/viewform?usp=sf_link ফৰ্মখন] ভৰ্তি কৰি আমাক পৰৱৰ্তী কাৰ্যসূচী পালন কৰিবলৈ সহযোগ কৰক। আপোনাৰ সহযোগিতাই আমাৰ প্ৰেৰণা। (ইতিমধ্যেই যদি ফৰ্মখন পূৰণ কৰা হৈছে, তেন্তে দ্বিতীয়বাৰ পূৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই)

আন্তৰিক শুভকামনা জানিব।&lt;br&gt;
ধন্যবাদ। 

[[সদস্য:Dolon Prova|Dolon Prova]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dolon Prova|বাৰ্তা]]) 04:10, 15 January 2024 (ইউ.টি.চি.)&lt;br&gt;
সংগঠক, &lt;br/&gt;
অসমীয়া - বাংলা আন্তঃৱিকি সম্পাদনা মেলা ২০২৪

== অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতা পদক ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|-
|collspan=&quot;2&quot;|
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতা পদক'''
|-
| [[File:Assamese–Bengali interwiki collaboration edit-a-thon Barnstar.png|left|90px]]
| হে ৱিকিসতীৰ্থ, [[ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৪|অসমীয়া-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৪]]-ত আপুনি দেখুওৱা আন্তৰিক উৎসাহ আৰু নিস্বাৰ্থ অৱদানৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাৰ শলাগ ল'লোঁ। ইয়াৰেই কৃতজ্ঞতা হিচাপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে। - &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 11:06, 19 January 2024 (ইউ.টি.চি.)
|}

== যান্ত্ৰিক অনুবাদ ==

প্ৰথমতে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। অনুগ্ৰহ কৰি আপুনি সৃষ্টি কৰা পৃষ্ঠাসমূহ পোনে পোনে যান্ত্ৰিক অনুবাদ কৰি প্ৰকাশ কৰাৰ আগতে অকণমান হাত ফুৰাই ঠিক কৰি প্ৰকাশ কৰিবলৈ অনুৰোধ জনালোঁ। শেহতীয়াকৈ আপুনি সৃষ্টি কৰা পৃষ্ঠাসমূহত ভুল বাক্য, ঠৰঙা অনুবাদ আদি যান্ত্ৰিক অনুবাদৰ আসোঁৱাহসমূহ দৃষ্টিকটুভাৱে পৰিলক্ষিত হৈছে। যিহেতু অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সক্ৰিয় সদস্যৰ সংখ্যা নিচেই তাকৰ, সেয়ে পৰাপক্ষত নিজে সৃষ্টি কৰা পৃষ্ঠাৰ আসোঁৱাহ নিজেই ঠিক কৰা কাম্য। শুভেচ্ছাৰে -[[User:অজয় দাস|&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp; অজয়&amp;nbsp; &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User Talk:অজয় দাস|&lt;sup&gt;&lt;span style='color: #ceff00; background-color: #1e1e1e; '&gt;&lt;b&gt;''কথা-বতৰা''&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 15:37, 28 April 2024 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:অজয় দাস|অজয় দাস]] বাৰু, আগলৈ মনত ৰাখিম। পৰামৰ্শৰ বাবে ধন্যবাদ। [[সদস্য:Dasdipankar2005|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 03:35, 16 July 2024 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪ - দ্বিতীয় স্থান ==

{| style=&quot;border: 4px solid #F57A9F; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; | [[File:2022 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; &quot; | শ্ৰদ্ধাৰ ৱিকিসতীৰ্থ,
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আয়োজন কৰা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] শীৰ্ষক সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি ভালেমান প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰে আপুনি '''দ্বিতীয় স্থান''' অধিকাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। আপোনাৰ এই অৱদানে প্ৰতিযোগিতাখনিক এক দুৰন্ত গতি প্ৰদান কৰিছে। আপোনাৰ এই বহুমূলীয়া অৱদানৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ আপোনাৰ ওচৰত চিৰকৃতজ্ঞ। আপোনাক এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই আমি গৌৰৱ অনুভৱ কৰিছোঁ। ধন্যবাদেৰে,
&lt;br /&gt;— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,&lt;br /&gt;[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]]
|} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:58, 16 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

:@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]] ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 03:53, 16 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

==ৱিকি শতক পদক==
{{ৱিকি শতক পদক}}-&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 17:46, 27 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ জনালোঁ। অনুপ্ৰাণিত হʼলোঁ। [[সদস্য:Dasdipankar2005|Dasdipankar2005]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 18:01, 27 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;/div&gt;

'''Dear {{ROOTPAGENAME}}''',

Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!&lt;br&gt; 
We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages.

We also hope you continue to participate each year!

'''Sincerely,&lt;br&gt;'''
'''Wikipedia Asian Month User Group'''

[[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=28584012 --&gt;

== সৌতেলা ভাই আৰু ৱিকিডাটা ==

তুমি [[সৌতেলা ভাই (১৯৬২ চলচ্চিত্ৰ)]] প্ৰবন্ধটোৰ পূৰ্বৰ ৱিকিডাটা আইটেম সলাই ১৯৯২ চনত মুক্তি পোৱা একে নামৰ ছবি এখনৰ ৱিকিডাটাৰ সৈতে সংযোগ কৰি দিছা। নাম একে যদিও দুয়োটা বেলেগ বিষয়। আকৌ মই সৃষ্টি কৰা আইটেমটোও মাৰ্জ কৰি দিলা। মোৰ গোটেই সম্পাদনা নষ্ট হৈ গ'ল। মন কৰিবা, সৌতেলা ভাই (১৯৬২ চলচ্চিত্ৰ) প্ৰবন্ধটো একমাত্ৰ অসমীয়া ৱিকিতহে আছে, যিটো মই সৃষ্টি কৰিছিলো। আৰু সেয়েহে পূৰ্বতে ইয়াৰ ৱিকি়ডাটা সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল। যেতিয়া কোনো আইটেম মাৰ্জ কৰিবা, তাৰ আগত ভালকৈ ভেৰীফাই কৰি ল'বা। নামৰ সাদৃশ্য দেখিলেই তাক ফটাফট মাৰ্জ কৰি দিব নালাগে।
[[সদস্য:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) 15:12, 12 May 2025 (ইউ.টি.চি.)

:ক্ষমা কৰিব। মই ভালকৈ নোচোৱাৰ বাবেই ভুলটো হৈ গʼল। আগলৈ লক্ষ্য ৰাখিম। [[সদস্য:Dipankar Das|Dipankar Das]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]]) 15:29, 14 May 2025 (ইউ.টি.চি.)

==মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৫ বৰ্ষৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ৩ অক্টোবৰলৈ জাতিৰ পিতা গান্ধীজীৰ জন্মোৎসৱ উদযাপনৰ হেতু অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আপুনি যি একাগ্ৰতাৰে [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাত সহযোগ কৰিলে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু কৃতজ্ঞতাৰ চিন স্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক এই সামান্য পদকটি প্ৰদান কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ, আপুনি ভৱিষ্যতলৈও সম্পাদনা-মেলাত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিলৈ সেৱা আগবঢ়াই যাব। আন্তৰিকতাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 10:13, 4 October 2025 (ইউ.টি.চি.)
|}

:ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:Dipankar Das|Dipankar Das]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]]) 15:02, 4 October 2025 (ইউ.টি.চি.)
==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা==
অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:55, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)
[[শ্ৰেণী:ৱিকিমিডিয়ান]]

:{{done}} [[সদস্য:Dipankar Das|Dipankar Das]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]]) 12:03, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)

== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|এছিয়ান মাহ ২০২৫]] এডিটাথনত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে,  — '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|}

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]]

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=30642887 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 14:31, 18 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 10:01, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

== সদস্য আলোচনা:Gobinda satnami পৃষ্ঠা সম্পৰ্কত ==

নমস্কাৰ দীপংকৰ দা, মোৰ সদস্য আলোচনা পৃষ্ঠাখন (Gobinda satnami) U2 টেগ দি বিলোপনৰ বাবে চিহ্নিত কৰা দেখা পাইছো। মই এই একাউণ্টটো ব্যৱহাৰ কৰি আছো। অনুগ্ৰহ কৰি বিষয়টো চাই দিব নেকি? ধন্যবাদ। [[সদস্য:গোবিন্দ সৎনামী|গোবিন্দ সৎনামী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:গোবিন্দ সৎনামী|বাৰ্তা]]) 17:46, 6 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Dipankar Das,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Dipankar Das,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:21, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

==মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ : আয়োজক পদক==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''আয়োজক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় দীপাংকৰ, 

২০২৬ বৰ্ষৰ ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ জাতিৰ পিতা গান্ধীজীৰ জন্মোৎসৱ উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সফলতাৰে [[:m:https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখন আয়োজন কৰি নতুন আয়োজক ৰূপে তুমি যি দৃষ্টান্তৰ সৃষ্টি কৰিলা, এই আন্তৰিক প্ৰচেষ্টা আৰু শ্ৰমৰ শলাগ ল’লোঁ আৰু কৃতজ্ঞতাৰ চিন স্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ তোমালৈ এই কৃতজ্ঞতাৰ দুআষাৰ লিখিলোঁ। আশাকৰোঁ, তোমালোকৰ তত্ত্বাৱধানতাত সম্পাদনা-মেলাখনিত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰা ৱিকিসতীৰ্থসকলক একোটিকৈ আভাসী বঁটা প্ৰদানেৰে তেওঁলোকৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিবা। আন্তৰিকতাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 02:41, 7 October 2026 (ইউ.টি.চি.)</text>
      <sha1>od0wslfrbmh6ruovxolxnbj5ybngzx5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আৰ্লিং হালেণ্ড</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87302</id>
    <revision>
      <id>649661</id>
      <parentid>600399</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68714" sha1="dj3a2cnr6jz32pd53ttcmsb575gigoi" xml:space="preserve">{{Rough translation}}
{{Infobox football biography
|image=[[File:FC RB Salzburg gegen SK Rapid Wien (27. Oktober 2019) 123.jpg|200px]]
|name=আৰ্লিং হালেণ্ড
|caption=২০১৯ চনত ফুটবল ক্লাব ৰেড বুল ছালজবাৰ্গৰ এক মুহূৰ্ত। 
|fullname=আৰ্লিং ব্ৰাউট হালেণ্ড
|dateofbirth=২১ জুলাই ২০০০(বয়স ২২)&lt;ref&gt;https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/253989/erling-haaland&lt;/ref&gt;
|cityofbirth=লিডছ, পশ্চিম ইয়ৰ্কশ্বাৰ
|countryofbirth=ইংলেণ্ড
|height=১.৯৫ মি.(৬ ফুট ৫ ইঞ্চি)&lt;ref&gt;https://www.mancity.com/citytv/mens/inside-city-398-erling-haaland-special-63790731&lt;/ref&gt;
|position=আক্ৰমণাত্মক খেলুৱৈ
|currentclub=মানচেষ্টাৰ চিটি
|clubnumber=৯
|youthclubs=ব্ৰাইন‌ এফ.কে.
|youthyears=২০০৫-১৬
|clubs1=ব্ৰাইন ২
|years1=২০১৫-১৬
|caps1=১৪
|goals1=১৮
|clubs2=ব্ৰাইন
|years2=২০১৬-১৭
|caps2=১৬
|goals2=০
|clubs3=মোল্ডে এফ.কে . ২
|years3=২০১৭
|caps3=৪
|goals3=২
|clubs4=মোল্ডে এফকে
|years4=২০১৭-১৯
|caps4=৩৯
|goals4=১৪
|clubs5=ৰেড বুল ছালজবাৰ্গ
|years5=২০১৯-২০
|caps5=১৬
|goals5=১৭
|clubs6=বৰুছিয়া ডৰ্টমুণ্ড
|years6=২০২০-২২
|caps6=৬৭
|goals6=৬২
|clubs7=মানচেষ্টাৰ চিটি
|years7=২০২২-
|caps7=২৬
|goals7=২৮
|caps(goals)2=
|nationalteam1=নৰৱে U ১৫
|nationalyears1=২০১৫
|nationalcaps1=৪
|nationalgoals1=৪
|nationalteam2=নৰৱে U ১৬
|nationalyears2=২০১৬
|nationalcaps2=১৭
|nationalgoals2=১
|nationalteam3=নৰৱে U ১৭
|nationalyears3=২০১৭
|nationalcaps3=৫
|nationalgoals3=২
|nationalteam4=নৰৱে U ১৮
|nationalyears4=২০১৭
|nationalcaps4=৬
|nationalgoals4=৬
|nationalteam5=নৰৱে U ১৯
|nationalyears5=২০১৮
|nationalcaps5=৬
|nationalgoals5=৬
|nationalteam6=নৰৱে U ২০
|nationalyears6=২০১৯
|nationalcaps6=৫
|nationalgoals6=১১
|nationalteam7=নৰৱে U ২১
|nationalyears7=২০১৮
|nationalcaps7=৩
|nationalgoals7=০
|nationalteam8=নৰৱে
|nationalyears8=২০১৯
|nationalcaps8=২৩
|nationalgoals8=২১
|nationalteam-update=২২ অক্টোবৰ‌ ২০২২
|club-update=১১ মাৰ্চ ২০২৩}}
'''আৰ্লিং ব্ৰাউট হালেণ্ড''' ({{lang-en|Erling Haaland}}) এজন নৰৱেৰ পেছাদাৰী ফুটবলাৰ যিয়ে প্ৰিমিয়াৰ লীগ ক্লাব মানচেষ্টাৰ চিটি আৰু নৰৱেৰ জাতীয় দলৰ বাবে ষ্ট্ৰাইকাৰ হিচাপে খেলে। বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ বুলি গণ্য কৰা তেওঁৰ গতি, শক্তি আৰু বাকচৰ ভিতৰত ফিনিছিং কৰাৰ বাবে পৰিচিত।&lt;ref&gt;https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2023/jan/24/the-100-best-male-footballers-in-the-world-2022&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.footballcritic.com/top-players&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.sportingnews.com/us/soccer/news/who-best-soccer-player-world-top-footballers-2022-all-time/r049kxveq70kd1yfxrz24fwd&lt;/ref&gt;

যুৱ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে আহি হালেণ্ডে ব্ৰাইনৰ ৰিজাৰ্ভ আৰু ছিনিয়ৰ দলৰ হৈ ছিনিয়ৰ পৰ্যায়ত খেলিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ চনত তেওঁ মল্ডলৈ যায় (তেওঁলোকৰ ৰিজাৰ্ভ দলৰ হৈও খেলিছিল), যাৰ সৈতে তেওঁ দুটা ছিজন কটায়। ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত অষ্ট্ৰিয়াৰ বুণ্ডেছলিগাৰ দল ৰেড বুল ছালজবাৰ্গৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ হোৱা হালেণ্ডে দুটা লীগ খিতাপ আৰু এটা অষ্ট্ৰিয়ান কাপ জয় কৰে। ২০১৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ জাৰ্মান বুণ্ডেছলিগা ক্লাব বৰুছিয়া ডৰ্টমুণ্ডলৈ যায় আৰু ২০২০–২১ চনত ডি এফ বি-প’কাল জয় কৰে। ২০২২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত তেওঁ ৬০ মিলিয়ন ইউৰো (৫১.২ মিলিয়ন পাউণ্ড) মাচুল দি মানচেষ্টাৰ চিটিলৈ বদলি হয়। 

হালেণ্ডে নিজৰ কেৰিয়াৰৰ সময়ছোৱাত কেইবাটাও ব্যক্তিগত বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন অভিলেখ ভংগ কৰিছে। ছালজবাৰ্গৰ সৈতে ২০১৯–২০ ছিজনত তেওঁ ইউএফএ চেম্পিয়নছ লীগৰ একেৰাহে পাঁচখন খেলত গ’ল দিয়া প্ৰথমজন কিশোৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০২০–২১ ছিজনৰ বাবে চেম্পিয়নছ লীগৰ সৰ্বাধিক গ’লদাতা আছিল। ২০২০ চনত হালেণ্ডে গোল্ডেন বয় বঁটা লাভ কৰাৰ বিপৰীতে ২০২১ চনত বুণ্ডেছলিগাৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০২১ আৰু ২০২২ চনত ফিফা ফিফপ্ৰ’ ৱৰ্ল্ড১১ত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। মানচেষ্টাৰ চিটিৰ সৈতে তেওঁ প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ অভিলেখো ভংগ কৰিছে, য’ত তেওঁ আটাইতকৈ দ্ৰুততম খেলুৱৈ হোৱাকে ধৰি ব্যক্তিগতভাৱে দুটা, তিনিটা আৰু চাৰিটা হেট্ৰিক সংগ্ৰহ কৰা, আৰু ঘৰুৱা ক্ষেত্ৰত একেৰাহে তিনিখন খেলত হেট্ৰিক কৰা লীগৰ ইতিহাসত প্ৰথমজন খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। 

হালেণ্ডে বিভিন্ন যুৱ পৰ্যায়ত নৰৱেক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। ২০১৯ চনৰ ফিফা অনূৰ্ধ্ব-২০ বিশ্বকাপত তেওঁ প্ৰতিযোগিতাখনৰ গোল্ডেন বুট লাভ কৰে, একেখন খেলতে অভিলেখ সৃষ্টিকাৰী ৯টা গ’ল দিয়াৰ পিছত। ২০১৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত তেওঁ ছিনিয়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অভিষেক ঘটায়। 

== প্ৰাথমিক জীৱন ==
২০০০ চনৰ ২১ জুলাইত ইংলেণ্ডৰ পশ্চিম ইয়ৰ্কশ্বাৰৰ লিডছত জন্মগ্ৰহণ কৰা হালেণ্ডৰ পিতৃ আলফি হালেণ্ডে সেই সময়ত প্ৰিমিয়াৰ লীগত লিডছ ইউনাইটেডৰ হৈ খেলি আছিল।&lt;ref&gt;https://www.leeds-live.co.uk/sport/leeds-united/erling-haaland-molde-leeds-united-14854128&lt;/ref&gt;২০০৪ চনত তিনি বছৰ বয়সত তেওঁ নৰৱেৰ পিতৃ-মাতৃৰ গৃহ চহৰ ব্ৰাইনলৈ গুচি যায়।&lt;ref&gt;https://www.nettavisen.no/sport/erling-braut-haaland-har-sagt-til-meg-selv-at-jeg-vil-bli-verdens-beste-spiller/s/12-95-3423560463&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/49885026&lt;/ref&gt;সৰুৰে পৰা ফুটবল খেলাৰ লগতে হালেণ্ডে সৰুতে হেণ্ডবল, গলফ আৰু ট্ৰেক এণ্ড ফিল্ডকে ধৰি বিভিন্ন খেলত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।&lt;ref&gt;https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/elring-haaland-interview-clicked-with-sancho-reus-and-hazard-straight-away-9952&lt;/ref&gt; তেওঁ পাঁচ বছৰ বয়সত ষ্টেণ্ডিং লং জাম্পৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁৰ বয়সৰ শাখাত বিশ্ব অভিলেখ গঢ়িছিল বুলি কোৱা হয়, ২০০৬ চনত তেওঁ ১.৬৩ মিটাৰ দূৰত্বৰ অভিলেখ গঢ়িছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.90min.com/in/posts/6560333-stunning-report-reveals-erling-braut-haaland-is-a-world-record-holder-in-athletics |access-date=2023-03-27 |archivedate=2021-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416231303/https://www.90min.com/in/posts/6560333-stunning-report-reveals-erling-braut-haaland-is-a-world-record-holder-in-athletics |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

== ক্লাব কেৰিয়াৰ ==

=== ব্ৰাইন ===
হালেণ্ডে পাঁচ বছৰ বয়সতে নিজৰ গৃহ চহৰৰ ক্লাব ব্ৰাইনৰ একাডেমীত কাম আৰম্ভ কৰে।&lt;ref&gt;https://www.dagbladet.no/sport/han-kunne-ikke-lope-skikkelig/72073154&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200531212502/https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/erling-haaland-roots-from-bryne-to-borussia-dortmund-history-norway-solskjaer-10652&lt;/ref&gt;২০১৫–১৬ ছিজনত তেওঁ ব্ৰাইনৰ ৰিজাৰ্ভ দলৰ হৈ খেলিছিল আৰু আপ্লুত কৰিছিল, ১৪খন মেচত ১৮টা গ'ল দিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.altomeliteserien.com/home/in-profile-erling-braut-haland |access-date=2023-03-27 |archivedate=2022-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220620112938/http://www.altomeliteserien.com/home/in-profile-erling-braut-haland |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২০১৬ চনৰ মে’ মাহত গ’ট লাৰ্চেনক ব্ৰাইনৰ মেনেজাৰৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰা হয় আৰু যুৱ প্ৰশিক্ষক বাৰ্ণ্টচেনক কেয়াৰটেকাৰ বছলৈ পদোন্নতি দিয়া হয়। আন যুৱ দলসমূহত হালেণ্ডৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰি অন্তৱৰ্তীকালীন পৰিচালকে কিশোৰজনৰ ১৬ বছৰীয়া জন্মদিনৰ তিনিমাহ আগতে প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰম্ভণিৰ দায়িত্ব দিছিল।&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200318114617/https://www.goal.com/story/erling-haaland-unstoppable-rise/&lt;/ref&gt;তেওঁৰ অভিষেক ঘটে ১২ মে'ত ৰানহাইমৰ বিৰুদ্ধে দ্বিতীয় স্তৰৰ ১. ডিভিজন মেচ।&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180625161118/http://jbl.no/index.php?page=vis_nyhet&amp;NyhetID=39447&lt;/ref&gt;

প্ৰথম অৱস্থাত উইংগাৰ হিচাপে নিয়োজিত হোৱাৰ পিছত বাৰ্ণ্টচেনে কেইখনমান মেচৰ পিছত হালেণ্ডক ষ্ট্ৰাইকাৰ হিচাপে নিজৰ অনুকূল কেন্দ্ৰীয় ভূমিকাত ৰাখিছিল। যদিও তেওঁ ব্ৰাইনত তেওঁৰ ব্ৰেকথ্ৰু ছিজনত গ'ল দিব নোৱাৰিলে, হালেণ্ডক জাৰ্মান ক্লাব ১৮৯৯ হফেনহাইমে ট্ৰাইলৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু অৱশেষত মল্ডলৈ গৈ অলে গুনাৰ ছলস্কেৰৰ অধীনত খেলে। ব্ৰাইনৰ হৈ হালেণ্ডে মুঠ ১৬খন ছিনিয়ৰ খেলত অংশগ্ৰহণ কৰে। 

=== মোল্ড ===
[[চিত্ৰ:Molde-Zenit_(2).jpg|thumb|২০১৮ চনত মল্ডৰ হৈ খেলা হালেণ্ড।]]
২০১৭ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীত মোল্ডে ১৬ বছৰীয়া হালেণ্ডক চুক্তিবদ্ধ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে।&lt;ref&gt;http://www.moldefk.no/nyheter/haland-klar-for-molde-fk&lt;/ref&gt; ২৬ এপ্ৰিলত ভলডা টি আইৰ বিৰুদ্ধে নৰৱেজিয়ান কাপৰ এখন খেলত তেওঁ ক্লাবৰ হৈ অভিষেক ঘটায় আৰু অভিষেকৰ সময়ত ৩-২ গ'লত জয়লাভ কৰি গ'ল দিয়ে।&lt;ref&gt;https://www.vg.no/sport/fotball/i/VVnp4/solskjaer-hyller-stortalentet-erling-braut-haaland-17-ekkel-aa-spille-mot&lt;/ref&gt;৪ জুনত এলিটেচেৰিয়ানত হালেণ্ডে অভিষেক ঘটায়, ৭১ মিনিটত ছাৰ্পছবৰ্গ ০৮ৰ বিৰুদ্ধে বিকল্প হিচাপে আনিছিল লীগত প্ৰথমটো গ'ল।&lt;ref&gt;https://www.vg.no/sport/fotball/i/vR084/alfies-soenn-16-fikk-molde-debut-gult-kort-etter-65-sekunder&lt;/ref&gt;১৭ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁৰ ছিজনৰ দ্বিতীয়টো ষ্ট্ৰাইক হৈছিল, কিয়নো তেওঁ ভাইকিং এফ কেৰ বিৰুদ্ধে ৩-২ গ’লত জয়লাভ কৰি নিৰ্ণায়ক গ’লটো দিছিল। খেলৰ পিছত হালেণ্ডে ভাইকিং সমৰ্থকসকলৰ প্ৰতি নিজৰ গ'লটো উদযাপন কৰাৰ বাবে সতীৰ্থ বিয়ৰ্ন বাৰ্গমেন ছিগুৰডাৰ্চনৰ পৰা সমালোচনা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;https://www.vg.no/sport/fotball/i/O4OAA/molde-helten-17-refses-av-lagkamerat-det-faar-han-ikke-gjoere-igjen&lt;/ref&gt; হালেণ্ডে ২০খন খেলত চাৰিটা গ'ল দি মল্ডত প্ৰথম ছিজন সমাপ্ত কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=player&amp;personId=304980&amp;tournamentId=247&amp;useFullUrl=false |access-date=2023-03-27 |archivedate=2020-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127194929/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=player&amp;personId=304980&amp;tournamentId=247&amp;useFullUrl=false |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

২০১৮ চনৰ ১ জুলাইত হালেণ্ডে ব্ৰেনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথম ২১ মিনিটত চাৰিটা গ’ল দি সেই সময়ৰ অপৰাজিত লীগৰ নেতা দলৰ বিৰুদ্ধে ৪-০ গ’লত জয়লাভ কৰে। মেচখনৰ পিছত মোল্ডৰ মেনেজাৰ অলে গুনাৰ ছলস্কেৰে হালেণ্ডৰ খেলৰ শৈলীক বেলজিয়ামৰ ফৰৱাৰ্ড ৰোমেলু লুকাকুৰ সৈতে তুলনা কৰি কয় যে ক্লাবে বিভিন্ন ক্লাবৰ পৰা ষ্ট্ৰাইকাৰজনৰ বাবে কেইবাটাও নিবিদা নাকচ কৰিছে।&lt;ref&gt;https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/transfer-news/man-utd-transfer-erling-haland-14853170&lt;/ref&gt;তাৰ এসপ্তাহৰ পিছৰ মেচখনত হালেণ্ডে ৫-১ গ'লত জয়লাভ কৰি ভালেৰেংগাৰ বিৰুদ্ধে ব্ৰেচৰ সৈতে নিজৰ স্ক'ৰিং ৰান অব্যাহত ৰাখে। ২৬ জুলাইত ইউএফএ প্ৰতিযোগিতাত তেওঁ প্ৰথমটো গ'ল দিয়ে, ইউৰোপা লীগৰ কোৱালিফাইংত মোল্ডে কে এফ লাচিৰ বিৰুদ্ধে ৩-০ গ'লত জয়লাভ কৰি পেনাল্টিক ৰূপান্তৰিত কৰে।&lt;ref&gt;https://www.eurosport.no/fotball/uefa-europa-league/2018-2019/haland-scoring-da-molde-dominerte-mot-albanske_leci_mfk_sto6863926/story.shtml&lt;/ref&gt;গোৰোহাৰ বাবে হালেণ্ডে মল্ডেৰ ছিজনৰ শেষৰ তিনিখন লীগ মেচত অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল।&lt;ref&gt;https://www.vg.no/sport/fotball/i/0Ed8WM/skadet-haaland-trolig-ferdigspilt-i-molde&lt;/ref&gt;২০১৮ চনৰ এলিটচেৰিয়ানত কৰা অভিনয়ৰ বাবে হালেণ্ডে এলিটেচেৰিয়ান ব্ৰেকথ্ৰু অৱ দ্য ইয়েৰৰ বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20181127152124/https://www.eliteserien.no/fotballfesten/alle-vinnerne-pa-fotballfesten&lt;/ref&gt;তেওঁ ২০১৮ চনৰ ছিজনটো মোল্ডে শীৰ্ষ গ'লদাতা হিচাপে সমাপ্ত কৰে, সকলো প্ৰতিযোগিতাতে ৩০খন মেচত ১৬টা গ'ল দিয়ে।&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20191214155943/https://www.nettavisen.no/nyheter/erling-braut-haaland---har-sagt-til-meg-selv-at-jeg-vil-bli-verdens-beste-spiller/3423560463.html&lt;/ref&gt;

=== ৰেড বুল ছালজবাৰ্গ ===
[[চিত্ৰ:FC_Salzburg_gegen_SSC_Napoli_(Championsleague_3._Runde_23._Oktober_2019)_83.jpg|thumb|২০১৯ চনত ৰেড বুল ছালজবাৰ্গৰ হৈ খেলি থকা হালেণ্ড। ]]
২০১৮ চনৰ ১৯ আগষ্টত অষ্ট্ৰিয়াৰ বুণ্ডেছলিগা চেম্পিয়ন ৰেড বুল ছালজবাৰ্গে ঘোষণা কৰে যে হালেণ্ডে ২০১৯ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ক্লাবত যোগদান কৰিব আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ হ'ব।&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20180818214857/https://www.redbullsalzburg.at/de/fc-red-bull-salzburg/news/saison_2018_19/servus-in-salzburg-erling-haland.html&lt;/ref&gt;এথলেটিকৰ ফিল হেই পিছত প্ৰকাশ কৰিব যে ছালজবাৰ্গলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হালেণ্ডক পিতৃৰ প্ৰাক্তন ক্লাব লিডছ ইউনাইটেডৰ পৰাও প্ৰস্তাৱৰ আওতালৈ অনা হৈছিল।&lt;ref&gt;https://sportslens.com/phil-hay-says-leeds-united-attempted-to-sign-erling-haaland-last-year/276192/&lt;/ref&gt;১৭ ফেব্ৰুৱাৰীত ২০১৮–১৯ চনৰ অষ্ট্ৰিয়ান কাপৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত উইনাৰ নিউষ্টেডটাৰৰ বিৰুদ্ধে ক্লাবৰ হৈ অভিষেক ঘটায় আৰু ১২ মে'ত অষ্ট্ৰিয়ান বুণ্ডেছলিগাত লাস্কৰ বিৰুদ্ধে ২-১ গ'লত জয়লাভ কৰাত প্ৰথমটো গ'ল দিয়ে। ১৯ জুলাইত,তেওঁ অষ্ট্ৰিয়ান কাপত এছ চি-ই এছ ভি পাৰ্নডৰ্ফৰ বিৰুদ্ধে ৭-১ গ'লত জয়লাভ কৰি ক্লাবৰ হৈ প্ৰথম হেট্ৰিক অৰ্জন কৰে,আৰু ইয়াৰ পিছত ১০ আগষ্টত লীগত প্ৰথমটো হেট্ৰিক ৫ ৰানত তিনিটা গ'ল দিয়ে –উলফছবাৰ্গাৰ এ চিৰ বিৰুদ্ধে ২ জয়। ১৪ ছেপ্টেম্বৰত টি এছ ভি হাৰ্টবাৰ্গৰ বিৰুদ্ধে ৭-২ গ’লত জয়লাভ কৰি ছালজবাৰ্গৰ হৈ তৃতীয়টো হেট্ৰিক লাভ কৰে; এইখন আছিল হালেণ্ডে একেৰাহে ষষ্ঠখন লীগ খেলত, মুঠ ১১টা গ'ল। তিনিদিন পিছত হালেণ্ডে ইউএফএ চেম্পিয়নছ লীগত গেংকৰ বিৰুদ্ধে অভিষেক ঘটায় আৰু প্ৰথমাৰ্ধত তিনিটা গ'ল দি অৱশেষত ৬-২ গ'লত জয়লাভ কৰে, যিটো ছালজবাৰ্গৰ হৈ তেওঁৰ চতুৰ্থটো সামগ্ৰিক হেট্ৰিক।&lt;ref&gt;https://sportslens.com/phil-hay-says-leeds-united-attempted-to-sign-erling-haaland-last-year/276192/&lt;/ref&gt;

চেম্পিয়নছ লীগ ছিজনৰ পৰৱৰ্তী দুখন মেচত হালেণ্ডে এনফিল্ডত লিভাৰপুলৰ বিৰুদ্ধে এটা গ’ল আৰু নাপোলিৰ বিৰুদ্ধে আৰু দুটা গ’ল ৰেকৰ্ড কৰি প্ৰতিযোগিতাখনৰ ইতিহাসত কৰিম বেনজেমাৰ পিছত প্ৰথম তিনিখন খেলৰ প্ৰতিখনতে গ’ল দিয়া মাত্ৰ দ্বিতীয়জন কিশোৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁৰ ছটা গ'লও চেম্পিয়নছ লীগৰ প্ৰথম তিনিখন খেলত যিকোনো খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক গ'ল দিছিল। নাপোলিৰ বিৰুদ্ধে ছালজবাৰ্গৰ ৰিভাৰ্ছ ফিক্সাৰত পেনাল্টি ৰূপান্তৰিত কৰাৰ পিছত হালেণ্ডে প্ৰতিযোগিতাখনৰ প্ৰথম চাৰিখন মেচত গ’ল দিয়া প্ৰথমজন কিশোৰ হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু জে কাৰ্লোছ, এলেছান্দ্ৰ’ ডেল পিয়েৰো আৰু ডিয়েগো কষ্টাৰ পিছত এই কৃতিত্ব অৰ্জন কৰা যিকোনো বয়সৰ মাত্ৰ চতুৰ্থজন খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ১০ নৱেম্বৰত উলফছবাৰ্গাৰ এ চিৰ বিৰুদ্ধে ছালবজুৰ্গে ৩-০ গ'লত জয়লাভ কৰি তিনিওটা গ'ল দি ছিজনৰ পঞ্চমটো হেট্ৰিক আৰু উলফছবাৰ্গৰ বিৰুদ্ধে দ্বিতীয়টো হেট্ৰিক ৰেকৰ্ড কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://en.as.com/en/2019/11/10/football/1573410028_663896.html |access-date=2023-03-27 |archivedate=2020-06-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200609094257/https://en.as.com/en/2019/11/10/football/1573410028_663896.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

২৭ নৱেম্বৰত হালেণ্ডে বেঞ্চৰ পৰা নামি গেংকৰ বিৰুদ্ধে আন এটা গ’ল দিয়ে, ডেল পিয়েৰো, চেৰহি ৰেব্ৰভ, নেইমাৰ, ক্ৰিষ্টিয়ানো ৰোনাল্ডো আৰু ৰবাৰ্ট লেৱাণ্ডোস্কিৰ সৈতে যোগ দি চেম্পিয়নছ লীগৰ গ্ৰুপ পৰ্যায়ৰ প্ৰথম পাঁচখন মেচত গ’ল দিয়া একমাত্ৰ খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয় প্ৰতিযোগিতাখনত একেৰাহে পাঁচখন মেচত গ'ল দিয়া প্ৰথম কিশোৰ। কিন্তু লিভাৰপুলৰ বিৰুদ্ধে ছালজবাৰ্গৰ অন্তিমখন গ্ৰুপ মেচত তেওঁ নেট বিচাৰি নাপাব, কাৰণ তেওঁৰ দলটোৱে ২-০ গ'লত পৰাস্ত হয় আৰু প্ৰতিযোগিতাখনৰ পৰা বাহিৰ হয়। এইখন ক্লাবৰ বাবে হালেণ্ডৰ অন্তিমখন খেল বুলি প্ৰমাণিত হ’ব; তেওঁ ২৯টা গ'ল দি ছালজবাৰ্গ এৰি যায়, ইয়াৰে ২৮টা গ'ল ২০১৯–২০ ছিজনত মাত্ৰ ২২খন খেলতহে গ'ল দিয়ে।&lt;ref&gt;https://www.skysports.com/football/news/11899/11897354/erling-haaland-signs-for-borussia-dortmund-from-rb-salzburg&lt;/ref&gt;

=== বৰুছিয়া ডৰ্টমুণ্ড ===

==== ২০১৯–২০: আত্মপ্ৰকাশৰ ছিজন ====
মানচেষ্টাৰ ইউনাইটেড আৰু জুভেণ্টাছৰ লক্ষ্য বুলি কোৱা হৈছে যদিও বুণ্ডেছলিগা ক্লাব বৰুছিয়া ডৰ্টমুণ্ডে ২০১৯ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত শীতকালীন ট্ৰেন্সফাৰ উইণ্ডো মুকলি হোৱাৰ তিনিদিন আগতে হালেণ্ডক চুক্তিবদ্ধ কৰাটো নিশ্চিত কৰিছিল, ২০ মিলিয়ন ইউৰোৰ অঞ্চলত মাচুল বুলি কোৱা হৈছে, এ সাড়ে চাৰি বছৰৰ চুক্তি।&lt;ref&gt;https://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Erling-Haaland&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/50940894&lt;/ref&gt;

২০২০ চনৰ ১৮ জানুৱাৰীত ডৰ্টমুণ্ডৰ হৈ বিদেশত এফ চি অগছবাৰ্গত অভিষেক ঘটায়, দ্বিতীয়াৰ্ধত বিকল্প হিচাপে খেলিছিল আৰু ৫-৩ গ'লত জয়লাভ কৰি ২৩ মিনিটৰ ভিতৰতে হেট্ৰিক অৰ্জন কৰিছিল।&lt;ref&gt;and https://www.bbc.com/sport/football/51163405&lt;/ref&gt;ইয়াৰ ফলত তেওঁ ডৰ্টমুণ্ডৰ ইতিহাসত পিয়েৰ-এমেৰিক অ'বামেয়াঙৰ পিছত বুণ্ডেছলিগাত অভিষেক ঘটোৱাত তিনিটা গ'ল দিয়া মাত্ৰ দ্বিতীয়জন খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়।&lt;ref&gt;https://www.cnn.com/2020/01/18/football/borussia-dortmund-erling-braut-hland-augsburg-spt-intl&lt;/ref&gt;ছয় দিনৰ পাছত হালেণ্ডে পুনৰবাৰ বেঞ্চৰ পৰা নামি স্থানীয় প্ৰতিদ্বন্দ্বী ১.এফ চি কলনৰ বিৰুদ্ধে ডৰ্টমুণ্ডৰ খেলখনত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে ক্লাবত অংশগ্ৰহণ কৰে। ১২ মিনিটৰ পিছত তেওঁ গ'ল দিয়ে আৰু ১০ মিনিটৰ পিছত দ্বিতীয়টো গ'ল দি তেওঁৰ দলটোক ৫-১ গ'লত জয়লাভ কৰাত সহায় কৰে। &lt;ref&gt;https://www.kicker.de/4588821/ticker/borussia-dortmund-17/1-fc-koeln-16&lt;/ref&gt;হালেণ্ড তেওঁৰ প্ৰথম দুখন মেচত পাঁচটা গ'ল দিয়া প্ৰথমজন বুণ্ডেছলিগাৰ খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়, লগতে সেই সংখ্যাত উপনীত হোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয় (৫৬ মিনিট খেলা)।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.bvb.de/eng/content/view/full/173172/ |access-date=2023-03-27 |archivedate=2020-01-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200125031443/https://www.bvb.de/eng/content/view/full/173172 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; লীগত খেলপথাৰত মাত্ৰ এঘণ্টা থকাৰ পিছতো তেওঁ জানুৱাৰী মাহৰ বুণ্ডেছলিগাৰ মাহৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈৰ বঁটা লাভ কৰে।&lt;ref&gt;https://www.espn.com/soccer/borussia-dortmund/story/4053203/haaland-wins-player-of-the-month-award-after-an-hour-on-pitch&lt;/ref&gt;১ ফেব্ৰুৱাৰীত ইউনিয়ন বাৰ্লিনৰ বিৰুদ্ধে হালেণ্ডে ব্ৰেচ লাভ কৰে আৰু বুণ্ডেছলিগাৰ প্ৰথম তিনিখন খেলত সাতটা গ'ল দিয়া ইতিহাসৰ প্ৰথমজন খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/51342031&lt;/ref&gt;

১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত চেম্পিয়নছ লীগৰ ১৬ ৰাউণ্ডত পেৰিছ চেণ্ট জাৰ্মেইনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথম লেগত ২-১ গ’লত জয়লাভ কৰা ডৰ্টমুণ্ডৰ দুয়োটা গ’লত হালেণ্ডে দুয়োটা গ’ল দিয়ে প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি গ্ৰুপ পৰ্যায়ত ছালজবাৰ্গৰ হৈ গ'ল দিয়া আঠটা গ'লৰ সৈতে যোগ দিলে।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/51533266&lt;/ref&gt;১১ মাৰ্চত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া ৰিটাৰ্ণ লেগত ডৰ্টমুণ্ডে ২-০ গ'লত পৰাস্ত হ'ব, কাৰণ হালেণ্ডে একেটা ছিজনতে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাখনৰ পৰা বাহিৰ হয়।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/51800667&lt;/ref&gt; ১৬ মে'ত চলি থকা ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ মাজত বুণ্ডেছলিগাৰ উভতি অহাৰ পিছত হালেণ্ডে ডৰ্টমুণ্ডে শ্বালকে ০৪ৰ বিৰুদ্ধে ৪-০ গ'লত ৰেভিয়াৰডাৰ্বিত জয়লাভ কৰাৰ প্ৰথমটো গ'ল দিয়ে, যিটো বুণ্ডেছলিগা ছিজনৰ তেওঁৰ দশমটো গ'ল।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/51800667&lt;/ref&gt; ২০ জুনত তেওঁ আৰ বি লাইপজিগৰ বিৰুদ্ধে ২-০ গ'লত জয়লাভ কৰি দুয়োটা গ'ল দি ডৰ্টমুণ্ডৰ হৈ দ্বিতীয় স্থান দখল কৰে, যাৰ ফলত পিছৰ ছিজনত চেম্পিয়নছ লীগ ফুটবল খেলিব।&lt;ref&gt;https://apnews.com/b25c961f959d34b4600bba4db0d567f7&lt;/ref&gt; হালেণ্ডে ছালজবাৰ্গ আৰু ডৰ্টমুণ্ড দুয়োখন দলৰ হৈ খেলা সকলো প্ৰতিযোগিতাতে ৪০খন ক্লাব খেলত ৪৪টা গ'ল দি ২০১৯–২০ বৰ্ষৰ অভিযানৰ সামৰণি মাৰে।&lt;ref&gt;https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/erling-haaland-talking-about-titles-alone-not-enough-borussia-dortmund-12226&lt;/ref&gt;

==== ২০২০–২১: ব্যক্তিগত সফলতা অব্যাহত ====
[[চিত্ৰ:Erling_Haaland_2020.jpg|thumb|২০২০ চনত বৰুছিয়া ডৰ্টমুণ্ডৰ হৈ খেলা হালেণ্ড। ]]
২০২০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত ডৰ্টমুণ্ডৰ নতুন ছিজনৰ প্ৰথমখন মেচত হালেণ্ডে বৰুছিয়া মনচেংলাডবাকৰ বিৰুদ্ধে ৩-০ গ'লত জয়লাভ কৰি ব্ৰেচ এটা গ'ল দিয়ে।&lt;ref&gt;https://www.bundesliga.com/de/bundesliga/news/borussia-dortmund-bvb-doppelpacker-erling-haaland-zentrum-junge-wilde-12915&lt;/ref&gt; ৩০ ছেপ্টেম্বৰত ডিএফএল-ছুপাৰকাপত বায়াৰ্ন মিউনিখৰ হাতত ডেৰ ক্লাছিকাৰৰ বিৰুদ্ধে ২-৩ গ'লত পৰাস্ত হোৱাৰ সময়ত তেওঁ নিজৰ দলৰ সমতা স্থাপন কৰে,&lt;ref&gt;https://www.espn.com/soccer/report?gameId=577252&lt;/ref&gt;আৰু ৭ নৱেম্বৰত লীগত দল দুটাৰ মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত বায়াৰ্নৰ বিৰুদ্ধে পুনৰ নেট বিচাৰি পায়, ডৰ্টমুণ্ডে ২ গ'লত পৰাস্ত হয় –৩ আৰু এবাৰ।&lt;ref&gt;https://www.skysports.com/football/news/11881/12126576/borussia-dortmund-2-3-bayern-munich-bayern-top-bundesliga-as-robert-lewandowski-keeps-up-klassiker-form&lt;/ref&gt; ২১ নৱেম্বৰত হালেণ্ডে হাৰ্থা বিএছচিৰ বিৰুদ্ধে বিদেশত ৫-২ গ'লত জয়লাভ কৰি ৩২ মিনিটত চাৰিটা গ'ল দিয়ে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.bvb.de/eng/content/view/full/183562 |access-date=2023-03-27 |archivedate=2020-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204090915/https://www.bvb.de/eng/content/view/full/183562 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; নৱেম্বৰ মাহত এই পাঁচটা গ'লৰ বাবে তেওঁক দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে বুণ্ডেছলিগাৰ মাহৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈৰ মুকুট পিন্ধোৱা হয়। &lt;ref&gt;https://bulinews.com/news/6934/erling-haaland-named-bundesliga-player-the-month-for-november&lt;/ref&gt;চেম্পিয়নছ লীগত হালেণ্ডে নিজৰ গ’ল দিয়াৰ কৃতিত্ব অব্যাহত ৰাখি ২০২০–২১ বৰ্ষৰ গ্ৰুপ পৰ্যায়ৰ প্ৰথম চাৰিখন মেচত ছটা গ’ল দিছিল, ২৪ নৱেম্বৰত ক্লাব ব্ৰুজৰ বিৰুদ্ধে ৩-০ গ’লত জয়লাভ কৰি তেওঁৰ ব্ৰেছে ১৫টা চেম্পিয়নৰ ৰেকৰ্ড কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল লীগৰ গ’ল; তেওঁ ১২খন খেলত এই মানদণ্ডত উপনীত হৈছিল। ২ ডিচেম্বৰত লাজিঅ'ৰ বিৰুদ্ধে ডৰ্টমুণ্ডৰ পঞ্চমখন গ্ৰুপ মেচৰ কিছু ঘণ্টা আগতে ক্লাবটোৱে ঘোষণা কৰে যে হালেণ্ডৰ হামষ্ট্ৰিং আঘাত হৈছে, যাৰ বাবে তেওঁ নতুন বছৰৰ পিছলৈকে খেলৰ পৰা আঁতৰি থাকে।&lt;ref&gt;https://www.espn.com/soccer/borussia-dortmund/story/4251567/borussia-dortmunds-haaland-to-miss-rest-of-2020-through-injury&lt;/ref&gt;

২০২১ চনৰ ৩ জানুৱাৰীত ভিএফএল উলফছবাৰ্গৰ বিৰুদ্ধে তেওঁ উভতি আহে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.besoccer.com/new/amp/haaland-back-in-action-as-bundesliga-returns-from-mini-break-934945 |access-date=2023-03-27 |archivedate=2021-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416231305/https://www.besoccer.com/new/amp/haaland-back-in-action-as-bundesliga-returns-from-mini-break-934945 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ৯ জানুৱাৰীত আৰ বি লেইপজিগৰ বিৰুদ্ধে ৩-১ গ'লত জয়লাভ কৰি তেওঁ এটা ব্ৰেচ গ'ল দিয়ে,আৰু ২২ জানুৱাৰীত মনচেংলাডবাকৰ হাতত ৪-২ গ'লত পৰাস্ত হোৱাত আৰু দুটা গ'ল দিয়ে।&lt;ref&gt;https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/borussia-monchengladbach-dortmund-live-line-ups-stats-haaland-reyna-sancho-14402&lt;/ref&gt; ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীত চেম্পিয়নছ লীগৰ ১৬ ৰাউণ্ডৰ প্ৰথম লেগত ডৰ্টমুণ্ডে চেভিলাৰ বিৰুদ্ধে ৩-২ গ'লত বিদেশত জয়লাভ কৰি হালেণ্ডে দুটা গ'ল দিয়ে। ৬ মাৰ্চত আলিয়ানজ এৰিনাত বায়াৰ্নৰ বিৰুদ্ধে ডৰ্টমুণ্ডৰ ৰিভাৰ্ছ লীগ খেলখনত হালেণ্ডে প্ৰথম ১০ মিনিটৰ ভিতৰতে দুটা গ’ল দি নিজৰ দলটোক ২-০ গ’লত অগ্ৰগতি প্ৰদান কৰে। কিন্তু দ্বিতীয়াৰ্ধত তেওঁক নক এটা লোৱাৰ পিছত বদলি কৰা হয়, কাৰণ বায়াৰ্নে ৰেলী কৰি মেচখন ৪-২ গ'লত জয়লাভ কৰে। হালেণ্ডৰ দ্বিতীয়টো গ'ল আছিল তেওঁৰ ছিনিয়ৰ কেৰিয়াৰৰ ১০০ সংখ্যক গ'ল, ১৪৬খন খেলত এই মাইলৰ খুঁটিত উপনীত হয়।&lt;ref&gt;https://www.givemesport.com/1657177-haaland-messi-or-ronaldo-who-scored-100-goals-quickest-in-their-career&lt;/ref&gt;

৯ মাৰ্চত দ্বিতীয় লেগত চেভিলাৰ বিৰুদ্ধে ২-২ গ'লত ড্ৰ' কৰি হালেণ্ডে আন এটা ব্ৰেছ গ'ল দি সৰ্বমুঠ ৫-৪ গ'লত কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰে।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/56325186&lt;/ref&gt;মাত্ৰ ১৪খন মেচ খেলাৰ বাবেই তেওঁ প্ৰতিযোগিতাখনত ২০টা গ'ল দিয়া আটাইতকৈ দ্ৰুত আৰু কম বয়সীয়া খেলুৱৈ দুয়োটা হিচাপে পৰিগণিত হয়, লগতে একেৰাহে চাৰিখন চেম্পিয়নছ লীগত খেলত একাধিকবাৰ গ'ল দিয়া প্ৰথমজন খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়। গভীৰ ঘাঁৰ বাবে দুখন মেচ খেলিব নোৱাৰিলে,হালেণ্ডে ১৩ মে'ত ২০২১ চনৰ ডিএফবি-প'কাল ফাইনেলৰ বাবে ডৰ্টমুণ্ডৰ আৰম্ভণি লাইন আপলৈ উভতি আহে; লেইপজিগৰ বিৰুদ্ধে ৪-১ গ'লত জয়লাভ কৰি তেওঁ এটা ব্ৰেচ স্ক'ৰ কৰিছিল আৰু ক্লাবৰ সৈতে প্ৰথম খিতাপ নিশ্চিত কৰিছিল।&lt;ref&gt;https://www.dfb.de/dfb-pokal/spieltag/?spieledb_path=%2Fmatches%2F2320839&lt;/ref&gt;তেওঁ সকলো প্ৰতিযোগিতাতে ৪১টা গ'ল দি ছিজনটো শেষ কৰে, লীগত ২৭টা গ'ল, যিয়ে তেওঁক অনুৰাগীৰ ভোটত বুণ্ডেছলিগা প্লেয়াৰ অৱ দ্য ছিজনৰ বঁটা লাভ কৰে,আৰু চেম্পিয়নছ লীগৰ সৰ্বাধিক গ'লদাতা হিচাপে ১০টা গ'ল দি ছিজনটো সমাপ্ত কৰে, পিছলৈ প্ৰতিযোগিতাখনৰ শ্ৰেষ্ঠ ফৰৱাৰ্ড হিচাপে সন্মানিত হয়।&lt;ref&gt;https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/026c-1317bed66b10-0c90556ae125-1000--forward-of-the-season-haaland/&lt;/ref&gt;

==== ২০২১–২২: আঘাতৰ সংগ্ৰাম আৰু প্ৰস্থান ====
২০২১–২২ বৰ্ষৰ ছিজনটো ২০২১ চনৰ ৭ আগষ্টত ডিএফবি-প'কালৰ প্ৰথম ৰাউণ্ডত ৱেহেন উইছবাডেনৰ বিৰুদ্ধে হেট্ৰিক দি হালেণ্ডে আৰম্ভ কৰে।&lt;ref&gt;https://www.spiegel.de/sport/fussball/dfb-pokal-erling-haaland-erzielt-fuer-borussia-dortmund-in-der-ersten-runde-drei-tore-a-e1d17cd8-c1c7-4ab0-9a45-e4cad8842272&lt;/ref&gt; এসপ্তাহৰ পিছত বুণ্ডেছলিগাৰ প্ৰথম মেচডে তেওঁ ব্ৰেচ আৰু দুটা গ'লত সহায় কৰে আৰু ডৰ্টমুণ্ডে আইনট্ৰাখ্ট ফ্ৰেংকফৰ্টক ৫-২ গ'লত পৰাস্ত কৰে।&lt;ref&gt;https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/borussia-dortmund-eintracht-frankfurt-live-line-ups-stats-haaland-reyna-16863&lt;/ref&gt;ছিজনৰ প্ৰথম মাহত হালেণ্ডে হামষ্ট্ৰিং আঘাতৰ বাবে খেলপথাৰৰ পৰা আঁতৰি থাকে, ১৬ অক্টোবৰত ঘূৰি আহি মেইনজৰ বিৰুদ্ধে ৩-১ গ'লত জয়লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211016171826/https://www.lance.com.br/futebol-internacional/haaland-volta-apos-lesao-marca-duas-vezes-borussia-dortmund-vence-mainz-alemao.html |archivedate=2021-10-16 |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.lance.com.br/futebol-internacional/haaland-volta-apos-lesao-marca-duas-vezes-borussia-dortmund-vence-mainz-alemao.html |access-date=2023-03-27 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে হালেণ্ডে হিপ ফ্লেক্সৰত আঘাত পায়, যাৰ ফলত তেওঁ দুমাহৰ বাবে খেলপথাৰৰ পৰা আঁতৰি থাকে।&lt;ref&gt;https://www.skysports.com/football/news/11899/12441202/erling-haaland-marco-rose-says-borussia-dortmund-forward-will-miss-a-few-weeks-with-hip-flexor-injury&lt;/ref&gt;২৭ নৱেম্বৰত তেওঁ উলফছবাৰ্গৰ বিৰুদ্ধে ৩-১ গ'লত জয়লাভ কৰি বুণ্ডেছলিগাত ৫০ সংখ্যক গ'ল দি আটাইতকৈ কম খেলৰ নতুন অভিলেখ গঢ়িছিল আৰু লগতে ৫০টা লীগ গ'ল দিয়া আটাইতকৈ কম বয়সীয়া খেলুৱৈও হৈছিল।&lt;ref&gt;https://maisfutebol.iol.pt/borussia-dortmund/internacional/haaland-chega-aos-50-golos-na-bundesliga-e-faz-historia&lt;/ref&gt;

১০ মে'ত ডৰ্টমুণ্ডে ঘোষণা কৰে যে হালেণ্ডে ছিজনৰ শেষত প্ৰিমিয়াৰ লীগ ক্লাব মানচেষ্টাৰ চিটিৰ সৈতে চুক্তিবদ্ধ হ'ব।[81] চাৰিদিন পিছত তেওঁ ডৰ্টমুণ্ডৰ হাৰ্থা বিএছচিৰ বিৰুদ্ধে অন্তিমখন খেলৰ পূৰ্বে ৱেষ্টফেলেনষ্টেডিয়নত ক্লাবটোক বিদায় দিয়ে আৰু ২-১ গ'লত জয়লাভ কৰি ডৰ্টমুণ্ডৰ প্ৰথমটো গ'ল দিয়ে।&lt;ref&gt;https://www.aa.com.tr/en/sports/haaland-bids-farewell-to-borussia-dortmund-scores-against-hertha-berlin/2588156&lt;/ref&gt;

=== মানচেষ্টাৰ চিটি ===
[[চিত্ৰ:WolvesvManCitySeptember2022_2_(cropped).jpg|thumb]]
২০২২ চনৰ ১০ মে'ত প্ৰিমিয়াৰ লীগ ক্লাব মানচেষ্টাৰ চিটিয়ে হালেণ্ডক ৬০ মিলিয়ন ইউৰো (৫১.২ মিলিয়ন পাউণ্ড) মুক্তিৰ দফা সক্ৰিয় কৰাৰ পিছত চুক্তিবদ্ধ হোৱাৰ কথা ঘোষণা কৰে।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/60819647&lt;/ref&gt;১৩ জুনত এই চুক্তি আনুষ্ঠানিক কৰা হয় আৰু চিটিয়ে ঘোষণা কৰে যে হালেণ্ডে ১ জুলাইত পাঁচ বছৰৰ চুক্তিত ক্লাবত যোগদান কৰিব।&lt;ref&gt;https://www.mancity.com/news/mens/erling-haaland-manchester-city-transfer-complete-63790702&lt;/ref&gt; ৩০ জুলাইত তেওঁ প্ৰতিযোগিতামূলকভাৱে অভিষেক ঘটায়, ২০২২ চনৰ এফ এ কমিউনিটি শ্বিল্ডত লিভাৰপুলৰ হাতত ৩-১ গ'লত পৰাস্ত হৈ ৯০ মিনিট খেলে।&lt;ref&gt;https://theathletic.com/3463035/2022/07/30/pep-guardiola-erling-haaland-manchester-city/&lt;/ref&gt;৭ আগষ্টত ৱেষ্ট হাম ইউনাইটেডৰ বিৰুদ্ধে ২-০ গ'লত বিদেশত জয়লাভ কৰি লীগত অভিষেক ঘটোৱাৰ সময়ত তেওঁ দুটা গ'ল দিয়ে।&lt;ref&gt;https://www.theguardian.com/football/2022/aug/07/erling-haaland-born-to-score-goals-says-pep-guardiola-after-city-victory&lt;/ref&gt;২৭ আগষ্টত হালেণ্ডে ক্ৰিষ্টাল পেলেছৰ বিৰুদ্ধে ৪-২ গ’লত জয়লাভ কৰি প্ৰথম প্ৰিমিয়াৰ লীগ হেট্ৰিক অৰ্জন কৰে,&lt;ref&gt;https://www.theguardian.com/football/2022/aug/27/manchester-city-crystal-palace-premier-league-match-report&lt;/ref&gt;আৰু চাৰিদিন পিছত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে ৬-০ গ’লত জয়লাভ কৰি দ্বিতীয়টো, নিখুঁত হেট্ৰিকঅৰ্জন কৰে নটিংহাম ফৰেষ্টে তেওঁক প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ ইতিহাসত দুটা হেট্ৰিক কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত ব্যক্তি হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল, পূৰ্বৰ অভিলেখ ১৪খন মেচত পৰাস্ত কৰিছিল; [পিছলৈ তেওঁক আগষ্ট মাহৰ প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল, যিটো তেওঁৰ প্ৰথম মাহত লীগত খেলিছিল। &lt;ref&gt;https://www.goal.com/en-in/news/haaland-and-palmer-headline-the-official-line-ups-for-city-s-showdown-with-chelsea/blt288afc824779f14a&lt;/ref&gt;

৬ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ক্লাবটোৰ হৈ চেম্পিয়নছ লীগত অভিষেক ঘটায়, চেভিলাৰ বিৰুদ্ধে দুটা গ'ল দিয়ে আৰু চেম্পিয়নছ লীগৰ ২০খন খেলত ২৫টা গ'ল দিয়া প্ৰথমজন খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/62800316&lt;/ref&gt; ২ অক্টোবৰত হালেণ্ডে মানচেষ্টাৰ ইউনাইটেডৰ বিৰুদ্ধে চিটিয়ে ৬-৩ গ'লত জয়লাভ কৰি ঘৰুৱা ক্ষেত্ৰত একেৰাহে তিনিখন খেলত হেট্ৰিক কৰা প্ৰথমজন খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়, য'ত তেওঁ দুটা এছিষ্টো লাভ কৰে।&lt;ref&gt;https://www.si.com/soccer/2022/10/02/erling-haaland-hat-trick-manchester-derby-city-foden-video&lt;/ref&gt;ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ ইতিহাসত তিনিটা হেট্ৰিক অৰ্জন কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুততম খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয়, লীগৰ আঠখন খেলত তেনেকুৱা কৰিছিল আৰু ১৯৯৮ চনত মাইকেল ওৱেনে স্থাপন কৰা ৪৮খন লীগ খেলৰ পূৰ্বৰ অভিলেখক পৰাস্ত কৰাৰ লগতে এলান শ্বিয়াৰৰ তিনিটা গ’লৰ অভিলেখ আধালৈ হ্ৰাস কৰিছিল ১৯৯৪–৯৫ চনৰ ছিজনত ১০খন খেলত হেট্ৰিক লাভ কৰে। ২৮ ডিচেম্বৰত লিডছ ইউনাইটেডৰ বিৰুদ্ধে চিটিয়ে বিদেশত ৩-১ গ’লত জয়লাভ কৰি হালেণ্ডে ব্ৰেচ লাভ কৰি ১৪খন মেচত ২০টা গ’ললৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ ২০টা গ’ল দিয়া ইতিহাসৰ সৰ্বাধিক দ্ৰুত খেলুৱৈ হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু চাণ্ডাৰলেণ্ডৰ কেভিন ফিলিপছৰ অভিলেখক ৭টা গ’লত পৰাস্ত কৰে খেল।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/64113551&lt;/ref&gt; ২০২৩ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত হালেণ্ডে উলভাৰহামপটন ৱাণ্ডাৰাৰছৰ বিৰুদ্ধে চতুৰ্থটো হেট্ৰিক অৰ্জন কৰি মাত্ৰ ১৯খন খেলৰ অন্তত প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ মুঠ ২৫টা গ’ল দিয়ে, যাৰ ফলত তেওঁ পূৰ্বৰ ছিজনৰ সৰ্বাধিক গ’লদাতা মহম্মদ চালাহ আৰু ছন হেউং-মিনক অতিক্ৰম কৰে, যি দুয়োজনেই গোটেই ছিজনটোত ২৩টা লীগ গ'ল দিছিল। 

১৪ মাৰ্চত হালেণ্ডে আৰ বি লাইপজিগৰ বিৰুদ্ধে পাঁচটা গ'ল দি লিয়নেল মেছি আৰু লুইজ এড্ৰিয়ানোৰ সৈতে সমতা স্থাপন কৰি চেম্পিয়নছ লীগৰ এখন খেলত সৰ্বাধিক গ'ল দিয়ে। তেনে কৰাৰ ফলত তেওঁ সকলো প্ৰতিযোগিতাতে ৩৯টা গ'লও লাভ কৰে আৰু চিটিৰ একক ছিজনত সৰ্বাধিক গ'ল দিয়াৰ অভিলেখ ভংগ কৰে, যিটো পূৰ্বে ১৯২৮-১৯২৯ চনৰ ছিজনত ৩৮টা গ'ল দিয়া টমী জনছনৰ হাতত আছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ মেছি আৰু ক্ৰিষ্টিয়ানো ৰোনাল্ডোৰ সৈতে একাধিক চেম্পিয়নছ লীগ অভিযানত কমেও ১০টা গ'ল দিয়া একমাত্ৰ খেলুৱৈ হিচাপে যোগদান কৰে।&lt;ref&gt;https://www.espn.com/soccer/manchester-city-engman_city/story/4900908/haaland-breaks-manchester-citys-single-season-scoring-record&lt;/ref&gt;

বাৰ্নলীৰ বিৰুদ্ধে মানচেষ্টাৰ চিটিৰ এফ এ কাপৰ খেলৰ সময়ত হালেণ্ডে ছিজনৰ ষষ্ঠটো হেট্ৰিক অৰ্জন কৰি সকলো প্ৰতিযোগিতাতে ৪০ গ’লৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে। হালেণ্ডে ২৬খন খেলত ২৮টা গ'ল দিছে, যাৰ ফলত তেওঁ বৰ্তমান এণ্ডি ক'ল আৰু এলান শ্বিয়াৰৰ একক ছিজনৰ অভিলেখৰ পৰা ৮টা গ'লৰ পিছ পৰি আছে।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/sport/football/64984170&lt;/ref&gt;

== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেৰিয়াৰ ==

=== যুৱকাল ===
হালেণ্ডে নৰৱেৰ হৈ খেলে, আৰু বিভিন্ন বয়সৰ গোটত তেওঁলোকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। ২০১৮ চনৰ ২৭ মাৰ্চত নৰৱেৰ ১৯ বছৰ অনুৰ্ধ দলৰ সৈতে থকাৰ সময়তে হালেণ্ডে স্কটলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে ৫-৪ গ'লত জয়লাভ কৰি হেট্ৰিক অৰ্জন কৰি তেওঁৰ দেশক ২০১৮ চনৰ ইউএফএ ইউৰোপীয় ১৯ অনুৰ্ধ চেম্পিয়নশ্বিপলৈ যোগ্যতা অৰ্জন কৰাত সহায় কৰে। ২০১৮ চনৰ ২২ জুলাইত টুৰ্ণামেণ্টৰ ফাইনেলৰ সময়ত ইটালীৰ বিৰুদ্ধে ১-১ গ'লত ড্ৰ'ত হালেণ্ডে পেনাল্টি লাভ কৰে। ২০১৯ চনৰ ৩০ মে'ত পোলেণ্ডৰ লুবলিনত অনুষ্ঠিত ২০১৯ চনৰ ফিফা ২০ বছৰ অনুৰ্ধ বিশ্বকাপত নৰৱেৰ ২০ বছৰ অনুৰ্ধ দলৰ হণ্ডুৰাছৰ বিৰুদ্ধে ১২-০ গ'লত জয়লাভ কৰা খেলখনত হালেণ্ডে ৯টা গ'ল দিয়ে। ২০ বছৰ অনুৰ্ধ পৰ্যায়ত নৰৱেৰ এইটোৱেই আছিল সৰ্ববৃহৎ জয়ৰ লগতে হণ্ডুৰাছৰ এতিয়ালৈকে হোৱা আটাইতকৈ গধুৰ পৰাজয়। হালেণ্ডে এখন মেচত এজন খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক গ'ল দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো ২০-অনূৰ্ধ্ব বিশ্বকাপৰ অভিলেখ গঢ়িছিল আৰু ইয়াৰ ফলত অতিৰিক্তভাৱে প্ৰতিযোগিতাখনৰ ইতিহাসৰ যিকোনো দলৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ জয়। গ্ৰুপ পৰ্যায়ত নৰৱেৰ দল বাহিৰ হোৱাৰ পিছতো, আৰু হালেণ্ডে প্ৰতিযোগিতাখনৰ আন কোনো মেচত গ'ল নিদিয়াৰ পিছতো তেওঁ প্ৰতিযোগিতাখনৰ সৰ্বোচ্চ স্ক'ৰাৰ হিচাপে গোল্ডেন বুট লাভ কৰে। 

=== জ্যেষ্ঠকাল ===
লিডছত জন্মগ্ৰহণ কৰাৰ বাবে হালেণ্ড ইংলেণ্ডৰ হৈ খেলাৰ যোগ্য আছিল যদিও মেনেজাৰ গেৰেথ চাউথগেটে কয় যে হালেণ্ডে কেৱল নৰৱেৰ হৈ খেলিব বিচাৰে। হালেণ্ডক মেনেজাৰ লাৰ্ছ লেগাৰবেকে ২০১৯ চনৰ ২৮ আগষ্টত নৰৱেৰ ছিনিয়ৰ দলীয় দললৈ নিযুক্তি দিয়ে, ইউএফএ ইউৰো ২০২০ৰ কোৱালিফাইং মেচত মাল্টা আৰু ছুইডেনৰ বিৰুদ্ধে; তেওঁ ২০১৯ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত মাল্টাৰ বিৰুদ্ধে ছিনিয়ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় দলত অভিষেক ঘটায়। ২০২০ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত ২০২০–২১ ইউএফএ নেচনছ লীগ বিত অষ্ট্ৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে ১-২ গ'লত পৰাস্ত হৈ নৰৱেৰ হৈ হালেণ্ডে প্ৰথমটো ছিনিয়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গ'ল দিয়ে। তিনিদিন পিছত উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে ৫-১ গ'লত জয়লাভ কৰি তেওঁ এটা ব্ৰেচ স্ক'ৰ কৰে। ১১ অক্টোবৰত নেচনছ লীগ বি মেচত ৰোমানিয়াৰ বিৰুদ্ধে নৰৱেৰ ৪-০ গ'লত জয়লাভ কৰি হালেণ্ডে প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হেট্ৰিক অৰ্জন কৰে আৰু ছিনিয়ৰ দলৰ হৈ খেলা ছখন মেচত ছটা গ'ল সংগ্ৰহ কৰে। 

২০২১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিৰতিৰ সময়ত হালেণ্ডে বিশ্বকাপৰ অৰ্হতাৰ তিনিখন মেচত পাঁচটা গ'ল দিয়ে, য'ত জিব্ৰাল্টাৰৰ বিৰুদ্ধে ৫-১ গ'লত জয়লাভ কৰি নৰৱেৰ হৈ দ্বিতীয়টো হেট্ৰিক গ'ল কৰে। 

== খেলাৰ শৈলী ==
এজন প্ৰচুৰ গ’লদাতা হালেণ্ডৰ সম্পূৰ্ণ চেণ্টাৰ ফৰৱাৰ্ডৰ সকলো বৈশিষ্ট্য আছে। তেওঁ নিজৰ ডাঙৰ ফ্ৰেমটো ব্যৱহাৰ কৰি প্লে আপক ফলপ্ৰসূভাৱে ধৰি ৰাখে আৰু আনকো জড়িত কৰে। পিছফালে দৌৰিবলৈ তেওঁৰ গতি আৰু চতুৰ গতি আছে; তেওঁ ড্ৰিবল কৰি সৃষ্টি কৰিব পাৰে; আৰু ভৰি আৰু মূৰ দুয়োটাৰে শেষ কৰিব পাৰে। তেওঁ সাধাৰণতে নিজৰ দলটোক খেল গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিবলৈ বল সংগ্ৰহ কৰিবলৈ গভীৰলৈ আহে, প্ৰায়ে সতীৰ্থৰ বাবে বলটো বহলকৈ বিস্তাৰ কৰিবলৈ বিচাৰে, তাৰ পিছত ঘূৰি গ’লৰ ফালে দৌৰি যায়। তেওঁ কেতিয়াবা ডিফেণ্ডাৰসকলে তেওঁক অনুসৰণ কৰিব নোৱাৰাকৈয়ে গভীৰলৈ আহে, সেইবাবেই তেওঁৰ বল অন কৰি আগলৈ মুখ কৰি থকা অৱস্থানৰ পৰা সৃষ্টি কৰাৰ সজাগতা থাকে। পেনাল্টি এৰিয়াত তেওঁ সৰু সৰু চোকা গতিবিধি কৰি সতীৰ্থই তেওঁক মহাকাশত বিচাৰি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সুযোগ এটা ধৰা পেলায়, আৰু তেওঁ দৌৰি থকা লাইনটো সলনি কৰি সেই স্থানত ত্বৰান্বিত কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত ডিফেণ্ডাৰসকলে তেওঁক পঢ়িবলৈ অত্যন্ত কঠিন হৈ পৰে। 

গ’লৰ ওচৰলৈ পিঠি দি খেলিলে তেওঁ নিজৰ শৰীৰটো ভালদৰে ব্যৱহাৰ কৰে, বলটোক নিয়ন্ত্ৰণলৈ আনিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়ত ফলপ্ৰসূভাৱে সুৰক্ষা দিয়ে। হেঁচাত পৰিলে তেওঁ নিজৰ শক্তি ব্যৱহাৰ কৰি প’ছেছন নিশ্চিত কৰিব পাৰে বুলি ধৰি ল’লে ক্লিয়াৰেন্সৰ পিছত নিজৰ দলৰ ডিফেণ্ডাৰসকলক কিছু ৰেহাই দিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁ ফলপ্ৰসূ। হালেণ্ডৰ সৃষ্টিশীলতা আটাইতকৈ বেছি স্পষ্ট হয় যেতিয়া তেওঁ বাওঁফালৰ ভিতৰৰ চেনেলটোলৈ ড্ৰিফ্ট কৰে। তেওঁৰ প্ৰধান লক্ষ্য সদায় শ্বট অফ কৰা, কিন্তু চেণ্টাৰত মিডফিল্ডৰ পৰা পলমকৈ হোৱা ৰান এটা বাছি উলিওৱাৰ দৃষ্টিভংগী আৰু দক্ষতাও তেওঁৰ আছে। তেওঁৰ গতিবেগেৰে বল কঢ়িয়াই নিয়াৰ ক্ষমতাই আনৰ বাবেও সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰে, বিশেষকৈ পাল্টা আক্ৰমণ। 

হালেণ্ডে ঝ্লাটান ইব্ৰাহিমোভিচ আৰু ক্ৰিষ্টিয়ানো ৰোনাল্ডোক মূৰ্তি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে যদিও মিচু, জেমী ভাৰ্ডি, চাৰ্জিঅ' আগুৱেৰো আৰু ৰবিন ভান পাৰ্চিকো প্ৰেৰণা হিচাপে উল্লেখ কৰে আৰু ভাৰ্জিল ভান ডাইক আৰু চাৰ্জিঅ' ৰামোছক তেওঁৰ বিৰুদ্ধে খেলা দুজন কঠিন ডিফেণ্ডাৰ হিচাপে কৃতিত্ব দিয়ে। 

== ব্যক্তিগত জীৱন==
হালেণ্ড নৰৱেৰ প্ৰাক্তন ফুটবলাৰ আলফি হালেণ্ড আৰু প্ৰাক্তন মহিলা হেপ্টাথলন খেলুৱৈ গ্ৰী মাৰিটা ব্ৰাউটৰ পুত্ৰ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://talksport.com/football/molde-starlet-erling-braut-haland-wants-follow-father-alf-inge-and-play-leeds-united |access-date=2023-03-27 |archivedate=2018-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180104015405/https://talksport.com/football/molde-starlet-erling-braut-haland-wants-follow-father-alf-inge-and-play-leeds-united |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২০১৭ চনত নৰৱেৰ কাকত আফটেনপষ্টেনৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত হালেণ্ডে কৈছিল যে &quot;সপোন হৈছে লিডছৰ সৈতে প্ৰিমিয়াৰ লীগ জয় কৰা।&quot; &lt;ref&gt;https://www.aftenposten.no/article/ap-GGP7A6.html&lt;/ref&gt; তেওঁৰ খুলশালীয়েক জোনাটান ব্ৰাউট ব্ৰুনেছ আৰু এলবাৰ্ট টিজালেণ্ডো পেছাদাৰী ফুটবলাৰ।&lt;ref&gt;https://www.fotball.no/fotballdata/person/profil/?fiksId=3707103&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.marca.com/en/football/transfer-market/2021/03/05/604265b722601dac158b4612.html&lt;/ref&gt;

২০১৬ চনত হালেণ্ড আৰু তেওঁৰ নৰৱেৰ ১৮ বছৰ অনুৰ্ধৰ সতীৰ্থ এৰিক বথেইম আৰু এৰিক টবিয়াছ ছেণ্ডবাৰ্গে গঠিত এটা গোট ফ্ল' কিংজে ইউটিউবত আপলোড কৰে &quot;কাইগো জো।&quot; &lt;ref&gt;https://www.vg.no/spesial/c/stories/OpJm5A&lt;/ref&gt;

তেওঁ ধ্যান-ধাৰণাৰ অনুশীলনকাৰী। 

==লগতে চাওঁক==
#[[ফ্ৰান্স]]
#[[পেলে]]


==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী: ফুটবল খেলুৱৈ]]</text>
      <sha1>dj3a2cnr6jz32pd53ttcmsb575gigoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কালাদান বহু-মাধ্যম অতিক্ৰমণ পৰিবহন প্ৰকল্প</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87752</id>
    <redirect title="কালাদান মাল্টি ম&#039;ডেল ট্ৰানজিট ট্ৰান্সপোৰ্ট প্ৰজেক্ট" />
    <revision>
      <id>649613</id>
      <parentid>353262</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:17:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[কালাদান মাল্টি ম'ডেল ট্ৰানজিট ট্ৰান্সপোৰ্ট প্ৰজেক্ট]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="p79klbglhtdz86v743xrztdjdhczzr6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[কালাদান মাল্টি ম'ডেল ট্ৰানজিট ট্ৰান্সপোৰ্ট প্ৰজেক্ট]]</text>
      <sha1>p79klbglhtdz86v743xrztdjdhczzr6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</title>
    <ns>3</ns>
    <id>98545</id>
    <revision>
      <id>649585</id>
      <parentid>641680</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>649585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8371" sha1="2pxucfhybsowk579tds1n0ojhq3ngxf" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo-v2-as.svg|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে'চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল'ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/div&gt;
| small =  / yes
| smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 12:07, 17 September 2023 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --&gt;
==ৱিকি মিট==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত
==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ
[[user:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]],[[user:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]</text>
      <sha1>2pxucfhybsowk579tds1n0ojhq3ngxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>২০২৪ ইৰাণ–পাকিস্তান সংঘৰ্ষ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101484</id>
    <revision>
      <id>649495</id>
      <parentid>644073</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T20:26:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2943" sha1="k17ocrsdpylv6amlhkjo1uquio6prnf" xml:space="preserve">{{Delete|unreferenced}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |2024 Iran–Pakistan Conflict
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Date
|16 – 18 January 2024
(2 days)
|-
!Location
|Balochistan (Iran and Pakistan)
|-
!Result
|''Status quo ante bellum''

* Iranian missile strikes in Pakistan's Balochistan on 16 January
* Pakistani missile strikes in Iran's Sistan and Baluchestan on 18 January.
|}
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |Belligerents
|-
|•  🇮🇷 Iran

• Baloch Rebels 
|🇵🇰 Pakistan 

• Jaish Ul Adl 
|-
!
!Supported by :
• 🇺🇸  United States 
( condemns the
Iranian attack on Pakistan )
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Commanders and leaders
|-
|🇮🇷 Ali Khamenei
----Basheer Zeb
Allah Nazar Baloch
|🇵🇰 Anwaar-ul-Haq Kakar
|}


২০২৪ চনৰ ১৬ জানুৱাৰীত [[ইৰান|ইৰাণে]] [[পাকিস্তান|পাকিস্তানত]] ধাৰাবাহিকভাৱে ক্ষেপণাস্ত্ৰ আক্ৰমণ চলায় আৰু পাকিস্তানৰ বেলুচিস্তান প্ৰদেশত অৱস্থিত জৈছ উল আদলৰ কাৰ্যালয় ধ্বংস কৰে।

পাকিস্তান চৰকাৰে এই আক্ৰমণক গৰিহণা দি পাকিস্তানৰ আকাশমাৰ্গৰ “অপ্ৰৰোচিত উলংঘা” বুলি অভিহিত কৰি দুটা শিশুৰ মৃত্যু হোৱা বুলি উল্লেখ কৰে।

তাৰ দুদিন পিছত ১৮ জানুৱাৰীত পাকিস্তানে ইৰাণৰ ভিতৰত প্ৰতিশোধমূলক ক্ষেপণাস্ত্ৰ আক্ৰমণ চলাই কয় যে পাকিস্তানৰ লক্ষ্য হৈছে ইৰাণৰ চিস্তান আৰু বেলুচেস্তান প্ৰদেশত অৱস্থিত বেলুচিস্তান লিবাৰেচন আৰ্মী আৰু বেলুচিস্তান লিবাৰেচন ফ্ৰণ্টৰ কাৰ্যালয় ধ্বংস কৰা । ইয়াৰ পিছতে পাকিস্তান আৰু ইৰাণৰ সংঘৰ্ষৰ আৰম্ভণি হয় । এই সংঘৰ্ষ এক ভয়াবহ যুদ্ধত পৰিণত হোৱাৰ পূৰ্ণ সম্ভাৱনা আছে ।


আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তৰফৰ পৰা ইৰাণৰ পাকিস্তান আক্ৰমণৰ কঠোৰ সমালোচনা কৰা হৈছে আৰু পাকিস্তানলৈ সমৰ্থন আগবঢ়োৱা হৈছে ।

[[শ্ৰেণী:২০২৪ চন]]</text>
      <sha1>k17ocrsdpylv6amlhkjo1uquio6prnf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>দিচৈ নদী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102618</id>
    <redirect title="ভোগদৈ নদী" />
    <revision>
      <id>649630</id>
      <parentid>606658</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[ভোগদৈ নদী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="azgleuhvjcgc9cue5cjibmul4dcs8df" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ভোগদৈ নদী]]</text>
      <sha1>azgleuhvjcgc9cue5cjibmul4dcs8df</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ফুগ্‌ড়ি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103308</id>
    <redirect title="ফুগডি" />
    <revision>
      <id>649631</id>
      <parentid>602499</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:33:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[ফুগডি]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="b9nb4yz3yz53r2896sew0n7bdk67nij" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ফুগডি]]</text>
      <sha1>b9nb4yz3yz53r2896sew0n7bdk67nij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ</title>
    <ns>3</ns>
    <id>107506</id>
    <revision>
      <id>649570</id>
      <parentid>642814</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:33:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>649570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39587" sha1="trwa7q31mjyt43smo1i55t6n3sqefxc" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo.png|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে’চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল’ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/div&gt;
| small = / yes
| smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 09:18, 14 September 2024 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --&gt;

==প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক==
{{প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক}} -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:10, 28 September 2024 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ জনালোঁ। অনুপ্ৰাণিত হ্'লোঁ। [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 12:02, 29 September 2024 (ইউ.টি.চি.)

== ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক ==

{{ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক}}
- &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 19:30, 30 October 2024 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 19:49, 30 October 2024 (ইউ.টি.চি.)

== সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক ==

{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Feather Barnstar Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, নিত্য-নতুন নিটোল গাঁ‌থনি আৰু নিখুঁ‌ত ভাষাশৈলীৰ প্ৰবন্ধৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ লগতে ইয়াৰ মান বঢ়োৱাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰপৰা কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে এই পদকটি আগবঢ়ালোঁ। {{dash}} 
[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:23, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.)
|}

:অনুপ্ৰাণিত হ'লোঁ। সকলোকে ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 17:17, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪ - প্ৰথম স্থান ==

{| style=&quot;border: 4px solid #F57A9F; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; | [[File:2022 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; &quot; | শ্ৰদ্ধাৰ ৱিকিসতীৰ্থ,
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আয়োজন কৰা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] শীৰ্ষক সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি সৰ্বাধিক প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰে আপুনি '''প্ৰথম স্থান''' অধিকাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। আপোনাৰ এই অৱদানে প্ৰতিযোগিতাখনিক এক দুৰন্ত গতি প্ৰদান কৰিছে। আপোনাৰ এই বহুমূলীয়া অৱদানৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ আপোনাৰ ওচৰত চিৰকৃতজ্ঞ। আপোনাক এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই আমি গৌৰৱ অনুভৱ কৰিছোঁ। ধন্যবাদেৰে,
&lt;br /&gt;— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,&lt;br /&gt;[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]]
|} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 14:12, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

:অনুপ্ৰাণিত হ'লোঁ। এয়া মোৰ সামন্য প্ৰয়াস। আপোনাসৱৰ দিশা-পৰামৰ্শ ভৱিষ্যৎ দিনত আমাৰ দৰে নতুন সকলৰ বাবে সদায়েই কাম্য। 
:'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ-ৰ সকলোকে ধন্যবাদ জনালোঁ। ''' [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 16:10, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল==
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত প্ৰথম স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ জনালোঁ। প্ৰতিযোগিতাৰ নিয়ম অনুসৰি আমি যৎসামান্য প্ৰচেষ্টা কৰিছিলোঁ। আমাৰ অনুভৱ এনে বহু প্ৰবন্ধ এতিয়াও পোখালিতে ৰৈ গ'ল যিবোৰ বিস্তৃত হোৱাৰ অৱকাশ আছে; আনহাতে পোখালিৰ পৰা প্ৰতিযোগিতাৰ নিয়ম অনুসৰি মুক্তি লাভ কৰা বহু প্ৰবন্ধ আৰু অধিক বিস্তাৰিত হোৱাৰ সুযোগ আছে। আমি প্ৰতিযোগিতাক প্ৰতিযোগিতা হিচাপে জ্ঞান কৰি আগবঢ়াৰ ফলত প্ৰবন্ধবোৰত অধিক সময় আৰু শক্তি ব্যয় কৰিব নোৱাৰিলোঁ। তথাপি আমাক উৎসাহিত কৰাৰ বাবে সকলোৰে ওচৰত কৃতজ্ঞ। [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 17:12, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকি শতক পদক ==
{{ৱিকি শতক পদক}} -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 12:31, 31 January 2025 (ইউ.টি.চি.)

:অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া সমাজৰ সকলোৰে ওচৰত কৃতজ্ঞ৷ [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 10:41, 21 February 2025 (ইউ.টি.চি.)

== Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar ==

&lt;div style=&quot;border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;&quot;&gt;    &lt;!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --&gt;    &lt;div style=&quot;font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;&quot;&gt;  Golden Award &lt;br&gt;Wikipedia Asian Month 2024    &lt;/div&gt;    &lt;!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --&gt;    &lt;div style=&quot;display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;&quot;&gt; &lt;!-- Reduced the gap between image and text --&gt;        &lt;!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --&gt;        &lt;div style=&quot;font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;&quot;&gt;            &lt;p&gt;Dear {{ROOTPAGENAME}},&lt;/p&gt;            &lt;p&gt;Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia.
Sincerely,
Wikipedia Asian Month User Group        &lt;/div&gt;        &lt;!-- Image Section (on the right side) --&gt;        &lt;div style=&quot;max-width: 180px;&quot;&gt; [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]]        &lt;/div&gt;    &lt;/div&gt; &lt;/div&gt; 

[[সদস্য:Betty2407|Betty2407]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Betty2407|বাৰ্তা]]) 13:05, 13 March 2025 (ইউ.টি.চি.) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]]

== নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! ==

প্ৰিয় অৱদানকাৰী,

[https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ৰ] অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে।

📅 ইয়াৰ পিছত কি?

প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়।

📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি!

আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব!

আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ।

ধন্যবাদেৰে,
[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.)
সমন্বয়ক
'''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫'''
==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা==
অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:54, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)
==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা==
{{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}}

== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|এছিয়ান মাহ ২০২৫]] এডিটাথনত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে,  — '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|}

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]]

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=30642887 --&gt;

==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - অক্লান্ত অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 09:57, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear কুমুদ ঘোষ,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear কুমুদ ঘোষ,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:32, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকি মিট ==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত
-[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 20:24, 3 October 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nayan j Nath@aswiki using the list at https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AF_%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;oldid=641772 --&gt;

== মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতাৰ চিন: বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,

জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ পবিত্ৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]]-ত আপুনি আগবঢ়োৱা একাগ্ৰতা, অনবদ্য অৱদান আৰু সক্ৰিয় সহযোগিতাৰ বাবে আন্তৰিক শলাগ লৈছোঁ। 

আপোনাৰ এই নিস্বাৰ্থ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, ভৱিষ্যতলৈও আপুনি অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞান-যজ্ঞত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক চহকী কৰি যাব।

শুভকামনাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Dipankar Das|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Sameer Kalita14|সমীৰ কলিতা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;- আয়োজক, 
&lt;br /&gt;মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬
|}
==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ</text>
      <sha1>trwa7q31mjyt43smo1i55t6n3sqefxc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649572</id>
      <parentid>649570</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:36:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬ */</comment>
      <origin>649572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39721" sha1="jeotej6vtkkubha1wt1gal4todggwfz" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo.png|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে’চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল’ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/div&gt;
| small = / yes
| smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 09:18, 14 September 2024 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --&gt;

==প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক==
{{প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক}} -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:10, 28 September 2024 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ জনালোঁ। অনুপ্ৰাণিত হ্'লোঁ। [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 12:02, 29 September 2024 (ইউ.টি.চি.)

== ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক ==

{{ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক}}
- &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px; &quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 19:30, 30 October 2024 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 19:49, 30 October 2024 (ইউ.টি.চি.)

== সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক ==

{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Feather Barnstar Hires.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, নিত্য-নতুন নিটোল গাঁ‌থনি আৰু নিখুঁ‌ত ভাষাশৈলীৰ প্ৰবন্ধৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ লগতে ইয়াৰ মান বঢ়োৱাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰপৰা কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে এই পদকটি আগবঢ়ালোঁ। {{dash}} 
[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:23, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.)
|}

:অনুপ্ৰাণিত হ'লোঁ। সকলোকে ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 17:17, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪ - প্ৰথম স্থান ==

{| style=&quot;border: 4px solid #F57A9F; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; | [[File:2022 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; &quot; | শ্ৰদ্ধাৰ ৱিকিসতীৰ্থ,
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আয়োজন কৰা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] শীৰ্ষক সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি সৰ্বাধিক প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰে আপুনি '''প্ৰথম স্থান''' অধিকাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। আপোনাৰ এই অৱদানে প্ৰতিযোগিতাখনিক এক দুৰন্ত গতি প্ৰদান কৰিছে। আপোনাৰ এই বহুমূলীয়া অৱদানৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ আপোনাৰ ওচৰত চিৰকৃতজ্ঞ। আপোনাক এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই আমি গৌৰৱ অনুভৱ কৰিছোঁ। ধন্যবাদেৰে,
&lt;br /&gt;— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,&lt;br /&gt;[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]&lt;br /&gt;[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]]
|} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 14:12, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

:অনুপ্ৰাণিত হ'লোঁ। এয়া মোৰ সামন্য প্ৰয়াস। আপোনাসৱৰ দিশা-পৰামৰ্শ ভৱিষ্যৎ দিনত আমাৰ দৰে নতুন সকলৰ বাবে সদায়েই কাম্য। 
:'''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ-ৰ সকলোকে ধন্যবাদ জনালোঁ। ''' [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 16:10, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল==
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত প্ৰথম স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.)

:ধন্যবাদ জনালোঁ। প্ৰতিযোগিতাৰ নিয়ম অনুসৰি আমি যৎসামান্য প্ৰচেষ্টা কৰিছিলোঁ। আমাৰ অনুভৱ এনে বহু প্ৰবন্ধ এতিয়াও পোখালিতে ৰৈ গ'ল যিবোৰ বিস্তৃত হোৱাৰ অৱকাশ আছে; আনহাতে পোখালিৰ পৰা প্ৰতিযোগিতাৰ নিয়ম অনুসৰি মুক্তি লাভ কৰা বহু প্ৰবন্ধ আৰু অধিক বিস্তাৰিত হোৱাৰ সুযোগ আছে। আমি প্ৰতিযোগিতাক প্ৰতিযোগিতা হিচাপে জ্ঞান কৰি আগবঢ়াৰ ফলত প্ৰবন্ধবোৰত অধিক সময় আৰু শক্তি ব্যয় কৰিব নোৱাৰিলোঁ। তথাপি আমাক উৎসাহিত কৰাৰ বাবে সকলোৰে ওচৰত কৃতজ্ঞ। [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 17:12, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকি শতক পদক ==
{{ৱিকি শতক পদক}} -&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 12:31, 31 January 2025 (ইউ.টি.চি.)

:অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া সমাজৰ সকলোৰে ওচৰত কৃতজ্ঞ৷ [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) 10:41, 21 February 2025 (ইউ.টি.চি.)

== Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar ==

&lt;div style=&quot;border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;&quot;&gt;    &lt;!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --&gt;    &lt;div style=&quot;font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;&quot;&gt;  Golden Award &lt;br&gt;Wikipedia Asian Month 2024    &lt;/div&gt;    &lt;!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --&gt;    &lt;div style=&quot;display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;&quot;&gt; &lt;!-- Reduced the gap between image and text --&gt;        &lt;!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --&gt;        &lt;div style=&quot;font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;&quot;&gt;            &lt;p&gt;Dear {{ROOTPAGENAME}},&lt;/p&gt;            &lt;p&gt;Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia.
Sincerely,
Wikipedia Asian Month User Group        &lt;/div&gt;        &lt;!-- Image Section (on the right side) --&gt;        &lt;div style=&quot;max-width: 180px;&quot;&gt; [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]]        &lt;/div&gt;    &lt;/div&gt; &lt;/div&gt; 

[[সদস্য:Betty2407|Betty2407]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Betty2407|বাৰ্তা]]) 13:05, 13 March 2025 (ইউ.টি.চি.) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]]

== নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! ==

প্ৰিয় অৱদানকাৰী,

[https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ৰ] অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে।

📅 ইয়াৰ পিছত কি?

প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়।

📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি!

আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব!

আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ।

ধন্যবাদেৰে,
[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.)
সমন্বয়ক
'''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫'''
==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা==
অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:54, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)
==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা==
{{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}}

== এছিয়ান মাহৰ সহযোগী ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |  {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; |  হে ৱিকিসতীৰ্থ,
শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|এছিয়ান মাহ ২০২৫]] এডিটাথনত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। ধন্যবাদেৰে,  — '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''
|}

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]]

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=30642887 --&gt;

==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - অক্লান্ত অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 09:57, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear কুমুদ ঘোষ,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear কুমুদ ঘোষ,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:32, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== ৱিকি মিট ==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত
-[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 20:24, 3 October 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- Message sent by User:Nayan j Nath@aswiki using the list at https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AF_%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE&amp;oldid=641772 --&gt;

== মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতাৰ চিন: বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,

জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ পবিত্ৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]]-ত আপুনি আগবঢ়োৱা একাগ্ৰতা, অনবদ্য অৱদান আৰু সক্ৰিয় সহযোগিতাৰ বাবে আন্তৰিক শলাগ লৈছোঁ। 

আপোনাৰ এই নিস্বাৰ্থ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, ভৱিষ্যতলৈও আপুনি অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞান-যজ্ঞত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক চহকী কৰি যাব।

শুভকামনাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Dipankar Das|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Sameer Kalita14|সমীৰ কলিতা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;- আয়োজক, 
&lt;br /&gt;মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬
|}
==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ
[[user:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]],[[user:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]</text>
      <sha1>jeotej6vtkkubha1wt1gal4todggwfz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কংলা দুৰ্গ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109706</id>
    <revision>
      <id>649595</id>
      <parentid>463914</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>118</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Front_view_of_two_&quot;Hiyang_Hiren&quot;_watercrafts_(boats_of_the_royalties)_in_the_middle_and_two_&quot;Tanna_Hee&quot;_watercrafts_(boats_of_the_commoners)_in_the_sideways,_kept_inside_the_&quot;Hijagang&quot;_(Boatyard)_in_the_Kangla_Fort_in_Imphal.jpg with [[File:Fron</comment>
      <origin>649595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22790" sha1="7tldjuc8gx9ug6u07osve0smhhc4z6g" xml:space="preserve">{{Infobox ancient site
| name = কংলা দুৰ্গ
| alternate_name = 
* কংলা দুৰ্গ 
* কংলা প্ৰাসাদ
| image = 
{{Multiple image
| perrow = 2
| total_width = 300
| image1 = The sacred idols of God Pakhangba and his divine consort kept inside the Pakhangba Temple in the Kangla Fort in Imphal.jpg
| image2 = The Kangla Gate.JPG
| image3 = Front view of two &quot;Hiyang Hiren&quot; watercraft (boats of the royalties) in the middle and two &quot;Tanna Hee&quot; watercraft (boats of the commoners) in the sideways, kept inside the &quot;Hijagang&quot; (Boatyard) in the Kangla Fort in Imphal.jpg
| image4 = Temple of God Pakhangba of Sanamahi religion inside the Kangla Fort, Imphal West, Manipur.jpg
| image5 = Statue of Maharaja Nara Singh in front of the Western Entrance to the Kangla fort in Imphal.jpg
| image6 = Kangla Fort, Manipur, India 3.jpg
| image7 = Uttra Sanglen.JPG
}}
| image_size = 
| alt = 
| caption = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: ঈশ্বৰৰ পবিত্ৰ প্ৰতিমূৰ্তি [[পাখাংবা]] আৰু তেওঁৰ পত্নী [[কংলা সনাথং]], [[হিজাগাং]]ৰ ভিতৰৰ পবিত্ৰ [[হিয়াং হীৰেন]], [[পাখাংবা মন্দিৰ, কংলা]], [[মেইডিংগু নৰা সিংহৰ মূৰ্তি]], [[ছাংগাই ইউম্ফাম]] আৰু দ্বৈত মূৰ্তি [[কংলা শ]] অজগৰৰ, [[মণিপুৰৰ প্ৰতীক]]। 
| map = India Manipur location map.svg
| map_type = 
| map_alt = 
| map_caption = 
| map_size = 
| mapframe = yes &lt;!-- &quot;yes&quot; to show an interactive map --&gt;
| altitude_m = &lt;!-- Enter a number for altitude in meters (m) --&gt;
| altitude_ref = 
| relief = 
| coordinates = {{coord|24.808|93.940|display=inline,title}}
| gbgridref = 
| map_dot_label = 
| location = [[ইম্ফল পশ্চিম জিলা]]
| region = {{langnf|mni|[[Kangleipak]]|[[Manipur]]}}
| type = ৰাজধানী চহৰ (ঐতিহাসিক)
| part_of = 
* [[File:Flag of Manipur.svg|22px]] [[মণিপুৰ ৰাজ্য]] (ঐতিহাসিক) 
* {{IND}} (present) 
| length = 
| width = 
| area = 
| volume = 
| diameter = 
| circumference = 
| height = 
| builder = 
| material = 
| built = 
| abandoned = 
| epochs = ধ্ৰুপদী প্ৰাচীনতা &lt;!-- actually displays as &quot;Periods&quot; --&gt;
| cultures = [[:simple:Meitei culture|মেইটেই সংস্কৃতি]]
| dependency_of =
| occupants = 
* [[File:In-29manipur.png|22px]] [[নিংথৌজা বংশ]] 
* [[File:British Army Logo.svg|22px]] [[ব্ৰিটিছ সেনাবাহিনী]]
* [[File:Assam Rifles LOGO.svg|22px]] [[অসম ৰাইফলছ]] ([[ভাৰতীয় সেনা]]) 
* [[File:Kanglasa.svg|22px]] মণিপুৰ চৰকাৰ
| event = [[এংলো মণিপুৰ যুদ্ধ]]
| discovered = 
| excavations = 
| archaeologists = 
| condition = সুৰক্ষিত
| ownership = [[File:Kanglasa.svg|22px]] মণিপুৰ চৰকাৰ
| management = কংলা দুৰ্গ বৰ্ড
| public_access = হয়
| other_designation = 
| website = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
| architectural_styles = [[মেইটেই স্থাপত্য]]
| architectural_details =
| notes = 
}}
কংলা দুৰ্গ ( {{Lang-en|Kangla fort}})
&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sharma |first=H. Surmangol |date=2006 |title=Learners' Manipuri-English dictionary.Kangla |url=https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/app/sharma_query.py?qs=%EA%AF%80%EA%AF%A1%EA%AF%82%EA%AF%A5&amp;searchhws=yes# |access-date=2022-07-28 |website=dsal.uchicago.edu}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Deshpande |first=Abhijeet |url=https://books.google.com/books?id=lblDDwAAQBAJ&amp;q=Kangla+Fort+or+Kangla+Palace&amp;pg=PT98 |title=Backpacking North East India: A Curious Journey |date=2017-12-19 |publisher=Notion Press |isbn=978-1-946556-80-6 |pages=98 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[ভাৰত]]ৰ [[মণিপুৰ]] ৰাজ্যৰ [[ইম্ফল]]ত থকা এটা পুৰণি দুৰ্গযুক্ত ৰাজপ্ৰসাদ।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sajnani |first=Manohar |url=https://books.google.com/books?id=vdMNBxOsvrUC&amp;dq=kangla+fort&amp;pg=PA226 |title=Encyclopaedia of Tourism Resources in India |date=2001 |publisher= Gyan Publishing House|isbn=978-81-7835-017-2 |pages=226 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=James |first1=Rajesh |url=https://books.google.com/books?id=jnQxEAAAQBAJ&amp;q=The+Kangla+Fort%2Fthe+Kangla+Palace+is+an+old+palace+at+Imphal+in+Manipur&amp;pg=PA232 |title=India Retold: Dialogues with Independent Documentary Filmmakers in India |last2=Venkatesan |first2=Sathyaraj |date=2021-07-01 |publisher=Bloomsbury Publishing USA |isbn=978-1-5013-5269-0 |pages=232 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Prakash |first=Col Ved |url=https://books.google.com/books?id=wxkC9S2jYCkC&amp;dq=kangla+fort&amp;pg=PA1600 |title=Encyclopaedia of North-East India |date=2007 |publisher=Atlantic Publishers &amp; Dist |isbn=978-81-269-0706-9 |pages=1600 |language=en}}&lt;/ref&gt; পূৰ্বে ইম্ফল নদীৰ পাৰৰ দুয়োকাষে (পশ্চিম আৰু পূব) অৱস্থিত আছিল, এতিয়া ধ্বংসস্তূপ অৱস্থাত কেৱল পশ্চিম দিশতহে ৰৈ গৈছে। 

পুৰণি মিটেই ভাষাত কংলাৰ অৰ্থ হৈছে &quot;শুষ্ক ভূমিৰ বিশিষ্ট অংশ।&quot; &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sanajaoba |first=Naorem |url=https://books.google.com/books?id=-CzSQKVmveUC&amp;dq=kangla+dry+land&amp;pg=PA415 |title=Manipur, Past and Present: The Heritage and Ordeals of a Civilization |date=1988 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-853-2 |pages=415 |language=en}}&lt;/ref&gt; মণিপুৰৰ অতীতৰ মীটেই শাসকসকলৰ পৰম্পৰাগত আসন আছিল ই।&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Chandra |first1=N. D. R. |url=https://books.google.com/books?id=Cfg6fjTBK1cC&amp;dq=kangla+fort&amp;pg=PA82 |title=Ecology, Myth, and Mystery: Contemporary Poetry in English from Northeast India |last2=Das |first2=Nigamananda |date=2007 |publisher=Sarup &amp; Sons |isbn=978-81-7625-742-8 |pages=82 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Binodini |url=https://books.google.com/books?id=u3yPDAAAQBAJ&amp;q=Kangla+Fort%2C+the+seat+of+Manipuri+monarchy&amp;pg=PT203 |title=The Maharaja's Household: A Daughter's Memories of Her Father |date=2015-03-17 |publisher=Zubaan |isbn=978-93-84757-19-9 |pages=203 |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[File:Guide map of the Kangla fort of Imphal.jpg|thumb|300px|জনসাধাৰণৰ আগত প্ৰদৰ্শিত কংলাৰ গাইড মেপ]]
কংলা ([[ইম্ফল]]) আছিল প্ৰাক-আধুনিক [[মণিপুৰ]]ৰ প্ৰাচীন ৰাজধানী।&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Chandra |first1=N. D. R. |url=https://books.google.com/books?id=Cfg6fjTBK1cC&amp;dq=kangla+fort&amp;pg=PA82 |title=Ecology, Myth, and Mystery: Contemporary Poetry in English from Northeast India |last2=Das |first2=Nigamananda |date=2007 |publisher=Sarup &amp; Sons |isbn=978-81-7625-742-8 |pages=82 |language=en}}&lt;/ref&gt;
কংলা মণিপুৰৰ জনসাধাৰণৰ বাবে এক শ্ৰদ্ধাৰ স্থান, স্বাধীনতাৰ দিনৰ কথা সোঁৱৰাই দিয়ে। মেইটেইসকলৰ বাবে ই এক পবিত্ৰ স্থান।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Dhar |first=Pannalal |url=https://books.google.com/books?id=rdbAjbRgjdwC&amp;dq=kangla+fort&amp;pg=PA115 |title=Ethnic Unrest in India and Her Neighbours: Also Includes Europe, West Asia, the Balkans and Africa |date=1998 |publisher=Deep &amp; Deep Publications |isbn=978-81-7100-818-6 |pages=115 |language=en}}&lt;/ref&gt;

কংলাক ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে, যাৰ বাবে ভাৰতীয় সংসদত আলোচনা চলি আছে।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2021-02-05 |title=Manipur titular king moves Parliament to declare Kangla Fort as World Heritage Site |work=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/imphal/manipur-titular-king-moves-parliament-to-declare-kangla-fort-as-world-heritage-site/articleshow/80704014.cms |access-date=2023-02-08 |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kangla as a World Heritage Site |url=https://www.ifp.co.in/6177/kangla-as-a-world-heritage-site |access-date=2023-02-08 |website=[[Imphal Free Press]] |language=en |archivedate=2023-02-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230208152141/https://www.ifp.co.in/6177/kangla-as-a-world-heritage-site |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

== ইতিহাস==
{{Quote box
 |quote = &quot;প্ৰাচীন মণিপুৰৰ স্থাপত্যৰ ইতিহাসৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি আছিল নাওফাংবা (৪২৮-৫১৮ খ্ৰীষ্টাব্দ), যিয়ে কংলাৰ আধাৰশিলা, &quot;নামথাক সৰোংপুং&quot; এৰাই চলি মণিপুৰীৰ আটাইতকৈ পবিত্ৰ স্থান।&quot; —এল.কুঞ্জেশ্বৰী দেৱী., পৃ. ১০৮ &lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sana |first=Raj Kumar Somorjit |url=https://books.google.com/books?id=eybpM1KZjVoC&amp;dq=kangla+history&amp;pg=PA28 |title=The Chronology of Meetei Monarchs: From 1666 CE to 1850 CE |date=2010 |publisher=Waikhom Ananda Meetei |isbn=978-81-8465-210-9 |pages=28 |language=en}}&lt;/ref&gt;
 |width = 28%
 |style = min-width: 15em
 |bgcolor = #FFE0BB
 |align = right
}}
কংলা হৈছে নিংথৌজা বংশৰ মেইটেই শাসকসকলৰ (৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১৮৯১ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ) প্ৰশাসনৰ কেন্দ্ৰবিন্দু।&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Michaud |first1=Jean |url=https://books.google.com/books?id=wZksDQAAQBAJ&amp;dq=Kangla+Ningthouja+dynasty+33&amp;pg=PA245 |title=Historical Dictionary of the Peoples of the Southeast Asian Massif |last2=Swain |first2=Margaret Byrne |last3=Barkataki-Ruscheweyh |first3=Meenaxi |date=2016-10-14 |publisher=[[Rowman &amp; Littlefield]] |isbn=978-1-4422-7279-8 |pages=245 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীজগত==
[[File:A tree of Koubilla (Grevillea robusta) species growing inside the Kangla fort in Imphal, Kangleipak (Manipur).jpg|thumb|200px|কংলাৰ ভিতৰত গজি উঠা কৌবিলা (Grevillea robusta) প্ৰজাতিৰ এজোপা গছ]]
কংলাৰ ভিতৰত গজি উঠা কৌবিলা (Grevillea robusta) প্ৰজাতিৰ এজোপা গছ কংলাৰ নাম &quot;লংছ অৱ ইম্ফল&quot; কাৰণ ই প্ৰচুৰ বনাঞ্চল, মণিপুৰ মহানগৰীৰ মাজমজিয়াত বৃহৎ মাত্ৰাত অক্সিজেন প্ৰদান কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=CM leads plantation drive inside Kangla |url=https://www.thesangaiexpress.com/Encyc/2019/6/26/Imphal-Jun-25-DIPR-Pushing-the-recently-launched-CM-s-Green-Manipur-Mission-forward-Chief-Minister-N-Biren-Singh-today-led-a-mass-tree-plantation-drive-inside-Kangla-Around-700-indigenous-fruit-.html |access-date=2023-03-08 |website=www.thesangaiexpress.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-06-26 |title=Manipur CM Leads Mass Tree Plantation Drive at 'Sacred Kangla' |url=http://www.indiatodayne.in/breaking-news/story/manipur-chief-leads-mass-tree-plantation-drive-sacred-kangla-399049-2019-06-26 |access-date=2023-03-08 |website=India Today NE |language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-06-26 |title=Manipur CM leads plantation drive at Kangla fort; announces indigenous names for gardens - Eastern Mirror |url=https://easternmirrornagaland.com/manipur-cm-leads-plantation-drive-at-kangla-fort-announces-indigenous-names-for-gardens/ |access-date=2023-03-08 |website=easternmirrornagaland.com |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে যোৱা কেইবছৰমানৰ কিছু উন্নয়নমূলক নিৰ্মাণ কাৰ্য্যৰ বাবে কংলাৰ ভিতৰত কিছু সৰু অথচ উল্লেখযোগ্য বনাঞ্চল ধ্বংস সংঘটিত হয়। 

কংলাৰ ভিতৰত ঔষধি উদ্ভিদ ৰোপণৰ পৰিকল্পনা কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ ২০০৯ চনত কংলা ফ’ৰ্ট ব’ৰ্ডে কংলা হাৰ্বেল গাৰ্ডেন স্থাপন কৰিছিল। উদ্ভিদ উদ্যানখনৰ উন্নয়নৰ দায়িত্ব [[যোৰহাট]]ৰ [[উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চল বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান]] (NEIST) ৰ লেমফেল উপ-শাখাক অৰ্পণ কৰা হয়। &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Press |first=Imphal Free |title=Kangla herbal garden in dire straits {{!}} KanglaOnline |date=14 November 2012 |url=http://kanglaonline.com/2012/11/kangla-herbal-garden-in-dire-straits/ |access-date=2023-03-08 |language=en-US |archivedate=2023-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230308212426/http://kanglaonline.com/2012/11/kangla-herbal-garden-in-dire-straits/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
২০১০ চনত [[মণিপুৰ]] চৰকাৰে ১৩.৪৬ লাখ (২০২৩ চনত ₹৩০ লাখ বা ​​৩৬,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰৰ সমতুল্য) বাজেটৰ ভিতৰত ₹৬.১৬ লাখ (২০২৩ চনত ১৪ লাখ বা ​​১৭,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰৰ সমতুল্য) NEISTক এই কাম সম্পন্ন কৰিবলৈ বিত্তীয় সাহায্য আগবঢ়াইছিল। 
এই বাগিচাখনত প্ৰায় ১৩১টা ভিন্ন উদ্ভিদ, (প্ৰায় ২০টা ঔষধি উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিকে ধৰি) ৰোপণ কৰিছিল। 
কংলা বনৌষধি উদ্যানত লালন-পালন কৰা উল্লেখযোগ্য উদ্ভিদ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত &quot;heigru&quot; (Phyllanthus emblica Linn), &quot;kihori&quot; (Phyllanthus acidus Linn), agar (Aquilaria agallocha Lamp), নিম (Azadirachta indica A Zuss), tera (Mobax malabathricum Linn), singairei (Nyctanthes arbotristis Linn) আৰু লেইহাও (মিচেলিয়া চেম্পাকা লিন)। মণিপুৰ চৰকাৰে উদ্ভিদ উদ্যানৰ উন্নয়নৰ বাবে ৩.৫ একৰ মাটি আবণ্টন দিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Press |first=Imphal Free |title=Kangla herbal garden in dire straits {{!}} KanglaOnline |date=14 November 2012 |url=http://kanglaonline.com/2012/11/kangla-herbal-garden-in-dire-straits/ |access-date=2023-03-08 |language=en-US |archivedate=2023-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230308212426/http://kanglaonline.com/2012/11/kangla-herbal-garden-in-dire-straits/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

২০১৯ চনৰ জুন মাহত নুৰা হেইকল (‘মহিলাৰ ফলৰ বাগিচা’ / ‘মহিলাৰ বাগিচা’ৰ বাবে মেইটেই)ৰ ভিতৰত প্ৰায় ৭০০টা থলুৱা ফলমূলৰ গছৰ পুলি ৰোপণ কৰা হৈছিল, পূৰ্বতে সেউজ মণিপুৰ মিছনৰ উদ্যোগত মণিপুৰ চৰকাৰে কংলাৰ &quot;জৈৱ বৈচিত্ৰ্য উদ্যান&quot; নামেৰে জনাজাত।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=CM leads plantation drive inside Kangla |url=https://www.thesangaiexpress.com/Encyc/2019/6/26/Imphal-Jun-25-DIPR-Pushing-the-recently-launched-CM-s-Green-Manipur-Mission-forward-Chief-Minister-N-Biren-Singh-today-led-a-mass-tree-plantation-drive-inside-Kangla-Around-700-indigenous-fruit-.html |access-date=2023-03-08 |website=www.thesangaiexpress.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-06-26 |title=Manipur CM Leads Mass Tree Plantation Drive at 'Sacred Kangla' |url=http://www.indiatodayne.in/breaking-news/story/manipur-chief-leads-mass-tree-plantation-drive-sacred-kangla-399049-2019-06-26 |access-date=2023-03-08 |website=India Today NE |language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-06-26 |title=Manipur CM leads plantation drive at Kangla fort; announces indigenous names for gardens - Eastern Mirror |url=https://easternmirrornagaland.com/manipur-cm-leads-plantation-drive-at-kangla-fort-announces-indigenous-names-for-gardens/ |access-date=2023-03-08 |website=easternmirrornagaland.com |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

২০১৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত কংলাৰ ভিতৰত মায়োকফা, আগৰ, উনিংথৌ, চেগুন, চাহুই আৰু চাম্বাকে ধৰি প্ৰায় ১২০টা গছ ৰোপণ কৰে সম্পাদক মণ্ডলী আৰু &quot;দ্য চাংগাই এক্সপ্ৰেছ&quot; (TSE) নামৰ কাকতখনৰ পৰিচালনা দলে দৈনিক মণিপুৰৰ ২০ সংখ্যক প্ৰতিষ্ঠা দিৱসত প্ৰকাশ পায়।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=TSE takes up tree plantation drive at Kangla on 20th foundation day: 12th sep19 ~ E-Pao! Headlines |url=http://e-pao.net/GP.asp?src=6..120919.sep19 |access-date=2023-03-08 |website=e-pao.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=TSE takes up tree plantation drive at Kangla on 20th foundation day |url=https://www.thesangaiexpress.com/Encyc/2019/9/12/IMPHAL-Sep-11-As-part-of-the-20th-foundation-day-of-The-Sangai-Express-editorial-and-management-staff-of-the-daily-carried-out-a-tree-plantation-programme-inside-Kangla-today-.amp.html |access-date=2023-03-08 |website=www.thesangaiexpress.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

কংলাৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত &quot;এংগেলেই লেইকোল&quot; (পূৰ্বতে কংলাৰ &quot;ৰক গাৰ্ডেন&quot; বুলি জনাজাত) নামৰ আন এখন বাগিচা।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=CM leads plantation drive inside Kangla |url=https://www.thesangaiexpress.com/Encyc/2019/6/26/Imphal-Jun-25-DIPR-Pushing-the-recently-launched-CM-s-Green-Manipur-Mission-forward-Chief-Minister-N-Biren-Singh-today-led-a-mass-tree-plantation-drive-inside-Kangla-Around-700-indigenous-fruit-.html |access-date=2023-03-08 |website=www.thesangaiexpress.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-06-26 |title=Manipur CM Leads Mass Tree Plantation Drive at 'Sacred Kangla' |url=http://www.indiatodayne.in/breaking-news/story/manipur-chief-leads-mass-tree-plantation-drive-sacred-kangla-399049-2019-06-26 |access-date=2023-03-08 |website=India Today NE |language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-06-26 |title=Manipur CM leads plantation drive at Kangla fort; announces indigenous names for gardens - Eastern Mirror |url=https://easternmirrornagaland.com/manipur-cm-leads-plantation-drive-at-kangla-fort-announces-indigenous-names-for-gardens/ |access-date=2023-03-08 |website=easternmirrornagaland.com |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

২০২২ চনৰ মে’ মাহত কাংলাৰ ভিতৰত ইনষ্টিটিউট অৱ বায়’ৰিচ’ৰ্চ এণ্ড ছাষ্টেনেবল ডেভেলপমেণ্ট (আই বি এছ ডি)ৰ দ্বাৰা প্ৰায় ৫০টা ফলমূলৰ উদ্ভিদ ৰোপণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=50 fruit bearing plants planted inside Kangla Fort in Imphal |url=https://www.ifp.co.in/manipur/50-fruit-bearing-plants-planted-inside-kangla-fort-in-imphal |access-date=2023-03-08 |website=[[Imphal Free Press]] |language=en |archivedate=2022-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221007114143/https://www.ifp.co.in/manipur/50-fruit-bearing-plants-planted-inside-kangla-fort-in-imphal |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Saplings planted at Kangla Fort |url=https://www.thesangaiexpress.com/Encyc/2022/5/7/IMPHAL-May-6The-Institute-of-Bioresources-and-Sustainable-Development-IBSD-Imphal-planted-arou.html |access-date=2023-03-08 |website=www.thesangaiexpress.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tree Plantation Programme at Kangla 20220507 |url=http://e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=news_section.Press_Release.Press_Release_2022.Tree_Plantation_Programme_at_Kangla_20220507 |access-date=2023-03-08 |website=e-pao.net}}&lt;/ref&gt;

[[মণিপুৰ]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী নংথোম্বম বীৰেনৰ নেতৃত্বত কংলা ফ’ৰ্ট ব’ৰ্ডে কংলাৰ ভিতৰত ১০ হাজাৰ ফলমূলৰ গছ ৰোপণৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gurumayum |first=William |title=CM leads mass plantation drive at Kangla 10,000 fruit bearing trees will be planted inside Kangla: CM - Imphal Times |url=https://www.imphaltimes.com/news/item/14818-cm-leads-mass-plantation-drive-at-kangla-10-000-fruit-bearing-trees-will-be-planted-inside-kangla-cm |access-date=2023-03-08 |website=www.imphaltimes.com |date=25 June 2019 |language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-06-06 |title=10 thousand fruit bearing tree saplings to be planted in Kangla Fort complex {{!}} Pothashang News |url=https://www.pothashang.in/2019/06/06/10-thousand-fruit-bearing-tree-saplings-planted-kangla-fort-complex/ |access-date=2023-03-08 |website=Pothashang |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>7tldjuc8gx9ug6u07osve0smhhc4z6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:Poli Borah24</title>
    <ns>3</ns>
    <id>110531</id>
    <revision>
      <id>649568</id>
      <parentid>648742</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:32:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>649568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15723" sha1="jv5dusm8omog0bdhs6cgepp7okrypi1" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo.png|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে’চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল’ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/div&gt;
| small =  / yes
| smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 02:55, 26 December 2024 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --&gt;

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Poli Borah24,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Poli Borah24,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:30, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

==ৱিকি মিট==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত

== অৰ্থনীতি পদক ==
==অৰ্থনীতি পদক==
{| style=&quot;border: 2px solid #006400; background-color: #F4FBF7; border-radius: 12px; padding: 8px; box-shadow: 2px 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);&quot;

|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |[[File:Business and Economics Barnstar Hires.png|110px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding-left: 5px; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: #006400; font-family: 'Georgia', serif;&quot; | '''অৰ্থনীতি পদক'''
|-

|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 2px solid #2E8B57; font-size: 1.05em; line-height: 1.5; color: #2C3E50;&quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, জটিল অৰ্থনৈতিক তত্ত্ব, গোলকীয় বিত্তীয় ব্যৱস্থা আৰু সাম্প্ৰতিক অৰ্থনীতি বিষয়ক গুৰুত্বপূৰ্ণ সমলসমূহ অত্যন্ত সৰল অথচ বিশ্লেষণাত্মক ৰূপত অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত দাঙি ধৰাৰ ক্ষেত্ৰত আপোনাৰ ভূমিকা সঁচাকৈয়ে প্ৰশংসনীয়। জনসাধাৰণৰ মাজত অৰ্থনৈতিক সজাগতা আৰু জ্ঞান বিস্তাৰৰ এই বৌদ্ধিক প্ৰয়াসত আপোনাৰ যি গভীৰ সাধনা, ক্লান্তিহীন শ্ৰম আৰু নিৰন্তৰ অৱদান, তাক অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে উচ্চ মূল্যায়ন কৰে। আপোনাৰ এই জ্ঞান-নিষ্ঠা আৰু সমাজমুখী দায়বদ্ধতাৰ সশ্ৰদ্ধ স্বীকৃতিস্বৰূপে সমাজৰ তৰফৰ পৰা এই সন্মানীয় পদকটি আগবঢ়োৱা হ’ল। —'''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া সমাজ'''
|} [[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 14:51, 31 October 2026 (ইউ.টি.চি.)

==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ</text>
      <sha1>jv5dusm8omog0bdhs6cgepp7okrypi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649574</id>
      <parentid>649568</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:37:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <comment>/* চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬ */</comment>
      <origin>649574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15857" sha1="mfsp5zrv5ga96ms0h9pcdb8oj0p50kw" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo.png|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে’চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল’ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/div&gt;
| small =  / yes
| smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 02:55, 26 December 2024 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --&gt;

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Poli Borah24,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Poli Borah24,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:30, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

==ৱিকি মিট==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত

== অৰ্থনীতি পদক ==
==অৰ্থনীতি পদক==
{| style=&quot;border: 2px solid #006400; background-color: #F4FBF7; border-radius: 12px; padding: 8px; box-shadow: 2px 2px 5px rgba(0,0,0,0.1);&quot;

|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; |[[File:Business and Economics Barnstar Hires.png|110px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding-left: 5px; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: #006400; font-family: 'Georgia', serif;&quot; | '''অৰ্থনীতি পদক'''
|-

|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 2px solid #2E8B57; font-size: 1.05em; line-height: 1.5; color: #2C3E50;&quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, জটিল অৰ্থনৈতিক তত্ত্ব, গোলকীয় বিত্তীয় ব্যৱস্থা আৰু সাম্প্ৰতিক অৰ্থনীতি বিষয়ক গুৰুত্বপূৰ্ণ সমলসমূহ অত্যন্ত সৰল অথচ বিশ্লেষণাত্মক ৰূপত অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত দাঙি ধৰাৰ ক্ষেত্ৰত আপোনাৰ ভূমিকা সঁচাকৈয়ে প্ৰশংসনীয়। জনসাধাৰণৰ মাজত অৰ্থনৈতিক সজাগতা আৰু জ্ঞান বিস্তাৰৰ এই বৌদ্ধিক প্ৰয়াসত আপোনাৰ যি গভীৰ সাধনা, ক্লান্তিহীন শ্ৰম আৰু নিৰন্তৰ অৱদান, তাক অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে উচ্চ মূল্যায়ন কৰে। আপোনাৰ এই জ্ঞান-নিষ্ঠা আৰু সমাজমুখী দায়বদ্ধতাৰ সশ্ৰদ্ধ স্বীকৃতিস্বৰূপে সমাজৰ তৰফৰ পৰা এই সন্মানীয় পদকটি আগবঢ়োৱা হ’ল। —'''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া সমাজ'''
|} [[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 14:51, 31 October 2026 (ইউ.টি.চি.)

==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ
[[user:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]],[[user:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]</text>
      <sha1>mfsp5zrv5ga96ms0h9pcdb8oj0p50kw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শ্ৰীৰাম আতা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111652</id>
    <revision>
      <id>649674</id>
      <parentid>527364</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10776" sha1="6uk76fwmbveubpbk5sdyrg11qddm8tt" xml:space="preserve">'''শ্ৰীৰাম আতা''' বা '''বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা''' (১৬৬৫–?) [[অসম]]ৰ মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ এগৰাকী বিশিষ্ট ধৰ্মাচাৰ্য, সাহিত্যিক, সংগীতজ্ঞ, নাট্যকাৰ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, গায়ক, শিল্পী আৰু সমাজসংগঠক আছিল। তেওঁ [[চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰ]]ৰ তৃতীয়গৰাকী ধৰ্মাচাৰ্য তথা সত্ৰাধিকাৰ আছিল। শ্ৰীৰাম আতা হিচাপে পৰিচিত তেওঁক শ্ৰীৰামদেৱ নামেৰেও জনা যায়।

অসমৰ বৈষ্ণৱ ইতিহাসত শ্ৰীৰাম নামৰ একাধিক সন্ত-মহন্তৰ উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আঁহতগুৰিৰ [[শ্ৰীৰাম আতা]], বুঢ়া শ্ৰীৰাম আৰু এই প্ৰবন্ধৰ আলোচ্য বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা অন্যতম। সেয়েহে আন দুগৰাকী শ্ৰীৰাম আতাৰ পৰা পৃথককৈ তেওঁক বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা বুলি অভিহিত কৰা হয়।

শংকৰদেৱ প্ৰচাৰিত একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতি স্থাপনত তেওঁ বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছিল। নগা জনগোষ্ঠীৰ নৰোত্তমক বৈষ্ণৱ ধৰ্মত শৰণ দি তেওঁ পৰ্বত আৰু ভৈয়ামৰ মাজত ধৰ্মীয় তথা সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ এক নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছিল।

==জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়==
বসুদেৱ দ্বিজৰ দ্বাৰা ৰচিত ''শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত'' অনুসৰি শ্ৰীৰাম আতাৰ জন্ম হৈছিল ১৫৮৭ শকত (১৬৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) বাৰেঘৰীয়াত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম সুদৰ্শনদেৱ বা সুদৰিশনদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম পদ্মপ্ৰিয়া আই।

শ্ৰীৰামদেৱে নিজে ৰচনা কৰা ''ভক্তি ছন্দমালা'' পুথিত উল্লেখ কৰা আত্মপৰিচয় অনুসৰি তেওঁৰ পিতৃ সুদৰ্শনদেৱৰ পিতৃৰ নাম শ্ৰীকৃষ্ণদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম অশোকা। আনহাতে, শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ পিতৃৰ নাম জয়হৰি আৰু মাতৃৰ নাম ৰূপা দেৱী আছিল। শ্ৰীকৃষ্ণদেৱে ৰচনা কৰা ঝুনাৰ পৰা জানিব পাৰি যে তেওঁৰ পিতৃ কায়স্থ কুলৰ যদু ভূঞা আছিল। সেয়েহে জয়হৰি আৰু যদু ভূঞা একেজন ব্যক্তিৰ নাম বুলি অনুমান কৰা হয়।

==ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অৱদান==
শ্ৰীৰাম আতাই শংকৰদেৱ প্ৰচাৰিত মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু প্ৰচাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁৰ ধৰ্মীয় কাৰ্যকলাপৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ পৰিসৰলৈ আনি সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ এনাজৰী শক্তিশালী কৰা।

নগা জনগোষ্ঠীৰ নৰোত্তমক বৈষ্ণৱ ধৰ্মত শৰণ দিয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ পৰ্বত আৰু ভৈয়ামৰ মাজত এক সম্প্ৰীতিৰ সেতু গঢ়ি তুলিছিল। অসমৰ বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰসাৰৰ ইতিহাসত এই কাৰ্যৰ বিশেষ তাৎপৰ্য আছে।

==সাহিত্যকৰ্ম==
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক আছিল। সাধাৰণ মানুহে যাতে সহজে বুজি পায়, তাৰ বাবে তেওঁ সংস্কৃত ভাষাৰ কেইবাখনো ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক গ্ৰন্থ অসমীয়ালৈ অনুবাদ অথবা ভাবানুবাদ কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ ভঁৰাল চহকী কৰিছিল।

তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সাহিত্যকৰ্মসমূহ হ'ল—

# '''ভক্তি ছন্দমালা:''' এইখন তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম ৰচনা। ইয়াত তেওঁ নিজৰ বংশ পৰিচয়ৰ বিষয়েও উল্লেখ কৰিছে।
# '''বৃন্দাবনচন্দ্ৰ:''' বৃন্দাবনৰ বৰ্ণনা সৰল ভাষাত দাঙি ধৰা এখন উল্লেখযোগ্য পুথি।
# '''ভক্তিবিবেক:''' ভট্টদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত সংস্কৃত ''ভক্তিবিবেক'' গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি তেওঁ এই পুথিখন ৰচনা কৰিছিল।
# '''নৱম স্কন্ধ ভাগৱত:''' সংস্কৃত ভাগৱতৰ নৱম স্কন্ধ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''শান্তিশতক:''' সংস্কৃত গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''সাত্বত তন্ত্ৰ:''' এই গ্ৰন্থখনো তেওঁ সংস্কৃতৰ পৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''অধ্যাত্ম ৰামায়ণ:''' অধ্যাত্ম ৰামায়ণৰ সাতোটা কাণ্ডই তেওঁ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমীয়া ৰামায়ণী সাহিত্যলৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ নাতি বিষ্ণুৰামদেৱ আৰু পূৰ্ণকামদেৱে ইয়াৰ সুন্দৰকাণ্ডৰ চিত্ৰৰূপ প্ৰস্তুত কৰি ''সচিত্ৰ সুন্দৰকাণ্ড ৰামায়ণ'' নামেৰে পুথি আকাৰে সংৰক্ষণ কৰিছিল। এই চিত্ৰসমূহ শিৱসাগৰ জিলাৰ নাজিৰাস্থিত শ্ৰীশ্ৰী চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰত সংৰক্ষিত হৈ আছে।
# '''সৰুঘোষা:''' তেওঁ ৰচনা কৰা বিভিন্ন ঘোষা একত্ৰিত কৰি এই পুথিখন প্ৰস্তুত কৰিছিল।

==গীত আৰু সংগীত==
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী প্ৰতিভাশালী সংগীতজ্ঞ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ আৰু গায়ক আছিল। তেওঁ বহুতো ভক্তিমূলক গীত আৰু নাম-প্ৰসংগৰ উপযোগী গীত ৰচনা কৰিছিল। বৰ্তমানলৈকে তেওঁৰ ৰচিত ১৩৩টা গীতৰ সন্ধান পোৱা গৈছে। এই গীতসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সংগীতৰ পৰম্পৰাক সমৃদ্ধ কৰিছে।

==নাট্যকৰ্ম==
সাহিত্য আৰু সংগীতৰ লগতে নাট্যসৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰতো শ্ৰীৰাম আতাৰ বিশেষ অৱদান আছে। তেওঁ চাৰিখন নাট ৰচনা কৰিছিল। সেইকেইখন হ'ল—

# ''ভীষ্মমোক্ষণ''
# ''বলিছলন''
# ''পৰীক্ষিত মোক্ষণ''
# ''অজামিল উপাখ্যান''

এই নাটসমূহৰ বিষয়বস্তু মূলতঃ বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় আখ্যান আৰু পুৰাণৰ কাহিনীৰ আধাৰত ৰচিত।

==তথ্যসূত্ৰ==
# ''বসুদেৱ দ্বিজ কৃত শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত, প্ৰকাশক: মিহিৰচন্দ্ৰ মহন্ত, ১৯৬৫ চন''
# &lt;nowiki&gt;https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.451495/page/n1/mode/2up&lt;/nowiki&gt;, পৃষ্ঠা নং- ১০৬-১০৮, সংকলন-সম্পাদনা: ড° মহেশ্বৰ নেওগ।
# অৰুণাচল প্ৰদেশৰ তিৰাপ জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট &lt;nowiki&gt;https://tirap.nic.in/history&lt;/nowiki&gt;

[[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]]
[[শ্ৰেণী:মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মৰ অনুগামী]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া নাট্যকাৰ]]</text>
      <sha1>6uk76fwmbveubpbk5sdyrg11qddm8tt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649675</id>
      <parentid>649674</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:15:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11477" sha1="2h991c71qxpsrjwkxozi7i5nhqo3e8s" xml:space="preserve">
'''শ্ৰীৰাম আতা''' অসমৰ মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ সেৱক আৰু ভবানীপুৰীয়া [[গোপাল আতা]]ৰ প্ৰধান শিষ্য। গোপাল আতাৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে তেওঁ কালঝাৰ সত্ৰৰ দ্বিতীয়জনা সত্ৰাধিকাৰ হৈছিল। তেওঁ কালঝাৰৰ লগতে ভবানীপুৰ, পোৰাভৰাঁল, জোৱাৰা আদি সত্ৰৰো দায়িত্ব বহন কৰিছিল।

==সত্ৰ স্থাপন==
আনুমানিক ষষ্ঠদশ শতিকাৰ শেষভাগত কালঝাৰত অধিকাৰ হৈ থকাৰ পিছত শ্ৰীৰাম আতাই উজনি অসমৰ মাজুলীত ১৬৪৩ চনত আহঁতগুৰি সত্ৰ স্থাপন কৰিছিল। কিন্তু আহোম ৰজাই তেওঁক ভাটিৰ মানুহ বুলি মাজুলীত থাকিব নিদিয়াত পুনৰ কালঝাৰ সত্ৰলৈ উভতি আহে আৰু তাতেই জীৱনৰ বাকী অংশ পাৰ কৰে।

==পৰিয়াল==
শ্ৰীৰাম আতাৰ পুত্ৰ পৰমানন্দ আৰু ৰামানন্দ। পিতৃৰ বিয়োগৰ পিছত ৰামানন্দ কালঝাৰৰ অধিকাৰ আৰু পৰমানন্দ পোৰাভঁৰাল সত্ৰৰ অধিকাৰ হয়।

==বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা==
অসমৰ বৈষ্ণৱ ইতিহাসত শ্ৰীৰাম নামৰ একাধিক সন্ত-মহন্তৰ উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আঁহতগুৰিৰ শ্ৰীৰাম আতা, বুঢ়া শ্ৰীৰাম আৰু চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ শ্ৰীৰাম আতা অন্যতম। আন দুগৰাকী শ্ৰীৰাম আতাৰ পৰা পৃথককৈ চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ শ্ৰীৰাম আতাক বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা বুলি অভিহিত কৰা হয়।

'''বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা''' (ইংৰাজী: ''Barighariya Shriram Ata'') অসমৰ মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ এগৰাকী বিশিষ্ট ধৰ্মাচাৰ্য, সাহিত্যিক, সংগীতজ্ঞ, নাট্যকাৰ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, গায়ক, শিল্পী আৰু সমাজসংগঠক আছিল। তেওঁ চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ তৃতীয়গৰাকী ধৰ্মাচাৰ্য তথা সত্ৰাধিকাৰ আছিল। শ্ৰীৰাম আতা হিচাপে পৰিচিত তেওঁক শ্ৰীৰামদেৱ নামেৰেও জনা যায়।

===জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়===
বসুদেৱ দ্বিজৰ দ্বাৰা ৰচিত ''শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত'' অনুসৰি বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতাৰ জন্ম হৈছিল ১৫৮৭ শকত (১৬৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) বাৰেঘৰীয়াত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম সুদৰ্শনদেৱ বা সুদৰিশনদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম পদ্মপ্ৰিয়া আই।

শ্ৰীৰামদেৱে নিজে ৰচনা কৰা ''ভক্তি ছন্দমালা'' পুথিত উল্লেখ কৰা আত্মপৰিচয় অনুসৰি তেওঁৰ পিতৃ সুদৰ্শনদেৱৰ পিতৃৰ নাম শ্ৰীকৃষ্ণদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম অশোকা। আনহাতে, শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ পিতৃৰ নাম জয়হৰি আৰু মাতৃৰ নাম ৰূপা দেৱী আছিল। শ্ৰীকৃষ্ণদেৱে ৰচনা কৰা ঝুনাৰ পৰা জানিব পাৰি যে তেওঁৰ পিতৃ কায়স্থ কুলৰ যদু ভূঞা আছিল। সেয়েহে জয়হৰি আৰু যদু ভূঞা একেজন ব্যক্তিৰ নাম বুলি অনুমান কৰা হয়।

===ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অৱদান===
বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতাই শংকৰদেৱ প্ৰচাৰিত একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু প্ৰচাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। নগা জনগোষ্ঠীৰ নৰোত্তমক বৈষ্ণৱ ধৰ্মত শৰণ দি তেওঁ পৰ্বত আৰু ভৈয়ামৰ মাজত ধৰ্মীয় তথা সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ এক নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছিল।

===সাহিত্যকৰ্ম===
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক আছিল। সাধাৰণ মানুহে যাতে সহজে বুজি পায়, তাৰ বাবে তেওঁ সংস্কৃত ভাষাৰ কেইবাখনো ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক গ্ৰন্থ অসমীয়ালৈ অনুবাদ অথবা ভাবানুবাদ কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ ভঁৰাল চহকী কৰিছিল।

তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সাহিত্যকৰ্মসমূহ হ'ল—

# '''ভক্তি ছন্দমালা:''' এইখন তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম ৰচনা। ইয়াত তেওঁ নিজৰ বংশ পৰিচয়ৰ বিষয়েও উল্লেখ কৰিছে।
# '''বৃন্দাবনচন্দ্ৰ:''' বৃন্দাবনৰ বৰ্ণনা সৰল ভাষাত দাঙি ধৰা এখন উল্লেখযোগ্য পুথি।
# '''ভক্তিবিবেক:''' ভট্টদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত সংস্কৃত ''ভক্তিবিবেক'' গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি তেওঁ এই পুথিখন ৰচনা কৰিছিল।
# '''নৱম স্কন্ধ ভাগৱত:''' সংস্কৃত ভাগৱতৰ নৱম স্কন্ধ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''শান্তিশতক:''' সংস্কৃত গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''সাত্বত তন্ত্ৰ:''' এই গ্ৰন্থখনো তেওঁ সংস্কৃতৰ পৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''অধ্যাত্ম ৰামায়ণ:''' অধ্যাত্ম ৰামায়ণৰ সাতোটা কাণ্ডই তেওঁ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমীয়া ৰামায়ণী সাহিত্যলৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ নাতি বিষ্ণুৰামদেৱ আৰু পূৰ্ণকামদেৱে ইয়াৰ সুন্দৰকাণ্ডৰ চিত্ৰৰূপ প্ৰস্তুত কৰি ''সচিত্ৰ সুন্দৰকাণ্ড ৰামায়ণ'' নামেৰে পুথি আকাৰে সংৰক্ষণ কৰিছিল। এই চিত্ৰসমূহ শিৱসাগৰ জিলাৰ নাজিৰাস্থিত শ্ৰীশ্ৰী চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰত সংৰক্ষিত হৈ আছে।
# '''সৰুঘোষা:''' তেওঁ ৰচনা কৰা বিভিন্ন ঘোষা একত্ৰিত কৰি এই পুথিখন প্ৰস্তুত কৰিছিল।

===গীত আৰু সংগীত===
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী প্ৰতিভাশালী সংগীতজ্ঞ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ আৰু গায়ক আছিল। তেওঁ বহুতো ভক্তিমূলক গীত আৰু নাম-প্ৰসংগৰ উপযোগী গীত ৰচনা কৰিছিল। বৰ্তমানলৈকে তেওঁৰ ৰচিত ১৩৩টা গীতৰ সন্ধান পোৱা গৈছে। এই গীতসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সংগীতৰ পৰম্পৰাক সমৃদ্ধ কৰিছে।

===নাট্যকৰ্ম===
সাহিত্য আৰু সংগীতৰ লগতে নাট্যসৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰতো শ্ৰীৰাম আতাৰ বিশেষ অৱদান আছে। তেওঁ চাৰিখন নাট ৰচনা কৰিছিল। সেইকেইখন হ'ল—

# ''ভীষ্মমোক্ষণ''
# ''বলিছলন''
# ''পৰীক্ষিত মোক্ষণ''
# ''অজামিল উপাখ্যান''

এই নাটসমূহৰ বিষয়বস্তু মূলতঃ বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় আখ্যান আৰু পুৰাণৰ কাহিনীৰ আধাৰত ৰচিত।

==তথ্যসূত্ৰ==
# ''বসুদেৱ দ্বিজ কৃত শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত, প্ৰকাশক: মিহিৰচন্দ্ৰ মহন্ত, ১৯৬৫ চন''
# &lt;nowiki&gt;https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.451495/page/n1/mode/2up&lt;/nowiki&gt;, পৃষ্ঠা নং- ১০৬-১০৮, সংকলন-সম্পাদনা: ড° মহেশ্বৰ নেওগ।
# অৰুণাচল প্ৰদেশৰ তিৰাপ জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট &lt;nowiki&gt;https://tirap.nic.in/history&lt;/nowiki&gt;

[[শ্ৰেণী:ৱিকি লাভ্‌ছ ডকুমেণ্টশ্যন - অসম অধ্যায়]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মৰ অনুগামী]]</text>
      <sha1>2h991c71qxpsrjwkxozi7i5nhqo3e8s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649676</id>
      <parentid>649675</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11447" sha1="ixupdaii9vitqbcdjo9v8f6efeeqlrb" xml:space="preserve">
'''শ্ৰীৰাম আতা''' অসমৰ মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ সেৱক আৰু ভবানীপুৰীয়া [[গোপাল আতা]]ৰ প্ৰধান শিষ্য। গোপাল আতাৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে তেওঁ কালঝাৰ সত্ৰৰ দ্বিতীয়জনা সত্ৰাধিকাৰ হৈছিল। তেওঁ কালঝাৰৰ লগতে ভবানীপুৰ, পোৰাভৰাঁল, জোৱাৰা আদি সত্ৰৰো দায়িত্ব বহন কৰিছিল।

==সত্ৰ স্থাপন==
আনুমানিক ষষ্ঠদশ শতিকাৰ শেষভাগত কালঝাৰত অধিকাৰ হৈ থকাৰ পিছত শ্ৰীৰাম আতাই উজনি অসমৰ মাজুলীত ১৬৪৩ চনত আহঁতগুৰি সত্ৰ স্থাপন কৰিছিল। কিন্তু আহোম ৰজাই তেওঁক ভাটিৰ মানুহ বুলি মাজুলীত থাকিব নিদিয়াত পুনৰ কালঝাৰ সত্ৰলৈ উভতি আহে আৰু তাতেই জীৱনৰ বাকী অংশ পাৰ কৰে।

==পৰিয়াল==
শ্ৰীৰাম আতাৰ পুত্ৰ পৰমানন্দ আৰু ৰামানন্দ। পিতৃৰ বিয়োগৰ পিছত ৰামানন্দ কালঝাৰৰ অধিকাৰ আৰু পৰমানন্দ পোৰাভঁৰাল সত্ৰৰ অধিকাৰ হয়।

==বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা==
অসমৰ বৈষ্ণৱ ইতিহাসত শ্ৰীৰাম নামৰ একাধিক সন্ত-মহন্তৰ উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আঁহতগুৰিৰ শ্ৰীৰাম আতা, বুঢ়া শ্ৰীৰাম আৰু চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ শ্ৰীৰাম আতা অন্যতম। আন দুগৰাকী শ্ৰীৰাম আতাৰ পৰা পৃথককৈ চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ শ্ৰীৰাম আতাক বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা বুলি অভিহিত কৰা হয়।

'''বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা''' (ইংৰাজী: ''Barighariya Shriram Ata'') অসমৰ মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ এগৰাকী বিশিষ্ট ধৰ্মাচাৰ্য, সাহিত্যিক, সংগীতজ্ঞ, নাট্যকাৰ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, গায়ক, শিল্পী আৰু সমাজসংগঠক আছিল। তেওঁ চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ তৃতীয়গৰাকী ধৰ্মাচাৰ্য তথা সত্ৰাধিকাৰ আছিল। শ্ৰীৰাম আতা হিচাপে পৰিচিত তেওঁক শ্ৰীৰামদেৱ নামেৰেও জনা যায়।

===জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়===
বসুদেৱ দ্বিজৰ দ্বাৰা ৰচিত ''শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত'' অনুসৰি বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতাৰ জন্ম হৈছিল ১৫৮৭ শকত (১৬৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) বাৰেঘৰীয়াত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম সুদৰ্শনদেৱ বা সুদৰিশনদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম পদ্মপ্ৰিয়া আই।

শ্ৰীৰামদেৱে নিজে ৰচনা কৰা ''ভক্তি ছন্দমালা'' পুথিত উল্লেখ কৰা আত্মপৰিচয় অনুসৰি তেওঁৰ পিতৃ সুদৰ্শনদেৱৰ পিতৃৰ নাম শ্ৰীকৃষ্ণদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম অশোকা। আনহাতে, শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ পিতৃৰ নাম জয়হৰি আৰু মাতৃৰ নাম ৰূপা দেৱী আছিল। শ্ৰীকৃষ্ণদেৱে ৰচনা কৰা ঝুনাৰ পৰা জানিব পাৰি যে তেওঁৰ পিতৃ কায়স্থ কুলৰ যদু ভূঞা আছিল। সেয়েহে জয়হৰি আৰু যদু ভূঞা একেজন ব্যক্তিৰ নাম বুলি অনুমান কৰা হয়।

===ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অৱদান===
বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতাই শংকৰদেৱ প্ৰচাৰিত একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু প্ৰচাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। নগা জনগোষ্ঠীৰ নৰোত্তমক বৈষ্ণৱ ধৰ্মত শৰণ দি তেওঁ পৰ্বত আৰু ভৈয়ামৰ মাজত ধৰ্মীয় তথা সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ এক নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছিল।

===সাহিত্যকৰ্ম===
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক আছিল। সাধাৰণ মানুহে যাতে সহজে বুজি পায়, তাৰ বাবে তেওঁ সংস্কৃত ভাষাৰ কেইবাখনো ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক গ্ৰন্থ অসমীয়ালৈ অনুবাদ অথবা ভাবানুবাদ কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ ভঁৰাল চহকী কৰিছিল।

তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সাহিত্যকৰ্মসমূহ হ'ল—

# '''ভক্তি ছন্দমালা:''' এইখন তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম ৰচনা। ইয়াত তেওঁ নিজৰ বংশ পৰিচয়ৰ বিষয়েও উল্লেখ কৰিছে।
# '''বৃন্দাবনচন্দ্ৰ:''' বৃন্দাবনৰ বৰ্ণনা সৰল ভাষাত দাঙি ধৰা এখন উল্লেখযোগ্য পুথি।
# '''ভক্তিবিবেক:''' ভট্টদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত সংস্কৃত ''ভক্তিবিবেক'' গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি তেওঁ এই পুথিখন ৰচনা কৰিছিল।
# '''নৱম স্কন্ধ ভাগৱত:''' সংস্কৃত ভাগৱতৰ নৱম স্কন্ধ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''শান্তিশতক:''' সংস্কৃত গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''সাত্বত তন্ত্ৰ:''' এই গ্ৰন্থখনো তেওঁ সংস্কৃতৰ পৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''অধ্যাত্ম ৰামায়ণ:''' অধ্যাত্ম ৰামায়ণৰ সাতোটা কাণ্ডই তেওঁ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমীয়া ৰামায়ণী সাহিত্যলৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ নাতি বিষ্ণুৰামদেৱ আৰু পূৰ্ণকামদেৱে ইয়াৰ সুন্দৰকাণ্ডৰ চিত্ৰৰূপ প্ৰস্তুত কৰি ''সচিত্ৰ সুন্দৰকাণ্ড ৰামায়ণ'' নামেৰে পুথি আকাৰে সংৰক্ষণ কৰিছিল। এই চিত্ৰসমূহ শিৱসাগৰ জিলাৰ নাজিৰাস্থিত শ্ৰীশ্ৰী চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰত সংৰক্ষিত হৈ আছে।
# '''সৰুঘোষা:''' তেওঁ ৰচনা কৰা বিভিন্ন ঘোষা একত্ৰিত কৰি এই পুথিখন প্ৰস্তুত কৰিছিল।

===গীত আৰু সংগীত===
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী প্ৰতিভাশালী সংগীতজ্ঞ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ আৰু গায়ক আছিল। তেওঁ বহুতো ভক্তিমূলক গীত আৰু নাম-প্ৰসংগৰ উপযোগী গীত ৰচনা কৰিছিল। বৰ্তমানলৈকে তেওঁৰ ৰচিত ১৩৩টা গীতৰ সন্ধান পোৱা গৈছে। এই গীতসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সংগীতৰ পৰম্পৰাক সমৃদ্ধ কৰিছে।

===নাট্যকৰ্ম===
সাহিত্য আৰু সংগীতৰ লগতে নাট্যসৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰতো শ্ৰীৰাম আতাৰ বিশেষ অৱদান আছে। তেওঁ চাৰিখন নাট ৰচনা কৰিছিল। সেইকেইখন হ'ল—

# ''ভীষ্মমোক্ষণ''
# ''বলিছলন''
# ''পৰীক্ষিত মোক্ষণ''
# ''অজামিল উপাখ্যান''

এই নাটসমূহৰ বিষয়বস্তু মূলতঃ বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় আখ্যান আৰু পুৰাণৰ কাহিনীৰ আধাৰত ৰচিত।

==তথ্যসূত্ৰ==
# ''বসুদেৱ দ্বিজ কৃত শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত, প্ৰকাশক: মিহিৰচন্দ্ৰ মহন্ত, ১৯৬৫ চন''
# [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.451495/page/n1/mode/2up], পৃষ্ঠা নং- ১০৬-১০৮, সংকলন-সম্পাদনা: ড° মহেশ্বৰ নেওগ।
# [https://tirap.nic.in/history অৰুণাচল প্ৰদেশৰ তিৰাপ জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট]

[[শ্ৰেণী:ৱিকি লাভ্‌ছ ডকুমেণ্টশ্যন - অসম অধ্যায়]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মৰ অনুগামী]]</text>
      <sha1>ixupdaii9vitqbcdjo9v8f6efeeqlrb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649677</id>
      <parentid>649676</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11447" sha1="bok2aev9c3kv8qe1wlo83942sw1827u" xml:space="preserve">
'''শ্ৰীৰাম আতা''' অসমৰ মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ সেৱক আৰু ভবানীপুৰীয়া [[গোপাল আতা]]ৰ প্ৰধান শিষ্য। গোপাল আতাৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে তেওঁ কালঝাৰ সত্ৰৰ দ্বিতীয়জনা সত্ৰাধিকাৰ হৈছিল। তেওঁ কালঝাৰৰ লগতে ভবানীপুৰ, পোৰাভৰাঁল, জোৱাৰা আদি সত্ৰৰো দায়িত্ব বহন কৰিছিল।

==সত্ৰ স্থাপন==
আনুমানিক ষষ্ঠদশ শতিকাৰ শেষভাগত কালঝাৰত অধিকাৰ হৈ থকাৰ পিছত শ্ৰীৰাম আতাই উজনি অসমৰ মাজুলীত ১৬৪৩ চনত আহঁতগুৰি সত্ৰ স্থাপন কৰিছিল। কিন্তু আহোম ৰজাই তেওঁক ভাটিৰ মানুহ বুলি মাজুলীত থাকিব নিদিয়াত পুনৰ কালঝাৰ সত্ৰলৈ উভতি আহে আৰু তাতেই জীৱনৰ বাকী অংশ পাৰ কৰে।

==পৰিয়াল==
শ্ৰীৰাম আতাৰ পুত্ৰ পৰমানন্দ আৰু ৰামানন্দ। পিতৃৰ বিয়োগৰ পিছত ৰামানন্দ কালঝাৰৰ অধিকাৰ আৰু পৰমানন্দ পোৰাভঁৰাল সত্ৰৰ অধিকাৰ হয়।

==বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা==
অসমৰ বৈষ্ণৱ ইতিহাসত শ্ৰীৰাম নামৰ একাধিক সন্ত-মহন্তৰ উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আঁহতগুৰিৰ শ্ৰীৰাম আতা, বুঢ়া শ্ৰীৰাম আৰু চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ শ্ৰীৰাম আতা অন্যতম। আন দুগৰাকী শ্ৰীৰাম আতাৰ পৰা পৃথককৈ চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ শ্ৰীৰাম আতাক বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা বুলি অভিহিত কৰা হয়।

'''বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা''' (ইংৰাজী: ''Barighariya Shriram Ata'') অসমৰ মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ এগৰাকী বিশিষ্ট ধৰ্মাচাৰ্য, সাহিত্যিক, সংগীতজ্ঞ, নাট্যকাৰ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, গায়ক, শিল্পী আৰু সমাজসংগঠক আছিল। তেওঁ চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ তৃতীয়গৰাকী ধৰ্মাচাৰ্য তথা সত্ৰাধিকাৰ আছিল। শ্ৰীৰাম আতা হিচাপে পৰিচিত তেওঁক শ্ৰীৰামদেৱ নামেৰেও জনা যায়।

===জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়===
বসুদেৱ দ্বিজৰ দ্বাৰা ৰচিত ''শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত'' অনুসৰি বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতাৰ জন্ম হৈছিল ১৫৮৭ শকত (১৬৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) বাৰেঘৰীয়াত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম সুদৰ্শনদেৱ বা সুদৰিশনদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম পদ্মপ্ৰিয়া আই।

শ্ৰীৰামদেৱে নিজে ৰচনা কৰা ''ভক্তি ছন্দমালা'' পুথিত উল্লেখ কৰা আত্মপৰিচয় অনুসৰি তেওঁৰ পিতৃ সুদৰ্শনদেৱৰ পিতৃৰ নাম শ্ৰীকৃষ্ণদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম অশোকা। আনহাতে, শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ পিতৃৰ নাম জয়হৰি আৰু মাতৃৰ নাম ৰূপা দেৱী আছিল। শ্ৰীকৃষ্ণদেৱে ৰচনা কৰা ঝুনাৰ পৰা জানিব পাৰি যে তেওঁৰ পিতৃ কায়স্থ কুলৰ যদু ভূঞা আছিল। সেয়েহে জয়হৰি আৰু যদু ভূঞা একেজন ব্যক্তিৰ নাম বুলি অনুমান কৰা হয়।

===ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অৱদান===
বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতাই শংকৰদেৱ প্ৰচাৰিত একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু প্ৰচাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। নগা জনগোষ্ঠীৰ নৰোত্তমক বৈষ্ণৱ ধৰ্মত শৰণ দি তেওঁ পৰ্বত আৰু ভৈয়ামৰ মাজত ধৰ্মীয় তথা সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ এক নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছিল।

===সাহিত্যকৰ্ম===
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক আছিল। সাধাৰণ মানুহে যাতে সহজে বুজি পায়, তাৰ বাবে তেওঁ সংস্কৃত ভাষাৰ কেইবাখনো ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক গ্ৰন্থ অসমীয়ালৈ অনুবাদ অথবা ভাবানুবাদ কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ ভঁৰাল চহকী কৰিছিল।

তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সাহিত্যকৰ্মসমূহ হ'ল—

# '''ভক্তি ছন্দমালা:''' এইখন তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম ৰচনা। ইয়াত তেওঁ নিজৰ বংশ পৰিচয়ৰ বিষয়েও উল্লেখ কৰিছে।
# '''বৃন্দাবনচন্দ্ৰ:''' বৃন্দাবনৰ বৰ্ণনা সৰল ভাষাত দাঙি ধৰা এখন উল্লেখযোগ্য পুথি।
# '''ভক্তিবিবেক:''' ভট্টদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত সংস্কৃত ''ভক্তিবিবেক'' গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি তেওঁ এই পুথিখন ৰচনা কৰিছিল।
# '''নৱম স্কন্ধ ভাগৱত:''' সংস্কৃত ভাগৱতৰ নৱম স্কন্ধ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''শান্তিশতক:''' সংস্কৃত গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''সাত্বত তন্ত্ৰ:''' এই গ্ৰন্থখনো তেওঁ সংস্কৃতৰ পৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''অধ্যাত্ম ৰামায়ণ:''' অধ্যাত্ম ৰামায়ণৰ সাতোটা কাণ্ডই তেওঁ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমীয়া ৰামায়ণী সাহিত্যলৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ নাতি বিষ্ণুৰামদেৱ আৰু পূৰ্ণকামদেৱে ইয়াৰ সুন্দৰকাণ্ডৰ চিত্ৰৰূপ প্ৰস্তুত কৰি ''সচিত্ৰ সুন্দৰকাণ্ড ৰামায়ণ'' নামেৰে পুথি আকাৰে সংৰক্ষণ কৰিছিল। এই চিত্ৰসমূহ শিৱসাগৰ জিলাৰ নাজিৰাস্থিত শ্ৰীশ্ৰী চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰত সংৰক্ষিত হৈ আছে।
# '''সৰুঘোষা:''' তেওঁ ৰচনা কৰা বিভিন্ন ঘোষা একত্ৰিত কৰি এই পুথিখন প্ৰস্তুত কৰিছিল।

===গীত আৰু সংগীত===
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী প্ৰতিভাশালী সংগীতজ্ঞ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ আৰু গায়ক আছিল। তেওঁ বহুতো ভক্তিমূলক গীত আৰু নাম-প্ৰসংগৰ উপযোগী গীত ৰচনা কৰিছিল। বৰ্তমানলৈকে তেওঁৰ ৰচিত ১৩৩টা গীতৰ সন্ধান পোৱা গৈছে। এই গীতসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সংগীতৰ পৰম্পৰাক সমৃদ্ধ কৰিছে।

===নাট্যকৰ্ম===
সাহিত্য আৰু সংগীতৰ লগতে নাট্যসৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰতো শ্ৰীৰাম আতাৰ বিশেষ অৱদান আছে। তেওঁ চাৰিখন নাট ৰচনা কৰিছিল। সেইকেইখন হ'ল—

# ''ভীষ্মমোক্ষণ''
# ''বলিছলন''
# ''পৰীক্ষিত মোক্ষণ''
# ''অজামিল উপাখ্যান''

এই নাটসমূহৰ বিষয়বস্তু মূলতঃ বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় আখ্যান আৰু পুৰাণৰ কাহিনীৰ আধাৰত ৰচিত।

==তথ্যসূত্ৰ==
# ''বসুদেৱ দ্বিজ কৃত শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত, প্ৰকাশক: মিহিৰচন্দ্ৰ মহন্ত, ১৯৬৫ চন''
# [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.451495/page/n1/mode/2up, পৃষ্ঠা নং- ১০৬-১০৮, সংকলন-সম্পাদনা: ড° মহেশ্বৰ নেওগ।]
# [https://tirap.nic.in/history অৰুণাচল প্ৰদেশৰ তিৰাপ জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট]

[[শ্ৰেণী:ৱিকি লাভ্‌ছ ডকুমেণ্টশ্যন - অসম অধ্যায়]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মৰ অনুগামী]]</text>
      <sha1>bok2aev9c3kv8qe1wlo83942sw1827u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649678</id>
      <parentid>649677</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:17:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11478" sha1="sx670w8m4t533uitip15nyac45dhsd2" xml:space="preserve">
'''শ্ৰীৰাম আতা''' অসমৰ মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ সেৱক আৰু ভবানীপুৰীয়া [[গোপাল আতা]]ৰ প্ৰধান শিষ্য। গোপাল আতাৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে তেওঁ কালঝাৰ সত্ৰৰ দ্বিতীয়জনা সত্ৰাধিকাৰ হৈছিল। তেওঁ কালঝাৰৰ লগতে ভবানীপুৰ, পোৰাভৰাঁল, জোৱাৰা আদি সত্ৰৰো দায়িত্ব বহন কৰিছিল।

==সত্ৰ স্থাপন==
আনুমানিক ষষ্ঠদশ শতিকাৰ শেষভাগত কালঝাৰত অধিকাৰ হৈ থকাৰ পিছত শ্ৰীৰাম আতাই উজনি অসমৰ মাজুলীত ১৬৪৩ চনত আহঁতগুৰি সত্ৰ স্থাপন কৰিছিল। কিন্তু আহোম ৰজাই তেওঁক ভাটিৰ মানুহ বুলি মাজুলীত থাকিব নিদিয়াত পুনৰ কালঝাৰ সত্ৰলৈ উভতি আহে আৰু তাতেই জীৱনৰ বাকী অংশ পাৰ কৰে।

==পৰিয়াল==
শ্ৰীৰাম আতাৰ পুত্ৰ পৰমানন্দ আৰু ৰামানন্দ। পিতৃৰ বিয়োগৰ পিছত ৰামানন্দ কালঝাৰৰ অধিকাৰ আৰু পৰমানন্দ পোৰাভঁৰাল সত্ৰৰ অধিকাৰ হয়।

==বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা==
অসমৰ বৈষ্ণৱ ইতিহাসত শ্ৰীৰাম নামৰ একাধিক সন্ত-মহন্তৰ উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আঁহতগুৰিৰ শ্ৰীৰাম আতা, বুঢ়া শ্ৰীৰাম আৰু চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ শ্ৰীৰাম আতা অন্যতম। আন দুগৰাকী শ্ৰীৰাম আতাৰ পৰা পৃথককৈ চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ শ্ৰীৰাম আতাক বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা বুলি অভিহিত কৰা হয়।

'''বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতা''' (ইংৰাজী: ''Barighariya Shriram Ata'') অসমৰ মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ এগৰাকী বিশিষ্ট ধৰ্মাচাৰ্য, সাহিত্যিক, সংগীতজ্ঞ, নাট্যকাৰ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, গায়ক, শিল্পী আৰু সমাজসংগঠক আছিল। তেওঁ চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰৰ তৃতীয়গৰাকী ধৰ্মাচাৰ্য তথা সত্ৰাধিকাৰ আছিল। শ্ৰীৰাম আতা হিচাপে পৰিচিত তেওঁক শ্ৰীৰামদেৱ নামেৰেও জনা যায়।

===জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়===
বসুদেৱ দ্বিজৰ দ্বাৰা ৰচিত ''শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত'' অনুসৰি বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতাৰ জন্ম হৈছিল ১৫৮৭ শকত (১৬৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) বাৰেঘৰীয়াত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম সুদৰ্শনদেৱ বা সুদৰিশনদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম পদ্মপ্ৰিয়া আই।

শ্ৰীৰামদেৱে নিজে ৰচনা কৰা ''ভক্তি ছন্দমালা'' পুথিত উল্লেখ কৰা আত্মপৰিচয় অনুসৰি তেওঁৰ পিতৃ সুদৰ্শনদেৱৰ পিতৃৰ নাম শ্ৰীকৃষ্ণদেৱ আৰু মাতৃৰ নাম অশোকা। আনহাতে, শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ পিতৃৰ নাম জয়হৰি আৰু মাতৃৰ নাম ৰূপা দেৱী আছিল। শ্ৰীকৃষ্ণদেৱে ৰচনা কৰা ঝুনাৰ পৰা জানিব পাৰি যে তেওঁৰ পিতৃ কায়স্থ কুলৰ যদু ভূঞা আছিল। সেয়েহে জয়হৰি আৰু যদু ভূঞা একেজন ব্যক্তিৰ নাম বুলি অনুমান কৰা হয়।

===ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অৱদান===
বাৰেঘৰীয়া শ্ৰীৰাম আতাই শংকৰদেৱ প্ৰচাৰিত একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু প্ৰচাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। নগা জনগোষ্ঠীৰ নৰোত্তমক বৈষ্ণৱ ধৰ্মত শৰণ দি তেওঁ পৰ্বত আৰু ভৈয়ামৰ মাজত ধৰ্মীয় তথা সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ এক নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছিল।

===সাহিত্যকৰ্ম===
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক আছিল। সাধাৰণ মানুহে যাতে সহজে বুজি পায়, তাৰ বাবে তেওঁ সংস্কৃত ভাষাৰ কেইবাখনো ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক গ্ৰন্থ অসমীয়ালৈ অনুবাদ অথবা ভাবানুবাদ কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ ভঁৰাল চহকী কৰিছিল।

তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সাহিত্যকৰ্মসমূহ হ'ল—

# '''ভক্তি ছন্দমালা:''' এইখন তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম ৰচনা। ইয়াত তেওঁ নিজৰ বংশ পৰিচয়ৰ বিষয়েও উল্লেখ কৰিছে।
# '''বৃন্দাবনচন্দ্ৰ:''' বৃন্দাবনৰ বৰ্ণনা সৰল ভাষাত দাঙি ধৰা এখন উল্লেখযোগ্য পুথি।
# '''ভক্তিবিবেক:''' ভট্টদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত সংস্কৃত ''ভক্তিবিবেক'' গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি তেওঁ এই পুথিখন ৰচনা কৰিছিল।
# '''নৱম স্কন্ধ ভাগৱত:''' সংস্কৃত ভাগৱতৰ নৱম স্কন্ধ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''শান্তিশতক:''' সংস্কৃত গ্ৰন্থখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''সাত্বত তন্ত্ৰ:''' এই গ্ৰন্থখনো তেওঁ সংস্কৃতৰ পৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
# '''অধ্যাত্ম ৰামায়ণ:''' অধ্যাত্ম ৰামায়ণৰ সাতোটা কাণ্ডই তেওঁ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমীয়া ৰামায়ণী সাহিত্যলৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ নাতি বিষ্ণুৰামদেৱ আৰু পূৰ্ণকামদেৱে ইয়াৰ সুন্দৰকাণ্ডৰ চিত্ৰৰূপ প্ৰস্তুত কৰি ''সচিত্ৰ সুন্দৰকাণ্ড ৰামায়ণ'' নামেৰে পুথি আকাৰে সংৰক্ষণ কৰিছিল। এই চিত্ৰসমূহ শিৱসাগৰ জিলাৰ নাজিৰাস্থিত শ্ৰীশ্ৰী চলিহা বাৰেঘৰ সত্ৰত সংৰক্ষিত হৈ আছে।
# '''সৰুঘোষা:''' তেওঁ ৰচনা কৰা বিভিন্ন ঘোষা একত্ৰিত কৰি এই পুথিখন প্ৰস্তুত কৰিছিল।

===গীত আৰু সংগীত===
শ্ৰীৰাম আতা এগৰাকী প্ৰতিভাশালী সংগীতজ্ঞ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ আৰু গায়ক আছিল। তেওঁ বহুতো ভক্তিমূলক গীত আৰু নাম-প্ৰসংগৰ উপযোগী গীত ৰচনা কৰিছিল। বৰ্তমানলৈকে তেওঁৰ ৰচিত ১৩৩টা গীতৰ সন্ধান পোৱা গৈছে। এই গীতসমূহে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সংগীতৰ পৰম্পৰাক সমৃদ্ধ কৰিছে।

===নাট্যকৰ্ম===
সাহিত্য আৰু সংগীতৰ লগতে নাট্যসৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰতো শ্ৰীৰাম আতাৰ বিশেষ অৱদান আছে। তেওঁ চাৰিখন নাট ৰচনা কৰিছিল। সেইকেইখন হ'ল—

# ''ভীষ্মমোক্ষণ''
# ''বলিছলন''
# ''পৰীক্ষিত মোক্ষণ''
# ''অজামিল উপাখ্যান''

এই নাটসমূহৰ বিষয়বস্তু মূলতঃ বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় আখ্যান আৰু পুৰাণৰ কাহিনীৰ আধাৰত ৰচিত।

==তথ্যসূত্ৰ==
# ''বসুদেৱ দ্বিজ কৃত শ্ৰীৰামদেৱ চৰিত, প্ৰকাশক: মিহিৰচন্দ্ৰ মহন্ত, ১৯৬৫ চন''
# [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.451495/page/n1/mode/2up, পৱিত্ৰ অসম, পৃষ্ঠা নং- ১০৬-১০৮,  সংকলন-সম্পাদনা: ড° মহেশ্বৰ নেওগ।]
# [https://tirap.nic.in/history অৰুণাচল প্ৰদেশৰ তিৰাপ জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট]

[[শ্ৰেণী:ৱিকি লাভ্‌ছ ডকুমেণ্টশ্যন - অসম অধ্যায়]]
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:মহাপুৰুষীয়া ধৰ্মৰ অনুগামী]]</text>
      <sha1>sx670w8m4t533uitip15nyac45dhsd2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আৰ. এছ. সুব্বালক্ষ্মী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112151</id>
    <redirect title="আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী" />
    <revision>
      <id>649566</id>
      <parentid>603189</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="tid7v1ubzh8dkbbia4e1i2awofxzwyl" xml:space="preserve">#REDIRECT [[আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী]]</text>
      <sha1>tid7v1ubzh8dkbbia4e1i2awofxzwyl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112177</id>
    <revision>
      <id>649567</id>
      <parentid>603188</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14329" sha1="9vb5k9i48qkeg62ma7k687e38dmon7l" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী
| image = Sister Subbalakshmi with some ladies of Madras.jpg
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1886|08|18}}
| birth_place = ঋষিয়ুৰ, [[থাঞ্জাভুৰ জিলা]], [[মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সি]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]
| death_date = {{Death date and age|1969|12|20|1886|08|18|df=y}}
| death_place = [[মাদ্ৰাজ]], [[ভাৰত]]
| occupation = [[সমাজ সংস্কাৰক]], [[শিক্ষাবিদ]]
| education = [[উদ্ভিদ বিজ্ঞান]]
| alma_mater = [[মাদ্ৰাজৰ প্ৰেচিডেন্সি কলেজ]]
| known_for = শিশু বিধৱাৰ শিক্ষা আৰু পুনৰ্বাসন, নাৰী শিক্ষা
| awards = [[কাইজাৰ-ই-হিন্দ বঁটা]], [[পদ্মশ্ৰী]]
| website = {{URL|https://sites.google.com/site/sisterrssubbalakshmi/}}
}}

'''আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী''' ({{lang-en|R. S. Subbalakshmi}}; ১৮ আগষ্ট ১৮৮৬ – ২০ ডিচেম্বৰ ১৯৬৯) এগৰাকী ভাৰতীয় সমাজ সংস্কাৰক আৰু শিক্ষাবিদ আছিল। তেওঁ বিশেষকৈ শিশু বিধৱাৰ শিক্ষা আৰু পুনৰ্বাসন তথা নাৰী শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে কাম কৰিছিল। তেওঁৰ নাম সুব্বলক্ষ্মী, সুব্বালক্ষ্মী বা শুভলক্ষ্মী বুলিও লিখা দেখা যায়।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
সুব্বলক্ষ্মীৰ জন্ম ১৮৮৬ চনৰ ১৮ আগষ্টত [[থাঞ্জাভুৰ জিলা]]ৰ ঋষিয়ুৰ নামৰ এখন গাঁৱত হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/our-founder/|title=About Us}}&lt;/ref&gt; তেওঁ বিশালক্ষ্মী আৰু আৰ. ভি. সুব্ৰমনিয়া আয়াৰৰ প্ৰথম কন্যা আছিল। তেওঁৰ পিতৃ এগৰাকী অসামৰিক অভিযন্তা আছিল আৰু মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগত কৰ্মৰত আছিল।&lt;ref name=&quot;Who's who&quot;&gt;{{cite book|title=The Who's who in Madras: A pictorial who's who of distinguished personages, princes, zemindars and noblemen in the Madras Presidency|year=1940|publisher=Pearl Press|pages=247}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=13–14}}&lt;/ref&gt;

তেওঁলোক থাঞ্জাভুৰ জিলাৰ এটা পৰম্পৰাগত তামিল ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালৰ আছিল। সুব্বলক্ষ্মীয়ে ন বছৰ বয়সতে মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ চিংগলপুট জিলাৰ চতুৰ্থ শ্ৰেণীৰ ৰাজহুৱা পৰীক্ষাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S. Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=11}}&lt;/ref&gt;

সেই সময়ৰ প্ৰথা অনুসৰি অতি কম বয়সতে তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল। কিন্তু বিবাহৰ কিছুদিন পিছতেই তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁ শিশু বিধৱা হৈ পৰে।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=36}}&lt;/ref&gt;

১৯১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ [[মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সি কলেজ]]ৰ পৰা প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মানসহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী হিন্দু মহিলা হিচাপে পৰিচিত হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://madrasmusings.com/Vol%2020%20No%2024/madras-first-hindu-woman-graduate.html|title=Madras Musings – Madras' First Hindu Woman Graduate}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p24&quot;&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S. Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=24–26}}&lt;/ref&gt;

== সমাজ সংস্কাৰ আৰু শিক্ষামূলক কাম ==
[[চিত্ৰ:R.S.Subbalakshmi_early_1900s.jpg|thumb|right|যুৱতী অৱস্থাত সুব্বলক্ষ্মী]]

১৯১২ চনত সুব্বলক্ষ্মীয়ে মহিলাসকলৰ মাজত সামাজিক সমস্যাৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি আৰু শিশু বিধৱাসকলৰ শিক্ষা তথা পুনৰ্বাসনৰ উদ্দেশ্যে সৰদা মহিলা সংঘ (Sarada Ladies Union) প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই সংঘৰ জৰিয়তে তেওঁ মাদ্ৰাজৰ শিশু বিধৱাসকলৰ বাবে শিক্ষা আৰু পুনৰ্বাসনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p24&quot; /&gt;

পিছলৈ ১৯২১ বা ১৯২৭ চনত সৰদা মহিলা সংঘৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ সৰদা বিদ্যালয় (Sarada Vidyalaya) স্থাপন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/presidents-welcome/|title=About Us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p24&quot; /&gt;

১৯২২ চনত তেওঁ লেডী উইলিংডন ট্ৰেইনিং কলেজ এণ্ড প্ৰেক্টিছ স্কুল (Lady Willingdon Training College and Practising School) আৰম্ভ কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰথম অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।&lt;ref name=&quot;Forbes&quot;&gt;{{cite book|last=Forbes|first=Geraldine|title=Women in Modern India|volume=4|year=2006|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-65377-0|pages=57–60|edition=Reprinted|url=https://books.google.com/books?id=hjilIrVt9hUC}}&lt;/ref&gt;

১৯৪২ চনত তেওঁ মাইলাপুৰত প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলাৰ বাবে শ্ৰীবিদ্যা কলানিলায়াম বিদ্যালয় স্থাপন কৰে। মাইলাপুৰৰ মহিলা ক্লাবৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকাৰ সময়ত ১৯৫৬ চনত তেওঁ মাইলাপুৰৰ মহিলা ক্লাব স্কুল ছ'চাইটি গঠনৰ সৈতেও জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S. Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=91–93, 101–105}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ উপৰি ১৯৫৪ চনত তাম্বৰামৰ ওচৰৰ মাদামবক্কম গাঁৱত মহিলা আৰু শিশুৰ বাবে এটা সমাজকল্যাণ কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ কামতো তেওঁ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S. Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|page=123}}&lt;/ref&gt;

== ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক জীৱন ==
লেডী উইলিংডন ট্ৰেইনিং কলেজৰ অধ্যক্ষ আৰু আইচ হাউচ হোষ্টেলৰ অধীক্ষক হিচাপে চৰকাৰী সেৱাত থকাৰ সময়ত সুব্বলক্ষ্মীক মহিলা ভাৰতীয় সন্থাত যোগদান কৰাত বাধা দিয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Forbes&quot; /&gt; চৰকাৰী চাকৰিৰ সীমাবদ্ধতাৰ মাজতো তেওঁ নাৰী শিক্ষা আৰু বাল্যবিবাহৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ প্ৰচেষ্টা অব্যাহত ৰাখিছিল।

তেওঁ তামিল ভাষাত নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰি বাল্যবিবাহৰ কুপ্ৰভাৱৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ছোৱালীৰ শিক্ষাক উৎসাহিত কৰিছিল।

১৯২৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত পুনাৰ ফাৰ্গুচন কলেজত সৰ্বভাৰতীয় মহিলা সন্মিলনৰ প্ৰথম অধিৱেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল। অধিৱেশনখনৰ বিষয় আছিল &quot;শৈক্ষিক সংস্কাৰৰ ওপৰত সৰ্বভাৰতীয় মহিলা সন্মিলন&quot;। এই সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা ৫৮ গৰাকী বিশিষ্ট প্ৰতিনিধিৰ ভিতৰত সুব্বলক্ষ্মীও এগৰাকী আছিল।&lt;ref name=&quot;Aparna Basu&quot;&gt;{{cite book|last=Ray|first=Aparna Basu, Bharati|title=Women's Struggle: A History of the All India Women's Conference, 1927–2002|year=2003|publisher=Manohar|location=New Delhi|isbn=978-81-7304-476-2|pages=23, 213|edition=2nd}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Theosophist&quot;&gt;{{cite book|last=Besant|first=Annie|title=Theosophist Magazine, January 1927 – March 1927|year=2003|publisher=Kessinger Publishing|pages=630–633}}&lt;/ref&gt;

১৯৩০ চনত গৃহীত শিশু বিবাহ সংযম আইন (Child Marriage Restraint Act) তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে সমৰ্থন কৰিছিল। এই আইন প্ৰণয়নৰ বাবে গঠিত যোশী সমিতিৰ আগতো তেওঁ সাক্ষ্য দিছিল।&lt;ref name=&quot;Forbes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rappaport&quot;&gt;{{cite book|last=Rappaport|first=Helen|title=Encyclopedia of Women Social Reformers|url=https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp|url-access=limited|year=2001|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, California|isbn=978-1-57607-101-4|pages=652}}&lt;/ref&gt; আইনখনে ছোৱালীৰ বিবাহৰ ন্যূনতম বয়স ১৪ বছৰ আৰু ল'ৰাৰ ১৮ বছৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।

চৰকাৰী চাকৰিৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তেওঁ মহিলা ভাৰতীয় সন্থাৰ কাম-কাজত অধিক সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হয়। এই সময়ছোৱাত তেওঁ [[এনি বেছাণ্ট]]ৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তুলিছিল।

১৯৫২ চনৰ পৰা ১৯৫৬ চনলৈ তেওঁ মাদ্ৰাজ বিধান পৰিষদৰ মনোনীত সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister Subbalakshmi Ammal Birth Centenary Souvenir|year=1986|publisher=Sarada Ladies Union|location=Madras}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু স্বীকৃতি ==
১৯২০ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে জনসেৱাৰ বাবে সুব্বলক্ষ্মীক কাইজাৰ-ই-হিন্দ স্বৰ্ণ পদকেৰে সন্মানিত কৰে।&lt;ref name=&quot;Padma Shri&quot;&gt;{{cite web|title=Padma Shri Awardees List|url=https://web.archive.org/web/20090131221505/http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|access-date=23 April 2012}}&lt;/ref&gt;

১৯৫৮ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক [[পদ্মশ্ৰী]] বঁটা প্ৰদান কৰে।&lt;ref name=&quot;Photo&quot;&gt;{{cite web|title=Padma Shri Award Photo|url=http://photodivision.gov.in/IntroPhotodetails.asp?thisPage=1007|publisher=Government of India|access-date=26 April 2012}}&lt;/ref&gt;

== মৃত্যু ==
১৯৬৯ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত একাদশী তিথিৰ দিনা সুব্বলক্ষ্মীৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;Rajaji&quot;&gt;{{cite journal|last=Rajagopalachari|first=C.|title=Sahodari Subbalakshmi Sevai: Rajaji's Garland of Praise|journal=Sister Subbalakshmi Ammal First Commemorative Souvenir|year=1970|publisher=Madras Sarada Ladies Union}}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:১৮৮৬ চনত জন্ম]]
[[শ্ৰেণী:১৯৬৯ চনত মৃত্যু]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজ সংস্কাৰক]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰা ব্যক্তি]]</text>
      <sha1>9vb5k9i48qkeg62ma7k687e38dmon7l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649569</id>
      <parentid>649567</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16842" sha1="ib2xohutuvc9igbgnt6rr5fsr93gp2t" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| office = [[মাদ্ৰাজ ৰাজ্যিক বিধান পৰিষদ]]ৰ সদস্য
| term_start = ১ মে' ১৯৫২
| term_end = ৩০ মাৰ্চ ১৯৫৭
| name = আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী
| image = Sister Subbalakshmi with some ladies of Madras.jpg
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1886|08|18}}
| birth_place = [[মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সি]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]
| death_date = {{Death date and age|1969|12|20|1886|08|18|df=y}}
| death_place = [[মাদ্ৰাজ]], [[তামিলনাডু]], ভাৰত
| education = [[উদ্ভিদ বিজ্ঞান]]
| occupation = [[সমাজ সংস্কাৰক]], [[শিক্ষাবিদ]]
| parents = বিশালাক্ষী (মাতৃ)&lt;br /&gt;আৰ. ভি. সুব্ৰমণিয়া আয়াৰ (পিতৃ)
| native_name = ஆர். எஸ். சுபலட்சுமி
| native_name_lang = ta
| alma_mater = [[মাদ্ৰাজৰ প্ৰেচিডেন্সি কলেজ]]
| awards = [[কাইজাৰ-ই-হিন্দ স্বৰ্ণ পদক]], [[পদ্মশ্ৰী]]
| website = {{URL|https://sites.google.com/site/sisterrssubbalakshmi/}}
}}

'''আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী''' ({{lang-en|R. S. Subbalakshmi}}; ১৮ আগষ্ট ১৮৮৬ – ২০ ডিচেম্বৰ ১৯৬৯) এগৰাকী ভাৰতীয় [[সমাজ সংস্কাৰক]] আৰু [[শিক্ষাবিদ]] আছিল। তেওঁ বিশেষকৈ শিশু বিধৱাৰ পুনৰ্বাসন আৰু শিক্ষা তথা নাৰী শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে কাম কৰিছিল। তেওঁৰ নাম সুব্বলক্ষ্মী, সুব্বুলক্ষ্মী বা শুভলক্ষ্মী বুলিও লিখা দেখা যায়।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
[[চিত্ৰ:R.S.Subbalakshmi early 1900s.jpg|thumb|left|১৯০০-ৰ দশকত সুব্বলক্ষ্মী]]

সুব্বলক্ষ্মীৰ জন্ম ১৮৮৬ চনৰ ১৮ আগষ্টত বৰ্তমানৰ [[তামিলনাডু]]ৰ [[তিৰুৱৰূৰ জিলা]]ৰ ঋষিয়ুৰ নামৰ এখন গাঁৱত হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/our-founder/|title=About Us}}&lt;/ref&gt; অৱশ্যে আন এটা সূত্ৰত তেওঁৰ জন্ম [[চেন্নাই]]ৰ [[মাইলাপুৰ]] অঞ্চলত হোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=13–14}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ বিশালাক্ষী আৰু আৰ. ভি. সুব্ৰমণিয়া আয়াৰৰ প্ৰথম কন্যা আছিল। তেওঁৰ পিতৃ এগৰাকী অসামৰিক অভিযন্তা আছিল আৰু [[মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সি]]ৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগত কৰ্মৰত আছিল।&lt;ref name=&quot;Who's who&quot;&gt;{{cite book|title=The Who's Who in Madras: A Pictorial Who's Who of Distinguished Personages, Princes, Zemindars and Noblemen in the Madras Presidency|year=1940|publisher=Pearl Press|pages=247}}&lt;/ref&gt; তেওঁলোক পুৰণি [[তাঞ্জোৰ জিলা]]ৰ এটা পৰম্পৰাগত তামিল [[ব্ৰাহ্মণ]] পৰিয়ালৰ আছিল।

ন বছৰ বয়সতে সুব্বলক্ষ্মীয়ে মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ চিংগলপুট জিলাৰ চতুৰ্থ শ্ৰেণীৰ ৰাজহুৱা পৰীক্ষাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S. Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=11}}&lt;/ref&gt; সেই সময়ৰ প্ৰথা অনুসৰি অতি কম বয়সতে তেওঁৰ বিবাহ হৈছিল। কিন্তু বিবাহৰ কিছুদিন পিছতেই তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=36}}&lt;/ref&gt;

১৯১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ [[মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সি]]ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী হিন্দু মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ [[মাদ্ৰাজৰ প্ৰেচিডেন্সি কলেজ]]ৰ পৰা প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মানসহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://madrasmusings.com/Vol%2020%20No%2024/madras-first-hindu-woman-graduate.html|title=Madras Musings – Madras' First Hindu Woman Graduate}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p24&quot;&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S. Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=24–26}}&lt;/ref&gt;

== সমাজসেৱা ==
১৯১২ চনত সুব্বলক্ষ্মীয়ে সৰদা মহিলা সংঘ (Sarada Ladies Union) প্ৰতিষ্ঠা কৰে। গৃহিণী আৰু অন্যান্য মহিলাসকলৰ বাবে এখন উমৈহতীয়া মঞ্চ গঢ়ি তোলা, তেওঁলোকৰ মাজত সামাজিক সমস্যাৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰা আৰু স্ব-শিক্ষাৰ প্ৰতি উৎসাহিত কৰাই আছিল ইয়াৰ উদ্দেশ্য। এই সংঘৰ সৈতে জড়িত সৰদা ইল্লম (Sarada Illam) বা বিধৱা গৃহৰ জৰিয়তে মাদ্ৰাজৰ শিশু বিধৱাসকলৰ শিক্ষা আৰু পুনৰ্বাসনৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p24&quot; /&gt;

১৯২১ বা ১৯২৭ চনত তেওঁ সৰদা মহিলা সংঘৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সৰদা বিদ্যালয় (Sarada Vidyalaya) স্থাপন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/presidents-welcome/|title=About Us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p24&quot; /&gt;

১৯২২ চনত তেওঁ লেডী উইলিংডন ট্ৰেইনিং কলেজ এণ্ড প্ৰেক্টিছ স্কুল (Lady Willingdon Training College and Practice School) উদ্বোধন কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰথম অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।&lt;ref name=&quot;Forbes&quot;&gt;{{cite book|last=Forbes|first=Geraldine|title=Women in Modern India|volume=4|orig-date=1996|year=2006|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-65377-0|pages=57–60|edition=Reprinted|url=https://books.google.com/books?id=hjilIrVt9hUC}}&lt;/ref&gt;

১৯৪২ চনত তেওঁ মাইলাপুৰত প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলাৰ বাবে শ্ৰীবিদ্যা কলানিলায়াম (Srividya Kalanilayam) নামৰ এখন বিদ্যালয় স্থাপন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S. Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=91–93}}&lt;/ref&gt; মাইলাপুৰৰ মহিলা ক্লাবৰ সভাপতি হৈ থকা অৱস্থাত ১৯৫৬ চনত তেওঁ মাইলাপুৰ লেডিজ ক্লাব স্কুল ছ'চাইটি গঠন কৰে। পিছলৈ এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ নাম সলনি কৰি [[বিদ্যা মন্দিৰ ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল]] ৰখা হয়।&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p24&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S. Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=101–105}}&lt;/ref&gt;

১৯৫৪ চনত [[তাম্বৰাম]]ৰ ওচৰৰ মাদামবক্কম গাঁৱত মহিলা আৰু শিশুৰ বাবে এটা সমাজকল্যাণ কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ কামতো তেওঁ জড়িত আছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S. Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|page=123}}&lt;/ref&gt;

== ৰাজনৈতিক জীৱন ==
লেডী উইলিংডন ট্ৰেইনিং কলেজৰ প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰী আৰু আইচ হাউছ হোষ্টেলৰ অধীক্ষক হিচাপে চৰকাৰী সেৱাত থকাৰ সময়ত সুব্বলক্ষ্মীক [[মহিলা ভাৰতীয় সন্থা]]ত যোগদান কৰাত বাধা দিয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Forbes&quot; /&gt; নিজৰ বিদ্যালয়খন চলাই ৰখাৰ স্বাৰ্থত তেওঁ বাল্যবিবাহৰ বিৰুদ্ধে থকা নিজৰ বিশ্বাস আৰু প্ৰচেষ্টাৰ ক্ষেত্ৰত আপোচ কৰিবলগীয়া হৈছিল। তথাপিও তেওঁ [[তামিল ভাষা]]ত থকা নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰি বাল্যবিবাহৰ বিলুপ্তি আৰু ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে কাম কৰিছিল।

১৯২৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[পুনা]]ৰ [[ফাৰ্গুচন কলেজ]]ত নৱগঠিত [[সৰ্বভাৰতীয় মহিলা সন্মিলন]]ৰ প্ৰথম অধিৱেশন অনুষ্ঠিত হয়। অধিৱেশনখনৰ নাম আছিল &quot;শৈক্ষিক সংস্কাৰৰ ওপৰত সৰ্বভাৰতীয় মহিলা সন্মিলন&quot;।&lt;ref name=&quot;Aparna Basu&quot;&gt;{{cite book|last=Ray|first=Aparna Basu, Bharati|title=Women's Struggle: A History of the All India Women's Conference, 1927–2002|year=2003|publisher=Manohar|location=New Delhi|isbn=978-81-7304-476-2|pages=23, 213|edition=2nd}}&lt;/ref&gt; এই অধিৱেশনত অংশগ্ৰহণ কৰা ৫৮ গৰাকী বিশিষ্ট প্ৰতিনিধিৰ ভিতৰত সুব্বলক্ষ্মীও এগৰাকী আছিল।&lt;ref name=&quot;Aparna Basu&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Theosophist&quot;&gt;{{cite book|last=Besant|first=Annie|title=Theosophist Magazine, January 1927 – March 1927|year=2003|publisher=Kessinger Publishing|pages=630–633}}&lt;/ref&gt;

১৯৩০ চনত গৃহীত [[শিশু বিবাহ সংযম আইন]] (Child Marriage Restraint Act) তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে সমৰ্থন কৰিছিল। এই আইন প্ৰণয়নৰ বাবে গঠিত যোশী সমিতিৰ আগতো তেওঁ সাক্ষ্য দিছিল।&lt;ref name=&quot;Forbes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rappaport&quot;&gt;{{cite book|last=Rappaport|first=Helen|title=Encyclopedia of Women Social Reformers|url=https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp|url-access=limited|year=2001|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, California|isbn=978-1-57607-101-4|pages=652}}&lt;/ref&gt; এই আইনৰ জৰিয়তে ছোৱালীৰ বিবাহৰ ন্যূনতম বয়স ১৪ বছৰ আৰু ল'ৰাৰ বিবাহৰ ন্যূনতম বয়স ১৬ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।

অৱসৰৰ পিছত তেওঁ মহিলা ভাৰতীয় সন্থাৰ কাম-কাজত জড়িত হৈ পৰে। এই সন্থাৰ জৰিয়তে তেওঁ [[এনি বেছাণ্ট]] আৰু আন আন ব্যক্তিৰ সৈতে বন্ধুত্ব গঢ়ি তুলিছিল।

১৯৫২ চনৰ পৰা ১৯৫৭ চনলৈ তেওঁ [[মাদ্ৰাজ বিধান পৰিষদ]]ৰ মনোনীত সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister Subbalakshmi Ammal Birth Centenary Souvenir|year=1986|publisher=Sarada Ladies Union|location=Madras}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Karpagavalli|first=P.|title=Women Leadership in Tamilnadu (AD 1917–AD 1975)|date=2022-10-20|publisher=Ashok Yakkaldevi|isbn=978-1-387-93007-4|page=182}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু স্বীকৃতি ==
১৯২০ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰত চৰকাৰে জনসেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে সুব্বলক্ষ্মীক [[কাইজাৰ-ই-হিন্দ পদক|কাইজাৰ-ই-হিন্দ স্বৰ্ণ পদক]] প্ৰদান কৰে।

১৯৫৮ চনত স্বাধীন [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে তেওঁক [[পদ্মশ্ৰী]] বঁটাৰে সন্মানিত কৰে।&lt;ref name=&quot;Padma Shri&quot;&gt;{{cite web|title=Padma Shri Awardees List|url=https://web.archive.org/web/20090131221505/http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|access-date=23 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Photo&quot;&gt;{{cite web|title=Padma Shri Award Photo|url=http://photodivision.gov.in/IntroPhotodetails.asp?thisPage=1007|access-date=26 April 2012|publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt;

== মৃত্যু ==
১৯৬৯ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত একাদশী তিথিৰ দিনা সুব্বলক্ষ্মীৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;Rajaji&quot;&gt;{{cite journal|last=Rajagopalachari|first=C.|title=Sahodari Subbalakshmi Sevai: Rajaji's Garland of Praise|journal=Sister Subbalakshmi Ammal First Commemorative Souvenir|year=1970|publisher=Madras Sarada Ladies Union}}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

== অতিৰিক্ত পঠন ==
* {{cite book|last=Narayanan|first=Vasudha|editor1-first=Arvind|editor1-last=Sharma|editor2-first=Katherine K.|editor2-last=Young|title=Feminism and World Religions|publisher=SUNY Press|year=1999|isbn=978-0-7914-4024-7|chapter=Brimming with Bhakti, Embodiments of Shakti: Devotees, Deities, Performers, Reformers, and Other Women of Power in the Hindu Tradition|url=https://books.google.com/books?id=Fkay_WoTdHcC}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* [https://sites.google.com/site/sisterrssubbalakshmi/ Sister R. S. Subbalakshmi]

[[শ্ৰেণী:১৮৮৬ চনত জন্ম]]
[[শ্ৰেণী:১৯৬৯ চনত মৃত্যু]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী কৰ্মী]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজ সংস্কাৰক]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ]]
[[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰা ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সি কলেজৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰী]]
[[শ্ৰেণী:তামিলনাডুৰ ৰাজনীতিৰ সৈতে জড়িত মহিলা]]
[[শ্ৰেণী:নাৰী শিক্ষা]]</text>
      <sha1>ib2xohutuvc9igbgnt6rr5fsr93gp2t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649573</id>
      <parentid>649569</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:37:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13297" sha1="24kuvqlthslmtw2eak2c1nun9q3cyy6" xml:space="preserve">{{Infobox person||name=আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী|image=Sister Subbalakshmi with some ladies of Madras.jpg|death_date={{Birth date|df=yes|1886|08|18}}|birth_date={{death date and age|1969|12|20|1886|08|18|df=y}}|awards=[[কাইজাৰ-ই-হিন্দ বঁটা]], [[পদ্মশ্ৰী]]
|URL={{URL|sites.google.com/site/sisterrssubbalakshmi/}}}}
'''আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী''' ({{lang-en|R. S. Subbalakshmi}}; ১৮ আগষ্ট ১৮৮৬ - ২০ ডিচেম্বৰ ১৯৬৯) (কেতিয়াবা সুব্বলক্ষ্মী বা শুভলক্ষ্মী বুলি লিখা হয়) আছিল ভাৰতৰ এগৰাকী সমাজ সংস্কাৰক আৰু শিক্ষাবিদ।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা ==
ৰিচিউৰৰ দূৰৱৰ্তী থাঞ্জাভুৰ গাঁৱত সুব্বলক্ষ্মীৰ জন্ম হৈছিল, মাদ্ৰাজ মাইলাপুৰ বিশালক্ষ্মী আৰু আৰ. ভি. সুব্ৰমনিয়া আয়াৰৰ (এজন অসামৰিক অভিযন্তা) প্ৰথম কন্যা হিচাপে তেওঁৰ জন্ম। তেওঁৰ পিতৃ আৰ. ভি. সুব্ৰৰমনিয়া আয়াৰ মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগত নিয়োজিত আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/our-founder/|title = About Us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=13, 14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Who's who&quot;&gt;{{cite book|title=The Who's who in Madras: ... A pictorial who's who of distinguished personages, princes, zemindars and noblemen in the Madras Presidency|year=1940|publisher=Pearl Press|pages=247}}&lt;/ref&gt;

তেওঁলোক থাঞ্জাভুৰ জিলাৰ এক গোঁড়া তামিল ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালৰ লোক আছিল। সুব্বলক্ষ্মীয়ে ৯ বছৰ বয়সত মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ চতুৰ্থ শ্ৰেণীৰ চিংলপুট জিলাত ৰাজহুৱা পৰীক্ষাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=11}}&lt;/ref&gt; প্ৰথা অনুসৰি তেওঁ অতি কম বয়সতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল, অৱশ্যে তাৰ কিছু দিনৰ পিছতেই তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=36}}&lt;/ref&gt; ১৯১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী হিন্দু মহিলা হয় আৰু মাদ্ৰাজ প্ৰেছিডেন্সি কলেজৰ পৰাই প্ৰথম শ্ৰেণীসহ সন্মান লাভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://madrasmusings.com/Vol%2020%20No%2024/madras-first-hindu-woman-graduate.html | title=Madras Musings - We care for Madras that is Chennai }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p 24&quot; /&gt;

== কাম ==
[[চিত্ৰ:R.S.Subbalakshmi_early_1900s.jpg|right|thumb|যুৱতী সুব্বলক্ষ্মী]]
গৃহিণী আৰু অন্যান্য মহিলাসকলৰ মাজত সামাজিক সমস্যাৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ নিজকে আৰু মাদ্ৰাজৰ শিশু বিধৱাসকলৰ পুনৰ্বাসন আৰু শিক্ষিত কৰা সৰদা ইল্লম বা বিধৱা গৃহিনীক শিক্ষিত কৰাৰ বাবে‍ ১৯১২ চনত তেওঁ সৰদা মহিলা সংঘ নামেৰে এক মঞ্চ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p 24&quot;&gt;{{Cite book|last=Ramanathan|first1=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|place=Bombay|pages=24–26}}&lt;/ref&gt; পিছলৈ ১৯২১ চনত বা ১৯২৭ চনত তেওঁ সৰদা মহিলা সংঘৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সৰদা বিদ্যালয় স্থাপন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/presidents-welcome/|title=About Us}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p 24&quot; /&gt; ১৯২২ চনত তেওঁ লেডী উইলিংডন ট্ৰেইনিং কলেজ এণ্ড প্ৰেক্টছ স্কুল আৰম্ভ কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰথম অধ্যক্ষ হয়।&lt;ref name=&quot;Forbes&quot;&gt;{{Cite book|last=Forbes|first1=Geraldine|title=Women in Modern India|volume=4|year=2006|publisher=Cambridge University Press|place=Cambridge|isbn=978-0-521-65377-0|pages=57–60|edition=Reprinted|url=https://books.google.com/books?id=hjilIrVt9hUC}}&lt;/ref&gt; ১৯৪২ চনত মাইলাপুৰত প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলাৰ বাবে শ্ৰীবিদ্যা কলানিলায়াম বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰে, আৰু মাইলাপুৰৰ মহিলা ক্লাৱৰ সভাপতি হৈ থকাৰ সময়ত ১৯৫৬ চনত মাইলাপুৰৰ মহিলা ক্লাৱ স্কুল ছ'চাইটি গঠন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ramanathan|first1=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|place=Bombay|pages=91–93}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Malathi Ramanathan p 24&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ramanathan|first1=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|place=Bombay|pages=101–105}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰিও, তাম্বৰামৰ ওচৰৰ মাদামবক্কম গাঁৱত ১৯৫৪ চনত তেওঁ মহিলা আৰু শিশুৰ বাবে এক সমাজকল্যাণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কাৰ্যৰ সৈ‍তেও জড়িত আছিল৷&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ramanathan|first1=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|place=Bombay|pages=123}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু স্বীকৃতি ==
১৯২০ চনত ব্ৰিটিছ ৰাজ চৰকাৰে তেওঁক জনসেৱাৰ বাবে কৈছাৰ-ই-হিন্দ স্বৰ্ণ পদকেৰে সম্বৰ্ধনা জনায় আৰু ১৯৫৮ চনত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মশ্ৰী সন্মান প্ৰদান কৰে।&lt;ref name=&quot;Padma Shri&quot;&gt;{{cite web|last=Search|first=Padma Shri Awardee|title=Padma Shri awardees list|url=http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|access-date=23 April 2012|archivedate=31 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090131221505/http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Photo&gt;{{cite web|last=Padma Shri Awardees|first=Photos of|title=Padma Shri Award photo|url=http://photodivision.gov.in/IntroPhotodetails.asp?thisPage=1007|publisher=Government of India|access-date=26 April 2012}}&lt;/ref&gt;

== ৰাজনৈতিক জীৱন ==
লেডী উইলিংডন ট্ৰেইনিং কলেজৰ প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰী আৰু আইচ হাউচ হোষ্টেলৰ অধীক্ষক হিচাপে চৰকাৰী সেৱাত থকাৰ সময়তে সুব্বলক্ষ্মীক মহিলা ভাৰতীয় সন্থাত যোগদান কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=Forbes /&gt; স্কুলখন চলাই ৰাখিবলৈ সুব্বলক্ষ্মীয়ে বাল্যবিবাহৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ বিশ্বাস আৰু প্ৰচেষ্টাৰ লগত আপোচ কৰিছিল। তথাপিও তামিল ভাষাত নিজৰ সাৱলীলতা ব্যৱহাৰ কৰি বাল্যবিবাহ বিলুপ্ত কৰাৰ লগতে ছোৱালীৰ শিক্ষাক উৎসাহিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল। তেতিয়াৰ নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা হোৱা সৰ্বভাৰতীয় মহিলা সন্মিলনৰ ঐতিহাসিক, প্ৰথমখন সন্মিলন, যাক &quot;শৈক্ষিক সংস্কাৰৰ ওপৰত সৰ্বভাৰতীয় মহিলা সন্মিলন&quot; বুলি কোৱা হয়, ১৯২৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত পুনাৰ ফাৰ্গুচন কলেজত অনুষ্ঠিত হয়।&lt;ref name=&quot;Aparna Basu&quot;&gt;{{cite book|last=Ray|first=Aparna Basu, Bharati|title=Women's struggle : a history of the All India Women's Conference, 1927–2002|year=2003|publisher=Manohar|location=New Delhi|isbn=978-81-7304-476-2|pages=23, 213|edition=2nd}}&lt;/ref&gt; এই সভাত অংশগ্ৰহণ কৰা আঠাৱনজন বিশিষ্ট প্ৰতিনিধিৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল সুব্বলক্ষ্মী।&lt;ref name=&quot;Aparna Basu&quot; /&gt;&lt;ref name=Theosophist&gt;{{cite book|last=Besant|first=Annie|title=Theosophist Magazine January 1927 – March 1927|year=2003|publisher=Kessinger Publishing|pages=630–633}}&lt;/ref&gt; ১৯৩০ চনত গৃহীত হোৱা শিশু বিবাহ সংযম আইনখনক তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে সমৰ্থন কৰিছিল আৰু যোশী সমিতিৰ আগত হাজিৰ হৈছিল&lt;ref name=Forbes /&gt;&lt;ref name=rappaport&gt;{{cite book|last=Rappaport|first=Helen|title=Encyclopedia of women social reformers|url=https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp|url-access=limited|year=2001|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, Calif. [u.a.]|isbn=978-1-57607-101-4|pages=[https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp/page/n698 652]}}&lt;/ref&gt; যিয়ে ছোৱালীৰ বিবাহযোগ্য বয়স চৈধ্য আৰু ল'ৰাৰ বিবাহযোগ্য বয়স ষোল্ল বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰাত সহায়ক হোৱাকৈ আইনখন প্ৰণয়ন কৰিছিল। অৱসৰৰ পিছত মহিলা ভাৰতীয় সন্থাৰ কাম-কাজত জড়িত হৈ পৰে, যাৰ জৰিয়তে তেওঁ এনি বেছাণ্ট আদিৰ লগত বন্ধুত্ব গঢ়ি তুলিছিল। ১৯৫২ চনৰ পৰা ১৯৫৬ চনলৈকে তেওঁ মাদ্ৰাজ বিধান পৰিষদৰ মনোনীত সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister Subbalakshmi Sister Subbalakshmi Ammal Birth Centenary Souvenir|year=1986|publisher=Sarada Ladies Union|location=Madras}}&lt;/ref&gt;

== মৃত্যু ==
১৯৬৯ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত [[একাদশী তিথি|একাদশী]] দিনা সুব্বলক্ষ্মীৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=Rajaji&gt;{{cite journal|last=Rajagopalachari|first=C|title=Sahodari Subbalakshmi Sevai: Rajaji's Garland of Praise|journal=Sister Subbalakshmi Ammal First Commemorative Souvenir|year=1970|issue=Madras Sarada Ladies Union}}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]]
[[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>24kuvqlthslmtw2eak2c1nun9q3cyy6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ মহিলা মহাবিদ্যালয়</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112394</id>
    <revision>
      <id>649690</id>
      <parentid>576888</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:49:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19565" sha1="4zjjsb2kvpbo79s1uga905j7kvd6q5a" xml:space="preserve">{{Short description|Constituent college of University of Delhi}}
{{Use dmy dates|date=December 2018}}
{{Use Indian English|date=February 2016}}
{{Infobox university
| name              = ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ মহিলা মহাবিদ্যালয়
| native_name       = 
| native_name_lang  = 
| image_upright     = 
| image_alt         = 
| caption           =
| latin_name        = 
| other_name        = &lt;!--or, other_names--&gt;
| former_name       = &lt;!--or, former_names--&gt;
| motto             = &quot;সত্য প্ৰেম জ্ঞান কৰ্তব্য&quot;
| motto_lang        = 
| mottoeng          = 
| top_free_label    = 
| top_free          = 
| type              = 
| established       = {{start date and age|1924}}
| closed            = &lt;!-- {{end date|YYYY}} --&gt;
| founder           = 
| parent            = 
| affiliation       = 
| religious_affiliation = 
| academic_affiliation  = [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]
| endowment         = 
| budget            = 
| officer_in_charge = 
| chairman          = 
| chairperson       = 
| chancellor        = 
| president         = 
| vice-president    = 
| superintendent    = 
| vice_chancellor   = 
| provost           = 
| rector            = 
| principal         = পুনম কুমৰীয়া 
| dean              = 
| director          = 
| head_label        = 
| head              = 
| academic_staff    = 
| administrative_staff = 
| students          = 
| undergrad         = 
| postgrad          = 
| doctoral          = 
| other             = 
| address           = 31, Sham Nath Marg, Civil Lines (near Civil Lines Metro Station)
| city              = নতুন দিল্লী
| state             = দিল্লী  
| province          = 
| country           = [[India]]
| postcode          = 110054
| coordinates       = {{coord|28.6805534|N|77.2240047|E|region:LK_type:edu|display=inline}}
| pushpin_map       = India Delhi#India
| campus            = নগৰ, {{convert|21|acre|m2}}
| language          = 
| free_label        = 
| free              = 
| free_label2       = 
| free2             = 
| colors            = &lt;!--or, colours= --&gt;
| athletics         = 
| sports            = 
| athletics_nickname = &lt;!--or,  sports_nickname= --&gt;
| sporting_affiliations = 
| mascot            = &lt;!--or, mascots= --&gt;
| sports_free_label = 
| sports_free       = 
| sports_free_label2 = 
| sports_free2      = 
| website           = [http://ipcollege.du.ac.in/ ipcollege.du.ac.in]&lt;br /&gt; [http://ipcollege.ac.in/ ipcollege.ac.in]
| logo              = 
| logo_size         = 
| logo_alt          = 
| footnotes         = 
}}

'''ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ মহিলা মহাবিদ্যালয়''', যাক '''ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ মহাবিদ্যালয়''' বা '''আই পি মহাবিদ্যালয়''' বুলিও জনা যায়,&lt;ref&gt;{{ cite news|title=10 College Societies that will convince you to join DU today|url=https://www.jagranjosh.com/articles/10-cultural-societies-that-make-delhi-university-a-vibrant-campus-1492112612-1|newspaper=[[Dainik Jagran]] }}&lt;/ref&gt; হৈছে ভাৰতৰ দিল্লীৰ আটাইতকৈ পুৰণি মহিলা মহাবিদ্যালয়। ১৯২৪ চনত স্থাপিত, এই দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ এখন মহিলা মহাবিদ্যালয়।&lt;ref&gt;{{ cite news|title=Top Delhi University Women Colleges, Know Course-Wise Cut Off|url=https://www.ndtv.com/education/top-delhi-university-women-colleges-know-course-wise-cut-off|newspaper= [[NDTV]] }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Women, education and politics: the women's movement and Delhi's Indraprastha College'', by Meena Bhargava, Kalyani Dutta. Oxford University Press, 2005. {{ISBN|0-19-566911-8}}. ''Page 9''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.india9.com/i9show/Indraprastha-College-for-Women-16944.htm |title=Indraprastha College for Women |publisher=India9.com |date=14 October 2005 |access-date=20 February 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161110112408/http://www.india9.com/i9show/Indraprastha-College-for-Women-16944.htm |archivedate=10 November 2016 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
 

প্ৰতিষ্ঠানখনে অৰ্থনীতি, লিবাৰেল আৰ্ট, বাণিজ্য, সাহিত্য, কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান, গণ মাধ্যম আৰু গণ সংযোগত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Top colleges in India: Details, seats and cut-off percentages|url=https://in.finance.yahoo.com/news/top-colleges-in-india--details--seats-and-cut-off-percentages.html?page=all|newspaper=[[India Today]]|location=[[Yahoo!]]|date=13 June 2012|access-date=6 February 2025|archivedate=12 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612141914/https://in.finance.yahoo.com/news/top-colleges-in-india--details--seats-and-cut-off-percentages.html?page=all|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite news|title=DIRECTORY OF BEST COLLEGES 2015: ARTS|url= http://indiatoday.intoday.in/bestcolleges/2015/readyrecnor_directory_list.jsp?Y=2015&amp;ST=Arts|newspaper=[[India Today]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite news|title=DIRECTORY OF BEST COLLEGES 2015: COMMERCE|url=http://indiatoday.intoday.in/bestcolleges/2015/readyrecnor_directory_list.jsp?Y=2015&amp;ST=Commerce|newspaper=[[India Today]] }}&lt;/ref&gt; ২০২০ চনত, ''ইণ্ডিয়া টুডে''ৰ দ্বাৰা এই মহাবিদ্যালয় খনে ভাৰতৰ কলা মহাবিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ১১ তম স্থান লাভ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{ cite news|title=INDIA'S BEST ARTS COLLEGES 2020|url=https://www.indiatoday.in/bestcolleges/2020/ranks/1824920?page=10|newspaper=[[India Today]] }}&lt;/ref&gt; 

==ইতিহাস==
আই পি মহাবিদ্যালয়ৰ উৎপত্তিস্থল পূৰ্বে ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ ছোৱালী বিদ্যালয় আছিল। মহাবিদ্যালয় খনক ১৯০৪ চনত পুৰণি দিল্লীৰ ছিপীৱাৰাত লালা যুগল কিশোৰৰ নেতৃত্বত দিল্লীৰ থিওচ'ফিষ্টৰ এটা গোটে প্ৰসিদ্ধ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী, শিক্ষাবিদ আৰু থিওচোফিষ্ট এনি বেচেণ্টৰ আহ্বানত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ১৯২৪ চনত ইণ্টাৰমিডিয়েত বিদ্যালয় যোগ দিয়া হৈছিল আৰু ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ মহিলা মহাবিদ্যালয়ৰ, অস্তিত্ব লাভ কৰিছিল, লিওনোৰা গ্মেইনাৰ (দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ কাপুণ্ডাৰ পৰা) মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰথম অধ্যক্ষ হিচাপে যোগদান কৰিছিল।&lt;ref&gt;''Delhi, the emperor's city: rediscovering Chandni Chowk and its environs'', by Vijay Goel. Published by Lustre Press, 2003. {{ISBN|81-7436-240-1}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.dawn.com/weekly/books/archive/061126/books8.htm REVIEWS: Cognisant Indian women] [[Dawn (newspaper)|Dawn]], 26 November 2006.&lt;/ref&gt; 

১৯২২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ে‌‍, শীঘ্ৰেই এই মহাবিদ্যালয়ক উপমহাবিদ্যালয় হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছিল। মহাবিদ্যালয়খন স্নাতক ডিগ্ৰীৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৩০ ৰ দশকত আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু ১৯৩৪ চনত, বিশ্ববিদ্যালয়খনে আই.পি. মহাবিদ্যালয়ক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মহাবিদ্যালয় হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছিল। পূৰ্বতে ছিপিৱাৰাত অৱস্থিত মহাবিদ্যালয়খন পৰৱৰ্ত্তী সময়ত চন্দ্ৰৱালী ভৱনৰ চিভিল লাইনলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। আকৌ পুনৰ আলিপুৰ ৰোডৰ পৰা আলিপুৰ হাউচলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয় (বৰ্তমানৰ শ্বাম নাথ ৰোড), যি হৈছে বৰ্তমানৰ ১৯৩৮ চনত কাশ্মীৰী গেটৰ ওচৰত সেনাধ্যক্ষৰ প্ৰাক্তন কাৰ্যালয়। ভৱনটো এটা ঐতিহ্যমণ্ডিত সম্পত্তিত পৰিণত হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.delhilive.com/indraprastha-college-for-women |title=Indraprastha College for Women |access-date=7 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610161313/http://www.delhilive.com/indraprastha-college-for-women |archive-date=10 June 2008 |url-status=dead  }}&lt;/ref&gt;
 
১৯৫২ চনত, মহাবিদ্যালয়খনৰ দ্বিতীয় অধ্যক্ষৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা কালাৱতী গুপ্তা হোষ্টেল উদ্বোধন কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{ cite news|title=College archive to share tales of women's movement|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/College-archive-to-share-tales-of-womens-movement/articleshow/48659947.cms|newspaper= [[Times of India]] | date= August 25, 2015}}&lt;/ref&gt;

১৯৮৪ চনৰ ৩ জুলাইত মহাবিদ্যালয়খনৰ হীৰক জয়ন্তী উদযাপন অনুষ্ঠিত হয়।&lt;ref&gt;''Women in India &amp; Japan: A Comparison'', by Ramesh Madan. Published by Manak Publications, 2004. {{ISBN|81-7827-099-4}}. ''Page 123''.&lt;/ref&gt;

২০০৯ চনত, ১.৫৩ একৰ (৬,২০০ মি২) মহাবিদ্যালয় চৌহদত ২০০জন শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে এটা হোষ্টেল নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090610030831/http://www.hindu.com/2009/06/03/stories/2009060360870300.htm I P College gets a second hostel], ''[[The Hindu]]'', 3 June 2009.&lt;/ref&gt;

==চৌহদ==
===সুবিধাসমূহ===
*পুথিভঁৰাল
*অডিটৰিয়াম
*দুটা কম্পিউটাৰ কক্ষ
*অডিঅ’ভিজুৱেল প্ৰডাকচন কেন্দ্ৰ
*চিকিৎসালয় কক্ষ
*কেফেতেৰীয়া
*দুটা আৱাস

==খেলৰ সুবিধা সমূহ==
*জিমনাজীয়াম
*বাস্কেটবল কৰ্ট
*টেনিছ কৰ্ট
*বেডমিণ্টন কৰ্ট
*স্কোৱাছ কৰ্ট
*শ্বুটিং ৰেঞ্জ
*টেবল টেনিছ
*জুদ' ফ্লৰ
*চুইমিং পুল

==প্ৰতিস্থান আৰু প্ৰশাসন==
===কেন্দ্ৰসমূহ===
*পৃথিৱী অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/delhi-newspaper/ip-college-inaugurates-centre-for-earth-studies/story-013KdgBoccysfAEpEaOkCM.html|title=IP College inaugurates Centre for Earth Studies|date=1 September 2016|access-date=17 September 2016}}&lt;/ref&gt;
*সংগ্ৰহালয় আৰু আৰ্কাইভ শিক্ষণ সম্পদ কেন্দ্ৰ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/locality/te/chandni-chowk/first-its-kind-museum-and-archives-learning-resource-centre-inaugurated-delhi-universitys-ip-college-68098|title=First-of-its-kind Museum and Archives Learning Resource centre inaugurated in Delhi University's IP College {{!}} DNA|website=dna|language=en-US|access-date=17 September 2016}}&lt;/ref&gt;
*অনুবাদ আৰু অনুবাদ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/Retell-the-past/articleshow/46016364.cms|title=Retell the past |work=Times of India|access-date=17 September 2016|author=Zia, Sarah |date=26 January 2015}}&lt;/ref&gt;
*আন্তঃশাখা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ

===বিত্তীয় সহায়===
অৰ্থনৈতিকভাৱে দুৰ্বল শ্ৰেণীৰ শিক্ষাৰ্থীসকল মাচুল ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা প্ৰদান কৰা হয়। যোগ্যতা আৰু মেধাৰ ভিত্তিত নিৰ্বাচিত শিক্ষাৰ্থীসকলক মহাবিদ্যালয়ৰ তৰফৰ পৰা বৃত্তিও প্ৰদান কৰা হয়।মহাবিদ্যালয়ৰ পুথিভঁৰালত এটা গ্ৰন্থৰ বেংকৰ সুবিধা আছে য'ৰ পৰা প্ৰয়োজনীয় অনুভৱ কৰা শিক্ষাৰ্থীসকলে গোটেই শিক্ষাবৰ্ষৰ বাবে পাঠ্যপুথি ধাৰলৈ ল'ব পাৰে।দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দ্বাৰা অনুসূচীত জাতি/অনুসূচীত জনজাতি/বিপিএল/পিডব্লিউডি শ্ৰেণীৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে কিছুমান বিশেষ বৃত্তিও প্ৰদান কৰা হয়।

===শিক্ষাৰ্থীৰ জীৱন===
ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ মহাবিদ্যালয় হৈছে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ একমাত্ৰ মহাবিদ্যালয় যিয়ে গণ মাধ্যম আৰু গণ সংযোগ (বিএমএমএমচি)ৰ স্নাতক ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে।&lt;ref name=HT&gt;{{cite news|title= It's girl power all over!|url= http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/it-s-girl-power-all-over/article1-915118.aspx|newspaper= [[Hindustan Times]]|date= 17 August 2012|url-status= dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20140517130742/http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/it-s-girl-power-all-over/article1-915118.aspx|archive-date= 17 May 2014|access-date= 6 February 2025|archivedate= 17 May 2014|archiveurl= https://web.archive.org/web/20140517130742/http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/it-s-girl-power-all-over/article1-915118.aspx|deadurl= yes}}&lt;/ref&gt;
 
২০০৫ চনত, মহাবিদ্যালয়খনে ৰাষ্ট্ৰীয় সেৱা আঁচনি (এনএছএছ) আৰু নেচনেল কেডেট কৰ্পছ (এনচিচি)ৰ কাৰ্যালয়ৰ সৈতে চাইবাৰ কেফে শাখাৰ সৈতে সংযোজিত হৈছে।&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20121023195422/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-06-15/delhi/27836241_1_cyber-cafe-new-courses-hostel IP College set for hi-tech makeovers] [[The Times of India]], 15 June 2005.&lt;/ref&gt; 

২০১৪ চনত, আই পি কলেজ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথমখন মহাবিদ্যালয়ৰ ভিতৰত এখন যিয়ে পৰিৱেশ অধ্যয়নৰ আনুষ্ঠানিক বিভাগ স্থাপন কৰে, যি হৈছে ইয়াৰ কনিষ্ঠতম বিভাগ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sites.google.com/a/ip.du.ac.in/environmental-studies/home|title=Environmental Studies|website=sites.google.com|access-date=17 September 2016|archive-date=1 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161001222351/https://sites.google.com/a/ip.du.ac.in/environmental-studies/home|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

প্ৰতিটো বসন্তত, মহাবিদ্যালয়খনে ইয়াৰ বাৰ্ষিক উৎসৱ শ্ৰুতি উদযাপন কৰে।&lt;ref&gt;{{ cite news|title=A musical combo at Indraprastha College for Women's annual fest|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/delhi/a-musical-combo-at-indraprastha-college-for-womens-annual-fest/articleshow/63453180.cms|newspaper=[[Times of India]] }}&lt;/ref&gt; অন্যান্য জনপ্ৰিয় অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত আছে ইংৰাজী তৰ্ক সমাজৰ দ্বাৰা আয়োজিত বাৰ্ষিক তৰ্ক প্ৰতিযোগিতা ভিভাদ&lt;ref&gt;{{cite news|title= Indraprastha College for Women announces Vivaad'13|url= http://www.coolage.in/2012/12/14/indraprastha-college-for-women-announces-vivaad13/|newspaper= www.coolage.in|date= 14 December 2012|access-date= 16 May 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140517152340/http://www.coolage.in/2012/12/14/indraprastha-college-for-women-announces-vivaad13/|archive-date= 17 May 2014|url-status= dead|df= dmy-all|archivedate= 17 May 2014|archiveurl= https://web.archive.org/web/20140517152340/http://www.coolage.in/2012/12/14/indraprastha-college-for-women-announces-vivaad13/|deadurl= yes}}&lt;/ref&gt;আৰু নাট সমাজৰ দ্বাৰা আয়োজিত বাৰ্ষিক থিয়েটাৰ ফেষ্ট কিৰদাৰ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=IPCW Celebrates Kirdaar'14, Annual Theatre Festival|url=http://www.universityexpress.co.in/delhiuniversity/2014/03/ipcw-celebrates-kirdaar14-annual-theatre-festival/|newspaper=www.universityexpress.co.in|date=2 March 2014|access-date=16 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122224/http://www.universityexpress.co.in/delhiuniversity/2014/03/ipcw-celebrates-kirdaar14-annual-theatre-festival/|archive-date=17 May 2014|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=17 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140517122224/http://www.universityexpress.co.in/delhiuniversity/2014/03/ipcw-celebrates-kirdaar14-annual-theatre-festival/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

==পূৰ্বৰ অধ্যক্ষসকল==
*লিওনাৰা জি মাইনাৰ, প্ৰথম অধ্যক্ষ, ১৯২৪
*অৰুণা চিতেশ (১৯৯৭-২০০৭)

==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:দিল্লীৰ মহিলা বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়সমূহ]]
[[শ্ৰেণী:নাৰী শিক্ষা]]</text>
      <sha1>4zjjsb2kvpbo79s1uga905j7kvd6q5a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>জন হেনৰী (লোকগাথা)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112473</id>
    <redirect title="জন হেনৰী (লোককথা)" />
    <revision>
      <id>649658</id>
      <parentid>631210</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:02:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[জন হেনৰি]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="ic0rvj2lsmckx5jsz2o871wptz5os2l" xml:space="preserve">#REDIRECT [[জন হেনৰি]]</text>
      <sha1>ic0rvj2lsmckx5jsz2o871wptz5os2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649670</id>
      <parentid>649658</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:10:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[জন হেনৰী (লোককথা)]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="grwzdpibec8ba1kd2xke6wb6kb821vi" xml:space="preserve">#REDIRECT [[জন হেনৰী (লোককথা)]]</text>
      <sha1>grwzdpibec8ba1kd2xke6wb6kb821vi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>টি এন শৰ্মা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114627</id>
    <redirect title="টি এন সীমা" />
    <revision>
      <id>649591</id>
      <parentid>502203</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[টি এন সীমা]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="kzpqfzyncbs37sirn19f933cewnt6q0" xml:space="preserve">#REDIRECT [[টি এন সীমা]]</text>
      <sha1>kzpqfzyncbs37sirn19f933cewnt6q0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আফ্ৰিকাৰ নাৰী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>116481</id>
    <revision>
      <id>649603</id>
      <parentid>529628</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:10:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19731" sha1="ht7q7wlkn252ij07p22ntkra7powbxe" xml:space="preserve">আফ্ৰিকান দেশসমূহত মহিলাৰ ইতিহাস সম্পৰ্কে অসংখ্য সংক্ষিপ্ত গৱেষণা পৰিচালিত হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Hunt|first=Nancy Rose|date=October 1989|title=Placing African women's history and locating gender|pages=359–379|doi=10.1080/03071028908567748}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Hetherington|first=Penelope|date=1993|title=Women in South Africa: The Historiography in English|pages=241–269|doi=10.2307/219546|jstor=219546}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Hay|first=Margaret Jean|date=10 March 2014|title=Queens, Prostitutes and Peasants: Historical Perspectives on African Women, 1971–1986|pages=431–447|doi=10.1080/00083968.1988.10804220}}&lt;/ref&gt; বহু গৱেষণাই নাৰীৰ ঐতিহাসিক ভূমিকা আৰু অৱস্থানৰ ওপৰত নিৰ্দিষ্ট দেশ আৰু অঞ্চলত আলোকপাত কৰে। যেনে ইজিপ্ত, ইথিওপিয়া, মৰক্কো, নাইজেৰিয়া, লেচোথো,&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Eldredge|first=Elizabeth A.|date=1991|title=Women in Production: The Economic Role of Women in Nineteenth-Century Lesotho|pages=707–731|doi=10.1086/494700|jstor=3174570}}&lt;/ref&gt; আৰু উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকাত। শেহতীয়াকৈ পণ্ডিতসকলে আফ্ৰিকাৰ ইতিহাসৰ সমগ্ৰ সময়ছোৱাত নাৰীৰ মৰ্যাদাৰ বিৱৰ্তনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। ইয়াৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে খুব সাধাৰণ বিষয়বস্তু। যেনে মালাউইৰ গীত, ছ’ক’ট’ বোৱা কৌশল, আৰু ঐতিহাসিক ভাষাবিজ্ঞান।&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Encyclopedia of Historians and Historical Writing, vol 2|last=Sheldon|first=Kathleen|year=1999|publisher=Taylor &amp; Francis|pages=1308–11|chapter=Women's History: Africa|isbn=9781884964336}}&lt;/ref&gt;

'''আফ্ৰিকাত মহিলাসকলৰ''' পৰিস্থিতি জাতি-জনগোষ্ঠী আৰু অঞ্চলভেদে বেলেগ বেলেগ। উদাহৰণস্বৰূপে, ৰুৱাণ্ডা বিশ্বৰ একমাত্ৰ দেশ য’ত সংসদৰ আধাতকৈ অধিক আসন মহিলাৰ হাতত আছে - ২০১৯ চনৰ জুলাই মাহলৈকে ৫১.৯% আসন।&lt;ref name=&quot;Empowering African Women: An Agenda for Action&quot;&gt;{{Cite book|url=https://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Publications/African_Gender_Equality_Index_2015-EN.pdf|title=Empowering African Women: An Agenda for Action|last=Mizrahi|first=Simon|date=May 2015|publisher=African Development Bank|access-date=23 October 2019}}&lt;/ref&gt; কিন্তু [[মৰক্কো|মৰক্কোৰ]] মন্ত্ৰীসভাত এগৰাকী মহিলা মন্ত্ৰীহে আছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আফ্ৰিকান চনদ সৃষ্টিৰ জৰিয়তে লিংগ সমতাৰ দিশত উল্লেখযোগ্য প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে, যিয়ে সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহক মহিলাৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য আৰু হিংসাৰ অন্ত পেলাবলৈ উৎসাহিত কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kimani|first=Mary|year=2007|title=Taking on violence against women in Africa|pages=4–7|doi=10.18356/3a3ce9eb-en}}&lt;/ref&gt; মৰক্কো আৰু [[বুৰুণ্ডী|বুৰুণ্ডিৰ]] বাহিৰে আফ্ৰিকাৰ সকলো ৰাষ্ট্ৰই এই চনদখন অনুমোদন কৰিছে।&lt;ref&gt;{{Cite web|publisher=African Commission on Human and Peoples' Rights|title=African Charter on Human and Peoples' Rights|url=https://www.achpr.org/legalinstruments/detail?id=49|work=African Commission on Human and People's Rights}}&lt;/ref&gt; কিন্তু সমতাৰ দিশত এই অগ্ৰগতিৰ পিছতো মহিলাসকলে এতিয়াও লিংগ বৈষম্যৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন সমস্যাৰ সন্মুখীন হয়, যেনে দৰিদ্ৰতা আৰু শিক্ষাৰ অসমতাপূৰ্ণ মাত্ৰা, দুৰ্বল স্বাস্থ্য আৰু পুষ্টি, [[ৰাজনীতিত মহিলা|ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ]] অভাৱ, সীমিত কৰ্মশক্তিৰ অংশগ্ৰহণ, লিংগভিত্তিক হিংসা, [[মহিলাৰ যৌনাংগ বিকৃতকৰণ]], আৰু [[বাল্য বিবাহ|বাল্যবিবাহ]]।&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Breathing Life into the African Union Protocol on Women's Rights in Africa|last=Solidarity for African Women's Rights|date=2006|publisher=Solidarity for African Women's Rights}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Mlambo-Ngcuka|first=Phumzile|date=29 January 2017|publisher=UN Women|title=Speech: &quot;We have opportunities as much as we have challenges&quot;|url=https://africa.unwomen.org/en/news-and-events/stories/2017/01/we-have-opportunities-as-much-as-we-have-challenges|accessdate=23 October 2019|work=UN Women: Africa}}&lt;/ref&gt;

== সংস্কৃতি ==
=== গৃহজীৱনত ===
১৯৪০ চনৰ পৰা ফ্ৰান্সৰ অধীনত থকা অৱস্থাত ১৯৫৬ চনত মৰক্কোৰ স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ আগলৈকে, মৰক্কোৰ মহিলাসকলে &quot;বন্দ গৃহ&quot; বা হাৰেম হিচাপে পৰিচিত পৰিয়ালিক গোটত বাস কৰিছিল। ১৯৫৬ চনত ফ্ৰান্সৰ পৰা স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত এই হাৰেম জীৱনশৈলীৰ পৰম্পৰা ক্ৰমে অন্ত পৰিল।&lt;ref name=&quot;WIM&quot;&gt;{{cite web|url=http://thirdeyemom.com/2011/04/25/1084/|title=Women in Morocco|publisher=THIRDEYEMOM|access-date=9 November 2013|date=26 April 2011}}&lt;/ref&gt;

১৯৪০ আৰু ১৯৫০ চনৰ আৰম্ভণিত দক্ষিণ ৰোডেছিয়াৰ মহিলাসকলে পশ্চিমী গৃহস্থালী জীৱনশৈলীত শিক্ষিত নাছিল। মহিলাসকলৰ মাজত গৃহজীৱন আৰু স্বাস্থ্যবিধি সম্পৰ্কে শিক্ষাৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ মহিলা ক্লাবৰ সৃষ্টি হ'ল। হেলেন মাংৱেন্দে এই আন্দোলনৰ নেতৃত্ব লৈ FAWC (Federation of African Women Clubs) প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ১৯৫০ চনত এই সংগঠনৰ সদস্যসংখ্যা ৭০০তকৈ অধিক আছিল। 

ছেনেগালৰ পৰম্পৰাগত কৰ্মবিভাজনত চেনেগালী মহিলাসকলে ৰন্ধা-ধোৱা, পৰিচ্ছন্নতা আৰু শিশুৰ যত্ন লোৱাৰ দায়িত্ব লইছিল। সেয়া উপৰিও, কৃষিকাজত — বিশেষকৈ ধানৰ দৰে সাধাৰণ ফচলত — নাৱনি আৰু শস্য আহৰণতো মহিলাসকলে উল্লেখযোগ্য ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। বিগত কিছু দশকৰ অৰ্থনৈতিক পৰিৱৰ্তন আৰু নগৰায়নৰ ফলস্বৰূপ বহু যুৱকে ডাকাৰ আদিৰ দৰে চহৰলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছে। ফলস্বৰূপে গাঁওঘৰৰ মহিলাসকলে বনসম্পদ ব্যৱস্থাপনা, আৰু পিষা মিল চলাবলৈ অধিক সক্ৰিয় হৈ পৰিছে। 

=== সমাজত ===
ঔপনিবেশিক যুগত লিঙ্গ বৈষম্য আফ্ৰিকাত গঢ় লৈ উঠিছিল। ঔপনিবেশিক যুগৰ আগতে মহিলাসকলে ৰাণী-মাক হিচাপে ৰাজত্ব কৰিছিল, আৰু কিছুমান জাতিত ৰাজপাটৰ অধিকাৰ মাত্ৰ মাতৃৰ বংশৰ জৰিয়তে পুৰুষ সন্তানলৈ হস্তান্তৰ হোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল (যেনে আছান্তে সাম্ৰাজ্য, বালোবেদু, ইজাওলেণ্ড, ৱলোফ ৰাজ্য আদিত)। ঔপনিবেশিক শক্তিৰ আগমনে এইসকল পৰম্পৰা আৰু চিফৰূপত মহিলাৰ ক্ষমতা খণ্ডিত কৰিলে আৰু লিঙ্গভিত্তিক পুৰুষতান্ত্ৰিকতা অধিক বলীয়ান হ’ল। এই অবক্ষয়ৰ বিপৰীতে নাইজেৰিয়াৰ আবেওকুটা মহিলাৰ বিদ্ৰোহ আদি বহু প্ৰতিবাদ সংঘটিত হৈছিল। স্বাধীনতা লাভৰ পাছতো, নতুন ৰাষ্ট্ৰসমূহে ঔপনিবেশিক শাসন ব্যৱস্থাৰ পৰা লোৱা লৈঙ্গিক ধাৰণাবোৰ বজাই ৰাখিলে, আৰু প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ চৰকাৰসমূহে মহিলাৰ ঐতিহ্যগত ক্ষমতা পুনঃস্থাপন কৰিবলৈ ব্যৰ্থ হ'ল। ইয়াৰ বিপৰীতে অধিক প্ৰতিবাদ আৰু সচেতনতা বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলস্বৰূপ বিগত কিছু দশকত মহিলাৰ অৱস্থাত উল্লেখযোগ্য উন্নতি দেখা গৈছে। 

ইতিহাসত খ্যাতিপ্ৰাপ্ত উপাধিধাৰী মহিলাসকলে হৈছে: ছেনেগালৰ ফাতিম বেয়ে, ণ্ডোয়ে দেম্বা আৰু নদাটে ইয়াল্লা এমব'জ; নাইজেৰিয়াৰ মৰেমি, ইদিয়া, আমিনা, অ'ৰম্পটো, নানা আছমাউ আৰু এফুনৰয়ে টিনুবু; ঘানাৰ ইয়া আছান্তেৱা; বুৰ্কিনা ফাচোৰ ইয়েনেঙ্গা; বেনিনৰ হাংবে; ইথিঅ'পিয়া আৰু ইৰিট্ৰিয়াৰ মাকেদা, জাউডিটু আৰু এমবেত ইলেন; দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ শকাৰ মাতৃ নান্দি; আৰু মিছৰৰ হাতচেপছুত। এইসকলে আধুনিক আফ্ৰিকান মহিলাসকলৰ অনুপ্ৰেৰণা হিচাপে গণ্য। আজিৰ দিনৰ বহু উপাধিধাৰী মহিলা আফ্ৰিকান ৰাণী আৰু মহিলা সাংস্কৃতিক নেতা নেটৱৰ্ক নামৰ এখন স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠনৰ সদস্য। 

=== সাহিত্যত ===
আফ্ৰিকাৰ জনপ্ৰিয় লেখিকাসকলে মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত উদ্ভৱ হোৱা সমস্যা সমূহ কেন্দ্ৰ কৰি বহুতো উল্লেখযোগ্য সাহিত্য ৰচনা কৰিছে। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আছে: নাওৱাল এল ছাদাৱি (''Woman at Point Zero'' আৰু ''The Hidden Face of Eve''), ফ্লোৰা এনৱাপা (''এফুৰু''), আমা আতা আইডু (''এনোৱা'', ''Changes: A Love Story''), আৰু বুচি এমেচেতা (''The Bride Price'', ''The Slave Girl'', ''The Joys of Motherhood'')।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://etheses.bham.ac.uk/id/eprint/6934/1/Cousins01PhD.pdf|title=Conjugal Wrongs: Gender Violence in African Women's Literature|first=Helen|last=Cousins|publisher=Centre of West African Studies School of Historical Studies The University of Birmingham August 2001|access-date=২ মাৰ্চ ২০২২}} লগতে চাওক: মাৰ্গাৰেট বাছ্বি (সম্পা.), ''Daughters of Africa''।&lt;/ref&gt;

== উল্লেখযোগ্য মহিলা ==
লাইবেৰিয়াৰ এলেন জনচন চাৰলিফ আফ্ৰিকাৰ প্ৰথম মহিলা ৰাষ্ট্ৰপতি হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://thisisafrica.me/africas-10-iconic-women-leaders/|title=Africa's 10 iconic women leaders - This Is Africa|date=20 February 2015|work=This Is Africa|access-date=10 December 2017|archive-date=11 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211160835/https://thisisafrica.me/africas-10-iconic-women-leaders/|url-status=dead|archivedate=11 December 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171211160835/https://thisisafrica.me/africas-10-iconic-women-leaders/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; চাৰলিফৰ পদত নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত, মালাউিৰ জয়চ বাণ্ডা, মৰিছাছৰ আমিনাহ গুৰিব আৰু ইথিঅ'পিয়াৰ চাহলে-ৱাৰ্ক জেৱ্ডে নিজ নিজ দেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিযুক্ত হৈছিল। আন কিছুমান ৰাজনৈতিক নেত্ৰী (কৰ্মসূচীৰ অৱলম্বন নকৰাকৈ) হ'ল বুৰুণ্ডিৰ চিলভি কিনিগি, মজাম্বিকৰ লুইচা ডিঅ'গো, ৰোৱাণ্ডাৰ আগাথে উৱিলিঙিয়িমান, ছাও টোমে আৰু প্ৰিনচিপিৰ মাৰিয়া দাছ নেভেছ, ছেনেগালৰ আমিনাটা তুৰে আৰু নামিবিয়াৰ চাৰা কুউগঙেলৱা। এইসকলে নিজ নিজ দেশত প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে। 

ৰাজনৈতিক নেত্ৰীসকলৰ উপৰিও, আফ্ৰিকাৰ বহু মহিলা শিল্পী, সাহিত্যিক আৰু সমাজকৰ্মী আছে। উদাহৰণ স্বৰূপে: ছাও টোমে আৰু প্ৰিনচিপিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীতৰ গীতিকাৰ আৰু প্ৰসিদ্ধ লেখিকা আল্ডা দো এছ্পিৰিতো ছান্তো; দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ গায়িকা আৰু বৰ্ণবৈষম্যৰ বিৰোধী আন্দোলনকাৰী মিৰিয়াম মাকেবা; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.unesco.org/womeninafrica/|title=UNESCO Women in Africa History {{!}} Women|website=en.unesco.org|access-date=31 October 2019}}&lt;/ref&gt; নাইজেৰিয়ান উপন্যাসিকা আৰু বক্তা চিমামাণ্ডা এন'গ'জি আদিচিয়ে; ইথিঅ'পিয়াৰ SoleRebels প্ৰতিষ্ঠানৰ উদ্যোগপতি বেথলেহেম আলেমু; নাইজাৰৰ স্থপতি মাৰিয়াম কামাৰা; পৰিৱেশ সংৰক্ষণত সক্ৰিয় ৱাঞ্জিৰা মাথাই; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.alueducation.com/our-list-of-top-influential-african-women-in-2018/|title=Our List of Top Influential African Women in 2018|date=12 March 2019|website=ALU|language=en-US|access-date=19 November 2019|archive-date=22 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622235021/https://www.alueducation.com/our-list-of-top-influential-african-women-in-2018/|url-status=dead|archivedate=22 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210622235021/https://www.alueducation.com/our-list-of-top-influential-african-women-in-2018/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; আমেৰিকাত থকা নাইজেৰিয়ান দানশীল ব্যক্তি এফে উকালা; নাইজেৰিয়ান স্থপতি, উদ্যোগপতি, বক্তা আৰু লেখিকা টোছিন অ'ছিনোোৱো। কেনিয়াত ৱামুয়ু গাকুৰু কেনিয়াৰ স্বাধীনতাৰ বাবে মাউ মাউ বিদ্ৰোহত যোদ্ধা হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

== বাহ্যিক সংযোগসমূহ ==

* [https://africa.unwomen.org/as ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহিলা আফ্ৰিকা]{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20130719023507/http://archive.unu.edu/unupress/unupbooks/uu37we/uu37we0t.htm আফ্ৰিকাত মহিলাৰ সামগ্ৰিক অৱস্থা], ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশ্ববিদ্যালয়
* [http://countrystudies.us/south-africa/58.htm সমাজত মহিলা] (দক্ষিণ আফ্ৰিকা)
* ডেমাণ্ডা, এগনেছ লটেটা, {{আধাৰিত|[https://web.archive.org/web/20041104235116/http://www.globalaging.org/elderrights/world/2004/subsaharan.htm উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকান সমাজত মহিলাৰ ভূমিকা আৰু স্থান]}}, ৩০ জুলাই ২০০৪
* Nwoko-Ude, Chichi, [http://www.blackstarnews.com/global-politics/africa/achebe-stressed-the-role-of-women-in-african-society.html &quot;আচেবে আফ্ৰিকান সমাজত মহিলাৰ ভূমিকাক জোৰ দিছিল&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210624052515/https://www.blackstarnews.com/global-politics/africa/achebe-stressed-the-role-of-women-in-african-society.html |date=2021-06-24 }}

==তথ্যসূত্ৰ==
[[শ্ৰেণী:নাৰী]]
[[শ্ৰেণী:ইতিহাস]]</text>
      <sha1>ht7q7wlkn252ij07p22ntkra7powbxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আশা গেলে ডিৰি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119437</id>
    <revision>
      <id>649640</id>
      <parentid>538609</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15401" sha1="qlaej5s0iaach2q9wpe1ex2u7v7f7l7" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = আশা গেলে ডিৰি
| image               = AshaGelle (cropped).jpg
| image_size          = 200px
| birth_date          = ১৯৬৬
| birth_place         = গেলকায়ো, ছোমালিয়া 
| office              = সাংবিধানিক পৰ্যালোচনা আৰু ৰূপায়ণ আয়োগৰ অধ্যক্ষ
| predecessor         = 
| successor           = 
| term_start          = মে’ ২০১৪
| term_end            = ৬ মে ২০১৫
| office1             = মহিলা আৰু পৰিয়াল উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়, পুটলেণ্ড 
| predecessor1        = 
| successor1          = 
| term_start1         = ২০০৫
| term_end1           = ২০১২
| office2             = পুটলেণ্ড সংসদৰ সদস্য
| term_start2         = ১৯৯৮
| term_end2           = ২০০৮
| alma_mater          = লাফুল কলেজ অৱ এডুকেচন 
}}
'''আশা গেলে ডিৰি''' ({{lang-en| Asha Gelle Dirie; জন্ম: ১৯৬৬}}) এগৰাকী ছোমালি ৰাজনীতিবিদ আৰু নাগৰিক সমাজৰ কৰ্মী। ২০০৫ চনৰ পৰা ২০১২ চনলৈকে তেওঁ উত্তৰ-পূব ছোমালিয়াৰ স্বায়ত্তশাসিত পুণ্টলেণ্ড আঞ্চলিক ৰাজ্যখনৰ মহিলা উন্নয়ন আৰু পৰিয়াল পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ ''ডিৰি দ্য আশা গেলে ফাউণ্ডেশ্যন'' (টেগ ফাউণ্ডেশ্যন)ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু কাৰ্যবাহী সঞ্চালকো। ইয়াৰ উপৰিও ২০১৪ চনৰ পৰা ২০১৫ চনৰ ভিতৰত ফেডাৰেল কনষ্টিটিউচনেল ৰিভিউ এণ্ড ইমপ্লিমেণ্টেশ্যন কমিছনৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।
==ব্যক্তিগত জীৱন==
১৯৬৬ চনত ছোমালিয়াৰ উত্তৰ-মধ্য মুডুগ অঞ্চলৰ ৰাজধানী গালকায়োত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ডিৰিয়ে।&lt;ref name=&quot;Bdieddloi&quot;&gt;{{cite news|title=Issues 1070-1162|year=2004|work=The Indian Ocean newsletter|publisher=Banque d'information et de documentation de l'océan Indien|page=368|location=Paris, France}}&lt;/ref&gt; তেখেতৰ ঘৰ মজিৰটিন হাৰতি দাৰোদৰ মাস্কামুদ ছালিবান উপগোত্ৰৰ।&lt;ref name=&quot;Xofxbdauq&quot;&gt;{{cite news|title=Xubnood oo Faroole xulay Baa Dastuurka Afti u Qaadaya|url=http://www.galgalanews.com/?p=6323|accessdate=17 December 2013|newspaper=Galgala News|date=28 November 2011|archivedate=18 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131218154221/http://www.galgalanews.com/?p=6323|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

মাধ্যমিকৰ পিছৰ শিক্ষাৰ বাবে ডিৰিয়ে মোগাদিছুৰ সোমালি নেচনেল ইউনিভাৰ্চিটিৰ লাফুল কলেজ অৱ এডুকেচনৰ পৰা ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;Bdieddloi&quot;/&gt;
==কেৰিয়াৰ==
===প্ৰাৰম্ভিক জীৱন===
স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত ডিৰিয়ে প্ৰথমে ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানীত শিক্ষক হিচাপে কাম কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Bdieddloi&quot;/&gt;

১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৮ চনলৈকে তেওঁ ছোমালি মহিলা শিক্ষাৰ বাবে কাম কৰিছিল। পিছলৈ ১৯৮৮ চনত তেওঁ স্থানীয় এন জি অ’ ছোমালি উইমেন কনচাৰ্নছ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই সংস্থাটোৱে আগতে মোগাদিছু আৰু কিছমায়োত কাম কৰিছিল, আৰু এতিয়াও পুণ্টলেণ্ডৰ ডাঙৰ চহৰসমূহত ইয়াৰ উপস্থিতি আছে। ডিৰিয়ে ''উই আৰ উইমেন এক্টিভিষ্ট (ৱাৱা)''ৰ অধ্যক্ষও আছিল।&lt;ref name=&quot;Bdieddloi&quot;/&gt;
===পুণ্টলেণ্ড চৰকাৰ===
১৯৯৮ চনৰ পৰা ২০০৮ চনলৈকে ডিৰি পুণ্টলেণ্ড ৰাজ্যৰ সংসদৰ সদস্য আছিল। তেওঁ মুডুগ অঞ্চলৰ সমষ্টিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Tagf&quot;&gt;{{cite web|title=About |url=http://tagsomalia.org/about |publisher=TAG Foundation |accessdate=17 December 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131217221751/http://tagsomalia.org/about |archivedate=17 December 2013 }}&lt;/ref&gt;

২০০৫ চনৰ পৰা ২০১২ চনৰ ভিতৰত&lt;ref name=&quot;Tagf&quot; /&gt; ডিৰিয়ে পুণ্টলেণ্ডৰ মহিলা উন্নয়ন আৰু পৰিয়াল পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SomaliTalk.com » Cabdiraxmaan Faroole oo Isku Shaandheyn ku Sameeyay Golihiisa Wasiirada islamarkaana ku sii jeeda Muqdisho |url=https://somalitalk.com/2012/09/15/shaandhayn/ |access-date=2025-03-10}}&lt;/ref&gt; তেওঁৰ কাৰ্যকালত মন্ত্ৰালয়টো যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল, এক শক্তিশালী চৰকাৰী সত্তালৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। এই ক্ষমতাত তেওঁ ২০১১ চনৰ পুণ্টলেণ্ড এডুকেচন ফাণ্ডৰ জুৰী সদস্যসকলৰ ভিতৰত আছিল, যিটো স্থানীয় অসাধাৰণ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে চৰকাৰীভাৱে পৰিচালিত বৃত্তি পুৰস্কাৰ ব্যৱস্থা।&lt;ref name=&quot;Tpef&quot;&gt;{{cite web|title=The Puntland Education Fund|url=http://www.moepuntland.com/images/The%20Puntland%20Education%20Fund.ppt|publisher=Ministry of Education of Puntland|accessdate=17 December 2013}}&lt;/ref&gt;
===টেগ ফাউণ্ডেশ্যন===
ইয়াৰ উপৰিও ডিৰি পুণ্টলেণ্ড ভিত্তিক এন জি অ' দ্য আশা গেলে ফাউণ্ডেশ্যন (TAG Foundation)ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু কাৰ্যবাহী সঞ্চালক।&lt;ref name=&quot;Tagf&quot; /&gt;

===সাংবিধানিক পৰ্যালোচনা আৰু ৰূপায়ণ আয়োগ===
২০১৪ চনৰ মে' মাহত ডিৰীক নতুন সাংবিধানিক পৰ্যালোচনা আৰু ৰূপায়ণ আয়োগত নিযুক্তি দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;Gscrcaicm&quot;&gt;{{cite news|title=Somalia: Constitutional Review Commission approved in cabinet meet |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Constitutional-Review-Commission-approved-in-cabinet-Meet_printer.shtml |accessdate=30 May 2014 |newspaper=Garowe Online |date=29 May 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140531105148/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Constitutional-Review-Commission-approved-in-cabinet-Meet_printer.shtml |archivedate=31 May 2014 }}&lt;/ref&gt; গেলে চৰকাৰী সমিতিৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাম কৰে।&lt;ref name=&quot;Gcrccfpotcr&quot;&gt;{{cite news|title=Constitutional Review Commission concludes first phase of the constitution review|url=http://goobjoog.com/english/?p=11691|accessdate=13 March 2015|agency=Goobjoog|date=13 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190428024213/https://goobjoog.com/english/?p=11691|archivedate=28 April 2019|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; পাঁচজনীয়া কাৰ্যবাহী সংস্থাটোক অস্থায়ী ফেডাৰেল সংবিধান (পিএফচি)ৰ সংস্কাৰৰ তদাৰক কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছে।&lt;ref name=&quot;Sfpecrc&quot;&gt;{{cite news|title=Somalia: Federal Parliament endorses Constitutional Review Commission |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Parliament-endorses-Constitutional-Review-Commission_printer.shtml |accessdate=20 June 2014 |agency=Garowe Online |date=19 June 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814080120/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Parliament-endorses-Constitutional-Review-Commission_printer.shtml |archivedate=14 August 2014 }}&lt;/ref&gt; পুণ্টলেণ্ডৰ সভাপতি আব্দিৱেলি মহম্মদ আলীয়ে এই উন্নয়নক আদৰণি জনাই নিযুক্তিপ্ৰাপ্তসকলৰ ওপৰত আস্থা প্ৰকাশ কৰে আৰু লক্ষ্য কৰে যে ডিৰি পেনেলত পুণ্টলেণ্ডৰ প্ৰতিনিধি।&lt;ref name=&quot;Rsppwticrc&quot;&gt;{{cite news|title=SOMALIA: Puntland President welcomes the Independent Constitutional Review Commission|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-puntland-president-welcomes-the-independent-constitutional-review-commission/|accessdate=20 June 2014|agency=Raxanreeb|date=4 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140804034100/http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-puntland-president-welcomes-the-independent-constitutional-review-commission/|archive-date=4 August 2014|url-status=dead|archivedate=4 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140804034100/http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-puntland-president-welcomes-the-independent-constitutional-review-commission/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; ২০১৪ চনৰ ১৯ জুনত ফেডাৰেল সংসদে চৰকাৰী সমিতিখনক অনুমোদন জনায়, য'ত ১৩৯ জন সাংসদে সপক্ষে, ৯ জন বিৰোধী আৰু ১০ জন বিৰত থাকে।&lt;ref name=&quot;Sfpecrc&quot;/&gt;

২০১৪ চনৰ ১৬ জুলাইত মোগাদিছুত স্বতন্ত্ৰ সাংবিধানিক পৰ্যালোচনা আৰু ৰূপায়ণ আয়োগৰ উদ্বোধনী বৈঠক অনুষ্ঠিত হয়। এই সমাৱেশত ৰাষ্ট্ৰপতি হাছান শ্বেখ মহম্মদকে ধৰি চৰকাৰী উচ্চপদস্থ বিষয়াই অংশগ্ৰহণ কৰে।
গেলে আৰু ইয়াৰ অন্যান্য পেনেল সদস্যসকলে বিভিন্ন ফেডাৰেল বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনা কৰিছিল, য’ত সাংবিধানিক সংশোধনী পদ্ধতি, জনমত আৰু সমিতিৰ কৰ্তব্য প্ৰট'কল আদি আছিল।&lt;ref name=&quot;Gcrmoim&quot;&gt;{{cite news|title=Constitution review meetings open in Mogadishu|url=http://goobjoog.com/english/?p=1238|accessdate=16 August 2014|agency=Goobjoog|date=16 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304093048/http://goobjoog.com/english/?p=1238|archivedate=4 March 2016|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

২০১৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত সাংবিধানিক পৰ্যালোচনা আয়োগে প্ৰথম পৰ্যায়ৰ সাংবিধানিক পৰ্যালোচনা সম্পূৰ্ণ কৰে, তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে দ্বিতীয় পৰ্যায় আৰম্ভ হোৱাৰ কথা। অধ্যক্ষ গেলেৰ মতে, প্ৰথম পৰ্যায়ত প্ৰভিজন ফেডাৰেল সংবিধানৰ যিকোনো কাৰিকৰী বা ৰাজনৈতিক অনিশ্চয়তা নিৰ্ণয় কৰাটো জড়িত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল দেশত প্ৰধানমন্ত্ৰী বা উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি থাকিব লাগে নেকি, কোনখন চহৰে ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিব লাগে। গেলে অনুমান কৰিছিল যে সাংবিধানিক অচলাৱস্থাৰ প্ৰায় ৮৫% কাৰিকৰী প্ৰকৃতিৰ, আনহাতে বাকীবোৰ ৰাজনৈতিক।&lt;ref name=&quot;Gcrccfpotcr &quot;/&gt;

২০১৫ চনৰ ৬ মে’ত গেলে সাংবিধানিক পৰ্যালোচনা আৰু ৰূপায়ণ আয়োগৰ অধ্যক্ষ পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। পেনেলটোৱে নিৰ্ধাৰিত কাম সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ পৰ্যাপ্ত সময়ৰ অভাৱ বুলিও তেওঁ পদত্যাগ কৰাৰ মূল কাৰণ বুলি উল্লেখ কৰে। গেলেই পৰামৰ্শ দিছিল যে কিছুমান সমিতিৰ সদস্যই সময়সীমা পূৰণ কৰিবলৈ অতি লেহেমীয়াকৈ কাম কৰি আহিছে, আৰু লগতে ইংগিত দিছিল যে আয়োগৰ কাম-কাজ স্বতন্ত্ৰভাৱে পৰিচালনা কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় ধনৰ অভাৱ।&lt;ref name=&quot;Gcocrcq&quot;&gt;{{cite news|title=Chairlady of Constitutional Review Committee quits|url=http://goobjoog.com/english/?p=13519|accessdate=6 May 2015|agency=Goobjoog|date=6 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160123223517/http://goobjoog.com/english/?p=13519|archivedate=23 January 2016|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

==তথ্য সূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:ছোমালিয়াৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]]
[[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]]</text>
      <sha1>qlaej5s0iaach2q9wpe1ex2u7v7f7l7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা</title>
    <ns>3</ns>
    <id>119663</id>
    <revision>
      <id>649548</id>
      <parentid>642812</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:11:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <origin>649548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26982" sha1="j113gpwoivx4kydw12nsh8wmp5073r8" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo.png|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে’চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল’ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/div&gt;
| small =  / yes
| smallimage = none / [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|30px]]
| smallimageright = [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 16:17, 27 March 2025 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --&gt;

==মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''আয়োজক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৫ বৰ্ষৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ৩ অক্টোবৰলৈ জাতিৰ পিতা গান্ধীজীৰ জন্মোৎসৱ উদযাপনৰ হেতু অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আপুনি যি একাগ্ৰতাৰে [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলা আয়োজন কৰিলে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু কৃতজ্ঞতাৰ চিন স্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক এই সামান্য পদকটি প্ৰদান কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ, আপোনাৰ তত্ত্বাৱধানতাত সম্পাদনা-মেলাখনিত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰা ৱিকিসতীৰ্থসকলক আপুনি একোটিকৈ আভাসী বঁটা প্ৰদানেৰে তেওঁলোকৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিব। আন্তৰিকতাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 10:13, 4 October 2025 (ইউ.টি.চি.)
|}

:ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 10:20, 4 October 2025 (ইউ.টি.চি.)
==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা==
অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:54, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)
==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা==
{{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}}


[[শ্ৰেণী:ৱিকিমিডিয়ান]]
==পদক==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;left; padding: 5px; &quot; | [[File:Barnstar of Diligence Hires.png|120px|frameless|left]] &lt;big&gt;'''প্ৰথম স্থান'''&lt;/big&gt;

'''অভিনন্দন! '''&lt;br /&gt;
প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথম স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। 
--[[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.)
|}
:ধন্যবাদ জনালোঁ [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 17:18, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]&lt;/div&gt;

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&amp;oldid=30642952 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 14:31, 18 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

== অক্লান্ত ৱিকিমিডিয়ান পদক ==

{| class=&quot;barnstar&quot; style=&quot;border:1px solid gray; background:#fdffe7;&quot;
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding-right:5px;&quot; | {{#ifeq:{{{3}}}|alt|[[file:Working Wikimedian's Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:Working Wikimedian's Barnstar.png|100px]]}}

|style=&quot;font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;&quot; | '''The {{GENDER:{{PAGENAME}}|Working Man's|Working Woman's|Working Wikipedian's}} Barnstar'''
|-
|style=&quot;border-top: 1px solid gray;&quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ [[:m:Wiki Loves Iran 2026|ৱিকি লাভচ্‌ ইৰাণ ২০২৬]] প্ৰতিযোগিতাত ভাগ লৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ হৈ অসামান্য অৱদান আগবঢ়োৱাৰ লগতে এই প্ৰতিযোগিতাত ৫ম স্থান লাভ কৰি আমাক গৌৰৱাম্বিত কৰাৰ বাবে আপোনালৈ এই অক্লান্ত ৱিকিমিডিয়ান পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আগন্তুক সময়তো আপুনি অবিচল আৰু অপৰাজেয় হৈ থাকক। শুভকামনা।- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 12:13, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

:ধন্যবাদ [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 12:34, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - উল্লেখযোগ্য অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 09:51, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear নৰুনা বৰুৱা,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear নৰুনা বৰুৱা,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:30, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতাৰ চিন: বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,

জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ পবিত্ৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]]-ত আপুনি আগবঢ়োৱা একাগ্ৰতা, অনবদ্য অৱদান আৰু সক্ৰিয় সহযোগিতাৰ বাবে আন্তৰিক শলাগ লৈছোঁ। 

আপোনাৰ এই নিস্বাৰ্থ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, ভৱিষ্যতলৈও আপুনি অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞান-যজ্ঞত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক চহকী কৰি যাব।

শুভকামনাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Dipankar Das|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Sameer Kalita14|সমীৰ কলিতা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;- আয়োজক, 
&lt;br /&gt;মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬
|}

===আয়োজক পদক, চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''আয়োজক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২৫ আগষ্টৰপৰা ২৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত '''[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬ ত]]''' আপুনি যি একাগ্ৰতাৰে ভাগ ললে আৰু আপোনাৰ বহুমূলীয়া অৱদান আগবঢ়াই মেলাখন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰিবলৈ যি সহায় আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু কৃতজ্ঞতাৰ চিন স্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক এই সামান্য পদকটি প্ৰদান কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ, আপোনাৰ তত্ত্বাৱধানতাত সম্পাদনা-মেলাখনিত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰা ৱিকিসতীৰ্থসকলক আপুনি একোটিকৈ আভাসী বঁটা প্ৰদানেৰে তেওঁলোকৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিব। আন্তৰিকতাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 09:11, 5 November 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;br /&gt;সহ-আয়োজক, চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬
|}</text>
      <sha1>j113gpwoivx4kydw12nsh8wmp5073r8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649550</id>
      <parentid>649548</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:11:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JyotiPN</username>
        <id>22102</id>
      </contributor>
      <comment>/* =আয়োজক পদক, চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬ */</comment>
      <origin>649550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26981" sha1="nletpfq7sbdil3vn66g7ojllyh2mw1m" xml:space="preserve">{{tmbox
| type = notice
| image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]]
| imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo.png|135px]]
| style = border: 1px blue solid; 
| textstyle = 
| text = {{Center|&lt;big&gt;{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}&lt;br/&gt;}}}}
{{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}&lt;br/&gt;

{{Center|
'''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] &lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;br&gt;
'''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
&lt;big&gt; [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]&lt;/big&gt;&lt;br/&gt;
}}
&lt;br/&gt;
'''ইয়াৰ উপৰিও ফে’চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল’ব পাৰে। '''

আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। 

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;{{Wikipedia in Social Media}}&lt;/div&gt;
| small =  / yes
| smallimage = none / [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|30px]]
| smallimageright = [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|30px]]
| smalltext = আদৰণি 
}} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 16:17, 27 March 2025 (ইউ.টি.চি.)
&lt;!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --&gt;

==মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''আয়োজক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৫ বৰ্ষৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ৩ অক্টোবৰলৈ জাতিৰ পিতা গান্ধীজীৰ জন্মোৎসৱ উদযাপনৰ হেতু অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আপুনি যি একাগ্ৰতাৰে [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলা আয়োজন কৰিলে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু কৃতজ্ঞতাৰ চিন স্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক এই সামান্য পদকটি প্ৰদান কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ, আপোনাৰ তত্ত্বাৱধানতাত সম্পাদনা-মেলাখনিত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰা ৱিকিসতীৰ্থসকলক আপুনি একোটিকৈ আভাসী বঁটা প্ৰদানেৰে তেওঁলোকৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিব। আন্তৰিকতাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 10:13, 4 October 2025 (ইউ.টি.চি.)
|}

:ধন্যবাদ জনালোঁ। [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 10:20, 4 October 2025 (ইউ.টি.চি.)
==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা==
অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 3px;&quot;&gt;[[User:দিব্য দত্ত|&lt;font color=&quot;#663300&quot;&gt;'''দিব্য দত্ত'''&lt;/font&gt;]]&amp;nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])&lt;/span&gt; 10:54, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.)
==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা==
{{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}}


[[শ্ৰেণী:ৱিকিমিডিয়ান]]
==পদক==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;left; padding: 5px; &quot; | [[File:Barnstar of Diligence Hires.png|120px|frameless|left]] &lt;big&gt;'''প্ৰথম স্থান'''&lt;/big&gt;

'''অভিনন্দন! '''&lt;br /&gt;
প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথম স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। 
--[[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.)
|}
:ধন্যবাদ জনালোঁ [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 17:18, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2025 Golden Barnstar ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
[[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|500px]]&lt;/div&gt;

[[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist2&amp;oldid=30642952 --&gt;

== Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects.

As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions.

As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world.

'''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]'''

Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''.

Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns!

Best regards,

Feminism and Folklore international Team.

--[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 14:31, 18 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&amp;oldid=30704478 --&gt;

== অক্লান্ত ৱিকিমিডিয়ান পদক ==

{| class=&quot;barnstar&quot; style=&quot;border:1px solid gray; background:#fdffe7;&quot;
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding-right:5px;&quot; | {{#ifeq:{{{3}}}|alt|[[file:Working Wikimedian's Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:Working Wikimedian's Barnstar.png|100px]]}}

|style=&quot;font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;&quot; | '''The {{GENDER:{{PAGENAME}}|Working Man's|Working Woman's|Working Wikipedian's}} Barnstar'''
|-
|style=&quot;border-top: 1px solid gray;&quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ [[:m:Wiki Loves Iran 2026|ৱিকি লাভচ্‌ ইৰাণ ২০২৬]] প্ৰতিযোগিতাত ভাগ লৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ হৈ অসামান্য অৱদান আগবঢ়োৱাৰ লগতে এই প্ৰতিযোগিতাত ৫ম স্থান লাভ কৰি আমাক গৌৰৱাম্বিত কৰাৰ বাবে আপোনালৈ এই অক্লান্ত ৱিকিমিডিয়ান পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আগন্তুক সময়তো আপুনি অবিচল আৰু অপৰাজেয় হৈ থাকক। শুভকামনা।- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 12:13, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

:ধন্যবাদ [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 12:34, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.)

==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬==
{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - উল্লেখযোগ্য অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 09:51, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear নৰুনা বৰুৱা,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear নৰুনা বৰুৱা,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:30, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

== মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কৃতজ্ঞতাৰ চিন: বাৰ্নষ্টাৰ পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,

জাতিৰ পিতা মহাত্মা গান্ধীৰ পবিত্ৰ জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2026 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]]-ত আপুনি আগবঢ়োৱা একাগ্ৰতা, অনবদ্য অৱদান আৰু সক্ৰিয় সহযোগিতাৰ বাবে আন্তৰিক শলাগ লৈছোঁ। 

আপোনাৰ এই নিস্বাৰ্থ প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনালৈ এই সামান্য পদকটি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, ভৱিষ্যতলৈও আপুনি অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞান-যজ্ঞত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক চহকী কৰি যাব।

শুভকামনাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Dipankar Das|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;[[সদস্য:Sameer Kalita14|সমীৰ কলিতা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]])
&lt;br /&gt;- আয়োজক, 
&lt;br /&gt;মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬
|}

==আয়োজক পদক, চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''আয়োজক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত যোৱা ২৫ আগষ্টৰপৰা ২৫ অক্টোবৰলৈ আয়োজিত '''[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬ ত]]''' আপুনি যি একাগ্ৰতাৰে ভাগ ললে আৰু আপোনাৰ বহুমূলীয়া অৱদান আগবঢ়াই মেলাখন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰিবলৈ যি সহায় আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু কৃতজ্ঞতাৰ চিন স্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক এই সামান্য পদকটি প্ৰদান কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ, আপোনাৰ তত্ত্বাৱধানতাত সম্পাদনা-মেলাখনিত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰা ৱিকিসতীৰ্থসকলক আপুনি একোটিকৈ আভাসী বঁটা প্ৰদানেৰে তেওঁলোকৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিব। আন্তৰিকতাৰে,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 09:11, 5 November 2026 (ইউ.টি.চি.)
&lt;br /&gt;সহ-আয়োজক, চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬
|}</text>
      <sha1>nletpfq7sbdil3vn66g7ojllyh2mw1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John Henry (folklore)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120782</id>
    <redirect title="জন হেনৰী (লোককথা)" />
    <revision>
      <id>649671</id>
      <parentid>502224</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[জন হেনৰী (লোককথা)]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="grwzdpibec8ba1kd2xke6wb6kb821vi" xml:space="preserve">#REDIRECT [[জন হেনৰী (লোককথা)]]</text>
      <sha1>grwzdpibec8ba1kd2xke6wb6kb821vi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শংকৰদেৱৰ নাট</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121807</id>
    <redirect title="শংকৰদেৱ" />
    <revision>
      <id>649646</id>
      <parentid>567612</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:51:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[শংকৰদেৱ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="g8izwjzf1wzi9ujc56zl0xs86fljfuj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[শংকৰদেৱ]]</text>
      <sha1>g8izwjzf1wzi9ujc56zl0xs86fljfuj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122460</id>
    <revision>
      <id>649478</id>
      <parentid>515841</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পৃষ্ঠা [[উমছিয়াং ডাবল-ডেকাৰ ৰুট ব্ৰীজ]]ৰ পৰা [[উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>515841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3777" sha1="p9gkmeta8xlqsy24g3xnlmeimvpe6wo" xml:space="preserve">[[File:Double Decker Living Tree Root Bridges, Meghalaya.jpg|thumb|২০১৫ চনত উমছিয়াং ডাবল-ডেকাৰ ৰুট ব্ৰীজ]]
'''উমছিয়াং ডাবল-ডেকাৰ ৰুট ব্ৰীজ''' ({{lang-en|Umshiang Double-Decker Root Bridge}}) হ'ল ভাৰতৰ মেঘালয় ৰাজ্যত অৱস্থিত এখন জীৱন্ত ৰুট ব্ৰীজ। চেৰাপুঞ্জীৰ পৰা ৪৫ কিলোমিটাৰ (২৮ মাইল) বা ৬৫০০ খোজ ট্ৰেকিং কৰি ইয়ালৈ যাব পাৰি। ইয়াৰ ওচৰতে আছে এটি‍ জলপ্ৰপাত।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Exploring Umshiang, Home To The Double Decker Living Roots Bridges|url=https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/explore/story/69070/exploring-umshiang-home-to-the-double-decker-living-roots-bridges|access-date=28 May 2021|website=outlookindia.com|date=28 September 2018 }}&lt;/ref&gt;

পৰ্যটনৰ বাবেই ৰুট ব্ৰীজৰ স্বাস্থ্যৰ অৱনতি ঘটিছে।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=24 November 2019|title=Explained: In Meghalaya living root bridges, study sees global potential. Can it work?|url=https://indianexpress.com/article/explained/in-meghalaya-living-root-bridges-study-sees-global-potential-can-it-work-6132569/|access-date=28 May 2021|website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt; ৭০ সংখ্যক গণৰাজ্য দিৱস অনুষ্ঠানত মেঘালয়ে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যৰ এই ৰুট ব্ৰীজ উপস্থাপন কৰিছিল। গছৰ শিপাৰ পৰা দলং নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত খাছিয়া আৰু জয়ন্তীয়া ৰাইজৰ দক্ষতা প্ৰদৰ্শনৰ উদ্দেশ্যে চেৰাপুঞ্জীৰ নংৰিয়াত এই দলঙৰ এক প্ৰতিৰূপ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Meghalaya to showcase root-bridge on R-day|date=23 January 2020 |url=https://nenow.in/north-east-news/meghalaya/meghalaya-to-showcase-root-bridge-on-r-day.html|access-date=28 May 2021}}&lt;/ref&gt; এই জীৱন্ত দলংবোৰ এবিধ বিশেষ প্ৰকাৰৰ ৰবৰ গছৰ পৰা সৃষ্টি কৰা হয়। শিপা বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে দলঙৰ শক্তি বাঢ়ি যায়।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Venkatesh|first=Bhavya|date=21 September 2020|title=Let's go places|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/children/offbeat-indian-destinations-that-are-a-travellers-delight/article32658780.ece|access-date=28 May 2021|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ৰুট ব্ৰীজবোৰ মেঘালয়ৰ তাজমহল হিচাপে‍ সম্মানিত। এইবোৰ বৃদ্ধি আৰু পৰিচালনা কৰিবলৈ‍ প্ৰায় ২৫ বছৰ সময় লাগে‍, অৱশ্য‍ে ৫০জন লোকৰ ওজন সহ্য কৰিব পাৰে আৰু ৫০০ বছৰ কাম কৰিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=22 October 2011|title=Trail Of The Unexpected: The root masters of India|url=https://www.independent.co.uk/travel/asia/trail-unexpected-root-masters-india-1875995.html|access-date=28 May 2021|website=The Independent}}&lt;/ref&gt; 

==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ পৰ্যটনস্থলী]]
[[শ্ৰেণী:মেঘালয়]]</text>
      <sha1>p9gkmeta8xlqsy24g3xnlmeimvpe6wo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649481</id>
      <parentid>649478</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:56:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3817" sha1="baqfkzk4ol1b6shbuncwhedoaq181pe" xml:space="preserve">[[File:Double Decker Living Tree Root Bridges, Meghalaya.jpg|thumb|২০১৫ চনত উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো]]
'''উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো''' ({{lang-en|Umshiang Double-Decker Root Bridge}}) হ'ল ভাৰতৰ মেঘালয় ৰাজ্যত অৱস্থিত এখন [[জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো]]। চেৰাপুঞ্জীৰ পৰা ৪৫ কিলোমিটাৰ (২৮ মাইল) বা ৬৫০০ খোজ ট্ৰেকিং কৰি ইয়ালৈ যাব পাৰি। ইয়াৰ ওচৰতে আছে এটি‍ জলপ্ৰপাত।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Exploring Umshiang, Home To The Double Decker Living Roots Bridges|url=https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/explore/story/69070/exploring-umshiang-home-to-the-double-decker-living-roots-bridges|access-date=28 May 2021|website=outlookindia.com|date=28 September 2018 }}&lt;/ref&gt;

পৰ্যটনৰ বাবেই শিপাৰ সাঁকো স্বাস্থ্যৰ অৱনতি ঘটিছে।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=24 November 2019|title=Explained: In Meghalaya living root bridges, study sees global potential. Can it work?|url=https://indianexpress.com/article/explained/in-meghalaya-living-root-bridges-study-sees-global-potential-can-it-work-6132569/|access-date=28 May 2021|website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt; ৭০ সংখ্যক গণৰাজ্য দিৱস অনুষ্ঠানত মেঘালয়ে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যৰ এই শিপাৰ সাঁকো উপস্থাপন কৰিছিল। গছৰ শিপাৰ পৰা দলং নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত খাছিয়া আৰু জয়ন্তীয়া ৰাইজৰ দক্ষতা প্ৰদৰ্শনৰ উদ্দেশ্যে চেৰাপুঞ্জীৰ নংৰিয়াত এই দলঙৰ এক প্ৰতিৰূপ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Meghalaya to showcase root-bridge on R-day|date=23 January 2020 |url=https://nenow.in/north-east-news/meghalaya/meghalaya-to-showcase-root-bridge-on-r-day.html|access-date=28 May 2021}}&lt;/ref&gt; এই জীৱন্ত দলংবোৰ এবিধ বিশেষ প্ৰকাৰৰ ৰবৰ গছৰ পৰা সৃষ্টি কৰা হয়। শিপা বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে দলঙৰ শক্তি বাঢ়ি যায়।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Venkatesh|first=Bhavya|date=21 September 2020|title=Let's go places|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/children/offbeat-indian-destinations-that-are-a-travellers-delight/article32658780.ece|access-date=28 May 2021|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ৰুট ব্ৰীজবোৰ মেঘালয়ৰ তাজমহল হিচাপে‍ সম্মানিত। এইবোৰ বৃদ্ধি আৰু পৰিচালনা কৰিবলৈ‍ প্ৰায় ২৫ বছৰ সময় লাগে‍, অৱশ্য‍ে ৫০জন লোকৰ ওজন সহ্য কৰিব পাৰে আৰু ৫০০ বছৰ কাম কৰিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=22 October 2011|title=Trail Of The Unexpected: The root masters of India|url=https://www.independent.co.uk/travel/asia/trail-unexpected-root-masters-india-1875995.html|access-date=28 May 2021|website=The Independent}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ পৰ্যটনস্থলী]]
[[শ্ৰেণী:মেঘালয়]]</text>
      <sha1>baqfkzk4ol1b6shbuncwhedoaq181pe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649482</id>
      <parentid>649481</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3821" sha1="s50zym3faj3a7hfu70ayck8dmectbjx" xml:space="preserve">[[File:Double Decker Living Tree Root Bridges, Meghalaya.jpg|thumb|২০১৫ চনত উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো]]
'''উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো''' ({{lang-en|Umshiang Double-Decker Root Bridge}}) হ'ল ভাৰতৰ মেঘালয় ৰাজ্যত অৱস্থিত এখন [[জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো]]। [[চেৰাপুঞ্জী]]ৰ পৰা ৪৫ কিলোমিটাৰ (২৮ মাইল) বা ৬৫০০ খোজ ট্ৰেকিং কৰি ইয়ালৈ যাব পাৰি। ইয়াৰ ওচৰতে আছে এটি‍ জলপ্ৰপাত।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Exploring Umshiang, Home To The Double Decker Living Roots Bridges|url=https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/explore/story/69070/exploring-umshiang-home-to-the-double-decker-living-roots-bridges|access-date=28 May 2021|website=outlookindia.com|date=28 September 2018 }}&lt;/ref&gt;

পৰ্যটনৰ বাবেই শিপাৰ সাঁকো স্বাস্থ্যৰ অৱনতি ঘটিছে।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=24 November 2019|title=Explained: In Meghalaya living root bridges, study sees global potential. Can it work?|url=https://indianexpress.com/article/explained/in-meghalaya-living-root-bridges-study-sees-global-potential-can-it-work-6132569/|access-date=28 May 2021|website=The Indian Express}}&lt;/ref&gt; ৭০ সংখ্যক গণৰাজ্য দিৱস অনুষ্ঠানত মেঘালয়ে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যৰ এই শিপাৰ সাঁকো উপস্থাপন কৰিছিল। গছৰ শিপাৰ পৰা দলং নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত খাছিয়া আৰু জয়ন্তীয়া ৰাইজৰ দক্ষতা প্ৰদৰ্শনৰ উদ্দেশ্যে চেৰাপুঞ্জীৰ নংৰিয়াত এই দলঙৰ এক প্ৰতিৰূপ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Meghalaya to showcase root-bridge on R-day|date=23 January 2020 |url=https://nenow.in/north-east-news/meghalaya/meghalaya-to-showcase-root-bridge-on-r-day.html|access-date=28 May 2021}}&lt;/ref&gt; এই জীৱন্ত দলংবোৰ এবিধ বিশেষ প্ৰকাৰৰ ৰবৰ গছৰ পৰা সৃষ্টি কৰা হয়। শিপা বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে দলঙৰ শক্তি বাঢ়ি যায়।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Venkatesh|first=Bhavya|date=21 September 2020|title=Let's go places|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/children/offbeat-indian-destinations-that-are-a-travellers-delight/article32658780.ece|access-date=28 May 2021|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ৰুট ব্ৰীজবোৰ মেঘালয়ৰ তাজমহল হিচাপে‍ সম্মানিত। এইবোৰ বৃদ্ধি আৰু পৰিচালনা কৰিবলৈ‍ প্ৰায় ২৫ বছৰ সময় লাগে‍, অৱশ্য‍ে ৫০জন লোকৰ ওজন সহ্য কৰিব পাৰে আৰু ৫০০ বছৰ কাম কৰিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=22 October 2011|title=Trail Of The Unexpected: The root masters of India|url=https://www.independent.co.uk/travel/asia/trail-unexpected-root-masters-india-1875995.html|access-date=28 May 2021|website=The Independent}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ পৰ্যটনস্থলী]]
[[শ্ৰেণী:মেঘালয়]]</text>
      <sha1>s50zym3faj3a7hfu70ayck8dmectbjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সিমা কিয়ান</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123768</id>
    <redirect title="ছিমা কিয়ান" />
    <revision>
      <id>649649</id>
      <parentid>530587</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[ছিমা কিয়ান]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="0cra4h87l7m5410des3eu5m3jfredxf" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ছিমা কিয়ান]]</text>
      <sha1>0cra4h87l7m5410des3eu5m3jfredxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শ্ৰীশ্ৰী শ্ৰীৰাম আতা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124004</id>
    <redirect title="শ্ৰীৰাম আতা" />
    <revision>
      <id>649667</id>
      <parentid>565565</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:08:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠাটোক &quot;#R শ্ৰEDIRECT [[ৰাম আতা]]&quot;ৰে সলনি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="l268gssr122exgud06hc6a8rlj3wh17" xml:space="preserve">#R শ্ৰEDIRECT [[ৰাম আতা]]</text>
      <sha1>l268gssr122exgud06hc6a8rlj3wh17</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649668</id>
      <parentid>649667</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:08:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="2idtl7njkd5ptnxu9h88532ngrd30j0" xml:space="preserve">#REDIRECT [[শ্ৰীৰাম আতা]]</text>
      <sha1>2idtl7njkd5ptnxu9h88532ngrd30j0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পোচাম্পালি ইকাট</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124468</id>
    <redirect title="পচাম্পলী শাৰী" />
    <revision>
      <id>649689</id>
      <parentid>548537</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:48:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[পচাম্পলী শাড়ি]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="qqv3w20w3oga2800ne97evoaicuc9ua" xml:space="preserve">#REDIRECT [[পচাম্পলী শাড়ি]]</text>
      <sha1>qqv3w20w3oga2800ne97evoaicuc9ua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649698</id>
      <parentid>649689</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1052</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[পচাম্পলী শাৰী]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="qtluztcqk8qd81tb8x3we98w4114us7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[পচাম্পলী শাৰী]]</text>
      <sha1>qtluztcqk8qd81tb8x3we98w4114us7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>নৰকন্দা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128360</id>
    <revision>
      <id>649682</id>
      <parentid>622208</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10223" sha1="hba216jtat4ssugwcn9a1xd7u7pgub3" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = নৰকন্দা
| settlement_type    = চহৰ
| image_skyline      = Narkanda India1.jpg
| image_caption      = ভাৰতৰ হাটু শৃংগৰ পৰা দেখা নৰকন্দাৰ দৃশ্য
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flag|India}}
| subdivision_type1  = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_type2  = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_type3  = [[Tehsil]]
| subdivision_name1  = {{flagicon image|}} [[Himachal Pradesh]]
| subdivision_name2  = চিমলা জিলা
| subdivision_name3  = [[Kumarsain]]
| unit_pref          = [[Metric]]
| elevation_m        = 2708
| population_total   = 901
| population_as_of   = 2011
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = হিন্দী ভাষা
| demographics1_title2 = Native
| demographics1_info2 = [[Mahasui]] (Shodochi)
| timezone1          = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1        = +5:30
| postal_code_type   = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code        = 171213
| area_code_type     = 
| area_code          = 
| registration_plate = [[List of RTO districts in India#HP.E2.80.94Himachal Pradesh|HP-95]]
}}

'''নৰকন্দা''' ({{ lang_en|Narkanda}}) [[হিমাচল প্ৰদেশ]]ৰ চিমলা জিলাৰ কুমাৰছাইন মহকুমাৰ এখন চহৰ আৰু নগৰ পঞ্চায়ত।[[ভাৰত]]ৰ [[হিমাচল প্ৰদেশ]]ৰ ভাৰত-তিব্বত পথ (NH 5)ত ২৭০৮ মিটাৰ উচ্চতাত এবিধ ফাৰ (Abies pindrow) অৰণ্যত অৱস্থিত। শিমলাৰ পৰা প্ৰায় ৬০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত হিমালয়ৰ পৰ্বতমালাৰে আগুৰি আছে।
[[File:Narkandasnow.JPG|thumb|নৰকন্দাত ইন্ধন ভৰোৱা ষ্টেচন]]

শীতকালত এই চহৰখন স্কিইং ৰিজৰ্ট। ই শিমলাক কুমাৰছাইন আৰু ৰামপুৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে আৰু লগতে হিমাচল প্ৰদেশৰ মূল আপেল বেল্ট কোটগড়-থানেদাৰলৈ লৈ যায় য’ত সত্যানন্দ ষ্ট’কে আপেল খেতি আৰম্ভ কৰিছিল।

==ভৌগোলিক অবয়ৱ==

নৰকাণ্ডা ৩১.২৭° উত্তৰ ৭৭.৪৫° পূবত অৱস্থিত। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Falling Rain Genomics, Inc - Narkanda |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/11/Narkanda.html |access-date=2025-11-29 |archivedate=2026-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260522115417/http://www.fallingrain.com/world/IN/11/Narkanda.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ইয়াৰ গড় উচ্চতা ২৭০৮ মিটাৰ (৮৫৯৯ ফুট)। বিখ্যাত হাতু শৃংগ নৰকাণ্ডাৰ পৰা ৮ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত। নৰকাণ্ডাৰ পৰা ২০ কিলোমিটাৰ নিলগত কুমাৰছাইন নিকটতম চহৰ, আৰু নৰকণ্ডা কুমাৰছাইন মহকুমা আৰু তহচিলৰ অন্তৰ্গত। নৰকণ্ডাৰ পৰা ১৫ কিলোমিটাৰ নিলগত থকা কোটগড় আপেলৰ বাগিচাৰ বাবে জনাজাত। সত্যানন্দ ষ্ট’কছে এই অঞ্চলত আপেলৰ প্ৰচলন কৰি অঞ্চলটোৰ অৰ্থনীতি শক্তিশালী কৰাত সহায় কৰিছিল। আজি আপেল উৎপাদনত প্ৰত্যক্ষ আৰু পৰোক্ষ ₹৩,০০০ কোটি আয় হয়। আজিকালি আপেল খেতিয়কে দ্ৰুত লাভৰ বাবে নিজৰ মাটিত চেৰী খেতি কৰি আছে, কিয়নো জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ বাবে মাটি সংকুচিত হৈছে। মিষ্টাৰ ষ্ট’কছৰ নাতিয়েকে বৰ্তমান উন্নত উৎপাদনৰ বাবে নতুন আপেলৰ জাত বিকশিত কৰাৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰি আছে।==বতৰ==

==বতৰ==
বছৰজুৰি চহৰখনে সুখদায়ক বতৰ উপভোগ কৰে। এপ্ৰিলৰ পৰা জুন মাহলৈকে গ্ৰীষ্মকালত সৰ্বোচ্চ উষ্ণতা প্ৰায় ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ, আনহাতে সৰ্বনিম্ন তাপমাত্ৰা ১০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ। জুলাইৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে নৰকাণ্ডাত বাৰিষাৰ অভিজ্ঞতা হয়, আনহাতে নৱেম্বৰৰ পৰা মাৰ্চলৈকে চহৰখন বৰফেৰে আবৃত হৈ থাকে। এই সময়ছোৱাত সৰ্বোচ্চ উষ্ণতা ৭-৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ, আৰু ৰাতি -৫ৰ পৰা -১০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছলৈ হ্ৰাস পাব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tourism-of-india.com/narkanda.html|title=Tourism in Narkanda|website=Tourism of India}}&lt;/ref&gt;

== উদ্ভিদ ==


এই অঞ্চলটো বেছিভাগেই নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰে আবৃত, মূলতঃ কনিফাৰ, ওক গছ, মেপেল, পপুলাছ, এছকুলাছ, ক’ৰিলাছ আৰু হলি। গছৰ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত আছে:

*'''কনিফাৰ''': এই অঞ্চলত কেইবাবিধো কনিফাৰ প্ৰজাতিৰ গজি উঠে, ই অৰণ্যৰ এক বৃহৎ অংশ সামৰি লয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: এবিছ পিণ্ড্ৰ', চেড্ৰাছ ডিঅ'ডাৰা, ক্ৰিপ্টোমেৰিয়া জাপ'নিকা, পাইচিয়া স্মিথিয়ানা, পাইনাছ ৱালিচিয়ানা, আৰু টেক্সাছ কনটৰ্

*'''ওক''': (Quercus semecarpifolia)কুৱেৰকাছ চেমেকাৰ্পিফলিয়া  আৰ (Quercus floribunda) কুৱেৰকাছ ফ্লৰিবুণ্ডা এই অঞ্চলৰ স্থানীয় উদ্ভিদ।

*'''মেপল''': এচাৰ চিজিয়াম আৰু এচাৰ একুমিনেটাম এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

*'''পপলাৰ''': (Populus ciliata) পপুলাছ চিলিয়াটা এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

*'''এস্কুলাছ''': এস্কুলাছ ইণ্ডিকা এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

*'''হেজেলনাট''': Corylus jacquemontii এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

*'''হলি''': ইলেক্স ডায়েপিৰেনা এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

এই গছৰ উপৰিও এই অঞ্চলত কেইবাবিধো জোপোহা আৰু ফুলৰ গছ, যেনে Berberis aristata আদিও গজে। শেহতীয়াকৈ আপেলৰ বাগিচাৰ বাবে বনাঞ্চলখন পৰিষ্কাৰ কৰা হৈছে।
[[File:Narkanda himachal pradesh India.jpg|thumb|বৰ্তমানৰ নৰকন্দা চহৰ]]

==জনগাঁথনি==

২০১০ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archivedate=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|accessdate=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  নৰকন্দাৰ জনসংখ্যা আছিল ২,৭১২ জন। জনসংখ্যাৰ ৬২% পুৰুষ আৰু ৩৮% মহিলা। নৰকাণ্ডাৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮০%, যিটো ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৫৯.৫%তকৈ বেছি: পুৰুষৰ সাক্ষৰতা ৮৫% আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতা ৭২%। নৰকন্দাৰ ১৫% জনসংখ্যা ৬ বছৰৰ তলৰ।স্থানীয় ভাষা পাহাৰী, কিন্তু হিন্দী আৰু ইংৰাজীও কোৱা হয়।
[[File:Dak Bungalow of Narkanda Village of Shimla District in Indian State of Himachal Pradesh in 1868 .jpg|thumb|১৮৮৬ চনত নৰকন্দাৰ এটা ডাক বাংলো ]]

==তথ্যৰ উৎস==
{{reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
* {{Wikivoyage-inline}}
* [https://web.archive.org/web/20070115021800/http://himachaltourism.nic.in/ Official State Tourism website]
* [http://explorenarkanda.in/ Every thing about Narkanda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200112013507/http://explorenarkanda.in/ |date=12 January 2020 }}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অঞ্চলসমূহ]]</text>
      <sha1>hba216jtat4ssugwcn9a1xd7u7pgub3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649683</id>
      <parentid>649682</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পুনৰ্নিৰ্দেশৰে পৃষ্ঠা [[নৰকন্দা (চহৰ)]]ৰ পৰা [[নৰকন্দা]] Kandarpajit Kallolলৈ স্থানান্তৰ কৰা হ’ল</comment>
      <origin>649682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10223" sha1="hba216jtat4ssugwcn9a1xd7u7pgub3" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = নৰকন্দা
| settlement_type    = চহৰ
| image_skyline      = Narkanda India1.jpg
| image_caption      = ভাৰতৰ হাটু শৃংগৰ পৰা দেখা নৰকন্দাৰ দৃশ্য
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = {{flag|India}}
| subdivision_type1  = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_type2  = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_type3  = [[Tehsil]]
| subdivision_name1  = {{flagicon image|}} [[Himachal Pradesh]]
| subdivision_name2  = চিমলা জিলা
| subdivision_name3  = [[Kumarsain]]
| unit_pref          = [[Metric]]
| elevation_m        = 2708
| population_total   = 901
| population_as_of   = 2011
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = হিন্দী ভাষা
| demographics1_title2 = Native
| demographics1_info2 = [[Mahasui]] (Shodochi)
| timezone1          = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1        = +5:30
| postal_code_type   = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code        = 171213
| area_code_type     = 
| area_code          = 
| registration_plate = [[List of RTO districts in India#HP.E2.80.94Himachal Pradesh|HP-95]]
}}

'''নৰকন্দা''' ({{ lang_en|Narkanda}}) [[হিমাচল প্ৰদেশ]]ৰ চিমলা জিলাৰ কুমাৰছাইন মহকুমাৰ এখন চহৰ আৰু নগৰ পঞ্চায়ত।[[ভাৰত]]ৰ [[হিমাচল প্ৰদেশ]]ৰ ভাৰত-তিব্বত পথ (NH 5)ত ২৭০৮ মিটাৰ উচ্চতাত এবিধ ফাৰ (Abies pindrow) অৰণ্যত অৱস্থিত। শিমলাৰ পৰা প্ৰায় ৬০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত হিমালয়ৰ পৰ্বতমালাৰে আগুৰি আছে।
[[File:Narkandasnow.JPG|thumb|নৰকন্দাত ইন্ধন ভৰোৱা ষ্টেচন]]

শীতকালত এই চহৰখন স্কিইং ৰিজৰ্ট। ই শিমলাক কুমাৰছাইন আৰু ৰামপুৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে আৰু লগতে হিমাচল প্ৰদেশৰ মূল আপেল বেল্ট কোটগড়-থানেদাৰলৈ লৈ যায় য’ত সত্যানন্দ ষ্ট’কে আপেল খেতি আৰম্ভ কৰিছিল।

==ভৌগোলিক অবয়ৱ==

নৰকাণ্ডা ৩১.২৭° উত্তৰ ৭৭.৪৫° পূবত অৱস্থিত। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Falling Rain Genomics, Inc - Narkanda |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/11/Narkanda.html |access-date=2025-11-29 |archivedate=2026-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260522115417/http://www.fallingrain.com/world/IN/11/Narkanda.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;  ইয়াৰ গড় উচ্চতা ২৭০৮ মিটাৰ (৮৫৯৯ ফুট)। বিখ্যাত হাতু শৃংগ নৰকাণ্ডাৰ পৰা ৮ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত। নৰকাণ্ডাৰ পৰা ২০ কিলোমিটাৰ নিলগত কুমাৰছাইন নিকটতম চহৰ, আৰু নৰকণ্ডা কুমাৰছাইন মহকুমা আৰু তহচিলৰ অন্তৰ্গত। নৰকণ্ডাৰ পৰা ১৫ কিলোমিটাৰ নিলগত থকা কোটগড় আপেলৰ বাগিচাৰ বাবে জনাজাত। সত্যানন্দ ষ্ট’কছে এই অঞ্চলত আপেলৰ প্ৰচলন কৰি অঞ্চলটোৰ অৰ্থনীতি শক্তিশালী কৰাত সহায় কৰিছিল। আজি আপেল উৎপাদনত প্ৰত্যক্ষ আৰু পৰোক্ষ ₹৩,০০০ কোটি আয় হয়। আজিকালি আপেল খেতিয়কে দ্ৰুত লাভৰ বাবে নিজৰ মাটিত চেৰী খেতি কৰি আছে, কিয়নো জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ বাবে মাটি সংকুচিত হৈছে। মিষ্টাৰ ষ্ট’কছৰ নাতিয়েকে বৰ্তমান উন্নত উৎপাদনৰ বাবে নতুন আপেলৰ জাত বিকশিত কৰাৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰি আছে।==বতৰ==

==বতৰ==
বছৰজুৰি চহৰখনে সুখদায়ক বতৰ উপভোগ কৰে। এপ্ৰিলৰ পৰা জুন মাহলৈকে গ্ৰীষ্মকালত সৰ্বোচ্চ উষ্ণতা প্ৰায় ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ, আনহাতে সৰ্বনিম্ন তাপমাত্ৰা ১০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ। জুলাইৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে নৰকাণ্ডাত বাৰিষাৰ অভিজ্ঞতা হয়, আনহাতে নৱেম্বৰৰ পৰা মাৰ্চলৈকে চহৰখন বৰফেৰে আবৃত হৈ থাকে। এই সময়ছোৱাত সৰ্বোচ্চ উষ্ণতা ৭-৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ, আৰু ৰাতি -৫ৰ পৰা -১০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছলৈ হ্ৰাস পাব পাৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tourism-of-india.com/narkanda.html|title=Tourism in Narkanda|website=Tourism of India}}&lt;/ref&gt;

== উদ্ভিদ ==


এই অঞ্চলটো বেছিভাগেই নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰে আবৃত, মূলতঃ কনিফাৰ, ওক গছ, মেপেল, পপুলাছ, এছকুলাছ, ক’ৰিলাছ আৰু হলি। গছৰ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত আছে:

*'''কনিফাৰ''': এই অঞ্চলত কেইবাবিধো কনিফাৰ প্ৰজাতিৰ গজি উঠে, ই অৰণ্যৰ এক বৃহৎ অংশ সামৰি লয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: এবিছ পিণ্ড্ৰ', চেড্ৰাছ ডিঅ'ডাৰা, ক্ৰিপ্টোমেৰিয়া জাপ'নিকা, পাইচিয়া স্মিথিয়ানা, পাইনাছ ৱালিচিয়ানা, আৰু টেক্সাছ কনটৰ্

*'''ওক''': (Quercus semecarpifolia)কুৱেৰকাছ চেমেকাৰ্পিফলিয়া  আৰ (Quercus floribunda) কুৱেৰকাছ ফ্লৰিবুণ্ডা এই অঞ্চলৰ স্থানীয় উদ্ভিদ।

*'''মেপল''': এচাৰ চিজিয়াম আৰু এচাৰ একুমিনেটাম এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

*'''পপলাৰ''': (Populus ciliata) পপুলাছ চিলিয়াটা এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

*'''এস্কুলাছ''': এস্কুলাছ ইণ্ডিকা এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

*'''হেজেলনাট''': Corylus jacquemontii এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

*'''হলি''': ইলেক্স ডায়েপিৰেনা এই অঞ্চলৰ স্থানীয়।

এই গছৰ উপৰিও এই অঞ্চলত কেইবাবিধো জোপোহা আৰু ফুলৰ গছ, যেনে Berberis aristata আদিও গজে। শেহতীয়াকৈ আপেলৰ বাগিচাৰ বাবে বনাঞ্চলখন পৰিষ্কাৰ কৰা হৈছে।
[[File:Narkanda himachal pradesh India.jpg|thumb|বৰ্তমানৰ নৰকন্দা চহৰ]]

==জনগাঁথনি==

২০১০ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archivedate=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|accessdate=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt;  নৰকন্দাৰ জনসংখ্যা আছিল ২,৭১২ জন। জনসংখ্যাৰ ৬২% পুৰুষ আৰু ৩৮% মহিলা। নৰকাণ্ডাৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮০%, যিটো ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৫৯.৫%তকৈ বেছি: পুৰুষৰ সাক্ষৰতা ৮৫% আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতা ৭২%। নৰকন্দাৰ ১৫% জনসংখ্যা ৬ বছৰৰ তলৰ।স্থানীয় ভাষা পাহাৰী, কিন্তু হিন্দী আৰু ইংৰাজীও কোৱা হয়।
[[File:Dak Bungalow of Narkanda Village of Shimla District in Indian State of Himachal Pradesh in 1868 .jpg|thumb|১৮৮৬ চনত নৰকন্দাৰ এটা ডাক বাংলো ]]

==তথ্যৰ উৎস==
{{reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
* {{Wikivoyage-inline}}
* [https://web.archive.org/web/20070115021800/http://himachaltourism.nic.in/ Official State Tourism website]
* [http://explorenarkanda.in/ Every thing about Narkanda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200112013507/http://explorenarkanda.in/ |date=12 January 2020 }}

[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অঞ্চলসমূহ]]</text>
      <sha1>hba216jtat4ssugwcn9a1xd7u7pgub3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আৰ্থী আহমেদ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130999</id>
    <revision>
      <id>649654</id>
      <parentid>574705</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:00:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7664" sha1="nt12qrmulo09awndi9k0vquvrphd3yh" xml:space="preserve">{{infobox person
|name=আৰ্থী আহমেদ
|native_name=আৰ্থী আহমেদ
|native_name_lang=bn
|alma_mater={{ubl|[[ৰবীন্দ্ৰ ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়]]|[[মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়]]}}
|awards=[[একুশে পদক]]
}}
'''আৰ্থী আহমেদ''' এগৰাকী বাংলাদেশী ভাৰতনাট্যমৰ নৃত্যশিল্পী, নৃত্য শিক্ষক আৰু সমাজকৰ্মী।&lt;ref name=FeminismInIndia&gt;{{cite web | author=Faga Jaypal Rambhai | title=South Asian Classical Dancers Who Resist Patriarchal Norms Through Their Dance Performances | website=Feminism In India | date=4 February 2025 | url=https://feminisminindia.com/2025/02/04/5-south-asian-classical-dancers-who-resist-patriarchal-norms-through-their-dance-performances/ | access-date=6 Jan 2026 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260214230836/https://feminisminindia.com/2025/02/04/5-south-asian-classical-dancers-who-resist-patriarchal-norms-through-their-dance-performances/ | archivedate=14 February 2026 | deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ঢাকাত থকা তেওঁৰ একাডেমী ''আৰ্থী আহমেদ নৃত্য একাডেমী'' প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকৰ নৃত্যৰ শিক্ষা দান আৰু সামূহিক প্ৰডাকচনৰ বাবে বেছিকৈ পৰিচিত।&lt;ref name=DailyStar&gt;{{cite news | author= | title=Arthy Ahmed builds safe Bharatanatyam haven for Bangladeshi adults | website=The Daily Star | date=27 July 2025 | url=https://www.thedailystar.net/life-living/news/arthy-ahmed-builds-safe-bharatanatyam-haven-bangladeshi-adults-3948916 | access-date=6 Jan 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TBS&gt;{{cite news | author=Eshadi Sharif | title=Arthy Ahmed Dance Academy: Where adults rekindle their love for dance | website=The Business Standard | date=17 September 2025 | url=https://www.tbsnews.net/splash/arthy-ahmed-dance-academy-where-adults-rekindle-their-love-dance-1238761 | access-date=6 Jan 2026 }}&lt;/ref&gt; সমাজৰ মাজৰপৰা যৌনতাবাদ, নাৰীবিদ্বেষ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য অৱক্ষয়ৰ দৰে সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ তেওঁ ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্য ব্যৱহাৰ কৰে।&lt;ref name=FeminismInIndia/&gt; 

২০২৬ চনত বাংলাদেশ চৰকাৰে আহমেদক দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[একুশে পদক]] প্ৰদান কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2026-02-05 |title=9 distinguished individuals, 1 institution nominated for Ekushey Padak |url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/qu7rv9j10k |access-date=2026-02-06 |work=Prothomalo |language=en}}&lt;/ref&gt;

==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু কেৰিয়াৰ==
তিনি বছৰ বয়সৰপৰাই আহমেদে নাচিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ইণ্ডিয়ান কাউন্সিল ফৰ কালচাৰেল ৰিলেচনৰপৰা বৃত্তি লাভ কৰাৰ পাছত ৰবীন্দ্ৰ ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ভাৰতনাট্যমত বি এ আৰু এম এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা নৃত্য শিক্ষাৰ শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ ডিপ্লমা লাভ কৰিছে, মুখ্য বিষয় নৃত্য মনোবিজ্ঞান।&lt;ref name=DhakaTribune&gt;{{cite news | author=Sk Mustarin Muskan Mortuza | title=Sakhi: A celebration of dance and sisterhood on Friday | date=4 Dec 2024 | website=Dhaka Tribune | url=https://www.dhakatribune.com/showtime/367111/sakhi-a-celebration-of-dance-and-sisterhood-on | access-date=6 Jan 2026 }}&lt;/ref&gt;

আহমেদৰ প্ৰথমাৱস্থাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আছিল শিশু, কিন্তু ২০২০ চনৰ ক’ভিদ মহামাৰীৰ সময়ত তেওঁ প্ৰাপ্তবয়স্ক নবীন শিকাৰুসকলৰ বাবে নৃত্যৰ পাঠদান আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=DhakaTribune/&gt; আৰম্ভণিৰ ২৫ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰপৰা গৈ আজি তেওঁৰ শিষ্যৰ সংখ্যা হৈছেগৈ ৬০০ গৰাকী। তেওঁ কয় যে, তেওঁৰ নিৰ্দেশনাই নৃত্যৰ জৰিয়তে মনৰ আৱেগিক নিৰাময়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে: মানুহে নিজৰ শৰীৰটোক ঘৃণা কৰি, নিজকে সন্দেহ কৰি, বহুত দেৰি হৈছে বুলি মনত সংশয় লৈ সোমাই আহে। কিন্তু সময়ৰ লগে লগে সেই ভাববোৰ জোকাৰি পেলাবলৈ আৰম্ভ কৰে। কিছুমানে জীৱনৰ হতাশা, নিৰাপত্তাহীনতা, উদ্বেগৰপৰা ওলাই আহিছে। ই কেৱল নাচ নাচিবলৈ শিকা নহয়। ই আকৌ জীয়াই থকা অনুভৱ কৰিবলৈ শিকা।&lt;ref name=DailyStar/&gt;

২০২৩ চনত আহমেদৰ প্ৰযোজনাত সৃষ্ট সখীত ৯০ গৰাকী মহিলা নৃত্যশিল্পীয়ে অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল।&lt;ref name=DailyStar/&gt; ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদত অনুষ্ঠিত ''ঘোনোঘোটা'' আছিল ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ কৰ্মৰাজিৰ আধাৰত বাৰিষা থিমৰ প্ৰডাকচন।&lt;ref&gt;{{cite news | author= | title=“Ghonoghota” unites all ages through monsoon dance | website=The Daily Star | date=9 Aug 2025 | url=https://www.thedailystar.net/life-living/news/ghonoghota-unites-all-ages-through-monsoon-dance-3958936 | access-date=6 Jan 2026 }}&lt;/ref&gt; নৱপল্লৱ ২, তেওঁৰ একাডেমীৰ নৱেম্বৰ ২০২৫ চনৰ আবৃত্তিমূলক প্ৰদৰ্শনী, ই ''বাংলাদেশ গাৰ্ল গাইড এছ'চিয়েচন''ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত অনুষ্ঠিত হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite news | author=Sk Mustarin Muskan Mortuza | title=Navapallava 2: Growing, one dance at a time | website=Dhaka Tribune | date=25 Nov 2025 | url=https://www.dhakatribune.com/showtime/397273/navapallava-2-growing-one-dance-at-a-time  | access-date=6 Jan 2026 }}&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:নৃত্যশিল্পী]]</text>
      <sha1>nt12qrmulo09awndi9k0vquvrphd3yh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আনুশেহ্‌ অনাদিল</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131051</id>
    <revision>
      <id>649586</id>
      <parentid>576772</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10113" sha1="b614l4zqtw84sc1z85p1iyyab3j09mb" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name = Anusheh Anadil
| native_name = আনুশেহ্‌ অনাদিল
| native_name_lang = bn
| image = Anusheh Anadil.jpg
| caption = জুন ২০০৭ত বেণ্ড বাংলাৰ সৈতে মঞ্চত আনুশেহ্‌ অনাদিল
| origin = [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]]
| genre = লোক সংগীত, লালন গীতি
| occupation = সংগীতশিল্পী, গায়িকা-গীতিকাৰ, সাংস্কৃতিক কৰ্মী, সামাজিক উদ্যোগী&lt;ref name=&quot;meeto10&quot;/&gt;
| instrument = কণ্ঠ
| years_active = ১৯৯৮–বৰ্তমান
| associated_acts = [[Bangla (band)|Bangla]]
| spouse = {{marriage|সেথ পাণ্ডুৰংগা ব্লুমবাৰ্গ|16 December 2016}}
}}

'''আনুশেহ্‌ অনাদিল''' এগৰাকী বাংলাদেশী সংগীতশিল্পী, শিল্পী, সাংস্কৃতিক কৰ্মী আৰু সামাজিক উদ্যোগী। তেওঁ '''বাংলা বেণ্ড'''ৰ লগত জড়িত, যিটো [[বাংলাদেশ]]ৰ প্ৰথম মহিলা নেতৃত্বাধীন বেণ্ড হিচাপে পৰিচিত। ২০০২ চনত প্ৰকাশিত তেওঁলোকৰ প্ৰথম এলবাম ''কিংকৰ্তব্যবিমূঢ়''ৰ জৰিয়তে বেণ্ডটোৱে বাংলাদেশ আৰু [[পশ্চিম বংগ]] (ভাৰত)ত বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। আধ্যাত্মিক লোকগীত আৰু নিজা মৌলিক সংগীতৰ সমন্বয়ে তেওঁলোকে গাঁৱৰ বাউল-ফকিৰ পৰম্পৰাক নগৰীয়া জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত আনি এক নতুন ধাৰা সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে [[লালন|ফকিৰ লালন শাঁই]]ৰ দৰ্শন নগৰীয়া যুৱ সমাজৰ মাজত নতুন ৰূপে জনপ্ৰিয় হয়। ২০০৫ চনত প্ৰকাশিত তেওঁলোকৰ দ্বিতীয় এলবাম ''প্ৰত্যুৎপন্নমত্তিত্ব'' ফকিৰ লালন শাঁইৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত। এই এলবামটোৱে ধৰ্মীয় উগ্ৰবাদ আৰু দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত ৰাজনীতিক প্ৰশ্ন তোলে। 

আনুশেহ্‌ অনাদিল এগৰাকী গীতিকাৰো। ২০১২ চনত তেওঁ একক এলবাম ''ৰাই'' প্ৰকাশ কৰে। ‘এখন বোধয় ফুল চোৰণৰ পালা’, ‘আমাৰ মনেৰ মানুহ’, ‘তুইতো মজাৰ মানুষ’ আৰু ‘ধৰ্ম বুজে মানৰে সখা’ আদি তেওঁৰ জনপ্ৰিয় গীত। জাহিদ আহমেদে লিখা ‘তোমাৰ ঘৰে বসত কৰে কয়জনা’ গীতটোৰ তেওঁৰ কণ্ঠে বাংলাদেশ আৰু পশ্চিম বংগ দুয়ো ঠাইতে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। 

তেওঁ বাংলাদেশত প্ৰথমগৰাকী সংগীতশিল্পী যিয়ে নিজৰ মাদকাসক্তিৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে মুকলিকৈ কথা কৈছিল আৰু জীৱন-শৈলী সলনি কৰি সংগীত আৰু শিপাৰ সৈতে পুনৰ সংযোগে কেনেদৰে তেওঁক এই আসক্তিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰিলে সেই বিষয়ে ব্যক্ত কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite news |last=Dasgupta |first=Priyanka |date=October 21, 2010 |title=I had once stabbed a man: Anusheh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/I-had-once-stabbed-a-man-Anusheh/articleshow/6780862.cms |work=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== পটভূমি আৰু প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==
আনুশেহ্‌ অনাদিলৰ জন্ম ২৬ মাৰ্চ ১৯৭৭ তাৰিখে ঢাকাত হয়। তেওঁৰ পিতৃ জামাল আহমেদ সুফি এগৰাকী উদ্যোগী আৰু মাতৃ লুবনা মৰিয়ম এগৰাকী নৃত্যশিল্পী তথা সাংস্কৃতিক কৰ্মী। তেওঁৰ মাতৃ আৰু খুৰীয়েক নাইলা খান তাৰেখ মাছুদৰ তথ্যচিত্ৰ চলচ্চিত্ৰ ''মুক্তিৰ গান''ত অভিনয় কৰিছিল। 

তেওঁৰ মাতৃফালৰ দেউতাক লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল কাজী নুৰুজ্জামান, বীৰ উত্তম, বাংলাদেশ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত মুক্তিবাহিনীৰ সপ্তম ছেক্টৰৰ ছেক্টৰ কমাণ্ডাৰ আছিল। 

শৈশৱত আনুশেহে উত্তৰ ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰে। বংগৰ বাউল আৰু ফকিৰসকলৰ সৈতে সংস্পৰ্শৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ দৰ্শন আৰু সংগীতত স্বাধীনতাৰ অনুভৱ কৰে। ১৯৯৮ চনত তেওঁ বাংলা বেণ্ডৰ সৈতে সংগীত জীৱন আৰম্ভ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asiacalling.org/en/news/bangladesh/1820-the-bangladeshi-women-making-rural-mystic-music-cool |title=The Bangladeshi Women Making Rural Mystic Music Cool |publisher=AsiaCalling.com |author=David Bergman |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121225092044/http://www.asiacalling.org/en/news/bangladesh/1820-the-bangladeshi-women-making-rural-mystic-music-cool |archivedate=2012-12-25 |access-date=2026-02-07 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

== কৰ্মজীৱন ==
আনুশেহ্‌ অনাদিল ‘‘যাত্ৰা বাংলাদেশ’’ৰ প্ৰতিষ্থাপক আৰু সৃজনশীল নিৰ্দেশক। ২০০০ চনত প্ৰতিষ্ঠিত এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে বাংলাদেশৰ লোকশিল্প, হস্তশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য প্ৰচাৰ কৰে। ‘‘যাত্ৰা বিৰতি’’ নামৰ ইয়াৰ এক শাখা লোকসংগীত আৰু সজীৱ সাংস্কৃতিক চৰ্চাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dhakatribune.com/weekend-tribune/2014/apr/11/conversation-anusheh-anadil|title=In conversation with Anusheh Anadil|newspaper=Dhaka Tribune}}&lt;/ref&gt;

== ব্যক্তিগত জীৱন ==
আনুশেহ্‌ অনাদিলে ১৬ ডিচেম্বৰ ২০১৬ তাৰিখে পণ্ডিত [[ৰবি শংকৰ]]ৰ শিষ্য সেথ পাণ্ডুৰংগা ব্লুমবাৰ্গক বিবাহ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Anusheh’s New Beginning |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/cover-story/anushehs-new-beginning-1334632 |website=The Daily Star |language=en}}&lt;/ref&gt; তেওঁ আগৰ স্বামী বুনোৰ সৈতে দুগৰাকী কন্যা সন্তানৰ মাতৃ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=I had once stabbed a man: Anusheh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/I-had-once-stabbed-a-man-Anusheh/articleshow/6780862.cms |work=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== বঁটা আৰু সন্মান ==
* “দ্য মিউজিকেল জাৰ্নেলিষ্টছ এৱাৰ্ড” (২০০৬)
* “অনন্যাৰ শ্ৰেষ্ঠ ১০ নাৰী” (২০০৭) 
* “মীটো মেম’ৰিয়েল এৱাৰ্ড” (২০০৯)&lt;ref name=meeto10&gt;{{cite web
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131027122754/http://www.meetomemorialaward.org/article10.html
 |archive-date=October 27, 2013
 |url=http://www.meetomemorialaward.org/article10.html
 |title=The Awardees of 2009
 |publisher=Meeto Memorial Award
 |access-date=February 19, 2012
 |language=en
 |archivedate=October 27, 2013
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131027122754/http://www.meetomemorialaward.org/article10.html
 |deadurl=yes
 }}&lt;/ref&gt; 
* টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ “শ্ৰেষ্ঠ শীৰ্ষক গীত”ৰ বাবে “ডেইলি প্ৰতিদিন এৱাৰ্ড” (২০১১)&lt;ref&gt;{{cite news
 |title=Anusheh song wins Zee Bangla Gourav Award
 |url=http://www.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=188175
 |work=The Daily Star
 |date=June 2, 2011
 |access-date=March 30, 2016
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:বঙালী কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:গায়িকা]]</text>
      <sha1>b614l4zqtw84sc1z85p1iyyab3j09mb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অৱধী লোক</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131603</id>
    <revision>
      <id>649547</id>
      <parentid>583730</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:07:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5122" sha1="bd6gkvlzfiv3l0md9hh0ho9niupcvo5" xml:space="preserve">'''অৱধী লোক''' ([[দেৱনাগৰী]]: अवधी, কাইথি: 𑂃𑂫𑂡𑂲, পাৰ্চো-আৰবী: اودھی) হৈছে [[অৱধী ভাষা]] কোৱা আৰু [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ আৱধ অঞ্চলত বাস কৰা এটা ভাৰত-আৰ্য্য নৃতাত্ত্বিক-ভাষিক গোট। [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]], [[বিহাৰ]], [[ঝাৰখণ্ড]], [[গুজৰাট]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ওড়িশা]] আৰু [[নেপাল]]ৰ তৰাইৰ কিছু কাষৰীয়া অঞ্চললৈও বহুতো আৱাধি প্ৰব্ৰজন কৰে&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.india9.com/i9show/Awadhis-48116.htm |title=Awadhis in India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260714195501/http://www.india9.com/i9show/Awadhis-48116.htm |archivedate=2026-07-14 |access-date=2026-02-16 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; আৰু ইয়াৰ উপৰিও ৩ শতাংশ নেপালী অৱধী ভাষী।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/ |title=CIA – The World Factbook – Nepal |access-date=2026-02-16 |archivedate=2021-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109075733/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/ |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; অৱধী লোকক সমগ্ৰ বিশ্বতে পোৱা যায়, বিশেষকৈ [[ফিজি]], গায়ানা, [[মৰিচাছ]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]], ছুৰিনাম, ট্ৰিনিদাদ আৰু ট'বাগো, [[আমেৰিকা]], [[যুক্তৰাজ্য]], [[কানাডা]], [[নেদাৰলেণ্ড]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]] আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ত। ঐতিহাসিকভাৱে উত্তৰ ভাৰতীয় গংগা সমতলত ভাৰত-আৰ্য্যসকলে আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল; এইদৰে উত্তৰ প্ৰদেশৰ অৱধ অঞ্চলত শতিকাজুৰি আৱাধি ভাষাৰ অবিৰত বিকাশ ঘটিছিল।

==ভাষা==
{{মূল|অৱধী ভাষা}}
'''অৱধী''' ([[দেৱনাগৰী]]: अवधी, [[কৈথী লিপি|কৈথী]]: 𑂃𑂫𑂡𑂲)  হৈছে এটা [[ইণ্ডো-আৰ্য ভাষা]] যি ইণ্ডো-ইৰাণীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত আৰু [[ইণ্ডো-ইউৰোপীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ অংশ।  এই ভাষাটো উত্তৰ [[ভাৰত]]ৰ [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ অৱধ অঞ্চলত আৰু পশ্চিম [[নেপাল]]ৰ তেৰাই অঞ্চলত কোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web |title=Origin, Structure, Development, and Situation of Awadhi Language in Nepal |url=https://nepalimeaning.com/origin-structure-development-and-situation-of-awadhi-language-in-nepal/ |access-date=4 February 2024 }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Harvcoltxt|Saxena|1971|p=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Grierson|1904|p=1}}&lt;/ref&gt; ভাৰতীয় সাহিত্যৰ কিছুমান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ হিন্দু ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ যেনে ''[[ৰামচৰিতমানস]]'' আৰু ''[[হনুমান চালিছা]]'' অৱধী ভাষাত ৰচিত।

==খাদ্য==
নিৰামিষ আৰু নিৰামিষভোজী উভয় খাদ্যৰে গঠিত অৱধী খাদ্যৰ প্ৰভাৱ আছে যিবোৰ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত কৰিব পাৰি। উত্তৰ ভাৰতীয় খাদ্য আৰু পাকিস্তানী খাদ্যৰ বহুখিনিৰ সৈতে ইয়াৰ মিল আছে। অৱধী খাদ্যত সুগন্ধি আৰু মছলা, যেনে ইলাচি আৰু কেশৰ, লাহে লাহে জুইত ৰন্ধা প্ৰক্ৰিয়াত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ৰন্ধা সামগ্ৰী যেনে পনীৰ আৰু মাটন আদিও উল্লেখযোগ্য বৈচিত্ৰ্য আছে। ইয়াৰ উপৰিও অৱধী খাদ্যৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ভাত, তৰকাৰী, ডেজাৰ্ট, চাটৰ প্ৰস্তুতিও আছে।

==তথ্যসূত্ৰ==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:সামাজিক সম্প্ৰদায়]]</text>
      <sha1>bd6gkvlzfiv3l0md9hh0ho9niupcvo5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অনিতা বৰ্গ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132475</id>
    <revision>
      <id>649533</id>
      <parentid>583660</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23030" sha1="1kwnjz80gabqasrompgc2yc7xq19j5n" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = অনিতা বৰ্গ
| image             = Anita Borg.jpg
| caption           = 
| birth_name        = অনিতা বৰ্গ নাফ্জ 
| birth_date        = {{Birth date|1949|1|17}}
| birth_place       = [[চিকাগো]], [[ইলিনয়]]
| death_date        = {{Death date and age|2003|4|6|1949|1|17}}
| death_place       = চোনোমা, কেলিফোৰ্ণিয়া
| 
| thesis_url        = https://www.proquest.com/docview/303020475
| thesis_title      = চিংক্ৰোনাইজেচন এফিচিয়েন্সি 
| doctoral_advisor  = [[ৰবাৰ্ট দিৱাৰ]]&lt;br&gt;জেৰাল্ড বেলপেয়াৰ&lt;ref name=borgphd&gt;{{cite thesis |degree=PhD |first=Anita|last=Borg |title=Synchronization Efficiency |publisher=New York University |date=1981 |oclc=15102657 |id={{ProQuest|303020475}}}}&lt;/ref&gt;
| workplaces        = [[নিক্সফোৰ্ড কম্পিউটাৰ]]&lt;br&gt;[[ডিজিটেল ইকুইপমেণ্ট কৰ্পোৰাচন]]&lt;br&gt;[[জেৰক্স পিএআৰচি|Xerox PARC]]
| alma_mater        = [[নিউ ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়]] (পিএইচডি)
| fields            = [[কম্পিউটিঙত নাৰী]]&lt;br&gt;[[মানুহ–কম্পিউটাৰৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া]]&lt;br&gt;[[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]]
| thesis_year       = ১৯৮১
| known_for         = {{Plainlist|
* [[চিষ্টাৰ্চ]]&lt;ref name=systers&gt;{{cite web|url=http://www.systers.org/|website=www.systers.org|title=Systers.org}}&lt;/ref&gt;
* [[অনিতা বি ডট অৰ্গ]]
* [[কম্পিউটিঙত মহিলাৰ গ্ৰেচ হপাৰ উদযাপন]]}}
}}'''অনিতা বৰ্গ''' (জন্ম: ১৭ জানুৱাৰী, ১৯৪৯ – মৃত্যু: ৬ এপ্ৰিল, ২০০৩) মহিলাৰ প্ৰতিনিধিত্ব আৰু প্ৰযুক্তিৰ পেছাদাৰী উন্নতিৰ পোষকতা কৰাৰ বাবে পৰিচিত এগৰাকী আমেৰিকান কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী আছিল। তেওঁ ''ইনষ্টিটিউট ফৰ উইমেন এণ্ড টেকন’লজি'' আৰু ''গ্ৰেচ হপাৰ চেলিব্ৰেচন অৱ উইমেন ইন কম্পিউটিং'' প্ৰতিষ্ঠা কৰে। 

==শিক্ষা আৰু প্ৰাথমিক জীৱন==
বৰ্গৰ জন্ম হৈছিল ইলিনয়ৰ চিকাগোত অনিতা বৰ্গ নাফজ নামেৰে। ইলিনয়ৰ কানেওহে, হাৱাইৰ পেলেটিনত আৰু ৱাশ্বিংটনৰ মুকিলটেওত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.google.com/anitaborg/apac/ |title=The Google Anita Borg Memorial Scholarship: Asia-Pacific |access-date=October 17, 2013}}&lt;/ref&gt; ১৯৬৯ চনত বৰ্গে প্ৰথম প্ৰগ্ৰেমিং চাকৰি লাভ কৰে। যদিও ডাঙৰ হৈ গণিত ভাল পাইছিল, প্ৰথমে কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ যোৱাৰ উদ্দেশ্য নাছিল আৰু সৰু বীমা কোম্পানীত কাম কৰি নিজকে নিজে প্ৰগ্ৰেম কৰিবলৈ শিকিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Girl Geeks Chat: Anita Borg, Researcher, Xerox Park; Founder, IWT|url=http://www.girlgeeks.org/chat/borg.shtml|work=WITI|publisher=Girl Geeks|access-date=June 22, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130802004249/http://www.girlgeeks.org/chat/borg.shtml|archive-date=August 2, 2013|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; ৰবাৰ্ট ডেৱাৰ আৰু জেৰাল্ড বেলপেয়াৰৰ তত্ত্বাৱধানত অপাৰেটিং চিষ্টেমৰ সমন্বয় কাৰ্যক্ষমতাৰ অনুসন্ধানৰ বাবে ১৯৮১ চনত নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়ে কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।&lt;ref name=borgphd/&gt;

২০০৩ চনৰ ৬ এপ্ৰিলত কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছ’নোমাত মগজুৰ কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/04/10/us/anita-borg-54-trailblazer-for-women-in-computer-field.html#:~:text=Anita%20Borg%2C%20a%20computer%20scientist,said%20her%20husband%2C%20Winfried%20Wilcke.|title=Anita Borg, 54, Trailblazer For Women in Computer Field|website=[[The New York Times]]|date=April 10, 2003 |access-date=3 November 2020|last1=Hafner |first1=Katie }}&lt;/ref&gt;

==কেৰিয়াৰ==
পি এইচ ডি লাভ কৰাৰ পাছত বৰ্গে চাৰি বছৰ ধৰি এটা [[ফল্ট টলাৰেন্স]] [[ইউনিক্স]] ভিত্তিক অপাৰেটিং চিষ্টেম নিৰ্মাণ কৰিছিল, প্ৰথমে নিউ জাৰ্চিৰ অৰেজেন চিষ্টেমছ কৰ্পৰ বাবে আৰু তাৰ পিছত জাৰ্মানীৰ [[নিক্সডৰ্ফ কম্পিউটাৰ]]ৰ বাবে।&lt;ref name=&quot;WITI&quot;&gt;{{cite web|title=WITI Hall of Fame: Dr. Anita Borg|url=http://www.witi.com/center/witimuseum/halloffame/1998/aborg.php|work=WITI|access-date=June 24, 2011|date=1998}}&lt;/ref&gt;

১৯৮৬ চনত তেওঁ [[ডিজিটেল ইকুইপমেণ্ট কৰ্প’ৰেশ্যন]]ত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, য'ত তেওঁ প্ৰথমে ৱেষ্টাৰ্ণ ৰিচাৰ্চ লেবৰেটৰীত ১২ বছৰ কটায়।&lt;ref name=CNET&gt;{{cite web|last=Gilbert|first=Alorie|title=Computer scientist Anita Borg dies|url=http://news.cnet.com/2100-1032-996015.html|work=CNET News|publisher=CNET|access-date=March 29, 2011|date=April 8, 2003|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120406134300/http://news.cnet.com/2100-1032-996015.html|archivedate=April 6, 2012|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; ডিজিটেল ইকুইপমেণ্টত থকাৰ সময়তে তেওঁ উচ্চ গতিৰ মেমৰি চিষ্টেম বিশ্লেষণ আৰু ডিজাইনৰ বাবে সম্পূৰ্ণ ঠিকনা ট্ৰেচ সৃষ্টিৰ বাবে এটা পদ্ধতি বিকশিত আৰু পেটেণ্ট লাভ কৰে। ১৯৮৭ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা সদায় সম্প্ৰসাৰিত হৈ অহা চিষ্টাৰছ মেইলিং লিষ্ট চলোৱাৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁক [[ইমেইল]] যোগাযোগৰ কাম কৰিবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। [[ব্ৰায়ান ৰিড]]ৰ অধীনত নেটৱৰ্ক চিষ্টেম লেবৰেটৰীৰ পৰামৰ্শদাতা অভিযন্তা হিচাপে তেওঁ [[ভাৰ্চুৱেল সম্প্ৰদায়]]ত যোগাযোগৰ বাবে ইমেইল আৰু ৱেব-ভিত্তিক ব্যৱস্থা MECCA বিকশিত কৰে।&lt;ref name=&quot;WITI&quot; /&gt;

১৯৯৭ চনত বৰ্গে ডিজিটেল ইকুইপমেণ্ট কৰ্প'ৰেশ্যন এৰি জেৰক্স পাৰ্কৰ মুখ্য প্ৰযুক্তি বিষয়াৰ কাৰ্যালয়ত গৱেষক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/04/10/us/anita-borg-54-trailblazer-for-women-in-computer-field.html|title=Anita Borg, 54, Trailblazer For Women in Computer Field|last=Hafner|first=Katie|date=April 10, 2003|work=[[The New York Times]]|access-date=June 21, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WITI&quot; /&gt; জেৰক্সত কাম আৰম্ভ কৰাৰ কিছুসময়ৰ পাছতে তেওঁ [[অনিতা বি ডট অৰ্গ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে, ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৯৪ চনত কম্পিউটিঙত মহিলাৰ গ্ৰেচ হপাৰ চেলিব্ৰেচন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
===কাৰিকৰী মহিলাৰ বাবে পোষকতা===
বৰ্গে প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত মহিলাৰ অধিক প্ৰতিনিধিত্বৰ বাবে কাম কৰাত আবেগিকভাৱে বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁৰ লক্ষ্য আছিল ২০২০ চনৰ ভিতৰত কম্পিউটিঙত মহিলাৰ ৫০% প্ৰতিনিধিত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰা।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dr. Anita Borg: 50/50 by 2020|url=https://www.youtube.com/abiwt#p/c/71607DB3B12823E9/4/3nImg8vPUe4|work=Anita Borg Institute for Women and Technology|publisher=YouTube|access-date=June 22, 2011|date=April 10, 2007}}&lt;/ref&gt; তেওঁ কাৰিকৰী ক্ষেত্ৰসমূহ এনে ঠাই হ’বলৈ চেষ্টা কৰিছিল য’ত পাইপলাইনৰ সকলো স্তৰতে মহিলাসকলক সমানে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হ’ব, আৰু য’ত মহিলাসকলে প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে, আৰু ইয়াৰ পৰা লাভৱান হ’ব পাৰে।

===চিষ্টাৰ্চ===
১৯৮৭ চনত বৰ্গে প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ মহিলাসকলৰ বাবে প্ৰথম ইমেইল নেটৱৰ্ক [[চিষ্টাৰ্চ]]&lt;ref name=systers/&gt; প্ৰতিষ্ঠা কৰে। চিম্পোজিয়াম অন অপাৰেটিং চিষ্টেমছ প্ৰিন্সিপলছ (এছ অ’ এছ পি)ত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সময়ত তেওঁ আচৰিত হৈছিল যে সন্মিলনত কিমান কম মহিলা উপস্থিত আছিল। তেওঁ আৰু আন ছয়-সাতগৰাকী মহিলাই লেডিজ ৰুমত লগ হৈ কম্পিউটিঙত মহিলা কিমান কম সেই কথা পাতিলে। সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা ডজন মহিলাই একেলগে দুপৰীয়াৰ আহাৰ খোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু তাতেই [[চিষ্টাৰ্চ]]ৰ ধাৰণাটো গঢ় লৈ উঠিছিল।&lt;ref name=&quot;biogvid&quot;&gt;{{cite web|title=Anita Borg Celebration: Changing the World for Women and Technology|url=https://www.youtube.com/abiwt#p/c/71607DB3B12823E9/2/resEXQgcaJo|work=Anita Borg Institute for Women and Technology|publisher=YouTube|access-date=June 22, 2011|date=June 14, 2011}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ সদস্যসকলে ইনপুট বিচাৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ সাধাৰণ অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত পৰামৰ্শ ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ ব্যক্তিগত স্থান প্ৰদান কৰিবলৈ চিষ্টাৰ্চ স্থাপন কৰা হৈছিল। চিষ্টাৰ্চৰ সদস্য সংখ্যা পাকৈত কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণ থকা মহিলাসকলৰ মাজত সীমাবদ্ধ আছিল আৰু আলোচনা কাৰিকৰী বিষয়ৰ মাজতে কঠোৰভাৱে সীমাবদ্ধ আছিল। ২০০০ চনলৈকে বৰ্গে চিষ্টাৰ্চৰ তদাৰক কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;NYT&quot; /&gt; চিষ্টাৰ্চে মাজে মাজে এনে সমস্যাৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিছিল যিবোৰ অতি কাৰিকৰী নাছিল কিন্তু ইয়াৰ সদস্যসকলৰ সৈতে জড়িত আছিল। ১৯৯২ চনত যেতিয়া মেটেল ইনকৰ্পৰেশ্যনে গণিতৰ ক্লাছ কঠিন বুলি কোৱা বাৰ্বি পুতলা বিক্ৰী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, তেতিয়া চিষ্টাৰ্চ তালিকাৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা প্ৰতিবাদৰ কণ্ঠই মেটেলে বাৰ্বিৰ মাইক্ৰ'চিপৰ পৰা সেই বাক্যাংশটো আঁতৰাই পেলোৱাত ভূমিকা পালন কৰে।&lt;ref name=&quot;NYT&quot; /&gt;

===কম্পিউটিঙত মহিলাৰ গ্ৰেচ হপাৰ উদযাপন===
১৯৯৪ চনত অনিতা বৰ্গ আৰু টেলে হুইটনীয়ে [[কম্পিউটিঙত মহিলাৰ গ্ৰেচ হপাৰ উদযাপন]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
মহিলা কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানীসকলৰ দ্বাৰা আৰু তেওঁলোকৰ বাবে এখন সন্মিলন সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক ধাৰণাৰে বৰ্গ আৰু হুইটনীয়ে ৰাতিৰ আহাৰ গ্ৰহণৰ সময়ত লগ হৈছিল, এখন খালী কাগজ লৈ, সন্মিলন কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব লাগে তাৰ কোনো ধাৰণা নাছিল আৰু তেওঁলোকৰ দৃষ্টিভংগীৰ পৰিকল্পনা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;biogvid&quot; /&gt; ১৯৯৪ চনৰ জুন মাহত ৱাশ্বিংটন ডি চিত কম্পিউটিঙত মহিলাৰ প্ৰথম গ্ৰেচ হপাৰ উদযাপন অনুষ্ঠিত হয় আৰু ইয়াত ৫০০ গৰাকী কাৰিকৰী মহিলাক একত্ৰিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;ghchist&quot;&gt;{{cite web|title=History of the Conference|url=http://gracehopper.org/2011/about/history-of-the-conference/|publisher=Anita Borg Institute for Women and Technology|access-date=June 22, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110623191849/http://gracehopper.org/2011/about/history-of-the-conference/|archive-date=June 23, 2011|url-status=dead|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;

===ইনষ্টিটিউট ফৰ উইমেন এণ্ড টেকন’লজি===
১৯৯৭ চনত বৰ্গে [[নাৰী আৰু প্ৰযুক্তিৰ বাবে সংস্থা|ইনষ্টিটিউট ফৰ উইমেন এণ্ড টেকন’লজি]] (বৰ্তমান অনিতা বৰ্গ ইনষ্টিটিউট ফৰ উইমেন এণ্ড টেকন’লজি) প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সংস্থাটো প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ আঁৰৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য আছিল কাৰিকৰী ক্ষেত্ৰত মহিলাৰ প্ৰতিনিধিত্ব বৃদ্ধি কৰা আৰু মহিলাসকলে অধিক প্ৰযুক্তি সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম কৰা।&lt;ref name=&quot;CNET&quot; /&gt; প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ সময়ত এই প্ৰতিষ্ঠানটো জেৰক্স পাৰ্কত আছিল যদিও ই এটা স্বতন্ত্ৰ অলাভজনক সংস্থা আছিল।&lt;ref name=&quot;CNET&quot; /&gt; প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত মহিলাৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি আৰু বিশ্বৰ মহিলাসকলৰ ওপৰত প্ৰযুক্তিৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি পৰীক্ষামূলক অনুসন্ধান আৰু বিকাশ সংস্থা হিচাপে এই প্ৰতিষ্ঠানটো সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ই প্ৰযুক্তিৰ ভূমিকা বৃদ্ধি, কাৰিকৰী মহিলাৰ পাইপলাইন নিৰ্মাণ আৰু মহিলাৰ কণ্ঠই প্ৰযুক্তিগত বিকাশত প্ৰভাৱ পেলোৱাটো নিশ্চিত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন কাৰ্যসূচী চলাইছিল।&lt;ref name=&quot;WITI&quot; /&gt;

২০০২ চনত [[টেলে হুইটনী]]য়ে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সভাপতি আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে আৰু ২০০৩ চনত বৰ্গৰ সন্মানত ইয়াৰ নাম সলনি কৰা হয়। প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পিছৰে পৰা অনিতা বৰ্গ ইনষ্টিটিউট ফৰ উইমেন এণ্ড টেকন'লজিয়ে আমেৰিকাত নিজৰ কাৰ্যসূচী বৃদ্ধি কৰিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত সম্প্ৰসাৰণ কৰিছে, যাৰ আকাৰ চাৰিগুণতকৈও অধিক হৈছে।&lt;ref name=&quot;abihist&quot;&gt;{{cite web|title=About Us: History|url=http://anitaborg.org/about/history/|publisher=Anita Borg Institute for Women and Technology|access-date=June 23, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629044845/http://anitaborg.org/about/history/|archive-date=June 29, 2011|url-status=dead|archivedate=June 29, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629044845/http://anitaborg.org/about/history/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

===বঁটা আৰু স্বীকৃতি===
কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী হিচাপে কৰা সাফল্যৰ লগতে কম্পিউটিঙত মহিলাৰ হৈ কৰা কামৰ বাবেও বৰ্গক স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল। 
১৯৯৫ চনত কম্পিউটিং ক্ষেত্ৰত মহিলাৰ হৈ কৰা কামৰ বাবে এছ’চিয়েশ্যন ফৰ উইমেন ইন কম্পিউটিঙৰ পৰা অগাষ্টা আডা লাভলেছ বঁটা লাভ কৰে। ১৯৯৬ চনত এছ’চিয়েশ্যন ফৰ কম্পিউটিং মেচিনেৰীৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। ১৯৯৯ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি বিল ক্লিণ্টনে তেওঁক বিজ্ঞান, অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ মহিলা আৰু সংখ্যালঘুৰ উন্নতিৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আয়োগত নিযুক্তি দিয়ে। মহিলাসকলৰ বাবে অংশগ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ বিস্তৃতি বৃদ্ধিৰ বাবে জাতিটোক কৌশলৰ পৰামৰ্শ দিয়াৰ দায়িত্ব তেওঁৰ ওপৰত আছিল।&lt;ref name=&quot;WITI&quot; /&gt;

২০০২ চনত তেওঁক প্ৰযুক্তি, অৰ্থনীতি আৰু নিয়োগৰ বাবে অষ্টম বাৰ্ষিক হাইঞ্জ বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Heinz Awards, Anita Borg profile|url=http://www.heinzawards.net/recipients/anita-borg|publisher=Heinz Awards|access-date=June 23, 2011| archive-url= https://web.archive.org/web/20110720074609/http://www.heinzawards.net/recipients/anita-borg| archive-date= July 20, 2011 | url-status= live}}&lt;/ref&gt; লগতে ২০০২ চনত বৰ্গে কাৰ্নেগী মেলন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ সন্মানীয় ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে

বৰ্গে ইলেক্ট্ৰনিক ফ্ৰন্টিয়াৰ ফাউণ্ডেশ্যনৰ পৰা ই এফ এফ পাইয়নিয়াৰ বঁটা লাভ কৰে আৰু আমেৰিকাৰ গাৰ্ল স্কাউটৰ দ্বাৰা স্বীকৃতি পোৱাৰ লগতে অ’পেন কম্পিউটিং মেগাজিনৰ কম্পিউটিঙৰ শীৰ্ষ ১০০ গৰাকী মহিলাৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। বৰ্গ কম্পিউটিং ৰিচাৰ্চ এছ’চিয়েশ্যনৰ পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্যও আছিল আৰু নেশ্যনেল ৰিচাৰ্চ কাউন্সিলৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীত মহিলা সমিতিৰ সদস্য হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী]]</text>
      <sha1>1kwnjz80gabqasrompgc2yc7xq19j5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কমৰধনি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133020</id>
    <redirect title="কমৰবন্ধ" />
    <revision>
      <id>649598</id>
      <parentid>616397</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:05:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[কমৰবন্ধ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="01bpvx1pu2jhffoq5idtlminrlrf5ls" xml:space="preserve">#REDIRECT [[কমৰবন্ধ]]</text>
      <sha1>01bpvx1pu2jhffoq5idtlminrlrf5ls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আম্বুয়াত</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133521</id>
    <revision>
      <id>649620</id>
      <parentid>640962</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9574" sha1="4ne6qan5ilht7416sbc2b86c2wqfpnr" xml:space="preserve">{{Infobox food
| name            = আম্বুয়াত
| image            = Ambuyat in Bandar Seri Begawan Brunei.jpg
| image_size       = 250
| caption          = ব্ৰুণেইৰ বান্দৰ চেৰী বেগৱানত পৰিবেশন কৰা আম্বুয়াত
| alternate_name   =
| country          = [[ব্ৰুণেই]]&lt;ref&gt;{{cite journal|url=https://jurcon.ums.edu.my/ojums/index.php/ejk/article/download/5848/3865/20347|title=Makanan tradisional Melayu Brunei: suatu penelitian konsep dan tafsiran|trans-title=Traditional Bruneian Malay cuisine: a study of concepts and interpretations|last1=Abdul Rahman|first1=Nurfarain|last2=Sohaimi Esa|first2=Mohd|last3=Awang Jambol|first3=Dayang Junaidah|language=ms|journal=Jurnal Kinabalu|year=2024|volume=3|eissn=2600-867X|pages=160–176|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260721143325/https://jurcon.ums.edu.my/ojums/index.php/ejk/article/download/5848/3865/20347|archivedate=2026-07-21|access-date=2026-03-13|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
| region           = ব্ৰুণেই আৰু পূব [[মালয়েছিয়া]] (চাৰাৱাক, লাবুয়ান, চাবাহ)
| creator          = {{hlist|ব্ৰুণেইৰ মালয় লোকসকল|বিচায়া|লুণ্ডায়েহ/লুন বাৱাং|বাজাউ|কাদাজান-দুচুন}}
| course           =
| type             = {{hlist|খাদ্য|প্ৰধান খাদ্য}}
| served           =
| main_ingredient  = চাগু
| variations       =
| calories         = &lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;''৮৪২''&lt;/span&gt;
| other            =
}}

'''আম্বুয়াত''' (Ambuyat) হৈছে চাগু গছৰ কাণ্ডৰ ভিতৰৰ অংশৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা এবিধ খাদ্য। ই শ্বেতসাৰযুক্ত আৰু সোৱাদহীন এক পদাৰ্থ, যিটো দেখিবলৈ 'টেপিঅ’কা'ৰ দৰে। আম্বুয়াত হৈছে [[ব্ৰুণেই]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য,&lt;ref name=&quot;Ambuyat iconic heritage&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.bt.com.bn/art-culture/2011/01/08/ambuyat-our-iconic-heritage|title=Ambuyat – Our iconic heritage|last=Tiah|first=Jessica|work=The Brunei Times|date=8 January 2011|access-date=5 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140404182236/http://www.bt.com.bn/art-culture/2011/01/08/ambuyat-our-iconic-heritage|archive-date=4 April 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://mediapermata.com.bn/ambuyat-sajian-pilihan-orang-kitani/|title=Ambuyat sajian pilihan orang kitani|trans-title=Ambuyat is the favourite dish of our people|last=Zainuddin|first=Afiq|language=ms|work=Media Permata|date=5 December 2023|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410035502/https://mediapermata.com.bn/ambuyat-sajian-pilihan-orang-kitani/|archive-date=10 April 2025|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; আৰু ই মালয়েছিয়াৰ চাৰাৱাক, চাবাহ আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল লাবুয়ানতো যথেষ্ট জনপ্ৰিয়, য’ত ইয়াক কেতিয়াবা ''লিনুত'' বুলিও জনা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://munchmalaysia.com/traditional-food/ambuyat-the-traditional-and-exotic-food-gem/|title=Ambuyat: The Traditional and Exotic Food Gem|last=Jayaweera|first=Himavee|work=Munch Malaysia|date=16 October 2023 |access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410022300/https://munchmalaysia.com/traditional-food/ambuyat-the-traditional-and-exotic-food-gem/|archive-date=10 April 2025|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==পাৰ্শ্বপটভূমি==
আম্বুয়াত হৈছে ব্ৰুণেইৰ মালয়, বিচায়া, বাজাউ, কাদাজান-দুচুন আৰু লুণ্ডায়েহ/লুন বাৱাং জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য। এই লোকসকল চাবাহৰ ইণ্টেৰিয়ৰ ডিভিজন আৰু ৱেষ্ট ক'ষ্ট ডিভিজন, চাৰাৱাকৰ লিম্বাং ডিভিজনৰ লগতে মালয়েছিয়াৰ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল লাবুয়ান আৰু ব্ৰুণেইত বিস্তৃত হৈ আছে,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/bhplus-old/2016/10/198020/ambuyat-sajian-tradisional-masyarakat-borneo|title=Ambuyat sajian tradisional masyarakat Borneo|trans-title=Ambuyat, a traditional dish of Borneo people|last=Lisut|first=Osman|language=ms|work=Berita Harian|date=2 October 2016|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410023203/https://www.bharian.com.my/bhplus-old/2016/10/198020/ambuyat-sajian-tradisional-masyarakat-borneo|archive-date=10 April 2025|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ambuyat dipped&quot;&gt;{{cite web|url=https://ecentral.my/makanan-sabah/|title=10 Makanan Sabah Yang Unik dan Popular di Malaysia|trans-title=10 Unique and Popular Sabah Foods in Malaysia|author=Mel|language=ms|work=eCentral|date=19 March 2024|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410024146/https://ecentral.my/makanan-sabah/|archive-date=10 April 2025|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ambuyat details&quot;&gt;{{cite web|url=https://pemetaanbudaya.jkkn.gov.my/senibudaya/detail/713/pengenalan|title=Masakan tradisional 'ambuyat' [Pengenalan dan sejarah]|trans-title=Traditional cusine 'ambuyat' [Introduction and history]|language=ms|work=National Department for Culture and Arts, Malaysia|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410025001/https://pemetaanbudaya.jkkn.gov.my/senibudaya/detail/713/pengenalan|archive-date=10 April 2025|url-status=dead|archivedate=10 April 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250410025001/https://pemetaanbudaya.jkkn.gov.my/senibudaya/detail/713/pengenalan|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; য’ত ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় খাদ্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Ambuyat iconic heritage&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://bt.com.bn/life/2009/02/21/fostering_family_ties_with_ambuyat_feasts|title=Fostering family ties with ambuyat feasts|last=Ali|first=Bahrum|work=The Brunei Times|date=21 February 2009|access-date=5 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140404180705/http://bt.com.bn/life/2009/02/21/fostering_family_ties_with_ambuyat_feasts|archive-date=4 April 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

আম্বুয়াত খাবলৈ ''চান্দা'' নামৰ এযোৰ বাঁহৰ চপষ্টিক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চপষ্টিকেৰে শ্বেতসাৰখিনি পকাই লৈ চচৰ সৈতে ডুবাই খোৱা হয়।&lt;ref name=&quot;Ambuyat dipped&quot;/&gt; ইয়াৰ বাবে ব্যৱহাৰ হোৱা চচবোৰ বিভিন্ন ধৰণৰ হ’ব পাৰে, যেনে মিছা মাছৰ পেষ্ট (''সাম্বল বেলাকান''), ''সাম্বল টেম্পোইয়াক'' (জলকীয়া আৰু কিম্বন কৰা দুৰিয়ানৰ পেষ্ট), ''সাম্বল চিনকালক'' (জলকীয়া আৰু কিম্বন কৰা মিছা মাছৰ পেষ্ট), আৰু ''সাম্বল বিনজাই'' (এবিধ বনৰীয়া আম)।&lt;ref name=&quot;Asian Foodies AirAsia&quot;&gt;{{cite news|url=https://explore.airasia.com/assets/bltb477c7bb4eb6be0b/in-southeast-asia-an-exotic-sago-dish-awaits-adventurous-foodies|title=In Southeast Asia, an Exotic Sago Dish Awaits Adventurous Foodies|last=Rodrigues|first=Beverly|work=Explore AirAsia|date=21 November 2022|access-date=10 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250410034640/https://explore.airasia.com/assets/bltb477c7bb4eb6be0b/in-southeast-asia-an-exotic-sago-dish-awaits-adventurous-foodies|archive-date=10 April 2025|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250410034640/https://explore.airasia.com/assets/bltb477c7bb4eb6be0b/in-southeast-asia-an-exotic-sago-dish-awaits-adventurous-foodies|archivedate=10 April 2025|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; অতীতত ই এই অঞ্চলৰ আদিবাসীসকলৰ অন্যতম প্ৰধান খাদ্য আছিল।&lt;ref name=&quot;Ambuyat details&quot;/&gt;

পূব ইণ্ডোনেছিয়াৰ কিছুমান অংশত ইয়াৰ দৰেই এবিধ খাদ্য পোৱা যায় যাক 'পাপেদা' বুলি কোৱা হয়। পাপেদা সাধাৰণতে ভজা কলমৌ শাক (''কাংকুন''), অমিতাৰ কলি আৰু হালধিৰে ৰন্ধা মাছৰ তৰকাৰী 'কুয়াহ ইকান কুনিং'ৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Asian Foodies AirAsia&quot;/&gt;

==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{reflist}}

[[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় ব্যঞ্জন]]</text>
      <sha1>4ne6qan5ilht7416sbc2b86c2wqfpnr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আন্না ইয়াকিমোভা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133790</id>
    <revision>
      <id>649597</id>
      <parentid>631040</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14051" sha1="m88535dr3hr7ux9oi41mlnchbfwot4l" xml:space="preserve">[[File:Yakimova.jpg|thumb|১৮৮৩ চনত আন্না ইয়াকিমোভা]]
'''আন্না ভাচিলিয়েভনা ইয়াকিমোভা''' (২৪ জুন [O.S. ১২ জুন] ১৮৫৬ – ১২ জুন ১৯৪২) ৰাছিয়াৰ এজন বিপ্লৱী, দ্বিতীয় জাৰ আলেকজেণ্ডাৰক হত্যা কৰা গোটৰ এজন আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া ৰাজনৈতিক বন্দী আছিল। 

==প্ৰাথমিক জীৱন==
আন্না ইয়াকিমোভাৰ জন্ম হৈছিল ব্যাটকা প্ৰদেশৰ টুম্যুমুচাচ্চা নামৰ এখন গাঁৱত, গাঁৱৰ পুৰোহিতৰ কন্যা আছিল।&lt;ref name=&quot;Khronos&quot;&gt;{{cite web |title=Якимова Анна Васильевна, 1856-1942, Биографический Указатель |url=http://www.hrono.ru/biograf/bio_ya/yakimova.php |website=Khronos |access-date=20 September 2022}}&lt;/ref&gt;  ১৬ বছৰ বয়সলৈকে ব্যাটকা ডাইচেচন স্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰে আৰু ১৮৭৩ চনত গাঁৱৰ শিক্ষক হিচাপে পদ গ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ বয়সৰ আন কেইবা ডজন মানুহৰ দৰে তায়ো ‘পিছল টু দ্য পিপল’ আন্দোলনত আবদ্ধ হৈ পৰিছিল, আৰু কৃষকৰ মাজত অপপ্ৰচাৰ চলাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮৭৫ চনৰ ১২ মে’ত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা আন্নাই ১৯৩ চনৰ বিচাৰত প্ৰতিবাদী আছিল যদিও তেওঁক দোষমুক্ত কৰা হয়। মুক্তিৰ পিছত ১৮৭৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁ প্ৰথম জেমলিয়া ভলিয়াত যোগদান কৰে। যেতিয়া ই বিভাজিত হয়, তেতিয়া তেওঁ নাৰোদনায়া ভলিয়াত যোগদান কৰে আৰু দলৰ কাৰ্যবাহী সমিতিত সহযোগী হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।&lt;ref name=&quot;Khronos&quot; /&gt;

==সন্ত্ৰাসবাদ==
১৮৮০ চনৰ বসন্ত কালত ইয়াকিমোভাক ওডেছালৈ পঠিওৱা হয়, য’ত তেওঁ আৰু গ্ৰীগোৰী ইছায়েভক ইটালিয়ানস্কা ষ্ট্ৰীটৰ তলৰ এটা সুৰংগত বিস্ফোৰণ কৰা বোমা নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব দিয়া হয়, যিটো পথত ছাৰে ওডেছা ষ্টেচনৰপৰা তেওঁৰ ভাপ নাওখন ডক কৰা ঘাটলৈ যোৱাৰ সময়ত ল'ব বুলি আশা কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Figner |first1=Vera |title=Memoirs of a Revolutionist |url=https://archive.org/details/memoirsofrevolut0000fign |date=1991 |publisher=Northern Illinois U.P. |location=Dekalb, Illinois |isbn=0-87580-552-3 |page=[https://archive.org/details/memoirsofrevolut0000fign/page/84 84]}}&lt;/ref&gt; এই পৰিকল্পনা বাতিল হ’ল যেতিয়া ইছাভে ভুলবশতঃ হাতৰপৰা তিনিটা আঙুলি উৰুৱাই দিলে। ইয়াকিমোভাই আঘাতটো পৰিষ্কাৰ কৰি বেণ্ডেজ কৰি তেওঁক চিকিৎসালয়লৈ লৈ যায় আৰু অস্ত্ৰোপচাৰৰ সময়ত তেওঁৰ লগত থাকিব যদিহে তেওঁ এনাস্থেটিকৰ অধীনত থকাৰ সময়ত কোনো অপৰাধমূলক কথা কয়।&lt;ref&gt;{{cite book |editor1=Engel, Barbara Alpern |editor2=Rosenthal, Clifford N. |title=Five Sisters, Women Against the Tsar |date=1976 |publisher=Weidenfeld and Nicolson |location=London |isbn=0-297-77065-9 |page=48}}&lt;/ref&gt;

১৮৮১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত নাৰোডনায়া ভলিয়াই একে পৰিকল্পনা ব্যৱহাৰ কৰি চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গত দ্বিতীয় আলেকজেণ্ডাৰক হত্যাৰ চেষ্টা চলাইছিল। ইয়াকিমোভা আৰু ইউৰি বগডানোভিচে ভুৱা পাছপ’ৰ্ট ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁলোকক কোব’জেভ নামৰ বিবাহিত দম্পতী বুলি চিনাক্ত কৰি ৫৬ মালয়া ছাডোভায়াত এখন দোকান ভাড়া কৰি কয় যে তেওঁলোকে পনীৰ বিক্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাব বিচাৰে, আনহাতে আন্দ্ৰেই ঝেলিয়াব’ভৰ নেতৃত্বত এটা দলে ৰাস্তাৰ তলত এটা সুৰংগ খান্দিছিল, যিটো তেওঁলোকে আশা কৰিছিল যে জাৰে ব্যৱহাৰ কৰিব। 
‘কোবোজেভ’সকলে সন্দেহৰ সৃষ্টি কৰিছিল কাৰণ তেওঁলোক ভালদৰে শিক্ষিত আছিল যদিও পনীৰৰ বিষয়ে অতি কম জনা যেন লাগিছিল আৰু আৰক্ষীয়ে তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ গৈছিল, যিয়ে সুৰংগটো দেখা নাপালে।&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Venturi |first1=Franco |title=Roots of Revolution, A History of the Populist and Socialist Movements in Nineteenth-Century Russia |date=1983 |publisher=Chicago U.P. |location=Chicago |isbn=0-226-85270-9 |page=709}}&lt;/ref&gt; এই পৰিকল্পনা পৰিত্যাগ কৰা হয় যেতিয়া জাৰে বেলেগ পথ লয়, আৰু ছফিয়া পেৰভস্কাৰ নেতৃত্বত বোমা নিক্ষেপকাৰীৰ এটা দলে তেওঁক হত্যা কৰে। 

==কাৰাগাৰ আৰু নিৰ্বাসন==
হত্যাকাণ্ডৰ পিছত ইয়াকিমোভা কিয়েভলৈ গুচি যায় যদিও ১৮৮১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ২০জনৰ বিচাৰত প্ৰতিবাদী হিচাপে তেওঁক মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল যদিও ক্ষমাৰ বাবে অনুৰোধ কৰাৰ পাছত বিশেষকৈ ভিক্টৰ হুগোৱে তেওঁৰ শাস্তি যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডলৈ হ্ৰাস কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Процесс 20-ти 1882 г. Исторические Источники |url=http://www.hrono.ru/dokum/1800dok/188203pro20.html |website=Khronos |access-date=20 September 2022}}&lt;/ref&gt; পিটাৰ আৰু পল দুৰ্গত এককভাৱে বন্দী হৈ থকাৰ সময়তে কৰ্তৃপক্ষই গম পালে যে তাই গৰ্ভৱতী, সম্ভৱতঃ ইছায়েভৰ। তাইক এটা সুকীয়া অট্টালিকালৈ লৈ যোৱা হ’ল, তাইৰ ৰেচন উন্নত কৰা হ’ল, আৰু তাইক কেঁচুৱাৰ কাপোৰ চিলাই কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া হ’ল, কিন্তু কোনো কিতাপৰপৰা বঞ্চিত কৰা হ’ল। তাইৰ পুত্ৰৰ জন্ম কাৰাগাৰত হৈছিল আৰু তেওঁক নিগনিয়ে খাব নোৱাৰাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ তাই অহৰহ চকু ৰাখিবলগীয়া হৈছিল।&lt;ref name=&quot;Khronos&quot; /&gt;

১৮৮৩ চনত ইয়াকিমোভাক চাইবেৰিয়াৰ কাৰালৈ বদলি কৰা হয় যদিও বাটত টাইফাছ ৰোগত আক্ৰান্ত হয় আৰু ১৮৮৫ চনৰ মে’ মাহলৈকে তেওঁ তাত উপস্থিত নহয়। তেওঁৰ সন্তানটোও অহৰহ অসুস্থ হৈ আছিল আৰু তেওঁক সঠিকভাৱে যত্ন ল'ব নোৱাৰাৰ বাবে তাই তেওঁক প্ৰশাসনিক নিৰ্বাসিত হিচাপে চাইবেৰিয়ালৈ পঠোৱা পৰিয়াল এটাই দত্তক লোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Khronos&quot; /&gt;
১৮৯৫ চনৰ মে’ৰপৰা ১৮৯০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে কাৰা আৰু ১৮৯০–৯২ চনত উষ্ট-কাৰাৰ মহিলা কাৰাগাৰত ৰখা হৈছিল। 
১৮৯২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হয় আৰু কাৰাত বসতি স্থাপন কৰাৰ অনুমতি দিয়া হয় আৰু তাৰপৰাই তেওঁৰ এজন সহযোগী নিৰ্বাসিত এম.এ.ডিকোভস্কিক বিয়া কৰায়, যাৰপৰা তেওঁৰ এগৰাকী কন্যা এলিজাবেথৰ জন্ম হয়, যি শৈশৱতে মৃত্যুবৰণ কৰে আৰু এজন পুত্ৰ আন্দ্ৰেই বিজ্ঞানী হয়। ১৮৯৯ চনত তেওঁ আৰু তেওঁৰ স্বামী চিটালৈ গুচি যায়, ট্ৰেন্স-বাইকাল ৰেলপথ নিৰ্মাণৰ কাম কৰিবলৈ।&lt;ref name=&quot;Khronos&quot; /&gt;

১৯০৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াকিমোভাই অবৈধভাৱে চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গলৈ উভতি আহি ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিভল্যুচনেৰী পাৰ্টিত যোগদান কৰে, সময়ত ১৯০৫ চনৰ বিপ্লৱত অংশগ্ৰহণ কৰে। কিন্তু আৰক্ষীৰ চোৰাংচোৱা য়েভনো আজেফে&lt;ref&gt;{{cite book |title=Большая совтская энциклопедия volume 1 |date=1926 |editor1=Shmidt |editor-first=O. Yu. |location=(entry on Yevno Azev) Moscow |pages=666–667 |language=RU |editor2=Bukharin |editor-first2=N.i.}}&lt;/ref&gt; তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি ১৯০৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ৰেল ষ্টেচনত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি চিটালৈ ঘূৰাই পঠিওৱা হয় আৰু আঠ মাহ কাৰাগাৰত কটায়। মুক্তিৰ পিছত পিছৰ দহ বছৰ তেওঁ ছিতাত বাস কৰে।&lt;ref name=&quot;Khronos&quot; /&gt;

==পিছৰ জীৱন==
১৯১৭ চনত বলছেভিক বিপ্লৱৰ পিছত ইয়াকিমোভাই মস্কোত বসতি স্থাপন কৰে আৰু তাত তেওঁ বিভিন্ন ট্ৰেড ইউনিয়ন আৰু ৰাজ্যিক সমবায়ত কাম কৰে। তেওঁ বহুলভাৱে লিখিছিল, আৰু ছ'চাইটি অৱ ফৰ্মাৰ পলিটিকেল প্ৰিজনাৰ্ছৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু জ্যেষ্ঠ সদস্য আছিল। জাৰ্মান আক্ৰমণৰ পিছত ১৯৪১ চনত তেওঁক নভোচিবিৰ্স্কলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু তাতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়।&lt;ref name=&quot;Khronos&quot; /&gt; ইয়াকিমোভাক জায়েল্টছভস্কোয়ে কবৰস্থানত সমাধিস্থ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225195936/http://kraeved.ngonb.ru/node/3680 |archivedate=2020-02-25 |title=Могила члена организации &quot;Народная воля&quot; А.В. Якимовой (Диковской) (1856 – 1942 гг.). Новосибирский краеведческий портал. |url=http://kraeved.ngonb.ru/node/3680 |access-date=2026-03-15 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:মৃত্যুুদণ্ডপ্ৰাপ্ত মহিলা]]
[[শ্ৰেণী:সন্ত্ৰাসবাদ]]
[[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]]</text>
      <sha1>m88535dr3hr7ux9oi41mlnchbfwot4l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মায়াংক চক্ৰৱৰ্তী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133939</id>
    <redirect title="ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী" />
    <revision>
      <id>649555</id>
      <parentid>600923</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="07pz5hfrnrnveb6q0tjr96266ss42od" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী]]</text>
      <sha1>07pz5hfrnrnveb6q0tjr96266ss42od</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134004</id>
    <revision>
      <id>649552</id>
      <parentid>594131</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:15:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10436" sha1="jqisudjlvl0f1fia51erdlpzho1phcj" xml:space="preserve">{{Infobox chess biography
| name = ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী
| image = Mayank Chakraborty, Indian Chess Player.jpg
| image_size = 180px
| caption = ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী
| country = ভাৰত
| birth_date = {{birth date and age|2009|7|28}}
| birth_place = [[গুৱাহাটী]], [[অসম]], [[ভাৰত]]
| title = [[:en:Grandmaster (chess)|গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ]] (২০২৬)
| FideID = ২৫৬৫৯৭৬৬
| peakrating = ২৪৭৮ (মাৰ্চ ২০২৬)
}}

'''ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী''' (জন্ম: ২৮ জুলাই, ২০০৯) অসমৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় দবা [[গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ]]। ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ অসম তথা [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূৰ্ব ভাৰত]]ৰ প্ৰথমগৰাকী দবা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ আৰু ভাৰতৰ ৯৪সংখ্যক গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।&lt;ref name=&quot;air&quot;&gt;{{Cite news|title=Mayank Chakraborty becomes India’s 94th and first-ever Grandmaster from North East region|url=https://www.newsonair.gov.in/mayank-chakraborty-becomes-indias-94th-and-first-ever-grandmaster-from-north-east-region/|work=News On AIR|date=14 March 2026|access-date=14 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sportstar&quot;&gt;{{Cite news|title=Mayank Chakraborty becomes India’s 94th Chess Grandmaster|url=https://sportstar.thehindu.com/chess/mayank-chakraborty-becomes-india-94th-chess-grandmaster-gm-norm-live-rating-news/article70742604.ece|work=[[Sportstar]]|date=14 March 2026|access-date=15 March 2026|language=en}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২৩ চনত তেওঁ [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰ]]ৰ খিতাপ অৰ্জন কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাতে তেওঁ কেইবাখনো ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ দবা প্ৰতিযোগিতাত সফলতা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Chessbase&quot;&gt;{{Cite web|title=Mayank Chakraborty – The awesome kid from Assam|url=https://www.chessbase.in/news/Mayank-Chakraborty-The-Awesome-Kid-from-Assam|work=ChessBase India|access-date=14 March 2026}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==

ময়াংক চক্ৰৱৰ্তীৰ জন্ম হৈছিল অসমৰ গুৱাহাটীত। কম বয়সতে তেওঁ দবা খেলিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় ১১ বছৰ অনূৰ্ধ্ব দবা চেম্পিয়নশ্বিপত জয়লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিশেষভাৱে পৰিচিত হৈ উঠে।&lt;ref name=&quot;Chessbase&quot;/&gt;

কিশোৰ খেলুৱৈ হিচাপে তেওঁ কেইবাখনো ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি পদক লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰতিভাৱান যুৱ দবা খেলুৱৈ হিচাপে পৰিচিতি লাভ কৰে।

== দবা কেৰিয়াৰ ==

=== যুৱ চেম্পিয়নশ্বিপ ===

ৰাষ্ট্ৰীয় ১১ বছৰ অনূৰ্ধ্ব মুকলি দবা চেম্পিয়নশ্বিপত জয়লাভ কৰি চক্ৰৱৰ্তীয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এছিয়ান যুৱ দবা চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু পশ্চিম এছিয়ান যুৱ দবা চেম্পিয়নশ্বিপতো পদক লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;Chessbase&quot;/&gt;

২০২৩ চনত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় ১৭ বছৰ অনূৰ্ধ্ব দবা চেম্পিয়নশ্বিপত জয়লাভ কৰে আৰু প্ৰতিযোগিতাখনত অপৰাজিত হৈ থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Ninan|first=Susan|title=How Mayank Chakraborty became North East India’s first GM|url=https://www.hindustantimes.com/sports/others/how-mayank-chakraborty-became-north-east-india-s-first-gm-101773506260936.html|work=[[Hindustan Times]]|date=14 March 2026|access-date=15 March 2026|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mayank Chakraborty wins U-17 national chess title|work=The Assam Tribune|date=9 May 2023}}&lt;/ref&gt;

=== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰ ===

২০২৩ চনত চক্ৰৱৰ্তীয়ে ২৪০০ ইলো ৰেটিং অতিক্ৰম কৰাৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দবা প্ৰতিযোগিতাত প্ৰয়োজনীয় নৰ্ম লাভ কৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰ (IM) খিতাপ অৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=FIDE profile – Mayank Chakraborty|url=https://ratings.fide.com/profile/25659766|work=FIDE|access-date=14 March 2026}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰৰ খিতাপ অৰ্জনৰ পথত সফলতা লাভ কৰা প্ৰতিযোগিতাসমূহৰ ভিতৰত আছিল—

* মহাৰাষ্ট্ৰ গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ অ'পেন
* ইছিক-কুল অ'পেন ([[কিৰ্গিজস্তান]])
* কাটাৰ মাষ্টাৰছ অ'পেন

=== গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ ===

২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত চক্ৰৱৰ্তীয়ে গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰৰ খিতাপ অৰ্জন কৰি ভাৰতৰ ৯৪সংখ্যক গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পৰা এই খিতাপ অৰ্জন কৰা প্ৰথমগৰাকী দবা খেলুৱৈ।&lt;ref name=&quot;air&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Assam’s Mayank Chakraborty becomes India’s 94th Grandmaster|url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assams-mayank-chakraborty-becomes-indias-94th-grandmaster-first-from-northeast-1359392-2026-03-13|work=India Today NE|date=13 March 2026|access-date=14 March 2026}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ ছুইডেনৰ ষ্টকহ'মত অনুষ্ঠিত অষ্টম ফাৰ্ষ্ট হোটেল ষ্টকহ'ম নৰ্থ জিএম টুৰ্ণামেণ্টত নিজৰ তৃতীয় তথা চূড়ান্ত গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ নৰ্ম নিশ্চিত কৰে। প্ৰতিযোগিতাখনত তেওঁ ৯খন খেলৰ পৰা ৭ পইণ্ট লাভ কৰি প্ৰথম স্থান অধিকাৰ কৰে আৰু প্ৰয়োজনীয় ২৫০০ ইলো ৰেটিং সীমা অতিক্ৰম কৰে।&lt;ref name=&quot;air&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Sportstar&quot;/&gt;

তেওঁৰ এই সাফল্যক উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দবা ইতিহাসৰ এক উল্লেখযোগ্য মাইলৰ খুঁটি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Sportstar&quot;/&gt;

== গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ নৰ্ম ==

ময়াংক চক্ৰৱৰ্তীয়ে গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰৰ খিতাপ অৰ্জনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় তিনিটা নৰ্ম লাভ কৰা প্ৰতিযোগিতাসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হৈছে।

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ময়াংক চক্ৰৱৰ্তীয়ে অৰ্জন কৰা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ নৰ্ম
! নং
! প্ৰতিযোগিতা
! স্থান
! বছৰ
! স্ক'ৰ
|-
| ১
| দ্বিতীয় মহাৰাষ্ট্ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুকলি জিএম টুৰ্ণামেণ্ট
| নাগপুৰ, মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত
| ২০২৩
| ৭/৯
|-
| ২
| জিএম ৰাউণ্ড ৰবিন টুৰ্ণামেণ্ট &quot;কৰেন্টিনিছ মেমৰিয়েল&quot;
| পিৰায়ুচ, গ্ৰীচ
| ২০২৪
| ৭/৯
|-
| ৩
| অষ্টম ফাৰ্ষ্ট হোটেল ষ্টকহ'ম নৰ্থ জিএম টুৰ্ণামেণ্ট
| ষ্টকহ'ম, ছুইডেন
| ২০২৬
| ৭/৯
|}

== খেলাৰ শৈলী ==

চক্ৰৱৰ্তী তেওঁৰ গতিশীল আৰু কৌশলগত খেলাৰ শৈলীৰ বাবে পৰিচিত। তেওঁ চিচিলিয়ান ডিফেন্স আৰু ৰুই লোপেজৰ দৰে দবা আৰম্ভণিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে।

== তথ্যসূত্ৰ ==

{{Reflist}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==

* {{FIDE|id=25659766}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Chakraborty, Mayank}}
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ক্ৰীড়াবিদ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ দবা খেলুৱৈ]]
[[শ্ৰেণী:বিশ্বৰ দবা খেলুৱৈ]]
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ]]
{{Use dmy dates|date=March 2026}}</text>
      <sha1>jqisudjlvl0f1fia51erdlpzho1phcj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649553</id>
      <parentid>649552</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:15:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>পৃষ্ঠা [[ময়ংক চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ পৰা [[ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>649552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10436" sha1="jqisudjlvl0f1fia51erdlpzho1phcj" xml:space="preserve">{{Infobox chess biography
| name = ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী
| image = Mayank Chakraborty, Indian Chess Player.jpg
| image_size = 180px
| caption = ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী
| country = ভাৰত
| birth_date = {{birth date and age|2009|7|28}}
| birth_place = [[গুৱাহাটী]], [[অসম]], [[ভাৰত]]
| title = [[:en:Grandmaster (chess)|গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ]] (২০২৬)
| FideID = ২৫৬৫৯৭৬৬
| peakrating = ২৪৭৮ (মাৰ্চ ২০২৬)
}}

'''ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী''' (জন্ম: ২৮ জুলাই, ২০০৯) অসমৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় দবা [[গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ]]। ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ অসম তথা [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূৰ্ব ভাৰত]]ৰ প্ৰথমগৰাকী দবা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ আৰু ভাৰতৰ ৯৪সংখ্যক গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।&lt;ref name=&quot;air&quot;&gt;{{Cite news|title=Mayank Chakraborty becomes India’s 94th and first-ever Grandmaster from North East region|url=https://www.newsonair.gov.in/mayank-chakraborty-becomes-indias-94th-and-first-ever-grandmaster-from-north-east-region/|work=News On AIR|date=14 March 2026|access-date=14 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sportstar&quot;&gt;{{Cite news|title=Mayank Chakraborty becomes India’s 94th Chess Grandmaster|url=https://sportstar.thehindu.com/chess/mayank-chakraborty-becomes-india-94th-chess-grandmaster-gm-norm-live-rating-news/article70742604.ece|work=[[Sportstar]]|date=14 March 2026|access-date=15 March 2026|language=en}}&lt;/ref&gt;

ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২৩ চনত তেওঁ [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰ]]ৰ খিতাপ অৰ্জন কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাতে তেওঁ কেইবাখনো ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ দবা প্ৰতিযোগিতাত সফলতা লাভ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Chessbase&quot;&gt;{{Cite web|title=Mayank Chakraborty – The awesome kid from Assam|url=https://www.chessbase.in/news/Mayank-Chakraborty-The-Awesome-Kid-from-Assam|work=ChessBase India|access-date=14 March 2026}}&lt;/ref&gt;

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ==

ময়াংক চক্ৰৱৰ্তীৰ জন্ম হৈছিল অসমৰ গুৱাহাটীত। কম বয়সতে তেওঁ দবা খেলিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় ১১ বছৰ অনূৰ্ধ্ব দবা চেম্পিয়নশ্বিপত জয়লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁ বিশেষভাৱে পৰিচিত হৈ উঠে।&lt;ref name=&quot;Chessbase&quot;/&gt;

কিশোৰ খেলুৱৈ হিচাপে তেওঁ কেইবাখনো ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি পদক লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰতিভাৱান যুৱ দবা খেলুৱৈ হিচাপে পৰিচিতি লাভ কৰে।

== দবা কেৰিয়াৰ ==

=== যুৱ চেম্পিয়নশ্বিপ ===

ৰাষ্ট্ৰীয় ১১ বছৰ অনূৰ্ধ্ব মুকলি দবা চেম্পিয়নশ্বিপত জয়লাভ কৰি চক্ৰৱৰ্তীয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এছিয়ান যুৱ দবা চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু পশ্চিম এছিয়ান যুৱ দবা চেম্পিয়নশ্বিপতো পদক লাভ কৰে।&lt;ref name=&quot;Chessbase&quot;/&gt;

২০২৩ চনত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় ১৭ বছৰ অনূৰ্ধ্ব দবা চেম্পিয়নশ্বিপত জয়লাভ কৰে আৰু প্ৰতিযোগিতাখনত অপৰাজিত হৈ থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Ninan|first=Susan|title=How Mayank Chakraborty became North East India’s first GM|url=https://www.hindustantimes.com/sports/others/how-mayank-chakraborty-became-north-east-india-s-first-gm-101773506260936.html|work=[[Hindustan Times]]|date=14 March 2026|access-date=15 March 2026|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mayank Chakraborty wins U-17 national chess title|work=The Assam Tribune|date=9 May 2023}}&lt;/ref&gt;

=== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰ ===

২০২৩ চনত চক্ৰৱৰ্তীয়ে ২৪০০ ইলো ৰেটিং অতিক্ৰম কৰাৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দবা প্ৰতিযোগিতাত প্ৰয়োজনীয় নৰ্ম লাভ কৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰ (IM) খিতাপ অৰ্জন কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=FIDE profile – Mayank Chakraborty|url=https://ratings.fide.com/profile/25659766|work=FIDE|access-date=14 March 2026}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰৰ খিতাপ অৰ্জনৰ পথত সফলতা লাভ কৰা প্ৰতিযোগিতাসমূহৰ ভিতৰত আছিল—

* মহাৰাষ্ট্ৰ গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ অ'পেন
* ইছিক-কুল অ'পেন ([[কিৰ্গিজস্তান]])
* কাটাৰ মাষ্টাৰছ অ'পেন

=== গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ ===

২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত চক্ৰৱৰ্তীয়ে গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰৰ খিতাপ অৰ্জন কৰি ভাৰতৰ ৯৪সংখ্যক গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পৰা এই খিতাপ অৰ্জন কৰা প্ৰথমগৰাকী দবা খেলুৱৈ।&lt;ref name=&quot;air&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Assam’s Mayank Chakraborty becomes India’s 94th Grandmaster|url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assams-mayank-chakraborty-becomes-indias-94th-grandmaster-first-from-northeast-1359392-2026-03-13|work=India Today NE|date=13 March 2026|access-date=14 March 2026}}&lt;/ref&gt;

তেওঁ ছুইডেনৰ ষ্টকহ'মত অনুষ্ঠিত অষ্টম ফাৰ্ষ্ট হোটেল ষ্টকহ'ম নৰ্থ জিএম টুৰ্ণামেণ্টত নিজৰ তৃতীয় তথা চূড়ান্ত গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ নৰ্ম নিশ্চিত কৰে। প্ৰতিযোগিতাখনত তেওঁ ৯খন খেলৰ পৰা ৭ পইণ্ট লাভ কৰি প্ৰথম স্থান অধিকাৰ কৰে আৰু প্ৰয়োজনীয় ২৫০০ ইলো ৰেটিং সীমা অতিক্ৰম কৰে।&lt;ref name=&quot;air&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Sportstar&quot;/&gt;

তেওঁৰ এই সাফল্যক উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দবা ইতিহাসৰ এক উল্লেখযোগ্য মাইলৰ খুঁটি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Sportstar&quot;/&gt;

== গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ নৰ্ম ==

ময়াংক চক্ৰৱৰ্তীয়ে গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰৰ খিতাপ অৰ্জনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় তিনিটা নৰ্ম লাভ কৰা প্ৰতিযোগিতাসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হৈছে।

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ ময়াংক চক্ৰৱৰ্তীয়ে অৰ্জন কৰা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ নৰ্ম
! নং
! প্ৰতিযোগিতা
! স্থান
! বছৰ
! স্ক'ৰ
|-
| ১
| দ্বিতীয় মহাৰাষ্ট্ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুকলি জিএম টুৰ্ণামেণ্ট
| নাগপুৰ, মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত
| ২০২৩
| ৭/৯
|-
| ২
| জিএম ৰাউণ্ড ৰবিন টুৰ্ণামেণ্ট &quot;কৰেন্টিনিছ মেমৰিয়েল&quot;
| পিৰায়ুচ, গ্ৰীচ
| ২০২৪
| ৭/৯
|-
| ৩
| অষ্টম ফাৰ্ষ্ট হোটেল ষ্টকহ'ম নৰ্থ জিএম টুৰ্ণামেণ্ট
| ষ্টকহ'ম, ছুইডেন
| ২০২৬
| ৭/৯
|}

== খেলাৰ শৈলী ==

চক্ৰৱৰ্তী তেওঁৰ গতিশীল আৰু কৌশলগত খেলাৰ শৈলীৰ বাবে পৰিচিত। তেওঁ চিচিলিয়ান ডিফেন্স আৰু ৰুই লোপেজৰ দৰে দবা আৰম্ভণিৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে।

== তথ্যসূত্ৰ ==

{{Reflist}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==

* {{FIDE|id=25659766}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Chakraborty, Mayank}}
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া ক্ৰীড়াবিদ]]
[[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ দবা খেলুৱৈ]]
[[শ্ৰেণী:বিশ্বৰ দবা খেলুৱৈ]]
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ]]
{{Use dmy dates|date=March 2026}}</text>
      <sha1>jqisudjlvl0f1fia51erdlpzho1phcj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা:প্ৰবন্ধৰ অনুৰোধ</title>
    <ns>5</ns>
    <id>136751</id>
    <revision>
      <id>649490</id>
      <parentid>648285</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T19:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kalyan Ranjan Saharia</username>
        <id>51413</id>
      </contributor>
      <comment>/* খং */ নতুন অনুচ্ছেদ</comment>
      <origin>649490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11864" sha1="rscdaxr9a5hgdmnvw4mbuktct8u5gg3" xml:space="preserve">মানুহৰ মনৰ ভাব সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰকাশ কৰিব পৰা পদ বা পদ-সমষ্টিক ব্যাকৰণত বাক্য (Sentence) বুলি কোৱা হয়। কিন্তু কেৱল কেইটামান শব্দ বা পদ একেলগে গোট খুৱালেই সি এটা সাৰ্থক বাক্য হ'ব নোৱাৰে। এটা শুদ্ধ, অৰ্থপূৰ্ণ আৰু ব্যাকৰণ-সন্মত বাক্য গঠন হ'বলৈ হ'লে বাক্যটোত প্ৰধানকৈ তিনিটা গুণ বা চৰ্ত থাকিব লাগিব। সংস্কৃত আৰু অসমীয়া ব্যাকৰণত এই তিনিটা গুণকে 'বাক্যৰ ত্ৰিসূত্ৰ' বুলি কোৱা হয়।
এই তিনিটা প্ৰধান গুণ বা চৰ্ত হ'ল— আকাংক্ষা, যোগ্যতা আৰু আসত্তি (বা সন্নিধি)। তলত এই বিষয়ে বহলভাৱে আলোচনা কৰা হ'ল:

১. আকাংক্ষা (Akanksha)
আকাংক্ষা শব্দৰ সাধাৰণ অৰ্থ হ'ল ইচ্ছা বা হাবিয়াস। এটা বাক্যৰ অৰ্থ সম্পূৰ্ণৰূপে বুজিবলৈ এটা পদ শুনাৰ বা পঢ়াৰ পাছত আন এটা পদ শুনিবলৈ শ্ৰোতা বা পাঠকৰ মনত যি স্বাভাৱিক আগ্ৰহ বা ইচ্ছাৰ সৃষ্টি হয়, তাকে ব্যাকৰণৰ ভাষাত আকাংক্ষা বোলে। যেতিয়ালৈকে এই ইচ্ছা নিবৃত্তি বা পূৰণ নহয়, তেতিয়ালৈকে বাক্যটো অসম্পূৰ্ণ হৈ থাকে আৰু তাক সাৰ্থক বাক্য বুলিব নোৱাৰি।

অসম্পূৰ্ণ বাক্যৰ উদাহৰণ: যদি কোৱা হয়, &quot;মই কাইলৈ পুৱা...&quot; বা &quot;ৰামে যোৱাকালি বজাৰৰ পৰা...&quot;
বিশ্লেষণ: ওপৰৰ উদাহৰণ দুটাত মনৰ ভাব সম্পূৰ্ণ হোৱা নাই। &quot;মই কাইলৈ পুৱা...&quot; কি কৰিম? শুই উঠিম নে ক'ৰবালৈ যাম? এই প্ৰশ্নটো শ্ৰোতাৰ মনত জাগি উঠে। এই অসম্পূৰ্ণ বোধেই হৈছে আকাংক্ষা।
সাৰ্থক বাক্য (আকাংক্ষা নিবৃত্তি): যেতিয়া কোৱা হ'ব, &quot;মই কাইলৈ পুৱা গুৱাহাটীলৈ যাম&quot; বা &quot;ৰামে যোৱাকালি বজাৰৰ পৰা মাছ কিনি আনিলে&quot;, তেতিয়া শ্ৰোতাৰ মনৰ প্ৰশ্ন দূৰ হয় আৰু বাক্যটোৱে পূৰ্ণতা লাভ কৰে।

২. যোগ্যতা (Yogyata)
যোগ্যতা মানে হ'ল বাক্যত ব্যৱহাৰ হোৱা পদবোৰৰ অৰ্থৰ মাজত থকা পাৰস্পৰিক মিল, সংগতি বা ঔচিত্য। এটা বাক্যত থকা পদবোৰে বুজোৱা অৰ্থ বাস্তৱসন্মত, প্ৰাকৃতিক নিয়মৰ লগত খাপ খোৱা আৰু যুক্তিসংগত হ'ব লাগিব। অবাস্তৱ, অসম্ভৱ বা প্ৰকৃতি-বিৰুদ্ধ কথাক বাক্যত প্ৰকাশ কৰিলে সি অৰ্থহীন হৈ পৰে আৰু বাক্যটোৱে যোগ্যতা হেৰুৱায়।

যোগ্যতাহীন বাক্যৰ উদাহৰণ: &quot;গৰুৱে আকাশত উৰি ফুৰিছে&quot;, &quot;মানুহজনে জুইৰে পানী খাইছে&quot; বা &quot;বৰফে গছবোৰ পুৰি পেলালে&quot;।
বিশ্লেষণ: এই বাক্যবোৰত আকাংক্ষা আৰু আসত্তি থাকিলেও বাস্তৱিক অৰ্থত পদসমূহৰ মাজত কোনো সংগতি নাই। গৰুৱে উৰিব নোৱাৰে, জুইৰে পানী খাব নোৱাৰি আৰু বৰফে একো পুৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে এইবোৰ সাৰ্থক বাক্য নহয়।
সাৰ্থক বাক্য (যোগ্যতাসম্পন্ন): যদি কোৱা হয়, &quot;চৰায়ে আকাশত উৰি ফুৰিছে&quot;, &quot;মানুহজনে গিলাচেৰে পানী খাইছে&quot; বা &quot;জুইয়ে গছবোৰ পুৰি পেলালে&quot;, তেতিয়া পদসমূহৰ মাজত বাস্তৱিক সংগতি স্থাপিত হয় আৰু বাক্যটোৱে যোগ্যতা লাভ কৰে।

৩. আসত্তি বা সন্নিধি (Asatti / Sannidhi)
আসত্তি শব্দৰ অৰ্থ হ'ল নৈকট্য বা ওচৰা-উচৰি অৱস্থান। বাক্য এটাৰ অৰ্থ সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিবলৈ পদবোৰৰ মাজত যি ক্ৰমিক অৱস্থান বা ওচৰা-উচৰি সম্বন্ধ থাকিব লাগে, তাকে আসত্তি বা সন্নিধি বোলে। আসত্তি প্ৰধানকৈ দুটা দিশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে:
কালগত আসত্তি (সময়ৰ নৈকট্য): বাক্য এটা প্ৰকাশ কৰোঁতে পদবোৰ একেৰাহে বা অবিৰতভাৱে উচ্চাৰণ কৰিব লাগে। ধৰক, কোনোবাই &quot;মই&quot; শব্দটো আজি পুৱা ক'লে, &quot;ভাত&quot; শব্দটো দুপৰীয়া ক'লে আৰু &quot;খালোঁ&quot; শব্দটো গধূলি ক'লে— তেন্তে সি কেতিয়াও বাক্য হ'ব নোৱাৰে। পদবোৰ একেলগে একেটা সময়ৰ সোঁতত উচ্চাৰণ কৰিলেহে আসত্তি ৰক্ষা পৰে।
ক্ৰমগত আসত্তি (শৃংখলাবদ্ধ অৱস্থান): পদবোৰ ব্যাকৰণৰ নিয়ম অনুসৰি সঠিক ক্ৰমত বহিব লাগে। অসমীয়া ভাষাত সাধাৰণতে কৰ্তা + কৰ্ম + ক্ৰিয়া (Subject + Object + Verb) ক্ৰমত বাক্য গঠন হয়।
ভুল আসত্তি: &quot;খায় ভাত সদায় ৰামে পুৱা।&quot; (ইয়াত শব্দবোৰ বিশৃংখল হৈ আছে)
শুদ্ধ আসত্তি: &quot;ৰামে সদায় পুৱা ভাত খায়।&quot; (ইয়াত পদবোৰ সঠিক ক্ৰমত আৰু ওচৰা-উচৰিকৈ বহি এটা অৰ্থপূৰ্ণ বাক্যৰ সৃষ্টি কৰিছে)।

সামৰণি : 

ভাষাৰ লিখিত আৰু মৌখিক দুয়োটা ৰূপতেই এই ত্ৰিসূত্ৰৰ প্ৰয়োগ অপৰিহাৰ্য। আকাংক্ষাই বাক্যৰ মানসিক অসম্পূৰ্ণতা দূৰ কৰে, যোগ্যতাই বাক্যৰ অৰ্থক বাস্তৱৰ সৈতে সংগতিপূৰ্ণ কৰে আৰু আসত্তিয়ে পদসমূহক ব্যাকৰণগত শৃংখলাত আৱদ্ধ কৰে। এই তিনিওটা গুণৰ সমাহাৰ ঘটিলেহে এটা নিৰ্ভুল আৰু সাৰ্থক বাক্যৰ সৃষ্টি হয়

== অসমীয়া সমাজত প্ৰচলিত কিছু উপাধিl ==
অসমত প্ৰচলিত কিছু উপাধিৰ বিষয়ে তলত আলোচনা কৰা হ'ল -

১/ হাজৰিকা - এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ১০০০ জন সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

২/শইকীয়া - এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ১০০ জন সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

৩/ ডেকা/বৰা- এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ২০ জন সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

৪/ ৰাজখোৱা - এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ৩০০০ জন সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

৫/ফুকন/ বৰুৱা - এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ৬০০০ জন  সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

৬/বেজবৰুৱা- এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ৰাজবৈদ্য বা ৰজাৰ চিকিৎসকক দিয়া হৈছিল।

                     
                     ☝️ সেইকাৰণে এই উপাধি বিলাক আপুনি মুছলিম, হিন্দু, ট্ৰাইবেল, non ট্ৰাইবেল ইত্যাদি বিভিন্ন জাতিৰ মানুহৰ মাজত আজিও ব্যৱহাৰ কৰা দেখা পাব। সেইকাৰণে &quot;বৰুৱা&quot; উপাধিটো এজন ৰাজবংশী মানুহৰ মাজত বা &quot;হাজৰিকা&quot; উপাধিটো এজন মুছলিম মানুহৰ মাজত বা &quot;ফুকন&quot; উপাধিটো এজন চুতীয়া সম্প্ৰদায়ৰ মানুহৰ মাজত বা ডেকা শব্দটো এজন কাৰ্বি সম্প্ৰদায়ৰ মানুহৰ মাজত ব্যৱহাৰ কৰা দেখিলে আচৰিত নহব। কাৰণ জাতি বেলেগে হলেও সিহঁতৰ এসময়ত কাম একে আছিল সেইবাবে উপাধিও একে হৈ গৈছিল।

                                       --- ঋত্বিক নাথ। [[সদস্য:Raj1920|Raj1920]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Raj1920|বাৰ্তা]]) 10:37, 28 October 2026 (ইউ.টি.চি.)

== খং ==


[[সদস্য:Kalyan Ranjan Saharia|Kalyan Ranjan Saharia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Kalyan Ranjan Saharia|বাৰ্তা]]) 19:40, 4 November 2026 (ইউ.টি.চি.)</text>
      <sha1>rscdaxr9a5hgdmnvw4mbuktct8u5gg3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649491</id>
      <parentid>649490</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T19:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58448-93</username>
        <id>52668</id>
      </contributor>
      <comment>/* প্ৰেম কি? */ নতুন অনুচ্ছেদ</comment>
      <origin>649491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12083" sha1="5onjrmd5unnhexmzhn1bl8pbttbc1bm" xml:space="preserve">মানুহৰ মনৰ ভাব সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰকাশ কৰিব পৰা পদ বা পদ-সমষ্টিক ব্যাকৰণত বাক্য (Sentence) বুলি কোৱা হয়। কিন্তু কেৱল কেইটামান শব্দ বা পদ একেলগে গোট খুৱালেই সি এটা সাৰ্থক বাক্য হ'ব নোৱাৰে। এটা শুদ্ধ, অৰ্থপূৰ্ণ আৰু ব্যাকৰণ-সন্মত বাক্য গঠন হ'বলৈ হ'লে বাক্যটোত প্ৰধানকৈ তিনিটা গুণ বা চৰ্ত থাকিব লাগিব। সংস্কৃত আৰু অসমীয়া ব্যাকৰণত এই তিনিটা গুণকে 'বাক্যৰ ত্ৰিসূত্ৰ' বুলি কোৱা হয়।
এই তিনিটা প্ৰধান গুণ বা চৰ্ত হ'ল— আকাংক্ষা, যোগ্যতা আৰু আসত্তি (বা সন্নিধি)। তলত এই বিষয়ে বহলভাৱে আলোচনা কৰা হ'ল:

১. আকাংক্ষা (Akanksha)
আকাংক্ষা শব্দৰ সাধাৰণ অৰ্থ হ'ল ইচ্ছা বা হাবিয়াস। এটা বাক্যৰ অৰ্থ সম্পূৰ্ণৰূপে বুজিবলৈ এটা পদ শুনাৰ বা পঢ়াৰ পাছত আন এটা পদ শুনিবলৈ শ্ৰোতা বা পাঠকৰ মনত যি স্বাভাৱিক আগ্ৰহ বা ইচ্ছাৰ সৃষ্টি হয়, তাকে ব্যাকৰণৰ ভাষাত আকাংক্ষা বোলে। যেতিয়ালৈকে এই ইচ্ছা নিবৃত্তি বা পূৰণ নহয়, তেতিয়ালৈকে বাক্যটো অসম্পূৰ্ণ হৈ থাকে আৰু তাক সাৰ্থক বাক্য বুলিব নোৱাৰি।

অসম্পূৰ্ণ বাক্যৰ উদাহৰণ: যদি কোৱা হয়, &quot;মই কাইলৈ পুৱা...&quot; বা &quot;ৰামে যোৱাকালি বজাৰৰ পৰা...&quot;
বিশ্লেষণ: ওপৰৰ উদাহৰণ দুটাত মনৰ ভাব সম্পূৰ্ণ হোৱা নাই। &quot;মই কাইলৈ পুৱা...&quot; কি কৰিম? শুই উঠিম নে ক'ৰবালৈ যাম? এই প্ৰশ্নটো শ্ৰোতাৰ মনত জাগি উঠে। এই অসম্পূৰ্ণ বোধেই হৈছে আকাংক্ষা।
সাৰ্থক বাক্য (আকাংক্ষা নিবৃত্তি): যেতিয়া কোৱা হ'ব, &quot;মই কাইলৈ পুৱা গুৱাহাটীলৈ যাম&quot; বা &quot;ৰামে যোৱাকালি বজাৰৰ পৰা মাছ কিনি আনিলে&quot;, তেতিয়া শ্ৰোতাৰ মনৰ প্ৰশ্ন দূৰ হয় আৰু বাক্যটোৱে পূৰ্ণতা লাভ কৰে।

২. যোগ্যতা (Yogyata)
যোগ্যতা মানে হ'ল বাক্যত ব্যৱহাৰ হোৱা পদবোৰৰ অৰ্থৰ মাজত থকা পাৰস্পৰিক মিল, সংগতি বা ঔচিত্য। এটা বাক্যত থকা পদবোৰে বুজোৱা অৰ্থ বাস্তৱসন্মত, প্ৰাকৃতিক নিয়মৰ লগত খাপ খোৱা আৰু যুক্তিসংগত হ'ব লাগিব। অবাস্তৱ, অসম্ভৱ বা প্ৰকৃতি-বিৰুদ্ধ কথাক বাক্যত প্ৰকাশ কৰিলে সি অৰ্থহীন হৈ পৰে আৰু বাক্যটোৱে যোগ্যতা হেৰুৱায়।

যোগ্যতাহীন বাক্যৰ উদাহৰণ: &quot;গৰুৱে আকাশত উৰি ফুৰিছে&quot;, &quot;মানুহজনে জুইৰে পানী খাইছে&quot; বা &quot;বৰফে গছবোৰ পুৰি পেলালে&quot;।
বিশ্লেষণ: এই বাক্যবোৰত আকাংক্ষা আৰু আসত্তি থাকিলেও বাস্তৱিক অৰ্থত পদসমূহৰ মাজত কোনো সংগতি নাই। গৰুৱে উৰিব নোৱাৰে, জুইৰে পানী খাব নোৱাৰি আৰু বৰফে একো পুৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে এইবোৰ সাৰ্থক বাক্য নহয়।
সাৰ্থক বাক্য (যোগ্যতাসম্পন্ন): যদি কোৱা হয়, &quot;চৰায়ে আকাশত উৰি ফুৰিছে&quot;, &quot;মানুহজনে গিলাচেৰে পানী খাইছে&quot; বা &quot;জুইয়ে গছবোৰ পুৰি পেলালে&quot;, তেতিয়া পদসমূহৰ মাজত বাস্তৱিক সংগতি স্থাপিত হয় আৰু বাক্যটোৱে যোগ্যতা লাভ কৰে।

৩. আসত্তি বা সন্নিধি (Asatti / Sannidhi)
আসত্তি শব্দৰ অৰ্থ হ'ল নৈকট্য বা ওচৰা-উচৰি অৱস্থান। বাক্য এটাৰ অৰ্থ সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিবলৈ পদবোৰৰ মাজত যি ক্ৰমিক অৱস্থান বা ওচৰা-উচৰি সম্বন্ধ থাকিব লাগে, তাকে আসত্তি বা সন্নিধি বোলে। আসত্তি প্ৰধানকৈ দুটা দিশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে:
কালগত আসত্তি (সময়ৰ নৈকট্য): বাক্য এটা প্ৰকাশ কৰোঁতে পদবোৰ একেৰাহে বা অবিৰতভাৱে উচ্চাৰণ কৰিব লাগে। ধৰক, কোনোবাই &quot;মই&quot; শব্দটো আজি পুৱা ক'লে, &quot;ভাত&quot; শব্দটো দুপৰীয়া ক'লে আৰু &quot;খালোঁ&quot; শব্দটো গধূলি ক'লে— তেন্তে সি কেতিয়াও বাক্য হ'ব নোৱাৰে। পদবোৰ একেলগে একেটা সময়ৰ সোঁতত উচ্চাৰণ কৰিলেহে আসত্তি ৰক্ষা পৰে।
ক্ৰমগত আসত্তি (শৃংখলাবদ্ধ অৱস্থান): পদবোৰ ব্যাকৰণৰ নিয়ম অনুসৰি সঠিক ক্ৰমত বহিব লাগে। অসমীয়া ভাষাত সাধাৰণতে কৰ্তা + কৰ্ম + ক্ৰিয়া (Subject + Object + Verb) ক্ৰমত বাক্য গঠন হয়।
ভুল আসত্তি: &quot;খায় ভাত সদায় ৰামে পুৱা।&quot; (ইয়াত শব্দবোৰ বিশৃংখল হৈ আছে)
শুদ্ধ আসত্তি: &quot;ৰামে সদায় পুৱা ভাত খায়।&quot; (ইয়াত পদবোৰ সঠিক ক্ৰমত আৰু ওচৰা-উচৰিকৈ বহি এটা অৰ্থপূৰ্ণ বাক্যৰ সৃষ্টি কৰিছে)।

সামৰণি : 

ভাষাৰ লিখিত আৰু মৌখিক দুয়োটা ৰূপতেই এই ত্ৰিসূত্ৰৰ প্ৰয়োগ অপৰিহাৰ্য। আকাংক্ষাই বাক্যৰ মানসিক অসম্পূৰ্ণতা দূৰ কৰে, যোগ্যতাই বাক্যৰ অৰ্থক বাস্তৱৰ সৈতে সংগতিপূৰ্ণ কৰে আৰু আসত্তিয়ে পদসমূহক ব্যাকৰণগত শৃংখলাত আৱদ্ধ কৰে। এই তিনিওটা গুণৰ সমাহাৰ ঘটিলেহে এটা নিৰ্ভুল আৰু সাৰ্থক বাক্যৰ সৃষ্টি হয়

== অসমীয়া সমাজত প্ৰচলিত কিছু উপাধিl ==
অসমত প্ৰচলিত কিছু উপাধিৰ বিষয়ে তলত আলোচনা কৰা হ'ল -

১/ হাজৰিকা - এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ১০০০ জন সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

২/শইকীয়া - এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ১০০ জন সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

৩/ ডেকা/বৰা- এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ২০ জন সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

৪/ ৰাজখোৱা - এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ৩০০০ জন সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

৫/ফুকন/ বৰুৱা - এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ৬০০০ জন  সৈনিকৰ সেনাপতিক দিয়া হৈছিল।

৬/বেজবৰুৱা- এই উপাধিটো আহোমৰ শাসন কালত ৰাজবৈদ্য বা ৰজাৰ চিকিৎসকক দিয়া হৈছিল।

                     
                     ☝️ সেইকাৰণে এই উপাধি বিলাক আপুনি মুছলিম, হিন্দু, ট্ৰাইবেল, non ট্ৰাইবেল ইত্যাদি বিভিন্ন জাতিৰ মানুহৰ মাজত আজিও ব্যৱহাৰ কৰা দেখা পাব। সেইকাৰণে &quot;বৰুৱা&quot; উপাধিটো এজন ৰাজবংশী মানুহৰ মাজত বা &quot;হাজৰিকা&quot; উপাধিটো এজন মুছলিম মানুহৰ মাজত বা &quot;ফুকন&quot; উপাধিটো এজন চুতীয়া সম্প্ৰদায়ৰ মানুহৰ মাজত বা ডেকা শব্দটো এজন কাৰ্বি সম্প্ৰদায়ৰ মানুহৰ মাজত ব্যৱহাৰ কৰা দেখিলে আচৰিত নহব। কাৰণ জাতি বেলেগে হলেও সিহঁতৰ এসময়ত কাম একে আছিল সেইবাবে উপাধিও একে হৈ গৈছিল।

                                       --- ঋত্বিক নাথ। [[সদস্য:Raj1920|Raj1920]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Raj1920|বাৰ্তা]]) 10:37, 28 October 2026 (ইউ.টি.চি.)

== খং ==


[[সদস্য:Kalyan Ranjan Saharia|Kalyan Ranjan Saharia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Kalyan Ranjan Saharia|বাৰ্তা]]) 19:40, 4 November 2026 (ইউ.টি.চি.)

== প্ৰেম কি? ==


[[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/~2026-58448-93|~2026-58448-93]] ([[সদস্য বাৰ্তা:~2026-58448-93|talk]]) 19:42, 4 November 2026 (ইউ.টি.চি.)</text>
      <sha1>5onjrmd5unnhexmzhn1bl8pbttbc1bm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আইচলেণ্ডৰ মহিলাৰ বন্ধৰ দিন</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137439</id>
    <revision>
      <id>649549</id>
      <parentid>614175</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16547" sha1="1xubvb6ofat3nqrgn4nf1rorsngvy69" xml:space="preserve">{{Infobox civil conflict
| title            = ১৯৭৫ চনত আইচলেণ্ডৰ মহিলাৰ ধৰ্মঘট
| subtitle         = মহিলাৰ বন্ধৰ দিন
| partof           = 
| image            = 
| caption          = 
| date             = ২৪ অক্টোবৰ ১৯৭৫ 
| place            = আইচলেণ্ড
| coordinates      = 
| causes           = [[লিংগ দৰমহাৰ ব্যৱধান]], [[বৃত্তিগত যৌনতাবাদ]]
| goals            = আইচলেণ্ডৰ অৰ্থনীতি আৰু সমাজৰ বাবে মহিলাৰ অপৰিহাৰ্য কাম প্ৰদৰ্শন কৰা আৰু &quot;মজুৰিৰ অমিল আৰু অন্যায় নিয়োগ পদ্ধতিৰ প্ৰতিবাদ&quot; কৰা।
| methods          = মহিলাৰ ধৰ্মঘট
| status           =
| result           = 
| side1            = 
| side2            = 
| leadfigures1     = 
| leadfigures2     = 
| howmany1         = 
| howmany2         = 
| casualties1      = 
| casualties2      = 
| fatalities       =
| injuries         =
| arrests          =
| detentions       =
| charged          =
| fined            =
| casualties_label = 
| notes            = 
| sidebox          = 
}}
১৯৭৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত আইচলেণ্ডৰ মহিলাসকলে “আইচলেণ্ডৰ অৰ্থনীতি আৰু সমাজৰ বাবে মহিলাৰ অপৰিহাৰ্য কাম প্ৰদৰ্শন’’&lt;ref name=nvd&gt;{{Cite web|url=http://nvdatabase.swarthmore.edu/content/icelandic-women-strike-economic-and-social-equality-1975 |title=Icelandic women strike for economic and social equality, 1975 {{!}} Global Nonviolent Action Database |publisher=[[Swarthmore College]] |work=Global Nonviolent Action Database |access-date=23 April 2016}}&lt;/ref&gt; আৰু “মজুৰিৰ অমিল আৰু অন্যায় নিয়োগ পদ্ধতিৰ প্ৰতিবাদ’’ৰ বাবে দিনটোৰ বাবে ধৰ্মঘট কৰে।&lt;ref name=Guardian&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2005/oct/18/gender.uk |title=The day the women went on strike |date=18 October 2005 |newspaper=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077 |access-date=23 April 2016}}&lt;/ref&gt; ইয়াক ঘৰুৱাভাৱে '''মহিলাৰ বন্ধৰ দিন''' হিচাপে প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=BBC/&gt; মহিলা সংগঠনৰ নেতৃত্বত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে নিজৰ দৰমহা পোৱা চাকৰিলৈ যোৱা নাছিল আৰু গোটেই দিনটো কোনো ঘৰুৱা কাম বা সন্তান লালন-পালন কৰা নাছিল।&lt;ref name=nvd/&gt;&lt;ref name=Guardian/&gt; আইচলেণ্ডৰ ৯০% মহিলা জনসংখ্যায় এই ধৰ্মঘটত অংশগ্ৰহণ কৰে।&lt;ref name=nvd/&gt; আইচলেণ্ডৰ সংসদে পিছৰ বছৰত মহিলা আৰু পুৰুষৰ সম অধিকাৰৰ নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰা আইন প্ৰণয়ন কৰে।&lt;ref name=nvd/&gt;
==ইতিহাস==
১৯৭৫ চনৰ আগতে ঘৰৰ বাহিৰত কাম কৰা আইচলেণ্ডৰ মহিলাসকলে পুৰুষৰ উপাৰ্জনৰ ষাঠি শতাংশতকৈও কম উপাৰ্জন কৰিছিল।&lt;ref name=nvd/&gt;

ৰাষ্ট্ৰসংঘই ঘোষণা কৰিলে যে ১৯৭৫ চনটো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী বৰ্ষ হ’ব। ৰেডষ্টকিংছ নামৰ মহিলা গোটৰ এগৰাকী প্ৰতিনিধিয়ে ইয়াৰ সন্মানত অন্যতম অনুষ্ঠান হিচাপে ধৰ্মঘটৰ ধাৰণাটো আগবঢ়াইছে। তেওঁলোকে ভাবিছিল যে এই সময়ছোৱা যিহেতু জনসাধাৰণক জড়িত কৰাত অধিক সুখকৰ আৰু অধিক ফলপ্ৰসূ হ’ব বুলি কমিটীয়ে ধৰ্মঘটক &quot;ছুটীৰ দিন&quot; বুলি কোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। লগতে কিছুমান মহিলাক ধৰ্মঘট কৰাৰ বাবে চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰিব পৰাৰ সম্ভাৱনায়ো এদিনৰ বন্ধৰ পৰা তেওঁলোকক বাৰণ কৰিব নোৱাৰিলে।&lt;ref name=Guardian/&gt;

মহিলা সংগঠনসমূহে সমগ্ৰ দেশতে ''ডে অফ''ৰ বিষয়ে প্ৰচাৰ কৰে।&lt;ref name=nvd/&gt; ডে অফৰ অনুষ্ঠানৰ আয়োজকসকলে ৰেডিঅ’ ষ্টেচন, টেলিভিছন, আৰু বাতৰি কাকতত লিংগভিত্তিক বৈষম্য আৰু মহিলাৰ কম মজুৰিৰ বিষয়ে বাতৰি চলাবলৈ পাইছিল। এই অনুষ্ঠানে আন্তৰ্জাতিক মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰে।&lt;ref name=BBC&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/magazine-34602822 |title=The day Iceland's women went on strike - BBC News |website=BBC News |author-last=Brewer |author-first=Kirstie |language=en-GB |date=23 October 2015 |access-date=23 April 2016}}&lt;/ref&gt;

==মহিলাৰ বন্ধৰ দিন==
১৯৭৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত আইচলেণ্ডৰ মহিলাসকলে নিজৰ দৰমহা পোৱা চাকৰিলৈ যোৱা নাছিল বা ঘৰতে কোনো ঘৰুৱা কাম বা সন্তান লালন-পালন কৰা নাছিল। গ্ৰাম্য সম্প্ৰদায়ৰ মহিলাকে ধৰি দেশৰ নব্বৈ শতাংশ মহিলাই এই কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰে।&lt;ref name=BBC/&gt; কাৰখানাৰ বহু শ্ৰমিক মহিলা হোৱাৰ বাবে মাছৰ উদ্যোগ বন্ধ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;SR&quot;&gt;{{cite journal |url=http://kvennasogusafn.is/index.php?page=Women-s-Day-Off-1975 |title=The Day the children came to the offices |author-first1=Else Mia |author-last1=Einarsdottir |author-first2=Gerdur |author-last2=Steinhtorsdottir |journal=Scandinavian Review |year=1977 |issue=3 |pages=60–64 |access-date=23 April 2016 |archive-date=9 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180309203321/http://kvennasogusafn.is/index.php?page=Women-s-Day-Off-1975 |url-status=dead |archivedate=9 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180309203321/http://kvennasogusafn.is/index.php?page=Women-s-Day-Off-1975 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;

ডে অফৰ সময়ত আইচলেণ্ডৰ ২ লাখ ২০ হাজাৰ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ২৫ হাজাৰ লোকে আইচলেণ্ডৰ ৰাজধানী ৰেইকজাভিকৰ মাজমজিয়াত এক সমাৱেশৰ বাবে সমবেত হয়। এই সমাৱেশত মহিলাসকলে বক্তাসকলৰ কথা শুনিছিল, গান গাইছিল আৰু আইচলেণ্ডত লিংগ সমতা লাভৰ বাবে কি কৰিব পাৰি সেই বিষয়ে ইজনে সিজনৰ সৈতে কথা পাতিছিল। এগৰাকী গৃহিণী, দুগৰাকী সংসদ সদস্য, এগৰাকী মহিলা আন্দোলনৰ প্ৰতিনিধি, এগৰাকী মহিলা শ্ৰমিককে ধৰি বহু বক্তা আছিল। দিনটোৰ শেষৰ ভাষণ আছিল আলহেইডুৰ বজাৰ্নফ্ৰেডছড'টিৰে, যিয়ে &quot;আইচলেণ্ডৰ আটাইতকৈ কম দৰমহা পোৱা মহিলাসকলৰ ট্ৰেড ইউনিয়ন ছ'কনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল&quot;।&lt;ref name=Guardian/&gt;

চাকৰিয়াল পিতৃসকলে কৰ্মস্থলীলৈ অনা শিশুসকলক মন ভাল লগাবলৈ মিঠাই, পেঞ্চিল আৰু কাগজ কিনি মহিলাবিহীন দিনটোৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাইছিল।&lt;ref name=Guardian/&gt; ফলত সেইদিনা বহু দোকানত জনপ্ৰিয় খাদ্য চচ্চেজ বিক্ৰী হৈ গৈছিল।&lt;ref name=Guardian/&gt;
==পৰিণতি==
ডে অফৰ স্থায়ী প্ৰভাৱ পৰিছিল আৰু ইয়াক কথিত ভাষাত &quot;দীঘলীয়া শুকুৰবাৰ&quot; বুলি জনা যায়।&lt;ref name=BBC/&gt;

আইচলেণ্ডৰ সংসদে পিছৰ বছৰত সম অধিকাৰৰ নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰা আইন গৃহীত কৰে।&lt;ref name=nvd/&gt; এই ধৰ্মঘটৰ ফলত ১৯৮০ চনত পাঁচ বছৰৰ পিছত বিশ্বৰ প্ৰথমখন গণতান্ত্ৰিকভাৱে নিৰ্বাচিত মহিলা ৰাষ্ট্ৰপতি ভিগডিছ ফিনবোগাড’টিৰ নিৰ্বাচনৰ পথো মুকলি হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://vigdis.is/en/presidential-campaign-and-election-3/ |title=Presidential campaign and election |author-last=Jónasdóttir |author-first=Valgerður |date= |website=Vigdís Finnbogadóttir Forsdeti Íslands 1980–1996 |language=en-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128094315/https://vigdis.is/en/presidential-campaign-and-election-3/ |archive-date=28 January 2021 |access-date=29 January 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128094315/https://vigdis.is/en/presidential-campaign-and-election-3/ |archivedate=28 January 2021 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

প্ৰতি দহ বছৰৰ মূৰে মূৰে ডে অফৰ বৰ্ষপূৰ্তিৰ দিনা মহিলাসকলে সোনকালে কাম বন্ধ কৰে।&lt;ref name=nvd/&gt; ১৯৭৫ চনত মহিলা ধৰ্মঘটকাৰীসকলে ২:০৫ বজাত কাম এৰিছিল, আৰু ২০০৫ চনত ২:০৮ বজাত গুচি গৈছিল, যিয়ে ৩০ বছৰত হোৱা অগ্ৰগতিৰ পৰিমাণ প্ৰতিফলিত কৰিছিল। ধৰ্মঘটৰ প্ৰতিক্ৰিয়া বৃদ্ধি কৰি ২০১০ চনত তেওঁলোকে আবেলি ২:২৫  আৰু ২০১৬ চনত ২:৩৮ বজাত বহু মহিলাই আলথিঙৰ বাহিৰত ভাইকিং ক্লেপত অংশগ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://observers.france24.com/en/20161025-iceland-women-protest-wage-gap |title=Icelandic women cut working day to protest wage gap |publisher=France24 |date=25 October 2016}}&lt;/ref&gt;

২০২৩ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত আইচলেণ্ডত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে সৰ্বদিনীয়া মহিলা ধৰ্মঘটৰ সাক্ষী হয়। এই কাৰ্য্যত লিংগ দৰমহাৰ ব্যৱধান আৰু মহিলাৰ ওপৰত হোৱা হিংসাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |last=Bryant |first=Miranda |date=23 October 2023 |title=Iceland's first full-day women's strike in 48 years aims to close pay gap |url=https://www.theguardian.com/world/2023/oct/23/icelands-first-full-day-womens-strike-in-48-years-aims-to-close-pay-gap |access-date=23 October 2023 |work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt; ৰেইকজাভিকত গণ বিক্ষোভৰ শিখৰত উপনীত হোৱা এই ধৰ্মঘটত এক লাখ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰা বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ ভিতৰত আইচলেণ্ডৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী কেট্ৰিন জেকবছডটিৰ আছিল, যিয়ে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত দেশখনত &quot;সম্পূৰ্ণ লিংগ সমতা&quot; লাভ কৰাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |last=Bryant |first=Miranda |date=24 October 2023 |title=Iceland PM joins 100,000 people for first full-day women's strike in 48 years |url=https://www.theguardian.com/world/2023/oct/24/iceland-prime-minister-joins-womens-strike-katrin-jakobsdottir |access-date=24 October 2023 |work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;

২০২৪ চনত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা পামেলা হোগানে ১৯৭৫ চনৰ ধৰ্মঘট আৰু ইয়াৰ উত্তৰাধিকাৰৰ বুৰঞ্জী লিখা তথ্যচিত্ৰ দ্য ডে আইচলেণ্ড ষ্টেড ষ্টিল মুকলি কৰে। ছবিখনত আৰ্কাইভৰ ফুটেজ, সাক্ষাৎকাৰ আৰু এনিমেটেড ছিকুৱেন্সৰ বৈশিষ্ট্য আছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Day Iceland Stood Still |url=https://crossroads-festival.org/en/film/the-day-iceland-stood-still }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Review: The Day Iceland Stood Still |date=5 November 2024 |url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/469675}}&lt;/ref&gt;

==উত্তৰাধিকাৰ==
২০১৬ চনত পোলেণ্ডত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ক’লা সোমবাৰ|ব্লেক মনডে]] ১৯৭৫ চনৰ আইচলেণ্ডৰ ধৰ্মঘটৰ আৰ্হিত কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-37540139 |title=Black Monday: Polish women strike against abortion ban |date=3 October 2016 |newspaper=BBC News |language=en-GB |access-date=13 December 2016}}&lt;/ref&gt;

আইচলেণ্ডৰ ধৰ্মঘটৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত বিশ্বব্যাপী সংস্কৰণ আন্তৰ্জাতিক মহিলা ধৰ্মঘট ২০১৭ আৰু ২০১৮ চনত বিয়পি পৰে।&lt;ref&gt;{{Cite news|issn=0261-3077 |author-last=James |author-first=Selma |title=Decades after Iceland's 'day off', our women's strike is stronger than ever {{!}} Selma James |work=The Guardian |access-date=3 September 2018 |date=8 March 2018 |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/mar/08/iceland-global-womens-strike-protest}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|author-first1=Judith |author-last1=Vonberg |author-first2=Laura Perez |author-last2=Maestro |title='If women stop, the world stops:'Women down tools for 'feminist strike' |work=CNN |date=8 March 2018 |access-date=3 September 2018 |url=https://edition.cnn.com/2018/03/08/europe/global-womens-strike-international-womens-day-intl/index.html}}&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]]
[[শ্ৰেণী:আন্দোলন]]</text>
      <sha1>1xubvb6ofat3nqrgn4nf1rorsngvy69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prasanta Chandra Mahalanobis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137651</id>
    <redirect title="প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ" />
    <revision>
      <id>649468</id>
      <parentid>614712</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T12:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>1983</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="ev7anbz6t511sfj1r49b00vk3f3ae9k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ]]</text>
      <sha1>ev7anbz6t511sfj1r49b00vk3f3ae9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>P.C. Mahalanobis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137652</id>
    <redirect title="প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ" />
    <revision>
      <id>649467</id>
      <parentid>614713</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T12:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>1983</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে</comment>
      <origin>649467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="ev7anbz6t511sfj1r49b00vk3f3ae9k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ]]</text>
      <sha1>ev7anbz6t511sfj1r49b00vk3f3ae9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ইথানল ইন্ধন</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137743</id>
    <revision>
      <id>649680</id>
      <parentid>636841</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:39:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126028" sha1="o3rnd0zeyumfhhsj8wrdl8hte7lxbyy" xml:space="preserve">[[File:Common_ethanol_fuel_mixtures.png|thumb|Summary of the main ethanol blends used around the world in 2013]] 
[[File:Corn vs Ethanol production.webp|thumb|300px|Corn vs Ethanol production in the United States
{{legend|#FFD932|Total corn production ([[bushel]]s) (left)}}
{{legend|B51700|Corn used for Ethanol fuel (bushels) (left)}}
{{legend-line|#313131 solid 3px|Percent of corn used for Ethanol (right)}}
]]
[[File:Saab 9-3 SportCombi 1.8t BioPower Facelift rear.JPG|thumb|right|The [[Saab 9-3]] SportCombi BioPower was the second [[E85]] [[flexifuel]] model introduced by [[Saab Automobile|Saab]] in the Swedish market.]]
'''ইথানল ইন্ধন''' হৈছে সাধাৰণতে কুঁহিয়াৰ, মাকৈ আৰু অন্যান্য জৈৱবস্তুৰ দৰে শস্যৰপৰা চেনি কিম্বন কৰি উৎপাদিত এলকহল ভিত্তিক ইন্ধন যদিও ইয়াক পেট্ৰলিয়ামৰ ডেৰাইভেটিভৰপৰাও সংশ্লেষণ কৰিব পাৰি। যদিও ই মদ্যপানত পোৱাৰ দৰে একে ধৰণৰ মদ,
ইয়াক সঘনাই পৰিবহণত গেছলিনৰ বিকল্প হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, বিশুদ্ধ ইন্ধন হিচাপে বা জৈৱ ইন্ধন যোগকৰণ হিচাপে গেছলিন মিশ্ৰণত মিহলি কৰা, জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰা আৰু সেউজ গৃহ গেছৰ নিৰ্গমন কম কৰা। ব্ৰাজিল আৰু আমেৰিকাৰ ইথানল ইন্ধনে বিশ্বব্যাপী ইথানল উৎপাদনত গুৰুত্ব বিস্তাৰ কৰে, একেলগে যোগানৰ সৰহভাগ অংশ গ্ৰহণ কৰে আৰু বহু দেশে অটোমোটিভ ইন্ধনত ইথানল মিহলোৱাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।{{cn}}। 

ঐতিহাসিকভাৱে ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰপৰাই ইথানল ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, ১৯৭০ চনৰ শক্তি সংকটৰ সময়ত ব্ৰাজিলে বৃহৎ পৰিসৰত গ্ৰহণৰ পথ-প্ৰদৰ্শক আছিল। নমনীয় ইন্ধনযুক্ত বাহন প্ৰযুক্তি আৰু চৰকাৰী নীতিৰ উন্নতিয়ে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশ্বজুৰি সম্প্ৰসাৰিত কৰিছে। ইথানলৰ ৰাসায়নিক গঠন (C2H5OH)ৰ বাবে ই পৰিষ্কাৰভাৱে জ্বলিব পাৰে, যাৰ ফলত কাৰ্বন ডাই অক্সাইড আৰু পানী উৎপন্ন হয় আৰু ইয়াৰ উচ্চ অক্টেন ৰেটিঙে ইয়াক উচ্চ সংকোচন ইঞ্জিনৰ বাবে উপযোগী কৰি তোলে। বেছিভাগ ইথানল চেনিৰ মাইক্ৰ’বায়’লজিকেল ফাৰ্মেণ্টেচনৰদ্বাৰা উৎপাদিত হয়, তাৰ পিছত ডিষ্টিলেচন আৰু ডিহাইড্ৰেচনৰদ্বাৰা উৎপাদিত হয় যদিও ইথিলিনৰপৰা সৃষ্ট কৃত্ৰিম ইথানল বিশ্বব্যাপী উৎপাদনৰ সৰু অংশ হৈয়েই আছে। 

ইথানলক নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা হয় যদিও ইয়াৰ উৎপাদনে পৰিৱেশ আৰু অৰ্থনৈতিক চিন্তাৰ সৃষ্টি কৰে। ব্ৰাজিলত কুঁহিয়াৰ ভিত্তিক ইথানলে গেছলিনৰ তুলনাত অনুকূল শক্তিৰ ভৰসাম্য আৰু কম কাৰ্বন নিৰ্গমন প্ৰদান কৰে যদিও আমেৰিকাত কুঁহিয়াৰ ভিত্তিক ইথানলে অধিক সামান্য সুবিধা প্ৰদান কৰে। ইথানলৰ বাবে বৃহৎ পৰিসৰৰ খেতি কৰিলে খাদ্যৰ মূল্য, জলসম্পদ, আৰু ভূমি ব্যৱহাৰত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে আৰু উৎপাদন আৰু দহনৰপৰা নিৰ্গমন খাদ্য আৰু প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰি ভিন্ন হয়। বহনক্ষমতা উন্নত আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰিবলৈ চেলুল'জিক ইথানল আৰু অন্যান্য উন্নত পদ্ধতিৰ ওপৰত গৱেষণা অব্যাহত আছে।{{cn}}

বিশ্বজুৰি কেইবাটাও সাধাৰণ ইথানল ইন্ধনৰ মিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। অভ্যন্তৰীণ দহন ইঞ্জিন (ICE)ত বিশুদ্ধ জলীয় বা জলহীন ইথানলৰ ব্যৱহাৰ সম্ভৱ হ’ব যদিহে ইঞ্জিনসমূহ সেই উদ্দেশ্যে ডিজাইন বা পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। গেছলিন বা পেট্ৰ’ল ইঞ্জিনত ব্যৱহাৰৰ বাবে জলহীন ইথানলক পেট্ৰলৰ সৈতে মিহলাই ল’ব পাৰি, কিন্তু ইঞ্জিনৰ পৰিৱৰ্তন কৰাৰ পাছতহে; যিহেতু বিশুদ্ধ ইথানলত বিশুদ্ধ পেট্ৰ’লৰ সমতুল্য আয়তনৰ শক্তিৰ এটা অংশহে থাকে। পেট্ৰ’লৰ তুলনাত ইয়াৰ অদক্ষতা সত্ত্বেও ইথানল পৰিৱেশ-বন্ধুত্বপূৰ্ণ আৰু পেট্ৰ’লৰ তুলনাত অধিক সম্পূৰ্ণ দহনৰ বাবে দহনৰ সময়ত কম সেউজ গৃহ নিৰ্গমন কৰে, যাৰ ফলত কম বিষাক্ত গেছ নিৰ্গত হয়, যাৰ ফলত ই পৰিৱেশ-বন্ধুত্বপূৰ্ণ বিকল্প।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Iowa Renewable Fuels Association - Environmental Ethanol |date=22 April 2013 |url=https://iowarfa.org/ethanol-center/ethanol-facts/ethanol-and-the-environment/ |access-date=2025-04-16 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
==ইতিহাস আৰু ব্যৱহাৰ==
২০০০ চনৰপৰা ২০০৭ চনৰ ভিতৰত পৰিবহণ ইন্ধনৰ বাবে বিশ্বব্যাপী ইথানলৰ উৎপাদন তিনিগুণ বৃদ্ধি পাইছে&lt;ref name=&quot;UNEP2009&quot; /&gt; আৰু সাধাৰণতে ইথানলৰ উৎপাদন সময়ৰ লগে লগে বৃদ্ধি পাইছে যদিও ২০২০ চনত ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ বাবে উৎপাদন হ্ৰাস পাইছে।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Alternative Fuels Data Center: Maps and Data - Global Ethanol Production by Country or Region |url=https://afdc.energy.gov/data/10331 |access-date=2026-01-08 |website=afdc.energy.gov |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ইথানল-মিশ্ৰিত ইন্ধন ব্ৰাজিল, আমেৰিকা, কানাডা আৰু ইউৰোপত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয় ([[দেশ অনুসৰি ইথানল ইন্ধন]]ও চাওক)।&lt;ref name=&quot;RFAOutlook2012&quot; /&gt; বৰ্তমান আমেৰিকাৰ পথত থকা বেছিভাগ গাড়ীয়ে ১৫% ইথানলৰ মিশ্ৰণত চলাব পাৰে,&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |date=April 12, 2022 |title=Will High-Ethanol Gasoline Ruin Your Car Engine? What to Know About E15 |url=https://www.nbcdfw.com/news/national-international/what-is-ethanol-and-is-e15-safe-to-use-in-your-car-what-you-need-to-know/2938500/ |access-date=2022-07-02 |website=[[KXAS-TV|NBC 5 Dallas-Fort Worth (KXAS)]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt; আৰু ২০১১ চনত ঘৰুৱা উৎসৰপৰা আহৰণ কৰা আমেৰিকাৰ গেছলিন বা পেট্ৰ’ল ইন্ধন যোগানৰ ১০% ইথানলে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;RFAOutlook2012&quot; /&gt; কিছুমান নমনীয় ইন্ধনযুক্ত বাহনে ১০০% পৰ্যন্ত ইথানল ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সক্ষম। 

সম্পূৰ্ণৰূপে ইথানলত চলা প্ৰথমখন প্ৰডাকচন গাড়ী আছিল ফিয়েট ১৪৭, যিখন ১৯৭৮ চনত ব্ৰাজিলত ফিয়েটে প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। ১৯৭৬ চনৰপৰা ব্ৰাজিল চৰকাৰে গেছলিনৰ সৈতে ইথানল মিহলোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰি ৰাখিছে আৰু ২০০৭ চনৰপৰা এই আইনী মিশ্ৰণ প্ৰায় ২৫% ইথানল আৰু ৭৫% গেছলিন (E25)।&lt;ref name=&quot;Portaria2007&quot;&gt;{{cite web |title=Portaria Nº 143, de 27 de Junho de 2007 |url=http://extranet.agricultura.gov.br/sislegis-consulta/consultarLegislacao.do?operacao=visualizar&amp;id=17886 |access-date=5 October 2008 |publisher=Ministério da Agricultura, Pecuária e Abastecimento |language=pt}}&lt;/ref&gt; ২০১১ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈকে ব্ৰাজিলত ১৪.৮ মিলিয়ন ফ্লেক্স-ফিউৱেল অটোম'বাইল আৰু লাইট ট্ৰাক&lt;ref name=&quot;ANFAVEA2010&quot;&gt;{{cite web |title=Anúario da Industria Automobilistica Brasileira 2011: Tabela 2.3 Produção por combustível – 1957/2010 |url=http://www.virapagina.com.br/anfavea2011/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130531070340/http://www.virapagina.com.br/anfavea2011/ |archive-date=31 May 2013 |access-date=22 January 2012 |publisher=ANFAVEA – Associação Nacional dos Fabricantes de Veículos Automotores (Brasil) |language=pt |archivedate=31 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130531070340/http://www.virapagina.com.br/anfavea2011/ |deadurl=yes }} pp. 62–63.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ANFAVEA2011&quot;&gt;{{cite web |author=Renavam/Denatran |date=January 2012 |title=Licenciamento total de automóveis e comerciais leves por combustível |trans-title=Total automobiles and light-trucks registered by fuel |url=http://www.anfavea.com.br/cartas/Carta308.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120131115223/http://www.anfavea.com.br/cartas/Carta308.pdf |archive-date=31 January 2012 |access-date=21 January 2012 |publisher=ANFAVEA |language=pt |archivedate=31 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120131115223/http://www.anfavea.com.br/cartas/Carta308.pdf |deadurl=yes }} ''Carta de ANFAVEA 308'' pp. 4.&lt;/ref&gt; আৰু ১৫ লাখ ফ্লেক্স-ফিউৱেল মটৰ চাইকেল&lt;ref name=&quot;MotoFlex09&quot;&gt;{{cite web |author=Abraciclo |date=27 January 2010 |title=Motos flex foram as mais vendidas em 2009 na categoria 150cc |url=http://unica.com.br/noticias/show.asp?nwsCode=4771CECF-FDB8-43B5-9CF9-E342B99F5C23 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20121205031059/http://unica.com.br/noticias/show.asp?nwsCode=4771CECF-FDB8-43B5-9CF9-E342B99F5C23 |archive-date=5 December 2012 |access-date=10 February 2010 |publisher=[[UNICA, Brazil|UNICA]] |language=pt |archivedate=6 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706154727/http://unica.com.br/noticias/show.asp?nwsCode=4771CECF-FDB8-43B5-9CF9-E342B99F5C23 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MotoFlex10&quot;&gt;{{cite web |title=Produção Motocicletas 2010 |url=http://www.abraciclo.com.br/images/stories/dados_setor/motocicletas/producao/2010%20produo-dezcorreto.pdf |access-date=5 February 2011 |publisher=ABRACICLO |language=pt |archive-date=29 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121129195708/http://www.abraciclo.com.br/images/stories/dados_setor/motocicletas/producao/2010%20produo-dezcorreto.pdf |url-status=dead |archivedate=29 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121129195708/http://www.abraciclo.com.br/images/stories/dados_setor/motocicletas/producao/2010%20produo-dezcorreto.pdf |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MotoFlex11&quot;&gt;{{cite web |title=Produção Motocicletas 2011 |trans-title=2011 Motorcycle Production |url=http://www.abraciclo.com.br/images/stories/dados_setor/motocicletas/producao/2011%20produo-dezembro.pdf |access-date=21 January 2012 |publisher=ABRACICLO |language=pt |archive-date=29 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121129195719/http://www.abraciclo.com.br/images/stories/dados_setor/motocicletas/producao/2011%20produo-dezembro.pdf |url-status=dead |archivedate=29 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121129195719/http://www.abraciclo.com.br/images/stories/dados_setor/motocicletas/producao/2011%20produo-dezembro.pdf |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;ৰ বহৰ আছিল যিয়ে নিয়মিতভাৱে বিশুদ্ধ ইথানল ইন্ধন (ই১০০ নামেৰে জনাজাত) ব্যৱহাৰ কৰে। 

পৰিবহণ ইন্ধনৰ বাবে বিশ্বৰ ইথানল উৎপাদন ২০০০ চনৰপৰা ২০০৭ চনৰ ভিতৰত ১৭×১০৯ লিটাৰ (৪.৫×১০৯ ইউ.এছ. গেল; ৩.৭×১০৯ ইম্প গেল)ৰপৰা ৫২×১০৯ লিটাৰতকৈ অধিক (১৪×১০৯ ইউ.এছ. গেল; ১১×১০৯ ইম্প গেল)লৈ তিনিগুণ বৃদ্ধি পায়। ২০০৭ চনৰপৰা ২০০৮ চনলৈকে বিশ্বব্যাপী গেছলিন ধৰণৰ ইন্ধন ব্যৱহাৰত ইথানলৰ অংশ ৩.৭%ৰপৰা ৫.৪%লৈ বৃদ্ধি পায়।&lt;ref name=&quot;UNEP2009&quot;&gt;{{cite web |date=16 October 2009 |title=Towards Sustainable Production and Use of Resources: Assessing Bio fuels |url=http://www.unep.fr/scp/rpanel/pdf/Assessing_Biofuels_Full_Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091122133933/http://www.unep.fr/scp/rpanel/pdf/Assessing_Biofuels_Full_Report.pdf |archive-date=22 November 2009 |access-date=24 October 2009 |publisher=[[United Nations Environment Programme]] |archivedate=22 November 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091122133933/http://www.unep.fr/scp/rpanel/pdf/Assessing_Biofuels_Full_Report.pdf |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২০১১ চনত বিশ্বজুৰি ইথানল ইন্ধনৰ উৎপাদন ৮.৪৬×১০৯ লিটাৰ (২.২৩×১০৯ ইউ.এছ. গেল; ১.৮৬×১০৯ ইম্প গেল) হয় আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্ৰাজিল শীৰ্ষ উৎপাদক হয়, বিশ্বৰ উৎপাদনৰ ক্ৰমে ৬২.২% আৰু ২৫%।&lt;ref name=&quot;RFAOutlook2012&quot; /&gt; ২০১৭ চনৰ মে' মাহত আমেৰিকাৰ ইথানলৰ উৎপাদন ৫৭.৫৪×১০৯ লিটাৰ (১৫.২০×১০৯ U.S. gal; ১২.৬৬×১০৯ imp gal) হয়।&lt;ref&gt;AMIS Market Monitor No. 48 – May 2017, http://www.amis-outlook.org/fileadmin/user_upload/amis/docs/Market_monitor/AMIS_Market_Monitor_Issue_47.pdf&lt;/ref&gt;
==ৰসায়ন==
[[File:Ethanol-3d-stick-structure.svg|thumb|ইথানল অণুৰ গঠন। সকলো বণ্ড একক বণ্ড। ]]
ইথানল কিম্বন কৰাৰ সময়ত কুঁহিয়াৰ (বা মাকৈ বা অন্যান্য শস্য)ত থকা গ্লুক’জ আৰু অন্যান্য চেনি ইথানল আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইডলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। 

C6H12O6 → ২ C2H5OH+ ২ CO2 + তাপ

এছিটিক এচিড আৰু গ্লাইকলৰ দৰে পাৰ্শ্বক্ৰিয়াৰ সৈতে ইথানলৰ কিম্বন ১০০% নিৰ্বাচিত নহয়। ইথানল বিশুদ্ধকৰণৰ সময়ত বেছিভাগেই আঁতৰাই পেলোৱা হয়। জলীয় দ্ৰৱত কিম্বন হয়। ফলত পোৱা দ্ৰৱটোত ইথানলৰ পৰিমাণ প্ৰায় ১৫%। ইয়াৰ পিছত ইথানল পৃথক কৰি শোষণ আৰু ডিষ্টিলেচনৰ সংমিশ্ৰণেৰে বিশুদ্ধ কৰা হয়। 

দহনৰ সময়ত ইথানলে অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি কাৰ্বন ডাই অক্সাইড, পানী আৰু তাপ উৎপন্ন কৰে:

C2H5OH + 3 O2 → 2 CO2 + 3 H2O + তাপ

ষ্টাৰচ আৰু চেলুল’জ অণু হৈছে গ্লুক’জ অণুৰ মালা। চেলুল’জিক পদাৰ্থৰপৰা ইথানল উৎপাদন কৰাও সম্ভৱ। কিন্তু তাৰ বাবে এনে এটা প্ৰিট্ৰিটমেণ্টৰ প্ৰয়োজন হয় যিয়ে চেলুল’জক গ্লুক’জ অণু আৰু অন্যান্য চেনিত বিভক্ত কৰে যিবোৰ পৰৱৰ্তী সময়ত কিম্বন কৰিব পৰা যায়। ফলত উৎপন্ন হোৱা পদাৰ্থটোক চেলুল’জিক ইথানল বোলা হয়, যিয়ে ইয়াৰ উৎসক সূচায়। 

ইথানল ঔদ্যোগিকভাৱে ইথিলিনৰপৰাও অনুঘটকৰ উপস্থিতিত আৰু উচ্চ উষ্ণতাৰ উপস্থিতিত ডাবল বণ্ডৰ হাইড্ৰেচনৰদ্বাৰা উৎপাদিত হয়। 

C2H4 + H2O → C2H5OH

বেছিভাগ ইথানল কিম্বন কৰি উৎপন্ন হয়। 
==উৎস==
[[File:Saccharum-officinarum-harvest.JPG|thumb|[[Sugarcane|Sugar cane]] harvest]]
[[File:Corn biomass harvest.webm|thumb|[[Maize]] [[Biomass (energy)|biomass]] harvest]]
[[File:Panicum virgatum.jpg|thumb|upright|[[Switchgrass]]]]
২০০৩ চনত বিশ্বত উৎপাদিত ইথানলৰ প্ৰায় ৫% প্ৰকৃততে পেট্ৰলিয়াম উৎপাদন আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.meti.go.jp/report/downloadfiles/g30819b40j.pdf|title=World Fuel Ethanol Analysis and Outlook|publisher=Meti.go.jp|access-date=20 January 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160328142005/http://www.meti.go.jp/report/downloadfiles/g30819b40j.pdf|archive-date=28 March 2016}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ অনুঘটক হিচাপে ছালফিউৰিক এচিড ব্যৱহাৰ কৰি ইথিলিনৰ অনুঘটকীয় হাইড্ৰেচনৰদ্বাৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। ইথাইলিন বা এচিটিলিনৰ জৰিয়তেও ইয়াক কেলচিয়াম কাৰ্বাইড, কয়লা, তেল গেছ আৰু অন্যান্য উৎসৰপৰাও লাভ কৰিব পাৰি। বছৰি ২০ লাখ চুটি টন (১,৭৮৬,০০০ দীঘল টন; ১,৮১৪,০০০ টন) পেট্ৰলিয়ামৰপৰা আহৰণ কৰা ইথানল উৎপাদন কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰধান যোগানকাৰী হৈছে আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ উদ্যোগসমূহ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.grainscouncil.com/Policy/Biofuels/Qld_Biofuels_study.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080718185555/http://www.grainscouncil.com/Policy/Biofuels/Qld_Biofuels_study.pdf |archive-date=18 July 2008 |title=(grainscouncil.com, Biofuels_study 268 kB pdf, footnote, p 6) |date=18 July 2008 |access-date=27 August 2011}}&lt;/ref&gt; পেট্ৰলিয়ামৰপৰা আহৰণ কৰা ইথানল (কৃত্ৰিম ইথানল) বায়'ইথানলৰ সৈতে ৰাসায়নিকভাৱে একে আৰু ইয়াক কেৱল ৰেডিঅ'কাৰ্বন ডেটিংৰদ্বাৰাহে পৃথক কৰিব পাৰি।&lt;ref&gt;[http://www.ethanolproducer.com/article-print.jsp?article_id=2077] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509182640/http://www.ethanolproducer.com/article-print.jsp?article_id=2077|date=9 May 2008}}&lt;/ref&gt;

সাধাৰণতে কাৰ্বন ভিত্তিক খাদ্য সামগ্ৰীৰ ৰূপান্তৰৰপৰা বায়’ইথানল পোৱা যায়। কৃষি খাদ্য সামগ্ৰীক নবীকৰণযোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ ই সালোক সংশ্লেষণ ব্যৱহাৰ কৰি সূৰ্য্যৰপৰা শক্তি লাভ কৰে, যদিহে বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সকলো খনিজ পদাৰ্থ (যেনে নাইট্ৰজেন আৰু ফছফৰাছ) ভূমিলৈ ঘূৰাই পঠিওৱা হয়। ইথানল বিভিন্ন ধৰণৰ খাদ্যবস্তুৰপৰা যেনে কুঁহিয়াৰ, বাগাছ, মিস্কেন্থাছ, বুট, জলকীয়া, চুইচগ্ৰাছ, বাৰ্লি, শণ, কেনাফ, আলু, মিঠা আলু, কচু, সূৰ্য্যমুখী, ফল, গুড়, মাকৈ, ষ্ট’ভাৰ, শস্য, ঘেঁহু, খেৰ, কপাহ, অন্যান্য জৈৱবস্তুৰ লগতে বহু ধৰণৰ চেলুল’জৰপৰা ইথানল উৎপাদন কৰিব পাৰি আৱৰ্জনা আৰু চপোৱা, যিটোৰ ৱেল-টু-হুইল মূল্যায়ন সৰ্বোত্তম। 

২০০৮ চনত এলগেনল কোম্পানীয়ে শেলাইৰপৰা বায়’ইথানল উৎপাদনৰ বিকল্প প্ৰক্ৰিয়া ঘোষণা কৰে। শেলাই খেতি কৰি তাৰ পিছত চপাই কিম্বন কৰাতকৈ শেলাইবোৰ সূৰ্যৰ পোহৰত বৃদ্ধি পাই পোনপটীয়াকৈ ইথানল উৎপন্ন কৰে, যিটো শেলাইবোৰক হত্যা নকৰাকৈ আঁতৰাই পেলোৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াই প্ৰতি একৰত ৬,০০০ আমেৰিকান গেলন (প্ৰতি একৰত ৫,০০০ ইম্পেৰিয়েল গেলন; প্ৰতি হেক্টৰত ৫৬,০০০ লিটাৰ) উৎপাদন কৰিব পাৰে, তাৰ তুলনাত প্ৰতি একৰত ৪০০ মাৰ্কিন গেলন (৩৩০ ইম্প গেল/একাৰ; ৩,৭০০ লিটাৰ/হেক্টৰ) কুঁহিয়াৰ উৎপাদনৰ বাবে উৎপাদন কৰিব পৰা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |last=LaMonica| first=Martin |url=https://www.cnet.com/culture/algae-farm-in-mexico-to-produce-ethanol-in-09/ |title=Algae farm in Mexico to produce ethanol in '09 |website=cnet.com |date=12 June 2008 |access-date=18 October 2022}}&lt;/ref&gt; ২০১৫ চনত এই প্ৰকল্পটো পৰিত্যাগ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.greentechmedia.com/articles/read/lessons-from-the-great-algae-biofuel-bubble |title=Hard Lessons From the Great Algae Biofuel Bubble |last=Wesoff |first=Eric |date=19 April 2017 |access-date= 5 August 2017}}&lt;/ref&gt;

কুঁহিয়াৰৰপৰা ইথানল উৎপাদনৰ বাবে প্ৰথম প্ৰজন্মৰ প্ৰক্ৰিয়াত কুঁহিয়াৰ গছৰ এটা সৰু অংশহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়: মাকৈ গুটিবোৰ মাকৈ গছৰপৰা লোৱা হয় আৰু শুকান গুটিৰ ভৰৰ প্ৰায় ৫০% প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ষ্টাৰচহে ইথানললৈ ৰূপান্তৰিত হয়। দুবিধ দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ বিকাশৰ কাম চলি আছে। প্ৰথম প্ৰকাৰে এনজাইম আৰু ঈষ্ট কিম্বন ব্যৱহাৰ কৰি উদ্ভিদৰ চেলুল’জক ইথানললৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰকাৰে পাইৰ’লাইছিছৰ সহায়ত গোটেই উদ্ভিদটোক তৰল জৈৱ-তেল বা চিনগেছলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। 
দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ প্ৰক্ৰিয়া ঘাঁহ, কাঠ বা কৃষি আৱৰ্জনা যেনে খেৰৰ দৰে উদ্ভিদৰ সৈতেও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।{{ cn}}
==উৎপাদন==
বায়'ইথানল হৈছে নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ এক প্ৰকাৰ যিটো কৃষি খাদ্যৰ পৰা উৎপাদন কৰিব পাৰি।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Biofuels {{!}} Understand Energy Learning Hub |url=https://understand-energy.stanford.edu/energy-currencies/biofuels |access-date=2026-01-09 |website=understand-energy.stanford.edu |language=en}}&lt;/ref&gt; ইয়াক অতি সাধাৰণ শস্য যেনে শণ, মাকৈ, আলু, কচু আৰু কুঁহিয়াৰৰ পৰা তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। গেছলিনৰ ঠাইত বায়’ইথানল কিমান উপযোগী সেই বিষয়ে যথেষ্ট বিতৰ্ক হৈছে। ইয়াৰ উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে উদ্বেগ শস্যৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বৃহৎ পৰিমাণৰ কৃষিযোগ্য মাটিৰ বাবে খাদ্যৰ মূল্য বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত (চাওক: [[জৈৱ ইন্ধনৰ পৰোক্ষ ভূমি ব্যৱহাৰৰ পৰিৱৰ্তন প্ৰভাৱ]]), লগতে ইথানল উৎপাদনৰ সমগ্ৰ চক্ৰৰ শক্তি আৰু প্ৰদূষণৰ ভাৰসাম্য, বিশেষকৈ কুঁহিয়াৰৰ পৰা।&lt;ref&gt;Youngquist, W. ''Geodestinies'', National Book Company, Portland, Oregon, p.499&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=14 March 2005 |title=The dirty truth about biofuels |url=http://www.oilcrash.com/articles/pf_bio.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091204053139/http://www.oilcrash.com/articles/pf_bio.htm |archive-date=4 December 2009 |access-date=27 August 2011 |publisher=Oilcrash.com}}&lt;/ref&gt;

যদিও বিভিন্ন উপায়েৰে ইথানল ইন্ধন উৎপাদন কৰিব পাৰি, তথাপিও আটাইতকৈ সাধাৰণ উপায় হ’ল কিম্বন।

ইথানল বৃহৎ পৰিসৰৰ উৎপাদনৰ বাবে মূল পদক্ষেপসমূহ হ'ল: চেনিৰ মাইক্ৰ'বায়'লজিকেল (ঈষ্ট) কিম্বন, ডিষ্টিলেচন, পানীমুক্তকৰণ (প্ৰয়োজনীয়তা বেলেগ বেলেগ, ইথানল ইন্ধনৰ মিশ্ৰণ চাওক, তলত), আৰু বিকৃতকৰণ (ঐচ্ছিক)। কিম্বন কৰাৰ আগতে কিছুমান শস্যত চেলুল’জ আৰু ষ্টাৰচৰ দৰে কাৰ্বহাইড্ৰেট চেকেৰিফিকেশন বা হাইড্ৰ’লাইছিছ কৰি চেনিলৈ পৰিণত কৰাৰ প্ৰয়োজন হয়। চেলুল’জৰ চেকাৰীকৰণক চেলুল’লাইছিছ বোলা হয় ([[চেলুল’জিক ইথানল]] চাওক)। ষ্টাৰচক চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ এনজাইম ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.greencarcongress.com/2005/06/new_enzyme_for_.html
|title=New Enzyme for More Efficient Corn Ethanol Production
|date=30 June 2005|publisher=Green Car Congress
|access-date=14 January 2008}}&lt;/ref&gt;
==কিন্বন==
*মূল প্ৰবন্ধ: [[ইথানলৰ কিন্বন]]
চেনিৰ মাইক্ৰ’বায়’লজিকেল ফাৰ্মেণ্টেচনৰ দ্বাৰা ইথানল উৎপন্ন হয়। বৰ্তমান মাইক্ৰ’বায়’লজিকেল ফাৰ্মেণ্টেচনে কেৱল শৰ্কৰাৰ সৈতেহে প্ৰত্যক্ষভাৱে কাম কৰে। উদ্ভিদৰ দুটা প্ৰধান উপাদান ষ্টাৰচ আৰু চেলুল’জ দুয়োটা শৰ্কৰাৰ পৰা গঠিত—আৰু নীতিগতভাৱে কিন্বন কৰাৰ বাবে চেনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰি। বৰ্তমান কেৱল শৰ্কৰা (যেনে, কুঁহিয়াৰ) আৰু ষ্টাৰচ (যেনে, মাকৈ) অংশহে অৰ্থনৈতিকভাৱে ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰি।

উদ্ভিদৰ চেলুল'জক শৰ্কৰালৈ ভাঙি চেনিবোৰক ইথানললৈ ৰূপান্তৰিত কৰি পোৱা চেলুল’জিক ইথানলৰ প্ৰতি গুৰুত্ব আছে।&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.1039/b822951c|author1=O. R. Inderwildi |author2=D. A. King |title=Quo Vadis Biofuels|year=2009|journal=Energy &amp; Environmental Science|volume=2|page=343|issue=4}}&lt;/ref&gt; কিন্তু চেলুল’জিক ইথানল বৰ্তমান অসামাজিক আৰু ব্যৱসায়িকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। ২০০৬ চনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শক্তি সংস্থাৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি ভৱিষ্যতে চেলুল'জিক ইথানল গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব পাৰে।&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{cite web|url=http://www.worldenergyoutlook.org/summaries2006/English.pdf |title=World Energy Outlook 2006 |publisher=Worldenergyoutlook.org |access-date=20 January 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928041451/http://www.worldenergyoutlook.org/summaries2006/English.pdf |archive-date=28 September 2007 }}&lt;/ref&gt;
==ডিষ্টিলেচন==
[[File:Ethanol plant.jpg|thumb|right|Ethanol plant in West [[Burlington, Iowa]]]]
[[File:Etanol Piracicaba.jpg|alt=|thumb|Ethanol plant in [[Piracicaba]], [[Brazil]]]]
ইথানল ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰযোগ্য হ’বলৈ হ’লে ঈষ্টৰ কঠিন পদাৰ্থ আৰু পানীৰ বেছিভাগেই আঁতৰাই পেলাব লাগিব। কিন্বন কৰাৰ পাছত মূলটো গৰম কৰা হয় যাতে ইথানল বাষ্পীভৱন হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ethanol|url=https://web.extension.illinois.edu/ethanol/|website=University of Illinois Extension|access-date=10 July 2017}}&lt;/ref&gt; ডিষ্টিলেচন নামেৰে জনাজাত এই প্ৰক্ৰিয়াটোৱে ইথানলক পৃথক কৰে যদিও সৰ্বোচ্চ (৯৫.৬% মিটাৰ/মিটাৰ (৯৬.৫% v/v) ইথানল আৰু ৪.৪% মিটাৰ/মিটাৰ (৩.৫% v/v) পানীৰ সৈতে কম উতলা পানী-ইথানল এজিঅ’ট্ৰপ গঠন হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ বিশুদ্ধতা ৯৫–৯৬% ত সীমাবদ্ধ থাকে)। এই মিশ্ৰণটোক হাইড্ৰ'ছ ইথানল বুলি কোৱা হয় আৰু ইয়াক কেৱল ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, কিন্তু জলহীন ইথানলৰ দৰে হাইড্ৰ'ছ ইথানল গেছলিনৰ সৈতে সকলো অনুপাততে মিহলি নহয়, গতিকে পানীৰ অংশটো সাধাৰণতে অধিক পৰিশোধনত আঁতৰাই গেছলিন ইঞ্জিনত গেছলিনৰ সৈতে মিহলি কৰি জ্বলি উঠে।&lt;ref name=DSATC&gt;{{cite conference |first=Orlando |last=Volpato Filho |url=https://www.researchgate.net/publication/309564235 |title=Gasoline C made with Hydrous Ethanol |date=September 2008 |conference=XVI SIMEA 2008 – Simpósio Internacional de Engenharia Automotiva |location=São Paulo |access-date=10 July 2017}}&lt;/ref&gt;
==ডিহাইড্ৰেচন==
এজিঅ’ট্ৰপিক ইথানল/পানীৰ মিশ্ৰণৰপৰা পানী আঁতৰাবলৈ তিনিটা ডিহাইড্ৰেচন প্ৰক্ৰিয়া কৰা হয়। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াটোক বহুতো প্ৰাৰম্ভিক ইন্ধন ইথানল উদ্যোগত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, ইয়াক এজিঅ’ট্ৰপিক ডিষ্টিলেচন বোলা হয় আৰু ইয়াত মিশ্ৰণটোত বেনজিন বা চাইক্ল’হেক্সেন যোগ কৰা হয়। এই উপাদানসমূহ মিশ্ৰণটোত যোগ কৰিলে ই বাষ্প–তৰল-তৰল ভৰসাম্যত এক বৈষম্যপূৰ্ণ এজিঅ’ট্ৰপিক মিশ্ৰণ গঠন কৰে, যিটো ডিষ্টিল কৰিলে স্তম্ভৰ তলত জলহীন ইথানল আৰু পানী, ইথানল আৰু চাইক্ল’হেক্সেন/বেনজিনৰ বাষ্পৰ মিশ্ৰণ উৎপন্ন হয়। 

ঘনীভূত হ’লে ই দুটা পৰ্যায়ৰ তৰল মিশ্ৰণত পৰিণত হয়। গধুৰ পৰ্যায়টো, যিটো এণ্ট্ৰেনাৰত দুৰ্বল (বেনজিন বা চাইক্ল’হেক্সেন) এণ্ট্ৰেনাৰৰপৰা আঁতৰাই খাদ্যলৈ পুনঃব্যৱহাৰ কৰা হয়—আৰু লঘু পৰ্যায়টো, ষ্ট্ৰিপিঙৰপৰা ঘনীভূত পদাৰ্থৰ সৈতে, দ্বিতীয় স্তম্ভলৈ পুনঃব্যৱহাৰ কৰা হয়। আন এটা প্ৰাৰম্ভিক পদ্ধতি, যাক এক্সট্ৰেক্টিভ ডিষ্টিলেচন বোলা হয়, ইয়াত ইথানলৰ আপেক্ষিক অস্থিৰতা বৃদ্ধি কৰা ত্ৰিগুণ উপাদান যোগ কৰা হয়। ত্ৰিগুণ মিশ্ৰণটো ডিষ্টিল কৰিলে স্তম্ভটোৰ ওপৰৰ ধাৰাত জলহীন ইথানল উৎপন্ন হয়। 

শক্তি সঞ্চয়ৰ প্ৰতি ক্ৰমান্বয়ে মনোযোগ দিয়াৰ লগে লগে বহুতো পদ্ধতি প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে যিয়ে পানীলগাৰ বাবে ডিষ্টিলেচন সম্পূৰ্ণৰূপে এৰাই চলিব পাৰে। এই পদ্ধতিসমূহৰ ভিতৰত তৃতীয়টো পদ্ধতিৰ উন্মেষ ঘটিছে আৰু আধুনিক ইথানল উদ্যোগৰ অধিকাংশই ইয়াক গ্ৰহণ কৰিছে। এই নতুন প্ৰক্ৰিয়াত ইন্ধন ইথানলৰপৰা পানী আঁতৰাবলৈ আণৱিক চালনী ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত চাপত ইথানলৰ বাষ্প আণৱিক চালনীৰ গুটিৰ বিছনাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়। ইথানল বাদ দি পানী শোষণ কৰিব পৰাকৈ গুটিৰ ছিদ্ৰবোৰৰ আকাৰ দিয়া হয়। 
কিছুসময়ৰ পাছত শোষিত পানী আঁতৰাবলৈ শূন্যতাত বা নিষ্ক্ৰিয় বায়ুমণ্ডলৰ প্ৰৱাহত (যেনে N2) বিছনাখন পুনৰুত্পাদন কৰা হয়। প্ৰায়ে দুটা ক্ষেত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যাতে এটা পানী শোষণ কৰিবলৈ উপলব্ধ হয় আৰু আনটোত পুনৰুৎপাদন কৰা হয়। এই পানীমুক্তকৰণ প্ৰযুক্তিয়ে পূৰ্বৰ এজিঅ'ট্ৰপিক ডিষ্টিলেচনৰ তুলনাত ৩,০০০ বিটিএছ/গেলন (৮৪০ কিলোজেল/লিটাৰ) শক্তি সঞ্চয়ৰ কাৰণ হ'ব পাৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bioethanol.ru/images/bioethanol/Fuel%20ethanol%20production%20-%20Katzen.pdf|title=Modern Corn Ethanol plant description|access-date=10 July 2008|archive-date=7 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007091301/http://www.bioethanol.ru/images/bioethanol/Fuel%20ethanol%20production%20-%20Katzen.pdf|url-status=dead|archivedate=7 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007091301/http://www.bioethanol.ru/images/bioethanol/Fuel%20ethanol%20production%20-%20Katzen.pdf|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

শেহতীয়া গৱেষণাৰপৰা দেখা গৈছে যে গেছলিনৰ সৈতে মিহলি কৰাৰ আগতে সম্পূৰ্ণ ডিহাইড্ৰেচন সদায় প্ৰয়োজনীয় নহয়। বৰঞ্চ এজিঅ’ট্ৰপিক মিশ্ৰণটোক গেছলিনৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ মিহলাই ল’ব পাৰি যাতে তৰল-তৰল পৰ্যায়ৰ ভৰসাম্যই পানী নিষ্কাশনত সহায় কৰিব পাৰে। মিক্সাৰ-ছেটেলাৰ টেংকৰ দুটা পৰ্যায়ৰ কাউণ্টাৰ-কাৰেণ্ট ছেটআপে ইথানলৰ ইন্ধন পৰ্যায়লৈ সম্পূৰ্ণৰূপে উদ্ধাৰ কৰিব পাৰে, ন্যূনতম শক্তি খৰচৰ সৈতে।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Stacey|first1=Neil T.|last2=Hadjitheodorou|first2=Aristoklis|last3=Glasser|first3=David|date=2016-09-19|title=Gasoline Preblending for Energy-Efficient Bioethanol Recovery|journal=Energy &amp; Fuels|language=EN|volume=30|issue=10|pages=8286–8291|doi=10.1021/acs.energyfuels.6b01591|issn=0887-0624}}&lt;/ref&gt;
==উৎপাদনৰ পিছৰ পানীৰ সমস্যা==
ইথানল হাইগ্ৰস্কোপিক, অৰ্থাৎ ই বায়ুমণ্ডলৰপৰা পোনপটীয়াকৈ জলীয় বাষ্প শোষণ কৰে। যিহেতু শোষিত পানীয়ে ইথানলৰ ইন্ধনৰ মূল্য পাতল কৰে আৰু ইথানল-গেছলিন মিশ্ৰণৰ পৰ্যায় পৃথক্কৰণৰ কাৰণ হ’ব পাৰে (যিটোৱে ইঞ্জিন ষ্টলৰ কাৰণ হয়), সেয়েহে ইথানল ইন্ধনৰ পাত্ৰবোৰ টানকৈ বন্ধ কৰি ৰাখিব লাগিব। পানীৰ সৈতে এই উচ্চ মিশ্ৰণৰ অৰ্থ হ’ল ইথানলক তৰল হাইড্ৰ’কাৰ্বনৰ দৰে আধুনিক পাইপলাইনৰ জৰিয়তে দীৰ্ঘ দূৰত্বলৈ দক্ষতাৰে প্ৰেৰণ কৰিব নোৱাৰি।&lt;ref&gt;W. Horn and F. Krupp. Earth: The Sequel: The Race to Reinvent Energy and Stop Global Warming. 2006, 85&lt;/ref&gt;

ইথানল-গেছলিন ইন্ধনত পৰ্যায় পৃথকীকৰণ নোহোৱাকৈ থাকিব পৰা পানীৰ অংশ ইথানলৰ শতাংশৰ লগে লগে বৃদ্ধি পায়।&lt;ref&gt;This is shown for 25&amp;nbsp;°C (77&amp;nbsp;°F) in a gasoline-ethanol-water phase diagram, Fig 13 of {{cite web|url=http://www.vtt.fi/inf/julkaisut/muut/2004/EtOH_VTT5100_03.pdf|title=Technical View on Biofuels for Transportation – Focus on Ethanol End-Use Aspects|author= Päivi Aakko|author2=Nils-Olof Nylund|access-date=14 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071203173845/http://www.vtt.fi/inf/julkaisut/muut/2004/EtOH_VTT5100_03.pdf |archive-date=3 December 2007}}&lt;/ref&gt;উদাহৰণস্বৰূপে, E30 ত প্ৰায় ২% পৰ্যন্ত পানী থাকিব পাৰে। যদি প্ৰায় ৭১%তকৈ অধিক ইথানল থাকে তেন্তে বাকীখিনি পানী বা গেছলিনৰ যিকোনো অনুপাত হ’ব পাৰে আৰু পৰ্যায় পৃথকীকৰণ কৰা নহয়। পানীৰ পৰিমাণ বৃদ্ধিৰ লগে লগে ইন্ধনৰ মাইলেজ হ্ৰাস পায়। অধিক ইথানলৰ পৰিমাণ থকা পানীৰ দ্ৰৱণীয়তা বৃদ্ধিৰ ফলত E30 আৰু হাইড্ৰেটেড ইথানল একেটা টেংকতে ৰাখিব পৰা যায় কাৰণ ইয়াৰ যিকোনো সংমিশ্ৰণৰ ফলত সদায় একক পৰ্যায়ৰ সৃষ্টি হয়। কম উষ্ণতাত কিছু কম পানী সহ্য কৰা হয়। E10 ৰ বাবে ই ২১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত প্ৰায় ০.৫% v/v আৰু −৩৪ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত প্ৰায় ০.২৩% v/v লৈ হ্ৰাস পায়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.epa.gov/OMS/regs/fuels/rfg/waterphs.pdf|title=Water Phase Separation in Oxygenated Gasoline|publisher=Epa.gov|access-date=20 January 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209040136/http://epa.gov/oms/regs/fuels/rfg/waterphs.pdf|archive-date=9 February 2015|archivedate=9 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150209040136/http://epa.gov/oms/regs/fuels/rfg/waterphs.pdf|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
==গ্ৰাহক উৎপাদন ব্যৱস্থা==
বায়’ডিজেল উৎপাদন ব্যৱস্থা বহু বছৰ ধৰি ঘৰুৱা আৰু ব্যৱসায়িক ব্যৱহাৰকাৰীৰ বাবে বজাৰত বিক্ৰী কৰা হৈছে যদিও শেষ গ্ৰাহকৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বাণিজ্যিক ইথানল উৎপাদন ব্যৱস্থা বজাৰত পিছ পৰি আছে। ২০০৮ চনত দুটা ভিন্ন কোম্পানীয়ে ঘৰুৱা ইথানল উৎপাদন ব্যৱস্থা ঘোষণা কৰে। এলাৰ্ড ৰিচাৰ্চ এণ্ড ডেভেলপমেণ্টৰ এএফএছ১২৫ এডভান্সড ফিউৱেল চিষ্টেম&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://gas2.org/2008/11/04/home-mini-refinery-makes-ethanol-biodiesel-simultaneously/#more-1219|title=Home Mini-Refinery Makes Ethanol &amp; Biodiesel Simultaneously|work=Gas 2|date=4 November 2008|publisher=Gas2.0|access-date=4 November 2008|archivedate=7 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081107193559/http://gas2.org/2008/11/04/home-mini-refinery-makes-ethanol-biodiesel-simultaneously/#more-1219|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; এটা মেচিনত ইথানল আৰু বায়'ডিজেল দুয়োটা উৎপাদন কৰিবলৈ সক্ষম, আনহাতে ই-ফুৱেল কৰ্প'ৰেশ্যনৰ ই-১০০ মাইক্ৰ'ফিউলাৰ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.popularmechanics.com/blogs/science_news/4262690.html|title=Micro Fueler Is First Ethanol Kit for Brewing Backyard Biofuels on the Cheap|date=8 May 2008|publisher=PopularMechanics|access-date=8 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080509083826/http://www.popularmechanics.com/blogs/science_news/4262690.html|archive-date=9 May 2008|url-status=dead|archivedate=9 May 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080509083826/http://www.popularmechanics.com/blogs/science_news/4262690.html|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; কেৱল ইথানলহে উৎপাদন কৰাৰ বাবে ইচ্ছুক।
==ইঞ্জিন==
[[File:At Memorial Aeroespacial Brasileiro 2019 051.jpg|thumb|right|The first ethanol powered car, a [[Hillman Avenger#Brazil|Chrysler Dodge 1800]], at {{ill|Brazilian Aerospace Memorial|pt|Memorial Aeroespacial Brasileiro}}]]
===দক্ষতা===
আমেৰিকাত ইথানল ইন্ধনৰ &quot;গেছলিন গেলন সমতুল্যতা&quot; (GGE) মান প্ৰায় ১.৫, অৰ্থাৎ ১ আয়তনৰ গেছলিনৰ শক্তি সলনি কৰিবলৈ ইথানলৰ আয়তনৰ ১.৫ গুণ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2014-10-29 |title=Alternative Fuels Data Center – Fuel Properties Comparison |url=https://www.afdc.energy.gov/fuels/fuel_comparison_chart.pdf |website=Alternative Fuels Data Center}}&lt;/ref&gt; যদিও ইথানল সাধাৰণতে গেছলিনতকৈ কম খৰচী, ইথানলৰ মূল্য ১.৫ ৰে গুণ কৰা বাবে জিজিইত থকা ইথানল গেছলিনতকৈ কম কমেইহে কম।&lt;ref&gt;{{cite web | last1=Lynch | first1=Michael | title=Though Ethanol Might Appear 'Cheaper' Than Gasoline, Let's do the Math on Energy Content | work=Forbes | url=https://www.forbes.com/sites/michaellynch/2022/06/06/ethanol-is-cheaper-than-gasoline-well-5-of-the-time/ }}&lt;/ref&gt; ইথানলৰ অতি উচ্চ অক্টেন ৰেটিং অতি উচ্চ সংকোচন অনুপাতৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ হোৱাৰ বাবে কিছুমান ৰেচিং ইঞ্জিন প্ৰয়োগত উচ্চ শতাংশ ইথানলৰ মিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।{{cn}}
===ইন্ধন অৰ্থনীতি===
ইথানলত গেছলিনতকৈ প্ৰতি একক আয়তনত প্ৰায় ৩৪% কম শক্তি থাকে, আৰু সেয়েহে তত্ত্বগতভাৱে বিশুদ্ধ গেছলিন জ্বলোৱাৰ তুলনাত একে ইন্ধন অৰ্থনীতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি বাহনত বিশুদ্ধ ইথানল জ্বলোৱাৰ পৰিসৰ ৩৪% হ্ৰাস পায়। কিন্তু ইথানলৰ অক্টেন ৰেটিং বেছি হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ সংকোচন অনুপাত বৃদ্ধি কৰি ইঞ্জিনটোক অধিক কাৰ্যক্ষম কৰিব পাৰি।&lt;ref name=EEREFAQ&gt;{{cite web|url=http://www.afdc.energy.gov/afdc/ethanol/|title=Alternative Fuels Data Center: Ethanol|publisher=Afdc.energy.gov|access-date=20 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=EIAATTF&gt;{{cite web |url=http://www.eia.doe.gov/cneaf/solar.renewables/alt_trans_fuel/attf.pdf#page=39 |title=U.S. Energy Information Administration (EIA) |access-date=2016-02-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080821085349/http://www.eia.doe.gov/#page=39 |archive-date=21 August 2008 }}&lt;/ref&gt;

E10 (10% ইথানল আৰু 90% গেছলিন)ৰ বাবে, অপৰিৱৰ্তিত বাহনত ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি প্ৰচলিত গেছলিনৰ তুলনাত সৰু (2.8%) আৰু অক্সিজেনযুক্ত আৰু পুনৰ প্ৰস্তুত কৰা মিশ্ৰণৰ তুলনাত আৰু সৰু (1–2%)।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.raa.net/page.asp?TerID=146 |title=Ethanol in Petrol |date=February 2004 |publisher=Royal Automobile Association of South Australia |access-date=29 April 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070609142818/http://www.raa.net/page.asp?TerID=146 |archive-date=9 June 2007 |archivedate=9 June 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070609142818/http://www.raa.net/page.asp?TerID=146 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; E85 (৮৫% ইথানল)ৰ বাবে ইয়াৰ প্ৰভাৱ উল্লেখযোগ্য হৈ পৰে। E85 এ গেছলিনতকৈ কম মাইলেজ উৎপাদন কৰে, আৰু ইয়াক অধিক সঘনাই ইন্ধন ভৰোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। বাহনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰকৃত কাৰ্য্যক্ষমতা ভিন্ন হ’ব পাৰে। ২০০৬ চনৰ সকলো ই৮৫ মডেলৰ ইপিএ পৰীক্ষাৰ ভিত্তিত ই৮৫ বাহনৰ গড় ইন্ধনৰ অৰ্থনীতি সীহবিহীন গেছলিনতকৈ ২৫.৫৬% কম আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.epa.gov/orcdizux/rfgecon.htm |title=EPA Info |publisher=US EPA |date=7 March 2011 |access-date=27 August 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090625042029/http://www.epa.gov/orcdizux/rfgecon.htm |archive-date=25 June 2009 |archivedate=25 June 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090625042029/http://www.epa.gov/orcdizux/rfgecon.htm |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; বৰ্তমানৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ফ্লেক্স-ফিউৱেল বাহনসমূহৰ ইপিএ-ৰেটিং মাইলেজ&lt;ref name=&quot;Ethanol&quot;&gt;{{Cite book|author1=J. Goettemoeller |author2=A. Goettemoeller |title=Sustainable Ethanol: Biofuels, Biorefineries, Cellulosic Biomass, Flex-Fuel Vehicles, and Sustainable Farming for Energy Independence|url=https://archive.org/details/sustainableethan0000goet |year=2007|publisher=Prairie Oak Publishing, Maryville, Missouri|page=[https://archive.org/details/sustainableethan0000goet/page/42 42]|isbn=978-0-9786293-0-4}}&lt;/ref&gt; মূল্য তুলনা কৰাৰ সময়ত বিবেচনা কৰিব লাগে, কিন্তু ই৮৫ এটা উচ্চ কাৰ্যক্ষম ইন্ধন, যাৰ অক্টেন ৰেটিং প্ৰায় ৯৪–৯৬, আৰু ইয়াক প্ৰিমিয়ামৰ সৈতে তুলনা কৰা উচিত।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fueleconomy.gov/feg/byfueltype.htm|title=EPA Mileage |publisher=Fueleconomy.gov |access-date=27 August 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ethanolrfa.org/page/-/rfa-association-site/ChangesinGasolineManualIV-UpdatedLogo.pdf |title=Changes in Gasoline IV, sponsored by Renewable Fuels Foundation |access-date=27 August 2011 |url-status=dead |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20120802001152/http://www.ethanolrfa.org/page/-/rfa-association-site/ChangesinGasolineManualIV-UpdatedLogo.pdf |archive-date=2 August 2012 |archivedate=2 August 2012 |archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20120802001152/http://www.ethanolrfa.org/page/-/rfa-association-site/ChangesinGasolineManualIV-UpdatedLogo.pdf |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; আৰ এ চি কিউৰ মতে ইথানল বেছিভাগ বিমানৰ বাবে উপযোগী নহয়, লগতে কিছুমান মটৰবাইক আৰু সৰু ইঞ্জিনৰ বাবেও উপযোগী নহয়,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.racq.com.au/cars-and-driving/cars/owning-and-maintaining-a-car/facts-about-fuels/ethanol|title=Ethanol – Facts About Fuels – RACQ|website=racq.com.au|access-date=2020-03-23}}&lt;/ref&gt; যদিও এম্ব্ৰায়াৰ ই এম বি ২০২ ইপেনেমা এনে এখন বিমানৰ উদাহৰণ যিটো বিশেষভাৱে কিছুমান ভিন্নতাত ইথানল ইন্ধনৰ সৈতে ব্যৱহাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা হৈছে।
===শীতকালত ঠাণ্ডা আৰম্ভণি===
[[File:Brazilian Honda Civic Flex car 09 2008 logo &amp; secondary gas tank.jpg|thumb|right|The Brazilian 2008 [[Honda Civic]] flex-fuel has outside direct access to the secondary reservoir gasoline tank in the front right side; the corresponding fuel filler door is shown by the arrow.]]

উচ্চ ইথানলৰ মিশ্ৰণে ঠাণ্ডা বতৰত ইন্ধন বাষ্পীভৱন আৰু প্ৰজ্বলনৰ বাবে যথেষ্ট বাষ্পৰ চাপ লাভ কৰিবলৈ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে (যিহেতু ইথানলে বাষ্পীভৱনৰ ইন্ধনৰ এনথালপি বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰৱণতা থাকে&lt;ref name=Balabin_2007&gt;{{cite journal|journal=Fuel|doi=10.1016/j.fuel.2006.08.008|title=Molar enthalpy of vaporization of ethanol–gasoline mixtures and their colloid state|year=2007|volume = 86|page=323|author=Roman M. Balabin|issue=3|display-authors=etal|author-link=Roman Balabin}}&lt;/ref&gt;)। যেতিয়া বাষ্পৰ চাপ ৪৫ কিলোপাৱাৰৰ তলত থাকে তেতিয়া ঠাণ্ডা ইঞ্জিন ষ্টাৰ্ট কৰাটো কঠিন হৈ পৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://royalsociety.org/displaypagedoc.asp?id=28632 |title=Sustainable biofuels: prospects and challenges |date=January 2008 |publisher=The Royal Society |access-date=27 September 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081005001713/http://royalsociety.org/displaypagedoc.asp?id=28632 |archive-date=5 October 2008 }} Policy document 01/08. See 4.3.1 Vapour pressure and bioethanol and Figure 4.3 for the relation between ethanol content and vapor pressure.&lt;/ref&gt; ১১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (৫২ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট)ৰ তলৰ উষ্ণতাত এই সমস্যাৰপৰা হাত সাৰিবলৈ, আৰু ঠাণ্ডা বতৰত ইথানলৰ অধিক নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰিবলৈ, আমেৰিকা আৰু ইউৰোপৰ দুয়োখন বজাৰে তেওঁলোকৰ নমনীয় ইন্ধনযুক্ত বাহনত ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা সৰ্বোচ্চ মিশ্ৰণ হিচাপে E85 গ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু ইয়াক এনে মিশ্ৰণত চলাবলৈ অনুকূল কৰা হৈছে। কঠোৰ ঠাণ্ডা বতৰ থকা ঠাইত আমেৰিকাত ইথানলৰ মিশ্ৰণ এই অতি ঠাণ্ডা অঞ্চলসমূহৰ বাবে ঋতু অনুসৰি ই ৭০ লৈ হ্ৰাস পায় যদিও ইয়াক এতিয়াও E85 হিচাপে বিক্ৰী কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;E70green&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.autobloggreen.com/2007/02/27/when-is-e85-not-85-percent-ethanol-when-its-e70-with-an-e85-st/|title=When is E85 not 85 percent ethanol? When it's E70 with an E85 sticker on it|author1=Ethanol Promotion |author2=Information Council |publisher=AutoblogGreen|date=27 February 2007|access-date=24 August 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;E70&quot;&gt;{{cite web|url=https://interestingenergyfacts.blogspot.com/2008/09/ethanol-fuel-and-cars.html|title=Ethanol fuel and cars|publisher=Interesting Energy Facts|access-date=23 September 2008|date=2008-09-23}}&lt;/ref&gt; শীতকালত য'ত উষ্ণতা −১২ °C (১০ °F)তকৈ কম হয়, তেনে ঠাইত পেট্ৰ’ল আৰু E85 বাহন দুয়োটাৰে বাবে ইঞ্জিন হিটাৰ ব্যৱস্থা স্থাপন কৰাটো বাঞ্ছনীয়।{{cn}} ছুইডেনত ঋতু অনুসৰি একেধৰণৰ হ্ৰাস পোৱা যায়, কিন্তু শীতকালত মিশ্ৰণত ইথানলৰ পৰিমাণ E75 লৈ হ্ৰাস পায়।&lt;ref name=&quot;E70&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;E75&quot;&gt;{{cite web|url=http://ec.europa.eu/enterprise/automotive/mveg_meetings/subgroup_euro/meeting9/swedish_comments_on_draft_v4.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20081003062351/http://ec.europa.eu/enterprise/automotive/mveg_meetings/subgroup_euro/meeting9/swedish_comments_on_draft_v4.pdf|archive-date=3 October 2008|work=ec.europa.eu|title=Swedish comments on Euro 5/6 comitology version 4, 30&amp;nbsp;May&amp;nbsp;2007: Cold Temperature Tests For Flex Fuel Vehicles|publisher=European Commission|author=Vägverket (Swedish Road Administration)|date=30 May 2007|access-date=23 September 2008}}&lt;/ref&gt;

ব্ৰাজিলৰ ফ্লেক্স ইন্ধনযুক্ত বাহনসমূহে ই১০০ পৰ্যন্ত ইথানলৰ মিশ্ৰণেৰে চলাব পাৰে, যিটো জলীয় ইথানল (৪% পৰ্যন্ত পানীৰ সৈতে), যাৰ ফলত ই৮৫ বাহনৰ তুলনাত বাষ্পৰ চাপ দ্ৰুতগতিত হ্ৰাস পায়। ফলত ব্ৰাজিলৰ ফ্লেক্স বাহনসমূহ ইঞ্জিনৰ ওচৰতে থকা এটা সৰু গৌণ গেছলিন জলাশয়ৰ সৈতে নিৰ্মাণ কৰা হয়। শীতৰ ষ্টাৰ্টৰ সময়ত কম উষ্ণতাত আৰম্ভণিৰ সমস্যাৰপৰা হাত সাৰিবলৈ বিশুদ্ধ পেট্ৰ’লৰ বেজী দিয়া হয়। এই ব্যৱস্থা বিশেষকৈ ব্ৰাজিলৰ দক্ষিণ আৰু মধ্য অঞ্চলৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়, য’ত শীতকালত উষ্ণতা সাধাৰণতে ১৫ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (৫৯ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট)ৰ তললৈ নামি যায়। ২০০৯ চনত এটা উন্নত ফ্লেক্স ইঞ্জিন প্ৰজন্ম আৰম্ভ কৰা হয় যিয়ে গৌণ গেছ সংৰক্ষণ টেংকৰ প্ৰয়োজনীয়তা নাইকিয়া কৰে।&lt;ref name=&quot;BioEnergia&quot;&gt;{{cite journal |url=http://cenbio.iee.usp.br/download/revista/RBB3.pdf |title=Here comes the 'Flex' vehicles third generation |journal=Revista Brasileira de BioEnergia |date=August 2008 |access-date=23 September 2008 |language=pt, en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081003062358/http://cenbio.iee.usp.br/download/revista/RBB3.pdf |archive-date=3 October 2008 |archivedate=3 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081003062358/http://cenbio.iee.usp.br/download/revista/RBB3.pdf |deadurl=yes }} Ano 2, No. 3 (every article is presented in both English and Portuguese)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gazeta&quot;&gt;{{cite news |url=http://portal.rpc.com.br/gazetadopovo/economia/conteudo.phtml?tl=1&amp;id=774927&amp;tit= |title=Bosch investe na segunda geração do motor flex |publisher=Gazeta do Povo |author=Agência Estado |date=10 June 2008 |access-date=23 September 2008 |language=pt, en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090110180712/http://portal.rpc.com.br/gazetadopovo/economia/conteudo.phtml?tl=1&amp;id=774927&amp;tit= |archive-date=10 January 2009 |archivedate=10 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090110180712/http://portal.rpc.com.br/gazetadopovo/economia/conteudo.phtml?tl=1&amp;id=774927&amp;tit= |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ২০০৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত ফক্সৱেগেন ডো ব্ৰাজিলে পোলো ই-ফ্লেক্স মুকলি কৰে, যিটো শীতল আৰম্ভণিৰ বাবে সহায়ক টেংক নথকা প্ৰথম ব্ৰাজিলৰ ফ্লেক্স ইন্ধন মডেল।&lt;ref name=&quot;FlexStart1&quot;&gt;{{cite news |url=http://quatrorodas.abril.com.br/carros/lancamentos/volkswagen-polo-e-flex-425390.shtml |author=Q. Rodas |publisher=Editora Abril |title=Volkswagen Polo E-Flex |date=March 2009 |access-date=12 March 2003 |language=pt |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090307000657/http://quatrorodas.abril.com.br/carros/lancamentos/volkswagen-polo-e-flex-425390.shtml |archive-date=7 March 2009 |archivedate=7 March 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090307000657/http://quatrorodas.abril.com.br/carros/lancamentos/volkswagen-polo-e-flex-425390.shtml |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FlexStart2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.unica.com.br/noticias/show.asp?nwsCode=0548296D-D8CE-4E25-9973-BF18D30BDFFD|archive-url=https://archive.today/20121206040122/http://www.unica.com.br/noticias/show.asp?nwsCode=0548296D-D8CE-4E25-9973-BF18D30BDFFD|url-status=dead|archive-date=6 December 2012|publisher=UNICA|title=Volks lança sistema que elimina tanquinho de gasolina para partida a frio|date=12 March 2009|access-date=12 March 2003|language=pt|archivedate=4 May 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090504211907/http://www.unica.com.br/noticias/show.asp?nwsCode=0548296D-D8CE-4E25-9973-BF18D30BDFFD|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
===ইন্ধনৰ মিশ্ৰণ===
[[File:Gas x álcool - 70 percent.svg|thumb|upright|right|Hydrated ethanol × [[gasoline type C]] price table for use in Brazil]]
[[File:EPA E15 warning label.jpg|thumb|left|EPA's E15 label required to be displayed in all E15 fuel dispensers in the U.S.]]
বহু দেশত গাড়ী ইথানলৰ মিশ্ৰণেৰে চলাটো বাধ্যতামূলক। ব্ৰাজিলৰ সকলো লঘু-কামৰ বাহন ২৫% (E25) পৰ্যন্ত ইথানলৰ মিশ্ৰণৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হয় আৰু ১৯৯৩ চনৰপৰা ফেডাৰেল আইন অনুসৰি ২২% আৰু ২৫% ইথানলৰ মাজৰ মিশ্ৰণৰ প্ৰয়োজন হয়, ২০১১ চনৰ জুলাই মাহৰ মাজভাগলৈকে ২৫% ইথানলৰ প্ৰয়োজন।&lt;ref name=USP&gt;{{cite thesis|url=http://www.teses.usp.br/teses/disponiveis/86/86131/tde-07052008-115336/|author=Julieta Andrea Puerto Rico|title=Programa de Biocombustíveis no Brasil e na Colômbia: uma análise da implantação, resultados e perspectivas|publisher=[[Universidade de São Paulo]]|date=8 May 2008|language=pt|access-date=5 October 2008|doi=10.11606/D.86.2007.tde-07052008-115336|doi-access=free|archivedate=7 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090607222231/http://www.teses.usp.br/teses/disponiveis/86/86131/tde-07052008-115336/|deadurl=yes}} PhD Dissertation Thesis, pp. 81–82&lt;/ref&gt; আমেৰিকাত সকলো লঘু কামৰ বাহন ১০% (E10) ইথানলৰ মিশ্ৰণেৰে স্বাভাৱিকভাৱে চলিব পৰাকৈ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ২০১০ চনৰ শেষৰফালে আমেৰিকাত বিক্ৰী হোৱা সকলো গেছলিনৰ ৯০ শতাংশতকৈ অধিক ইথানলৰ সৈতে মিহলি কৰা হৈছিল।&lt;ref name=RFA2011&gt;{{cite web|url=http://www.ethanolrfa.org/page/-/2011%20RFA%20Ethanol%20Industry%20Outlook.pdf?nocdn=1|title=2011 Ethanol Industry Outlook: Building Bridges to a More Sustainable Future|publisher=[[Renewable Fuels Association]]|year=2011|access-date=30 April 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928131808/http://www.ethanolrfa.org/page/-/2011%20RFA%20Ethanol%20Industry%20Outlook.pdf?nocdn=1|archive-date=28 September 2011|archivedate=28 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928131808/http://www.ethanolrfa.org/page/-/2011%20RFA%20Ethanol%20Industry%20Outlook.pdf?nocdn=1|deadurl=yes}}''See pages 2–3, 10–11, 19–20, and 26–27''.&lt;/ref&gt; ২০১১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত আমেৰিকাৰ পৰিৱেশ সুৰক্ষা সংস্থাই (EPA) গেছলিনৰ সৈতে মিহলি কৰা ইথানল(E15) ৰ ১৫% পৰ্যন্ত কেৱল ২০০১ চন বা তাতকৈ নতুন মডেল বৰ্ষৰ গাড়ী আৰু লাইট পিকআপ ট্ৰাকৰ বাবে বিক্ৰী কৰিবলৈ অনুমোদন দিবলৈ ৰেহাই জাৰি কৰে।&lt;ref name=NYT1013&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/10/14/business/energy-environment/14ethanol.html?_r=1&amp;emc=eta1|title=A Bit More Ethanol in the Gas Tank|author=Matthew L. Wald|work=[[The New York Times]]|date=13 October 2010|access-date=14 October 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=USAToday1013&gt;{{cite news|url=http://content.usatoday.com/communities/driveon/post/2010/10/epa-to-allow-15-ethanol-in-gasoline-up-from-10-now-/1?POE=click-refer|title=EPA allows 15% ethanol in gasoline, but only for late-model cars
|author=Fred Meier|work=[[USA Today]]|date=13 October 2010|access-date=14 October 2010}}&lt;/ref&gt;

১৯৯৯ চনৰ মডেল বৰ্ষৰপৰা আৰম্ভ কৰি বিশ্বত ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পোৱাসংখ্যক বাহন এনে ইঞ্জিনেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয় যিয়ে ০% ইথানলৰপৰা ১০০% ইথানললৈকে যিকোনো ইন্ধনত কোনো পৰিৱৰ্তন নকৰাকৈ চলিব পাৰে। বহুতো গাড়ী আৰু লাইট ট্ৰাক (মিনিভেন, এছ ইউ ভি আৰু পিকআপ ট্ৰাক থকা এটা শ্ৰেণী) উত্তৰ আমেৰিকা আৰু ইউৰোপত ৮৫% (E85) পৰ্যন্ত, আৰু ব্ৰাজিলত ১০০% (E100) পৰ্যন্ত ইথানল মিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰি নমনীয় ইন্ধনযুক্ত বাহন হিচাপে ডিজাইন কৰা হৈছে। পুৰণি মডেলৰ বছৰবোৰত তেওঁলোকৰ ইঞ্জিন ব্যৱস্থাত ইন্ধনত এলক'হল চেন্সৰ আৰু/বা এক্সজ্যেষ্ঠত অক্সিজেন চেন্সৰ আছিল যিয়ে ইঞ্জিন নিয়ন্ত্ৰণ কম্পিউটাৰলৈ ইনপুট প্ৰদান কৰি ইন্ধন ইনজেকচন সামঞ্জস্য কৰি যিকোনো ইন্ধনৰ মিশ্ৰণৰ বাবে ষ্ট'কিঅ'মেট্ৰিক (এক্সজ্যেষ্ঠত কোনো অৱশিষ্ট ইন্ধন বা মুক্ত অক্সিজেন নাই) বায়ু-ইন্ধনৰ অনুপাত লাভ কৰে। নতুন মডেলত এলকহল চেন্সৰ আঁতৰোৱা হৈছে, কম্পিউটাৰে এলকহলৰ পৰিমাণ অনুমান কৰিবলৈ কেৱল অক্সিজেন আৰু বায়ু প্ৰৱাহ চেন্সৰৰ প্ৰতিক্ৰিয়া ব্যৱহাৰ কৰে। ইঞ্জিন নিয়ন্ত্ৰণ কম্পিউটাৰে জ্বলোৱা ইন্ধনত অধিক শতাংশ এলক’হল থকাৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰিলে প্ৰি-ইগনিচন অবিহনে অধিক আউটপুট লাভ কৰিবলৈ ইগনিচনৰ সময় সামঞ্জস্য (অগ্ৰগতি) কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতিৰ বেকআপ উন্নত নক চেন্সৰৰদ্বাৰা কৰা হয় – ইথানল ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ডিজাইন কৰা হওক বা নহওক, বেছিভাগ উচ্চ কাৰ্যক্ষম গেছলিন ইঞ্জিনত ব্যৱহাৰ কৰা হয় – যিয়ে প্ৰি-ইগনিচন আৰু ডিটনেচন ধৰা পেলায়। 

২০২১ চনৰ জুন মাহত ভাৰতে ২০% ইথানল মিশ্ৰিত অটো ইন্ধন ৰূপায়ণৰ লক্ষ্য ২০২৫ চনলৈ আগবঢ়াই লৈ যায়। ইন্ধনত ভাৰতৰ ইথানল মিশ্ৰণৰ হাৰ (এই লক্ষ্য পুনৰীক্ষণৰ সময়ত) ৮%, যিটো প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ৫ জুন (বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস)ত প্ৰকাশ কৰা ‘ভাৰতত ইথানল মিশ্ৰণৰ বাবে ৰ’ডমেপ ২০২০-২৫’ৰ ভিত্তিত ২০২২ চনৰ ভিতৰত ১০% লৈ বৃদ্ধি পাব। চৰকাৰে আশা কৰিছে যে ইণ্ডিয়ান অইল কৰ্প (আই অ’ চি) আৰু হিন্দুস্তান পেট্ৰলিয়াম কৰ্প লিমিটেড (এইচ পি চি এল)ৰ দৰে তেল বিপণন কোম্পানীয়ে ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ২০% ইথানল মিশ্ৰিত ইন্ধন যোগান ধৰিব। ইথানলৰ উদ্বৃত্ত থকা মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু উত্তৰ প্ৰদেশৰ দৰে ৰাজ্যই প্ৰথমে ইথানল ইন্ধন মিশ্ৰণৰ হাৰ অধিক গ্ৰহণ কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;ICIS&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.icis.com/explore/resources/news/2021/06/09/10649792/india-targets-20-ethanol-blended-fuel-by-2025|title=India targets 20% ethanol-blended fuel by 2025|website=ICIS|access-date=2021-06-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HT&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/editorials/the-importance-of-the-pm-s-ethanol-push-101622987910186.html|title=The importance of the PM's ethanol push|website=Hindustan Times|date=6 June 2021 |access-date=2021-06-13}}&lt;/ref&gt; ভাৰতে ইথানল মিশ্ৰিত ইন্ধনৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ বাহন ৰোল আউটকো অগ্ৰাধিকাৰ দিছে। ২০২১ চনৰ মাৰ্চ মাহৰপৰা অটো নিৰ্মাতাসকলে নতুন বাহনৰ ইথানলৰ সামঞ্জস্য সূচাব লাগিব আৰু ইঞ্জিনসমূহ ২০% ইথানল-মিশ্ৰিত ইন্ধন ব্যৱহাৰ কৰিব পৰাকৈ অনুকূলভাৱে ডিজাইন কৰিব লাগিব। চৰকাৰে আশা কৰিছে যে অটো নিৰ্মাতাসকলে ২০২২ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ আগতে ইথানল মিশ্ৰিত ইন্ধন অনুসৰণকাৰী বাহনৰ উৎপাদন আৰম্ভ কৰিব।&lt;ref name=&quot;ICIS&quot; /&gt; কিন্তু পৰিৱেশবিদসকলে চিন্তিত যে ভাৰতে মিশ্ৰণৰ বাবে ইথানল বৃদ্ধি কৰা লক্ষ্যই পানীৰ সহায়ত বৃদ্ধি পোৱা শস্য যেনে কুঁহিয়াৰ আৰু ধানক প্ৰৰোচিত কৰিব পাৰে আৰু চৰকাৰে বাজৰাৰ দৰে কম পানীৰ তীব্ৰতা থকা শস্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগে বুলি পৰামৰ্শ দিয়ে, কাৰণ ভাৰত ইতিমধ্যে তীব্ৰ পানীৰ নাটনিৰ সন্মুখীন হৈছে।&lt;ref name=&quot;HT&quot; /&gt;
==অন্য ইঞ্জিন সংৰূপসমূহ==
====ED95 ইঞ্জিন====
১৯৮৯ চনৰ পৰা ছুইডেনত ডিজেল নীতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ইথানল ইঞ্জিনো চলি আছে।&lt;ref name=&quot;Scania1&quot;&gt;[http://www.scania.com/Images/P07503EN%20New%20ethanol%20engine_tcm10-163550.pdf]  Scania PRESSInfo, 21 May 2007 {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090320033944/http://www.scania.com/Images/P07503EN%20New%20ethanol%20engine_tcm10-163550.pdf|date=20 March 2009}}&lt;/ref&gt; মূলতঃ চিটি বাছত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কিন্তু বিতৰণ ট্ৰাক আৰু আৱৰ্জনা সংগ্ৰাহকতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। স্কেনিয়াই নিৰ্মিত ইঞ্জিনসমূহৰ সংকোচন অনুপাত পৰিৱৰ্তিত আৰু ব্যৱহৃত ইন্ধন (ED95 নামেৰে জনাজাত) ৯৩.৬% ইথানল আৰু ৩.৬% ইগনিচন ইম্প্ৰভাৰ আৰু ২.৮% ডিনেচাৰেণ্টৰ মিশ্ৰণ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ethanolproducer.com/article.jsp?article_id=3888|title=Ethanol Producer Magazine – The Latest News and Data About Ethanol Production|publisher=Ethanolproducer.com|access-date=20 January 2015|archive-date=4 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090504214615/http://www.ethanolproducer.com/article.jsp?article_id=3888|url-status=dead|archivedate=4 May 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090504214615/http://www.ethanolproducer.com/article.jsp?article_id=3888|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; ইগনিচন ইম্প্ৰভাইভাৰে ডিজেল দহন চক্ৰত ইন্ধন জ্বলোৱাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। তাৰ পিছত ইথানলৰ সৈতে ডিজেল নীতিৰ শক্তিৰ কাৰ্যক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰাটোও সম্ভৱ হয়। এই ইঞ্জিনসমূহ যুক্তৰাজ্যত ৰিডিং বাছে ব্যৱহাৰ কৰি আহিছে যদিও এতিয়া বায়’ইথানল ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰ পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰি দিয়া হৈছে।
====ডুৱেল-ফুৱেল ডাইৰেক্ট-ইনজেকচন====
২০০৪ চনৰ ''এম আই টি''ৰ এক অধ্যয়ন আৰু ''ছ’চাইটি অৱ অটোমোটিভ ইঞ্জিনিয়াৰ্ছ''ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত ইয়াৰ পূৰ্বে প্ৰকাশিত গৱেষণা পত্ৰই ইন্ধন ইথানলৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ গেছলিনৰ সৈতে মিহলি কৰাতকৈ যথেষ্ট বেছি কাৰ্যক্ষমভাৱে শোষণ কৰাৰ পদ্ধতি চিনাক্ত কৰিছিল। এই পদ্ধতিয়ে হাইব্ৰিড ইলেক্ট্ৰিকৰ খৰচ-বহনক্ষমতাৰ তুলনাত নিশ্চিত উন্নতি সাধন কৰিবলৈ এলকহলৰ ব্যৱহাৰৰ লাভ উঠাব পৰা সম্ভাৱনা উপস্থাপন কৰে। উন্নতিৰ বাবে বিশুদ্ধ এলকহল (বা এজিঅ'ট্ৰপ বা E85) আৰু গেছলিনৰ দ্বৈত ইন্ধন প্ৰত্যক্ষ-ইনজেকচন ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিকোনো অনুপাতত যিকোনো এটাৰ ১০০% পৰ্যন্ত, টাৰ্বোচাৰ্জড, উচ্চ সংকোচন-অনুপাত, সৰু-বিচ্যুতি ইঞ্জিনত যাৰ কাৰ্য্যক্ষমতা দুগুণ বিচ্যুতি থকা ইঞ্জিনৰ সৈতে একে। প্ৰতিটো ইন্ধন পৃথকে পৃথকে কঢ়িয়াই নিয়া হয়, এলকহলৰ বাবে বহুত সৰু টেংকি থাকে। উচ্চ-সংকোচন (উচ্চ কাৰ্যক্ষমতাৰ বাবে) ইঞ্জিনটো কম শক্তিৰ ক্ৰুজ পৰিস্থিতিত সাধাৰণ গেছলিনেৰে চলি থাকে। ‘নক’ দমন কৰিবলৈ প্ৰয়োজন হ’লেহে চিলিণ্ডাৰত পোনপটীয়াকৈ এলকহল ঢালি দিয়া হয় (আৰু একেলগে গেছলিনৰ বেজী কমাই দিয়া হয়) যেনে যথেষ্ট ত্বৰান্বিত কৰাৰ সময়তহে। প্ৰত্যক্ষ চিলিণ্ডাৰ ইনজেকচনে ইথানলৰ ইতিমধ্যে উচ্চ অক্টেন ৰেটিং ফলপ্ৰসূ ১৩০ লৈ বৃদ্ধি কৰে। গেছলিনৰ ব্যৱহাৰ আৰু CO2 নিৰ্গমনৰ গণনা কৰা সামগ্ৰিকভাৱে হ্ৰাস ৩০%। গ্ৰাহকৰ খৰচৰ পেবেক সময়ে টাৰ্বো-ডিজেলৰ তুলনাত ৪:১ আৰু হাইব্ৰিডৰ তুলনাত ৫:১ উন্নতি দেখুৱাইছে। পূৰ্ব-মিশ্ৰিত গেছলিনত পানী শোষণৰ সমস্যা (যাৰ ফলত পৰ্যায় পৃথকীকৰণ), একাধিক মিশ্ৰণ অনুপাতৰ যোগানৰ সমস্যা আৰু ঠাণ্ডা বতৰত আৰম্ভ হোৱাৰ সমস্যাও এৰাই চলা হয়।&lt;ref&gt;{{citation |url=http://www.psfc.mit.edu/library1/catalog/reports/2000/06ja/06ja016/06ja016_full.pdf |title=Direct Injection Ethanol Boosted Gasoline Engines: Biofuel Leveraging for Cost Effective Reduction of Oil Dependence and CO2 Emissions. MIT Report PSFC/JA-06-16 |journal=MIT Energy Initiative |date=20 April 2005 |last1=Cohn |first1=D.R. |last2=Bromberg |first2=L. |last3=Heywood |first3=J.B. |access-date=23 November 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602080432/http://www.psfc.mit.edu/library1/catalog/reports/2000/06ja/06ja016/06ja016_full.pdf |archive-date=2 June 2013 |archivedate=2 June 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602080432/http://www.psfc.mit.edu/library1/catalog/reports/2000/06ja/06ja016/06ja016_full.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|chapter-url=http://www.sae.org/technical/papers/2000-01-2902 |title=SAE Paper 2001-01-2901 |volume=1 |publisher=Sae.org |date=16 October 2000 |access-date=27 August 2011|doi=10.4271/2000-01-2902 |chapter=A Gasoline Engine Concept for Improved Fuel Economy -The Lean Boost System |series=SAE Technical Paper Series |last1=Stokes |first1=J. |last2=Lake |first2=T. H. |last3=Osborne |first3=R. J. |article-number=2000-01-2902 }}&lt;/ref&gt;

====তাপীয় কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি====
২০০৮ চনৰ এক অধ্যয়নত জটিল ইঞ্জিন নিয়ন্ত্ৰণ আৰু বৃদ্ধি পোৱা এক্সজষ্ট গেছৰ পুনৰ পৰিবহনে পৰিপাটি ইথানলৰ পৰা E50লৈকে ইন্ধনৰ সৈতে ১৯.৫ সংকোচন অনুপাতৰ অনুমতি দিছিল। ডিজেলৰ তুলনাত প্ৰায় তাপীয় কাৰ্যক্ষমতা লাভ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://archive.epa.gov/otaq/technology/web/pdf/epa-fev-isaf-no55.pdf|title=Economical, High-Efficiency Engine Technologies for Alcohol Fuels|author1=M. Brusstar|author2=M. Bakenhus|publisher=U.S. Environmental Protection Agency|access-date=2022-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230609055203/https://archive.epa.gov/otaq/technology/web/pdf/epa-fev-isaf-no55.pdf|archivedate=2023-06-09|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ ফলত পৰিপাটি ইথানল বাহনৰ ইন্ধন অৰ্থনীতি জ্বলি থকা গেছলিনৰ সৈতে প্ৰায় একে হ’ব।

====ইথানল সংস্কাৰকৰে চালিত ইন্ধন কোষ====
২০১৬ চনৰ জুন মাহত নিছানে হাইড্ৰজেনৰ পৰিৱৰ্তে ইথানলৰ দ্বাৰা চালিত ''ইথানল চালিত ইন্ধন কোষ''ৰ বাহন নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰে, যিটো আন গাড়ী নিৰ্মাতা কোম্পানীসমূহে ইন্ধন কোষ নিৰ্মাণ আৰু বাণিজ্যিকীকৰণ কৰা ইন্ধন, যেনে হুণ্ডাই টাচন এফচিইভি, টয়োটা মিৰাই, আৰু হোণ্ডা এফচিএক্স ক্লেৰিটি। এই কাৰিকৰী পদ্ধতিৰ মূল সুবিধাটো হ'ল উচ্চ চাপত হাইড্ৰ'জেন প্ৰদান কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনি স্থাপন কৰাতকৈ ইন্ধন যোগানৰ আন্তঃগাঁথনি স্থাপন কৰাটো সস্তা আৰু সহজ হ'ব, কাৰণ প্ৰতিটো হাইড্ৰ'জেন ইন্ধন কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ ১০ লাখৰ পৰা ২০ লাখ মাৰ্কিন ডলাৰ খৰচ হয়।&lt;ref name=NissanEthanol/&gt;

নিছানে এনে এটা প্ৰযুক্তি সৃষ্টি কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে যিয়ে তৰল ইথানল ইন্ধনক উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি বাহনখনৰ ভিতৰতে হাইড্ৰজেন উৎপাদন কৰে। এই প্ৰযুক্তিয়ে তাপৰ ব্যৱহাৰ কৰি ইথানলক হাইড্ৰজেনলৈ সংস্কাৰ কৰি কঠিন অক্সাইড ইন্ধন কোষ (SOFC) নামেৰে জনাজাত বস্তুটোক খাদ্য যোগান ধৰে। ইন্ধন কোষে চকা চলোৱা বৈদ্যুতিক মটৰলৈ শক্তি যোগান ধৰিবলৈ বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰে, বেটাৰীৰ জৰিয়তে যিয়ে শীৰ্ষ শক্তিৰ চাহিদা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু পুনৰুত্পাদিত শক্তি সংৰক্ষণ কৰে। বাহনখনত পানী আৰু ইথানলৰ মিশ্ৰণৰ বাবে এটা টেংক থাকিব, যিটো অনব’ৰ্ড ৰিফৰ্মাৰত ভৰোৱা হয় যিয়ে ইয়াক বিশুদ্ধ হাইড্ৰ’জেন আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইডত বিভক্ত কৰে। নিছানৰ মতে, এই তৰল ইন্ধন ৫৫:৪৫ অনুপাতত ইথানল-পানীৰ মিশ্ৰণ হ’ব পাৰে। নিছানে ২০২০ চনৰ ভিতৰত নিজৰ প্ৰযুক্তি বাণিজ্যিকীকৰণ কৰাৰ আশা কৰিছে।&lt;ref name=NissanEthanol&gt;{{cite news| url=http://www.greencarreports.com/news/1104467_nissan-takes-a-different-approach-to-fuel-cells-ethanol | title=Nissan takes a different approach to fuel cells: ethanol | first=John | last=Voelcker | work=Green Car Reports| date=2016-06-14| access-date=2016-06-16}}&lt;/ref&gt;{{Update|date=October 2025|reason=That was nine years ago}}
==দেশে দেশে উংপাদন==
২০১১ চনত বিশ্বৰ শীৰ্ষ ইথানল ইন্ধন উৎপাদক দেশ আছিল আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, যাৰ উৎপাদন ১৩.৯×১০৯ ইউ.এছ. গেলন (৫.৩×১০১০ লিটাৰ; ১.১৬×১০১০ ইম্পেৰিয়েল গেলন) আৰু ব্ৰাজিলত ৫.৬×১০৯ ইউ.এছ. গেলন (২.১×১০১০ লিটাৰ; ৪.৭×১০৯ ইম্পেৰিয়েল গেলন), একেলগে ২২.৩৬×১০৯ ইউ.এছ. গেলন (৮.৪৬×১০১০ লিটাৰ; ১.৮৬২×১০১০ ইম্পেৰিয়েল গেলন) উৎপাদনৰ ৮৭.১%।&lt;ref name=RFAOutlook2012/&gt; শক্তিশালী প্ৰৰোচনাৰ লগতে অন্যান্য উদ্যোগ উন্নয়নৰ পদক্ষেপে জাৰ্মানী, স্পেইন, ফ্ৰান্স, ছুইডেন, চীন, থাইলেণ্ড, কানাডা, কলম্বিয়া, ভাৰত, অষ্ট্ৰেলিয়া, আৰু কিছুমান মধ্য আমেৰিকাৰ দেশত নৱজাত ইথানল উদ্যোগৰ জন্ম দিছে।

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 1em auto 1em auto&quot;

! colspan=&quot;7&quot;  style=&quot;text-align:center; background:#abcdef;&quot;|দেশ অনুসৰি বাৰ্ষিক ইন্ধন ইথানল উৎপাদন &lt;br/&gt;(2007–2011)&lt;ref name=RFAOutlook2012&gt;{{cite web|url=http://ethanolrfa.3cdn.net/d4ad995ffb7ae8fbfe_1vm62ypzd.pdf|title=Accelerating Industry Innovation – 2012 Ethanol Industry Outlook|author=Renewable Fuels Association|publisher=[[Renewable Fuels Association]]|date=6 March 2012|access-date=18 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120514044111/http://ethanolrfa.3cdn.net/d4ad995ffb7ae8fbfe_1vm62ypzd.pdf|archive-date=14 May 2012|url-status=dead|archivedate=14 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120514044111/http://ethanolrfa.3cdn.net/d4ad995ffb7ae8fbfe_1vm62ypzd.pdf|deadurl=yes}} ''See pp. 3, 8, 10 22 and 23''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=RFAProd2010&gt;{{cite web|url=http://www.ethanolrfa.org/pages/statistics#E|title=Industry Statistics: 2010 World Fuel Ethanol Production|publisher=[[Renewable Fuels Association]]|author=F.O. Lichts|access-date=30 April 2011|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924002634/http://www.ethanolrfa.org/pages/statistics/#E|url-status=dead|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924002634/http://www.ethanolrfa.org/pages/statistics/#E|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=RFAstats2009&gt;{{cite web |url=http://www.ethanolrfa.org/page/-/objects/pdf/outlook/RFAoutlook2010_fin.pdf?nocdn=1 |title=2009 Global Ethanol Production (Million Gallons) |publisher=[[F.O. Licht]], cited in [[Renewable Fuels Association]], Ethanol Industry Overlook 2010, pp. 2 and 22 |year=2010 |access-date=12 February 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718131036/http://www.ethanolrfa.org/page/-/objects/pdf/outlook/RFAoutlook2010_fin.pdf?nocdn=1 |archive-date=18 July 2011 |archivedate=18 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718131036/http://www.ethanolrfa.org/page/-/objects/pdf/outlook/RFAoutlook2010_fin.pdf?nocdn=1 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=RFAstats2008&gt;{{cite web|url=http://www.ethanolrfa.org/industry/statistics/|archive-url=https://web.archive.org/web/20080408091334/http://www.ethanolrfa.org/industry/statistics/|archive-date=8 April 2008|title=2007 and 2008 World Fuel Ethanol Production|publisher=[[Renewable Fuels Association]]|access-date=17 April 2010|author=F.O. Licht|archivedate=8 April 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080408091334/http://www.ethanolrfa.org/industry/statistics/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt; Top 10 countries/regional blocks &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(millions of U.S. liquid gallons per year)&lt;/small&gt;
|-  style=&quot;background:#abcdef; text-align:center;&quot;
|World &lt;br /&gt;rank||Country/region||2011||2010||2009||2008||2007
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|1||align=&quot;left&quot;|{{flagu|United States}}||13,900.00 ||13,231.00||10,938.00||9,235.00||6,485.00
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|2||align=&quot;left&quot;|{{flagu|Brazil}}||5,573.24 ||6,921.54||6,577.89 ||6,472.20||5,019.20
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|3||align=&quot;left&quot;|{{flagu|EU}}||1,199.31 ||1,176.88||1,039.52 ||733.60||570.30
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|4||align=&quot;left&quot;|{{flagu|China}}||554.76 ||541.55||541.55 ||501.90||486.00
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|5||align=&quot;left&quot;|{{flagu|Thailand}}|| || ||435.20||89.80||79.20
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|6||align=&quot;left&quot;|{{flagu|Canada}}||462.30 ||356.63||290.59 ||237.70||211.30
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|7||align=&quot;left&quot;|{{flagu|India}}|| || ||91.67 ||66.00||52.80
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|8||align=&quot;left&quot;|{{flagu|Colombia}}|| || || 83.21||79.30||74.90
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|9||align=&quot;left&quot;|{{flagu|Australia}}||87.20 ||66.04 ||56.80||26.40 ||26.40
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|10||align=&quot;left&quot;|Other|| || ||247.27|| ||
|- style=&quot;background:#abcdef;&quot;
| ||World Total||22,356.09 ||22,946.87 ||19,534.99||17,335.20||13,101.70
|}
===ব্ৰাজিলৰ ইথানল ইন্ধন কাৰ্যসূচী===
১৯৭০ চনৰ পৰা ব্ৰাজিলত ইথানল ইন্ধনৰ কাৰ্যসূচী চলি আহিছে যাৰ ফলত দেশখনে ইথানল উৎপাদনকাৰী বিশ্বৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম দেশ (আমেৰিকাৰ পিছত) আৰু বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ ৰপ্তানিকাৰক দেশ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।&lt;ref name=&quot;RFA1E&quot;&gt;{{cite web |title=Industry Statistics: Annual World Ethanol Production by Country |url=http://www.ethanolrfa.org/industry/statistics/#E |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408091334/http://www.ethanolrfa.org/industry/statistics/#E &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archive-date=8 April 2008 |access-date=2 May 2008 |publisher=Renewable Fuels Association |archivedate=8 April 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080408091334/http://www.ethanolrfa.org/industry/statistics/#E |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; ব্ৰাজিলৰ ইথানল ইন্ধন কাৰ্যসূচীত আধুনিক সঁজুলি আৰু সস্তীয়া কুঁহিয়াৰক ফিডষ্টক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ অৱশিষ্ট আৱৰ্জনা (বাগাছ) তাপ আৰু শক্তি উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;MLA_2004&quot;&gt;{{cite web |author1=M. Macedo Isaias |author2=Lima Verde Leal |author3=J. Azevedo Ramos da Silva |year=2004 |title=Assessment of greenhouse gas emissions in the production and use of fuel ethanol in Brazil |url=http://www.eners.ch/plateforme/medias/macedo_2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080528051443/http://www.eners.ch/plateforme/medias/macedo_2004.pdf |archive-date=28 May 2008 |access-date=9 May 2008 |publisher=Secretariat of the Environment, Government of the State of São Paulo}}&lt;/ref&gt; ব্ৰাজিলত এতিয়া বিশুদ্ধ গেছলিনেৰে চলা লঘু বাহন নাই।&lt;ref name=&quot;Wilson2&quot;&gt;{{cite web |date=April 2007 |editor=Daniel Budny and Paulo Sotero |title=Brazil Institute Special Report: The Global Dynamics of Biofuels |url=http://www.wilsoncenter.org/topics/pubs/Brazil_SR_e3.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080528051442/http://www.wilsoncenter.org/topics/pubs/Brazil_SR_e3.pdf |archive-date=28 May 2008 |access-date=3 May 2008 |publisher=Brazil Institute of the Woodrow Wilson Center |archivedate=28 May 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080528051442/http://www.wilsoncenter.org/topics/pubs/Brazil_SR_e3.pdf |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
==পৰিৱেশ==
===শক্তিৰ ভাৰসাম্য===
&lt;div style=&quot;float: right; margin-left: 10px&quot;&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|+ Energy balance&lt;ref name=bourne&gt;{{cite web|url=http://ngm.nationalgeographic.com/2007/10/biofuels/biofuels-text|archive-url=https://web.archive.org/web/20080303013442/http://ngm.nationalgeographic.com/2007/10/biofuels/biofuels-text|url-status=dead|archive-date=3 March 2008|title=Biofuels|author=Joel K. Bourne Jr.|publisher=Ngm.nationalgeographic.vom|access-date=20 January 2015|archivedate=3 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080303013442/http://ngm.nationalgeographic.com/2007/10/biofuels/biofuels-text|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;background:#f3d161;&quot;|Country
! style=&quot;background:#f3d161;&quot;|Type
! style=&quot;background:#f3d161;&quot;|Energy balance
|-
|United States||Corn ethanol||1.3
|-
|Germany||Biodiesel||2.5
|-
|Brazil||Sugarcane ethanol||8
|-
|United States||Cellulosic ethanol&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;||2–36&lt;sup&gt;††&lt;/sup&gt;
|}
† পৰীক্ষামূলক, বাণিজ্যিক উৎপাদনত নহয়

†† উৎপাদন পদ্ধতি অনুসৰণ কৰি
&lt;/div&gt;

সকলো জৈৱবস্তুৱে অন্ততঃ এনে কিছুমান পদক্ষেপৰ মাজেৰে পাৰ হয়, যেনে ইয়াক ডাঙৰ কৰা, সংগ্ৰহ কৰা, শুকুৱাই লোৱা, কিন্বন কৰা, ডিষ্টিল কৰা আৰু জ্বলোৱাৰ প্ৰয়োজন। এই সকলোবোৰ পদক্ষেপৰ বাবে সম্পদ আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ প্ৰয়োজন। ফলত উৎপাদিত ইথানল ইন্ধন জ্বলাই মুক্ত হোৱা শক্তিৰ তুলনাত প্ৰক্ৰিয়াটোত শক্তিৰ মুঠ পৰিমাণক শক্তিৰ ভাৰসাম্য (বা &quot;বিনিয়োজিত শক্তিৰ ওপৰত ঘূৰাই পোৱা শক্তি&quot;) বুলি জনা যায়। ২০০৭ চনৰ নেচনেল জিঅ’গ্ৰাফিক&lt;ref name=bourne/&gt; ৰ প্ৰতিৱেদনত সংকলিত পৰিসংখ্যায় আমেৰিকাত উৎপাদিত কুঁহিয়াৰৰ ইথানলৰ বাবে সামান্য ফলাফলৰ কথা আঙুলিয়াই দিয়ে: উৎপন্ন হোৱা ইথানলৰপৰা ১.৩ শক্তি একক সৃষ্টি কৰিবলৈ জীৱাশ্ম-ইন্ধন শক্তিৰ এটা এককৰ প্ৰয়োজন হয়। ব্ৰাজিলত উৎপাদিত কুঁহিয়াৰৰ ইথানলৰ বাবে শক্তিৰ ভাৰসাম্য অধিক অনুকূল, ইথানলৰপৰা ৮ শক্তি সৃষ্টি কৰিবলৈ জীৱাশ্ম-ইন্ধন শক্তিৰ এক ইউনিটৰ প্ৰয়োজন হয়। শক্তিৰ ভাৰসাম্যৰ অনুমান সহজে প্ৰস্তুত কৰা নহয়, সেয়েহে এনে বহুতো প্ৰতিৱেদন সৃষ্টি কৰা হৈছে যিবোৰ পৰস্পৰ বিৰোধী। উদাহৰণস্বৰূপে, এটা পৃথক সমীক্ষাত ৰিপ'ৰ্ট কৰা হৈছে যে উৎপাদনশীলভাৱে বৃদ্ধি পাবলৈ গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় জলবায়ুৰ প্ৰয়োজনীয় কুঁহিয়াৰৰপৰা ইথানল উৎপাদনে ব্যয় কৰা প্ৰতিটো এককৰ বাবে ৮ৰপৰা ৯ ইউনিট শক্তি ঘূৰাই দিয়ে, যিটো কুঁহিয়াৰৰ তুলনাত, যিয়ে ব্যয় কৰা শক্তিৰ প্ৰতিটো এককৰ বাবে মাত্ৰ প্ৰায় ১.৩৪ ইউনিট ইন্ধন শক্তি ঘূৰাই দিয়ে।&lt;ref name=&quot;BIOFUELS&quot;&gt;[http://www.iea.org/textbase/nppdf/free/2004/biofuels2004.pdf] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150908130551/http://www.iea.org/textbase/nppdf/free/2004/biofuels2004.pdf|date=8 September 2015}}&lt;/ref&gt; কুঁহিয়াৰৰপৰা ইথানল উৎপাদন কৰিলে গেছলিন উৎপাদনতকৈ বহু কম পেট্ৰলিয়াম ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;UCB&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/26_ethanol.shtml|title=01.26.2006 – Ethanol can replace gasoline with significant energy savings, comparable impact on greenhouse gases|publisher=Berkeley.edu|access-date=20 January 2015}}&lt;/ref&gt;

কাৰ্বন ডাই অক্সাইড নামৰ সেউজ গৃহ গেছ কিন্বন আৰু দহনৰ সময়ত নিৰ্গত হয়। জৈৱবস্তু উৎপাদন কৰিবলৈ উদ্ভিদে বৃদ্ধিৰ লগে লগে কাৰ্বন ডাই অক্সাইড অধিক গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত এইটো বাতিল কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.oregon.gov/ENERGY/RENEW/Biomass/forum.shtml |title=oregon.gov, biomass forum |publisher=Oregon.gov |date=27 March 2009 |access-date=27 August 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110828095351/http://www.oregon.gov/ENERGY/RENEW/Biomass/forum.shtml |archive-date=28 August 2011 |archivedate=28 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110828095351/http://www.oregon.gov/ENERGY/RENEW/Biomass/forum.shtml |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt; কিছুমান বিশেষ পদ্ধতিৰে উৎপাদিত হ’লে ইথানলে গেছলিনতকৈ কম সেউজ গৃহ গেছ নিৰ্গত কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.transportation.anl.gov/pdfs/TA/58.pdf|title=Effects of Fuel Ethanol Use on Fuel-Cycle Energy and Greenhouse Gas Emissions|access-date=7 July 2009|publisher=Argonne National Laboratory|author1=M. Wang |author2=C. Saricks |author3=D. Santini }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.transportation.anl.gov/pdfs/TA/271.pdf|author=M. Wang|access-date=7 July 2009|title=Energy and Greenhouse Gas Emissions Effects of Fuel Ethanol}}&lt;/ref&gt;
===বায়ু প্ৰদূষণ===
প্ৰচলিত সীহবিহীন গেছলিনৰ তুলনাত ইথানল হৈছে কণামুক্ত জ্বলন্ত ইন্ধনৰ উৎস যিয়ে অক্সিজেনৰ সৈতে দহন কৰি কাৰ্বন ডাই অক্সাইড, কাৰ্বন মনোক্সাইড, পানী আৰু এচিটালডিহাইড গঠন কৰে। স্বচ্ছ বায়ু আইন অনুসৰি আমেৰিকাত কাৰ্বন মনোক্সাইডৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰিবলৈ অক্সিজেনেট সংযোজন কৰিব লাগিব। বৰ্তমান ভূগৰ্ভস্থ পানীৰ দূষণৰ বাবে যোগকৰণ এমটিবিই পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰা হৈছে, সেয়েহে ইথানল এক আকৰ্ষণীয় বিকল্প যোগকৰণত পৰিণত হৈছে। বৰ্তমানৰ উৎপাদন পদ্ধতিৰ ভিতৰত এমোনিয়াৰ দৰে বৃহৎ পুষ্টিকৰ সাৰ নিৰ্মাতা কোম্পানীটোৰ পৰা হোৱা বায়ু প্ৰদূষণ।

আমেৰিকাৰ লছ এঞ্জেলছত গেছলিনৰ তুলনাত বায়ু প্ৰদূষণৰ ফলত হোৱা মৃত্যুৰ সম্ভাৱনা ৯% বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা হৈছে: এটা অতি বৃহৎ, চহৰীয়া, গাড়ীভিত্তিক মহানগৰ যিখন আটাইতকৈ বেয়া পৰিস্থিতি।&lt;ref name=&quot;stanfordpollutionstudy&quot;&gt;{{cite news|work=San Francisco Chronicle|date=18 April 2007|url=http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2007/04/18/MNG7EPAN601.DTL|title=Study warns of health risk from ethanol|access-date=7 July 2009|first=Keay|last=Davidson|archive-date=16 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516085505/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2007/04/18/MNG7EPAN601.DTL|url-status=dead|archivedate=16 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120516085505/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2007/04/18/MNG7EPAN601.DTL|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; অ’জনৰ মাত্ৰা যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়, যাৰ ফলত ফ’ট’কেমিকেল ধোঁৱা বৃদ্ধি পায় আৰু হাঁপানীৰ দৰে চিকিৎসাজনিত সমস্যা আৰু অধিক ভয়াৱহ হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pubs.acs.org/subscribe/journals/esthag-w/2007/apr/science/ee_ethanol.html|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20081027033132/http://pubs.acs.org/subscribe/journals/esthag-w/2007/apr/science/ee_ethanol.html|url-status=dead|archive-date=27 October 2008|title=Clearing the air on ethanol|date=18 April 2007|publisher=Environmental Science &amp; Technology|access-date=14 January 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://pubs.acs.org/cgi-bin/sample.cgi/esthag/asap/html/es062085v.html
|title=Effects of Ethanol (E85) vs. Gasoline Vehicles on Cancer and Mortality in the United States|author=M. Z. Jacobson|date=14 March 2007|publisher=ACS Publications|access-date=14 January 2008}}&lt;/ref&gt;

ব্ৰাজিলে যথেষ্ট পৰিমাণৰ ইথানল জৈৱ ইন্ধন জ্বলায়। ব্ৰাজিলৰ চাও পাওলোত পৰিৱেশৰ বায়ুৰ ওপৰত গেছ ক্ৰমেট’গ্ৰাফ অধ্যয়ন কৰা হৈছিল আৰু ইথানল ইন্ধন জ্বলোৱা জাপানৰ ওছাকাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। ব্ৰাজিলত বায়ুমণ্ডলীয় ফৰ্মেলডিহাইড ১৬০% বেছি আছিল আৰু এচিটালডিহাইড ২৬০% বেছি আছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal | url=https://www.researchgate.net/publication/240399720 | doi=10.1016/S1352-2310(01)00136-4| title=Atmospheric alcohols and aldehydes concentrations measured in Osaka, Japan and in Sao Paulo, Brazil| journal=Atmospheric Environment| volume=35| issue=18| pages=3075–3083| year=2001| last1=Nguyen| first1=H.| bibcode=2001AtmEn..35.3075N}}&lt;/ref&gt;{{update |2016|9|14}}
===কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড===
[[File:BioEthanolFootprint.jpg|right|thumb|350px|আমেৰিকাত উৎপাদিত আৰু ব্ৰিটেইনত জ্বলোৱা কুঁহিয়াৰ বায়’ইথানলৰ কাৰ্বনৰ তীব্ৰতাৰ ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ গণনা&lt;ref name=&quot;UKRTFO&quot;/&gt;]]
[[File:BioethanolsCountryOfOrigin.jpg|right|thumb|350px|বায়’ইথানল আৰু জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ কাৰ্বনৰ তীব্ৰতাৰ বাবে ব্ৰিটেইনৰ পৰিসংখ্যাৰ গ্ৰাফ। এই গ্ৰাফটোৱে ধৰি লৈছে যে সকলো বায়’ইথানল নিজৰ উৎপন্ন হোৱা দেশত জ্বলাই দিয়া হয় আৰু পূৰ্বতে থকা শস্যৰ ভূমি ব্যৱহাৰ কৰি খাদ্য সামগ্ৰীৰ খেতি কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;UKRTFO&quot;/&gt;]]

বায়’ইথানল নিৰ্মাণত হুবহু কিমান কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড উৎপন্ন হয় তাৰ গণনা কৰাটো এটা জটিল আৰু অনিয়মিত প্ৰক্ৰিয়া, আৰু ই ইথানল উৎপাদন কৰা পদ্ধতি আৰু গণনাত কৰা অনুমানৰ ওপৰত অত্যন্ত নিৰ্ভৰশীল। এটা গণনাত অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব লাগে:
*ফিডষ্টক খেতিৰ খৰচ
*ফিডষ্টক কাৰখানালৈ লৈ যোৱাৰ খৰচ
*ফিডষ্টকক বায়’ইথানললৈ প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ খৰচ
এনে গণনাই তলত দিয়া প্ৰভাৱসমূহ বিবেচনা কৰিব পাৰে বা নকৰিবও পাৰে:
*ইন্ধনৰ ফিডষ্টক খেতি কৰা অঞ্চলৰ ভূমি ব্যৱহাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ খৰচ।
*কাৰখানাৰ পৰা ব্যৱহাৰৰ স্থানলৈ বায়’ইথানলৰ পৰিবহণৰ খৰচ
*মানক গেছলিনৰ তুলনাত বায়’ইথানলৰ কাৰ্যক্ষমতা
*ব্ৰাছ পাইপত উৎপন্ন হোৱা কাৰ্বন ডাই অক্সাইডৰ পৰিমাণ।
*উপযোগী দ্বি-উৎপাদন, যেনে গৰু-ম’হৰ খাদ্য বা বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ ফলত হোৱা লাভ।

সোঁফালে থকা গ্ৰাফটোৱে নবীকৰণযোগ্য পৰিবহণ ইন্ধনৰ বাধ্যবাধকতাৰ উদ্দেশ্যে ব্ৰিটেইন চৰকাৰে গণনা কৰা পৰিসংখ্যা দেখুৱাইছে।&lt;ref name=UKRTFO&gt;{{cite web|url=http://www.dft.gov.uk/pgr/roads/environment/rtfo/govrecrfa.pdf |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20161124161624/http://www.dft.gov.uk/pgr/roads/environment/rtfo/govrecrfa.pdf |archive-date=24 November 2016 |title=Part One |access-date=27 August 2011 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

কুঁহিয়াৰৰ ইথানলৰ পৰা GHG ৰ হ্ৰাস ৭.৪% বুলি অনুমান কৰা হৈছে। নেচনেল জিঅ’গ্ৰাফিকৰ এটা অভাৰভিউ প্ৰবন্ধ (২০০৭)&lt;ref name=bourne/&gt; ত গেছলিনৰ তুলনাত কৰ্ণ ইথানলৰ বাবে উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰত CO2 নিৰ্গমন ২২% কম আৰু বেতৰ ইথানলৰ বাবে ৫৬% হ্ৰাস পোৱাৰ পৰিসংখ্যা উল্লেখ কৰা হৈছে। গাড়ী নিৰ্মাতা ফৰ্ডে তেওঁলোকৰ নমনীয় ইন্ধনযুক্ত বাহনৰ এখনৰ পেট্ৰ’লৰ তুলনাত বায়’ইথানলৰ দ্বাৰা CO2 নিৰ্গমন ৭০% হ্ৰাস পোৱাৰ কথা জনাইছে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eubia.org/fileadmin/template/main/res/pics/projects/RESTMAC_-_Bioethanol_Production___Use.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20071128055459/http://www.eubia.org/fileadmin/template/main/res/pics/projects/RESTMAC_-_Bioethanol_Production___Use.pdf|archive-date=28 November 2007|title=Bioethanol Production and Use Creating Markets for Renewable Energy Technologies|work=eubia.org|publisher=EU, RES Technology Marketing Campaign, European Biomass Industry Association EUBIA|year=2007|access-date=3 July 2026|archivedate=28 November 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071128055459/http://www.eubia.org/fileadmin/template/main/res/pics/projects/RESTMAC_-_Bioethanol_Production___Use.pdf|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;

এটা অতিৰিক্ত জটিলতা হ’ল উৎপাদনত নতুন মাটি খেতি কৰাৰ প্ৰয়োজন হয়&lt;ref name=autogenerated2&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/02/08/science/earth/08wbiofuels.html?em&amp;ex=1202792400&amp;en=b90a6c6cca379cde&amp;ei=5087%0A|title=Biofuels Deemed a Greenhouse Threat|newspaper=[[The New York Times]]|date=8 February 2008 |access-date=20 January 2015|last1=Rosenthal |first1=Elisabeth }}&lt;/ref&gt; যিয়ে এবাৰতে GHG মুক্ত কৰে যিটো সমতা স্থাপন কৰিবলৈ GHG নিৰ্গমনৰ উৎপাদন হ্ৰাসৰ দশক বা শতিকা সময় লাগিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Land Clearing and the Biofuel Carbon Debt|url=https://archive.org/details/sim_science_2008-02-29_319_5867/page/1235|author=Joseph Fargione|doi=10.1126/science.1152747|pmid=18258862|volume=319|issue=5867|journal=Science|pages=1235–1238|date=2008-02-29|bibcode=2008Sci...319.1235F|s2cid=206510225}}&lt;/ref&gt; উদাহৰণস্বৰূপে, ঘাঁহৰ মাটিক ইথানলৰ বাবে কুঁহিয়াৰ উৎপাদনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ প্ৰাৰম্ভিক খেতিৰ পৰা মুক্ত হোৱা GHG পূৰণ কৰিবলৈ বাৰ্ষিক প্ৰায় এশ বছৰৰ সঞ্চয়ৰ প্ৰয়োজন হয়।&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;
===ভূমি ব্যৱহাৰৰ পৰিৱৰ্তন===
কৃষিজাত এলক’হলৰ বাবে বৃহৎ পৰিসৰৰ খেতিৰ প্ৰয়োজন। এটা অনুমান অনুসৰি যদি আমেৰিকাত উৎপাদিত সকলো কুঁহিয়াৰ ইথানল তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় তেন্তে ই বৰ্তমানৰ আমেৰিকাৰ গেছলিন ব্যৱহাৰৰ ১২% স্থানচ্যুত কৰিব।&lt;ref name=&quot;cornundrum&quot;&gt;{{cite web|url=http://www1.umn.edu/umnnews/Feature_Stories/Ethanol_fuel_presents_a_cornundrum.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070922221657/http://www1.umn.edu/umnnews/Feature_Stories/Ethanol_fuel_presents_a_cornundrum.html|archive-date=2007-09-22|title=Ethanol fuel presents a corn-undrum|author=D. Morrison|date=18 September 2006|publisher=University of Minnesota|access-date=14 January 2008}}&lt;/ref&gt; ইথানল উৎপাদনৰ বাবে মাটি বনাঞ্চল ধ্বংসৰদ্বাৰা আহৰণ কৰা হয় বুলি দাবী কৰা হৈছে, আনহাতে আন কিছুমানে লক্ষ্য কৰিছে যে বৰ্তমান বনাঞ্চল সমৰ্থন কৰা অঞ্চলসমূহ সাধাৰণতে শস্য খেতিৰ বাবে উপযোগী নহয়।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6718155.stm|title=Lula calls for ethanol investment|date=4 June 2007|publisher=BBC|access-date=14 January 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news
|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna17500316|title=Brazil's ethanol push could eat away at Amazon|date=7 March 2007|agency=Associated Press|access-date=14 January 2008}}&lt;/ref&gt; যিকোনো ক্ষেত্ৰতে খেতিৰ লগত জৈৱিক পদাৰ্থ হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটিৰ উৰ্বৰতা হ্ৰাস পোৱা,&lt;ref&gt;Kononova, M. M. ''Soil Organic Matter, Its Nature, Its role in Soil Formation and in Soil Fertility'', 1961&lt;/ref&gt; পানীৰ উপলভ্যতা আৰু গুণগত মান হ্ৰাস পোৱা, কীটনাশক আৰু সাৰৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি হোৱা আৰু স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ সম্ভাৱ্য স্থানচ্যুতি আদি জড়িত থাকিব পাৰে।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://actetsme.info/cms/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=178&amp;Itemid=2
|archive-url=https://web.archive.org/web/20080329113658/http://actetsme.info/cms/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=178&amp;Itemid=2
|archive-date=29 March 2008
|title=Biofuels: An advisable strategy?|author=D. Russi|url-status=usurped
|date=7 March 2007}}&lt;/ref&gt; নতুন প্ৰযুক্তিয়ে কৃষক আৰু প্ৰচেছৰক কম ইনপুট ব্যৱহাৰ কৰি একে উৎপাদন ক্ৰমান্বয়ে উৎপাদন কৰিবলৈ সক্ষম কৰে।&lt;ref name=&quot;cornundrum&quot;/&gt;

চেলুল’জিক ইথানল উৎপাদন হৈছে এক নতুন পদ্ধতি যিয়ে ভূমি ব্যৱহাৰ আৰু আনুষংগিক উদ্বেগসমূহ লাঘৱ কৰিব পাৰে। খাদ্যৰ প্ৰয়োজনীয়তা বনাম ইন্ধনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মাজত সংঘাত কম কৰাৰ প্ৰয়াসত যিকোনো উদ্ভিদৰ পদাৰ্থৰপৰা চেলুল’জিক ইথানল উৎপাদন কৰিব পাৰি, যাৰ ফলত উৎপাদন দুগুণ হ’ব পাৰে। ঘেঁহু আৰু অন্যান্য শস্য পিহি লোৱাৰপৰা কেৱল ষ্টাৰচৰ উপ-উৎপাদন ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে চেলুল’জিক ইথানল উৎপাদনে গ্লুটেনকে ধৰি সকলো উদ্ভিদ সামগ্ৰীৰ সৰ্বাধিক ব্যৱহাৰ কৰে। এই পদ্ধতিৰ কাৰ্বন ফুটপ্ৰিণ্ট কম হ’ব কাৰণ ব্যৱহাৰযোগ্য সামগ্ৰীৰ অধিক উৎপাদনৰ বাবে শক্তি-নিবিড় সাৰ আৰু ভেঁকুৰনাশকৰ পৰিমাণ একেই থাকে। চেলুল'জিক ইথানল উৎপাদনৰ প্ৰযুক্তি বৰ্তমান বাণিজ্যিকীকৰণৰ পৰ্যায়ত আছে।&lt;ref name=autogenerated5&gt;{{cite web |url=http://bio.org/ind/biofuel/CellulosicEthanolIssueBrief.pdf |title=Industrial &amp; Environmental |publisher=Bio.org |access-date=20 January 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060212025744/http://www.bio.org/ind/biofuel/CellulosicEthanolIssueBrief.pdf |archive-date=12 February 2006 |archivedate=12 February 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060212025744/http://www.bio.org/ind/biofuel/CellulosicEthanolIssueBrief.pdf |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;

===ইথানলৰ পৰিৱৰ্তে বিদ্যুতৰ বাবে জৈৱবস্তু ব্যৱহাৰ কৰা===
২০০৯ চনৰ মে' মাহত বিজ্ঞানত প্ৰকাশিত এক বিশ্লেষণ অনুসৰি বৈদ্যুতিক বাহন চাৰ্জিঙৰ বাবে জৈৱবস্তুক বিদ্যুৎলৈ ৰূপান্তৰ কৰাটো ইথানল ইন্ধন উৎপাদনৰ বাবে জৈৱবস্তু ব্যৱহাৰ কৰাতকৈ অধিক &quot;জলবায়ু-বন্ধুত্বপূৰ্ণ&quot; পৰিবহণ বিকল্প হ'ব পাৰে।&lt;ref&gt;Greater Transportation Energy and GHG Offsets from Bioelectricity Than Ethanol
Campbell, et al.
Science 22 May 2009: 1055–1057.
DOI:10.1126/science.1168885&lt;/ref&gt;
গৱেষকসকলে চেলুল'জিক ইথানল আৰু উন্নত বাহনৰ বেটাৰী দুয়োটাতে অধিক খৰচ-বহনক্ষম উন্নয়নৰ সন্ধান অব্যাহত ৰাখিছে।&lt;ref&gt;Block, Ben, &quot;Study: biofuels more efficient as electricity source. (EYE ON EARTH)(Brief article)&quot; World Watch 22.&lt;/ref&gt;

===ইথানল নিৰ্গমনত স্বাস্থ্য ব্যয়===
আমেৰিকাত উৎপাদিত আৰু দহন কৰা প্ৰতি বিলিয়ন ইথানল সমতুল্য গেলন ইন্ধনৰ বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু স্বাস্থ্যৰ সংযুক্ত খৰচ গেছলিনৰ বাবে ৪৬৯ মিলিয়ন ডলাৰ, জৈৱ শোধনাগাৰৰ তাপৰ উৎস (প্ৰাকৃতিক গেছ, কৰ্ণ ষ্ট’ভাৰ বা কয়লা) আৰু প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কৰ্ণ ইথানলৰ বাবে ৪৭২–৯৫২ মিলিয়ন ডলাৰ, কিন্তু নিৰ্ভৰ কৰি চেলুল’জিক ইথানলৰ বাবে মাত্ৰ ১২৩–২০৮ মিলিয়ন ডলাৰ ফিডষ্টক (প্ৰেৰি বায়'মাছ, মিছকেন্থাছ, কৰ্ণ ষ্ট'ভাৰ বা চুইচগ্ৰাছ)।&lt;ref&gt;Hill, Jason, Stephen Polasky, Erik Nelson, David Tilman, Hong Huo, Lindsay Ludwig, James Neumann, Haochi Zheng, and Diego Bonta. &quot;Climate change and health costs of air emissions from biofuels and gasoline. (SUSTAINABILITY SCIENCE)(Author abstract).&quot; Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 106.6 (10 February 2009): 2077(6). Expanded Academic ASAP. Gale. BENTLEY UPPER SCHOOL LIBRARY (BAISL). 6 October 2009&lt;/ref&gt;

==তথ্যসূত্ৰ==

[[শ্ৰেণী:ইন্ধন]]</text>
      <sha1>o3rnd0zeyumfhhsj8wrdl8hte7lxbyy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অভিবাসন</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138355</id>
    <revision>
      <id>649489</id>
      <parentid>623287</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T18:27:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>+[[শ্ৰেণী:জনগাঁথনি]]; +[[শ্ৰেণী:সমাজ]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>649489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5799" sha1="4vyfv5cx4rl8trgx0vpdjjt30ckzuma" xml:space="preserve">'''অভিবাসী''' (ইংৰাজী: '''Immigrant''') হৈছে এনে এজন ব্যক্তি যিয়ে স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে নিজৰ মাতৃভূমি বা জন্মস্থান এৰি আন এখন বিদেশী ৰাষ্ট্ৰলৈ গমন কৰে।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;https://theimmigrantstories.com/blogs/what-does-immigrant-mean/&lt;nowiki/&gt;{{ওৱেব উদ্ধৃতি|url=https://theimmigrantstories.com/blogs/what-does-immigrant-mean/|title=What Does Immigrant Mean?|website=The Immigrant Stories|accessdate=2026-08-05}}&lt;/ref&gt; অভিবাসন প্ৰক্ৰিয়াটো মানৱ ইতিহাসৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ, যিয়ে যুগে যুগে বিভিন্ন সংস্কৃতি, অৰ্থনীতি আৰু সমাজক প্ৰভাৱিত কৰি আহিছে।

== শব্দৰ অৰ্থ আৰু পৰিভাষা ==
সাধাৰণতে মানুহে বিভিন্ন কাৰণত নিজৰ দেশ এৰি অন্য দেশলৈ যায়। কিন্তু প্ৰব্ৰজনৰ ধৰণ অনুসৰি ব্যৱহৃত শব্দবোৰ ভিন্ন হয়:&lt;ref&gt;https://theimmigrantstories.com/blogs/what-does-immigrant-mean/&lt;/ref&gt;

* '''অভিবাসী (Immigrant):''' যিসকল লোকে আইনীভাৱে, চৰকাৰী অনুমতি আৰু নথি-পত্ৰসহ আন এখন দেশলৈ গুচি যায় আৰু তাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰে।
* '''অনুপ্ৰৱেশকাৰী (Infiltrator / Illegal Immigrant):''' এই শব্দটো সেইসকল ব্যক্তিক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিসকলে চৰকাৰী অনুমতি, বৈধ পাছপ'ৰ্ট বা ভিছা নোহোৱাকৈ গোপনে সীমান্ত পাৰ কৰি এখন দেশত প্ৰৱেশ কৰে। অসমীয়া ভাষাত &quot;অনুপ্ৰৱেশকাৰী&quot; শব্দটোৰ এক নেতিবাচক আৰু আইনী অৰ্থ আছে, যাক বেছিভাগ ৰাষ্ট্ৰতে এক দণ্ডনীয় অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
* '''শৰণাৰ্থী (Refugee):''' যিসকল ব্যক্তিয়ে যুদ্ধ, নিৰ্যাতন, ধৰ্মীয় উৎপীড়ন বা প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ নিজৰ দেশ এৰিবলৈ বাধ্য হয়।

== অভিবাসনৰ কাৰণসমূহ ==
মানুহে কিয় নিজৰ ঘৰ-বাৰী এৰি অন্য দেশলৈ যায়, তাৰ কাৰণসমূহক সমাজবিজ্ঞানত প্ৰধানকৈ দুটা ভাগত ভগোৱা হয়:&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== ঠেলি দিয়া কাৰক (Push Factors) ===
নিজৰ দেশত থকা সমস্যাসমূহে মানুহক প্ৰব্ৰজন কৰিবলৈ বাধ্য কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰধান হ'ল:

* দৰিদ্ৰতা আৰু বেকাৰত্ব
* ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা আৰু যুদ্ধ
* ধৰ্মীয় বা জাতিগত নিৰ্যাতন
* পৰিৱেশগত বিপৰ্যয় (যেনে— খৰাং, বানপানী)

=== আকৰ্ষণ কৰা কাৰক (Pull Factors) ===
গন্তব্যস্থল দেশখনৰ কিছুমান দিশে মানুহক আকৰ্ষিত কৰে:

* উন্নত জীৱনযাত্ৰাৰ মান আৰু অৰ্থনৈতিক সুযোগ
* কৰ্মসংস্থাপনৰ সুবিধা
* ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা আৰু মানৱ অধিকাৰৰ সুৰক্ষা
* উন্নত শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য সেৱা

== বৈধ আৰু অবৈধ অভিবাসন ==
অভিবাসনক আইনী দিশৰ পৰা দুটা ভাগত ভগাব পাৰি:

# '''বৈধ অভিবাসন:''' চৰকাৰী ভিছা, ৱৰ্ক পাৰমিট বা স্থায়ী বসবাসৰ অনুমতি লৈ কৰা প্ৰব্ৰজন। ই দেশৰ অৰ্থনীতি আৰু বৈচিত্ৰ্যত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলায়।
# '''অবৈধ অভিবাসন (অনুপ্ৰৱেশ):''' কোনো ধৰণৰ বৈধ নথি নোহোৱাকৈ বা ভিছাৰ ম্যাদ উকলাৰ পিছতো দেশখনত থাকি যোৱা কাৰ্য্য। ই এখন দেশৰ সুৰক্ষা আৰু সম্পদৰ ওপৰত চাপ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।

== লগতে চাওক ==

* [[প্ৰব্ৰজন]]
* [[জনপ্ৰব্ৰজন]]
* [[অসমত অনুপ্ৰৱেশ সমস্যা]]

== তথ্যসূত্ৰ ==
&lt;references /&gt;

[[শ্ৰেণী:জনগাঁথনি]]
[[শ্ৰেণী:সমাজ]]</text>
      <sha1>4vyfv5cx4rl8trgx0vpdjjt30ckzuma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ গীৰ্জা, কিয়েভ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138862</id>
    <revision>
      <id>649638</id>
      <parentid>628758</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:42:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>649638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25421" sha1="n09zes2gf5izshc970xaz4q5i6ezala" xml:space="preserve">{{Infobox church
| name           = ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ গীৰ্জা, কিয়ভ
| image          = Kiev 05.jpg
| image_size     = 250px
| caption        = 
| full_name      = চেণ্ট এণ্ড্ৰুজ গীৰ্জা 
| denomination   = পূব অৰ্থডক্স
| churchmanship  = চাৰ্চমেনশ্বিপ পেট্ৰিয়াৰ্কেট {{#tag:ref|St Andrew's Church has been transferred to the Ecumenical Patriarchate by the Ukrainian parliament before the [[Unification council of the Eastern Orthodox churches of Ukraine]].&lt;ref name=&quot;Kyi1&quot;&gt;{{cite news |title=Rada allows Ecumenical Patriarchate to use St. Andrew's Church in Kyiv |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/rada-allows-ecumenical-patriarchate-to-use-st-andrews-church-in-kyiv.html |work=[[Kyiv Post]] |date=18 October 2018|access-date=18 January 2026}}&lt;/ref&gt; |group=&quot;টোকা&quot;}}
| previous_denomination = ইউক্ৰেইনীয় অটোচেফেলাছ অৰ্থডক্স চাৰ্চ
| tradition      = 
| groundbreaking = 
| completed      = 1767
| architect      = বাৰ্টলমিঅ’ ৰাষ্ট্ৰেলি, ইভান মিচুৰিন
| style          = ইউক্ৰেইনীয় বেৰক
| dedication     = [[Andrew the Apostle]]
| coordinates    = {{coord|50|27|32|N|30|31|5|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}}
| location       =কিভ, ইউক্ৰেইন
| length         = {{convert|31.7|m|ft|abbr=on}}
| width          = {{convert|20.4|m|ft|abbr=on}}
| height         = {{convert|50|m|ft|abbr=on}}
| embedded       = {{Infobox historic site
 |embed = yes
 |designation1 = UKRAINE NATIONAL
 |designation1_offname = 
 |designation1_type = 
 |designation1_number = 260071-Н
}}
}}
'''ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ গীৰ্জা''' ({{Lang-en| St Andrew's Church}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ কিয়ভত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক অৰ্থডক্স গীৰ্জা। ১৭৪৭ চনৰ পৰা ১৭৫৪ চনৰ ভিতৰত ইটালীৰ স্থপতিবিদ বাৰ্টলমিঅ’ ৰাষ্ট্ৰেলিৰ ডিজাইন অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইউক্ৰেইনৰ বেৰক ভাষাৰ ই এক বিৰল উদাহৰণ।

ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ গীৰ্জাটো ঠেক পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। বিশ্বাস কৰা হয় যে এই পাহাৰত প্ৰচাৰক এণ্ড্ৰুৱে ভৱিষ্যদ্বাণী কৰিছিল যে কিয়েভ স্লাভিক অঞ্চলসমূহত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিব আৰু এই অঞ্চলটো এদিন এখন মহান চহৰত পৰিণত হ’ব। এই স্থানত বা তাৰ ওচৰত কেইবাটাও গীৰ্জা আছে; বৰ্তমানৰ অট্টালিকাটো নিৰ্মাণ কৰাৰ আগতে এটা কাঠৰ গীৰ্জা আছিল যিটো ১৭২৬ চনত ভাঙি পেলোৱা হৈছিল।

বৰ্তমান এই গীৰ্জাঘৰটো ইউক্ৰেইন চৰকাৰৰ মালিকানাধীন। ১৯৬৮ চনত ইয়াক সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান কিয়েভৰ ছফিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অভয়াৰণ্যৰ অংশ হিচাপে সংগ্ৰহালয়ৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Pro&quot;&gt;{{cite news |last1=Prokaeva |first1=Vlada |title=Чому в Андріївській церкві немає дзвонів |url=https://www.unian.ua/education/613755-chomu-v-andrijivskiy-tserkvi-nemae-dzvoniv.html |access-date=18 January 2026 |agency=[[UNIAN]] |date=24 February 2012 |language=uk |trans-title=Why are there no bells in St. Andrew's Church?}}&lt;/ref&gt; ২০০৮ চনৰ পৰা ২০১৮ চনলৈকে ইউক্ৰেইনৰ অটোচেফেলাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জাই ইয়াক নিজৰ ‘মাতৃ গীৰ্জা’ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া হৈছিল।
২০১৮ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ইউক্ৰেইনৰ পূব অৰ্থডক্স গীৰ্জাসমূহৰ একত্ৰীকৰণ পৰিষদৰ আগত ইউক্ৰেইন চৰকাৰে ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াৰ প্ৰত্যক্ষ ব্যৱহাৰৰ  বাবে কনষ্টেন্টিনোপলৰ ইকুমেনিকেল পেট্ৰিয়াৰ্কেটক প্ৰদান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।&lt;ref name=Kyi1/&gt;

একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে দুৰ্বল ভেটিৰ বাবে অট্টালিকাটোৰ সমস্যাৰ সন্মুখীন হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ২০১০ চনৰ শেষৰ ফালে ইয়াৰ ব্যাপক মেৰামতি কৰা হয়।

==এই ঠাইখনৰ প্ৰাৰম্ভিক গীৰ্জাসমূহ==
[[File:Predskazanie Kiev sv Andrey.jpg|thumb|left|ৰাডজিউইল ক্ৰনিকলত কিয়েভৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰুৰ ভৱিষ্যদ্বাণী চিত্ৰিত কৰা হৈছে।]]
প্ৰচাৰক এণ্ড্ৰুক 'ৰাছিয়াৰ প্ৰচাৰক' হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।&lt;ref name=&quot;zzz&quot;&gt;{{cite web |last1=|first1=|title=Saint Andrew |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=/pages/s/a/saintandrew.htm|website=Internet Encyclopaedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=18 January 2026}}&lt;/ref&gt;
আৰম্ভণিৰ মধ্যযুগীয় বিৱৰণী &quot;দ্য টেল অৱ বাইগ'ন ইয়াৰ্ছ&quot; অনুসৰি তেওঁ ড্নিপ্ৰ' নদীৰ পাৰত উপস্থিত হৈ বৰ্তমানৰ য'ত গীৰ্জাঘৰটো থিয় হৈ আছে তাত এটা ক্ৰছ স্থাপন কৰে। তেওঁ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰিছিল যে এই কম জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলটো এদিন এখন ডাঙৰ চহৰত পৰিণত হ'ব।&lt;ref name=&quot;P7&quot;&gt;{{harvnb|Lytvynchuk|2006|p=7.}}&lt;/ref&gt;

১০৮৬ চনত কিয়েভৰ প্ৰথম ভিচেভ'লডে চেন্ট এণ্ড্ৰুৰ বাবে উৎসৰ্গিত এটা মঠৰ ভিতৰত এটা গীৰ্জা নিৰ্মাণ কৰে।{{sfn|White|2013|p=210}}  পিছলৈ ইয়াৰ ঠাইত কেইবাটাও কাঠৰ গীৰ্জা নিৰ্মাণ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Pal&quot;&gt;{{cite news |last1=Palamarchuk |first1=Marichka |title=Curiosities of Kyiv: St. Andrew's Church |url=https://www.kyivpost.com/post/21460 |access-date=18 January 2026 |work=[[Kyiv Post]] |date=10 September 2023}}&lt;/ref&gt;

==প্ৰাথমিক ইতিহাস==
ৰাছিয়াৰ এলিজাবেথে কিয়েভত নিজৰ বাবে গ্ৰীষ্মকালীন বাসগৃহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয় আৰু ওচৰতে উপাসনা স্থানৰ ব্যৱস্থাও কৰে তেতিয়া নতুন গীৰ্জা নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;P8&quot;&gt;{{harvnb|Lytvynchuk|2006|p=9.}}&lt;/ref&gt; পেচেৰ্স্ক অঞ্চলত এই ৰাজপ্ৰসাদ আৰু আন্দ্ৰিয়ভস্কা পাহাৰৰ গীৰ্জাঘৰটো নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ১৭৪৪ চনৰ ৯ ছেপ্টেম্বৰত সম্ৰাজ্ঞীয়ে নিজেই ভেটিৰ প্ৰথম তিনিটা শিল স্থাপন কৰে।&lt;ref name=&quot;P8&quot;/&gt; গীৰ্জাৰ অভিষেক অনুষ্ঠানটো কিয়েভৰ মেট্ৰ'পলিটান ৰাফেল জাব'ৰ'ভস্কিয়ে সম্পন্ন কৰে।&lt;ref name=&quot;Pro&quot; /&gt;

পিটাৰ্ছবাৰ্গ বিল্ডিং চান্সেলৰীয়ে প্ৰথমে জাৰ্মান স্থপতিবিদ গটফ্ৰাইড জোহান শ্বেডেল আৰু অভিযন্তা ডেনিয়েল ডি বস্কেটক গীৰ্জাঘৰৰ পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ নিযুক্তি দিছিল যদিও ১৭৪৫ চনত এই পৰিকল্পনা নাকচ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;P8&quot;/&gt; শ্বেডেলৰ ঠাইত সাম্ৰাজ্যিক দৰবাৰৰ মুখ্য স্থপতি বাৰ্টলমিঅ' ৰাষ্ট্ৰেলিয়ে এটা পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত কৰে যিটো চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গৰ এটা প্ৰতিষ্ঠানৰ গীৰ্জাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।&lt;ref name=&quot;castles&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.castles.com.ua/apk.html|title=Andriyivska tserkva|access-date=7 July 2007 |work=Castles and churches of Ukraine|language=uk}}&lt;/ref&gt;

স্থপতিবিদ ইভান মিচুৰিনৰ পৰিচালনাত ৰাছিয়ান আৰু বিদেশী শিল্পীৰ এটা দলে এই নিৰ্মাণ কাৰ্য্য চলাইছিল,&lt;ref name=&quot;Nat1&quot;&gt;{{cite web |title=Андріївська церква |url=http://nzsk.org.ua/ukr/museums/andrew/default.aspx |publisher=[[National Sanctuary &quot;Sophia of Kyiv&quot;]] |access-date=19 August 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100713190355/http://nzsk.org.ua/ukr/museums/andrew/default.aspx |archive-date=13 July 2010 |language=uk |trans-title=St. Andrew's Church}}&lt;/ref&gt; যিয়ে ইয়াৰ পূৰ্বে মস্কোৰ মহিলা বজাৰ চৌহদ (Babiy torzhok)ত থকা পুৰণি চাৰ্চ অৱ দ্য ৰিজাৰেকচনৰ ঠাইত সফল হৈছিল।&lt;ref&gt;{{harvnb|Kudrytskyi|1981|p=41.}}&lt;/ref&gt;
এই স্থানত অভিযান্ত্ৰিক আৰু ভূতাত্ত্বিক গৱেষণাৰ দায়িত্বত আছিল মিচুৰিনে। তেওঁ আৱিষ্কাৰ কৰিলে যে ১৩–১৪ মিটাৰ গভীৰতাত মাটিৰ তলত এটা কঠিন স্তৰ থাকে আৰু তাৰ ওপৰত মাটিৰ এটা স্তৰ থাকে যাৰ ফলত মাটিৰ তলৰ পানী ইয়াৰ ভিতৰলৈ সোমাই যাব পাৰে।&lt;ref name=&quot;P10&quot;&gt;{{harvnb|Lytvynchuk|2006|p=10.}}&lt;/ref&gt; এই তথ্যৰ ভিত্তিত মিচুৰিনে এটা শিলৰ ভেটি নিৰ্মাণ কৰি পুৰোহিতৰ বাসগৃহৰ বাবে দুমহলীয়া অট্টালিকাৰ লগত সংলগ্ন কৰিলে, যিটো ৰাষ্ট্ৰেলিয়ে পৰিকল্পনা কৰিছিল।

==পিছলৈ পুনৰুদ্ধাৰৰ কাম==
[[File:Андріївська церква.1852.Роджер Фентон.jpg|thumb|১৮৫২ চনৰ ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ গীৰ্জাৰ এখন ফটো]]
১৮১৫ চনত এটা ধুমুহাই গীৰ্জাঘৰৰ গম্বুজবোৰ ভাঙি পেলায়,&lt;ref name=&quot;vlasenko&quot;&gt;{{harvnb|Zharikov|1983–1986|pp=16–17.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mystetstvo&quot;&gt;{{harvnb|Mironenko|1977|p=}}&lt;/ref&gt; যাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন হয়। পিছৰ বছৰ মস্কোৰ স্থপতিবিদ আন্দ্ৰে মেলেনস্কিয়ে অট্টালিকাটোৰ মুখাৱয়বৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু সেইবোৰ বিবেচনাৰ বাবে [[ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ]]লৈ পঠিয়াইছিল।&lt;ref name=&quot;vlasenko&quot;/&gt; ১৮২৫–১৮২৮ চনত মেলেনস্কিৰ পৰিকল্পনাৰ ভিত্তিত গীৰ্জাঘৰটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ৰঙা মিছন টাইলছৰ ঠাইত ধাতুৰ টাইলছ লগোৱা হৈছিল, যাৰ ফলত গম্বুজৰ আকৃতি সলনি কৰা হ’ল আৰু কিছু সজ্জা হেৰাই গৈছিল।

১৯১৭ চনৰ পৰা ১৯৫৩ চনৰ ভিতৰত গীৰ্জাঘৰৰ ভেটি, ইয়াৰ বাহিৰৰ, ভিতৰৰ অংশ আৰু সজ্জা সংস্কাৰ কৰা হয়। ১৯৩২ চনলৈকে চেণ্ট এণ্ড্ৰুজ নিয়মীয়া উপাসনাৰ বাবে খোলা আছিল আৰু ইয়াৰ পিছত কৰ্তৃপক্ষই বন্ধ কৰি দিয়ে।

১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে ভিয়েনাত বেৰক শৈলীৰ গম্বুজৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰেলিৰ মূল ডিজাইন আৱিষ্কাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Touring Kiev&quot;&gt;{{harvnb|Malikenaite|2003|p=49.}}&lt;/ref&gt; ১৯৭০ চনত ছেইণ্ট ছফিয়া সংগ্ৰহালয়ে ভিয়েনাৰ আলবাৰ্টিনা সংগ্ৰহালয়ৰ পৰা মূল গ্ৰন্থসমূহৰ ফটোকপি বিচাৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Tra1&quot;&gt;{{cite web |title=St. Andrew's Church |url=http://travel.kyiv.org/old/churches/uach5_e.htm |website=Travel to Ukraine |access-date=13 August 2007}}&lt;/ref&gt; স্থপতিবিদ ভি কৰ্ণেয়েভাৰ নেতৃত্বত এটা দলে ১৯৭৮ চনত ৰাষ্ট্ৰেলিৰ অংকন ব্যৱহাৰ কৰি গীৰ্জাঘৰৰ গম্বুজসমূহ পুনৰুদ্ধাৰ কৰে।১৯৮৭ চনত গীৰ্জাঘৰটোক ৰাষ্ট্ৰীয় সংৰক্ষণ এলেকা &quot;কিয়েভৰ চেণ্ট ছফিয়া&quot;ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।

২০১৫ চনত ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল যাতে বৃহৎ পুনৰুদ্ধাৰৰ কাম হ’ব পাৰে। পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ভিতৰৰ অংশটো পুনৰ সজাই তোলা হৈছিল আৰু আইকন আৰু আইকনষ্টেছিছ মেৰামতি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও মেৰামতিকাৰীয়ে অভিযান্ত্ৰিক নেটৱৰ্ক সলনি কৰিছিল, নতুন পোহৰ, উত্তাপ আৰু বায়ু যোগান ব্যৱস্থা প্ৰণয়ন কৰিছিল আৰু খিৰিকী সলনি কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;Mas&quot;&gt;{{cite news |last1=Mashchenko |first1=Svitlana |title=Андреевскую церковь откроют после 5-летнего ремонта: фото и видео изнутри |url=https://www.rbc.ua/rus/styler/andreevskuyu-tserkov-otkroyut-5-letnego-remonta-1607520009.html |access-date=18 January 2026 |agency=RBC-Ukraine |date=9 December 2020 |language=uk |trans-title=St. Andrew's Church will be opened after a 5-year renovation: photos and video from the inside}}&lt;/ref&gt;

==২০ শতিকাৰ সময়ছোৱাত অন্যান্য ব্যৱহাৰ==
১৯৩৫ চনত ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ চাৰ্চক ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণ &quot;অল-ইউক্ৰেইন মিউজিয়াম এৰিয়া&quot;ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৩৯ চনৰ পিছৰ কিছু সময়ৰ বাবে গীৰ্জাঘৰৰ চৌহদৰ ভিতৰতে ছেইণ্ট ছফিয়া ধৰ্ম বিৰোধী সংগ্ৰহালয় আছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত গীৰ্জাত নিয়মীয়া ধৰ্মীয় সেৱা পুনৰ আৰম্ভ কৰা হয় যদিও ১৯৬১ চনত পুনৰ বন্ধ কৰা হয়। তেতিয়াৰ পৰাই ১৯৯২ চনলৈকে গীৰ্জাঘৰৰ ষ্টাইলবেট (ভিত্তি) বিভিন্ন সংগঠনক ভাড়াত দিয়া হয় আৰু কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰ ইউক্ৰেইনীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ চেমিনাৰীয়ে ইয়াক দখল কৰিছিল। ১৯৬৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত এই গীৰ্জাঘৰটোক &quot;ছেইণ্ট ছফিয়া সংগ্ৰহালয়&quot;ৰ ৰাজ্যিক স্থাপত্য আৰু ঐতিহাসিক সংৰক্ষণ মণ্ডলত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। সেই বছৰৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত গীৰ্জাঘৰটো ঐতিহাসিক আৰু স্থাপত্য সংগ্ৰহালয় হিচাপে মুকলি কৰা হয়।

==গীৰ্জা হিচাপে পুনৰ ব্যৱহাৰ==
২০০৮ চনত এই গীৰ্জা ইউক্ৰেইনৰ অটোচেফেলাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ হাতত গতাই দিয়া হয়।&lt;ref name=&quot;Gaz1&quot;&gt;{{cite news |last1=Makovets |first1=Elena |title=У нас отбирают Андреевскую церковь |url=http://pk.kiev.ua/city/2008/05/28/100836.html |access-date=14 June 2008 |work=Gazeta po-Kyivski |date=28 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080531020218/http://www.pk.kiev.ua/city/2008/05/28/100836.html |archive-date=31 May 2008 |language=ru |trans-title=They are taking Saint Andrew's Church away from us |archivedate=31 May 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080531020218/http://www.pk.kiev.ua/city/2008/05/28/100836.html |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;
২০১৮ চনৰ অক্টোবৰ মাহত এই গীৰ্জাঘৰটোক আইনগতভাৱে কনষ্টেন্টিনোপলৰ ইকুমেনিকেল পেট্ৰিয়াৰ্কেটক 'ষ্টাউৰ'পেজিয়ন' হিচাপে উপহাৰ দিয়া হয়। &lt;ref name=&quot;Kyi1&quot;/&gt;
২০২১ চনৰ ২১ আগষ্টত ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভল'ডিমাইৰ জেলেনস্কিৰ আমন্ত্ৰণত ইউক্ৰেইন ভ্ৰমণৰ সময়ত ইকুমেনিকেল পেট্ৰিয়াৰ্ক বাৰ্থলমিউৱে ষ্টাউৰ'পেজিয়নত সন্ধিয়া প্ৰাৰ্থনা (ভেস্পাৰছ)ৰ সভাপতিত্ব কৰে।&lt;ref name=&quot;Ort1&quot;&gt;{{cite web |title=Bartholomew presided over Vespers in Ecumenical Patriarchate’s Stavropegion in Kyiv (video) (upd) |url=https://orthodoxtimes.com/bartholomew-presided-over-vespers-in-ecumenical-patriarchates-stavropegion-in-kyiv-video-upd/ |website=Orthodox Times |access-date=18 January 2026 |date=21 August 2021}}&lt;/ref&gt;

==স্থাপত্য আৰু সংৰক্ষণ==

[[File:Central dome of St. Andrew's Church.JPG|thumb|আইকনষ্টেছিছৰ সৈতে কেন্দ্ৰীয় গম্বুজৰ দৃশ্য।]]

গীৰ্জাঘৰটো ১৫ মিটাৰ (৪৯ ফুট) উচ্চতাৰ ভিত্তিত (ষ্টাইলবেট) নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল; ই পূব দিশত ঢাল খাই আৰু পশ্চিম দিশত দুমহলীয়া গঠন আছে।&lt;ref name=&quot;Mystetstvo&quot;/&gt;গীৰ্জাঘৰটোত এটা মূল গম্বুজ আৰু পাঁচটা সৰু সৰু সজ্জাগত শিখৰ আছে। কৰিন্থিয়ান শৈলীৰ খুঁটা আৰু বাহিৰৰ ফালে অন্যান্য সজ্জাই গীৰ্জাঘৰৰ সৌন্দৰ্য্য বৃদ্ধি কৰে। গীৰ্জাঘৰৰ খিৰিকী-দুৱাৰতো খোদিত শিল্পকৰ্মৰে অলংকৃত কৰা হৈছে।

যিহেতু গীৰ্জাঘৰটো পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত, সেয়েহে ইয়াৰ ভেটিৰ সমস্যাই সংৰক্ষণবিদসকলৰ বাবে এক ডাঙৰ চিন্তাৰ বিষয় হৈ পৰিছে। শেহতীয়াকৈ গীৰ্জাঘৰৰ তলৰ ভেটিটো স্থানান্তৰিত হ'বলৈ আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ ফলত গীৰ্জাঘৰটো ভাঙি পৰিব পাৰে বুলি উদ্বেগ প্ৰকাশ পাইছে।&lt;ref name=&quot;Kor1&quot;&gt;{{cite news |title=Андреевская церковь может сползти на Подол! |url=http://www.korrespondent.net/main/202607 |access-date=13 August 2007 |work=[[Korrespondent]] |date=10 August 2007 |language=ru |trans-title=The Andrew's Church might slide down to Podol!}}&lt;/ref&gt; ইতিমধ্যে গীৰ্জাৰ ভেটিত ফাট মেলিছে,&lt;ref name=&quot;ICT1&quot;&gt;{{cite news |title=Андріївська церква під загрозою: пагорб, на якому розташований храм, в аварійному стані |url=http://ictv.ua/ukr/news_culture.php?news_id=100118 |access-date=4 October 2007 |work=[[ICTV (Ukraine)]] |date=25 July 2007 |archive-url=https://web.archive.org/20070808150406/ictv.ua/ukr/news_culture.php?news_id=100118 |archive-date=8 August 2007 |language=uk |trans-title=The St. Andrew's Church is in danger: the stylobate on which the church sits is in critical danger }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  যাৰ ফলত জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিৰ মন্ত্ৰী নেষ্টৰ শ্বুফ্ৰিচে এখন বিশেষ সমিতি গঠন কৰে।&lt;ref name=&quot;Kor1&quot;/&gt;

জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতি মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ মন্ত্ৰালয়, কিয়েভ চহৰ প্ৰশাসন আৰু কিয়েভ চহৰৰ জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতি মন্ত্ৰালয়ৰ বিভাগৰ সহায়ত ভৱনটোৰ ভেটি আৰু নিৰ্মাণৰ ওপৰত গৱেষণা কৰিব।

==টোকা==
{{Reflist|group=&quot;টোকা&quot;}}
==তথ্য সংগ্ৰহ==
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]]
[[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]
[[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]]</text>
      <sha1>n09zes2gf5izshc970xaz4q5i6ezala</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14</title>
    <ns>3</ns>
    <id>139050</id>
    <revision>
      <id>649583</id>
      <parentid>643216</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>44897</id>
      </contributor>
      <origin>649583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14634" sha1="ii8j52m213vjufik9296ehizkg68nkm" xml:space="preserve">== কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ ==


{| style=&quot;border: 2px solid brown; background-color: #D0F0C0; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle; &quot; |[[File:Kerala Houseboat Scene.svg|150px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ - ন অৱদানকাৰী'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt; ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৫ জুলাইৰপৰা ১৫ আগষ্টলৈ [[:m:WikiConference India 2026|ৱিকিকনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া, ২০২৬]]ৰ অংশ ৰূপে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]]  শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখনত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰি আপুনি যি সহযোগ আৰু অৱদান আগবঢ়ালে, তাৰ শলাগ ললোঁ আৰু অসমীয়া তথা মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ আপোনাক আমাৰ কৃতজ্ঞতা যাচিলোঁ। আপুনি সৰ্বদা সু-স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী হৈ থাকক আৰু ভৱিষ্যতলৈও অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আন্তৰিকতাৰে আপোনাৰ অৱদান আগবঢ়াই থাকক, এই কামনাৰে;

কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬ৰ আয়োজক কমিটিৰ হৈ,
&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 10:03, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.)
|}

== Happy Mid-Autumn Festival! ==

&lt;div class=&quot;nomobile&quot;&gt;&lt;div style=&quot;position:relative; width:550px; height:220px;&quot;&gt;
{| style=&quot;background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:0; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); box-sizing:border-box; overflow:hidden;&quot;
| style=&quot;vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;&quot; |
&lt;span style=&quot;position:absolute; top:15px; left:15px; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:500; font-size:1.8em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Sameer Kalita14,&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:63px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:300; font-size:1em; line-height:1.45; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;br&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;br&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:10px; left:15px; color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-weight:200; font-size:0.82em; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:30px; right:65px; width:80px; height:80px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; top:160px; right:200px; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|50px|link=]]&lt;/span&gt;

&lt;span style=&quot;position:absolute; bottom:80px; right:-50px; background:linear-gradient(135deg,#ecf4f3,#98d9f2,#e8f3f2); width:320px; height:22px; box-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.3),inset -1px -1px 2px rgba(255,255,255,0.3),inset 1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.3); border-radius:52px; transform:rotate(-45deg); transform-origin:right bottom;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

{{If mobile
 |tag=div
 |1=&lt;div style=&quot;box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background:radial-gradient(circle at 10% 20%,#ffffffcc .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 25% 45%,#ffffffaa 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 60% 30%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 80% 40%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 42% 18%,#ffffffbb .5px,transparent .6px),radial-gradient(circle at 77% 55%,#ffffffcc 1px,transparent 1.1px),radial-gradient(circle at 75% 25%,#6a6e8a88,#0a192f 40%); background-color:#0a192f; border:8px solid; border-image:linear-gradient(45deg,#eed29a,#e8e2d8,#eceacb) 1; border-radius:8px; padding:16px; box-shadow:2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.2); overflow:hidden;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:center; justify-content:space-between; gap:12px; margin-bottom:12px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#e8e2d8; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-weight:600; font-size:1.5em; line-height:1.25; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;Dear Sameer Kalita14,&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex:0 0 68px; width:68px; height:68px; background:radial-gradient(circle,#f5f3e7,#f0e68c 60%,transparent 80%); border-radius:50%; opacity:0.9;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;display:flex; align-items:flex-end; gap:12px; padding-right:28px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;flex:1 1 auto; min-width:0; color:#f5e8cf; font-family:'Georgia','Times New Roman',serif; font-size:1em; line-height:1.7; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;
&lt;div&gt;On this {{fontcolor|#e8e2d8|link=:en:Mid-Autumn Festival|text=Mid-Autumn Festival}},&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;thank you for {{fontcolor|#e8e2d8|link=m:Special:MyLanguage/中华文化遗产编辑松/2026|text=keeping history's hidden gems alive}}.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;May the full moon bring us together—&lt;br&gt;though miles apart, beneath its light tonight!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex:0 0 70px; margin-bottom:16px; text-align:center; opacity:0.9;&quot;&gt;[[File:兔子的简笔画.svg|70px|link=]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;height:8px; margin:14px -16px 12px; background:linear-gradient(90deg,transparent,#98d9f2,#ecf4f3,#f0e68c,transparent); opacity:0.75;&quot;&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;color:#f5e8cf; font-family:'Arial','Helvetica',sans-serif; font-size:0.85em; line-height:1.5; text-align:right; text-shadow:1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.5);&quot;&gt;With best wishes,&lt;br&gt; CCHE Host Team&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 |2=
}}

—[[সদস্য:FradonStar|FradonStar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:FradonStar|বাৰ্তা]]) 12:36, 25 September 2026 (ইউ.টি.চি.)

:: Thank you so much for the beautiful wishes, [[FradonStar! 🌕
:: It is a pleasure to contribute to preserving history and sharing its hidden gems. Wishing you and the entire CCHE Host Team a very Happy Mid-Autumn Festival!
:: Best wishes,
:: [[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita14]]
:[[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita14]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sameer Kalita14|বাৰ্তা]]) 04:29, 8 October 2026 (ইউ.টি.চি.)

==ৱিকি মিট==
প্ৰিয় ৱিকি সতীৰ্থ!

যোৱা কেইটামান মাহ ধৰি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মাহেকীয়া ৱিকি মীটখন নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা হোৱা নাছিল। সেয়েহে, চলিত অক্টোবৰ মাহৰ পৰা পুনৰ এই ৱিকি মীট আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

প্ৰতিমাহৰ প্ৰথম সপ্তাহত দেওবাৰে (দিনটো পৰিস্থিতি অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে), সন্ধিয়া ৭:৩০ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এই মীট অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।

০৪/১০/২৬ তাৰিখ দেওবাৰে অক্টোবৰ মাহৰ প্ৰথমখন ৱিকিমিটত আপোনালোক
সকলোকে লগ পোৱাৰ অপেক্ষাত থাকিলোঁ।
মিটিৰ লিংকঃ https://meet.google.com/sid-xwwn-vqf
;কাৰ্যসূচীঃ
*৭:৩০ সম্ভাষণ আৰু পৰিচালনা: অজয় দাস
*৭:৪৫ নতুন সদস্যৰ পৰিচয় পৰ্ব
*৭:৫০ অসমীয়া ৱিকিৰ আপডে’ট আৰু ৱিকিপত্ৰিকা: নয়ন জ্যোতি নাথ
*৮:০০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ ইণ্ডিয়া ২০২৬ত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: অজয় দাস/জ্যোতি চিৰিং
*৮:১০ ৱিকি কনফাৰেঞ্চ নৰ্থ আমেৰিকাত অংশগ্ৰহণৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা: গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে/জলি ৰুমী বৰা
*৮:২০ কুইয়াৰিং ৱিকি, এক্সটেণ্ডেট ৰাইট কনফাৰেঞ্চত অংশগ্ৰহণৰ আপডে’ট, ৱিকিমেনিয়াৰ জলপানি, অসমীয়া ৱিকি সমাজৰ ভৱিষ্যত পৰিকল্পনা আৰু সদস্যৰ মনৰ কথা।
*৮:৩০ - ৯ ৱিকিপাঠ: দিব্য দত্ত

==মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬ : আয়োজক পদক==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]|[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''আয়োজক পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় সমীৰ, 

২০২৬ বৰ্ষৰ ২ অক্টোবৰৰপৰা ৫ অক্টোবৰলৈ জাতিৰ পিতা গান্ধীজীৰ জন্মোৎসৱ উপলক্ষে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সফলতাৰে [[:m:https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikimedia_Community/Events/Mahatma_Gandhi_2026_edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৬]] শীৰ্ষক সম্পাদনা-মেলাখন আয়োজন কৰি নতুন আয়োজক ৰূপে তুমি যি দৃষ্টান্তৰ সৃষ্টি কৰিলা, এই আন্তৰিক প্ৰচেষ্টা আৰু শ্ৰমৰ শলাগ ল’লোঁ আৰু কৃতজ্ঞতাৰ চিন স্বৰূপে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ তোমালৈ এই কৃতজ্ঞতাৰ দুআষাৰ লিখিলোঁ। আশাকৰোঁ, তোমালোকৰ তত্ত্বাৱধানতাত সম্পাদনা-মেলাখনিত আন্তৰিকতাৰে অংশগ্ৰহণ কৰা ৱিকিসতীৰ্থসকলক একোটিকৈ আভাসী বঁটা প্ৰদানেৰে তেওঁলোকৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিবা। আন্তৰিকতাৰে,

&lt;br /&gt;[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 02:44, 7 October 2026 (ইউ.টি.চি.)
==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; &quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot;| {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]|[[File:转动的太阳神鸟金饰 Spinning Golden Sun Bird.gif|frameless|120px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; &quot; | '''অংশগ্ৰহণকাৰী পদক'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; &quot; | প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ,&lt;br /&gt;

[[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]]ত আপোনাৰ মূল্যৱান অংশগ্ৰহণৰ বাবে আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰিশ্ৰম, জ্ঞান আৰু আন্তৰিকতাৰ বাবেই চীনৰ হাজাৰ বছৰীয়া সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আজি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত আৰু অধিক জীৱন্ত হৈ উঠিছে। আপোনালোকৰ প্ৰতিটো সম্পাদনা আৰু নতুনকৈ সৃষ্টি কৰা প্ৰৱন্ধই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক শক্তিশালী কৰাত অৰিহণা যোগাইছে। আগলৈকো এনেদৰেই একেলগে কাম কৰি যাম বুলি আশা ৰাখিলোঁ। ধন্যবাদেৰে, আয়োজক সমিতিৰ হৈ
[[user:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]],[[user:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]</text>
      <sha1>ii8j52m213vjufik9296ehizkg68nkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>টাইফয়েড</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139517</id>
    <redirect title="টাইফইড" />
    <revision>
      <id>649626</id>
      <parentid>641937</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[টাইফইড]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="92vzo5wl3pms04jh1nrmrn8muirl5y2" xml:space="preserve">#REDIRECT [[টাইফইড]]</text>
      <sha1>92vzo5wl3pms04jh1nrmrn8muirl5y2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ছিমা কিয়ান</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139620</id>
    <revision>
      <id>649650</id>
      <parentid>638076</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18018" sha1="hn52y0mmbac63snw3d8sy12islj9qyr" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ছিমা কিয়ান
| native_name = 司馬遷
| native_name_lang = zh
| image = Si maqian.jpg
| caption = ছিমা কিয়ানৰ প্ৰতিকৃতি
| birth_date = প্ৰায় ১৪৫ বা ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব
| birth_place = লংমেন, হান সাম্ৰাজ্য
| death_date = প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব
| relatives = [[ছিমা তান]] (পিতৃ)
| occupation = ইতিহাসবিদ, জ্যোতিষী, জ্যোতিৰ্বিদ আৰু সাহিত্যিক
| known_for = ''[[Shiji]]'' (Records of the Grand Historian)
}}

'''ছিমা কিয়ান''' ({{lang-zh|司馬遷}}; পিনয়িন: ''Sīmǎ Qiān''; প্ৰায় ১৪৫ বা ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব – প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ এগৰাকী প্ৰাচীন চীনা ইতিহাসবিদ, জ্যোতিষী আৰু সাহিত্যিক আছিল। তেওঁক চীনা ইতিহাস-লেখনৰ পিতৃ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হৈছে ''Shiji'' (史記), যিখন ইংৰাজীত ''Records of the Grand Historian'' নামেৰে জনাজাত। এই গ্ৰন্থত প্ৰাচীন চীনৰ কিংবদন্তিমূলক যুগৰ পৰা হান সম্ৰাট উৰ শাসনকাললৈকে প্ৰায় দুহাজাৰ বছৰৰ ইতিহাস সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;jay&quot;&gt;{{cite book |last=Jay |first=Jennifer |title=The Encyclopedia of Historians and Historical Writing |volume=2 |date=1999 |publisher=FitzRoy Dearborn |isbn=9781884964336 |editor=Boyd |editor-first=Kelly |pages=1093–1094 |chapter=Sima Qian |chapter-url=https://books.google.com/books?id=0121vD9STIMC&amp;pg=PA1094}}&lt;/ref&gt;

''Shiji''-ক চীনৰ প্ৰথম বিস্তৃত আৰু পদ্ধতিগত ইতিহাসগ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। পৰৱৰ্তী চীনা ৰাজবংশসমূহৰ চৰকাৰী ইতিহাস ৰচনাৰ ক্ষেত্ৰত এই গ্ৰন্থখনে এক আদৰ্শৰূপে কাম কৰিছিল। ছিমা কিয়ানে পিতৃৰ অসমাপ্ত ঐতিহাসিক প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite web |title=Sima Qian |url=https://www.britannica.com/biography/Sima-Qian |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=২২ জুলাই ২০২৫}}&lt;/ref&gt;

== জীৱন আৰু কৰ্ম ==

=== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা ===
ছিমা কিয়ানৰ জন্মৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। তেওঁৰ জন্ম প্ৰায় ১৪৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত বা কিছুমান মত অনুসৰি প্ৰায় ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। তেওঁৰ জন্মস্থান আছিল হান সাম্ৰাজ্যৰ লংমেন অঞ্চল, যিটো বৰ্তমানৰ চীনৰ [[শ্বাআনছি]] প্ৰদেশৰ হানচেঙৰ ওচৰত অৱস্থিত।

তেওঁৰ পিতৃ [[ছিমা তান]] হান ৰাজদৰবাৰৰ এগৰাকী উচ্চপদস্থ বিষয়া আছিল। তেওঁ ''তাইশ্বি'' (Taishi) বা প্ৰধান ইতিহাসবিদৰ পদত অধিষ্ঠিত আছিল। এই পদৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত ৰাজকীয় ঘটনাৱলী লিপিবদ্ধ কৰা, কেলেণ্ডাৰ প্ৰস্তুত কৰা, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিষ-সম্পৰ্কীয় কাম কৰা তথা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজকীয় অনুষ্ঠানৰ নথি সংৰক্ষণ কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।

ছিমা কিয়ানে কম বয়সৰ পৰাই প্ৰাচীন গ্ৰন্থ, ইতিহাস আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ নিজৰ বিৱৰণ অনুসৰি, দহ বছৰ বয়সৰ ভিতৰতে তেওঁ প্ৰাচীন লেখাসমূহ পঢ়িবলৈ সক্ষম হৈছিল। তেওঁ কনফুচীয় চিন্তাধাৰাৰ পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল আৰু ইতিহাস অধ্যয়নক পিতৃভক্তি তথা নৈতিক দায়িত্বৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{harvnb|Hughes-Warrington|2000|p=291}}&lt;/ref&gt;

যুৱক অৱস্থাত তেওঁ চীনৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি ঐতিহাসিক স্থান, জনশ্ৰুতি আৰু নথি-পত্ৰৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰিছিল। এই ভ্ৰমণসমূহে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ইতিহাস-ৰচনাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

=== পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰ আৰু ইতিহাস ৰচনা ===
ছিমা কিয়ানৰ পিতৃ ছিমা তানে চীনৰ অতীতৰ এক বিস্তৃত ইতিহাস ৰচনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ মৃত্যুৰ আগতে এই প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা নাছিল। পিতৃৰ মৃত্যুৰ পাছত ছিমা কিয়ানে ৰাজদৰবাৰত তেওঁৰ পদৰ উত্তৰাধিকাৰী হয় আৰু পিতৃৰ অসমাপ্ত কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি গ্ৰহণ কৰে।

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৮ চনৰ আশে-পাশে তেওঁ প্ৰধান ইতিহাসবিদৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰি ৰাজকীয় নথি-পত্ৰ আৰু ঐতিহাসিক তথ্যৰ আধাৰত ''Shiji'' ৰচনা আৰম্ভ কৰে। তেওঁ বিভিন্ন লিখিত উৎস, মৌখিক বিৱৰণ আৰু নিজে সংগ্ৰহ কৰা তথ্যৰ তুলনামূলক বিশ্লেষণৰ জৰিয়তে চীনৰ ইতিহাস সংকলন কৰিছিল।

=== লি লিং কাণ্ড আৰু শাস্তি ===
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৯৯ চনত চীনা সেনাপতি [[লি লিং]] (Li Ling)ৰ বিৰুদ্ধে চলা সামৰিক অভিযানৰ পাছত ছিমা কিয়ান এক ৰাজনৈতিক বিতৰ্কত জড়িত হৈ পৰে। লি লিং চিঅংনু (Xiongnu) জনগোষ্ঠীৰ বিৰুদ্ধে অভিযান চলাই পৰাজিত হোৱাৰ পাছত বন্দী হৈছিল। ছিমা কিয়ানে তেওঁৰ সামৰিক যোগ্যতা আৰু পৰিস্থিতিৰ কথা উল্লেখ কৰি সম্ৰাটৰ আগত তেওঁৰ পক্ষত মত প্ৰকাশ কৰিছিল।

ইয়াৰ ফলত সম্ৰাট উ তেওঁৰ ওপৰত অসন্তুষ্ট হয় আৰু তেওঁক শাস্তি প্ৰদান কৰে। সেই সময়ৰ চীনা আইন অনুসৰি তেওঁক মৃত্যুদণ্ড বা অণ্ডচ্ছেদনৰ শাস্তিৰ মাজৰ পৰা এটা বাছি ল'বলৈ দিয়া হৈছিল। নিজৰ ইতিহাস ৰচনাৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ছিমা কিয়ানে অণ্ডচ্ছেদনৰ শাস্তি গ্ৰহণ কৰে। এই ঘটনাই তেওঁৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল যদিও তেওঁ ''Shiji'' ৰচনা অব্যাহত ৰাখিছিল।&lt;ref name=&quot;britannica&quot;/&gt;

== ''Shiji'' বা ইতিহাসৰ অভিলেখ ==
ছিমা কিয়ানৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হৈছে ''Shiji'' (史記), যাৰ অৰ্থ হৈছে ''ইতিহাসৰ অভিলেখ''। ইংৰাজীত গ্ৰন্থখন ''Records of the Grand Historian'' নামেৰে পৰিচিত। ইয়াত প্ৰাচীন চীনৰ কিংবদন্তিমূলক সম্ৰাটসকলৰ সময়ৰ পৰা হান সম্ৰাট উৰ শাসনকাললৈকে ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

গ্ৰন্থখনত মুঠ ১৩০টা অধ্যায় আছে। ইয়াৰ বিষয়বস্তু পাঁচটা প্ৰধান ভাগত বিভক্ত—

* **মৌলিক বৃত্তান্ত (Basic Annals):** প্ৰধান সম্ৰাট আৰু শাসকসকলৰ ৰাজত্বকালৰ বিৱৰণ।
* **কালানুক্ৰমিক তালিকা (Tables):** বিভিন্ন ৰাজবংশ আৰু ঐতিহাসিক ঘটনাৰ সময়ানুক্ৰমিক তথ্য।
* **আঠখন গ্ৰন্থ (Treatises):** কেলেণ্ডাৰ, সংগীত, ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, অৰ্থনীতি আদি বিষয়ৰ আলোচনা।
* **বংশাৱলী (Hereditary Houses):** বিভিন্ন সামন্ত শাসক আৰু বংশৰ ইতিহাস।
* **জীৱনী (Biographies):** বিশিষ্ট ব্যক্তি, পণ্ডিত, সেনাপতি আৰু অন্যান্য ব্যক্তিৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ বিৱৰণ।

এই গ্ৰন্থত ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ লগতে সমাজ, সংস্কৃতি, অৰ্থনীতি, দৰ্শন আৰু ব্যক্তিগত জীৱনৰ বিষয়সমূহো স্থান পাইছে। ছিমা কিয়ানে ইতিহাসক কেৱল শাসক আৰু যুদ্ধৰ বিৱৰণ হিচাপে উপস্থাপন কৰা নাছিল; তেওঁ বিভিন্ন ব্যক্তিৰ সিদ্ধান্ত, কৰ্ম আৰু নৈতিকতাৰ জৰিয়তে ঐতিহাসিক ঘটনাৰ কাৰণ আৰু পৰিণতি বিশ্লেষণ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;jay&quot;/&gt;

== ইতিহাস-লেখনৰ পদ্ধতি আৰু দৰ্শন ==
ছিমা কিয়ানে ইতিহাস ৰচনাত তথ্য সংগ্ৰহ, উৎসৰ তুলনা আৰু বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁ লিখিত নথি, মৌখিক পৰম্পৰা আৰু ঐতিহাসিক স্থানৰ তথ্যৰ সহায় লৈ অতীতৰ ঘটনা পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।

তেওঁৰ ইতিহাস-লেখনৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হ'ল—

* বিভিন্ন উৎসৰ তথ্যৰ তুলনামূলক পৰীক্ষা।
* ৰাজনৈতিক ঘটনাৱলীৰ লগতে সাধাৰণ মানুহ আৰু বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ জীৱনৰ বৰ্ণনা।
* ঐতিহাসিক ঘটনাৰ নৈতিক আৰু সামাজিক তাৎপৰ্যৰ বিশ্লেষণ।
* চৰকাৰী ক্ষমতা আৰু শাসকৰ সিদ্ধান্তৰ সমালোচনামূলক মূল্যায়ন।

তেওঁৰ ৰচনাত ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতা, নৈতিক চিন্তা আৰু ঐতিহাসিক বিশ্লেষণৰ সমন্বয় দেখা যায়। তেওঁৰ এটা বিখ্যাত উক্তিৰ ইংৰাজী অনুবাদ হৈছে—

: “Though death befalls all men alike, it may be weightier than Mount Tai or lighter than a feather.”

ইয়াৰ ভাবাৰ্থ হ'ল—মৃত্যু সকলোৰে বাবে অনিবাৰ্য, কিন্তু মানুহৰ জীৱন আৰু মৃত্যুৰ মূল্য তেওঁৰ কৰ্ম আৰু উদ্দেশ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

== অন্যান্য অৱদান ==
''Shiji'' ৰচনাৰ উপৰি ছিমা কিয়ানে চীনৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু কেলেণ্ডাৰ-প্ৰণালীৰ বিকাশতো ভূমিকা পালন কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৪ চনত প্ৰৱৰ্তিত ''তাইছু'' (Taichu) কেলেণ্ডাৰ প্ৰস্তুত কৰাত তেওঁ জড়িত আছিল। এই কেলেণ্ডাৰে হান সাম্ৰাজ্যৰ সময়ত সময় গণনা আৰু ৰাজকীয় অনুষ্ঠানৰ তাৰিখ নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

তেওঁৰ আন ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত কবিতা আৰু গদ্যও আছিল। এইবোৰে তেওঁক কেৱল ইতিহাসবিদ হিচাপেই নহয়, এগৰাকী সাহিত্যিক হিচাপেও পৰিচিত কৰে।

== মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ ==
ছিমা কিয়ানৰ মৃত্যুৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। অধিকাংশ ঐতিহাসিকৰ মতে তেওঁৰ মৃত্যু প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত হৈছিল।

তেওঁৰ ''Shiji'' গ্ৰন্থখন পৰৱৰ্তী চীনা ইতিহাসবিদসকলৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আদৰ্শ হৈ পৰে। চীনৰ পৰৱৰ্তী ৰাজবংশসমূহৰ চৰকাৰী ইতিহাস ৰচনাত তেওঁ প্ৰৱৰ্তন কৰা অধ্যায়ভিত্তিক আৰু জীৱনীকেন্দ্ৰিক পদ্ধতিৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। তেওঁৰ ৰচনাই চীনা ইতিহাস-চৰ্চা, সাহিত্য আৰু ঐতিহাসিক চিন্তাধাৰাৰ বিকাশত স্থায়ী প্ৰভাৱ পেলাইছে। সেইবাবে তেওঁক চীনা ইতিহাস-লেখনৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়।

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

== গ্ৰন্থপঞ্জী ==
* {{cite book
 | last = Jay
 | first = Jennifer
 | chapter = Sima Qian
 | title = The Encyclopedia of Historians and Historical Writing
 | editor-first = Kelly
 | editor-last = Boyd
 | volume = 2
 | pages = 1093–1094
 | publisher = FitzRoy Dearborn
 | year = 1999
 | isbn = 9781884964336
}}
* {{cite book
 | last = Hughes-Warrington
 | first = Marnie
 | title = Fifty Key Thinkers on History
 | publisher = Routledge
 | year = 2000
}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* [https://www.britannica.com/biography/Sima-Qian Encyclopaedia Britannica — Sima Qian]
* [https://iep.utm.edu/sima-qian/ Internet Encyclopedia of Philosophy — Sima Qian]

[[শ্ৰেণী:চীনা ইতিহাসবিদ]]
[[শ্ৰেণী:প্ৰাচীন চীনা লেখক]]
[[শ্ৰেণী:হান ৰাজবংশৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ ব্যক্তি]]</text>
      <sha1>hn52y0mmbac63snw3d8sy12islj9qyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649651</id>
      <parentid>649650</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17838" sha1="eevzhhwi7erq1dz4adm864h1zfpf3n5" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ছিমা কিয়ান
| native_name = 司馬遷
| native_name_lang = zh
| image = Si maqian.jpg
| caption = ছিমা কিয়ানৰ প্ৰতিকৃতি
| birth_date = প্ৰায় ১৪৫ বা ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব
| birth_place = লংমেন, হান সাম্ৰাজ্য
| death_date = প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব
| relatives = [[ছিমা তান]] (পিতৃ)
| occupation = ইতিহাসবিদ, জ্যোতিষী, জ্যোতিৰ্বিদ আৰু সাহিত্যিক
| known_for = ''[[Shiji]]'' (Records of the Grand Historian)
}}

'''ছিমা কিয়ান''' ({{lang-zh|司馬遷}}; পিনয়িন: ''Sīmǎ Qiān''; প্ৰায় ১৪৫ বা ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব – প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ এগৰাকী প্ৰাচীন চীনা ইতিহাসবিদ, জ্যোতিষী আৰু সাহিত্যিক আছিল। তেওঁক চীনা ইতিহাস-লেখনৰ পিতৃ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হৈছে ''Shiji'' (史記), যিখন ইংৰাজীত ''Records of the Grand Historian'' নামেৰে জনাজাত। এই গ্ৰন্থত প্ৰাচীন চীনৰ কিংবদন্তিমূলক যুগৰ পৰা হান সম্ৰাট উৰ শাসনকাললৈকে প্ৰায় দুহাজাৰ বছৰৰ ইতিহাস সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;jay&quot;&gt;{{cite book |last=Jay |first=Jennifer |title=The Encyclopedia of Historians and Historical Writing |volume=2 |date=1999 |publisher=FitzRoy Dearborn |isbn=9781884964336 |editor=Boyd |editor-first=Kelly |pages=1093–1094 |chapter=Sima Qian |chapter-url=https://books.google.com/books?id=0121vD9STIMC&amp;pg=PA1094}}&lt;/ref&gt;

''Shiji''-ক চীনৰ প্ৰথম বিস্তৃত আৰু পদ্ধতিগত ইতিহাসগ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। পৰৱৰ্তী চীনা ৰাজবংশসমূহৰ চৰকাৰী ইতিহাস ৰচনাৰ ক্ষেত্ৰত এই গ্ৰন্থখনে এক আদৰ্শৰূপে কাম কৰিছিল। ছিমা কিয়ানে পিতৃৰ অসমাপ্ত ঐতিহাসিক প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite web |title=Sima Qian |url=https://www.britannica.com/biography/Sima-Qian |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=২২ জুলাই ২০২৫}}&lt;/ref&gt;

== জীৱন আৰু কৰ্ম ==

=== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা ===
ছিমা কিয়ানৰ জন্মৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। তেওঁৰ জন্ম প্ৰায় ১৪৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত বা কিছুমান মত অনুসৰি প্ৰায় ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। তেওঁৰ জন্মস্থান আছিল হান সাম্ৰাজ্যৰ লংমেন অঞ্চল, যিটো বৰ্তমানৰ চীনৰ [[শ্বাআনছি]] প্ৰদেশৰ হানচেঙৰ ওচৰত অৱস্থিত।

তেওঁৰ পিতৃ [[ছিমা তান]] হান ৰাজদৰবাৰৰ এগৰাকী উচ্চপদস্থ বিষয়া আছিল। তেওঁ ''তাইশ্বি'' (Taishi) বা প্ৰধান ইতিহাসবিদৰ পদত অধিষ্ঠিত আছিল। এই পদৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত ৰাজকীয় ঘটনাৱলী লিপিবদ্ধ কৰা, কেলেণ্ডাৰ প্ৰস্তুত কৰা, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিষ-সম্পৰ্কীয় কাম কৰা তথা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজকীয় অনুষ্ঠানৰ নথি সংৰক্ষণ কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।

ছিমা কিয়ানে কম বয়সৰ পৰাই প্ৰাচীন গ্ৰন্থ, ইতিহাস আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ নিজৰ বিৱৰণ অনুসৰি, দহ বছৰ বয়সৰ ভিতৰতে তেওঁ প্ৰাচীন লেখাসমূহ পঢ়িবলৈ সক্ষম হৈছিল। তেওঁ কনফুচীয় চিন্তাধাৰাৰ পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল আৰু ইতিহাস অধ্যয়নক পিতৃভক্তি তথা নৈতিক দায়িত্বৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{harvnb|Hughes-Warrington|2000|p=291}}&lt;/ref&gt;

যুৱক অৱস্থাত তেওঁ চীনৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি ঐতিহাসিক স্থান, জনশ্ৰুতি আৰু নথি-পত্ৰৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰিছিল। এই ভ্ৰমণসমূহে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ইতিহাস-ৰচনাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

=== পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰ আৰু ইতিহাস ৰচনা ===
ছিমা কিয়ানৰ পিতৃ ছিমা তানে চীনৰ অতীতৰ এক বিস্তৃত ইতিহাস ৰচনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ মৃত্যুৰ আগতে এই প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা নাছিল। পিতৃৰ মৃত্যুৰ পাছত ছিমা কিয়ানে ৰাজদৰবাৰত তেওঁৰ পদৰ উত্তৰাধিকাৰী হয় আৰু পিতৃৰ অসমাপ্ত কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি গ্ৰহণ কৰে।

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৮ চনৰ আশে-পাশে তেওঁ প্ৰধান ইতিহাসবিদৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰি ৰাজকীয় নথি-পত্ৰ আৰু ঐতিহাসিক তথ্যৰ আধাৰত ''Shiji'' ৰচনা আৰম্ভ কৰে। তেওঁ বিভিন্ন লিখিত উৎস, মৌখিক বিৱৰণ আৰু নিজে সংগ্ৰহ কৰা তথ্যৰ তুলনামূলক বিশ্লেষণৰ জৰিয়তে চীনৰ ইতিহাস সংকলন কৰিছিল।

=== লি লিং কাণ্ড আৰু শাস্তি ===
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৯৯ চনত চীনা সেনাপতি [[লি লিং]] (Li Ling)ৰ বিৰুদ্ধে চলা সামৰিক অভিযানৰ পাছত ছিমা কিয়ান এক ৰাজনৈতিক বিতৰ্কত জড়িত হৈ পৰে। লি লিং চিঅংনু (Xiongnu) জনগোষ্ঠীৰ বিৰুদ্ধে অভিযান চলাই পৰাজিত হোৱাৰ পাছত বন্দী হৈছিল। ছিমা কিয়ানে তেওঁৰ সামৰিক যোগ্যতা আৰু পৰিস্থিতিৰ কথা উল্লেখ কৰি সম্ৰাটৰ আগত তেওঁৰ পক্ষত মত প্ৰকাশ কৰিছিল।

ইয়াৰ ফলত সম্ৰাট উ তেওঁৰ ওপৰত অসন্তুষ্ট হয় আৰু তেওঁক শাস্তি প্ৰদান কৰে। সেই সময়ৰ চীনা আইন অনুসৰি তেওঁক মৃত্যুদণ্ড বা অণ্ডচ্ছেদনৰ শাস্তিৰ মাজৰ পৰা এটা বাছি ল'বলৈ দিয়া হৈছিল। নিজৰ ইতিহাস ৰচনাৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ছিমা কিয়ানে অণ্ডচ্ছেদনৰ শাস্তি গ্ৰহণ কৰে। এই ঘটনাই তেওঁৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল যদিও তেওঁ ''Shiji'' ৰচনা অব্যাহত ৰাখিছিল।&lt;ref name=&quot;britannica&quot;/&gt;

== ''Shiji'' বা ইতিহাসৰ অভিলেখ ==
ছিমা কিয়ানৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হৈছে ''Shiji'' (史記), যাৰ অৰ্থ হৈছে ''ইতিহাসৰ অভিলেখ''। ইংৰাজীত গ্ৰন্থখন ''Records of the Grand Historian'' নামেৰে পৰিচিত। ইয়াত প্ৰাচীন চীনৰ কিংবদন্তিমূলক সম্ৰাটসকলৰ সময়ৰ পৰা হান সম্ৰাট উৰ শাসনকাললৈকে ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

গ্ৰন্থখনত মুঠ ১৩০টা অধ্যায় আছে। ইয়াৰ বিষয়বস্তু পাঁচটা প্ৰধান ভাগত বিভক্ত—

* **মৌলিক বৃত্তান্ত (Basic Annals):** প্ৰধান সম্ৰাট আৰু শাসকসকলৰ ৰাজত্বকালৰ বিৱৰণ।
* **কালানুক্ৰমিক তালিকা (Tables):** বিভিন্ন ৰাজবংশ আৰু ঐতিহাসিক ঘটনাৰ সময়ানুক্ৰমিক তথ্য।
* **আঠখন গ্ৰন্থ (Treatises):** কেলেণ্ডাৰ, সংগীত, ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, অৰ্থনীতি আদি বিষয়ৰ আলোচনা।
* **বংশাৱলী (Hereditary Houses):** বিভিন্ন সামন্ত শাসক আৰু বংশৰ ইতিহাস।
* **জীৱনী (Biographies):** বিশিষ্ট ব্যক্তি, পণ্ডিত, সেনাপতি আৰু অন্যান্য ব্যক্তিৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ বিৱৰণ।

এই গ্ৰন্থত ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ লগতে সমাজ, সংস্কৃতি, অৰ্থনীতি, দৰ্শন আৰু ব্যক্তিগত জীৱনৰ বিষয়সমূহো স্থান পাইছে। ছিমা কিয়ানে ইতিহাসক কেৱল শাসক আৰু যুদ্ধৰ বিৱৰণ হিচাপে উপস্থাপন কৰা নাছিল; তেওঁ বিভিন্ন ব্যক্তিৰ সিদ্ধান্ত, কৰ্ম আৰু নৈতিকতাৰ জৰিয়তে ঐতিহাসিক ঘটনাৰ কাৰণ আৰু পৰিণতি বিশ্লেষণ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;jay&quot;/&gt;

== ইতিহাস-লেখনৰ পদ্ধতি আৰু দৰ্শন ==
ছিমা কিয়ানে ইতিহাস ৰচনাত তথ্য সংগ্ৰহ, উৎসৰ তুলনা আৰু বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁ লিখিত নথি, মৌখিক পৰম্পৰা আৰু ঐতিহাসিক স্থানৰ তথ্যৰ সহায় লৈ অতীতৰ ঘটনা পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।

তেওঁৰ ইতিহাস-লেখনৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হ'ল—

* বিভিন্ন উৎসৰ তথ্যৰ তুলনামূলক পৰীক্ষা।
* ৰাজনৈতিক ঘটনাৱলীৰ লগতে সাধাৰণ মানুহ আৰু বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ জীৱনৰ বৰ্ণনা।
* ঐতিহাসিক ঘটনাৰ নৈতিক আৰু সামাজিক তাৎপৰ্যৰ বিশ্লেষণ।
* চৰকাৰী ক্ষমতা আৰু শাসকৰ সিদ্ধান্তৰ সমালোচনামূলক মূল্যায়ন।

তেওঁৰ ৰচনাত ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতা, নৈতিক চিন্তা আৰু ঐতিহাসিক বিশ্লেষণৰ সমন্বয় দেখা যায়। তেওঁৰ এটা বিখ্যাত উক্তিৰ ইংৰাজী অনুবাদ হৈছে—

: “Though death befalls all men alike, it may be weightier than Mount Tai or lighter than a feather.”

ইয়াৰ ভাবাৰ্থ হ'ল—মৃত্যু সকলোৰে বাবে অনিবাৰ্য, কিন্তু মানুহৰ জীৱন আৰু মৃত্যুৰ মূল্য তেওঁৰ কৰ্ম আৰু উদ্দেশ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

== অন্যান্য অৱদান ==
''Shiji'' ৰচনাৰ উপৰি ছিমা কিয়ানে চীনৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু কেলেণ্ডাৰ-প্ৰণালীৰ বিকাশতো ভূমিকা পালন কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৪ চনত প্ৰৱৰ্তিত ''তাইছু'' (Taichu) কেলেণ্ডাৰ প্ৰস্তুত কৰাত তেওঁ জড়িত আছিল। এই কেলেণ্ডাৰে হান সাম্ৰাজ্যৰ সময়ত সময় গণনা আৰু ৰাজকীয় অনুষ্ঠানৰ তাৰিখ নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

তেওঁৰ আন ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত কবিতা আৰু গদ্যও আছিল। এইবোৰে তেওঁক কেৱল ইতিহাসবিদ হিচাপেই নহয়, এগৰাকী সাহিত্যিক হিচাপেও পৰিচিত কৰে।

== মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ ==
ছিমা কিয়ানৰ মৃত্যুৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। অধিকাংশ ঐতিহাসিকৰ মতে তেওঁৰ মৃত্যু প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত হৈছিল।

তেওঁৰ ''Shiji'' গ্ৰন্থখন পৰৱৰ্তী চীনা ইতিহাসবিদসকলৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আদৰ্শ হৈ পৰে। চীনৰ পৰৱৰ্তী ৰাজবংশসমূহৰ চৰকাৰী ইতিহাস ৰচনাত তেওঁ প্ৰৱৰ্তন কৰা অধ্যায়ভিত্তিক আৰু জীৱনীকেন্দ্ৰিক পদ্ধতিৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। তেওঁৰ ৰচনাই চীনা ইতিহাস-চৰ্চা, সাহিত্য আৰু ঐতিহাসিক চিন্তাধাৰাৰ বিকাশত স্থায়ী প্ৰভাৱ পেলাইছে। সেইবাবে তেওঁক চীনা ইতিহাস-লেখনৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়।

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

== গ্ৰন্থপঞ্জী ==
* {{cite book
 | last = Jay
 | first = Jennifer
 | chapter = Sima Qian
 | title = The Encyclopedia of Historians and Historical Writing
 | editor-first = Kelly
 | editor-last = Boyd
 | volume = 2
 | pages = 1093–1094
 | publisher = FitzRoy Dearborn
 | year = 1999
 | isbn = 9781884964336
}}
* {{cite book
 | last = Hughes-Warrington
 | first = Marnie
 | title = Fifty Key Thinkers on History
 | publisher = Routledge
 | year = 2000
}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* [https://www.britannica.com/biography/Sima-Qian Encyclopaedia Britannica — Sima Qian]
* [https://iep.utm.edu/sima-qian/ Internet Encyclopedia of Philosophy — Sima Qian]

[[শ্ৰেণী:চীনা ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:চীনা লেখক]]
[[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]]</text>
      <sha1>eevzhhwi7erq1dz4adm864h1zfpf3n5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649652</id>
      <parentid>649651</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <origin>649652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17838" sha1="n7bg4k2vwps2o5ix1v1wb50v4jsc073" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ছিমা কিয়ান
| native_name = 司馬遷
| native_name_lang = zh
| image = Si maqian.jpg
| caption = ছিমা কিয়ানৰ প্ৰতিকৃতি
| birth_date = প্ৰায় ১৪৫ বা ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব
| birth_place = লংমেন, হান সাম্ৰাজ্য
| death_date = প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব
| relatives = [[ছিমা তান]] (পিতৃ)
| occupation = ইতিহাসবিদ, জ্যোতিষী, জ্যোতিৰ্বিদ আৰু সাহিত্যিক
| known_for = ''[[Shiji]]'' (Records of the Grand Historian)
}}

'''ছিমা কিয়ান''' ({{lang-zh|司馬遷}}; পিনয়িন: ''Sīmǎ Qiān''; প্ৰায় ১৪৫ বা ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব – প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ এগৰাকী প্ৰাচীন চীনা ইতিহাসবিদ, জ্যোতিষী আৰু সাহিত্যিক আছিল। তেওঁক চীনা ইতিহাস-লেখনৰ পিতৃ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হৈছে ''Shiji'' (史記), যিখন ইংৰাজীত ''Records of the Grand Historian'' নামেৰে জনাজাত। এই গ্ৰন্থত প্ৰাচীন চীনৰ কিংবদন্তিমূলক যুগৰ পৰা হান সম্ৰাট উৰ শাসনকাললৈকে প্ৰায় দুহাজাৰ বছৰৰ ইতিহাস সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;jay&quot;&gt;{{cite book |last=Jay |first=Jennifer |title=The Encyclopedia of Historians and Historical Writing |volume=2 |date=1999 |publisher=FitzRoy Dearborn |isbn=9781884964336 |editor=Boyd |editor-first=Kelly |pages=1093–1094 |chapter=Sima Qian |chapter-url=https://books.google.com/books?id=0121vD9STIMC&amp;pg=PA1094}}&lt;/ref&gt;

''Shiji''-ক চীনৰ প্ৰথম বিস্তৃত আৰু পদ্ধতিগত ইতিহাসগ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। পৰৱৰ্তী চীনা ৰাজবংশসমূহৰ চৰকাৰী ইতিহাস ৰচনাৰ ক্ষেত্ৰত এই গ্ৰন্থখনে এক আদৰ্শৰূপে কাম কৰিছিল। ছিমা কিয়ানে পিতৃৰ অসমাপ্ত ঐতিহাসিক প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite web |title=Sima Qian |url=https://www.britannica.com/biography/Sima-Qian |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=২২ জুলাই ২০২৫}}&lt;/ref&gt;

== জীৱন আৰু কৰ্ম ==

=== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা ===
ছিমা কিয়ানৰ জন্মৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। তেওঁৰ জন্ম প্ৰায় ১৪৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত বা কিছুমান মত অনুসৰি প্ৰায় ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। তেওঁৰ জন্মস্থান আছিল হান সাম্ৰাজ্যৰ লংমেন অঞ্চল, যিটো বৰ্তমানৰ চীনৰ [[শ্বাআনছি]] প্ৰদেশৰ হানচেঙৰ ওচৰত অৱস্থিত।

তেওঁৰ পিতৃ [[ছিমা তান]] হান ৰাজদৰবাৰৰ এগৰাকী উচ্চপদস্থ বিষয়া আছিল। তেওঁ ''তাইশ্বি'' (Taishi) বা প্ৰধান ইতিহাসবিদৰ পদত অধিষ্ঠিত আছিল। এই পদৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত ৰাজকীয় ঘটনাৱলী লিপিবদ্ধ কৰা, কেলেণ্ডাৰ প্ৰস্তুত কৰা, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিষ-সম্পৰ্কীয় কাম কৰা তথা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজকীয় অনুষ্ঠানৰ নথি সংৰক্ষণ কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।

ছিমা কিয়ানে কম বয়সৰ পৰাই প্ৰাচীন গ্ৰন্থ, ইতিহাস আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ নিজৰ বিৱৰণ অনুসৰি, দহ বছৰ বয়সৰ ভিতৰতে তেওঁ প্ৰাচীন লেখাসমূহ পঢ়িবলৈ সক্ষম হৈছিল। তেওঁ কনফুচীয় চিন্তাধাৰাৰ পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল আৰু ইতিহাস অধ্যয়নক পিতৃভক্তি তথা নৈতিক দায়িত্বৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{harvnb|Hughes-Warrington|2000|p=291}}&lt;/ref&gt;

যুৱক অৱস্থাত তেওঁ চীনৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি ঐতিহাসিক স্থান, জনশ্ৰুতি আৰু নথি-পত্ৰৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰিছিল। এই ভ্ৰমণসমূহে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ইতিহাস-ৰচনাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

=== পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰ আৰু ইতিহাস ৰচনা ===
ছিমা কিয়ানৰ পিতৃ ছিমা তানে চীনৰ অতীতৰ এক বিস্তৃত ইতিহাস ৰচনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ মৃত্যুৰ আগতে এই প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা নাছিল। পিতৃৰ মৃত্যুৰ পাছত ছিমা কিয়ানে ৰাজদৰবাৰত তেওঁৰ পদৰ উত্তৰাধিকাৰী হয় আৰু পিতৃৰ অসমাপ্ত কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি গ্ৰহণ কৰে।

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৮ চনৰ আশে-পাশে তেওঁ প্ৰধান ইতিহাসবিদৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰি ৰাজকীয় নথি-পত্ৰ আৰু ঐতিহাসিক তথ্যৰ আধাৰত ''Shiji'' ৰচনা আৰম্ভ কৰে। তেওঁ বিভিন্ন লিখিত উৎস, মৌখিক বিৱৰণ আৰু নিজে সংগ্ৰহ কৰা তথ্যৰ তুলনামূলক বিশ্লেষণৰ জৰিয়তে চীনৰ ইতিহাস সংকলন কৰিছিল।

=== লি লিং কাণ্ড আৰু শাস্তি ===
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৯৯ চনত চীনা সেনাপতি [[লি লিং]] (Li Ling)ৰ বিৰুদ্ধে চলা সামৰিক অভিযানৰ পাছত ছিমা কিয়ান এক ৰাজনৈতিক বিতৰ্কত জড়িত হৈ পৰে। লি লিং চিঅংনু (Xiongnu) জনগোষ্ঠীৰ বিৰুদ্ধে অভিযান চলাই পৰাজিত হোৱাৰ পাছত বন্দী হৈছিল। ছিমা কিয়ানে তেওঁৰ সামৰিক যোগ্যতা আৰু পৰিস্থিতিৰ কথা উল্লেখ কৰি সম্ৰাটৰ আগত তেওঁৰ পক্ষত মত প্ৰকাশ কৰিছিল।

ইয়াৰ ফলত সম্ৰাট উ তেওঁৰ ওপৰত অসন্তুষ্ট হয় আৰু তেওঁক শাস্তি প্ৰদান কৰে। সেই সময়ৰ চীনা আইন অনুসৰি তেওঁক মৃত্যুদণ্ড বা অণ্ডচ্ছেদনৰ শাস্তিৰ মাজৰ পৰা এটা বাছি ল'বলৈ দিয়া হৈছিল। নিজৰ ইতিহাস ৰচনাৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ছিমা কিয়ানে অণ্ডচ্ছেদনৰ শাস্তি গ্ৰহণ কৰে। এই ঘটনাই তেওঁৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল যদিও তেওঁ ''Shiji'' ৰচনা অব্যাহত ৰাখিছিল।&lt;ref name=&quot;britannica&quot;/&gt;

== ''Shiji'' বা ইতিহাসৰ অভিলেখ ==
ছিমা কিয়ানৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হৈছে ''Shiji'' (史記), যাৰ অৰ্থ হৈছে ''ইতিহাসৰ অভিলেখ''। ইংৰাজীত গ্ৰন্থখন ''Records of the Grand Historian'' নামেৰে পৰিচিত। ইয়াত প্ৰাচীন চীনৰ কিংবদন্তিমূলক সম্ৰাটসকলৰ সময়ৰ পৰা হান সম্ৰাট উৰ শাসনকাললৈকে ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

গ্ৰন্থখনত মুঠ ১৩০টা অধ্যায় আছে। ইয়াৰ বিষয়বস্তু পাঁচটা প্ৰধান ভাগত বিভক্ত—

* **মৌলিক বৃত্তান্ত (Basic Annals):** প্ৰধান সম্ৰাট আৰু শাসকসকলৰ ৰাজত্বকালৰ বিৱৰণ।
* **কালানুক্ৰমিক তালিকা (Tables):** বিভিন্ন ৰাজবংশ আৰু ঐতিহাসিক ঘটনাৰ সময়ানুক্ৰমিক তথ্য।
* **আঠখন গ্ৰন্থ (Treatises):** কেলেণ্ডাৰ, সংগীত, ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, অৰ্থনীতি আদি বিষয়ৰ আলোচনা।
* **বংশাৱলী (Hereditary Houses):** বিভিন্ন সামন্ত শাসক আৰু বংশৰ ইতিহাস।
* **জীৱনী (Biographies):** বিশিষ্ট ব্যক্তি, পণ্ডিত, সেনাপতি আৰু অন্যান্য ব্যক্তিৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ বিৱৰণ।

এই গ্ৰন্থত ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ লগতে সমাজ, সংস্কৃতি, অৰ্থনীতি, দৰ্শন আৰু ব্যক্তিগত জীৱনৰ বিষয়সমূহো স্থান পাইছে। ছিমা কিয়ানে ইতিহাসক কেৱল শাসক আৰু যুদ্ধৰ বিৱৰণ হিচাপে উপস্থাপন কৰা নাছিল; তেওঁ বিভিন্ন ব্যক্তিৰ সিদ্ধান্ত, কৰ্ম আৰু নৈতিকতাৰ জৰিয়তে ঐতিহাসিক ঘটনাৰ কাৰণ আৰু পৰিণতি বিশ্লেষণ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;jay&quot;/&gt;

== ইতিহাস-লেখনৰ পদ্ধতি আৰু দৰ্শন ==
ছিমা কিয়ানে ইতিহাস ৰচনাত তথ্য সংগ্ৰহ, উৎসৰ তুলনা আৰু বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁ লিখিত নথি, মৌখিক পৰম্পৰা আৰু ঐতিহাসিক স্থানৰ তথ্যৰ সহায় লৈ অতীতৰ ঘটনা পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।

তেওঁৰ ইতিহাস-লেখনৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হ'ল—

* বিভিন্ন উৎসৰ তথ্যৰ তুলনামূলক পৰীক্ষা।
* ৰাজনৈতিক ঘটনাৱলীৰ লগতে সাধাৰণ মানুহ আৰু বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ জীৱনৰ বৰ্ণনা।
* ঐতিহাসিক ঘটনাৰ নৈতিক আৰু সামাজিক তাৎপৰ্যৰ বিশ্লেষণ।
* চৰকাৰী ক্ষমতা আৰু শাসকৰ সিদ্ধান্তৰ সমালোচনামূলক মূল্যায়ন।

তেওঁৰ ৰচনাত ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতা, নৈতিক চিন্তা আৰু ঐতিহাসিক বিশ্লেষণৰ সমন্বয় দেখা যায়। তেওঁৰ এটা বিখ্যাত উক্তিৰ ইংৰাজী অনুবাদ হৈছে—

: “Though death befalls all men alike, it may be weightier than Mount Tai or lighter than a feather.”

ইয়াৰ ভাবাৰ্থ হ'ল—মৃত্যু সকলোৰে বাবে অনিবাৰ্য, কিন্তু মানুহৰ জীৱন আৰু মৃত্যুৰ মূল্য তেওঁৰ কৰ্ম আৰু উদ্দেশ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

== অন্যান্য অৱদান ==
''Shiji'' ৰচনাৰ উপৰি ছিমা কিয়ানে চীনৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু কেলেণ্ডাৰ-প্ৰণালীৰ বিকাশতো ভূমিকা পালন কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৪ চনত প্ৰৱৰ্তিত ''তাইছু'' (Taichu) কেলেণ্ডাৰ প্ৰস্তুত কৰাত তেওঁ জড়িত আছিল। এই কেলেণ্ডাৰে হান সাম্ৰাজ্যৰ সময়ত সময় গণনা আৰু ৰাজকীয় অনুষ্ঠানৰ তাৰিখ নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

তেওঁৰ আন ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত কবিতা আৰু গদ্যও আছিল। এইবোৰে তেওঁক কেৱল ইতিহাসবিদ হিচাপেই নহয়, এগৰাকী সাহিত্যিক হিচাপেও পৰিচিত কৰে।

== মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ ==
ছিমা কিয়ানৰ মৃত্যুৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। অধিকাংশ ঐতিহাসিকৰ মতে তেওঁৰ মৃত্যু প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত হৈছিল।

তেওঁৰ ''Shiji'' গ্ৰন্থখন পৰৱৰ্তী চীনা ইতিহাসবিদসকলৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আদৰ্শ হৈ পৰে। চীনৰ পৰৱৰ্তী ৰাজবংশসমূহৰ চৰকাৰী ইতিহাস ৰচনাত তেওঁ প্ৰৱৰ্তন কৰা অধ্যায়ভিত্তিক আৰু জীৱনীকেন্দ্ৰিক পদ্ধতিৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। তেওঁৰ ৰচনাই চীনা ইতিহাস-চৰ্চা, সাহিত্য আৰু ঐতিহাসিক চিন্তাধাৰাৰ বিকাশত স্থায়ী প্ৰভাৱ পেলাইছে। সেইবাবে তেওঁক চীনা ইতিহাস-লেখনৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়।

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

== গ্ৰন্থপঞ্জী ==
* {{cite book
 | last = Jay
 | first = Jennifer
 | chapter = Sima Qian
 | title = The Encyclopedia of Historians and Historical Writing
 | editor-first = Kelly
 | editor-last = Boyd
 | volume = 2
 | pages = 1093–1094
 | publisher = FitzRoy Dearborn
 | year = 1999
 | isbn = 9781884964336
}}
* {{cite book
 | last = Hughes-Warrington
 | first = Marnie
 | title = Fifty Key Thinkers on History
 | publisher = Routledge
 | year = 2000
}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* [https://www.britannica.com/biography/Sima-Qian Encyclopaedia Britannica — Sima Qian]
* [https://iep.utm.edu/sima-qian/ Internet Encyclopedia of Philosophy — Sima Qian]

[[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:চীনৰ লেখক]]
[[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]]</text>
      <sha1>n7bg4k2vwps2o5ix1v1wb50v4jsc073</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649653</id>
      <parentid>649652</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:চীনৰ লেখক]]; added [[Category:সাহিত্যিক]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>649653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17840" sha1="qslekt27ibzjtv5iocbfkoqs66vigf4" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ছিমা কিয়ান
| native_name = 司馬遷
| native_name_lang = zh
| image = Si maqian.jpg
| caption = ছিমা কিয়ানৰ প্ৰতিকৃতি
| birth_date = প্ৰায় ১৪৫ বা ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব
| birth_place = লংমেন, হান সাম্ৰাজ্য
| death_date = প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব
| relatives = [[ছিমা তান]] (পিতৃ)
| occupation = ইতিহাসবিদ, জ্যোতিষী, জ্যোতিৰ্বিদ আৰু সাহিত্যিক
| known_for = ''[[Shiji]]'' (Records of the Grand Historian)
}}

'''ছিমা কিয়ান''' ({{lang-zh|司馬遷}}; পিনয়িন: ''Sīmǎ Qiān''; প্ৰায় ১৪৫ বা ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব – প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ এগৰাকী প্ৰাচীন চীনা ইতিহাসবিদ, জ্যোতিষী আৰু সাহিত্যিক আছিল। তেওঁক চীনা ইতিহাস-লেখনৰ পিতৃ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হৈছে ''Shiji'' (史記), যিখন ইংৰাজীত ''Records of the Grand Historian'' নামেৰে জনাজাত। এই গ্ৰন্থত প্ৰাচীন চীনৰ কিংবদন্তিমূলক যুগৰ পৰা হান সম্ৰাট উৰ শাসনকাললৈকে প্ৰায় দুহাজাৰ বছৰৰ ইতিহাস সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে।&lt;ref name=&quot;jay&quot;&gt;{{cite book |last=Jay |first=Jennifer |title=The Encyclopedia of Historians and Historical Writing |volume=2 |date=1999 |publisher=FitzRoy Dearborn |isbn=9781884964336 |editor=Boyd |editor-first=Kelly |pages=1093–1094 |chapter=Sima Qian |chapter-url=https://books.google.com/books?id=0121vD9STIMC&amp;pg=PA1094}}&lt;/ref&gt;

''Shiji''-ক চীনৰ প্ৰথম বিস্তৃত আৰু পদ্ধতিগত ইতিহাসগ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। পৰৱৰ্তী চীনা ৰাজবংশসমূহৰ চৰকাৰী ইতিহাস ৰচনাৰ ক্ষেত্ৰত এই গ্ৰন্থখনে এক আদৰ্শৰূপে কাম কৰিছিল। ছিমা কিয়ানে পিতৃৰ অসমাপ্ত ঐতিহাসিক প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite web |title=Sima Qian |url=https://www.britannica.com/biography/Sima-Qian |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=২২ জুলাই ২০২৫}}&lt;/ref&gt;

== জীৱন আৰু কৰ্ম ==

=== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা ===
ছিমা কিয়ানৰ জন্মৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। তেওঁৰ জন্ম প্ৰায় ১৪৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত বা কিছুমান মত অনুসৰি প্ৰায় ১৩৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। তেওঁৰ জন্মস্থান আছিল হান সাম্ৰাজ্যৰ লংমেন অঞ্চল, যিটো বৰ্তমানৰ চীনৰ [[শ্বাআনছি]] প্ৰদেশৰ হানচেঙৰ ওচৰত অৱস্থিত।

তেওঁৰ পিতৃ [[ছিমা তান]] হান ৰাজদৰবাৰৰ এগৰাকী উচ্চপদস্থ বিষয়া আছিল। তেওঁ ''তাইশ্বি'' (Taishi) বা প্ৰধান ইতিহাসবিদৰ পদত অধিষ্ঠিত আছিল। এই পদৰ দায়িত্বৰ ভিতৰত ৰাজকীয় ঘটনাৱলী লিপিবদ্ধ কৰা, কেলেণ্ডাৰ প্ৰস্তুত কৰা, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিষ-সম্পৰ্কীয় কাম কৰা তথা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজকীয় অনুষ্ঠানৰ নথি সংৰক্ষণ কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।

ছিমা কিয়ানে কম বয়সৰ পৰাই প্ৰাচীন গ্ৰন্থ, ইতিহাস আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁৰ নিজৰ বিৱৰণ অনুসৰি, দহ বছৰ বয়সৰ ভিতৰতে তেওঁ প্ৰাচীন লেখাসমূহ পঢ়িবলৈ সক্ষম হৈছিল। তেওঁ কনফুচীয় চিন্তাধাৰাৰ পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল আৰু ইতিহাস অধ্যয়নক পিতৃভক্তি তথা নৈতিক দায়িত্বৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰিছিল।&lt;ref&gt;{{harvnb|Hughes-Warrington|2000|p=291}}&lt;/ref&gt;

যুৱক অৱস্থাত তেওঁ চীনৰ বিভিন্ন অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰি ঐতিহাসিক স্থান, জনশ্ৰুতি আৰু নথি-পত্ৰৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰিছিল। এই ভ্ৰমণসমূহে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ইতিহাস-ৰচনাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

=== পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰ আৰু ইতিহাস ৰচনা ===
ছিমা কিয়ানৰ পিতৃ ছিমা তানে চীনৰ অতীতৰ এক বিস্তৃত ইতিহাস ৰচনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ মৃত্যুৰ আগতে এই প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা নাছিল। পিতৃৰ মৃত্যুৰ পাছত ছিমা কিয়ানে ৰাজদৰবাৰত তেওঁৰ পদৰ উত্তৰাধিকাৰী হয় আৰু পিতৃৰ অসমাপ্ত কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি গ্ৰহণ কৰে।

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৮ চনৰ আশে-পাশে তেওঁ প্ৰধান ইতিহাসবিদৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰি ৰাজকীয় নথি-পত্ৰ আৰু ঐতিহাসিক তথ্যৰ আধাৰত ''Shiji'' ৰচনা আৰম্ভ কৰে। তেওঁ বিভিন্ন লিখিত উৎস, মৌখিক বিৱৰণ আৰু নিজে সংগ্ৰহ কৰা তথ্যৰ তুলনামূলক বিশ্লেষণৰ জৰিয়তে চীনৰ ইতিহাস সংকলন কৰিছিল।

=== লি লিং কাণ্ড আৰু শাস্তি ===
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৯৯ চনত চীনা সেনাপতি [[লি লিং]] (Li Ling)ৰ বিৰুদ্ধে চলা সামৰিক অভিযানৰ পাছত ছিমা কিয়ান এক ৰাজনৈতিক বিতৰ্কত জড়িত হৈ পৰে। লি লিং চিঅংনু (Xiongnu) জনগোষ্ঠীৰ বিৰুদ্ধে অভিযান চলাই পৰাজিত হোৱাৰ পাছত বন্দী হৈছিল। ছিমা কিয়ানে তেওঁৰ সামৰিক যোগ্যতা আৰু পৰিস্থিতিৰ কথা উল্লেখ কৰি সম্ৰাটৰ আগত তেওঁৰ পক্ষত মত প্ৰকাশ কৰিছিল।

ইয়াৰ ফলত সম্ৰাট উ তেওঁৰ ওপৰত অসন্তুষ্ট হয় আৰু তেওঁক শাস্তি প্ৰদান কৰে। সেই সময়ৰ চীনা আইন অনুসৰি তেওঁক মৃত্যুদণ্ড বা অণ্ডচ্ছেদনৰ শাস্তিৰ মাজৰ পৰা এটা বাছি ল'বলৈ দিয়া হৈছিল। নিজৰ ইতিহাস ৰচনাৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ছিমা কিয়ানে অণ্ডচ্ছেদনৰ শাস্তি গ্ৰহণ কৰে। এই ঘটনাই তেওঁৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল যদিও তেওঁ ''Shiji'' ৰচনা অব্যাহত ৰাখিছিল।&lt;ref name=&quot;britannica&quot;/&gt;

== ''Shiji'' বা ইতিহাসৰ অভিলেখ ==
ছিমা কিয়ানৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হৈছে ''Shiji'' (史記), যাৰ অৰ্থ হৈছে ''ইতিহাসৰ অভিলেখ''। ইংৰাজীত গ্ৰন্থখন ''Records of the Grand Historian'' নামেৰে পৰিচিত। ইয়াত প্ৰাচীন চীনৰ কিংবদন্তিমূলক সম্ৰাটসকলৰ সময়ৰ পৰা হান সম্ৰাট উৰ শাসনকাললৈকে ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

গ্ৰন্থখনত মুঠ ১৩০টা অধ্যায় আছে। ইয়াৰ বিষয়বস্তু পাঁচটা প্ৰধান ভাগত বিভক্ত—

* **মৌলিক বৃত্তান্ত (Basic Annals):** প্ৰধান সম্ৰাট আৰু শাসকসকলৰ ৰাজত্বকালৰ বিৱৰণ।
* **কালানুক্ৰমিক তালিকা (Tables):** বিভিন্ন ৰাজবংশ আৰু ঐতিহাসিক ঘটনাৰ সময়ানুক্ৰমিক তথ্য।
* **আঠখন গ্ৰন্থ (Treatises):** কেলেণ্ডাৰ, সংগীত, ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, অৰ্থনীতি আদি বিষয়ৰ আলোচনা।
* **বংশাৱলী (Hereditary Houses):** বিভিন্ন সামন্ত শাসক আৰু বংশৰ ইতিহাস।
* **জীৱনী (Biographies):** বিশিষ্ট ব্যক্তি, পণ্ডিত, সেনাপতি আৰু অন্যান্য ব্যক্তিৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ বিৱৰণ।

এই গ্ৰন্থত ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ লগতে সমাজ, সংস্কৃতি, অৰ্থনীতি, দৰ্শন আৰু ব্যক্তিগত জীৱনৰ বিষয়সমূহো স্থান পাইছে। ছিমা কিয়ানে ইতিহাসক কেৱল শাসক আৰু যুদ্ধৰ বিৱৰণ হিচাপে উপস্থাপন কৰা নাছিল; তেওঁ বিভিন্ন ব্যক্তিৰ সিদ্ধান্ত, কৰ্ম আৰু নৈতিকতাৰ জৰিয়তে ঐতিহাসিক ঘটনাৰ কাৰণ আৰু পৰিণতি বিশ্লেষণ কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;jay&quot;/&gt;

== ইতিহাস-লেখনৰ পদ্ধতি আৰু দৰ্শন ==
ছিমা কিয়ানে ইতিহাস ৰচনাত তথ্য সংগ্ৰহ, উৎসৰ তুলনা আৰু বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁ লিখিত নথি, মৌখিক পৰম্পৰা আৰু ঐতিহাসিক স্থানৰ তথ্যৰ সহায় লৈ অতীতৰ ঘটনা পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।

তেওঁৰ ইতিহাস-লেখনৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হ'ল—

* বিভিন্ন উৎসৰ তথ্যৰ তুলনামূলক পৰীক্ষা।
* ৰাজনৈতিক ঘটনাৱলীৰ লগতে সাধাৰণ মানুহ আৰু বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ জীৱনৰ বৰ্ণনা।
* ঐতিহাসিক ঘটনাৰ নৈতিক আৰু সামাজিক তাৎপৰ্যৰ বিশ্লেষণ।
* চৰকাৰী ক্ষমতা আৰু শাসকৰ সিদ্ধান্তৰ সমালোচনামূলক মূল্যায়ন।

তেওঁৰ ৰচনাত ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতা, নৈতিক চিন্তা আৰু ঐতিহাসিক বিশ্লেষণৰ সমন্বয় দেখা যায়। তেওঁৰ এটা বিখ্যাত উক্তিৰ ইংৰাজী অনুবাদ হৈছে—

: “Though death befalls all men alike, it may be weightier than Mount Tai or lighter than a feather.”

ইয়াৰ ভাবাৰ্থ হ'ল—মৃত্যু সকলোৰে বাবে অনিবাৰ্য, কিন্তু মানুহৰ জীৱন আৰু মৃত্যুৰ মূল্য তেওঁৰ কৰ্ম আৰু উদ্দেশ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

== অন্যান্য অৱদান ==
''Shiji'' ৰচনাৰ উপৰি ছিমা কিয়ানে চীনৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু কেলেণ্ডাৰ-প্ৰণালীৰ বিকাশতো ভূমিকা পালন কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০৪ চনত প্ৰৱৰ্তিত ''তাইছু'' (Taichu) কেলেণ্ডাৰ প্ৰস্তুত কৰাত তেওঁ জড়িত আছিল। এই কেলেণ্ডাৰে হান সাম্ৰাজ্যৰ সময়ত সময় গণনা আৰু ৰাজকীয় অনুষ্ঠানৰ তাৰিখ নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

তেওঁৰ আন ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত কবিতা আৰু গদ্যও আছিল। এইবোৰে তেওঁক কেৱল ইতিহাসবিদ হিচাপেই নহয়, এগৰাকী সাহিত্যিক হিচাপেও পৰিচিত কৰে।

== মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ ==
ছিমা কিয়ানৰ মৃত্যুৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। অধিকাংশ ঐতিহাসিকৰ মতে তেওঁৰ মৃত্যু প্ৰায় ৮৬ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত হৈছিল।

তেওঁৰ ''Shiji'' গ্ৰন্থখন পৰৱৰ্তী চীনা ইতিহাসবিদসকলৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আদৰ্শ হৈ পৰে। চীনৰ পৰৱৰ্তী ৰাজবংশসমূহৰ চৰকাৰী ইতিহাস ৰচনাত তেওঁ প্ৰৱৰ্তন কৰা অধ্যায়ভিত্তিক আৰু জীৱনীকেন্দ্ৰিক পদ্ধতিৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। তেওঁৰ ৰচনাই চীনা ইতিহাস-চৰ্চা, সাহিত্য আৰু ঐতিহাসিক চিন্তাধাৰাৰ বিকাশত স্থায়ী প্ৰভাৱ পেলাইছে। সেইবাবে তেওঁক চীনা ইতিহাস-লেখনৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়।

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{Reflist}}

== গ্ৰন্থপঞ্জী ==
* {{cite book
 | last = Jay
 | first = Jennifer
 | chapter = Sima Qian
 | title = The Encyclopedia of Historians and Historical Writing
 | editor-first = Kelly
 | editor-last = Boyd
 | volume = 2
 | pages = 1093–1094
 | publisher = FitzRoy Dearborn
 | year = 1999
 | isbn = 9781884964336
}}
* {{cite book
 | last = Hughes-Warrington
 | first = Marnie
 | title = Fifty Key Thinkers on History
 | publisher = Routledge
 | year = 2000
}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
* [https://www.britannica.com/biography/Sima-Qian Encyclopaedia Britannica — Sima Qian]
* [https://iep.utm.edu/sima-qian/ Internet Encyclopedia of Philosophy — Sima Qian]

[[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]]
[[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]]</text>
      <sha1>qslekt27ibzjtv5iocbfkoqs66vigf4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>কুমাৰ ভৱেশ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139771</id>
    <revision>
      <id>649484</id>
      <parentid>648597</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Infinix236</username>
        <id>51881</id>
      </contributor>
      <comment>Added one album name</comment>
      <origin>649484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55965" sha1="l1ayqekv3palhdpmyuizgfltdjyz6v1" xml:space="preserve">{{wikify}}{{Infobox person|name=কুমাৰ ভৱেশ|birth_name=ভৱেশ কলিতা|birth_place=মিৰ্জা জামৰতল, কামৰূপ, অসম, ভাৰত|occupation=কণ্ঠশিল্পী, নেপথ্য গায়ক, সুৰকাৰ, সংগীত প্ৰযোজক, গীতিকাৰ, অভিনেতা, সমাজকৰ্মী|genre=অসমীয়া আধুনিক সংগীত, বিহু গীত, লোকগীত|nationality=ভাৰতীয়|years active=১৯৯৩–বৰ্তমান|known for=দেহাজান, জেউতি, সোণপাহী|religion=হিন্দু|spouse=হিৰামণি দাস|children=চানভি আৰু প্ৰিশ|image=কুমাৰ ভৱেশ, অসমীয়া সংগীতশিল্পী.jpg|caption=কুমাৰ ভৱেশ, অসমীয়া সংগীতশিল্পী|alt=অসমীয়া সংগীতশিল্পী কুমাৰ ভৱেশ}}'''কুমাৰ ভৱেশ''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Kumar Bhabesh), প্ৰকৃত নাম: ভৱেশ কলিতা; জন্ম: মিৰ্জা, কামৰূপ গ্ৰাম্য এগৰাকী [[অসমীয়া]] কণ্ঠশিল্পী&lt;ref name=&quot;Nettv4u&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://nettv4u.com/celebrity/assamese/singer/kumar-bhabesh
|title=Kumar Bhabesh
|website=Nettv4u
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt;, সুৰকাৰ আৰু সংগীত প্ৰযোজক। তেওঁ অসমীয়া সংগীতৰ লগতে বিভিন্ন ভাষাৰ গীততো কণ্ঠদান কৰিছে।&lt;ref name=&quot;AssamTimes&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://assamtimes.org/article/kumar-bhabesh-enthralls-kalaigaon-15921
|title=Kumar Bhabesh enthrals Kalaigaon
|website=Assam Times
|access-date=2026-09-27
}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AxomExpress&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://axomexpress.in/kumar-bhabesh/
|title=Kumar Bhabesh
|website=Axom Express
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt; ঘাইকৈ নব্বৈৰ দশকৰ শেষৰ ভাগৰপৰা বৰ্তমানলৈকে অসমীয়া আধুনিক সংগীত&lt;ref name=&quot;JioSaavn-Golden&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.jiosaavn.com/album/golden-collection-of-kumar-bhabesh-vol.-1/Kf,Pr4kEjD8_
|title=Golden Collection of Kumar Bhabesh, Vol. 1
|website=JioSaavn
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt;, বিহু গীত&lt;ref name=&quot;JioSaavn-Bagitori&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.jiosaavn.com/album/bagitora-bihu-song/MkijmwwIOR0_
|title=Bagitora Bihu Song
|website=JioSaavn
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt;, চাহ জনগোষ্ঠীয় আধুনিক গীত, কথাছবি&lt;ref name=&quot;JioSaavn-CaseTuNagen&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.jiosaavn.com/album/case-tu-nagen-original-motion-picture-soundtrack/KmlOEbmzs-E_
|title=Case Tu Nagen — Original Motion Picture Soundtrack
|website=JioSaavn
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt; আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ সংগীত জগতলৈ তেওঁ উল্লেখনীয় বৰঙনি যোগাই আহিছে। ভাৰতৰ আগশাৰীৰ অভিজাত প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান এইচ.এম.ভি. সাৰেগামা&lt;ref name=&quot;Saregama&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.saregama.com/artist/kumar-bhabesh_3798/songs
|title=Kumar Bhabesh — Songs
|website=Saregama
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt; আৰু টাইমচ মিউজিকৰ&lt;ref&gt;imdb.com/name/nm9935379/bio/?ref_=nm_ov_bio_sm&lt;/ref&gt; সৈতে চুক্তিবদ্ধ হোৱা তেওঁ অসমৰ অন্যতম শিল্পী। তেওঁৰ ১৯৯৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ''দেহাজান''&lt;ref name=&quot;Spotify-Dehajan&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://open.spotify.com/album/1RtTLf02B1jsTvs3w9UwQk
|title=Dehajan
|website=Spotify
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt; এলবামটোৱে সেই সময়ত অসমৰ লগতে বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড আৰু উৰিষ্যাৰ বজাৰতো অভিলেখ সংখ্যক বিক্ৰী লাভ কৰিছিল। এই এলবামৰ 'নাযাবা নাযাবা সোণ মোকে এৰি থৈ' (Najaba Najaba&lt;ref&gt;https://geetsankalan.com/lyrics/Najaba_Najaba&lt;/ref&gt;) গীতটো আজিও অত্যন্ত জনপ্ৰিয়।।&lt;ref&gt;https://rupaliparda.com/archives/3468&lt;/ref&gt; '''&lt;nowiki/&gt;'দেহাজান'&lt;nowiki/&gt;''' অসমীয়া অডিঅ' কেছেটৰ যুগৰ এক অত্যন্ত জনপ্ৰিয় আৰু ব্যৱসায়িকভাৱে সফল এলবাম আছিল। বিশেষকৈ নব্বৈৰ দশক বা ২০০০ চনৰ প্ৰথমভাগত এই এলবামে অসমৰ সংগীত জগতত এক ডাঙৰ আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু সেই বছৰৰ '''সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবাম''' হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। তদুপৰি তেওঁ কণ্ঠশিল্পী [[জুবিন গাৰ্গ]]ৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে গোৱা ''দেহাজান ২০১২''&lt;ref name=&quot;YouTube-Dehajan2012&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.youtube.com/watch?v=I856QXBZQuE
|title=Dehajan 2012
|website=YouTube
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt; শীৰ্ষক বিহুসুৰীয়া বিহু এলবামে মুক্তিৰদিনাই অভিলেখসংখ্যক ৪০ হাজাৰ কেছেট বিক্ৰীৰে অসমৰ শ্ৰৱ্য বজাৰৰ ইতিহাসত এক নতুন অভিলেখ সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁৰ কণ্ঠই ২৫০তকৈ অধিক গীতৰ এলবামত তথা অসমীয়াৰ&lt;ref&gt;http://jiosaavn.com/song/o-akash/IRgBQURaTlU&lt;/ref&gt; লগতে [[হিন্দী]]&lt;ref&gt;https://open.spotify.com/album/1zIhSmKaAQ7AAds7ZX1OWT&lt;/ref&gt;, [[ভোজপুৰী]]&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/khatiya-hilela/SSU5dDp2VWw&lt;/ref&gt;, [[বাংলা]]&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/aigalo-kije-jamana/8hK8O2-M-PI_&lt;/ref&gt;, [[বড়ো]], গাৰো, চাহ-বাগানীয়া&lt;ref&gt;https://www.amazon.fr/Dekhlere-Kahaker-Sori/dp/B0H9D3FMZH&lt;/ref&gt;, [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ ৰাজবংশী]] / [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[ৰাভা]] ইত্যাদি ভাষাৰ গীতৰ উপৰি [[বৰগীত]], [[বিহুগীত]], [[লোকগীত]], বনগীত&lt;ref&gt;https://gaana.com/album/bon-geet&lt;/ref&gt;, টোকাৰী গীত, নাম, ভক্তিমূলক গীত, ইছলাম ধৰ্মৰ গীত&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/roja/zxDedQE0ey0_&lt;/ref&gt;, শৰণীয়া জনগোষ্ঠীৰ গীতে&lt;ref&gt;https://www.amazon.com/dp/B072FRXK48?lv=shuf&amp;channelId=500&amp;plpRedirect=mhFallback&lt;/ref&gt; প্ৰাণ পাই উঠিছে। দেহাজানৰ উপৰিও কুমাৰ ভৱেশৰ আন কেইটামান বহুল বিক্ৰী হোৱা তথা জনপ্ৰিয় এলবাম হৈছে:মাইজান (Maijaan), ৰুকছানা (Ruksana), জেউতি (Jeuti), সোণপাহী (Xunpahi), কামৰূপীয়া ছোৱালী (Kamrupia Sowali), জোনাক (Jonak)

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু সংগ্ৰাম ==
কুমাৰ ভৱেশৰ জন্ম [[কামৰূপ জিলা]]ৰ মিৰ্জাৰ গোপালপুৰত হৈছিল।&lt;ref name=&quot;AxomExpress&quot; /&gt; তেওঁৰ পিতৃ আছিল প্ৰয়াত চন্দ্ৰধৰ কলিতা, যি দক্ষিণ [[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ]]ৰ এজন দক্ষ চৰকাৰী বাছ চালক আছিল। কুমাৰ ভৱেশৰ শৈশৱ আৰু ছাত্ৰজীৱন যথেষ্ট সংগ্ৰামৰ মাজেৰে অতিবাহিত হৈছিল। তেওঁ প্ৰাৰম্ভিক সময়ত ছয়গাঁৱৰ পাণ্টান হাইস্কুলত চাকৰি জীৱন আৰম্ভ কৰে। তাৰ আগতে তেওঁ মিৰ্জাত&lt;ref name=&quot;AxomExpress&quot; /&gt; ধাবাৰ ব্যৱসায় কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ আৰ.বি. হাইস্কুলত অধ্যয়ন কৰে যদিও সংগীত সাধনাৰ বাবে আধাতে আনুষ্ঠানিক শিক্ষা এৰে। ১৯৯৩ চনৰপৰা তেওঁ মঞ্চত লাইভ সংগীত পৰিৱেশন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯৯৬ চনৰপৰা তেওঁৰ এলবাম মুক্তি পাবলৈ আৰম্ভ কৰে।&lt;ref name=&quot;AxomExpress&quot; /&gt; সংগীত জীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ বিভিন্ন মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;IMDb&quot;&gt; {{Cite web
|url=https://www.imdb.com/name/nm9935379/bio/
|title=Kumar Bhabesh — Biography
|website=IMDb
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt; ১৯৯৩ চনত তেওঁ এখন মঞ্চত গীত পৰিৱেশন কৰি থাকোঁতে আয়োজকে তেওঁৰ নাম ভৱেশ কলিতাৰ সলনি কুমাৰ ভৱেশলৈ সলনি কৰে। তেতিয়াৰপৰা তেওঁ কুমাৰ ভৱেশ নামেৰে জনপ্ৰিয়।&lt;ref name=&quot;YouTube-Name&quot;&gt; {{Cite web
|url=https://www.youtube.com/watch?v=rQ34G5V6b2w
|title=Kumar Bhabesh — Interview/Programme
|website=YouTube
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt; ১৯৯৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁ অসমৰ জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী [[ড॰ সংগীতা কাকতি|ড° সংগীতা কাকতি]]ৰ সৈতে মিলি তেওঁৰ প্ৰথম অসমীয়া শ্ৰৱ্য কেছেট ''পৰী'' বাণীবদ্ধ কৰে।&lt;ref name=&quot;AxomExpress&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;AssamTimes&quot; /&gt; ইয়াৰ পিছতে ১৯৯৭ চনত তেওঁ ''পুৱা'' আৰু ''প্ৰতিশ্ৰুতি'' নামৰ দুখন এলবাম আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''দেহাজান''&lt;ref name=&quot;GeetSankalan&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://geetsankalan.com/albums/Dehajan
|title=Dehajan
|website=GeetSankalan
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt;, ''জেউতি'', ''জোনাক'', ''সোণপাহী'', ''অনুপমা'' , ''মইনা''&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;https://www.jiosaavn.com/song/moina-dekhi-morom/PycvZBsIegA&lt;/ref&gt; , ''চন্দা (CHANDA)'' আদি এলবামত কণ্ঠদান কৰে।&lt;ref name=&quot;AssamTimes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;AsomiyaPratidin&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/special-report-by-vbaskarnileema-on-kumar-bhabesh-12049654
|title=কুমাৰ ভৱেশ সম্পৰ্কীয় বিশেষ প্ৰতিৱেদন
|website=Asomiya Pratidin
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt;

== পেছাদাৰী সংগীত জীৱন ==

===এলবাম===
[[চিত্ৰ:মঞ্চত_গীত_পৰিবেশন_কৰা_অৱস্থাত.jpg|thumb|মঞ্চত গীত পৰিবেশন কৰা অৱস্থাত]]
কুমাৰ ভৱেশৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য অসমীয়া এলবাম ''পৰী''। ২০১৫ চনত প্ৰকাশিত এটা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ''পৰী-''ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ তেতিয়ালৈকে ৭০খনতকৈ অধিক অসমীয়া এলবামত কাম কৰিছিল।&lt;ref name=&quot;AssamTimes&quot; /&gt; তেওঁৰ ''দেহাজান'' এলবামৰ ''নাযাবা নাযাবা সোণ মোকে এৰি থৈ'' গীতটো বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় হৈছিল।&lt;ref name=&quot;AssamTimes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;AsomiyaPratidin&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;GeetSankalan-Najaba&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Najaba_Najaba
|title=Najaba Najaba
|website=GeetSankalan
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt;

অসমীয়া সংগীতৰ উপৰি কুমাৰ ভৱেশে [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]] সংগীততো কাম কৰিছে। ''আসাম টাইমছ''ৰ ২০১৫ চনৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, তেওঁৰ প্ৰথম [[ভোজপুৰী]] এলবাম আছিল ''খাটিয়া হিলেলা''।&lt;ref name=&quot;AssamTimes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;JioSaavn-Khatiya&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://www.jiosaavn.com/song/khatiya-hilela/SSU5dDp2VWw
|title=Khatiya Hilela
|website=JioSaavn
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt;

* '''দেহাজান (১৯৯৮):''' এইটো কুমাৰ ভৱেশৰ কেৰিয়াৰৰ সফল আধুনিক গীতৰ এলবাম আছিল। ''নাযাবা নাযাবা মোকে এৰি থৈ''&lt;ref name=&quot;AppleMusic-Najaba&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://music.apple.com/us/song/najaba-najaba/1242223058
 |title=Najaba Najaba
 |website=Apple Music
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;, ''বিহুৰে বতৰত আছা যে লুকাই''&lt;ref name=&quot;AppleMusic-MurHiya&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://music.apple.com/us/song/mur-hiya-jole/1242224174
 |title=Mur Hiya Jole
 |website=Apple Music
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt; গীত দুটি সমগ্ৰ অসমতে কালজয়ী হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই এলবামটোৰ বিপুল জনপ্ৰিয়তাৰ বাবেই অসমৰ লগতে চুবুৰীয়া ৰাজ্যতো এই এলবামৰ গীতে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ''দেহাজান'' এলবামটোৰ সংগীত প্ৰকাশৰ সৈতে Times Music-ৰ সম্পৰ্কও সংগীত-তথ্যভাণ্ডাৰত নথিভুক্ত হৈছে।&lt;ref name=&quot;Spotify-Dehajan&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Saregama&quot; /&gt;

* '''দেহাজান (২০০৮):''' আলপাইন প্ৰডাকশ্যনৰ বেনাৰত নিৰ্মিত এই এলবামটোত তেওঁ আৰু [[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা|জুবিন গাৰ্গে]] একেলগে কণ্ঠদান কৰিছিল। ইয়াত অন্তৰ্গত ''কামৰূপীয়া ছোৱালী ঐ দেখাত যে বৰ ধুনীয়া তই''&lt;ref name=&quot;AppleMusic-Kamrupia&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://music.apple.com/us/album/kamrupia-sowali/1242304246
 |title=Kamrupia Sowali
 |website=Apple Music
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt; গীতটো সমগ্ৰ অসমতে জনপ্ৰিয় হৈছিল।&lt;ref&gt;[[জুবিন গাৰ্গ]]&lt;/ref&gt;

* '''চাহ জনগোষ্ঠীয় এলবাম:''' তেওঁ চাহ জনগোষ্ঠীয় আধুনিক গীতৰ এলবাম ''চন্দা''ত কণ্ঠদান কৰিছে।&lt;ref name=&quot;Gaana-Chanda&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://gaana.com/song/dekhlere-kahaker-sori
 |title=Dekhlere Kahaker Sori
 |website=Gaana
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ জনপ্ৰিয় গীতসমূহ হৈছে— ''নাম কি বাতা'', ''ডলে ডলে দিল বলে'', ''দেখলেৰে কাহাকেৰ ছবি''&lt;ref name=&quot;Gaana-Chanda&quot; /&gt; আৰু ''আইগেলো কিয়ে জামানা''। 

* '''বাটৰুৱা:''' অসমৰ তিনিগৰাকী বৰেণ্য কবি ক্ৰমে [[চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা]], [[শৈলধৰ ৰাজখোৱা]] আৰু [[দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা]]ৰ বিখ্যাত কবিতাসমূহক লোকগীতৰ আধাৰত সুৰ দি গীতলৈ ৰূপান্তৰ কৰা ''বাটৰুৱা''&lt;ref name=&quot;Gaana-Batarua&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://gaana.com/album/batarua
 |title=Batarua
 |website=Gaana
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt; নামৰ এটা ব্যতিক্ৰমী আৰু পৰীক্ষামূলক উচ্চমানৰ এলবাম তেওঁ নিৰ্মাণ কৰিছিল (সংগীত ব্যৱস্থাপনা: মৃণাল কান্তি)।&lt;ref&gt;https://open.spotify.com/artist/5zs9Bd2l5aiZeEMZwKzx8p&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;https://assam.nenow.in/chandradhar-baruas-poetry-dhulikona-moi-transformed-in-to-song-by-kumar-bhabesh/&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

* '''অন্যান্য জনপ্ৰিয় গীত আৰু এলবাম:''' [[জুবিন গাৰ্গ]]ৰ সৈতে থকা তেওঁৰ যুটীয়া কণ্ঠৰ ''গানে গানে উঠলিছে প্ৰাণ'', ''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়''&lt;ref name=&quot;Gaana-PriyarPriyo&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://gaana.com/song/priyar-priyo
 |title=Priyar Priyo
 |website=Gaana
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt; গীত দুটাই যথেষ্ট জনপ্ৰিয়তা বুটলিছিল। ইয়াৰ উপৰি এলবাম ''জোনাক''ৰ অন্তৰ্গত ''নিশাৰ উচপনি'', একক গীত ''অকলে অকলে জানানে তুমি''&lt;ref name=&quot;AmazonMusic-Okole&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://music.amazon.in/tracks/B0GT22BLXW
 |title=Okole Okole Janane Tumi
 |website=Amazon Music
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;, ''বগীতৰা'' এলবামৰ ''নেঘেৰি খোপাতে কপৌফুল''&lt;ref name=&quot;JioSaavn-Negheri&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://www.jiosaavn.com/song/negheri-khopate-kopouphool/JD06Wi14WAs
 |title=Negheri Khopate Kopouphool
 |website=JioSaavn
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt; আৰু ''মাইজ়ান''&lt;ref name=&quot;Spotify-Maizan&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://open.spotify.com/track/1ZhN9jiTT6XNaNUK599gWL
 |title=Maizan
 |website=Spotify
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;, ''ৰুকছানা''&lt;ref name=&quot;SoundCloud-Ruksana&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://soundcloud.com/kumarbhabesh/ruksana-o-ruksana
 |title=Ruksana O Ruksana
 |website=SoundCloud
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;, ''ঢুলীয়া ককাই''&lt;ref&gt;https://gaana.com/album/dhulia-kokai&lt;/ref&gt;, ''হীনা'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি'', ''বহু দিন দেখা নাই''&lt;ref name=&quot;GeetSankalan-BohuDin&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Bohu_Din_Dekha_Nai
 |title=Bohu Din Dekha Nai
 |website=GeetSankalan
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt; আদি তেওঁৰ অন্যতম সৃষ্টি। 
[[চিত্ৰ:Kumar_bhabesh_albums_(2).jpg|thumb|কুমাৰ ভৱেশৰ কিছু গীতৰ এলবাম]]

=== কুমাৰ ভৱেশৰ '''শ্ৰব্য এলবামসমূহ:''' ===
[[চিত্ৰ:কুমাৰ_ভৱেশৰ_গীতৰ_কেছেট.jpg|thumb|কুমাৰ ভৱেশৰ গীতৰ কেছেট]]
[[চিত্ৰ:কুমাৰ_ভৱেশৰ_এলবাম.jpg|thumb|কুমাৰ ভৱেশৰ এলবাম]]
# ''পৰী'' &lt;ref name=&quot;IMDb&quot; /&gt;
# ''পুৱা''&lt;ref name=&quot;IMDb&quot; /&gt;
# ''প্ৰতিশ্ৰুতি''&lt;ref name=&quot;IMDb&quot; /&gt;
# ''দেহাজান''&lt;ref name=&quot;IMDb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/dehajan/sLwvrE7ViHI_&lt;/ref&gt;
# ''জেউতি''&lt;ref name=&quot;IMDb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/jeuti-2000/DwzAkKma660_&lt;/ref&gt;
# ''সোণপাহী''&lt;ref name=&quot;IMDb&quot; /&gt;
# ''বাটৰুৱা''&lt;ref name=&quot;YouTube-Batarua&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QNK9akw1Sjc
 |title=Batarua
 |website=YouTube
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;
# ''সৰুমাই''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/xhorumai/v1F6pX714ps_&lt;/ref&gt;
# ''ৰুকচানা  (ইছলাম ধৰ্মৰ গীতৰ কেছেট)''&lt;ref name=&quot;IMDb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/ruksana-kumar-bhabesh/-u5efE8i0t0_&lt;/ref&gt;
# ''ৰোজা (ইছলাম ধৰ্মৰ গীতৰ কেছেট)''&lt;ref&gt;https://music.apple.com/in/album/roja/1242861100&lt;/ref&gt;
# ''এসোনা  এসোনা (বাংলা ভাষাৰ এলবাম)''
# ''অনুপমা''&lt;ref&gt;https://music.apple.com/us/album/anupama/1514262813&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/anupama/3PV98gNcoZY_&lt;/ref&gt;
# ''পমিলি বাই''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/pamili-bai/MYetnVoEiEk_&lt;/ref&gt;
# ''কামৰূপীয়া-ছোৱালী (জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/kamrupia-sowali/IWTOU,KFFEo_&lt;/ref&gt;
# ''জোন-তৰা''
# ''জোনাক'' ''(জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী সুনীতা ৰাওৰ সৈতে )''&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=k7iSsb0oon8&lt;/ref&gt;
# ''মোৰ গান''
# ''বেষ্ট অফ কুমাৰ ভৱেশ''
# ''মোৰ দেহাজান''&lt;ref&gt;https://music.youtube.com/watch?v=H6YbWCsQuEQ&amp;list=PLypGgnGq_p9TFEGH7orvdQbEg8REHlsOJ&lt;/ref&gt;
# ''আকৌ দেহাজান''
# ''ঢুলীয়া ককাই''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/dhulia-kokai/F5ob3P7NDr0_?autoplay=enabled&lt;/ref&gt;
# ''দিপাঞ্জলী''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/dipanjali/Tcb9doiB5aI_&lt;/ref&gt;
# ''যামিনী''
# ''সপোন''
# ''সপোনৰ পৰী''
# ''বাৰো মাসে তেৰো ফুল (গোৱালপৰীয়া গীতৰ এলবাম)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/baro-mase-tero-phool/3UFEyPon5XM_&lt;/ref&gt;
# ''কুমাৰ ভৱেশ লাইভ''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/kumar-bhabesh-live/hNpZPVlmGLY_&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://aiyushmandutta.wordpress.com/tag/nupur-bordoloi/&lt;/ref&gt;
# ''চেনি মিঠা (অমিতাভ বচ্চন, সুদেশ ভোঁচলে, জঁজৰ সৈতে)'' 
# ''মনলৈ বহাগ''
# ''শিহৰণ''&lt;ref&gt;[[জিতুল সোণোৱাল]]&lt;/ref&gt;
# ''জানেমণ (হিন্দী গীতৰ এলবাম)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/janeman/X3CIDyuathc_&lt;/ref&gt;
# ''খাটিয়া হিলেলা (ভোজপুৰী গীতৰ এলবাম)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/khatiya-hilela/SSU5dDp2VWw&lt;/ref&gt;
# ''ভোজপুৰী কুমাৰ ভৱেশ (ভোজপুৰী গীতৰ এলবাম)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/bhojpuri-kumar-bhabesh/I,uDb1LQKUg_&lt;/ref&gt;
# ''লাজুকী বাই''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/lajuki-bai/oN4iYA-mph0_&lt;/ref&gt;
# ''ৰংমনকাই''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/rangmonkai/8HtuJYz-OHg_&lt;/ref&gt;
# ''যুদ্ধযাত্ৰা''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/yudhayatra/EncCDoxlMD4_&lt;/ref&gt;
# ''বহু দিন দেখা নাই''&lt;ref&gt;https://geetsankalan.com/albums/Bohu_Din_Dekha_Nai&lt;/ref&gt;
# ''তেজীমলা''
# ''পদুমণি''
# ''মইনা''&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
# ''নেইনা''
# ''অশ্বমেধ''
# ''মোৰ জান,'' 
# ''মাইজান''&lt;ref name=&quot;IMDb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/maijan/1EpHQvC4jr4_&lt;/ref&gt;
# ''অনুভৱ''
# ''বনগীত (লোকগীতৰ এলবাম)''&lt;ref&gt;https://music.apple.com/us/album/bon-geet/6794786313&lt;/ref&gt;
# ''চিনাকি কুমাৰ ভৱেশ''
# ''নাযাবা নাযাবা মোকে এৰি থৈ''&lt;ref&gt;https://rupaliparda.com/archives/3468&lt;/ref&gt;
# ''চিকুণ চেংৰি''  ''১-২-৩ (পাতি ৰাভা গীতৰ এলবাম)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/chikun-chengeri-vol.-i/UQ82SG3N1IA_&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/chikun-chengeri-vol.-ii/5XAojCsUjU4_&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/chikun-chengeri-vol.-iii/ZmjCXmMfgIQ_&lt;/ref&gt;
# ''বাবা লংকেশ্বৰ (ভক্তিমূলক গীতৰ এলবাম)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/baba-lankeswar/SlqScjBkw5Y_&lt;/ref&gt;
# ''চেতনা (শৰণীয়া কছাৰী গীতৰ এলবাম)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/chetana/7h9i3e-RiyQ_&lt;/ref&gt;
# ''চন্দা (বাগানীয়া গীতৰ এলবাম)''&lt;ref&gt;https://gaana.com/album/naam-ki-bata&lt;/ref&gt;
# ''একাঁজলি (শ্ৰদ্ধাঞ্জলি শীৰ্ষক এলবাম)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/akajoli/4z8YVtjSRCM_&lt;/ref&gt;
# ''জলনিধি (বৰগীতৰ এলবাম)''
# ''দেহাজাণ ২০১২''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/dehajaan-2012/eJliyscO9kA_&lt;/ref&gt; 
# ''ঢোল (বিহু)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/boxontor-ba-laagi/FwwOSERfR2A&lt;/ref&gt;
# ''নামনিৰ পিৰিতি (বিহু)''
# ''শেৱালি (বিহু)''
# ''বৰদৈচিলা (বিহু)''&lt;ref&gt;https://open.spotify.com/track/0nM1iSUQKNiH1zOOl8t8LD&lt;/ref&gt;
# ''পাহাৰী মইনা (বিহু)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/pahari-moina-2001/FHRlroQZanA_&lt;/ref&gt;
# ''দোলা'' 
# ''মন আৰু মৰম''
# ''নাচো নাচো মন''
# ''লাজুকী নাচনী''
# ''ৰাধা''
# ''তৰা'' 
# ''মোৰ মন জ্বলে''&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;https://open.spotify.com/track/1YesJzTYazJEUJstiLTrNZ?si=F9jeqoCvSCGFlCs0XJXHIQ&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;
# মোৰ মৰমৰ মৰমী
# ''হীনা'' &lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/miss-call/RV8pSQRfUXQ&lt;/ref&gt;
# ''মন''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/bhulotu/GwoqAgwAGmc&lt;/ref&gt; 
# ''গীত''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/priyotoma/BzpaZEZjeXA&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/o-akash/IRgBQURaTlU&lt;/ref&gt; 
# ''বিগ বেণ্ড''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/bigband-vol-1/K-r10y1BQpc_&lt;/ref&gt; 
# ''হিয়াৰ পখিলা''
# ''হিয়া ভৰা মৰম'' &lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/ek-toka-baro-aana/QDIHVzpBD0E&lt;/ref&gt;
# ''তোমাৰ পদুম চকুটি'' 
# ''অভিলাষী মন''
# ''মোৰ গানে গানে''&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;https://open.spotify.com/track/4XLdCevR3QOYVxiUc95Vm3?si=vp-tE7zZQiGFdVosay_UcA&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;
# ''ইন্দ্ৰধনু (২০০৯)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/sankardev/HRsDAi4Bdls&lt;/ref&gt;
# ''অনুপমা তুমি মোৰ''
# ''মৰম এনাজৰী (২০০৭)''
# ''স্ততিৰ প্ৰথম খোজ (২০১৩)''&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/bhulotu/BBsfawRIUV0&lt;/ref&gt;
# ''বলুকা'' 
# ''আজি সখী তৰাদৈ ইত্যাদি''

=== কুমাৰ ভৱেশৰ একক গীত সমূহ: ===
[[চিত্ৰ:খগেন_গগৈৰ_সৈতে_মঞ্চত_ভৱেশ.jpg|thumb|খগেন গগৈৰ সৈতে মঞ্চত ভৱেশ]]
[[চিত্ৰ:২০২২_বৰ্ষৰ_বিহু,_ছয়গাঁও.jpg|thumb|২০২২ বৰ্ষৰ বিহু, ছয়গাঁও]]
* টম টম &lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/tom-tom/EhredHU7kvY_&lt;/ref&gt;
* এ মাই ভাত হৈছি (কৰোণা ভেকচিন সজাগতা গীত)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/e-maai/Bj9SQUJ5AnQ&lt;/ref&gt;
* নাজাবা নাজাবা ঘৰৰ বাহিৰত (কোৰোণা মহামাৰীৰ সময়ৰ গীত)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/najaba-najba-ghoror-bahirot/PRgeQhtbRgY&lt;/ref&gt;
* অ পিটি মাৰো না ডুব (বানপানীৰ সমস্যাক লৈ লিখা গীত)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/baan-pani/FQAHaTZHXUI&lt;/ref&gt;
* নকল কৰি পাছ কৰিব নোৱাৰিলোঁ মেট্ৰিক &lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/nakalkori/IhItBjtHYEA&lt;/ref&gt;
* অ' দেহাজান (২০২১)
* মাইও ৰে মাইও ৰে (কোচ ৰাজবংশী ভাষাৰ গীত)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/miore-miore-koch-rajbongshi/OTxSfDtFeHg&lt;/ref&gt;
* অ আতা &lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/o-ata/Ij9Zbgd-TUA&lt;/ref&gt;
* টিলিঙ বজাই বজাই&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/tiling-bajai/H1BfdhZIA10&lt;/ref&gt;
* বিভাৱৰী জোনাক নিশা &lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/bibhabori/WlDP0Fh-wr0_&lt;/ref&gt;
* লাক্স চাবোন (সহ কণ্ঠশিল্পী ৰিংকু মজুমদাৰ)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/election-ahise-oi/OjJaVisEQV0&lt;/ref&gt;
* চাউল চিৰা দৈ &lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/chaul-chira/JhJTQR94B0s&lt;/ref&gt;
* গোৱালপাৰাৰ আপী (সহ কণ্ঠশিল্পী ৰিংকু মজুমদাৰ)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/goalparar-api/OVE6ckxTYnk&lt;/ref&gt;
* এই তিৰি নালাগে মোক 
* 108 (অসমীয়া আৰু হিন্দী দ্বৈত ভাষাত)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/108-assamese/SDAxVE1RfFE&lt;/ref&gt;
* ছাৰাৰাৰা (হোলী বিশেষ গীত)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/sarara/AlgKW0NHZEE&lt;/ref&gt;
* কোৰোণা মহামাৰী (কৰোণা সজাগতা গীত)
* অ আপী ডালিমী (সহ কণ্ঠশিল্পী পুলক নিশাচৰ)&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;https://www.jiosaavn.com/song/o-api-dalimi/GSUZHBFnbUo&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;
* বগামাটি (পিকনিক বিশেষ গীত)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/bogamati-a-picnic-song/Bi4ZWEwDbmQ&lt;/ref&gt;
* হুল কাটা (ৰেপ)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/hulkata/OwAlX1lJaFU&lt;/ref&gt;
* আইচক্ৰীম &lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/ice-cream/GgEkcgNBREE&lt;/ref&gt;
* তই যে কামাল&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/kamal/RyUOfkAFY3c&lt;/ref&gt;
* ভদেৰী &lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/voderi/KGHzRBBwZQs_&lt;/ref&gt;
* এন ই ষ্টাৰ ষ্টুডিঅ'ৰ থিম গীত (জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে)
* মাইজান (সহ কণ্ঠশিল্পী বিশ্বজিৎ পাপু)
* নালগে ড'ক (সহ কণ্ঠশিল্পী চয়নিকা ভূঞা)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/nalge-dok/OFgFAx1,Rn0&lt;/ref&gt;
* অসমীয়া ভাই (সহ কণ্ঠশিল্পী ত্ৰৈলোক্য বৈশ্য)
* মই কটন কলেজৰ ৰূপম বৰা 
* কভিড পূজা (অতনু ভূঞা আৰু অনুজা ভূঞাৰ সৈতে)
* তুমি জানো জানা সোণ (প্ৰয়াত কণ্ঠশিল্পী অৰুণ দাসলৈ শ্ৰদ্ধা জনাই)
* চিনেমা চিনেমা&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;https://www.jiosaavn.com/song/cinema/BhI4Wxl,QgI&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;
* বহাগত পাতিম বিয়া (সহ কণ্ঠশিল্পী বন্দিতা বৰুৱা)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/bohagot-patim-bia/A2BSQJEvlR4_&lt;/ref&gt;
* বিউটিফুল ছোৱালী (তানা দেৱৰাজৰ সৈতে)
* বান্দৰৰ নাচ (থিয়েটাৰ সূৰ্য্যৰ নাট মই সেন্দূৰ নলওঁৰ গীত)
* আমাৰ একটা শালি আছে (বাংলা ভাষাৰ গীত)
* আহিল আকৌ শাৰদীয় দুৰ্গা পূজা (সহ কণ্ঠশিল্পী অমৃতা মিত্ৰা)
* ভালো (বাংলা ভাষাৰ গীত)
* জীৱন ৰে (বাংলা ভাষাৰ গীত)
* কিদৰে পাহৰোঁ টোক
* তোমাৰ ৰূপে&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/tumar-rupe/BzkHSRdaVkM&lt;/ref&gt;
* তুমি প্ৰাণ প্ৰিয়তম (টোকাৰী গীত)
* তুমি জোনাক 
* চেনিমাই (সহ কণ্ঠশিল্পী পিনা দেৱ ৰাগ)
* সৰস্বতী (সৰস্বতী পূজা বিশেষ গীত)
* প্ৰেৰণা (সহ কণ্ঠশিল্পী ঋতু প্ৰতীম)
* ঐ আপী ঐ আপী
* গোৱালপৰীয়া চেংৰী 
* বন্ধু (বন্ধুত্ব দিৱসৰ গীত বিশেষ)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/album/bandhu/ugiZUhJanHE_&lt;/ref&gt;
* মাতাল গায়ক (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰৰ গীত)
* কলৈ যোৱা ভণ্টি তুমি 
* কোকৰাঝাৰৰ চিখলা (সহ কণ্ঠশিল্পী সাগৰিকা)
* কি কথা কোৱা (সহ কণ্ঠশিল্পী জ্যোতিকা কলিতা)
* কচম চে (সহ কণ্ঠশিল্পী বন্দনা)
* ফুড মেলা (পলাশবাৰী ৰাসৰ মেলা গীত)
* দলগাঁও আদৰ্শ বিদ্যালয়ৰ শীৰ্ষ গীত (theme song)
* বিহু চাবলৈ ওলোৱা ভনী (সহ কণ্ঠশিল্পী অলংকৃতা ৰূপাংকৃতা)
* ভেলপুৰী (সহ কণ্ঠশিল্পী ববিতা শৰ্মা)&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/ghar-bari/KFgqU0wBYnY&lt;/ref&gt;
* এই জাতি এই মাটি (কা বিৰোধী গীত)
* আহ ঐ আহ (কা বিৰোধী গীত)
* আহ ঐ আপী আহ (সহ কণ্ঠশিল্পী মিৰ্জাফৰ)
* নাগাৰা নাম &quot;দু:শল বধ&quot; (ভৱেন চন্দ্ৰ কলিতাৰ সৈতে দ্বৈত)
* আড্ডা গান&lt;ref&gt;https://m.soundcloud.com/priyans-music/adda-priyaan-dutta-kumar-bhabesh-mp3&lt;/ref&gt;
* বকুলটোলৰ আদালত&lt;ref&gt;https://rupaliparda.com/archives/6406&lt;/ref&gt;
* মোৰ স্বাশ্বত আত্মাই বাৰে বাৰে কয় (দ্বিপেন বৰুৱা, জে পি দাস, দেৱজিত চৌধুৰী আদিৰ সৈতে)
* উঠন-বঢ়ন (সহ কণ্ঠশিল্পী কেশৱ চেতিয়া)
* টাকা টপলা (ৰাভা গীত)

ইয়াৰ উপৰিও কুমাৰ ভৱেশে বিগত পঞ্চায়ত, বিধানসভা আৰু লোকসভা নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা বহু কেইজন প্ৰাৰ্থীৰ আৰু দলৰ হৈ নিৰ্বাচনী গীতত কণ্ঠদান কৰিছে ।

===ধাৰাবাহিক===
২০১৮ চনত তেওঁ বিশিষ্ট নাট্যকাৰ তথা চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক [[হিমাংশু প্ৰসাদ দাস]]ৰ পৰিচালনাত ''[[ৰং টিভি]]'' চেনেলত সম্প্ৰসাৰিত হোৱা ধাৰাবাহিক ''বকুলতলৰ আদালত-''ৰ মূল টাইটেল ট্ৰেকটোত কণ্ঠদান কৰিছে।&lt;ref name=&quot;YouTube-BakultolorAdalat&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Mp5c6gnHR_k
 |title=Bakultolor Adalat — Title Track
 |website=YouTube
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;https://rupaliparda.com/archives/6406&lt;/ref&gt;

===ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ=== 
কুমাৰ ভৱেশে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ কেইবাখনো নাটকৰ গীতত কণ্ঠদান কৰিছে। নাট্যকাৰ অভিজিত ভট্টাচাৰ্যৰ ''মই সেন্দূৰ নলওঁ'' নাটকৰ ‘মই বান্দৰ’ শীৰ্ষক গীতটোত তেওঁ কণ্ঠদান কৰিছিল। একেদৰে, চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰৰ ''মাতাল গায়ক'' নাটকৰ শীৰ্ষ গীত ‘মাতাল গায়ক মই মাতাল গায়ক’-তো তেওঁ কণ্ঠদান কৰে। তেওঁৰ জনপ্ৰিয় গীত ‘চাকিৰা আহিব বকুলতলৰ বিহুলৈ’ প্ৰাগজ্যোতিষ থিয়েটাৰৰ ২০১৮–১৯ নাট্যবৰ্ষত একে নামৰ নাটকখনত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।&lt;ref&gt;https://www.jiosaavn.com/song/shakira-ahibo-shakira-ahibo-bokultolor-bihuloi/ST86QiYJemw&lt;/ref&gt; সন্মিলিত নাট্যগোষ্ঠীৰ নিবেদিত ‘অভিশপ্ত সিংহাসন’ নাটত কণ্ঠদান I

===চলচ্চিত্ৰৰ গীত=== 
২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰা অসমীয়া বোলছবি ''কেছেটো নগেন-''ৰ মূল আকৰ্ষণ হিচাপে থকা টাইটেল ট্ৰেক&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=B8kKadOR_bw&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.highonfilms.com/casetu-nagen-2025-movie-review/&lt;/ref&gt; ''The Nagen Song''&lt;ref&gt;https://timesofguwahati.com/Caseto-Nagen-to-hit-theatres-on-May-9&lt;/ref&gt; গীতটিত কুমাৰ ভৱেশে কণ্ঠদান কৰি চলচ্চিত্ৰ সংগীতৰ জগতত অৱদান আগবঢ়ায়।&lt;ref name=&quot;JioSaavn-CaseTuNagenSong&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://www.jiosaavn.com/song/case-tu-nagen-from-case-tu-nagen/QiYPYgFicUM
 |title=Case Tu Nagen
 |website=JioSaavn
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt; কুমাৰ ভৱেশে [[মুনিন বৰুৱা]]ৰ ''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'', চন্দ্ৰ মুদৈৰ ''ভোলা বমভোলা''&lt;ref name=&quot;TOI-Bhola&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/assamese/bhola-bombhola-song-schoololoi-goisila/videoshow/95903757.cms
 |title=Bhola Bombhola Song
 |website=The Times of India
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;, [[হিমাংশু প্ৰসাদ দাস]]ৰ ''ছাকিৰা আহিব বকুল তলৰ বিহুলৈ''&lt;ref&gt;https://timesofindia.indiatimes.com/title-song-shakira-ahibo-bokultolor-bihuloi/videoshow/61220995.cms&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.moviefone.com/movie/shakira-ahibo-bokultolor-bihuloi/CltwgLEC0MZyaZV2t5A3X5/main/&lt;/ref&gt;, ''বুলু ফিল্ম''&lt;ref name=&quot;YouTube-Bulu&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://www.youtube.com/watch?v=htnvHDbX0-4
 |title=Bulu Film
 |website=YouTube
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;, ২০১১ চনৰ ''মন'', ২০১২ বৰ্ষৰ ''প্ৰিয়ামনি'', ২০০৮ বৰ্ষৰ ''ধন কুবেৰৰ ধন''&lt;ref name=&quot;YouTube-DhanKubor&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://www.youtube.com/watch?v=eF-09KZ9l6Y
 |title=Dhan Kuborer Dhan
 |website=YouTube
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;, ২০১৮ চনৰ ''ভাৱৰীয়া''&lt;ref name=&quot;TOI-Bhaworiya&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/assamese/bhaworiya-song-deliya/videoshow/67381397.cms
 |title=Bhaworiya Song
 |website=The Times of India
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/assamese/bhaworiya-song-o-mure-premi-o/videoshow/67381341.cms&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://rupaliparda.com/archives/17004&lt;/ref&gt;ইত্যাদি চিনামাত কণ্ঠদান কৰাৰ উপৰি ''দেহাজান'', ''ছিণ্ডিকেট'', ''চিকুণ আপী''&lt;ref name=&quot;YouTube-ChikunApi&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://www.youtube.com/watch?v=WQgnlsuf2d8
 |title=Chikun Api
 |website=YouTube
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt; আদি ভিচিডিত কণ্ঠদান কৰিছে। ''তৰা''  শীৰ্ষক ভিচিদডিত কুমাৰ ভৱেশে প্ৰয়াত [[ভিতালী দাস|ভিতালি দাস]]ৰ সৈতে '&lt;nowiki/&gt;''লপককৈ-ঘপককৈ''&lt;nowiki/&gt;' নামৰ এটি নাঙেলি গীত গাইছিল । ভৱেশে [[ব্ৰজেন বৰা]] পৰিচালিত ৩১ অক্টোবৰ, ২০০১ তাৰিখে মুক্তিপ্ৰাপ্ত অসমীয়া বোলছবি ''গৰম বতাহ-''ৰ এটি গীত ''&lt;nowiki/&gt;'বহাগ মাহত গছৰ ডালত'&lt;nowiki/&gt;'' কণ্ঠদান কৰিছিল I&lt;ref&gt;[[ব্ৰজেন বৰা]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Zubeen_Garg_discography[[২০০০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ তালিকা]]&lt;/ref&gt;  

== অভিনয় ==
কুমাৰ ভৱেশে ২০১২ চনত এলপাইন প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত '&lt;nowiki/&gt;''দেহাজান''&lt;nowiki/&gt;' শীৰ্ষক ভিচিডি ছবিত অভিনেতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ৰজী প্ৰডাকচনৰ বেনাৰত নিৰ্মিত '&lt;nowiki/&gt;''প্ৰীয়ামনি'' ' শীৰ্ষক ভিচিডি আৰু ২০১৮ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ '&lt;nowiki/&gt;''ভাৱৰীয়া'-ত সৰু চৰিত্ৰ এটাত অভিনয় কৰিছিল।&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;https://www.sentinelassam.com/amp/story/cities/guwahati-city/from-the-street-to-silver-screen-bhaworiya&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; টেলিভিছনত অভিনয় হিচাপে তেওঁ ৰং চেনেলত প্ৰচাৰিত 'বকুলতলৰ আদালত'''&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; শীৰ্ষক ধাৰাবাহিক খনৰ মুখ্য গীতটিত অভিনয় কৰিছিল ।

== চৰকাৰী স্বীকৃতি আৰু সমাজসেৱা ==
[[চিত্ৰ:২০২৪_বৰ্ষৰ_লোকসভা_নিৰ্বাচনত_কামৰূপ_জিলাৰ_ব্ৰেণ্ড_এম্বেছেডৰ_হিচাপে.jpg|thumb|২০২৪ বৰ্ষৰ লোকসভা নিৰ্বাচনত কামৰূপ জিলাৰ  ব্ৰেণ্ড এম্বেছেডৰ হিচাপে]]
* ''[[ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ]]ৰ জিলা আইকন (২০২৪):'' ২০২৪ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে কামৰূপ জিলা প্ৰশাসন আৰু নিৰ্বাচন বিভাগৰ (SVEEP) তৰফৰপৰা কুমাৰ ভৱেশক আনুষ্ঠানিকভাৱে কামৰূপ জিলাৰ &quot;ব্ৰেণ্ড এম্বেছেডৰ তথা জিলা আইকন&quot; (District Icon for SVEEP) হিচাপে মনোনীত কৰা হয়। জিলা উপায়ুক্ত কীৰ্তী জল্লীৰ উপস্থিতিত ভোটাৰ সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে তেওঁ বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।&lt;ref name=&quot;Sentinel-Kamrup-SVEEP&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/mascots-icons-and-theme-song-to-encourage-voters-participation-in-kamrup
 |title=Mascots, Icons and Theme Song to Encourage Voters' Participation in Kamrup
 |website=The Sentinel Assam
 |access-date=2026-09-27
 }}&lt;/ref&gt;

* ''মানৱীয়তা:'' অসমৰ এজন জ্যেষ্ঠ তথা অসুস্থ কণ্ঠশিল্পী কুমাৰ সঞ্জীৱৰ দুৰৱস্থাৰ কথা ফেচবুক প’ষ্টৰ জৰিয়তে পোহৰলৈ আনি তেওঁ অসম চৰকাৰৰ তৰফৰপৰা এক লাখ টকাৰ তাৎক্ষণিক চিকিৎসা সাহায্য CMO-ৰপৰা লাভ কৰাই দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত মূল হোতা হিচাপে কাম কৰিছিল। 
* তেওঁ ২০২৬ চনত উজনি অসমৰ [[শিৱসাগৰ জিলা]]ত হোৱা বানপীড়িত লোকসকলৰ বাবে অৰ্থ সংগ্ৰহ কৰি সাহায্য প্ৰদান কৰিছিল ।&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/share/v/1CJyoyPwrX/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.instagram.com/reel/DbaU1LgkYm-/&lt;/ref&gt; 
* কোৰোণা মহামাৰীৰ সময়ত তেওঁ &quot;কোৰোণা ভেকচিন&quot; আৰু &quot;নাযাবা নাযাবা ঘৰৰ বাহিৰত&quot; শীৰ্ষক দুটি গীতেৰে ৰাইজক কোৰোণা ভেকচিন লবলৈ আৰু ঘৰৰ বাহিৰলৈ ওলাই নাযাবলৈ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছিল ।&lt;ref&gt;https://www.etvbharat.com/assamese/assam/sitara/tv-and-theater/singer-kumar-bhabesh-awareness-for-covid-19-etv-bharat-news/assam20200418200818260&lt;/ref&gt; 
* [[গুৱাহাটী]] মহানগৰীৰ [[বানপানী]] সমস্যাক চৰকাৰৰ আগত দাঙি ধৰিব পৰাকৈ তেওঁ গীত &quot;বানপানী&quot; সৃষ্টি কৰিছিল ।&lt;ref&gt;https://www.shazam.com/song/1631022986/baan-pani&lt;/ref&gt; 

== লাভ কৰা বঁটা আৰু সন্মান ==
[[চিত্ৰ:Noonmati_best_poribexok_2005.jpg|thumb|২০০৫ নুনমাটি বিহু সন্মিলনৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰিৱেশক প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথম স্থান লাভ কুমাৰ ভৱেশৰ]]
[[চিত্ৰ:কুমাৰ_ভৱেশলৈ_কমতাশ্ৰী_বঁটা_২০২২.jpg|thumb|কুমাৰ ভৱেশলৈ কমতাশ্ৰী বঁটা ২০২২]]
* ''নুনমাটি বিহু সন্মিলন বঁটা (২০০৫):'' সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ পৰিৱেশনকাৰী প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথম স্থান লাভ।
* ''[[ইউটিউব]] চিলভাৰ ক্ৰিয়েটৰ বঁটা (Silver Play Button):'' [[ইউটিউব]]ৰ তৰফৰপৰা ১ লাখ চাবস্ক্ৰাইবাৰ অতিক্ৰম কৰা চিলভাৰ মাইলষ্ট’ন বঁটা।
* ''সুধাকণ্ঠ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড° ভূপেন হাজৰিকা]] সোঁৱৰণী সংগীত শিল্পী বঁটা (২০১৮):'' [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]] জিলাৰ কামপুৰৰ সামাজিক অনুষ্ঠান ‘আচপাচ’ৰদ্বাৰা প্ৰদত্ত।
* ''জুবিন গাৰ্গ সমন্বয় বঁটা (২০২২):'' সন্মিলিত জনকল্যাণ মঞ্চ, পলাশবাৰীৰ তৰফৰপৰা প্ৰদত্ত।
* ''কামাতাশ্ৰী বঁটা (২০২২):'' কামাতাপুৰ [[কোচ ৰাজবংশী|কোচ-ৰাজবংশী]] শিল্পী সমাজৰ উদ্যোগত ফকিৰাগ্ৰামত প্ৰদত্ত।
* ''সংগীতৰত্ন ৰামধেনু বঁটা (২০২২):'' বিহগী মিডিয়া গ্ৰুপ, অসমৰ পূৰ্ণাংগ অধিৱেশনত প্ৰদত্ত শ্ৰেষ্ঠ শিল্পীৰ সন্মান।
* ''কণ্ঠশ্ৰী বঁটা (২০২২):'' সংগীত গ্ৰুপ অফ ক্ৰিয়েচনৰ উদ্যোগত প্ৰয়াত বাণেশ্বৰ দেৱ শৰ্মা সোঁৱৰণী বিশেষ ৰাজ্যিক বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত ২০২২ বৰ্ষৰ সন্মানীয় কণ্ঠশ্ৰী বঁটা।
* ''আন্তৰিক অভিনন্দন সন্মান (২০২৩):'' বৰপুখুৰী শিশুখেল সমিতি আৰু পদুমকলি সংঘ ([[ওদালগুৰি জিলা]])ৰ সোণালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন উপলক্ষ্য্য্যে প্ৰদত্ত।
* ''ৰূপালী কণ্ঠ উপাধি:'' উপৰহালী কণ্টিপুৰ সুৰক্ষা সমিতিৰফালৰপৰা ২০২৩ বৰ্ষত ৰূপালী কণ্ঠ উপাধি প্ৰদান।
* ''গুৱাহাটী [[দূৰদৰ্শন (চেনেল)|দূৰদৰ্শন]] (বৰ্তমান [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]])ৰ গীতিমালিকা অনুষ্ঠানৰ বঁটা:'' গুৱাহাটী দূৰদৰ্শনৰদ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত গীতিমালিকা অনুষ্ঠানত সৰ্বোচ্চ অনুৰোধৰ গীতৰ গায়ক বঁটা লাভ।
* ''মান বঁটা (২০১১):'' মিৰ্জা জ্যোতিনগৰ ৰাইজ গয়ৰহ, মিৰ্জা, কামৰূপ, অসমৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা মান বঁটা।

== ব্যক্তিগত জীৱন ==
কুমাৰ ভৱেশে কামৰূপ জিলাৰ লঙ্কেশ্বৰৰ নিবাসী হিৰামনি দাসক বিয়া কৰায়।&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/groups/853657704798360/posts/3000144613482981/&lt;/ref&gt; তেওঁলোকৰ দুটি সন্তান । চানভি তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী আৰু প্ৰিছ হল তেওঁলোকৰ পুত্ৰ ।

== বিতৰ্ক ==
২০১০ চনত [[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক [[প্ৰীতম]]ৰ ''জোৰ কা ঝটকা'' গীতক লৈ কুমাৰ ভৱেশে সুৰৰ সাদৃশ্যৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল। ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ভৱেশে অভিযোগ কৰিছিল যে গীতটোৰ মুখড়া তেওঁৰ ‘&lt;span lang=&quot;as&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''Dehati Lahi Lahi''’&lt;/span&gt; আৰু অন্তৰা ‘''Ruksana''’ গীতৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ।কেইটামান গীতৰ সুৰৰ সৈতে ''জোৰ কা ঝটকা''ৰ সাদৃশ্য থকাৰ অভিযোগ কৰিছিল আৰু বিষয়টোত পৰৱৰ্তী আইনী পৰামৰ্শ লোৱাৰ কথা কৈছিল।&lt;ref name=&quot;TOI-Bhabesh-Pritam&quot;&gt;{{Cite web
|url=https://timesofindia.indiatimes.com/assamese-singer-kumar-bhabesh-isnt-satisfied-with-pritams-explanation-to-his-plagiarism-charges-says-bhabesh-i-am-a-folk-singer-of-assam-hence-i-am-aware-of-rabha-jikir-jaari-and-theonaam-of-pal-naam-there-are-no-influences-of-rabha-in-zkj-one-can-find-some-flavour-of-jikir-and-jaari-in-the-songs-antara-but-the-main-tune-of-pritamdas-song-has-been-lifted-from-my-songs-i-will-wait-for-my-legal-advisor-to-suggest-my-next-course-of-action-/articleshow/6970204.cms
|title=Assamese singer Kumar Bhabesh isn't satisfied with Pritam's explanation to his plagiarism charges
|website=The Times of India
|date=2010-11-22
|access-date=2026-09-27
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/action-replayy-controversy-continues/articleshow/6970266.cms&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://rajdweep.blogspot.com/2010/11/zor-ka-jhatka-pritam-accused-of-lifting.html?m=1&lt;/ref&gt; ২০২৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত কুমাৰ ভৱেশে তেওঁৰ ''নাজাবা নাজাবা'' ''মোকে এৰি থৈ'' গানটো অনুমতি অবিহনে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। Pratidin Time-ৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, গানটোৰ মূল সুৰ আৰু সংগীত ব্যৱহাৰ কৰি [[কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা]]ৰ সহায়ত পৰিৱৰ্তিত কথাৰে এটা ভিডিঅ' প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল। কুমাৰ ভৱেশে দাবী কৰে যে তেওঁৰ অনুমতি অবিহনে এই সংস্কৰণটো প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল আৰু ভিডিঅ'টো আঁতৰোৱা নহ'লে আইনী পৰামৰ্শ লোৱাৰ কথা কয়।&lt;ref&gt;https://www.pratidintime.com/assam-assembly-election-2026/singer-kumar-bhabesh-alleges-ai-misuse-of-najaba-najaba-song-to-target-congress-11455716&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==

[[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]]
&lt;references /&gt;
[[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]]
[[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]]</text>
      <sha1>l1ayqekv3palhdpmyuizgfltdjyz6v1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অঁৰি বি. কাগঁ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140145</id>
    <revision>
      <id>649524</id>
      <parentid>644950</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T06:50:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15024" sha1="8r6relf0dyjnp59skoi6moz6e9is8rn" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = অঁৰি বি. কাগঁ
| image             = Henri Kagan.jpg
| image_size        = 
| alt               = 
| caption           = 
| birth_date        = {{Birth date and age|df=y|1930|12|15}}
| birth_place       = বুলন-বিয়াঁকুৰ, ও-দ্য-ছেন
| death_date        = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place       = 
| residence         = 
| citizenship       = 
| nationality       = 
| fields            = অসমমিত অনুঘটন
| workplaces        = পেৰিছ-ছেকলে বিশ্ববিদ্যালয়
| education         = পেৰিছ বিশ্ববিদ্যালয়, পেৰিছৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উচ্চতৰ ৰসায়ন বিদ্যালয়, কলেজ দ্য ফ্ৰান্স
| doctoral_advisor  = 
| academic_advisors = 
| doctoral_students = 
| notable_students  = 
| known_for         = 
| author_abbrev_bot = 
| author_abbrev_zoo = 
| influences        = 
| influenced        = 
| awards            = উল্ফ ৰসায়ন বঁটা &lt;small&gt;(২০০১)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;ৰ্যোজি নোৰি বঁটা &lt;small&gt;(২০০২)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা &lt;small&gt;(২০২৬)&lt;/small&gt;
| signature         = &lt;!--(filename only)--&gt;
| signature_alt     = 
| footnotes         = 
| spouse            = 
}}

'''অঁৰি বৰিছ কাগঁ''' ({{lang-fr|Henri B. Kagan}}, {{IPA|fr|ɑ̃ʁi kaɡɑ̃|pron}}; জন্ম: ১৫ ডিচেম্বৰ ১৯৩০) বৰ্তমান [[ফ্ৰান্স]]ৰ ইউনিভাৰ্ছিটি পেৰিছ-ছাকলেৰ এজন অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক৷ তেওঁ অসমমিত অনুঘটনৰ ক্ষেত্ৰৰ এজন অগ্ৰণী ব্যক্তি হিচাপে ব্যাপকভাৱে স্বীকৃত। তেওঁৰ আৱিষ্কাৰসমূহে [[ঔষধ]] উদ্যোগৰ ক্ষেত্ৰত সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ পেলাইছে।&lt;ref&gt;{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=XPUZAAAAIAAJ&amp;q=%22Kagan,+henri%22+1930 |title = Who's who in Western Europe|isbn = 978-0-900332-61-6|year = 1981| publisher=International Biographical Centre }}&lt;/ref&gt; ২০২৬ চনত তেওঁ [[কেনছো ছোআই]]ৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]]ৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰে৷ তেওঁলোকক “অসমমিত জৈৱ সংশ্লেষণত অৰৈখিক প্ৰভাৱ আৰু স্ব-অনুঘটনৰ আৱিষ্কাৰ”ৰ বাবে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়৷&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Nobel Prize in Chemistry 2026 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/press-release/ |access-date=2026-10-07 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা==
হেনৰি বি. কাগানৰ জন্ম ১৯৩০ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত ফ্ৰান্সৰ বুল’ন-বিয়াঁকুৰ (Boulogne-Billancourt) চহৰত হৈছিল। &lt;ref name=&quot;JVL&quot;&gt;{{cite web |title=Henri Kagan |url= https://jewishvirtuallibrary.org/henri-kagan |website=[[Jewish Virtual Library]] |access-date=7 October 2026}}&lt;/ref&gt; তেওঁ এটা [[ইহুদী ধৰ্ম|ইহুদী]] পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁৰ পৰিয়ালটোৱে ফ্ৰান্সৰ দক্ষিণ অংশৰ এখন গাঁৱত ভুৱা পৰিচয় গ্ৰহণ কৰি আত্মগোপন কৰি যুদ্ধৰ ভয়াৱহতাৰ পৰা ৰক্ষা পৰিছিল।&lt;ref name=&quot;JVL&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=French Jewish chemist Henri Kagan, Japan’s Kenso Soai win Nobel Prize for solving ‘mirror image’ mystery |url=https://www.timesofisrael.com/nobel-prize-in-chemistry-awarded-for-research-solving-mirror-image-mystery/ |access-date=7 October 2026 |work=[[The Times of Israel]] |date=7 October 2026}}&lt;/ref&gt; তেওঁ ছৰবন বিশ্ববিদ্যালয় আৰু [[পেৰিছ]]ৰ নেশ্যনেল হায়াৰ স্কুল অৱ কেমিষ্ট্ৰিৰ পৰা ১৯৫৪ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ক’লেজ দ্য ফ্ৰান্সত জাঁ জাকৰ তত্ত্বাৱধানত গৱেষণা কৰি ১৯৬০ চনত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাৰ বিষয় আছিল: ষ্টেৰয়ড ৰসায়ন আৰু ত্ৰিমাত্ৰিক ৰসায়ন (Stereochemistry)।&lt;ref name=&quot;JVL&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.europe1.fr/sciences/portrait-qui-est-henri-kagan-le-francais-de-95-ans-laureat-du-prix-nobel-de-chimie-1129769|title=Qui est Henri Kagan, le Français de 95 ans lauréat du prix Nobel de chimie ?|website=europe1.fr}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ পিছত তেওঁ এলাঁ অ’ৰোৰ সৈতে গৱেষণা সহযোগী হিচাপে কাম কৰে। ১৯৬৮ চনত কাগানে অৰছে (Orsay)ত এটা গৱেষণাগাৰ স্থাপন কৰে। ১৯৯৯ চনত তেওঁ ইউনিভাৰ্চিটি পেৰিছ-ছাকলেৰ এমেৰিটাছ অধ্যাপক হিচাপে অৱসৰোত্তৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে।

==কৰ্মজীৱন==
কাগানে অধ্যাপনা কৰিবলৈ অৰছেত অৱস্থিত ইউনিভাৰ্চিটি পেৰিছ-ছাডত যোগদান কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাৰ এক উল্লেখযোগ্য মাইলৰ খুঁটি আছিল অসমমিত অনুঘটন প্ৰক্ৰিয়াত ব্যৱহাৰৰ বাবে C₂-সমমিতিযুক্ত লিগেণ্ড (C₂-symmetric ligands), যেনে:- অসমমিত সংশ্লেষণৰ বাবে DIOP। এই আৱিষ্কাৰৰ ফলত পৰৱৰ্তী সময়ত এনে বহুতো সম্পৰ্কিত লিগেণ্ড বিকশিত হয়, &lt;ref&gt;{{cite journal
| author = Henri B. Kagan, Dang-Tuan-Phat
| title =  Asymmetric catalytic reduction with transition metal complexes. I. Catalytic system of rhodium(I) with (−)-2,3-0-isopropylidene-2,3-dihydroxy-1,4-bis(diphenylphosphino)butane, a new chiral diphosphine
| journal = Journal of the American Chemical Society
| volume = 94
| issue = 18
| year = 1972
| doi =  10.1021/ja00773a028
| pages =  6429–6433| bibcode = 1972JAChS..94.6429K
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite news|url=https://new.societechimiquedefrance.fr/wp-content/uploads/2019/12/2013-377-sept.-p7-Balavoine_HD.pdf|author=Gilbert Balavoine|title=Sur la route d’Henri Kagan, dialogue…|publisher=l’actualité chimique|date=September 2013|access-date=|pages=7-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20261018053421/https://new.societechimiquedefrance.fr/wp-content/uploads/2019/12/2013-377-sept.-p7-Balavoine_HD.pdf|archivedate=2026-10-18|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; যিবোৰে বিভিন্ন ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ কৰা অনুঘটকসমূহক সহায় কৰে।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Who are Henri Kagan and Kensō Soai, the scientists awarded the 2026 Nobel Prize in Chemistry?. |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/who-are-henri-kagan-and-kens-soai-the-scientists-awarded-the-2026-nobel-prize-in-chemistry/articleshow/134763141.cms |access-date=7 October 2026 |work=[[Times of India]] |date=7 October 2026}}&lt;/ref&gt;

১৯৮৬ চনত কাগানে অসমমিত অনুঘটন প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অৰৈখিক প্ৰভাৱ পৰ্যবেক্ষণ কৰে &lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt; আৰু এনে অনুঘটকসমূহৰ আচৰণ ব্যাখ্যা কৰিবলৈ গাণিতিক আৰ্হি বিকশিত কৰে। এই আৱিষ্কাৰে [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]]ত অৰৈখিক প্ৰভাৱক এক স্বতন্ত্ৰ গৱেষণাৰ বিষয় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। &lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Puchot |first1=C. |last2=Samuel |first2=O. |last3=Dunach |first3=E. |last4=Zhao |first4=S. |last5=Agami |first5=C. |last6=Kagan |first6=H. B. |date=1986 |title=Nonlinear effects in asymmetric synthesis. Examples in asymmetric oxidations and aldolization reactions |url=https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja00269a036 |journal=Journal of the American Chemical Society |language=en |volume=108 |issue=9 |pages=2353–2357 |doi=10.1021/ja00269a036 |issn=0002-7863 |pmid=22175583 |bibcode=1986JAChS.108.2353P |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20220721075328/https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja00269a036 |archive-date=21 July 2022 |access-date=15 October 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; এই প্ৰভাৱসমূহ কেৱল আণৱিক ক্ৰিয়াকলাপৰ প্ৰক্ৰিয়া বুজিবলৈকে ব্যৱহাৰ কৰা নহয়, জীৱনৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কীয় গৱেষণাতো ইয়াৰ ব্যৱহাৰ হয়৷ বিশেষকৈ অসমমিতিকৰণৰ বৰ্ধনৰ প্ৰসংগত ই আলোচিত হয়।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Guillaneux |first1=Denis |last2=Zhao |first2=Shu-Hai |last3=Samuel |first3=Odile |last4=Rainford |first4=David |last5=Kagan |first5=Henri B. |date=October 1994 |title=Nonlinear Effects in Asymmetric Catalysis |url=https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja00100a004 |journal=Journal of the American Chemical Society |language=en |volume=116 |issue=21 |pages=9430–9439 |doi=10.1021/ja00100a004 |bibcode=1994JAChS.116.9430G |issn=0002-7863 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809141934/https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja00100a004 |archive-date=9 August 2022 |access-date=15 April 2025 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;এই গৱেষণামূলক অৱদানৰ বাবে তেওঁক ২০২৬ চনত ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়।&lt;ref name=Nobel/&gt;

==সন্মান==
কাগান ফ্ৰেঞ্চ একাডেমী অৱ ছায়েন্সেছৰ সদস্য আৰু তেওঁ এই ক্ষেত্ৰত বহুতো বঁটা লাভ কৰিছে, ইয়াৰ ভিতৰত আছে:&lt;ref&gt;[http://www.fi.edu/winners/2005/kagan_henri.faw?winner_id=4388 Frankin Laureate Citation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929083829/http://www.fi.edu/winners/2005/kagan_henri.faw?winner_id=4388 |date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt; 

* ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বৈজ্ঞানিক গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ ৰূপালী পদক, 
* প্ৰেলগ পদক, 
* আগষ্ট-ভিলহেল্ম-ফন হফমেন পদক, 
* নাগোয়া জৈৱ ৰসায়ন পদক, 
* জৈৱ ৰসায়নত সৃষ্টিশীলতাৰ বাবে টেট্ৰাহেড্ৰন বঁটা, 
* উল্ফ ৰসায়ন বঁটা, 
* গ্ৰাঁ প্ৰি দ্য লা ফঁদাছিয়োঁ দ্য লা মেজোঁ দ্য লা কিমি, 
* লেজিয়োঁ দ'অন'ৰৰ শ্বেভালিয়ে, 
* বিশিষ্ট বিজ্ঞানীসকলৰ বাবে JSPS বঁটা, 
* ৰ্যোজি নোৰি বঁটা, আৰু 
* ২০০৫ চনৰ বেঞ্জামিন ফ্ৰেংকলিন পদক।

২০০১ চনত কাগানক [[নোবেল বঁটা]] প্ৰদান নকৰাক লৈ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। সেই বছৰ কেলিফৰ্ণিয়াৰ লা জোলাত অৱস্থিত স্ক্ৰিপছ ৰিছাৰ্চ ইনষ্টিটিউটৰ K. Barry Sharpless, জাপানৰ নাগোয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰ্যোজি নোৰি, আৰু মিছৌৰীৰ ছেণ্ট লুইছত অৱস্থিত Monsanto Companyৰ প্ৰাক্তন বিজ্ঞানী William S. Knowles-ক অনুঘটকীয় অসমমিত সংশ্লেষণৰ ওপৰত কৰা গৱেষণাৰ বাবে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। কাগান এই ক্ষেত্ৰৰ অন্যতম অগ্ৰণী ব্যক্তি হোৱা বাবে তেওঁকো সন্মানিত কৰা উচিত আছিল বুলি ধাৰণা কৰা হৈছিল। কিন্তু বঁটাটো সৰ্বাধিক তিনিজন ব্যক্তিকহে প্ৰদান কৰিব পাৰি বাবে তেওঁক বাদ দিয়া হৈছিল।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Goodman |first=Sally |date=2001 |title=French Nobel protest makes chemist a cause célèbre |journal=Nature |language=en |volume=414 |issue=6861 |pages=239 |doi=10.1038/35104765 |pmid=11713488 |issn=1476-4687|bibcode=2001Natur.414..239G |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

== তথ্যসূত্ৰ ==
{{reflist|30em}}
[[শ্ৰেণী:ৰসায়নবিদ]]
[[শ্ৰেণী:ফ্ৰান্সৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী]]</text>
      <sha1>8r6relf0dyjnp59skoi6moz6e9is8rn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>জোহানছ গুটেনবাৰ্গ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140168</id>
    <redirect title="য়&#039;হানেছ গুটন্‌বাৰ্গ" />
    <revision>
      <id>649643</id>
      <parentid>643238</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[য়'হানেছ গুটন্‌বাৰ্গ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="341al4qgr505296je6y86egp8dlccnr" xml:space="preserve">#REDIRECT [[য়'হানেছ গুটন্‌বাৰ্গ]]</text>
      <sha1>341al4qgr505296je6y86egp8dlccnr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>গণেশগুৰি বোমা বিস্ফোৰণ, ২০০৮</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140356</id>
    <redirect title="২০০৮ চনৰ অসমৰ বোমা বিস্ফোৰণ" />
    <revision>
      <id>649615</id>
      <parentid>648234</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:20:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[২০০৮ চনৰ অসমৰ বোমা বিস্ফোৰণ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="i1vtbqeq0zedoxwwi5v27tj23b2rjll" xml:space="preserve">#REDIRECT [[২০০৮ চনৰ অসমৰ বোমা বিস্ফোৰণ]]</text>
      <sha1>i1vtbqeq0zedoxwwi5v27tj23b2rjll</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>আজিম চৌধুৰী জমিদাৰ বাৰী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140358</id>
    <revision>
      <id>649571</id>
      <parentid>646087</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:35:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9830" sha1="83jmfq8ynyjsvfx2o9bhkf13t2zczp2" xml:space="preserve">{{Infobox building
| name = আজিম চৌধুৰী জমিদাৰ বাৰী
| native_name = দুলাই জমিদাৰী, পাবনা 
| native_name_lang = 
| former_names = 
| alternate_names = আজিম চৌধুৰী জমিদাৰ বাৰী
| image = azimChow3.jpg
| image_alt = 
| image_size = 
| caption = দৰবাৰ চোতাল
| location = [[চুজানগৰ উপজিলা]]
| address = দুলাই
| location_town = [[চুজানগৰ উপজিলা]], [[পাবনা জিলা]]
| location_country = Bangladesh
| coordinates = {{coord|23|56|54.1|N|89|31|02.7|E|region:BD-13_type:landmark_source:kolossus-dewiki|display=inline,title}}
| altitude = 
| status = 
| groundbreaking_date = 
| construction_start_date = 
| completion_date = 
| opened_date = 1700s
| inauguration_date = 
| demolished_date = 
| destruction_date = 
| landlord = 
| owner = ৰহিমুদ্দিন চৌধুৰী
| cost = 
| floor_area = 
| top_floor = 
| floor_count = 
| parking = 
| embedded = 
| references = 
| pushpin_relief = 
| building_type = বাসস্থান
| architectural_style = 
| structural_system = 
| current_tenants = 
| roof = 
| observatory = 
| other_dimensions = 
| seating_type = 
| seating_capacity = 
| elevator_count = 
| renovation_date = 
| ren_cost = 
| closing_date = 
| relocated_date = 
| material = ইটা, শিল, ৰদ
| grounds_area = 
| number_of_rooms = 
}}
'''আজিম চৌধুৰী জমিদাৰ বাৰী''' পাবনা জিলাৰ সুজানগৰৰ দুলাই গাঁৱত অৱস্থিত এক ঐতিহাসিক জমিদাৰী আৰু বঙালী পৰিয়াল।&lt;ref&gt;{{cite book|language=bn|title=বৃহত্তৰ পাবনা জেলাৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰিপ প্ৰতিৱেদন|author1=Khaliquzzaman, Muhammad|author2=Ahmed, Nazimuddin|author3=Ali, Mohammad|year=1997|page=55|publisher=[[Department of Archaeology (Bangladesh)|Department of Archaeology]]}}&lt;/ref&gt;
{{Quote box|quote=&lt;poem&gt;আমি ও পটু মিয়া চাচা বাড়ি থাকি। 
মছজেদে পড়িয়া কত হইয়াছি সুখী॥
লতিফুল্লা মিয়া সঙ্গে থাকিয়া হামেসা। 
চৌধুৰী আজিমেৰ কত পাইয়াছি ভালোবাসা॥&lt;/poem&gt;|source=''Azim Chowdhury'' written by Haji Badruddin in 1298 [[Islamic calendar|A.H.]] (1880-1881 CE).&lt;ref name=dnd&gt;{{cite news|trans-title=Zamindar Azim Chowdhury's memories stay awake|url=https://www.dailynayadiganta.com/diganta-shahitto/557546/-%E0%A6%9C%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%86%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%AE-%E0%A6%9A%E0%A7%8C%E0%A6%A7%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%80-%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%97%E0%A7%87-%E0%A6%A5%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A6%BE|title=জমিদাৰ আজিম চৌধুৰী জেগে থাকে স্মৃতিৰা|language=bn|last=Pintu|first=Dr. Ashraf|date=22 January 2021|work=[[Daily Naya Diganta]]}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}}

==ইতিহাস==
===শ্বাৰফুদ্দিন সৰকাৰ আৰু ৰহিমুদ্দিন চৌধুৰী===
২৫০ বছৰ পূৰ্বে পাবনাৰ সুজানগৰৰ দুলাই গাঁৱত মুনছি ৰহিমুদ্দিন সৰকাৰ (১৭২২-১৮১৫) নামৰ এজন মুছলমান অভিজাত ব্যক্তিয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল জমিদাৰ ৰাজপ্ৰাসাদ। তেওঁৰ পিতৃ শ্বাৰফুদ্দিন সৰকাৰে তুৰ্কেস্তানৰ সমৰকন্দৰপৰা প্ৰব্ৰজন কৰি দুলাই (আহলাদিপুৰ গাঁও)ত বসতি স্থাপন কৰে। ৰহিমুদ্দিন নাটোৰৰ ৰাজশাহী কালেক্টৰেট কাৰ্যালয়ৰ চেৰেষ্টাদাৰ আৰু পেশ্বকাৰ (উপমন্ত্ৰী) আছিল,&lt;ref&gt;{{cite book|title=Chalanbiler Itikatha|language=bn|year=1967|author=Abdul Hamid, Mohammad|page=178|publisher=Amader Desh Prakashani}}&lt;/ref&gt; আৰু আৰবী আৰু পাৰ্চী ভাষাত পাকৈত মুন্সী আছিল। পিছলৈ তেওঁক চৌধুৰী উপাধি প্ৰদান কৰা হয়।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sujanagar.pabna.gov.bd/bn/site/page/AEIX-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%8D%E0%A6%AF|title=উপজেলাৰ ঐতিহ্য: দুলাই আজিম চৌধুৰীৰ জমিদাৰ বাড়ী|trans-title=Tradition of the upazila: Dulai Zamindar house of Azim Chowdhury|access-date=16 March 2022|language=bn|website=Sujanagar Upazela}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ১৮০২ চনত তেওঁ এই বাগিছাখনত এটা মছজিদ নিৰ্মাণ কৰে যিটো আজিও আছে।&lt;ref name=dnd/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=পাবনাৰ ঐতিহাসিক ইমাৰত|language=bn|author=Begum, Ayesha|publisher=[[University Grants Commission (Bangladesh)|University Grants Commission]]|year=2002}}&lt;/ref&gt;

===আজিম চৌধুৰী===
জমিদাৰীয়ে তেওঁৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী ফখৰুদ্দিন আহলে আহছান আজিম চৌধুৰী (১৭৯০-১৮৮০)ৰ অধীনত সুনাম অৰ্জন কৰে, যাক মৌলৱী আজিমুদ্দিন চৌধুৰী বা সৰলভাৱে আজিম চৌধুৰী বুলিও কোৱা হয়।&lt;ref&gt;{{cite book|language=bn|page=423|title=[[Islami Bishwakosh]]|editor=[[Abdul Haque Faridi|Faridi, Abdul Haque]]|publisher=[[Islamic Foundation Bangladesh]]|volume=14}}&lt;/ref&gt; তেওঁ দুলাইত তিনিটা নীল কাৰখানা স্থাপন কৰিছিল আৰু তেওঁৰ দাতব্য কামৰ বাবেও সুপৰিচিত আছিল। উইলিয়াম উইলছন হাণ্টাৰৰ এ ষ্টেটিষ্টিক্যাল একাউণ্ট অৱ বেংগলৰ মতে দুলাই ডিচপেন্সেৰীখন আজিম চৌধুৰীৰ &quot;সম্পূৰ্ণ সমৰ্থিত&quot; আছিল।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.amadersujanagar.com/%e0%a6%9c%e0%a6%ae%e0%a6%bf%e0%a6%a6%e0%a6%be%e0%a6%b0-%e0%a6%86%e0%a6%9c%e0%a6%bf%e0%a6%ae-%e0%a6%9a%e0%a7%8c%e0%a6%a7%e0%a7%81%e0%a6%b0%e0%a7%80/|language=bn|website=Amader Sujanagar|author=Husayn, Altab|date=11 August 2021|title=জমিদাৰ আজিম চৌধুৰী (১ম পৰ্ব)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241011124805/https://amadersujanagar.com/%E0%A6%9C%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%86%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%AE-%E0%A6%9A%E0%A7%8C%E0%A6%A7%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%80/|archivedate=11 October 2024|access-date=18 October 2026|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; ১৮৬৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত স্থাপন কৰা এই ঔষধালয়খন সেই সময়ত পাবনা জিলাৰ তিনিখন ঔষধৰ দোকানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল।&lt;ref&gt;{{cite book|title=Bangladesh District Gazetteers: Pabna|year=1978|page=173|publisher=[[Bangladesh Government Press]]|editor=Ministry of Cabinet Affairs: Establishment Division}}&lt;/ref&gt;

==বৰ্তমান দিন==
বৰ্তমান এই জমিদাৰ ঘৰটো ধ্বংসাৱশেষ যদিও বৰ্তমান এই জমিদাৰ ঘৰৰ বংশধৰসকলে ইয়াৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰি আছে।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://archive.dhakatribune.com/bangladesh/2016/10/30/pabna-zamindar-bari-turns-ruin|title=Pabna Zamindar Bari turns to ruin|author=Khandaker, Muhammad Emroz|location=[[Pabna, Bangladesh|Pabna]]|date=30 October 2016}}&lt;/ref&gt; দৰাচলতে ১৯৫০ চনৰ পূব বংগ ৰাজ্যিক অধিগ্ৰহণ আৰু ভাড়াতীয়া আইনৰ জৰিয়তে জমিদাৰী ব্যৱস্থা বিলুপ্ত কৰাৰ পাছত ই চৰকাৰৰ অধীনস্থ হৈ পৰিল। পিছলৈ এই জমিদাৰ ঘৰৰ বংশধৰসকলে ফাৰুক হুছেইন চৌধুৰী আৰু আহছান জান চৌধুৰীৰ দৰে দীঘলীয়া আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰে ১৯৯৪ চনত এই বাগিছাখন ঘূৰাই পালে। তেতিয়াৰপৰাই তেওঁলোকে এই ৰাজপ্ৰাসাদৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ দায়িত্ব লয়।&lt;ref&gt;[http://ittefaq.com.bd দৈনিক ইত্তেফাক]&lt;/ref&gt;
==তথ্যসূত্ৰ==
[[শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন]]
[[শ্ৰেণী:ৰাজশাহী]]</text>
      <sha1>83jmfq8ynyjsvfx2o9bhkf13t2zczp2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পূৱ ছাগলীকটা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140433</id>
    <revision>
      <id>649470</id>
      <parentid>649453</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T13:03:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <origin>649470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8391" sha1="4zbk4cvf8blp8ht75lol75s70465qgx" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = পূৱ ছাগলীকটা&lt;br/&gt;Pub Chagolikata 
| settlement_type    = গাঁও
| image_skyline      = Pub Chagolikata Dolung.jpg
| pushpin_map        = India Assam
| pushpin_map_caption = [[অসম]]ত পূৱ ছাগলীকটা গাঁৱৰ অৱস্থান
| pushpin_label_position = left
| subdivision_type   = দেশ
| subdivision_name   = [[ভাৰত]]
| subdivision_type1  = ৰাজ্য
| subdivision_name1  = [[অসম]]
| subdivision_type2  = জিলা
| subdivision_name2  = [[লখিমপুৰ জিলা]]
| population_total   = ৫০০ ৰ অধিক
| population_as_of   = ২০১১
| postal_code        = 787032
| registration_plate = AS-07
}}

'''পূৱ ছাগলীকটা''' ([[ইংৰাজী]] : Pub Chagolikata) [[ভাৰত]] ৰাষ্ট্ৰৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য [[মিচিং]] গাঁও। ই ৭৬ নং [[লখিমপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] আৰু ১২ নং [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। &lt;ref&gt;{{cite web |title=PUB-SAGALIKATA LPS - 4 No. Hindu District Lakhimpur (Assam) |url=https://schools.org.in/lakhimpur/18120414703/pub-sagalikata-lps.html |website=Schools.org.in |access-date=2026-10-27}}&lt;/ref&gt;

== নামকৰণ == 
এই গাঁওখনত বাস কৰা লোকসকলৰ মত অনুসৰি খেতি পথাৰত গাঁৱৰ মানুহবোৰে ছাগলী এৰি দিছিল ফলত [[কৈৱৰ্ত জনগোষ্ঠী|কৈৱৰ্ত সম্প্ৰদায়]]ৰ লোকে খেতি নষ্ট কৰাৰ বাবে খঙতে ছাগলীৰ ঠেং কাটিছিল বুলি গাঁৱৰ বয়োজেষ্ঠ্য লোকে মত প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও লখিমপুৰ নগৰৰ পূৱ দিশত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে পূৱ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। পৰৱৰ্তী সময়ত গাঁৱৰ নামটো পূৱ ছাগলীকটা নামেৰে নামাকৰণ কৰা হৈছিল।

== ভৌগোলিক বিৱৰণ==
গাঁওখনৰ চাৰিসীমা- পূৱে [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ঘূণাসুঁতি]] [[মিচিং]] গাঁও ([[মিৰি জীয়ৰী]] খ্যাত [[জংকি পানৈ]]ৰ দেশ); পশ্চিমে ৭ কিলোমিটাৰ নিলগত [[লখিমপুৰ]] চহৰ; উত্তৰে বাধাকৰা-কাছিকটা [[মিচিং]] গাঁও আৰু দক্ষিণে মহাইজান [[মিচিং]] গাঁও অন্তৰ্গত।

==যাতায়াত ==
লখিমপুৰ জিলাৰ উত্তৰ লখিমপুৰ চহৰৰ পৰা ৭ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত এন টি ৰোড হৈ নকাড়ী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পথেদি  পূৱ ছাগলীকটা গাঁৱলৈ যাব পৰা ব্যৱস্থা আছে আৰু ডি কে ৰোড ([[ঢকুৱাখনা]]) মূল পথেদিও পূৱ ছাগলীকটা গাঁৱলৈ যাব পৰা সুবিধা আছে।

== সমাজ জীৱন আৰু জনগাঁথনি==
গাঁওখনৰ [[মিচিং]] জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে অধিকাংশই চাংঘৰ সাজি বসবাস কৰে। অৱশ্যে বৰ্তমান সময়ত শিল, বালি, ইটা চিমেণ্টেৰে সজা চাংঘৰৰ লগতে মাটিৰে সজা আৰু পকাৰে নিৰ্মাণ কৰা আছাম টাইপৰ ঘৰো দেখিবলৈ পোৱা যায়। বৰ্তমান সময়ত খেৰ বা কহুঁৱাৰে সজা ঘৰ দেখিবলৈ পোৱা নাযায়। গাঁওখনৰ অধিকাংশ লোকেই কৃষিজীৱী আৰু ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰি জীৱন নিৰ্বাহ কৰি আছে। প্ৰত্যেক ঘৰতে হাঁহ-কুকুৰা, গাহৰি আদি পুহি দৈনন্দিন জীৱনত সকাম-নিকাম,বিয়া-সবাহ, উৎসৱ-পাৰ্ৱণ আদিৰ বাবে আলহী-অতিথিক আপ্যায়ন কৰিবৰ বাবে থলুৱা পানীয় ([[আপং]]), বিশেষকৈ নগিন [[আপং]] আৰু প:ৰ [[আপং]] প্ৰস্তুত কৰে। এই [[মিচিং]] গাঁওখনত মিচিংসকলৰ অন্যতম ফৈদ বা খেল পাগৰ্ খেলৰ লোকে বসবাস কৰে। গাঁওখনত বিশেষকৈ [[দলে]], পেগু, পাতিৰ, পাঠৰী, টাইদ, কামান, কুলি, মিলি, নৰহ, পায়েং, পগাগ, দাপাক এই উপাধিৰ লোক দেখিবলৈ পোৱা যায়। তেওঁলোকে দৈনন্দিন জীৱনত মাতৃভাষা হিচাপে [[মিচিং ভাষা]] ব্যৱহাৰ কৰে আৰু যোগাযোগৰ মাধ্যম বা অন্য ভাষী লোকৰ লগত মত বিনিময় কৰোঁতে [[অসমীয়া ভাষা]] ব্যৱহাৰ কৰে। বৰ্তমান গাঁওখনৰ জন গাঁথনি হিচাপে ৫০০ ৰো অধিক জনসংখ্যা আছে। ইয়াৰে এশ শতকৰাই অনূসূচিত জনজাতি (ভৈয়াম)ৰ অন্তৰ্ভুক্ত মিচিং জনজাতিৰ লোক।

== উৎসৱ-পাৰ্ৱণ==
এই গাঁওখনত কৃষিভিত্তিক উৎসৱ হিচাপে [[আলি-আয়ে-লৃগাং]] উদযাপন কৰা দেখিবলৈ পোৱা যায়। ইয়াৰ উপৰিও দৈনন্দিন জীৱনত পূজা-পাতল হিচাপে অসমীয়া জেঠ মাহৰ ১৫ তাৰিখ আৰু কাতি মাহৰ ১৫ তাৰিখে [[দবুৰ পূজা]] পালন কৰে।

== অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান==
পূৱ ছাগলীকটা গাঁৱত তিনিটা নামঘৰ, দুখন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Ghagar Kalakhowa LPS
|url=https://schools.org.in/lakhimpur/18120414701/ghagar-kalakhowa-lps.html |website=Schools.org.in |access-date=27 October 2026}}&lt;/ref&gt; ,এখন মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয় &lt;ref&gt;{{cite web
|title=Pub Ghagar M.E. School
|url=https://schools.org.in/lakhimpur/18120414702/pub-ghagar-m-e-school.html |website=Schools.org.in |access-date=27 October 2026}}&lt;/ref&gt; , তিনিটা অংগনাবাড়ী কেন্দ্ৰ আৰু এটা যুৱক সংঘ (পূৱ ঘাগৰ যুৱ সংঘ) আছে।
== চিত্ৰ বীথিকা ==
&lt;gallery&gt;
চিত্ৰ: Sunrise view at Pub Chagolikata Village, Lakhimpur, Assam.jpg| পূৱ ছাগলীকটা গাঁৱৰ সূৰ্যোদয় 
&lt;/gallery&gt;
==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}}

[[শ্ৰেণী:অসমৰ গাঁও]]
[[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা]]</text>
      <sha1>4zbk4cvf8blp8ht75lol75s70465qgx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শৰৎ কাল</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140568</id>
    <redirect title="শৰৎ ঋতু" />
    <revision>
      <id>649703</id>
      <parentid>648775</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T11:58:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>[[শৰৎ ঋতু]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="e3x1cj8h9dmkujver5o011b1f2289gq" xml:space="preserve">#REDIRECT [[শৰৎ ঋতু]]</text>
      <sha1>e3x1cj8h9dmkujver5o011b1f2289gq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140597</id>
    <revision>
      <id>649472</id>
      <parentid>649356</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:11:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>2026Dhriti Hazarika</username>
        <id>52021</id>
      </contributor>
      <origin>649472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17756" sha1="8dcp894wfyutb1y3b4sjcbc5gqaxzu8" xml:space="preserve">[[File:Amrit udyan.png|thumb|Amrit udyan]]
'''অমৃত উদ্যান''' অসমৰ গুৱাহাটী মহানগৰৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা উদ্যান। গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে (GMDA) উদ্যানখন নিৰ্মাণ আৰু উন্নয়নৰ কাম হাতত লৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিকালিৰে বিস্তৃত এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত মুকলি কৰা হয়। উদ্যানখনত বিনোদন, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু অৱসৰ বিনোদনৰ বাবে বিভিন্ন সুবিধা উপলব্ধ কৰা হৈছে।

==অমৃত উদ্যানৰ অৱস্থান==
গুৱাহাটী এখন ব্যস্ত মহানগৰ হোৱা বাবে ইয়াত মুকলি আৰু সেউজীয়া স্থানৰ যথেষ্ট গুৰুত্ব আছে। এনে পৰিৱেশত অমৃত উদ্যান নগৰবাসীৰ বাবে অৱসৰ বিনোদনৰ এক আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। 
উদ্যানখনলৈ বিভিন্ন বয়সৰ মানুহ আহে। কোনোবাই পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাবলৈ, কোনোবাই বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে ফুৰিবলৈ আৰু কোনোবাই দৈনন্দিন ব্যস্ততাৰপৰা আঁতৰি অলপ শান্তি বিচাৰি ইয়ালৈ আহে। 

গুৱাহাটী মহানগৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা আৰু নাগৰিকসকলৰ বাবে উন্নত বিনোদনৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰাৰ উদ্দেশ্যে অমৃত উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে গ্ৰহণ কৰিছিল। 
চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য [[২০২১]] চনৰ ৬ আগষ্টত আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ বাবে প্ৰায় ১৪.৮১ কোটি টকাৰ প্ৰশাসনিক অনুমোদন প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিত নিৰ্মাণ কৰা এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। 
উদ্যানখনৰ পৰিকল্পনাত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে আধুনিক বিনোদনৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত উদ্যানখনত প্ৰকৃতি উপভোগ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুবিধাও সৃষ্টি হৈছে। 

অমৃত উদ্যানৰ অন্যতম আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ। সেউজীয়া গছ-গছনি, মুকলি ঠাই আৰু সুন্দৰকৈ সজোৱা পথসমূহে উদ্যানখনক এক মনোৰম ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। 
গুৱাহাটীৰ দৰে ব্যস্ত মহানগৰত এনে এখন উদ্যানৰ উপস্থিতিয়ে বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। মানুহে ইয়ালৈ আহি কিছুসময় প্ৰকৃতিৰ মাজত কটাব পাৰে। বিশেষকৈ পুৱা আৰু সন্ধিয়াৰ সময়ত উদ্যানখনত খোজ কাঢ়ি বা বহি সময় কটোৱাটো বহু লোকৰ বাবে আনন্দদায়ক অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। 
উদ্যানখনৰ পৰিৱেশে মানুহক প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ আৰু গছ-গছনিৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হ'বলৈ উৎসাহিত কৰে। সেয়েহে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। 

অমৃত উদ্যানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ বাবে বিনোদনৰ ব্যৱস্থা আছে। এই সুবিধাসমূহে উদ্যানখনক কেৱল খোজ কঢ়া বা বহি থকাৰ স্থান হিচাপে সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা নাই। 
উদ্যানখনৰ উল্লেখযোগ্য আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত দৰ্শন মঞ্চ, চন্দ্ৰসেতু, ধ্যানৰ স্থান, প্ৰতিফলন ক্ষেত্ৰ, শিশুৰ খেলপথাৰ, ৰোলাৰ স্কেটিং ৰিংক আৰু ৰক ক্লাইম্বিঙৰ ব্যৱস্থা অন্যতম। 
দৰ্শন মঞ্চৰপৰা উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিব পাৰি। চন্দ্ৰসেতুৱে উদ্যানখনৰ নান্দনিকতা বৃদ্ধি কৰিছে। আনহাতে, ধ্যানৰ স্থানে মানুহক কিছুসময় শান্তভাৱে কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুৰ খেলপথাৰ আৰু বিভিন্ন ক্ৰীড়ামূলক সুবিধাই শিশুসকলৰ লগতে যুৱক-যুৱতীসকলকো আকৰ্ষণ কৰে। এইবোৰৰ জৰিয়তে উদ্যানখনত অৱসৰ বিনোদনৰ লগতে শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপৰোঁ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে।

==উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি==
[[অমৃত উদ্যান]]ৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠগৰাকী বিশিষ্ট [[স্বাধীনতা]] সংগ্ৰামীৰ প্ৰতিমূৰ্তি। 
এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰা আৰু নিজৰ দেশ তথা জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনোৱা হৈছে। 
এই আঠগৰাকী ব্যক্তিৰ ভিতৰত শম্ভুধন ফংলো, ইউ তিৰোত সিং ছিয়েম, মোজে ৰিবা, বীৰ টিকেন্দ্ৰজিৎ সিং, ৰাণী গাইডিনলিউ, ৰাণী ৰোপুইলিয়ানি, হেলেন লেপচা আৰু ৰতনমণি ৰিয়াং উল্লেখযোগ্য। 
তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু অৱদান উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহে নতুন প্ৰজন্মক স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বিষয়ে জানিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ ত্যাগৰ মূল্য উপলব্ধি কৰিবলৈ সুযোগ প্ৰদান কৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ এই অংশটোৱে ইয়াক এক ঐতিহাসিক আৰু শিক্ষামূলক স্থান হিচাপেও বিশেষ গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। 

শিশুসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ বাবে খেলা-ধূলা আৰু মুকলি পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যানত শিশুসকলৰ বাবে থকা খেলপথাৰ আৰু অন্যান্য সুবিধাই তেওঁলোকক আনন্দৰে সময় কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুসকলে ইয়াত পৰিয়ালৰ সৈতে আহি খেলিব পাৰে, নতুন অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হ'ব পাৰে। 
আজিৰ সময়ত বহু শিশুৱে মোবাইল ফোন আৰু অন্যান্য [[ডিজিটেল]] মাধ্যমৰ সৈতে অধিক সময় কটায়। এনে পৰিস্থিতিত উদ্যানৰ দৰে মুকলি স্থানত সময় কটোৱাটো তেওঁলোকৰ বাবে এক ভাল বিকল্প হ'ব পাৰে। 

ব্যস্ত নগৰীয়া জীৱনত মানুহে প্ৰায়ে কামৰ চাপ আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত অৱসৰ কটোৱাৰ সুযোগ কমকৈ পায়। অমৃত উদ্যানৰ দৰে ৰাজহুৱা স্থানে মানুহক কিছুসময় নিজৰ সুবিধা অনুসৰি কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
মানুহে ইয়ালৈ আহি খোজ কাঢ়িব পাৰে, পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে অথবা বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে মিলিত হ'ব পাৰে। এইদৰে উদ্যানখনে মানুহৰ সামাজিক জীৱনতো এক ইতিবাচক ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। 
এখন ভাল ৰাজহুৱা উদ্যান কেৱল চহৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধিৰ বাবেই প্ৰয়োজনীয় নহয়; ই নাগৰিকসকলৰ জীৱনধাৰাৰ মান উন্নত কৰাতো সহায় কৰিব পাৰে। 

পৰিৱেশ সংৰক্ষণ বৰ্তমান সময়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। নগৰীকৰণৰ ফলত গছ-গছনি আৰু মুকলি ঠাইৰ পৰিমাণ কমি আহিলে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। 
অমৃত উদ্যানৰ দৰে সেউজীয়া স্থানে মানুহক প্ৰকৃতিৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সচেতন কৰাত সহায় কৰে। গছ-গছনিৰ যত্ন লোৱা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা আৰু ৰাজহুৱা সম্পত্তি সংৰক্ষণ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাটো এনে স্থানৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব। 
উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰিৱেশ অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ লগতে সাধাৰণ নাগৰিকসকলৰো সহযোগিতা প্ৰয়োজন। 

অমৃত উদ্যান গুৱাহাটীৰ এটা আকৰ্ষণীয় দৰ্শনীয় স্থান। ইয়াৰ বিভিন্ন সুবিধা আৰু ঐতিহাসিক প্ৰতিমূৰ্তিয়ে স্থানীয় লোকৰ লগতে আন ঠাইৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীসকলকো আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। 
এনে উদ্যানৰ বিকাশে গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে। দৰ্শনাৰ্থীৰ আগমন বৃদ্ধি পালে ওচৰ-পাঁজৰৰ কিছুমান ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানেও লাভৱান হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ উন্নত পৰিচালনা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু উপযুক্ত প্ৰচাৰে স্থানীয় পৰ্যটনৰ বিকাশত সহায় কৰিব পাৰে। 

অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা সম্পত্তি। সেয়েহে ইয়াক পৰিষ্কাৰ আৰু সুন্দৰ কৰি ৰখাটো কেৱল চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ দায়িত্ব নহয়; ইয়াত অহা প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰো দায়িত্ব আছে। 
উদ্যানখনলৈ অহা লোকসকলে আৱৰ্জনা নিৰ্দিষ্ট স্থানত পেলোৱা, ফুল-গছৰ ক্ষতি নকৰা আৰু উদ্যানৰ নিয়মসমূহ মানি চলা উচিত। ইয়াৰ উপৰি খেলপথাৰ, স্কেটিং ৰিংক আৰু অন্যান্য সুবিধাসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰাটোও প্ৰয়োজনীয়। 
যদি সকলোৱে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰে, তেন্তে উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ দীৰ্ঘদিনলৈ অক্ষুণ্ণ ৰাখিব পৰা যাব। 

==উপসংহাৰ==
সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, গুৱাহাটীৰ [[হেঙেৰাবাৰী]]ত অৱস্থিত অমৃত উদ্যান মহানগৰখনৰ এক উল্লেখযোগ্য ৰাজহুৱা উদ্যান। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। 
এই উদ্যানখনে নগৰবাসীক অৱসৰ বিনোদনৰ সুযোগ দিয়াৰ লগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সময় কটোৱা, শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু ইতিহাসৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে। 
বৰ্তমান সময়ত নগৰীয়া জীৱনৰ মাজত এনে সেউজীয়া আৰু মুকলি স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। সেয়েহে অমৃত উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। 
অমৃত উদ্যানৰ সঠিক পৰিচালনা আৰু জনসাধাৰণৰ সহযোগিতাৰ জৰিয়তে ইয়াক ভৱিষ্যতেও গুৱাহাটীৰ এক সুন্দৰ, পৰিষ্কাৰ আৰু আকৰ্ষণীয় ৰাজহুৱা স্থান হিচাপে গঢ়ি ৰাখিব পাৰি।

==তথ্যসূত্ৰ== 
{{Reflist}} 

[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]]</text>
      <sha1>8dcp894wfyutb1y3b4sjcbc5gqaxzu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649473</id>
      <parentid>649472</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:13:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>2026Dhriti Hazarika</username>
        <id>52021</id>
      </contributor>
      <origin>649473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17849" sha1="g9zlfd9rbiuovusf5wo9oe0m68wct11" xml:space="preserve">[[File:Amrit udyan.png|thumb|Amrit udyan]]
'''অমৃত উদ্যান''' অসমৰ গুৱাহাটী মহানগৰৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা উদ্যান। গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে (GMDA) উদ্যানখন নিৰ্মাণ আৰু উন্নয়নৰ কাম হাতত লৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিকালিৰে বিস্তৃত এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত মুকলি কৰা হয়। উদ্যানখনত বিনোদন, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু অৱসৰ বিনোদনৰ বাবে বিভিন্ন সুবিধা উপলব্ধ কৰা হৈছে।

==অমৃত উদ্যানৰ অৱস্থান==
গুৱাহাটী এখন ব্যস্ত মহানগৰ হোৱা বাবে ইয়াত মুকলি আৰু সেউজীয়া স্থানৰ যথেষ্ট গুৰুত্ব আছে। এনে পৰিৱেশত অমৃত উদ্যান নগৰবাসীৰ বাবে অৱসৰ বিনোদনৰ এক আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। 
উদ্যানখনলৈ বিভিন্ন বয়সৰ মানুহ আহে। কোনোবাই পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাবলৈ, কোনোবাই বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে ফুৰিবলৈ আৰু কোনোবাই দৈনন্দিন ব্যস্ততাৰপৰা আঁতৰি অলপ শান্তি বিচাৰি ইয়ালৈ আহে। 

গুৱাহাটী মহানগৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা আৰু নাগৰিকসকলৰ বাবে উন্নত বিনোদনৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰাৰ উদ্দেশ্যে অমৃত উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে গ্ৰহণ কৰিছিল। 
চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য [[২০২১]] চনৰ ৬ আগষ্টত আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ বাবে প্ৰায় ১৪.৮১ কোটি টকাৰ প্ৰশাসনিক অনুমোদন প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিত নিৰ্মাণ কৰা এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। 
উদ্যানখনৰ পৰিকল্পনাত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে আধুনিক বিনোদনৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত উদ্যানখনত প্ৰকৃতি উপভোগ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুবিধাও সৃষ্টি হৈছে। 

অমৃত উদ্যানৰ অন্যতম আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ। সেউজীয়া গছ-গছনি, মুকলি ঠাই আৰু সুন্দৰকৈ সজোৱা পথসমূহে উদ্যানখনক এক মনোৰম ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। 
গুৱাহাটীৰ দৰে ব্যস্ত মহানগৰত এনে এখন উদ্যানৰ উপস্থিতিয়ে বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। মানুহে ইয়ালৈ আহি কিছুসময় প্ৰকৃতিৰ মাজত কটাব পাৰে। বিশেষকৈ পুৱা আৰু সন্ধিয়াৰ সময়ত উদ্যানখনত খোজ কাঢ়ি বা বহি সময় কটোৱাটো বহু লোকৰ বাবে আনন্দদায়ক অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। 
উদ্যানখনৰ পৰিৱেশে মানুহক প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ আৰু গছ-গছনিৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হ'বলৈ উৎসাহিত কৰে। সেয়েহে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। 

অমৃত উদ্যানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ বাবে বিনোদনৰ ব্যৱস্থা আছে। এই সুবিধাসমূহে উদ্যানখনক কেৱল খোজ কঢ়া বা বহি থকাৰ স্থান হিচাপে সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা নাই। 
উদ্যানখনৰ উল্লেখযোগ্য আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত দৰ্শন মঞ্চ, চন্দ্ৰসেতু, ধ্যানৰ স্থান, প্ৰতিফলন ক্ষেত্ৰ, শিশুৰ খেলপথাৰ, ৰোলাৰ স্কেটিং ৰিংক আৰু ৰক ক্লাইম্বিঙৰ ব্যৱস্থা অন্যতম। 
দৰ্শন মঞ্চৰপৰা উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিব পাৰি। চন্দ্ৰসেতুৱে উদ্যানখনৰ নান্দনিকতা বৃদ্ধি কৰিছে। আনহাতে, ধ্যানৰ স্থানে মানুহক কিছুসময় শান্তভাৱে কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুৰ খেলপথাৰ আৰু বিভিন্ন ক্ৰীড়ামূলক সুবিধাই শিশুসকলৰ লগতে যুৱক-যুৱতীসকলকো আকৰ্ষণ কৰে। এইবোৰৰ জৰিয়তে উদ্যানখনত অৱসৰ বিনোদনৰ লগতে শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপৰোঁ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে।

==উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি==
[[অমৃত উদ্যান]]ৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠগৰাকী বিশিষ্ট [[স্বাধীনতা]] সংগ্ৰামীৰ প্ৰতিমূৰ্তি। 
এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰা আৰু নিজৰ দেশ তথা জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনোৱা হৈছে। 
এই আঠগৰাকী ব্যক্তিৰ ভিতৰত শম্ভুধন ফংলো, ইউ তিৰোত সিং ছিয়েম, মোজে ৰিবা, বীৰ টিকেন্দ্ৰজিৎ সিং, ৰাণী গাইডিনলিউ, ৰাণী ৰোপুইলিয়ানি, হেলেন লেপচা আৰু ৰতনমণি ৰিয়াং উল্লেখযোগ্য। 
তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু অৱদান উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহে নতুন প্ৰজন্মক স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বিষয়ে জানিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ ত্যাগৰ মূল্য উপলব্ধি কৰিবলৈ সুযোগ প্ৰদান কৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ এই অংশটোৱে ইয়াক এক ঐতিহাসিক আৰু শিক্ষামূলক স্থান হিচাপেও বিশেষ গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। 

শিশুসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ বাবে খেলা-ধূলা আৰু মুকলি পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যানত শিশুসকলৰ বাবে থকা খেলপথাৰ আৰু অন্যান্য সুবিধাই তেওঁলোকক আনন্দৰে সময় কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুসকলে ইয়াত পৰিয়ালৰ সৈতে আহি খেলিব পাৰে, নতুন অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হ'ব পাৰে। 
আজিৰ সময়ত বহু শিশুৱে মোবাইল ফোন আৰু অন্যান্য [[ডিজিটেল]] মাধ্যমৰ সৈতে অধিক সময় কটায়। এনে পৰিস্থিতিত উদ্যানৰ দৰে মুকলি স্থানত সময় কটোৱাটো তেওঁলোকৰ বাবে এক ভাল বিকল্প হ'ব পাৰে। 

ব্যস্ত নগৰীয়া জীৱনত মানুহে প্ৰায়ে কামৰ চাপ আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত অৱসৰ কটোৱাৰ সুযোগ কমকৈ পায়। অমৃত উদ্যানৰ দৰে ৰাজহুৱা স্থানে মানুহক কিছুসময় নিজৰ সুবিধা অনুসৰি কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
মানুহে ইয়ালৈ আহি খোজ কাঢ়িব পাৰে, পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে অথবা বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে মিলিত হ'ব পাৰে। এইদৰে উদ্যানখনে মানুহৰ সামাজিক জীৱনতো এক ইতিবাচক ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। 
এখন ভাল ৰাজহুৱা উদ্যান কেৱল চহৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধিৰ বাবেই প্ৰয়োজনীয় নহয়; ই নাগৰিকসকলৰ জীৱনধাৰাৰ মান উন্নত কৰাতো সহায় কৰিব পাৰে। 

পৰিৱেশ সংৰক্ষণ বৰ্তমান সময়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। নগৰীকৰণৰ ফলত গছ-গছনি আৰু মুকলি ঠাইৰ পৰিমাণ কমি আহিলে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। 
অমৃত উদ্যানৰ দৰে সেউজীয়া স্থানে মানুহক প্ৰকৃতিৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সচেতন কৰাত সহায় কৰে। গছ-গছনিৰ যত্ন লোৱা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা আৰু ৰাজহুৱা সম্পত্তি সংৰক্ষণ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাটো এনে স্থানৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব। 
উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰিৱেশ অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ লগতে সাধাৰণ নাগৰিকসকলৰো সহযোগিতা প্ৰয়োজন। 

অমৃত উদ্যান গুৱাহাটীৰ এটা আকৰ্ষণীয় দৰ্শনীয় স্থান। ইয়াৰ বিভিন্ন সুবিধা আৰু ঐতিহাসিক প্ৰতিমূৰ্তিয়ে স্থানীয় লোকৰ লগতে আন ঠাইৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীসকলকো আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। 
এনে উদ্যানৰ বিকাশে গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে। দৰ্শনাৰ্থীৰ আগমন বৃদ্ধি পালে ওচৰ-পাঁজৰৰ কিছুমান ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানেও লাভৱান হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ উন্নত পৰিচালনা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু উপযুক্ত প্ৰচাৰে স্থানীয় পৰ্যটনৰ বিকাশত সহায় কৰিব পাৰে। 

অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা সম্পত্তি। সেয়েহে ইয়াক পৰিষ্কাৰ আৰু সুন্দৰ কৰি ৰখাটো কেৱল চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ দায়িত্ব নহয়; ইয়াত অহা প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰো দায়িত্ব আছে। 
উদ্যানখনলৈ অহা লোকসকলে আৱৰ্জনা নিৰ্দিষ্ট স্থানত পেলোৱা, ফুল-গছৰ ক্ষতি নকৰা আৰু উদ্যানৰ নিয়মসমূহ মানি চলা উচিত। ইয়াৰ উপৰি খেলপথাৰ, স্কেটিং ৰিংক আৰু অন্যান্য সুবিধাসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰাটোও প্ৰয়োজনীয়। 
যদি সকলোৱে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰে, তেন্তে উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ দীৰ্ঘদিনলৈ অক্ষুণ্ণ ৰাখিব পৰা যাব। 

==উপসংহাৰ==
সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, গুৱাহাটীৰ [[হেঙেৰাবাৰী]]ত অৱস্থিত অমৃত উদ্যান মহানগৰখনৰ এক উল্লেখযোগ্য ৰাজহুৱা উদ্যান। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। 
এই উদ্যানখনে নগৰবাসীক অৱসৰ বিনোদনৰ সুযোগ দিয়াৰ লগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সময় কটোৱা, শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু ইতিহাসৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে। 
বৰ্তমান সময়ত নগৰীয়া জীৱনৰ মাজত এনে সেউজীয়া আৰু মুকলি স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। সেয়েহে অমৃত উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। 
অমৃত উদ্যানৰ সঠিক পৰিচালনা আৰু জনসাধাৰণৰ সহযোগিতাৰ জৰিয়তে ইয়াক ভৱিষ্যতেও গুৱাহাটীৰ এক সুন্দৰ, পৰিষ্কাৰ আৰু আকৰ্ষণীয় ৰাজহুৱা স্থান হিচাপে গঢ়ি ৰাখিব পাৰি।

==তথ্যসূত্ৰ== 
https://gmda.assam.gov.in/portlet-sub-innerpage/amrit-udyan-at-hengrabari-guwahati?utm_source=chatgpt.com

[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]]</text>
      <sha1>g9zlfd9rbiuovusf5wo9oe0m68wct11</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649474</id>
      <parentid>649473</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:22:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>2026Dhriti Hazarika</username>
        <id>52021</id>
      </contributor>
      <origin>649474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17806" sha1="r98hkg2k3abbokceq6ghm5qewgoq8pr" xml:space="preserve">[[File:Amrit udyan.png|thumb|Amrit udyan]]
'''অমৃত উদ্যান''' অসমৰ গুৱাহাটী মহানগৰৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা উদ্যান। গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে (GMDA) উদ্যানখন নিৰ্মাণ আৰু উন্নয়নৰ কাম হাতত লৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিকালিৰে বিস্তৃত এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত মুকলি কৰা হয়। উদ্যানখনত বিনোদন, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু অৱসৰ বিনোদনৰ বাবে বিভিন্ন সুবিধা উপলব্ধ কৰা হৈছে।

==অমৃত উদ্যানৰ অৱস্থান==
গুৱাহাটী এখন ব্যস্ত মহানগৰ হোৱা বাবে ইয়াত মুকলি আৰু সেউজীয়া স্থানৰ যথেষ্ট গুৰুত্ব আছে। এনে পৰিৱেশত অমৃত উদ্যান নগৰবাসীৰ বাবে অৱসৰ বিনোদনৰ এক আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। 
উদ্যানখনলৈ বিভিন্ন বয়সৰ মানুহ আহে। কোনোবাই পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাবলৈ, কোনোবাই বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে ফুৰিবলৈ আৰু কোনোবাই দৈনন্দিন ব্যস্ততাৰপৰা আঁতৰি অলপ শান্তি বিচাৰি ইয়ালৈ আহে। 

গুৱাহাটী মহানগৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা আৰু নাগৰিকসকলৰ বাবে উন্নত বিনোদনৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰাৰ উদ্দেশ্যে অমৃত উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে গ্ৰহণ কৰিছিল। 
চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য [[২০২১]] চনৰ ৬ আগষ্টত আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ বাবে প্ৰায় ১৪.৮১ কোটি টকাৰ প্ৰশাসনিক অনুমোদন প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিত নিৰ্মাণ কৰা এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। 
উদ্যানখনৰ পৰিকল্পনাত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে আধুনিক বিনোদনৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত উদ্যানখনত প্ৰকৃতি উপভোগ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুবিধাও সৃষ্টি হৈছে। 

অমৃত উদ্যানৰ অন্যতম আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ। সেউজীয়া গছ-গছনি, মুকলি ঠাই আৰু সুন্দৰকৈ সজোৱা পথসমূহে উদ্যানখনক এক মনোৰম ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। 
গুৱাহাটীৰ দৰে ব্যস্ত মহানগৰত এনে এখন উদ্যানৰ উপস্থিতিয়ে বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। মানুহে ইয়ালৈ আহি কিছুসময় প্ৰকৃতিৰ মাজত কটাব পাৰে। বিশেষকৈ পুৱা আৰু সন্ধিয়াৰ সময়ত উদ্যানখনত খোজ কাঢ়ি বা বহি সময় কটোৱাটো বহু লোকৰ বাবে আনন্দদায়ক অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। 
উদ্যানখনৰ পৰিৱেশে মানুহক প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ আৰু গছ-গছনিৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হ'বলৈ উৎসাহিত কৰে। সেয়েহে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। 

অমৃত উদ্যানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ বাবে বিনোদনৰ ব্যৱস্থা আছে। এই সুবিধাসমূহে উদ্যানখনক কেৱল খোজ কঢ়া বা বহি থকাৰ স্থান হিচাপে সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা নাই। 
উদ্যানখনৰ উল্লেখযোগ্য আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত দৰ্শন মঞ্চ, চন্দ্ৰসেতু, ধ্যানৰ স্থান, প্ৰতিফলন ক্ষেত্ৰ, শিশুৰ খেলপথাৰ, ৰোলাৰ স্কেটিং ৰিংক আৰু ৰক ক্লাইম্বিঙৰ ব্যৱস্থা অন্যতম। 
দৰ্শন মঞ্চৰপৰা উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিব পাৰি। চন্দ্ৰসেতুৱে উদ্যানখনৰ নান্দনিকতা বৃদ্ধি কৰিছে। আনহাতে, ধ্যানৰ স্থানে মানুহক কিছুসময় শান্তভাৱে কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুৰ খেলপথাৰ আৰু বিভিন্ন ক্ৰীড়ামূলক সুবিধাই শিশুসকলৰ লগতে যুৱক-যুৱতীসকলকো আকৰ্ষণ কৰে। এইবোৰৰ জৰিয়তে উদ্যানখনত অৱসৰ বিনোদনৰ লগতে শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপৰোঁ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে।

==উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি==
[[অমৃত উদ্যান]]ৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠগৰাকী বিশিষ্ট [[স্বাধীনতা]] সংগ্ৰামীৰ প্ৰতিমূৰ্তি। 
এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰা আৰু নিজৰ দেশ তথা জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনোৱা হৈছে। 
এই আঠগৰাকী ব্যক্তিৰ ভিতৰত শম্ভুধন ফংলো, ইউ তিৰোত সিং ছিয়েম, মোজে ৰিবা, বীৰ টিকেন্দ্ৰজিৎ সিং, ৰাণী গাইডিনলিউ, ৰাণী ৰোপুইলিয়ানি, হেলেন লেপচা আৰু ৰতনমণি ৰিয়াং উল্লেখযোগ্য। 
তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু অৱদান উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহে নতুন প্ৰজন্মক স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বিষয়ে জানিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ ত্যাগৰ মূল্য উপলব্ধি কৰিবলৈ সুযোগ প্ৰদান কৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ এই অংশটোৱে ইয়াক এক ঐতিহাসিক আৰু শিক্ষামূলক স্থান হিচাপেও বিশেষ গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। 

শিশুসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ বাবে খেলা-ধূলা আৰু মুকলি পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যানত শিশুসকলৰ বাবে থকা খেলপথাৰ আৰু অন্যান্য সুবিধাই তেওঁলোকক আনন্দৰে সময় কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুসকলে ইয়াত পৰিয়ালৰ সৈতে আহি খেলিব পাৰে, নতুন অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হ'ব পাৰে। 
আজিৰ সময়ত বহু শিশুৱে মোবাইল ফোন আৰু অন্যান্য [[ডিজিটেল]] মাধ্যমৰ সৈতে অধিক সময় কটায়। এনে পৰিস্থিতিত উদ্যানৰ দৰে মুকলি স্থানত সময় কটোৱাটো তেওঁলোকৰ বাবে এক ভাল বিকল্প হ'ব পাৰে। 

ব্যস্ত নগৰীয়া জীৱনত মানুহে প্ৰায়ে কামৰ চাপ আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত অৱসৰ কটোৱাৰ সুযোগ কমকৈ পায়। অমৃত উদ্যানৰ দৰে ৰাজহুৱা স্থানে মানুহক কিছুসময় নিজৰ সুবিধা অনুসৰি কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
মানুহে ইয়ালৈ আহি খোজ কাঢ়িব পাৰে, পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে অথবা বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে মিলিত হ'ব পাৰে। এইদৰে উদ্যানখনে মানুহৰ সামাজিক জীৱনতো এক ইতিবাচক ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। 
এখন ভাল ৰাজহুৱা উদ্যান কেৱল চহৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধিৰ বাবেই প্ৰয়োজনীয় নহয়; ই নাগৰিকসকলৰ জীৱনধাৰাৰ মান উন্নত কৰাতো সহায় কৰিব পাৰে। 

পৰিৱেশ সংৰক্ষণ বৰ্তমান সময়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। নগৰীকৰণৰ ফলত গছ-গছনি আৰু মুকলি ঠাইৰ পৰিমাণ কমি আহিলে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। 
অমৃত উদ্যানৰ দৰে সেউজীয়া স্থানে মানুহক প্ৰকৃতিৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সচেতন কৰাত সহায় কৰে। গছ-গছনিৰ যত্ন লোৱা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা আৰু ৰাজহুৱা সম্পত্তি সংৰক্ষণ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাটো এনে স্থানৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব। 
উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰিৱেশ অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ লগতে সাধাৰণ নাগৰিকসকলৰো সহযোগিতা প্ৰয়োজন। 

অমৃত উদ্যান গুৱাহাটীৰ এটা আকৰ্ষণীয় দৰ্শনীয় স্থান। ইয়াৰ বিভিন্ন সুবিধা আৰু ঐতিহাসিক প্ৰতিমূৰ্তিয়ে স্থানীয় লোকৰ লগতে আন ঠাইৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীসকলকো আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। 
এনে উদ্যানৰ বিকাশে গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে। দৰ্শনাৰ্থীৰ আগমন বৃদ্ধি পালে ওচৰ-পাঁজৰৰ কিছুমান ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানেও লাভৱান হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ উন্নত পৰিচালনা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু উপযুক্ত প্ৰচাৰে স্থানীয় পৰ্যটনৰ বিকাশত সহায় কৰিব পাৰে। 

অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা সম্পত্তি। সেয়েহে ইয়াক পৰিষ্কাৰ আৰু সুন্দৰ কৰি ৰখাটো কেৱল চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ দায়িত্ব নহয়; ইয়াত অহা প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰো দায়িত্ব আছে। 
উদ্যানখনলৈ অহা লোকসকলে আৱৰ্জনা নিৰ্দিষ্ট স্থানত পেলোৱা, ফুল-গছৰ ক্ষতি নকৰা আৰু উদ্যানৰ নিয়মসমূহ মানি চলা উচিত। ইয়াৰ উপৰি খেলপথাৰ, স্কেটিং ৰিংক আৰু অন্যান্য সুবিধাসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰাটোও প্ৰয়োজনীয়। 
যদি সকলোৱে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰে, তেন্তে উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ দীৰ্ঘদিনলৈ অক্ষুণ্ণ ৰাখিব পৰা যাব। 

==উপসংহাৰ==
সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, গুৱাহাটীৰ [[হেঙেৰাবাৰী]]ত অৱস্থিত অমৃত উদ্যান মহানগৰখনৰ এক উল্লেখযোগ্য ৰাজহুৱা উদ্যান। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। 
এই উদ্যানখনে নগৰবাসীক অৱসৰ বিনোদনৰ সুযোগ দিয়াৰ লগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সময় কটোৱা, শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু ইতিহাসৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে। 
বৰ্তমান সময়ত নগৰীয়া জীৱনৰ মাজত এনে সেউজীয়া আৰু মুকলি স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। সেয়েহে অমৃত উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। 
অমৃত উদ্যানৰ সঠিক পৰিচালনা আৰু জনসাধাৰণৰ সহযোগিতাৰ জৰিয়তে ইয়াক ভৱিষ্যতেও গুৱাহাটীৰ এক সুন্দৰ, পৰিষ্কাৰ আৰু আকৰ্ষণীয় ৰাজহুৱা স্থান হিচাপে গঢ়ি ৰাখিব পাৰি।

==তথ্যসূত্ৰ== 
https://gmda.assam.gov.in/portlet-sub-innerpage/amrit-udyan-at-hengrabari-guwahati?utm_source=chatgpt.com

[[শ্ৰেণী:উদ্যান]]
[[শ্ৰেণী:অসম]]</text>
      <sha1>r98hkg2k3abbokceq6ghm5qewgoq8pr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649480</id>
      <parentid>649474</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>2026Dhriti Hazarika</username>
        <id>52021</id>
      </contributor>
      <origin>649480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18710" sha1="p4dg6p1iot82ab1jx02f0yzhn60xfq6" xml:space="preserve">[[File:Amrit udyan.png|thumb|Amrit udyan]]
'''অমৃত উদ্যান''' অসমৰ গুৱাহাটী মহানগৰৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা উদ্যান। গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে (GMDA) উদ্যানখন নিৰ্মাণ আৰু উন্নয়নৰ কাম হাতত লৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিকালিৰে বিস্তৃত এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত মুকলি কৰা হয়। উদ্যানখনত বিনোদন, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু অৱসৰ বিনোদনৰ বাবে বিভিন্ন সুবিধা উপলব্ধ কৰা হৈছে।

==অমৃত উদ্যানৰ অৱস্থান==
গুৱাহাটী এখন ব্যস্ত মহানগৰ হোৱা বাবে ইয়াত মুকলি আৰু সেউজীয়া স্থানৰ যথেষ্ট গুৰুত্ব আছে। এনে পৰিৱেশত অমৃত উদ্যান নগৰবাসীৰ বাবে অৱসৰ বিনোদনৰ এক আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। 
উদ্যানখনলৈ বিভিন্ন বয়সৰ মানুহ আহে। কোনোবাই পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাবলৈ, কোনোবাই বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে ফুৰিবলৈ আৰু কোনোবাই দৈনন্দিন ব্যস্ততাৰপৰা আঁতৰি অলপ শান্তি বিচাৰি ইয়ালৈ আহে। 

গুৱাহাটী মহানগৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা আৰু নাগৰিকসকলৰ বাবে উন্নত বিনোদনৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰাৰ উদ্দেশ্যে অমৃত উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে গ্ৰহণ কৰিছিল। 
চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য [[২০২১]] চনৰ ৬ আগষ্টত আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ বাবে প্ৰায় ১৪.৮১ কোটি টকাৰ প্ৰশাসনিক অনুমোদন প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিত নিৰ্মাণ কৰা এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। 
উদ্যানখনৰ পৰিকল্পনাত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে আধুনিক বিনোদনৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত উদ্যানখনত প্ৰকৃতি উপভোগ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুবিধাও সৃষ্টি হৈছে। 

অমৃত উদ্যানৰ অন্যতম আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ। সেউজীয়া গছ-গছনি, মুকলি ঠাই আৰু সুন্দৰকৈ সজোৱা পথসমূহে উদ্যানখনক এক মনোৰম ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। 
গুৱাহাটীৰ দৰে ব্যস্ত মহানগৰত এনে এখন উদ্যানৰ উপস্থিতিয়ে বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। মানুহে ইয়ালৈ আহি কিছুসময় প্ৰকৃতিৰ মাজত কটাব পাৰে। বিশেষকৈ পুৱা আৰু সন্ধিয়াৰ সময়ত উদ্যানখনত খোজ কাঢ়ি বা বহি সময় কটোৱাটো বহু লোকৰ বাবে আনন্দদায়ক অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। 
উদ্যানখনৰ পৰিৱেশে মানুহক প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ আৰু গছ-গছনিৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হ'বলৈ উৎসাহিত কৰে। সেয়েহে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। 

অমৃত উদ্যানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ বাবে বিনোদনৰ ব্যৱস্থা আছে। এই সুবিধাসমূহে উদ্যানখনক কেৱল খোজ কঢ়া বা বহি থকাৰ স্থান হিচাপে সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা নাই। 
উদ্যানখনৰ উল্লেখযোগ্য আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত দৰ্শন মঞ্চ, চন্দ্ৰসেতু, ধ্যানৰ স্থান, প্ৰতিফলন ক্ষেত্ৰ, শিশুৰ খেলপথাৰ, ৰোলাৰ স্কেটিং ৰিংক আৰু ৰক ক্লাইম্বিঙৰ ব্যৱস্থা অন্যতম। 
দৰ্শন মঞ্চৰপৰা উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিব পাৰি। চন্দ্ৰসেতুৱে উদ্যানখনৰ নান্দনিকতা বৃদ্ধি কৰিছে। আনহাতে, ধ্যানৰ স্থানে মানুহক কিছুসময় শান্তভাৱে কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুৰ খেলপথাৰ আৰু বিভিন্ন ক্ৰীড়ামূলক সুবিধাই শিশুসকলৰ লগতে যুৱক-যুৱতীসকলকো আকৰ্ষণ কৰে। এইবোৰৰ জৰিয়তে উদ্যানখনত অৱসৰ বিনোদনৰ লগতে শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপৰোঁ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে।

==উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি==
[[অমৃত উদ্যান]]ৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠগৰাকী বিশিষ্ট [[স্বাধীনতা]] সংগ্ৰামীৰ প্ৰতিমূৰ্তি। 
এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰা আৰু নিজৰ দেশ তথা জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনোৱা হৈছে। 
এই আঠগৰাকী ব্যক্তিৰ ভিতৰত শম্ভুধন ফংলো, ইউ তিৰোত সিং ছিয়েম, মোজে ৰিবা, বীৰ টিকেন্দ্ৰজিৎ সিং, ৰাণী গাইডিনলিউ, ৰাণী ৰোপুইলিয়ানি, হেলেন লেপচা আৰু ৰতনমণি ৰিয়াং উল্লেখযোগ্য। 
তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু অৱদান উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহে নতুন প্ৰজন্মক স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বিষয়ে জানিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ ত্যাগৰ মূল্য উপলব্ধি কৰিবলৈ সুযোগ প্ৰদান কৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ এই অংশটোৱে ইয়াক এক ঐতিহাসিক আৰু শিক্ষামূলক স্থান হিচাপেও বিশেষ গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। 

শিশুসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ বাবে খেলা-ধূলা আৰু মুকলি পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যানত শিশুসকলৰ বাবে থকা খেলপথাৰ আৰু অন্যান্য সুবিধাই তেওঁলোকক আনন্দৰে সময় কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুসকলে ইয়াত পৰিয়ালৰ সৈতে আহি খেলিব পাৰে, নতুন অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হ'ব পাৰে। 
আজিৰ সময়ত বহু শিশুৱে মোবাইল ফোন আৰু অন্যান্য [[ডিজিটেল]] মাধ্যমৰ সৈতে অধিক সময় কটায়। এনে পৰিস্থিতিত উদ্যানৰ দৰে মুকলি স্থানত সময় কটোৱাটো তেওঁলোকৰ বাবে এক ভাল বিকল্প হ'ব পাৰে। 

ব্যস্ত নগৰীয়া জীৱনত মানুহে প্ৰায়ে কামৰ চাপ আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত অৱসৰ কটোৱাৰ সুযোগ কমকৈ পায়। অমৃত উদ্যানৰ দৰে ৰাজহুৱা স্থানে মানুহক কিছুসময় নিজৰ সুবিধা অনুসৰি কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
মানুহে ইয়ালৈ আহি খোজ কাঢ়িব পাৰে, পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে অথবা বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে মিলিত হ'ব পাৰে। এইদৰে উদ্যানখনে মানুহৰ সামাজিক জীৱনতো এক ইতিবাচক ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। 
এখন ভাল ৰাজহুৱা উদ্যান কেৱল চহৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধিৰ বাবেই প্ৰয়োজনীয় নহয়; ই নাগৰিকসকলৰ জীৱনধাৰাৰ মান উন্নত কৰাতো সহায় কৰিব পাৰে। 

পৰিৱেশ সংৰক্ষণ বৰ্তমান সময়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। নগৰীকৰণৰ ফলত গছ-গছনি আৰু মুকলি ঠাইৰ পৰিমাণ কমি আহিলে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। 
অমৃত উদ্যানৰ দৰে সেউজীয়া স্থানে মানুহক প্ৰকৃতিৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সচেতন কৰাত সহায় কৰে। গছ-গছনিৰ যত্ন লোৱা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা আৰু ৰাজহুৱা সম্পত্তি সংৰক্ষণ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাটো এনে স্থানৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব। 
উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰিৱেশ অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ লগতে সাধাৰণ নাগৰিকসকলৰো সহযোগিতা প্ৰয়োজন। 

অমৃত উদ্যান গুৱাহাটীৰ এটা আকৰ্ষণীয় দৰ্শনীয় স্থান। ইয়াৰ বিভিন্ন সুবিধা আৰু ঐতিহাসিক প্ৰতিমূৰ্তিয়ে স্থানীয় লোকৰ লগতে আন ঠাইৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীসকলকো আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। 
এনে উদ্যানৰ বিকাশে গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে। দৰ্শনাৰ্থীৰ আগমন বৃদ্ধি পালে ওচৰ-পাঁজৰৰ কিছুমান ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানেও লাভৱান হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ উন্নত পৰিচালনা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু উপযুক্ত প্ৰচাৰে স্থানীয় পৰ্যটনৰ বিকাশত সহায় কৰিব পাৰে। 

অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা সম্পত্তি। সেয়েহে ইয়াক পৰিষ্কাৰ আৰু সুন্দৰ কৰি ৰখাটো কেৱল চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ দায়িত্ব নহয়; ইয়াত অহা প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰো দায়িত্ব আছে। 
উদ্যানখনলৈ অহা লোকসকলে আৱৰ্জনা নিৰ্দিষ্ট স্থানত পেলোৱা, ফুল-গছৰ ক্ষতি নকৰা আৰু উদ্যানৰ নিয়মসমূহ মানি চলা উচিত। ইয়াৰ উপৰি খেলপথাৰ, স্কেটিং ৰিংক আৰু অন্যান্য সুবিধাসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰাটোও প্ৰয়োজনীয়। 
যদি সকলোৱে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰে, তেন্তে উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ দীৰ্ঘদিনলৈ অক্ষুণ্ণ ৰাখিব পৰা যাব। 

==উপসংহাৰ==
সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, গুৱাহাটীৰ [[হেঙেৰাবাৰী]]ত অৱস্থিত অমৃত উদ্যান মহানগৰখনৰ এক উল্লেখযোগ্য ৰাজহুৱা উদ্যান। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। 
এই উদ্যানখনে নগৰবাসীক অৱসৰ বিনোদনৰ সুযোগ দিয়াৰ লগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সময় কটোৱা, শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু ইতিহাসৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে। 
বৰ্তমান সময়ত নগৰীয়া জীৱনৰ মাজত এনে সেউজীয়া আৰু মুকলি স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। সেয়েহে অমৃত উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। 
অমৃত উদ্যানৰ সঠিক পৰিচালনা আৰু জনসাধাৰণৰ সহযোগিতাৰ জৰিয়তে ইয়াক ভৱিষ্যতেও গুৱাহাটীৰ এক সুন্দৰ, পৰিষ্কাৰ আৰু আকৰ্ষণীয় ৰাজহুৱা স্থান হিচাপে গঢ়ি ৰাখিব পাৰি।


==গুৱাহাটী মহানগৰীৰ উদ্যানসমূহ==
[[অমৃত উদ্যান]] – লিচুবাগান, হেঙেৰাবাৰী
[[নেহৰু পাৰ্ক]] – পানবজাৰ
[[শ্ৰদ্ধাঞ্জলি কানন]] – জি. এছ. ৰোড
[[অতল উদ্যান]] – আদাবাৰী
[[বটানিকেল গাৰ্ডেন]] – ফাঁচীবজাৰ
[[দিঘলীপুখুৰী পাৰ্ক]] – আমবাৰী
[[জোৰপুখুৰী উদ্যান]] – উজানবজাৰ
[[ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৰিভাৰফ্ৰণ্ট]] – পানবজাৰ
[[গান্ধী মণ্ডপ]] – শৰণীয়া পাহাৰ
[[সৰুসজাই ক্ৰীড়া উদ্যান]] – সৰুসজাই

==তথ্যসূত্ৰ== 
https://gmda.assam.gov.in/portlet-sub-innerpage/amrit-udyan-at-hengrabari-guwahati?utm_source=chatgpt.com

[[শ্ৰেণী:উদ্যান]]
[[শ্ৰেণী:অসম]]</text>
      <sha1>p4dg6p1iot82ab1jx02f0yzhn60xfq6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649483</id>
      <parentid>649480</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>2026Dhriti Hazarika</username>
        <id>52021</id>
      </contributor>
      <origin>649483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18917" sha1="nd22m6crrqls16mdgbuxznh6rbnke6i" xml:space="preserve">[[File:Amrit udyan.png|thumb|Amrit udyan]]
'''অমৃত উদ্যান''' অসমৰ গুৱাহাটী মহানগৰৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা উদ্যান। গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে (GMDA) উদ্যানখন নিৰ্মাণ আৰু উন্নয়নৰ কাম হাতত লৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিকালিৰে বিস্তৃত এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত মুকলি কৰা হয়। উদ্যানখনত বিনোদন, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু অৱসৰ বিনোদনৰ বাবে বিভিন্ন সুবিধা উপলব্ধ কৰা হৈছে।

==অমৃত উদ্যানৰ অৱস্থান==
গুৱাহাটী এখন ব্যস্ত মহানগৰ হোৱা বাবে ইয়াত মুকলি আৰু সেউজীয়া স্থানৰ যথেষ্ট গুৰুত্ব আছে। এনে পৰিৱেশত অমৃত উদ্যান নগৰবাসীৰ বাবে অৱসৰ বিনোদনৰ এক আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। 
উদ্যানখনলৈ বিভিন্ন বয়সৰ মানুহ আহে। কোনোবাই পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাবলৈ, কোনোবাই বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে ফুৰিবলৈ আৰু কোনোবাই দৈনন্দিন ব্যস্ততাৰপৰা আঁতৰি অলপ শান্তি বিচাৰি ইয়ালৈ আহে। 

গুৱাহাটী মহানগৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা আৰু নাগৰিকসকলৰ বাবে উন্নত বিনোদনৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰাৰ উদ্দেশ্যে অমৃত উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে গ্ৰহণ কৰিছিল। 
চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য [[২০২১]] চনৰ ৬ আগষ্টত আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ বাবে প্ৰায় ১৪.৮১ কোটি টকাৰ প্ৰশাসনিক অনুমোদন প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিত নিৰ্মাণ কৰা এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। 
উদ্যানখনৰ পৰিকল্পনাত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে আধুনিক বিনোদনৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত উদ্যানখনত প্ৰকৃতি উপভোগ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুবিধাও সৃষ্টি হৈছে। 

অমৃত উদ্যানৰ অন্যতম আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ। সেউজীয়া গছ-গছনি, মুকলি ঠাই আৰু সুন্দৰকৈ সজোৱা পথসমূহে উদ্যানখনক এক মনোৰম ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। 
গুৱাহাটীৰ দৰে ব্যস্ত মহানগৰত এনে এখন উদ্যানৰ উপস্থিতিয়ে বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। মানুহে ইয়ালৈ আহি কিছুসময় প্ৰকৃতিৰ মাজত কটাব পাৰে। বিশেষকৈ পুৱা আৰু সন্ধিয়াৰ সময়ত উদ্যানখনত খোজ কাঢ়ি বা বহি সময় কটোৱাটো বহু লোকৰ বাবে আনন্দদায়ক অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। 
উদ্যানখনৰ পৰিৱেশে মানুহক প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ আৰু গছ-গছনিৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হ'বলৈ উৎসাহিত কৰে। সেয়েহে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। 

অমৃত উদ্যানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ বাবে বিনোদনৰ ব্যৱস্থা আছে। এই সুবিধাসমূহে উদ্যানখনক কেৱল খোজ কঢ়া বা বহি থকাৰ স্থান হিচাপে সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা নাই। 
উদ্যানখনৰ উল্লেখযোগ্য আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত দৰ্শন মঞ্চ, চন্দ্ৰসেতু, ধ্যানৰ স্থান, প্ৰতিফলন ক্ষেত্ৰ, শিশুৰ খেলপথাৰ, ৰোলাৰ স্কেটিং ৰিংক আৰু ৰক ক্লাইম্বিঙৰ ব্যৱস্থা অন্যতম। 
দৰ্শন মঞ্চৰপৰা উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিব পাৰি। চন্দ্ৰসেতুৱে উদ্যানখনৰ নান্দনিকতা বৃদ্ধি কৰিছে। আনহাতে, ধ্যানৰ স্থানে মানুহক কিছুসময় শান্তভাৱে কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুৰ খেলপথাৰ আৰু বিভিন্ন ক্ৰীড়ামূলক সুবিধাই শিশুসকলৰ লগতে যুৱক-যুৱতীসকলকো আকৰ্ষণ কৰে। এইবোৰৰ জৰিয়তে উদ্যানখনত অৱসৰ বিনোদনৰ লগতে শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপৰোঁ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে।

==উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি==
[[অমৃত উদ্যান]]ৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠগৰাকী বিশিষ্ট [[স্বাধীনতা]] সংগ্ৰামীৰ প্ৰতিমূৰ্তি। 
এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰা আৰু নিজৰ দেশ তথা জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনোৱা হৈছে। 
এই আঠগৰাকী ব্যক্তিৰ ভিতৰত শম্ভুধন ফংলো, ইউ তিৰোত সিং ছিয়েম, মোজে ৰিবা, বীৰ টিকেন্দ্ৰজিৎ সিং, ৰাণী গাইডিনলিউ, ৰাণী ৰোপুইলিয়ানি, হেলেন লেপচা আৰু ৰতনমণি ৰিয়াং উল্লেখযোগ্য। 
তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু অৱদান উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহে নতুন প্ৰজন্মক স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বিষয়ে জানিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ ত্যাগৰ মূল্য উপলব্ধি কৰিবলৈ সুযোগ প্ৰদান কৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ এই অংশটোৱে ইয়াক এক ঐতিহাসিক আৰু শিক্ষামূলক স্থান হিচাপেও বিশেষ গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। 

শিশুসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ বাবে খেলা-ধূলা আৰু মুকলি পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যানত শিশুসকলৰ বাবে থকা খেলপথাৰ আৰু অন্যান্য সুবিধাই তেওঁলোকক আনন্দৰে সময় কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
শিশুসকলে ইয়াত পৰিয়ালৰ সৈতে আহি খেলিব পাৰে, নতুন অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হ'ব পাৰে। 
আজিৰ সময়ত বহু শিশুৱে মোবাইল ফোন আৰু অন্যান্য [[ডিজিটেল]] মাধ্যমৰ সৈতে অধিক সময় কটায়। এনে পৰিস্থিতিত উদ্যানৰ দৰে মুকলি স্থানত সময় কটোৱাটো তেওঁলোকৰ বাবে এক ভাল বিকল্প হ'ব পাৰে। 

ব্যস্ত নগৰীয়া জীৱনত মানুহে প্ৰায়ে কামৰ চাপ আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত অৱসৰ কটোৱাৰ সুযোগ কমকৈ পায়। অমৃত উদ্যানৰ দৰে ৰাজহুৱা স্থানে মানুহক কিছুসময় নিজৰ সুবিধা অনুসৰি কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। 
মানুহে ইয়ালৈ আহি খোজ কাঢ়িব পাৰে, পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে অথবা বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে মিলিত হ'ব পাৰে। এইদৰে উদ্যানখনে মানুহৰ সামাজিক জীৱনতো এক ইতিবাচক ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। 
এখন ভাল ৰাজহুৱা উদ্যান কেৱল চহৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধিৰ বাবেই প্ৰয়োজনীয় নহয়; ই নাগৰিকসকলৰ জীৱনধাৰাৰ মান উন্নত কৰাতো সহায় কৰিব পাৰে। 

পৰিৱেশ সংৰক্ষণ বৰ্তমান সময়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। নগৰীকৰণৰ ফলত গছ-গছনি আৰু মুকলি ঠাইৰ পৰিমাণ কমি আহিলে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। 
অমৃত উদ্যানৰ দৰে সেউজীয়া স্থানে মানুহক প্ৰকৃতিৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সচেতন কৰাত সহায় কৰে। গছ-গছনিৰ যত্ন লোৱা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা আৰু ৰাজহুৱা সম্পত্তি সংৰক্ষণ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাটো এনে স্থানৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব। 
উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰিৱেশ অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ লগতে সাধাৰণ নাগৰিকসকলৰো সহযোগিতা প্ৰয়োজন। 

অমৃত উদ্যান গুৱাহাটীৰ এটা আকৰ্ষণীয় দৰ্শনীয় স্থান। ইয়াৰ বিভিন্ন সুবিধা আৰু ঐতিহাসিক প্ৰতিমূৰ্তিয়ে স্থানীয় লোকৰ লগতে আন ঠাইৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীসকলকো আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। 
এনে উদ্যানৰ বিকাশে গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে। দৰ্শনাৰ্থীৰ আগমন বৃদ্ধি পালে ওচৰ-পাঁজৰৰ কিছুমান ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানেও লাভৱান হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। 
সেয়েহে উদ্যানখনৰ উন্নত পৰিচালনা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু উপযুক্ত প্ৰচাৰে স্থানীয় পৰ্যটনৰ বিকাশত সহায় কৰিব পাৰে। 

অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা সম্পত্তি। সেয়েহে ইয়াক পৰিষ্কাৰ আৰু সুন্দৰ কৰি ৰখাটো কেৱল চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ দায়িত্ব নহয়; ইয়াত অহা প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰো দায়িত্ব আছে। 
উদ্যানখনলৈ অহা লোকসকলে আৱৰ্জনা নিৰ্দিষ্ট স্থানত পেলোৱা, ফুল-গছৰ ক্ষতি নকৰা আৰু উদ্যানৰ নিয়মসমূহ মানি চলা উচিত। ইয়াৰ উপৰি খেলপথাৰ, স্কেটিং ৰিংক আৰু অন্যান্য সুবিধাসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰাটোও প্ৰয়োজনীয়। 
যদি সকলোৱে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰে, তেন্তে উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ দীৰ্ঘদিনলৈ অক্ষুণ্ণ ৰাখিব পৰা যাব। 

==উপসংহাৰ==
সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, গুৱাহাটীৰ [[হেঙেৰাবাৰী]]ত অৱস্থিত অমৃত উদ্যান মহানগৰখনৰ এক উল্লেখযোগ্য ৰাজহুৱা উদ্যান। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। 
এই উদ্যানখনে নগৰবাসীক অৱসৰ বিনোদনৰ সুযোগ দিয়াৰ লগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সময় কটোৱা, শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু ইতিহাসৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে। 
বৰ্তমান সময়ত নগৰীয়া জীৱনৰ মাজত এনে সেউজীয়া আৰু মুকলি স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। সেয়েহে অমৃত উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। 
অমৃত উদ্যানৰ সঠিক পৰিচালনা আৰু জনসাধাৰণৰ সহযোগিতাৰ জৰিয়তে ইয়াক ভৱিষ্যতেও গুৱাহাটীৰ এক সুন্দৰ, পৰিষ্কাৰ আৰু আকৰ্ষণীয় ৰাজহুৱা স্থান হিচাপে গঢ়ি ৰাখিব পাৰি।


{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ গুৱাহাটী মহানগৰীৰ উদ্যানসমূহৰ তালিকা
! ক্ৰমিক নং
! উদ্যানৰ নাম
! অৱস্থিতি
|-
| ১ || অমৃত উদ্যান || লিচুবাগান, হেঙেৰাবাৰী
|-
| ২ || নেহৰু পাৰ্ক || পানবজাৰ
|-
| ৩ || শ্ৰদ্ধাঞ্জলি কানন || জি. এছ. ৰোড
|-
| ৪ || অটল উদ্যান || আদাবাৰী
|-
| ৫ || বটানিকেল গাৰ্ডেন || ফাঁচীবজাৰ
|-
| ৬ || দিঘলীপুখুৰী পাৰ্ক || আমবাৰী
|-
| ৭ || জোৰপুখুৰী উদ্যান || উজানবজাৰ
|-
| ৮ || ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৰিভাৰফ্ৰণ্ট || পানবজাৰ
|-
| ৯ || গান্ধী মণ্ডপ || শৰণীয়া পাহাৰ
|-
| ১০ || সৰুসজাই ক্ৰীড়া উদ্যান || সৰুসজাই
|}

==তথ্যসূত্ৰ== 
https://gmda.assam.gov.in/portlet-sub-innerpage/amrit-udyan-at-hengrabari-guwahati?utm_source=chatgpt.com

[[শ্ৰেণী:উদ্যান]]
[[শ্ৰেণী:অসম]]</text>
      <sha1>nd22m6crrqls16mdgbuxznh6rbnke6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>চেৰাপুঞ্জী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140654</id>
    <revision>
      <id>649475</id>
      <parentid>649417</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:37:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* জলবায়ু */</comment>
      <origin>649475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39416" sha1="ab88we5te8vrdzjobsf6fdaganvy45j" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = চেৰাপুঞ্জী
| native_name = সোহৰা
| native_name_lang = 
| other_name = 
| type = নগৰ
| image_skyline   = Cherrapunji.jpg
| alt = 
| caption = সোহৰাই অতীতত কেইবাবাৰো বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাইৰ অভিলেখ গঢ়িছে।
| nickname = 
| pushpin_map = India Meghalaya#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_alt = 
| pushpin_caption = মেঘালয়ত অৱস্থান
| coordinates = {{coord|25.284|N|91.721|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = দেশ
| subdivision_name = [[ভাৰত]]
| subdivision_type1 = ৰাজ্য
| subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]]
| subdivision_name1 = [[মেঘালয়]]
| subdivision_name2 = [[পূব খাছি পাহাৰ জিলা|পূব খাছি পাহাৰ]]
| established_title = 
| established_date = 
| founder = 
| named_for = 
| government_type = 
| governing_body = 
| unit_pref = Metric
| area_footnotes = 
| area_total_km2 = 
| area_rank = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 1430
| population_total = 14816
| population_as_of = ২০১১
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = 397
| population_rank = 
| population_demonym = 
| demographics_type1 = ভাষা
| demographics1_title1 = চৰকাৰী
| time_zone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| area_code = 03637
| area_code_type = দূৰভাষৰ সংকেত
| registration_plate = 
| website = {{URL|https://sohra.gov.in/}}
| footnotes = 
| demographics1_info1 = [[খাছি ভাষা|খাছি]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]
| custom_label_sec1 = [[বৰ্ষণ (বতৰ বিজ্ঞান)|বৰ্ষণ]]
| custom_data_sec1 = {{convert|11777|mm|in}}
| custom_label1_sec1 = [[কপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন|জলবায়ু]]
| custom_data1_sec1 = [[সাগৰীয় জলবায়ু#উপক্ৰান্তীয় উচ্চভূমিৰ প্ৰকাৰ (Cfb, Cwb)|Cwb]]
}}

'''চেৰাপুঞ্জী''' ({{IPAc-en|audio=Cherrapunji.ogg|ˌ|tʃ|ɛ|r|ə|ˈ|p|ʌ|n|dʒ|i|,_|-|ˈ|p|ʊ|n|-}}), '''সোহৰা''' নামেৰেও পৰিচিত,&lt;ref name=orig1/&gt; ভাৰতৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ [[পূব খাছি পাহাৰ জিলা]]ৰ এখন মহকুমা নগৰ। ই পৰম্পৰাগতভাৱে ''কা হিমা সোহৰা'' নামৰ খাছি জনজাতীয় ৰাজ্যখনৰ ৰাজধানী আছিল।

সোহৰাক প্ৰায়ে পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাই বুলি কোৱা হয়। কিন্তু বৰ্তমান ইয়াৰ ওচৰৰ [[মৌছিনৰাম|মৌছিনৰামে]] এই স্থান অধিকাৰ কৰিছে। তথাপি, সোহৰাই এটা পঞ্জিকা বছৰৰ ভিতৰত আৰু এটা বছৰত সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱাৰ বিশ্ব অভিলেখ এতিয়াও নিজৰ হাতত ৰাখিছে। ১৮৬১ চনৰ জুলাই মাহত ইয়াত ৯৩০০ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হৈছিল আৰু ১৮৬০ চনৰ ১ আগষ্টৰ পৰা ১৮৬১ চনৰ ৩১ জুলাইলৈকে ২৬,৪৬১ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/10000/greatest-monthly-rainfall- |title=Most annual rainfall |access-date=2012-05-07 |work=Guinness World Records}}&lt;/ref&gt;

==পটভূমি==

===নামৰ উৎপত্তি===

এই নগৰখনৰ খাছি ভাষাৰ মূল নাম হৈছে {{Lang|kha|Sohra}} (সোহ-ৰা)। ১৯শ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ শাসকসকলে ইয়াক ভুলকৈ &quot;চেৰা&quot; বুলি উচ্চাৰণ কৰিছিল। পিছলৈ সমতল অঞ্চলৰ লোকসকলে ইয়াৰ নামৰ সৈতে ''&quot;পুঞ্জী&quot;'' শব্দটো যোগ কৰে। এই শব্দটো বঙালী ভাষাৰ আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে &quot;গাঁওসমূহৰ সমষ্টি&quot;। এইদৰে নামটো ''চেৰাপুঞ্জী''লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। কিছুমান ব্যাখ্যা অনুসৰি ইয়াৰ অৰ্থ &quot;কমলাৰ দেশ&quot;। ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ পৰ্যটকসকলে এই নামটো জনপ্ৰিয় কৰি তোলে। বৰ্তমান ইয়াৰ নাম পুনৰ মূল ৰূপ ''সোহৰা'' কৰা হৈছে।&lt;ref name=orig1&gt;{{Cite web |date=2007-08-04 |title=Cherrapunjee gets new name - Sohra |url=https://www.hindustantimes.com/india/cherrapunjee-gets-new-name-sohra/story-au2KwKygLAgm0JzgSFbf3N.html |access-date=2023-05-07 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

===ইতিহাস===

[[খাচী জনগোষ্ঠী]]ৰ ইতিহাস, যিসকল সোহৰাৰ আদিম অধিবাসী, ১৬শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰি। ১৬শৰ পৰা ১৮শ শতিকাৰ ভিতৰত এই লোকসকল খাচী পাহাৰৰ খিৰিয়েমৰ জনজাতীয় ''চিয়েম'' (ৰজা বা মুখিয়াল)সকলৰ অধীনত শাসিত হৈছিল।

খাছি সমাজৰ মূল আধাৰ হৈছে মাতৃসূত্ৰীয় ব্যৱস্থা।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mukherjee |first=Sugato |date=December 16, 2022 |title=The Khasis: A Matrilineal Society in India's Northeast |url=https://thediplomat.com/2022/12/the-khasis-a-matrilineal-society-in-indias-northeast/ |access-date=2023-05-07 |website=The Diplomat |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

১৮৩৩ চনত শেষৰজন প্ৰভাৱশালী চিয়েম তিৰোত সিং চিয়েমৰ আত্মসমৰ্পণৰ পিছত খাছি পাহাৰ ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে।

নগৰখনৰ সমাধিক্ষেত্ৰত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ব্ৰিটিছ প্ৰশাসক ডেভিড স্কটৰ (১৮০২–১৮৩১) এটা স্মৃতিসৌধ আছে।

প্ৰচুৰ বৰষুণ হোৱা সত্ত্বেও সোহৰাত তীব্ৰ পানীৰ অভাৱ দেখা যায়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে খোৱাপানী সংগ্ৰহ কৰিবলৈ বহু দূৰ খোজকাঢ়ি যাবলগীয়া হয়।&lt;ref name=bbc&gt;{{cite news
 | first = Subir
 | last = Bhaumik
 | title = World's wettest area dries up
 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2977169.stm
 | format = stm
 | work = South Asia News
 | location = Calcutta
 | date = 2003-04-28
 | access-date = 2008-02-21
 }}&lt;/ref&gt; অত্যধিক বৰষুণৰ ফলত বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰ ধুই যোৱাৰ বাবে জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাত বাধা সৃষ্টি হয়। বৰ্তমান বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণৰ নতুন পদ্ধতিসমূহে নগৰখন আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ গাঁওসমূহৰ পানীৰ সমস্যাৰ সমাধানত সহায় কৰিছে।

==অৰ্থনীতি==

===শিক্ষা===

====মহাবিদ্যালয়====

* ৰামকৃষ্ণ মিছন মহাবিদ্যালয়, সোহৰা
* সোহৰা চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়

সোহৰাৰ ওচৰৰ ছাইতছোফেনত [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়]] অৱস্থিত। এই প্ৰতিষ্ঠানত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ আৰু গৱেষণাৰ ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।

[[ৰামকৃষ্ণ মিছন]] বিদ্যালয় আৰু থমাছ জ'নছ বিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী বিদ্যালয়সমূহ নগৰখন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে স্থাপন কৰা হৈছে।

===সংবাদ মাধ্যম===

সোহৰাত [[আকাশবাণী]]ৰ এটা পুনঃসম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ আছে, যাক আকাশবাণী সোহৰা বুলি জনা যায়। ইয়াৰ পৰা এফ এম তৰংগত অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়।

===পৰ্যটন===

পৰ্যটন হৈছে সোহৰাৰ মূল অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ। পৰ্যটকসকলে ইয়াক ওচৰৰ পাহাৰ, উপত্যকা, দৰ্শনস্থলী, গুহা, নদী, জলপ্ৰপাত আৰু পৰম্পৰাগত সাঁকোসমূহ চাবলৈ কেন্দ্ৰীয় স্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।

সোহৰা [[জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো]]ৰ বাবেও বিখ্যাত। বহু শতিকাৰ অভিজ্ঞতাৰ ফলত ইয়াৰ লোকসকলে গছৰ শিপা ব্যৱহাৰ কৰি বৃহৎ সাঁকো নিৰ্মাণৰ কৌশল বিকশিত কৰিছে। এই প্ৰক্ৰিয়াত ১০ৰ পৰা ১৫ বছৰ সময় লাগে। সাঁকোবোৰ সাধাৰণতে কেইবাশ বছৰলৈ টিকি থাকে। বৰ্তমানলৈ ব্যৱহৃত আটাইতকৈ পুৰণি সাঁকোটোৰ বয়স ৫০০ বছৰতকৈও অধিক।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bridge to Nature: Amazing Indian Living Root Bridges |url=http://webecoist.com/2009/10/21/bridge-to-nature-amazing-indian-living-root-bridges/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111129174355/http://webecoist.com/2009/10/21/bridge-to-nature-amazing-indian-living-root-bridges/ |archive-date=29 November 2011 |access-date=23 October 2009 |website=WebEcoist}}&lt;/ref&gt;

===পৰিবহণ===

[[শ্বিলং বিমানবন্দৰ]] মেঘালয়ৰ একমাত্ৰ কাৰ্যক্ষম অসামৰিক বিমানবন্দৰ। ই সোহৰাৰ পৰা ৮০ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ পৰা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইলৈ ঘৰুৱা বিমান চলাচল হয়। [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ|গুৱাহাটী বিমানবন্দৰ]] সোহৰাৰ পৰা ১৬৫ কিলোমিটাৰ উত্তৰত [[অসম]]ত অৱস্থিত। ই আঞ্চলিক, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সংযোগৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ।

মেঘালয় ৰাজ্যিক ঘাইপথ ৫-এ সোহৰাক শ্বিলঙৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। শ্বিলং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৬ৰ জৰিয়তে [[গুৱাহাটী]]ৰ সৈতে সংযুক্ত।

[[File:1947-Khasi states.png|thumb|450px|মেঘালয়ৰ ঐতিহাসিক খাছি ৰাজ্যসমূহ]]

১৬৫ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত [[গুৱাহাটী ৰেল ষ্টেচন]] হৈছে ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সৈতে সংযোগ কৰা নিকটতম ৰে'ল ষ্টেচন। নিৰ্মাণাধীন তেতেলিয়া–বৰ্ণিহাট ৰে'লপথ সম্পূৰ্ণ হ'লে সোহৰাৰ ওচৰলৈ ৰে'ল সংযোগ আহিব।

==ভূগোল==

{{climate chart
|সোহৰা, ভাৰত
|7.2 |15.7 |11
|8.9 |17.3 |46
|12.5 |20.5 |240
|14.5 |21.7 |938
|16.1 |22.4 |1214
|17.9 |22.7 |2294
|18.1 |22.0 |3272
|18.2 |22.9 |1760
|17.5 |22.7 |1352
|15.8 |22.7 |549
|12.3 |20.4 |72
|8.3 |17.0 |29
|maxprecip=3272
|float=right
|clear=right
|source=[ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/IN/42515.TXT NOAA]
}}

[[শ্বিলং মালভূমি]] হৈছে এক উত্থিত ভূখণ্ড। ইয়াৰ উত্তৰ দিশত পূব-পশ্চিম দিশে বিস্তৃত মুখ্য সীমান্ত ঠেলনি, পশ্চিম দিশত উত্তৰ-দক্ষিণ দিশে বিস্তৃত জামুনা ফল্ট আৰু পূব দিশত উত্তৰ-পশ্চিম–দক্ষিণ-পূব দিশে বিস্তৃত কপিলি ভংগ অঞ্চল আছে।

সোহৰাৰ গড় উচ্চতা {{convert|1430|m|ft}}। ই খাছি পাহাৰৰ দক্ষিণ অংশৰ এখন মালভূমিত অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণফালে [[বাংলাদেশ]]ৰ সমতল ভূমি বিস্তৃত। মালভূমিখন ইয়াৰ চাৰিওফালৰ উপত্যকাসমূহতকৈ {{convert|660|m|ft}} ওখ।

বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু অত্যধিক বৰষুণৰ ফলত মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰ ধুই যোৱাৰ বাবে মালভূমিৰ মাটি অনুৰ্বৰ। শীতকালৰ খৰাং অৱস্থাৰ বাবে ইয়াৰ উদ্ভিদসমূহ শুকান পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খোৱা, যদিও নগৰখন অত্যধিক বৰষুণৰ বাবে বিখ্যাত। স্থানীয় পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ ওপৰত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ চাপো বৃদ্ধি পাইছে। ১৯৬০ চনত সোহৰা অঞ্চলৰ জনসংখ্যা ৭,০০০ আছিল। ২০০০ চনৰ ভিতৰত ই ১০,০০০ৰো অধিক হয়।&lt;ref name=&quot;wondermondo&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.wondermondo.com/Countries/As/India/Meghalaya/Cherrapunji.htm |title=Cherrapunji (Sohra) |access-date=2010-08-29 |date=2010-08-28 |publisher=Wondermondo}}&lt;/ref&gt;

কিন্তু সোহৰাৰ চাৰিওফালৰ উপত্যকাসমূহ সেউজীয়া আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াত বহুতো স্থানীয় উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত মেঘালয়ৰ উপক্ৰান্তীয় বনাঞ্চল উল্লেখযোগ্য।

সোহৰাৰ ওচৰৰ গাঁওসমূহত কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো আছে। ইয়াৰ ভিতৰত উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো, মাওছাও শিপাৰ সাঁকো, ৰিটিমেন শিপাৰ সাঁকো আৰু নংগ্ৰিয়াট গাঁৱৰ দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো উল্লেখযোগ্য।

===জলবায়ু===

সোহৰাৰ জলবায়ু মৃদু উপক্ৰান্তীয় উচ্চভূমিৰ জলবায়ু। ইয়াত মৌচুমী বতাহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। কপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি ইয়াৰ জলবায়ু Cwb প্ৰকাৰৰ। গ্ৰীষ্মকাল উষ্ণ আৰু অতি বৰষুণযুক্ত, আনহাতে শীতকাল শুকান আৰু মৃদু।

ইয়াৰ বাৰ্ষিক গড় বৰষুণ {{convert|11777|mm|in}}।&lt;ref name=&quot;weather1&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.climate-charts.com/Locations/i/IN42515.html |title=Cherrapunji, India: Climate, Global Warming, and Daylight Charts and Data |website=climate-charts.com |access-date= 11 January 2021}}&lt;/ref&gt; এই পৰিমাণে ইয়াক ওচৰৰ [[মৌছিনৰাম]]ৰ পিছত দ্বিতীয় সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা স্থান হিচাপে স্থান দিছে। মৌছিনৰামৰ গড় বৰষুণ {{convert|11873|mm|in}}।

সোহৰাই দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু উত্তৰ-পূব দুয়োটা মৌচুমী বতাহৰ পৰা বৰষুণ লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ইয়াত এটা মৌচুমী বৰষুণৰ ঋতু দেখা যায়। ই খাছি পাহাৰৰ বতাহৰ সন্মুখৰ ফালে অৱস্থিত। ফলত পাহাৰৰ ওপৰেৰে বতাহ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ সময়ত বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। শীতকালত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে নামি অহা উত্তৰ-পূব মৌচুমী বতাহৰ পৰা বৰষুণ হয়। নৱেম্বৰ, ডিচেম্বৰ, জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰী হৈছে আটাইতকৈ শুকান মাহ।

জানুৱাৰী মাহত গড় তাপমাত্ৰা {{convert|11.5|°C|1}} আৰু আগষ্ট মাহত {{convert|20.6|°C|1}}। বাৰ্ষিক গড় তাপমাত্ৰা {{convert|17.3|°C|1}}।

সোহৰাই সৰ্বাধিক বৰষুণৰ বাবে গীনিজ বিশ্ব অভিলেখৰ দুটা স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ১৮৬০ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ১৮৬১ চনৰ জুলাইলৈকে ইয়াত {{convert|26471|mm|in}} বৰষুণ হৈছিল। আনহাতে, ১৮৬১ চনৰ জুলাই মাহত {{convert|9300|mm|in}} বৰষুণ হৈছিল।&lt;ref&gt;Guinness World Records 2005; pg-51 {{ISBN|0-85112-192-6}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
| location = সোহৰা (১৯৯১-২০২০, সৰ্বোচ্চ/সৰ্বনিম্ন ১৯২০-বৰ্তমান)
| metric first = Y
| single line = Y
| Jan record high C = 26.7
| Feb record high C = 28.9
| Mar record high C = 30.6
| Apr record high C = 28.3
| May record high C = 30.9
| Jun record high C = 29.9
| Jul record high C = 30.3
| Aug record high C = 30.3
| Sep record high C = 33.1
| Oct record high C = 32.1
| Nov record high C = 28.7
| Dec record high C = 25.6
| year record high C = 33.1
| Jan high C = 17.2
| Feb high C = 18.8
| Mar high C = 21.4
| Apr high C = 22.7
| May high C = 23.1
| Jun high C = 23.1
| Jul high C = 22.9
| Aug high C = 23.6
| Sep high C = 23.9
| Oct high C = 24.0
| Nov high C = 21.8
| Dec high C = 18.8
| year high C = 21.8
| Jan mean C =12.3
| Feb mean C =14.1
| Mar mean C =17.0
| Apr mean C =18.7
| May mean C =19.9
| Jun mean C =20.6
| Jul mean C =20.6
| Aug mean C =21.1
| Sep mean C =21.0
| Oct mean C =20.0
| Nov mean C =16.9
| Dec mean C =13.8
| year mean C =
| Jan low C = 6.6
| Feb low C = 8.7
| Mar low C = 12.1
| Apr low C = 14.4
| May low C = 16.1
| Jun low C = 17.7
| Jul low C = 18.1
| Aug low C = 18.2
| Sep low C = 17.6
| Oct low C = 15.3
| Nov low C = 11.4
| Dec low C = 8.2
| year low C = 13.7
| Jan record low C = -1.0
| Feb record low C = 0.3
| Mar record low C = 0.6
| Apr record low C = 3.9
| May record low C = 3.3
| Jun record low C = 9.2
| Jul record low C = 10.0
| Aug record low C = 9.0
| Sep record low C = 12.4
| Oct record low C = 7.8
| Nov record low C = 3.7
| Dec record low C = 1.7
| year record low C = -1.0
| Jan avg record high C = 20.6
| Feb avg record high C = 22.2
| Mar avg record high C = 25.3
| Apr avg record high C = 26.0
| May avg record high C = 26.5
| Jun avg record high C = 26.8
| Jul avg record high C = 26.9
| Aug avg record high C = 27.6
| Sep avg record high C = 27.9
| Oct avg record high C = 27.5
| Nov avg record high C = 25.6
| Dec avg record high C = 21.9
| year avg record high C = 28.9
| Jan avg record low C = 3.2
| Feb avg record low C = 4.9
| Mar avg record low C = 8.1
| Apr avg record low C = 10.4
| May avg record low C = 12.4
| Jun avg record low C = 15.3
| Jul avg record low C = 16.4
| Aug avg record low C = 16.6
| Sep avg record low C = 15.6
| Oct avg record low C = 11.8
| Nov avg record low C = 8.0
| Dec avg record low C = 5.2
| year avg record low C = 3.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 15.5
| Feb rain mm = 53.7
| Mar rain mm = 364.1
| Apr rain mm = 792.4
| May rain mm = 1297.1
| Jun rain mm = 2608.1
| Jul rain mm = 2665.4
| Aug rain mm = 1768.7
| Sep rain mm = 1089.7
| Oct rain mm = 461.4
| Nov rain mm = 49.3
| Dec rain mm = 10.2
| year rain mm = 11175.8
| unit rain days = 2.5 mm
| Jan rain days = 1.4
| Feb rain days = 2.5
| Mar rain days = 7.4
| Apr rain days = 16.1
| May rain days = 20.7
| Jun rain days = 25.2
| Jul rain days = 27.8
| Aug rain days = 24.1
| Sep rain days = 18.2
| Oct rain days = 7.6
| Nov rain days = 1.6
| Dec rain days = 0.8
| year rain days = 153.5
| Jan humidity = 69
| Feb humidity = 66
| Mar humidity = 68
| Apr humidity = 79
| May humidity = 85
| Jun humidity = 92
| Jul humidity = 94
| Aug humidity = 92
| Sep humidity = 89
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 70
| Dec humidity = 70
| year humidity = 
| source 1 = ভাৰতীয় বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref&gt;{{cite web
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tablest%201991-2020.pdf
| title = Climatological Tables of Observatories in India 1991-2020
| publisher = ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ
| access-date = April 8, 2024
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archive-date = 5 February 2020
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M157
| access-date = 5 February 2020}}&lt;/ref&gt;
| source 2 = NOAA (humidity),&lt;ref&gt;{{cite web
| url = https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/1.1/data/0-data/Region-2-WMO-Normals-9120/India/CSV/CHERRAPUNJEE_42515.csv
| title = Cherrapunji Climate Normals 1991–2020
| publisher = [[ৰাষ্ট্ৰীয় সাগৰীয় আৰু বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰশাসন]]
| access-date = April 8, 2024
}}&lt;/ref&gt;, টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় তাপমাত্ৰা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC1&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42515
| title = Normals Data: Cherrapunji – India Latitude: 25.25°N Longitude: 91.73°E Height: 1313 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| access-date = 1 December 2022}}&lt;/ref&gt;
}}

===অত্যধিক বৰষুণৰ কাৰণ===

সোহৰাই [[বংগোপসাগৰ]]ৰ পৰা অহা ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মকালীন মৌচুমী বতাহৰ বৰষুণ লাভ কৰে। মৌচুমী মেঘসমূহে বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ ওপৰেৰে প্ৰায় ৪০০ কিলোমিটাৰ বাধাহীনভাৱে উৰি আহে। তাৰ পিছত ইহঁতে খাছি পাহাৰত খুন্দা মাৰে। এই পাহাৰসমূহ সমতল ভূমিৰ পৰা হঠাৎ উঠি গৈ সাগৰপৃষ্ঠৰ গড় উচ্চতাৰ ওপৰত প্ৰায় {{convert|1,370|m|ft}} উচ্চতাত অৱস্থিত। এই উচ্চতা ২ৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ ভিতৰত লাভ কৰে।

পাহাৰসমূহৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে বহুতো গভীৰ উপত্যকাৰ সৃষ্টি হৈছে। এই উপত্যকাসমূহে নিম্ন উচ্চতাত উৰি অহা জলীয় বাষ্পযুক্ত মেঘসমূহক একেলগে সোহৰাৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত কৰে। বতাহে বৰষুণৰ মেঘসমূহক এই গিৰিখাতসমূহৰ মাজেৰে ঠেলি পাহাৰৰ ঠেক ঢালৰ ওপৰলৈ উঠাই নিয়ে। মেঘসমূহ বায়ুমণ্ডলৰ ওপৰৰ স্তৰলৈ দ্ৰুতগতিত উঠি যোৱাৰ ফলত ঠাণ্ডা হয় আৰু জলীয় বাষ্প ঘনীভূত হয়। ইয়াৰ ফলত অধিক বৰষুণ হয়। সোহৰাত হোৱা অত্যধিক বৰষুণ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত হোৱা বৰষুণৰ এক উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Kuttippurath|first1=J|last2=Murasingh|first2=S|last3=Stott|first3=P A|last4=Sarojini|first4=B Balan|last5=Jha|first5=Madan K|last6=Kumar|first6=P|last7=Nair|first7=P J|last8=Varikoden|first8=H|last9=Raj|first9=S|last10=Francis|first10=P A|last11=Pandey|first11=P C|date=2021-01-22|title=Observed rainfall changes in the past century (1901–2019) over the wettest place on Earth|journal=Environmental Research Letters|volume=16|issue=2|pages=024018|doi=10.1088/1748-9326/abcf78|bibcode=2021ERL....16b4018K|issn=1748-9326|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

কেতিয়াবা সোহৰাৰ কোনো এটা অংশত অতি কম সময়ৰ ভিতৰত অত্যধিক বৰষুণ হয়, আনহাতে আন অঞ্চলসমূহ সম্পূৰ্ণ বা তুলনামূলকভাৱে শুকান হৈ থাকে। ইয়াৰ পৰা বৰষুণৰ স্থানীয় তাৰতম্যৰ কথা বুজা যায়। মৌচুমীৰ শীৰ্ষ সময়ত বায়ুমণ্ডলত আৰ্দ্ৰতা অত্যন্ত বেছি থাকে।

সোহৰাত হোৱা বৰষুণৰ অধিকাংশই পাহাৰৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে হয়। দক্ষিণৰ পৰা অহা মেঘসমূহ পাহাৰৰ ওপৰেৰে পাৰ হোৱাৰ সময়ত উপত্যকাসমূহৰ মাজেৰে ওপৰলৈ উঠি যায়। মেঘসমূহ সোহৰাৰ ওপৰত প্ৰায় লম্বভাৱে খুন্দা মাৰে আৰু নিম্ন উচ্চতাত উৰি অহা মেঘসমূহ ঠেক ঢালৰ ওপৰলৈ ঠেলি দিয়া হয়। খাছি পাহাৰৰ ফালে পোনে পোনে বতাহ বলিলে সৰ্বাধিক বৰষুণ হয়।

সোহৰাত মৌচুমী বৰষুণৰ এটা উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ অধিকাংশ বৰষুণ ৰাতিপুৱা হয়। ইয়াৰ এটা সম্ভাৱ্য কাৰণ হৈছে দুটা বায়ুৰাশিৰ মিলন। মৌচুমী মাহবোৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বতাহ সাধাৰণতে পূব বা উত্তৰ-পূবৰ পৰা বলে। আনহাতে, [[মেঘালয়]]ৰ ওপৰৰ বতাহ দক্ষিণৰ পৰা আহে। এই দুয়োটা বতাহৰ প্ৰবাহ খাছি পাহাৰৰ ওচৰত মিলিত হয়। ৰাতি উপত্যকাত আবদ্ধ হৈ থকা বতাহসমূহ দিনত গৰম হোৱাৰ পিছত ওপৰলৈ উঠিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ৰাতিপুৱাৰ বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। পাহাৰৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ উপৰি বায়ুমণ্ডলীয় সংবহনেও মৌচুমী আৰু মৌচুমীৰ আগৰ সময়ছোৱাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।

==জনসাধাৰণ==

===সংস্কৃতি===

সোহৰা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বসবাস কৰা স্থানীয় লোকসকল [[খাছি জনগোষ্ঠী]]ৰ। তেওঁলোকৰ সমাজ মাতৃসূত্ৰীয়। সন্তানসকলে মাতৃৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Swer |first=Daryll |date=2023-05-29 |title=An Interesting Folk Tale Behind the Khasi Matrilineal System |url=https://www.daryllswer.com/an-interesting-folk-tale-behind-the-khasi-matrilineal-system/ |access-date=2026-01-21 |website=Daryll Swer |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

===জনসংখ্যা===

{{Pie chart
|thumb = right
|caption = চেৰাপুঞ্জীৰ ধৰ্ম (২০১১)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{cite web |title=C-1 Population By Religious Community |url=https://censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW17C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |accessdate=14 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|label1 = [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]
|value1 = 71.36
|color1 = Blue
|label2 = নিয়াম খাছি
|value2 = 24.40
|color2 = Yellow
|label3 = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
|value3 = 3.97
|color3 = Orange
|label4 = [[ইছলাম]]
|value4 = 0.08
|color4 = Green
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 0.19
|color5 = Gray}}

২০১১ চনৰ [[ভাৰতৰ লোকপিয়ল]] অনুসৰি সোহৰাৰ জনসংখ্যা আছিল ১০,০৮৬। ইয়াৰে পুৰুষৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৭৫ শতাংশ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ৫১.২৫ শতাংশ। ইয়াৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৪ শতাংশ। এই হাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৭৪.৫ শতাংশৰ প্ৰায় সমান। পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭২.৪ শতাংশ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৩.৯ শতাংশ।

নগৰখনৰ অধিকাংশ লোক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মাৱলম্বী। ইয়াৰ উপৰি নিয়াম খাছি, [[হিন্দু ধৰ্ম]] আৰু অতি কম সংখ্যক [[ইছলাম]] ধৰ্মাৱলম্বী লোকো আছে।&lt;ref name=&quot;religion&quot;/&gt;

==চিত্ৰসম্ভাৰ==

&lt;gallery&gt;
File:NohKaLikai Falls V2 Wiki.jpg|নোহকালিকাই জলপ্ৰপাতৰ আকাশী দৃশ্য
File:Nohkalikai Falls.JPG|নোহকালিকাই জলপ্ৰপাত
File:Nohkalikai falls.jpg|সাতভনী জলপ্ৰপাত
File:Bangladesh view point by Kamalapathi.jpg|সোহৰাৰ বাংলাদেশ দৰ্শনস্থলী
File:Bengladesh Plains, View FromThangkharang Cherrapunjee 105.JPG|সোহৰাৰ পৰা বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ দৃশ্য
File:Khasi tribe para dance.jpg|১৯৪৪ চনৰ খাছি শিশুসকল
&lt;/gallery&gt;

==দৰ্শনীয় স্থান==

সোহৰা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক দৰ্শনীয় স্থান আছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহ হ'ল—

* [[নোহকালিকাই জলপ্ৰপাত]] — ভাৰতৰ অন্যতম উচ্চ জলপ্ৰপাত।
* [[সাতভনী জলপ্ৰপাত]] — সাতটা পৃথক জলধাৰাৰ সমষ্টি।
* [[মাউছিনৰাম]] — সোহৰাৰ ওচৰৰ এখন গাঁও, যিখন বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাই হিচাপে পৰিচিত।
* [[উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো]] — প্ৰকৃতিৰ মাজত গছৰ শিপাৰে নিৰ্মিত এক অনন্য সাঁকো।
* [[নংগ্ৰিয়াট]] — জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকোৰ বাবে বিখ্যাত এখন গাঁও।
* [[থাংখাৰাং উদ্যান]] — বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ দৃশ্য চাব পৰা এখন উদ্যান।
* [[ডেইংথলেন জলপ্ৰপাত]] — প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ বাবে পৰিচিত এটা জলপ্ৰপাত।
* [[মাৱসমাই গুহা]] — চূণশিলৰ গুহা আৰু ভূগৰ্ভস্থ গঠনসমূহৰ বাবে বিখ্যাত।

==প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সংৰক্ষণ==

সোহৰাৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশত খাছি পাহাৰৰ বনাঞ্চল, গভীৰ উপত্যকা, জলপ্ৰপাত আৰু গুহাসমূহে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ বনাঞ্চলসমূহে বৰষুণৰ পানী ধৰি ৰখা, মাটিৰ ক্ষয় ৰোধ কৰা আৰু স্থানীয় উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বাসস্থান সংৰক্ষণ কৰাত সহায় কৰে।

অত্যধিক বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু ভূমিৰ অনিয়ন্ত্ৰিত ব্যৱহাৰে মাটিৰ ক্ষয় বৃদ্ধি কৰে। ইয়াৰ ফলত বৰষুণৰ পানী সহজে বৈ যায় আৰু শুষ্ক ঋতুত পানীৰ অভাৱ দেখা যায়। বনাঞ্চল সংৰক্ষণ, বৰষুণৰ পানী সংগ্ৰহ আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰতি দায়িত্বশীল পৰ্যটন সোহৰাৰ ভৱিষ্যতৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।

==লগতে চাওক==

* [[উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পৰ্যটন]]
* [[পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাইসমূহ|পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাই]]
** [[বিগ বগ, মাউই]] — হাৱাইৰ এখন অতি বৰষুণ হোৱা ঠাই।
** [[ল'ৰো]] — কলম্বিয়াৰ এখন অতি বৰষুণ হোৱা ঠাই।
** [[কুইবডো]] — কলম্বিয়াৰ এখন অতি বৰষুণ হোৱা ঠাই।
** [[ভিলা পুৱেৰ্তো এডেন]] — চিলিৰ এখন অতি বৰষুণ হোৱা ঠাই।
** [[ইয়াকুশিমা]] — জাপানৰ এখন অতি বৰষুণ হোৱা ঠাই।

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

==তথ্য আৰু বাহ্যিক সংযোগ==
*{{Wikivoyage-inline|Cherrapunji}}
*[https://web.archive.org/web/20100704080658/http://www.cherrapunjee.com/ চেৰাপুঞ্জী.কম]
*[https://web.archive.org/web/20121002052449/http://www.geox.com/amphibiox/ পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাইত নতুন জলনিৰোধী জোতাৰ পৰীক্ষা]
*[https://indianexpress.com/article/news-archive/for-a-rainy-day-2/ 'বৰষুণৰ দিনৰ বাবে', দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ, ২০ এপ্ৰিল ২০০৮, অৰ্জুন ৰাজদান]

{{Authority control}}

[[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>ab88we5te8vrdzjobsf6fdaganvy45j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649476</id>
      <parentid>649475</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:39:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* লগতে চাওক */</comment>
      <origin>649476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38602" sha1="bx5nscizfnfiwdgyxllf8ki20lpalso" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = চেৰাপুঞ্জী
| native_name = সোহৰা
| native_name_lang = 
| other_name = 
| type = নগৰ
| image_skyline   = Cherrapunji.jpg
| alt = 
| caption = সোহৰাই অতীতত কেইবাবাৰো বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাইৰ অভিলেখ গঢ়িছে।
| nickname = 
| pushpin_map = India Meghalaya#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_alt = 
| pushpin_caption = মেঘালয়ত অৱস্থান
| coordinates = {{coord|25.284|N|91.721|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = দেশ
| subdivision_name = [[ভাৰত]]
| subdivision_type1 = ৰাজ্য
| subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]]
| subdivision_name1 = [[মেঘালয়]]
| subdivision_name2 = [[পূব খাছি পাহাৰ জিলা|পূব খাছি পাহাৰ]]
| established_title = 
| established_date = 
| founder = 
| named_for = 
| government_type = 
| governing_body = 
| unit_pref = Metric
| area_footnotes = 
| area_total_km2 = 
| area_rank = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 1430
| population_total = 14816
| population_as_of = ২০১১
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = 397
| population_rank = 
| population_demonym = 
| demographics_type1 = ভাষা
| demographics1_title1 = চৰকাৰী
| time_zone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| area_code = 03637
| area_code_type = দূৰভাষৰ সংকেত
| registration_plate = 
| website = {{URL|https://sohra.gov.in/}}
| footnotes = 
| demographics1_info1 = [[খাছি ভাষা|খাছি]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]
| custom_label_sec1 = [[বৰ্ষণ (বতৰ বিজ্ঞান)|বৰ্ষণ]]
| custom_data_sec1 = {{convert|11777|mm|in}}
| custom_label1_sec1 = [[কপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন|জলবায়ু]]
| custom_data1_sec1 = [[সাগৰীয় জলবায়ু#উপক্ৰান্তীয় উচ্চভূমিৰ প্ৰকাৰ (Cfb, Cwb)|Cwb]]
}}

'''চেৰাপুঞ্জী''' ({{IPAc-en|audio=Cherrapunji.ogg|ˌ|tʃ|ɛ|r|ə|ˈ|p|ʌ|n|dʒ|i|,_|-|ˈ|p|ʊ|n|-}}), '''সোহৰা''' নামেৰেও পৰিচিত,&lt;ref name=orig1/&gt; ভাৰতৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ [[পূব খাছি পাহাৰ জিলা]]ৰ এখন মহকুমা নগৰ। ই পৰম্পৰাগতভাৱে ''কা হিমা সোহৰা'' নামৰ খাছি জনজাতীয় ৰাজ্যখনৰ ৰাজধানী আছিল।

সোহৰাক প্ৰায়ে পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাই বুলি কোৱা হয়। কিন্তু বৰ্তমান ইয়াৰ ওচৰৰ [[মৌছিনৰাম|মৌছিনৰামে]] এই স্থান অধিকাৰ কৰিছে। তথাপি, সোহৰাই এটা পঞ্জিকা বছৰৰ ভিতৰত আৰু এটা বছৰত সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱাৰ বিশ্ব অভিলেখ এতিয়াও নিজৰ হাতত ৰাখিছে। ১৮৬১ চনৰ জুলাই মাহত ইয়াত ৯৩০০ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হৈছিল আৰু ১৮৬০ চনৰ ১ আগষ্টৰ পৰা ১৮৬১ চনৰ ৩১ জুলাইলৈকে ২৬,৪৬১ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/10000/greatest-monthly-rainfall- |title=Most annual rainfall |access-date=2012-05-07 |work=Guinness World Records}}&lt;/ref&gt;

==পটভূমি==

===নামৰ উৎপত্তি===

এই নগৰখনৰ খাছি ভাষাৰ মূল নাম হৈছে {{Lang|kha|Sohra}} (সোহ-ৰা)। ১৯শ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ শাসকসকলে ইয়াক ভুলকৈ &quot;চেৰা&quot; বুলি উচ্চাৰণ কৰিছিল। পিছলৈ সমতল অঞ্চলৰ লোকসকলে ইয়াৰ নামৰ সৈতে ''&quot;পুঞ্জী&quot;'' শব্দটো যোগ কৰে। এই শব্দটো বঙালী ভাষাৰ আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে &quot;গাঁওসমূহৰ সমষ্টি&quot;। এইদৰে নামটো ''চেৰাপুঞ্জী''লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। কিছুমান ব্যাখ্যা অনুসৰি ইয়াৰ অৰ্থ &quot;কমলাৰ দেশ&quot;। ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ পৰ্যটকসকলে এই নামটো জনপ্ৰিয় কৰি তোলে। বৰ্তমান ইয়াৰ নাম পুনৰ মূল ৰূপ ''সোহৰা'' কৰা হৈছে।&lt;ref name=orig1&gt;{{Cite web |date=2007-08-04 |title=Cherrapunjee gets new name - Sohra |url=https://www.hindustantimes.com/india/cherrapunjee-gets-new-name-sohra/story-au2KwKygLAgm0JzgSFbf3N.html |access-date=2023-05-07 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

===ইতিহাস===

[[খাচী জনগোষ্ঠী]]ৰ ইতিহাস, যিসকল সোহৰাৰ আদিম অধিবাসী, ১৬শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰি। ১৬শৰ পৰা ১৮শ শতিকাৰ ভিতৰত এই লোকসকল খাচী পাহাৰৰ খিৰিয়েমৰ জনজাতীয় ''চিয়েম'' (ৰজা বা মুখিয়াল)সকলৰ অধীনত শাসিত হৈছিল।

খাছি সমাজৰ মূল আধাৰ হৈছে মাতৃসূত্ৰীয় ব্যৱস্থা।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mukherjee |first=Sugato |date=December 16, 2022 |title=The Khasis: A Matrilineal Society in India's Northeast |url=https://thediplomat.com/2022/12/the-khasis-a-matrilineal-society-in-indias-northeast/ |access-date=2023-05-07 |website=The Diplomat |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

১৮৩৩ চনত শেষৰজন প্ৰভাৱশালী চিয়েম তিৰোত সিং চিয়েমৰ আত্মসমৰ্পণৰ পিছত খাছি পাহাৰ ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে।

নগৰখনৰ সমাধিক্ষেত্ৰত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ব্ৰিটিছ প্ৰশাসক ডেভিড স্কটৰ (১৮০২–১৮৩১) এটা স্মৃতিসৌধ আছে।

প্ৰচুৰ বৰষুণ হোৱা সত্ত্বেও সোহৰাত তীব্ৰ পানীৰ অভাৱ দেখা যায়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে খোৱাপানী সংগ্ৰহ কৰিবলৈ বহু দূৰ খোজকাঢ়ি যাবলগীয়া হয়।&lt;ref name=bbc&gt;{{cite news
 | first = Subir
 | last = Bhaumik
 | title = World's wettest area dries up
 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2977169.stm
 | format = stm
 | work = South Asia News
 | location = Calcutta
 | date = 2003-04-28
 | access-date = 2008-02-21
 }}&lt;/ref&gt; অত্যধিক বৰষুণৰ ফলত বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰ ধুই যোৱাৰ বাবে জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাত বাধা সৃষ্টি হয়। বৰ্তমান বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণৰ নতুন পদ্ধতিসমূহে নগৰখন আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ গাঁওসমূহৰ পানীৰ সমস্যাৰ সমাধানত সহায় কৰিছে।

==অৰ্থনীতি==

===শিক্ষা===

====মহাবিদ্যালয়====

* ৰামকৃষ্ণ মিছন মহাবিদ্যালয়, সোহৰা
* সোহৰা চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়

সোহৰাৰ ওচৰৰ ছাইতছোফেনত [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়]] অৱস্থিত। এই প্ৰতিষ্ঠানত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ আৰু গৱেষণাৰ ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।

[[ৰামকৃষ্ণ মিছন]] বিদ্যালয় আৰু থমাছ জ'নছ বিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী বিদ্যালয়সমূহ নগৰখন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে স্থাপন কৰা হৈছে।

===সংবাদ মাধ্যম===

সোহৰাত [[আকাশবাণী]]ৰ এটা পুনঃসম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ আছে, যাক আকাশবাণী সোহৰা বুলি জনা যায়। ইয়াৰ পৰা এফ এম তৰংগত অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়।

===পৰ্যটন===

পৰ্যটন হৈছে সোহৰাৰ মূল অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ। পৰ্যটকসকলে ইয়াক ওচৰৰ পাহাৰ, উপত্যকা, দৰ্শনস্থলী, গুহা, নদী, জলপ্ৰপাত আৰু পৰম্পৰাগত সাঁকোসমূহ চাবলৈ কেন্দ্ৰীয় স্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।

সোহৰা [[জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো]]ৰ বাবেও বিখ্যাত। বহু শতিকাৰ অভিজ্ঞতাৰ ফলত ইয়াৰ লোকসকলে গছৰ শিপা ব্যৱহাৰ কৰি বৃহৎ সাঁকো নিৰ্মাণৰ কৌশল বিকশিত কৰিছে। এই প্ৰক্ৰিয়াত ১০ৰ পৰা ১৫ বছৰ সময় লাগে। সাঁকোবোৰ সাধাৰণতে কেইবাশ বছৰলৈ টিকি থাকে। বৰ্তমানলৈ ব্যৱহৃত আটাইতকৈ পুৰণি সাঁকোটোৰ বয়স ৫০০ বছৰতকৈও অধিক।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bridge to Nature: Amazing Indian Living Root Bridges |url=http://webecoist.com/2009/10/21/bridge-to-nature-amazing-indian-living-root-bridges/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111129174355/http://webecoist.com/2009/10/21/bridge-to-nature-amazing-indian-living-root-bridges/ |archive-date=29 November 2011 |access-date=23 October 2009 |website=WebEcoist}}&lt;/ref&gt;

===পৰিবহণ===

[[শ্বিলং বিমানবন্দৰ]] মেঘালয়ৰ একমাত্ৰ কাৰ্যক্ষম অসামৰিক বিমানবন্দৰ। ই সোহৰাৰ পৰা ৮০ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ পৰা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইলৈ ঘৰুৱা বিমান চলাচল হয়। [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ|গুৱাহাটী বিমানবন্দৰ]] সোহৰাৰ পৰা ১৬৫ কিলোমিটাৰ উত্তৰত [[অসম]]ত অৱস্থিত। ই আঞ্চলিক, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সংযোগৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ।

মেঘালয় ৰাজ্যিক ঘাইপথ ৫-এ সোহৰাক শ্বিলঙৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। শ্বিলং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৬ৰ জৰিয়তে [[গুৱাহাটী]]ৰ সৈতে সংযুক্ত।

[[File:1947-Khasi states.png|thumb|450px|মেঘালয়ৰ ঐতিহাসিক খাছি ৰাজ্যসমূহ]]

১৬৫ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত [[গুৱাহাটী ৰেল ষ্টেচন]] হৈছে ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সৈতে সংযোগ কৰা নিকটতম ৰে'ল ষ্টেচন। নিৰ্মাণাধীন তেতেলিয়া–বৰ্ণিহাট ৰে'লপথ সম্পূৰ্ণ হ'লে সোহৰাৰ ওচৰলৈ ৰে'ল সংযোগ আহিব।

==ভূগোল==

{{climate chart
|সোহৰা, ভাৰত
|7.2 |15.7 |11
|8.9 |17.3 |46
|12.5 |20.5 |240
|14.5 |21.7 |938
|16.1 |22.4 |1214
|17.9 |22.7 |2294
|18.1 |22.0 |3272
|18.2 |22.9 |1760
|17.5 |22.7 |1352
|15.8 |22.7 |549
|12.3 |20.4 |72
|8.3 |17.0 |29
|maxprecip=3272
|float=right
|clear=right
|source=[ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/IN/42515.TXT NOAA]
}}

[[শ্বিলং মালভূমি]] হৈছে এক উত্থিত ভূখণ্ড। ইয়াৰ উত্তৰ দিশত পূব-পশ্চিম দিশে বিস্তৃত মুখ্য সীমান্ত ঠেলনি, পশ্চিম দিশত উত্তৰ-দক্ষিণ দিশে বিস্তৃত জামুনা ফল্ট আৰু পূব দিশত উত্তৰ-পশ্চিম–দক্ষিণ-পূব দিশে বিস্তৃত কপিলি ভংগ অঞ্চল আছে।

সোহৰাৰ গড় উচ্চতা {{convert|1430|m|ft}}। ই খাছি পাহাৰৰ দক্ষিণ অংশৰ এখন মালভূমিত অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণফালে [[বাংলাদেশ]]ৰ সমতল ভূমি বিস্তৃত। মালভূমিখন ইয়াৰ চাৰিওফালৰ উপত্যকাসমূহতকৈ {{convert|660|m|ft}} ওখ।

বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু অত্যধিক বৰষুণৰ ফলত মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰ ধুই যোৱাৰ বাবে মালভূমিৰ মাটি অনুৰ্বৰ। শীতকালৰ খৰাং অৱস্থাৰ বাবে ইয়াৰ উদ্ভিদসমূহ শুকান পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খোৱা, যদিও নগৰখন অত্যধিক বৰষুণৰ বাবে বিখ্যাত। স্থানীয় পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ ওপৰত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ চাপো বৃদ্ধি পাইছে। ১৯৬০ চনত সোহৰা অঞ্চলৰ জনসংখ্যা ৭,০০০ আছিল। ২০০০ চনৰ ভিতৰত ই ১০,০০০ৰো অধিক হয়।&lt;ref name=&quot;wondermondo&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.wondermondo.com/Countries/As/India/Meghalaya/Cherrapunji.htm |title=Cherrapunji (Sohra) |access-date=2010-08-29 |date=2010-08-28 |publisher=Wondermondo}}&lt;/ref&gt;

কিন্তু সোহৰাৰ চাৰিওফালৰ উপত্যকাসমূহ সেউজীয়া আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াত বহুতো স্থানীয় উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত মেঘালয়ৰ উপক্ৰান্তীয় বনাঞ্চল উল্লেখযোগ্য।

সোহৰাৰ ওচৰৰ গাঁওসমূহত কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো আছে। ইয়াৰ ভিতৰত উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো, মাওছাও শিপাৰ সাঁকো, ৰিটিমেন শিপাৰ সাঁকো আৰু নংগ্ৰিয়াট গাঁৱৰ দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো উল্লেখযোগ্য।

===জলবায়ু===

সোহৰাৰ জলবায়ু মৃদু উপক্ৰান্তীয় উচ্চভূমিৰ জলবায়ু। ইয়াত মৌচুমী বতাহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। কপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি ইয়াৰ জলবায়ু Cwb প্ৰকাৰৰ। গ্ৰীষ্মকাল উষ্ণ আৰু অতি বৰষুণযুক্ত, আনহাতে শীতকাল শুকান আৰু মৃদু।

ইয়াৰ বাৰ্ষিক গড় বৰষুণ {{convert|11777|mm|in}}।&lt;ref name=&quot;weather1&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.climate-charts.com/Locations/i/IN42515.html |title=Cherrapunji, India: Climate, Global Warming, and Daylight Charts and Data |website=climate-charts.com |access-date= 11 January 2021}}&lt;/ref&gt; এই পৰিমাণে ইয়াক ওচৰৰ [[মৌছিনৰাম]]ৰ পিছত দ্বিতীয় সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা স্থান হিচাপে স্থান দিছে। মৌছিনৰামৰ গড় বৰষুণ {{convert|11873|mm|in}}।

সোহৰাই দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু উত্তৰ-পূব দুয়োটা মৌচুমী বতাহৰ পৰা বৰষুণ লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ইয়াত এটা মৌচুমী বৰষুণৰ ঋতু দেখা যায়। ই খাছি পাহাৰৰ বতাহৰ সন্মুখৰ ফালে অৱস্থিত। ফলত পাহাৰৰ ওপৰেৰে বতাহ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ সময়ত বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। শীতকালত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে নামি অহা উত্তৰ-পূব মৌচুমী বতাহৰ পৰা বৰষুণ হয়। নৱেম্বৰ, ডিচেম্বৰ, জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰী হৈছে আটাইতকৈ শুকান মাহ।

জানুৱাৰী মাহত গড় তাপমাত্ৰা {{convert|11.5|°C|1}} আৰু আগষ্ট মাহত {{convert|20.6|°C|1}}। বাৰ্ষিক গড় তাপমাত্ৰা {{convert|17.3|°C|1}}।

সোহৰাই সৰ্বাধিক বৰষুণৰ বাবে গীনিজ বিশ্ব অভিলেখৰ দুটা স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ১৮৬০ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ১৮৬১ চনৰ জুলাইলৈকে ইয়াত {{convert|26471|mm|in}} বৰষুণ হৈছিল। আনহাতে, ১৮৬১ চনৰ জুলাই মাহত {{convert|9300|mm|in}} বৰষুণ হৈছিল।&lt;ref&gt;Guinness World Records 2005; pg-51 {{ISBN|0-85112-192-6}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
| location = সোহৰা (১৯৯১-২০২০, সৰ্বোচ্চ/সৰ্বনিম্ন ১৯২০-বৰ্তমান)
| metric first = Y
| single line = Y
| Jan record high C = 26.7
| Feb record high C = 28.9
| Mar record high C = 30.6
| Apr record high C = 28.3
| May record high C = 30.9
| Jun record high C = 29.9
| Jul record high C = 30.3
| Aug record high C = 30.3
| Sep record high C = 33.1
| Oct record high C = 32.1
| Nov record high C = 28.7
| Dec record high C = 25.6
| year record high C = 33.1
| Jan high C = 17.2
| Feb high C = 18.8
| Mar high C = 21.4
| Apr high C = 22.7
| May high C = 23.1
| Jun high C = 23.1
| Jul high C = 22.9
| Aug high C = 23.6
| Sep high C = 23.9
| Oct high C = 24.0
| Nov high C = 21.8
| Dec high C = 18.8
| year high C = 21.8
| Jan mean C =12.3
| Feb mean C =14.1
| Mar mean C =17.0
| Apr mean C =18.7
| May mean C =19.9
| Jun mean C =20.6
| Jul mean C =20.6
| Aug mean C =21.1
| Sep mean C =21.0
| Oct mean C =20.0
| Nov mean C =16.9
| Dec mean C =13.8
| year mean C =
| Jan low C = 6.6
| Feb low C = 8.7
| Mar low C = 12.1
| Apr low C = 14.4
| May low C = 16.1
| Jun low C = 17.7
| Jul low C = 18.1
| Aug low C = 18.2
| Sep low C = 17.6
| Oct low C = 15.3
| Nov low C = 11.4
| Dec low C = 8.2
| year low C = 13.7
| Jan record low C = -1.0
| Feb record low C = 0.3
| Mar record low C = 0.6
| Apr record low C = 3.9
| May record low C = 3.3
| Jun record low C = 9.2
| Jul record low C = 10.0
| Aug record low C = 9.0
| Sep record low C = 12.4
| Oct record low C = 7.8
| Nov record low C = 3.7
| Dec record low C = 1.7
| year record low C = -1.0
| Jan avg record high C = 20.6
| Feb avg record high C = 22.2
| Mar avg record high C = 25.3
| Apr avg record high C = 26.0
| May avg record high C = 26.5
| Jun avg record high C = 26.8
| Jul avg record high C = 26.9
| Aug avg record high C = 27.6
| Sep avg record high C = 27.9
| Oct avg record high C = 27.5
| Nov avg record high C = 25.6
| Dec avg record high C = 21.9
| year avg record high C = 28.9
| Jan avg record low C = 3.2
| Feb avg record low C = 4.9
| Mar avg record low C = 8.1
| Apr avg record low C = 10.4
| May avg record low C = 12.4
| Jun avg record low C = 15.3
| Jul avg record low C = 16.4
| Aug avg record low C = 16.6
| Sep avg record low C = 15.6
| Oct avg record low C = 11.8
| Nov avg record low C = 8.0
| Dec avg record low C = 5.2
| year avg record low C = 3.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 15.5
| Feb rain mm = 53.7
| Mar rain mm = 364.1
| Apr rain mm = 792.4
| May rain mm = 1297.1
| Jun rain mm = 2608.1
| Jul rain mm = 2665.4
| Aug rain mm = 1768.7
| Sep rain mm = 1089.7
| Oct rain mm = 461.4
| Nov rain mm = 49.3
| Dec rain mm = 10.2
| year rain mm = 11175.8
| unit rain days = 2.5 mm
| Jan rain days = 1.4
| Feb rain days = 2.5
| Mar rain days = 7.4
| Apr rain days = 16.1
| May rain days = 20.7
| Jun rain days = 25.2
| Jul rain days = 27.8
| Aug rain days = 24.1
| Sep rain days = 18.2
| Oct rain days = 7.6
| Nov rain days = 1.6
| Dec rain days = 0.8
| year rain days = 153.5
| Jan humidity = 69
| Feb humidity = 66
| Mar humidity = 68
| Apr humidity = 79
| May humidity = 85
| Jun humidity = 92
| Jul humidity = 94
| Aug humidity = 92
| Sep humidity = 89
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 70
| Dec humidity = 70
| year humidity = 
| source 1 = ভাৰতীয় বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref&gt;{{cite web
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tablest%201991-2020.pdf
| title = Climatological Tables of Observatories in India 1991-2020
| publisher = ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ
| access-date = April 8, 2024
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archive-date = 5 February 2020
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M157
| access-date = 5 February 2020}}&lt;/ref&gt;
| source 2 = NOAA (humidity),&lt;ref&gt;{{cite web
| url = https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/1.1/data/0-data/Region-2-WMO-Normals-9120/India/CSV/CHERRAPUNJEE_42515.csv
| title = Cherrapunji Climate Normals 1991–2020
| publisher = [[ৰাষ্ট্ৰীয় সাগৰীয় আৰু বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰশাসন]]
| access-date = April 8, 2024
}}&lt;/ref&gt;, টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় তাপমাত্ৰা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC1&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42515
| title = Normals Data: Cherrapunji – India Latitude: 25.25°N Longitude: 91.73°E Height: 1313 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| access-date = 1 December 2022}}&lt;/ref&gt;
}}

===অত্যধিক বৰষুণৰ কাৰণ===

সোহৰাই [[বংগোপসাগৰ]]ৰ পৰা অহা ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মকালীন মৌচুমী বতাহৰ বৰষুণ লাভ কৰে। মৌচুমী মেঘসমূহে বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ ওপৰেৰে প্ৰায় ৪০০ কিলোমিটাৰ বাধাহীনভাৱে উৰি আহে। তাৰ পিছত ইহঁতে খাছি পাহাৰত খুন্দা মাৰে। এই পাহাৰসমূহ সমতল ভূমিৰ পৰা হঠাৎ উঠি গৈ সাগৰপৃষ্ঠৰ গড় উচ্চতাৰ ওপৰত প্ৰায় {{convert|1,370|m|ft}} উচ্চতাত অৱস্থিত। এই উচ্চতা ২ৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ ভিতৰত লাভ কৰে।

পাহাৰসমূহৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে বহুতো গভীৰ উপত্যকাৰ সৃষ্টি হৈছে। এই উপত্যকাসমূহে নিম্ন উচ্চতাত উৰি অহা জলীয় বাষ্পযুক্ত মেঘসমূহক একেলগে সোহৰাৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত কৰে। বতাহে বৰষুণৰ মেঘসমূহক এই গিৰিখাতসমূহৰ মাজেৰে ঠেলি পাহাৰৰ ঠেক ঢালৰ ওপৰলৈ উঠাই নিয়ে। মেঘসমূহ বায়ুমণ্ডলৰ ওপৰৰ স্তৰলৈ দ্ৰুতগতিত উঠি যোৱাৰ ফলত ঠাণ্ডা হয় আৰু জলীয় বাষ্প ঘনীভূত হয়। ইয়াৰ ফলত অধিক বৰষুণ হয়। সোহৰাত হোৱা অত্যধিক বৰষুণ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত হোৱা বৰষুণৰ এক উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Kuttippurath|first1=J|last2=Murasingh|first2=S|last3=Stott|first3=P A|last4=Sarojini|first4=B Balan|last5=Jha|first5=Madan K|last6=Kumar|first6=P|last7=Nair|first7=P J|last8=Varikoden|first8=H|last9=Raj|first9=S|last10=Francis|first10=P A|last11=Pandey|first11=P C|date=2021-01-22|title=Observed rainfall changes in the past century (1901–2019) over the wettest place on Earth|journal=Environmental Research Letters|volume=16|issue=2|pages=024018|doi=10.1088/1748-9326/abcf78|bibcode=2021ERL....16b4018K|issn=1748-9326|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

কেতিয়াবা সোহৰাৰ কোনো এটা অংশত অতি কম সময়ৰ ভিতৰত অত্যধিক বৰষুণ হয়, আনহাতে আন অঞ্চলসমূহ সম্পূৰ্ণ বা তুলনামূলকভাৱে শুকান হৈ থাকে। ইয়াৰ পৰা বৰষুণৰ স্থানীয় তাৰতম্যৰ কথা বুজা যায়। মৌচুমীৰ শীৰ্ষ সময়ত বায়ুমণ্ডলত আৰ্দ্ৰতা অত্যন্ত বেছি থাকে।

সোহৰাত হোৱা বৰষুণৰ অধিকাংশই পাহাৰৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে হয়। দক্ষিণৰ পৰা অহা মেঘসমূহ পাহাৰৰ ওপৰেৰে পাৰ হোৱাৰ সময়ত উপত্যকাসমূহৰ মাজেৰে ওপৰলৈ উঠি যায়। মেঘসমূহ সোহৰাৰ ওপৰত প্ৰায় লম্বভাৱে খুন্দা মাৰে আৰু নিম্ন উচ্চতাত উৰি অহা মেঘসমূহ ঠেক ঢালৰ ওপৰলৈ ঠেলি দিয়া হয়। খাছি পাহাৰৰ ফালে পোনে পোনে বতাহ বলিলে সৰ্বাধিক বৰষুণ হয়।

সোহৰাত মৌচুমী বৰষুণৰ এটা উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ অধিকাংশ বৰষুণ ৰাতিপুৱা হয়। ইয়াৰ এটা সম্ভাৱ্য কাৰণ হৈছে দুটা বায়ুৰাশিৰ মিলন। মৌচুমী মাহবোৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বতাহ সাধাৰণতে পূব বা উত্তৰ-পূবৰ পৰা বলে। আনহাতে, [[মেঘালয়]]ৰ ওপৰৰ বতাহ দক্ষিণৰ পৰা আহে। এই দুয়োটা বতাহৰ প্ৰবাহ খাছি পাহাৰৰ ওচৰত মিলিত হয়। ৰাতি উপত্যকাত আবদ্ধ হৈ থকা বতাহসমূহ দিনত গৰম হোৱাৰ পিছত ওপৰলৈ উঠিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ৰাতিপুৱাৰ বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। পাহাৰৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ উপৰি বায়ুমণ্ডলীয় সংবহনেও মৌচুমী আৰু মৌচুমীৰ আগৰ সময়ছোৱাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।

==জনসাধাৰণ==

===সংস্কৃতি===

সোহৰা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বসবাস কৰা স্থানীয় লোকসকল [[খাছি জনগোষ্ঠী]]ৰ। তেওঁলোকৰ সমাজ মাতৃসূত্ৰীয়। সন্তানসকলে মাতৃৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Swer |first=Daryll |date=2023-05-29 |title=An Interesting Folk Tale Behind the Khasi Matrilineal System |url=https://www.daryllswer.com/an-interesting-folk-tale-behind-the-khasi-matrilineal-system/ |access-date=2026-01-21 |website=Daryll Swer |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

===জনসংখ্যা===

{{Pie chart
|thumb = right
|caption = চেৰাপুঞ্জীৰ ধৰ্ম (২০১১)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{cite web |title=C-1 Population By Religious Community |url=https://censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW17C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |accessdate=14 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|label1 = [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]
|value1 = 71.36
|color1 = Blue
|label2 = নিয়াম খাছি
|value2 = 24.40
|color2 = Yellow
|label3 = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
|value3 = 3.97
|color3 = Orange
|label4 = [[ইছলাম]]
|value4 = 0.08
|color4 = Green
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 0.19
|color5 = Gray}}

২০১১ চনৰ [[ভাৰতৰ লোকপিয়ল]] অনুসৰি সোহৰাৰ জনসংখ্যা আছিল ১০,০৮৬। ইয়াৰে পুৰুষৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৭৫ শতাংশ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ৫১.২৫ শতাংশ। ইয়াৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৪ শতাংশ। এই হাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৭৪.৫ শতাংশৰ প্ৰায় সমান। পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭২.৪ শতাংশ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৩.৯ শতাংশ।

নগৰখনৰ অধিকাংশ লোক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মাৱলম্বী। ইয়াৰ উপৰি নিয়াম খাছি, [[হিন্দু ধৰ্ম]] আৰু অতি কম সংখ্যক [[ইছলাম]] ধৰ্মাৱলম্বী লোকো আছে।&lt;ref name=&quot;religion&quot;/&gt;

==চিত্ৰসম্ভাৰ==

&lt;gallery&gt;
File:NohKaLikai Falls V2 Wiki.jpg|নোহকালিকাই জলপ্ৰপাতৰ আকাশী দৃশ্য
File:Nohkalikai Falls.JPG|নোহকালিকাই জলপ্ৰপাত
File:Nohkalikai falls.jpg|সাতভনী জলপ্ৰপাত
File:Bangladesh view point by Kamalapathi.jpg|সোহৰাৰ বাংলাদেশ দৰ্শনস্থলী
File:Bengladesh Plains, View FromThangkharang Cherrapunjee 105.JPG|সোহৰাৰ পৰা বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ দৃশ্য
File:Khasi tribe para dance.jpg|১৯৪৪ চনৰ খাছি শিশুসকল
&lt;/gallery&gt;

==দৰ্শনীয় স্থান==

সোহৰা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক দৰ্শনীয় স্থান আছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহ হ'ল—

* [[নোহকালিকাই জলপ্ৰপাত]] — ভাৰতৰ অন্যতম উচ্চ জলপ্ৰপাত।
* [[সাতভনী জলপ্ৰপাত]] — সাতটা পৃথক জলধাৰাৰ সমষ্টি।
* [[মাউছিনৰাম]] — সোহৰাৰ ওচৰৰ এখন গাঁও, যিখন বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাই হিচাপে পৰিচিত।
* [[উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো]] — প্ৰকৃতিৰ মাজত গছৰ শিপাৰে নিৰ্মিত এক অনন্য সাঁকো।
* [[নংগ্ৰিয়াট]] — জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকোৰ বাবে বিখ্যাত এখন গাঁও।
* [[থাংখাৰাং উদ্যান]] — বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ দৃশ্য চাব পৰা এখন উদ্যান।
* [[ডেইংথলেন জলপ্ৰপাত]] — প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ বাবে পৰিচিত এটা জলপ্ৰপাত।
* [[মাৱসমাই গুহা]] — চূণশিলৰ গুহা আৰু ভূগৰ্ভস্থ গঠনসমূহৰ বাবে বিখ্যাত।

==প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সংৰক্ষণ==

সোহৰাৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশত খাছি পাহাৰৰ বনাঞ্চল, গভীৰ উপত্যকা, জলপ্ৰপাত আৰু গুহাসমূহে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ বনাঞ্চলসমূহে বৰষুণৰ পানী ধৰি ৰখা, মাটিৰ ক্ষয় ৰোধ কৰা আৰু স্থানীয় উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বাসস্থান সংৰক্ষণ কৰাত সহায় কৰে।

অত্যধিক বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু ভূমিৰ অনিয়ন্ত্ৰিত ব্যৱহাৰে মাটিৰ ক্ষয় বৃদ্ধি কৰে। ইয়াৰ ফলত বৰষুণৰ পানী সহজে বৈ যায় আৰু শুষ্ক ঋতুত পানীৰ অভাৱ দেখা যায়। বনাঞ্চল সংৰক্ষণ, বৰষুণৰ পানী সংগ্ৰহ আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰতি দায়িত্বশীল পৰ্যটন সোহৰাৰ ভৱিষ্যতৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।

==লগতে চাওক==

* [[উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পৰ্যটন]]

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

==তথ্য আৰু বাহ্যিক সংযোগ==
*{{Wikivoyage-inline|Cherrapunji}}
*[https://web.archive.org/web/20100704080658/http://www.cherrapunjee.com/ চেৰাপুঞ্জী.কম]
*[https://web.archive.org/web/20121002052449/http://www.geox.com/amphibiox/ পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাইত নতুন জলনিৰোধী জোতাৰ পৰীক্ষা]
*[https://indianexpress.com/article/news-archive/for-a-rainy-day-2/ 'বৰষুণৰ দিনৰ বাবে', দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ, ২০ এপ্ৰিল ২০০৮, অৰ্জুন ৰাজদান]

{{Authority control}}

[[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>bx5nscizfnfiwdgyxllf8ki20lpalso</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649477</id>
      <parentid>649476</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T14:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* বাহ্যিক সংযোগ */</comment>
      <origin>649477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38572" sha1="12yu4k18jkqoykucn1umdt74llt8rco" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = চেৰাপুঞ্জী
| native_name = সোহৰা
| native_name_lang = 
| other_name = 
| type = নগৰ
| image_skyline   = Cherrapunji.jpg
| alt = 
| caption = সোহৰাই অতীতত কেইবাবাৰো বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাইৰ অভিলেখ গঢ়িছে।
| nickname = 
| pushpin_map = India Meghalaya#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_alt = 
| pushpin_caption = মেঘালয়ত অৱস্থান
| coordinates = {{coord|25.284|N|91.721|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = দেশ
| subdivision_name = [[ভাৰত]]
| subdivision_type1 = ৰাজ্য
| subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]]
| subdivision_name1 = [[মেঘালয়]]
| subdivision_name2 = [[পূব খাছি পাহাৰ জিলা|পূব খাছি পাহাৰ]]
| established_title = 
| established_date = 
| founder = 
| named_for = 
| government_type = 
| governing_body = 
| unit_pref = Metric
| area_footnotes = 
| area_total_km2 = 
| area_rank = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 1430
| population_total = 14816
| population_as_of = ২০১১
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = 397
| population_rank = 
| population_demonym = 
| demographics_type1 = ভাষা
| demographics1_title1 = চৰকাৰী
| time_zone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| area_code = 03637
| area_code_type = দূৰভাষৰ সংকেত
| registration_plate = 
| website = {{URL|https://sohra.gov.in/}}
| footnotes = 
| demographics1_info1 = [[খাছি ভাষা|খাছি]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]
| custom_label_sec1 = [[বৰ্ষণ (বতৰ বিজ্ঞান)|বৰ্ষণ]]
| custom_data_sec1 = {{convert|11777|mm|in}}
| custom_label1_sec1 = [[কপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন|জলবায়ু]]
| custom_data1_sec1 = [[সাগৰীয় জলবায়ু#উপক্ৰান্তীয় উচ্চভূমিৰ প্ৰকাৰ (Cfb, Cwb)|Cwb]]
}}

'''চেৰাপুঞ্জী''' ({{IPAc-en|audio=Cherrapunji.ogg|ˌ|tʃ|ɛ|r|ə|ˈ|p|ʌ|n|dʒ|i|,_|-|ˈ|p|ʊ|n|-}}), '''সোহৰা''' নামেৰেও পৰিচিত,&lt;ref name=orig1/&gt; ভাৰতৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ [[পূব খাছি পাহাৰ জিলা]]ৰ এখন মহকুমা নগৰ। ই পৰম্পৰাগতভাৱে ''কা হিমা সোহৰা'' নামৰ খাছি জনজাতীয় ৰাজ্যখনৰ ৰাজধানী আছিল।

সোহৰাক প্ৰায়ে পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাই বুলি কোৱা হয়। কিন্তু বৰ্তমান ইয়াৰ ওচৰৰ [[মৌছিনৰাম|মৌছিনৰামে]] এই স্থান অধিকাৰ কৰিছে। তথাপি, সোহৰাই এটা পঞ্জিকা বছৰৰ ভিতৰত আৰু এটা বছৰত সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱাৰ বিশ্ব অভিলেখ এতিয়াও নিজৰ হাতত ৰাখিছে। ১৮৬১ চনৰ জুলাই মাহত ইয়াত ৯৩০০ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হৈছিল আৰু ১৮৬০ চনৰ ১ আগষ্টৰ পৰা ১৮৬১ চনৰ ৩১ জুলাইলৈকে ২৬,৪৬১ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/10000/greatest-monthly-rainfall- |title=Most annual rainfall |access-date=2012-05-07 |work=Guinness World Records}}&lt;/ref&gt;

==পটভূমি==

===নামৰ উৎপত্তি===

এই নগৰখনৰ খাছি ভাষাৰ মূল নাম হৈছে {{Lang|kha|Sohra}} (সোহ-ৰা)। ১৯শ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ শাসকসকলে ইয়াক ভুলকৈ &quot;চেৰা&quot; বুলি উচ্চাৰণ কৰিছিল। পিছলৈ সমতল অঞ্চলৰ লোকসকলে ইয়াৰ নামৰ সৈতে ''&quot;পুঞ্জী&quot;'' শব্দটো যোগ কৰে। এই শব্দটো বঙালী ভাষাৰ আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে &quot;গাঁওসমূহৰ সমষ্টি&quot;। এইদৰে নামটো ''চেৰাপুঞ্জী''লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। কিছুমান ব্যাখ্যা অনুসৰি ইয়াৰ অৰ্থ &quot;কমলাৰ দেশ&quot;। ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ পৰ্যটকসকলে এই নামটো জনপ্ৰিয় কৰি তোলে। বৰ্তমান ইয়াৰ নাম পুনৰ মূল ৰূপ ''সোহৰা'' কৰা হৈছে।&lt;ref name=orig1&gt;{{Cite web |date=2007-08-04 |title=Cherrapunjee gets new name - Sohra |url=https://www.hindustantimes.com/india/cherrapunjee-gets-new-name-sohra/story-au2KwKygLAgm0JzgSFbf3N.html |access-date=2023-05-07 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

===ইতিহাস===

[[খাচী জনগোষ্ঠী]]ৰ ইতিহাস, যিসকল সোহৰাৰ আদিম অধিবাসী, ১৬শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰি। ১৬শৰ পৰা ১৮শ শতিকাৰ ভিতৰত এই লোকসকল খাচী পাহাৰৰ খিৰিয়েমৰ জনজাতীয় ''চিয়েম'' (ৰজা বা মুখিয়াল)সকলৰ অধীনত শাসিত হৈছিল।

খাছি সমাজৰ মূল আধাৰ হৈছে মাতৃসূত্ৰীয় ব্যৱস্থা।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mukherjee |first=Sugato |date=December 16, 2022 |title=The Khasis: A Matrilineal Society in India's Northeast |url=https://thediplomat.com/2022/12/the-khasis-a-matrilineal-society-in-indias-northeast/ |access-date=2023-05-07 |website=The Diplomat |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

১৮৩৩ চনত শেষৰজন প্ৰভাৱশালী চিয়েম তিৰোত সিং চিয়েমৰ আত্মসমৰ্পণৰ পিছত খাছি পাহাৰ ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে।

নগৰখনৰ সমাধিক্ষেত্ৰত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ব্ৰিটিছ প্ৰশাসক ডেভিড স্কটৰ (১৮০২–১৮৩১) এটা স্মৃতিসৌধ আছে।

প্ৰচুৰ বৰষুণ হোৱা সত্ত্বেও সোহৰাত তীব্ৰ পানীৰ অভাৱ দেখা যায়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে খোৱাপানী সংগ্ৰহ কৰিবলৈ বহু দূৰ খোজকাঢ়ি যাবলগীয়া হয়।&lt;ref name=bbc&gt;{{cite news
 | first = Subir
 | last = Bhaumik
 | title = World's wettest area dries up
 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2977169.stm
 | format = stm
 | work = South Asia News
 | location = Calcutta
 | date = 2003-04-28
 | access-date = 2008-02-21
 }}&lt;/ref&gt; অত্যধিক বৰষুণৰ ফলত বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰ ধুই যোৱাৰ বাবে জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাত বাধা সৃষ্টি হয়। বৰ্তমান বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণৰ নতুন পদ্ধতিসমূহে নগৰখন আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ গাঁওসমূহৰ পানীৰ সমস্যাৰ সমাধানত সহায় কৰিছে।

==অৰ্থনীতি==

===শিক্ষা===

====মহাবিদ্যালয়====

* ৰামকৃষ্ণ মিছন মহাবিদ্যালয়, সোহৰা
* সোহৰা চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়

সোহৰাৰ ওচৰৰ ছাইতছোফেনত [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়]] অৱস্থিত। এই প্ৰতিষ্ঠানত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ আৰু গৱেষণাৰ ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।

[[ৰামকৃষ্ণ মিছন]] বিদ্যালয় আৰু থমাছ জ'নছ বিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী বিদ্যালয়সমূহ নগৰখন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে স্থাপন কৰা হৈছে।

===সংবাদ মাধ্যম===

সোহৰাত [[আকাশবাণী]]ৰ এটা পুনঃসম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ আছে, যাক আকাশবাণী সোহৰা বুলি জনা যায়। ইয়াৰ পৰা এফ এম তৰংগত অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়।

===পৰ্যটন===

পৰ্যটন হৈছে সোহৰাৰ মূল অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ। পৰ্যটকসকলে ইয়াক ওচৰৰ পাহাৰ, উপত্যকা, দৰ্শনস্থলী, গুহা, নদী, জলপ্ৰপাত আৰু পৰম্পৰাগত সাঁকোসমূহ চাবলৈ কেন্দ্ৰীয় স্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।

সোহৰা [[জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো]]ৰ বাবেও বিখ্যাত। বহু শতিকাৰ অভিজ্ঞতাৰ ফলত ইয়াৰ লোকসকলে গছৰ শিপা ব্যৱহাৰ কৰি বৃহৎ সাঁকো নিৰ্মাণৰ কৌশল বিকশিত কৰিছে। এই প্ৰক্ৰিয়াত ১০ৰ পৰা ১৫ বছৰ সময় লাগে। সাঁকোবোৰ সাধাৰণতে কেইবাশ বছৰলৈ টিকি থাকে। বৰ্তমানলৈ ব্যৱহৃত আটাইতকৈ পুৰণি সাঁকোটোৰ বয়স ৫০০ বছৰতকৈও অধিক।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bridge to Nature: Amazing Indian Living Root Bridges |url=http://webecoist.com/2009/10/21/bridge-to-nature-amazing-indian-living-root-bridges/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111129174355/http://webecoist.com/2009/10/21/bridge-to-nature-amazing-indian-living-root-bridges/ |archive-date=29 November 2011 |access-date=23 October 2009 |website=WebEcoist}}&lt;/ref&gt;

===পৰিবহণ===

[[শ্বিলং বিমানবন্দৰ]] মেঘালয়ৰ একমাত্ৰ কাৰ্যক্ষম অসামৰিক বিমানবন্দৰ। ই সোহৰাৰ পৰা ৮০ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ পৰা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইলৈ ঘৰুৱা বিমান চলাচল হয়। [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ|গুৱাহাটী বিমানবন্দৰ]] সোহৰাৰ পৰা ১৬৫ কিলোমিটাৰ উত্তৰত [[অসম]]ত অৱস্থিত। ই আঞ্চলিক, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সংযোগৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ।

মেঘালয় ৰাজ্যিক ঘাইপথ ৫-এ সোহৰাক শ্বিলঙৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। শ্বিলং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৬ৰ জৰিয়তে [[গুৱাহাটী]]ৰ সৈতে সংযুক্ত।

[[File:1947-Khasi states.png|thumb|450px|মেঘালয়ৰ ঐতিহাসিক খাছি ৰাজ্যসমূহ]]

১৬৫ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত [[গুৱাহাটী ৰেল ষ্টেচন]] হৈছে ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সৈতে সংযোগ কৰা নিকটতম ৰে'ল ষ্টেচন। নিৰ্মাণাধীন তেতেলিয়া–বৰ্ণিহাট ৰে'লপথ সম্পূৰ্ণ হ'লে সোহৰাৰ ওচৰলৈ ৰে'ল সংযোগ আহিব।

==ভূগোল==

{{climate chart
|সোহৰা, ভাৰত
|7.2 |15.7 |11
|8.9 |17.3 |46
|12.5 |20.5 |240
|14.5 |21.7 |938
|16.1 |22.4 |1214
|17.9 |22.7 |2294
|18.1 |22.0 |3272
|18.2 |22.9 |1760
|17.5 |22.7 |1352
|15.8 |22.7 |549
|12.3 |20.4 |72
|8.3 |17.0 |29
|maxprecip=3272
|float=right
|clear=right
|source=[ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/IN/42515.TXT NOAA]
}}

[[শ্বিলং মালভূমি]] হৈছে এক উত্থিত ভূখণ্ড। ইয়াৰ উত্তৰ দিশত পূব-পশ্চিম দিশে বিস্তৃত মুখ্য সীমান্ত ঠেলনি, পশ্চিম দিশত উত্তৰ-দক্ষিণ দিশে বিস্তৃত জামুনা ফল্ট আৰু পূব দিশত উত্তৰ-পশ্চিম–দক্ষিণ-পূব দিশে বিস্তৃত কপিলি ভংগ অঞ্চল আছে।

সোহৰাৰ গড় উচ্চতা {{convert|1430|m|ft}}। ই খাছি পাহাৰৰ দক্ষিণ অংশৰ এখন মালভূমিত অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণফালে [[বাংলাদেশ]]ৰ সমতল ভূমি বিস্তৃত। মালভূমিখন ইয়াৰ চাৰিওফালৰ উপত্যকাসমূহতকৈ {{convert|660|m|ft}} ওখ।

বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু অত্যধিক বৰষুণৰ ফলত মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰ ধুই যোৱাৰ বাবে মালভূমিৰ মাটি অনুৰ্বৰ। শীতকালৰ খৰাং অৱস্থাৰ বাবে ইয়াৰ উদ্ভিদসমূহ শুকান পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খোৱা, যদিও নগৰখন অত্যধিক বৰষুণৰ বাবে বিখ্যাত। স্থানীয় পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ ওপৰত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ চাপো বৃদ্ধি পাইছে। ১৯৬০ চনত সোহৰা অঞ্চলৰ জনসংখ্যা ৭,০০০ আছিল। ২০০০ চনৰ ভিতৰত ই ১০,০০০ৰো অধিক হয়।&lt;ref name=&quot;wondermondo&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.wondermondo.com/Countries/As/India/Meghalaya/Cherrapunji.htm |title=Cherrapunji (Sohra) |access-date=2010-08-29 |date=2010-08-28 |publisher=Wondermondo}}&lt;/ref&gt;

কিন্তু সোহৰাৰ চাৰিওফালৰ উপত্যকাসমূহ সেউজীয়া আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াত বহুতো স্থানীয় উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত মেঘালয়ৰ উপক্ৰান্তীয় বনাঞ্চল উল্লেখযোগ্য।

সোহৰাৰ ওচৰৰ গাঁওসমূহত কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো আছে। ইয়াৰ ভিতৰত উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো, মাওছাও শিপাৰ সাঁকো, ৰিটিমেন শিপাৰ সাঁকো আৰু নংগ্ৰিয়াট গাঁৱৰ দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো উল্লেখযোগ্য।

===জলবায়ু===

সোহৰাৰ জলবায়ু মৃদু উপক্ৰান্তীয় উচ্চভূমিৰ জলবায়ু। ইয়াত মৌচুমী বতাহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। কপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি ইয়াৰ জলবায়ু Cwb প্ৰকাৰৰ। গ্ৰীষ্মকাল উষ্ণ আৰু অতি বৰষুণযুক্ত, আনহাতে শীতকাল শুকান আৰু মৃদু।

ইয়াৰ বাৰ্ষিক গড় বৰষুণ {{convert|11777|mm|in}}।&lt;ref name=&quot;weather1&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.climate-charts.com/Locations/i/IN42515.html |title=Cherrapunji, India: Climate, Global Warming, and Daylight Charts and Data |website=climate-charts.com |access-date= 11 January 2021}}&lt;/ref&gt; এই পৰিমাণে ইয়াক ওচৰৰ [[মৌছিনৰাম]]ৰ পিছত দ্বিতীয় সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা স্থান হিচাপে স্থান দিছে। মৌছিনৰামৰ গড় বৰষুণ {{convert|11873|mm|in}}।

সোহৰাই দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু উত্তৰ-পূব দুয়োটা মৌচুমী বতাহৰ পৰা বৰষুণ লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ইয়াত এটা মৌচুমী বৰষুণৰ ঋতু দেখা যায়। ই খাছি পাহাৰৰ বতাহৰ সন্মুখৰ ফালে অৱস্থিত। ফলত পাহাৰৰ ওপৰেৰে বতাহ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ সময়ত বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। শীতকালত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে নামি অহা উত্তৰ-পূব মৌচুমী বতাহৰ পৰা বৰষুণ হয়। নৱেম্বৰ, ডিচেম্বৰ, জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰী হৈছে আটাইতকৈ শুকান মাহ।

জানুৱাৰী মাহত গড় তাপমাত্ৰা {{convert|11.5|°C|1}} আৰু আগষ্ট মাহত {{convert|20.6|°C|1}}। বাৰ্ষিক গড় তাপমাত্ৰা {{convert|17.3|°C|1}}।

সোহৰাই সৰ্বাধিক বৰষুণৰ বাবে গীনিজ বিশ্ব অভিলেখৰ দুটা স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ১৮৬০ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ১৮৬১ চনৰ জুলাইলৈকে ইয়াত {{convert|26471|mm|in}} বৰষুণ হৈছিল। আনহাতে, ১৮৬১ চনৰ জুলাই মাহত {{convert|9300|mm|in}} বৰষুণ হৈছিল।&lt;ref&gt;Guinness World Records 2005; pg-51 {{ISBN|0-85112-192-6}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
| location = সোহৰা (১৯৯১-২০২০, সৰ্বোচ্চ/সৰ্বনিম্ন ১৯২০-বৰ্তমান)
| metric first = Y
| single line = Y
| Jan record high C = 26.7
| Feb record high C = 28.9
| Mar record high C = 30.6
| Apr record high C = 28.3
| May record high C = 30.9
| Jun record high C = 29.9
| Jul record high C = 30.3
| Aug record high C = 30.3
| Sep record high C = 33.1
| Oct record high C = 32.1
| Nov record high C = 28.7
| Dec record high C = 25.6
| year record high C = 33.1
| Jan high C = 17.2
| Feb high C = 18.8
| Mar high C = 21.4
| Apr high C = 22.7
| May high C = 23.1
| Jun high C = 23.1
| Jul high C = 22.9
| Aug high C = 23.6
| Sep high C = 23.9
| Oct high C = 24.0
| Nov high C = 21.8
| Dec high C = 18.8
| year high C = 21.8
| Jan mean C =12.3
| Feb mean C =14.1
| Mar mean C =17.0
| Apr mean C =18.7
| May mean C =19.9
| Jun mean C =20.6
| Jul mean C =20.6
| Aug mean C =21.1
| Sep mean C =21.0
| Oct mean C =20.0
| Nov mean C =16.9
| Dec mean C =13.8
| year mean C =
| Jan low C = 6.6
| Feb low C = 8.7
| Mar low C = 12.1
| Apr low C = 14.4
| May low C = 16.1
| Jun low C = 17.7
| Jul low C = 18.1
| Aug low C = 18.2
| Sep low C = 17.6
| Oct low C = 15.3
| Nov low C = 11.4
| Dec low C = 8.2
| year low C = 13.7
| Jan record low C = -1.0
| Feb record low C = 0.3
| Mar record low C = 0.6
| Apr record low C = 3.9
| May record low C = 3.3
| Jun record low C = 9.2
| Jul record low C = 10.0
| Aug record low C = 9.0
| Sep record low C = 12.4
| Oct record low C = 7.8
| Nov record low C = 3.7
| Dec record low C = 1.7
| year record low C = -1.0
| Jan avg record high C = 20.6
| Feb avg record high C = 22.2
| Mar avg record high C = 25.3
| Apr avg record high C = 26.0
| May avg record high C = 26.5
| Jun avg record high C = 26.8
| Jul avg record high C = 26.9
| Aug avg record high C = 27.6
| Sep avg record high C = 27.9
| Oct avg record high C = 27.5
| Nov avg record high C = 25.6
| Dec avg record high C = 21.9
| year avg record high C = 28.9
| Jan avg record low C = 3.2
| Feb avg record low C = 4.9
| Mar avg record low C = 8.1
| Apr avg record low C = 10.4
| May avg record low C = 12.4
| Jun avg record low C = 15.3
| Jul avg record low C = 16.4
| Aug avg record low C = 16.6
| Sep avg record low C = 15.6
| Oct avg record low C = 11.8
| Nov avg record low C = 8.0
| Dec avg record low C = 5.2
| year avg record low C = 3.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 15.5
| Feb rain mm = 53.7
| Mar rain mm = 364.1
| Apr rain mm = 792.4
| May rain mm = 1297.1
| Jun rain mm = 2608.1
| Jul rain mm = 2665.4
| Aug rain mm = 1768.7
| Sep rain mm = 1089.7
| Oct rain mm = 461.4
| Nov rain mm = 49.3
| Dec rain mm = 10.2
| year rain mm = 11175.8
| unit rain days = 2.5 mm
| Jan rain days = 1.4
| Feb rain days = 2.5
| Mar rain days = 7.4
| Apr rain days = 16.1
| May rain days = 20.7
| Jun rain days = 25.2
| Jul rain days = 27.8
| Aug rain days = 24.1
| Sep rain days = 18.2
| Oct rain days = 7.6
| Nov rain days = 1.6
| Dec rain days = 0.8
| year rain days = 153.5
| Jan humidity = 69
| Feb humidity = 66
| Mar humidity = 68
| Apr humidity = 79
| May humidity = 85
| Jun humidity = 92
| Jul humidity = 94
| Aug humidity = 92
| Sep humidity = 89
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 70
| Dec humidity = 70
| year humidity = 
| source 1 = ভাৰতীয় বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref&gt;{{cite web
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tablest%201991-2020.pdf
| title = Climatological Tables of Observatories in India 1991-2020
| publisher = ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ
| access-date = April 8, 2024
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archive-date = 5 February 2020
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M157
| access-date = 5 February 2020}}&lt;/ref&gt;
| source 2 = NOAA (humidity),&lt;ref&gt;{{cite web
| url = https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/1.1/data/0-data/Region-2-WMO-Normals-9120/India/CSV/CHERRAPUNJEE_42515.csv
| title = Cherrapunji Climate Normals 1991–2020
| publisher = [[ৰাষ্ট্ৰীয় সাগৰীয় আৰু বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰশাসন]]
| access-date = April 8, 2024
}}&lt;/ref&gt;, টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় তাপমাত্ৰা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC1&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42515
| title = Normals Data: Cherrapunji – India Latitude: 25.25°N Longitude: 91.73°E Height: 1313 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| access-date = 1 December 2022}}&lt;/ref&gt;
}}

===অত্যধিক বৰষুণৰ কাৰণ===

সোহৰাই [[বংগোপসাগৰ]]ৰ পৰা অহা ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মকালীন মৌচুমী বতাহৰ বৰষুণ লাভ কৰে। মৌচুমী মেঘসমূহে বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ ওপৰেৰে প্ৰায় ৪০০ কিলোমিটাৰ বাধাহীনভাৱে উৰি আহে। তাৰ পিছত ইহঁতে খাছি পাহাৰত খুন্দা মাৰে। এই পাহাৰসমূহ সমতল ভূমিৰ পৰা হঠাৎ উঠি গৈ সাগৰপৃষ্ঠৰ গড় উচ্চতাৰ ওপৰত প্ৰায় {{convert|1,370|m|ft}} উচ্চতাত অৱস্থিত। এই উচ্চতা ২ৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ ভিতৰত লাভ কৰে।

পাহাৰসমূহৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে বহুতো গভীৰ উপত্যকাৰ সৃষ্টি হৈছে। এই উপত্যকাসমূহে নিম্ন উচ্চতাত উৰি অহা জলীয় বাষ্পযুক্ত মেঘসমূহক একেলগে সোহৰাৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত কৰে। বতাহে বৰষুণৰ মেঘসমূহক এই গিৰিখাতসমূহৰ মাজেৰে ঠেলি পাহাৰৰ ঠেক ঢালৰ ওপৰলৈ উঠাই নিয়ে। মেঘসমূহ বায়ুমণ্ডলৰ ওপৰৰ স্তৰলৈ দ্ৰুতগতিত উঠি যোৱাৰ ফলত ঠাণ্ডা হয় আৰু জলীয় বাষ্প ঘনীভূত হয়। ইয়াৰ ফলত অধিক বৰষুণ হয়। সোহৰাত হোৱা অত্যধিক বৰষুণ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত হোৱা বৰষুণৰ এক উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Kuttippurath|first1=J|last2=Murasingh|first2=S|last3=Stott|first3=P A|last4=Sarojini|first4=B Balan|last5=Jha|first5=Madan K|last6=Kumar|first6=P|last7=Nair|first7=P J|last8=Varikoden|first8=H|last9=Raj|first9=S|last10=Francis|first10=P A|last11=Pandey|first11=P C|date=2021-01-22|title=Observed rainfall changes in the past century (1901–2019) over the wettest place on Earth|journal=Environmental Research Letters|volume=16|issue=2|pages=024018|doi=10.1088/1748-9326/abcf78|bibcode=2021ERL....16b4018K|issn=1748-9326|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

কেতিয়াবা সোহৰাৰ কোনো এটা অংশত অতি কম সময়ৰ ভিতৰত অত্যধিক বৰষুণ হয়, আনহাতে আন অঞ্চলসমূহ সম্পূৰ্ণ বা তুলনামূলকভাৱে শুকান হৈ থাকে। ইয়াৰ পৰা বৰষুণৰ স্থানীয় তাৰতম্যৰ কথা বুজা যায়। মৌচুমীৰ শীৰ্ষ সময়ত বায়ুমণ্ডলত আৰ্দ্ৰতা অত্যন্ত বেছি থাকে।

সোহৰাত হোৱা বৰষুণৰ অধিকাংশই পাহাৰৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে হয়। দক্ষিণৰ পৰা অহা মেঘসমূহ পাহাৰৰ ওপৰেৰে পাৰ হোৱাৰ সময়ত উপত্যকাসমূহৰ মাজেৰে ওপৰলৈ উঠি যায়। মেঘসমূহ সোহৰাৰ ওপৰত প্ৰায় লম্বভাৱে খুন্দা মাৰে আৰু নিম্ন উচ্চতাত উৰি অহা মেঘসমূহ ঠেক ঢালৰ ওপৰলৈ ঠেলি দিয়া হয়। খাছি পাহাৰৰ ফালে পোনে পোনে বতাহ বলিলে সৰ্বাধিক বৰষুণ হয়।

সোহৰাত মৌচুমী বৰষুণৰ এটা উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ অধিকাংশ বৰষুণ ৰাতিপুৱা হয়। ইয়াৰ এটা সম্ভাৱ্য কাৰণ হৈছে দুটা বায়ুৰাশিৰ মিলন। মৌচুমী মাহবোৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বতাহ সাধাৰণতে পূব বা উত্তৰ-পূবৰ পৰা বলে। আনহাতে, [[মেঘালয়]]ৰ ওপৰৰ বতাহ দক্ষিণৰ পৰা আহে। এই দুয়োটা বতাহৰ প্ৰবাহ খাছি পাহাৰৰ ওচৰত মিলিত হয়। ৰাতি উপত্যকাত আবদ্ধ হৈ থকা বতাহসমূহ দিনত গৰম হোৱাৰ পিছত ওপৰলৈ উঠিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ৰাতিপুৱাৰ বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। পাহাৰৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ উপৰি বায়ুমণ্ডলীয় সংবহনেও মৌচুমী আৰু মৌচুমীৰ আগৰ সময়ছোৱাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।

==জনসাধাৰণ==

===সংস্কৃতি===

সোহৰা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বসবাস কৰা স্থানীয় লোকসকল [[খাছি জনগোষ্ঠী]]ৰ। তেওঁলোকৰ সমাজ মাতৃসূত্ৰীয়। সন্তানসকলে মাতৃৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Swer |first=Daryll |date=2023-05-29 |title=An Interesting Folk Tale Behind the Khasi Matrilineal System |url=https://www.daryllswer.com/an-interesting-folk-tale-behind-the-khasi-matrilineal-system/ |access-date=2026-01-21 |website=Daryll Swer |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

===জনসংখ্যা===

{{Pie chart
|thumb = right
|caption = চেৰাপুঞ্জীৰ ধৰ্ম (২০১১)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{cite web |title=C-1 Population By Religious Community |url=https://censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW17C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |accessdate=14 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|label1 = [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]
|value1 = 71.36
|color1 = Blue
|label2 = নিয়াম খাছি
|value2 = 24.40
|color2 = Yellow
|label3 = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
|value3 = 3.97
|color3 = Orange
|label4 = [[ইছলাম]]
|value4 = 0.08
|color4 = Green
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 0.19
|color5 = Gray}}

২০১১ চনৰ [[ভাৰতৰ লোকপিয়ল]] অনুসৰি সোহৰাৰ জনসংখ্যা আছিল ১০,০৮৬। ইয়াৰে পুৰুষৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৭৫ শতাংশ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ৫১.২৫ শতাংশ। ইয়াৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৪ শতাংশ। এই হাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৭৪.৫ শতাংশৰ প্ৰায় সমান। পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭২.৪ শতাংশ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৩.৯ শতাংশ।

নগৰখনৰ অধিকাংশ লোক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মাৱলম্বী। ইয়াৰ উপৰি নিয়াম খাছি, [[হিন্দু ধৰ্ম]] আৰু অতি কম সংখ্যক [[ইছলাম]] ধৰ্মাৱলম্বী লোকো আছে।&lt;ref name=&quot;religion&quot;/&gt;

==চিত্ৰসম্ভাৰ==

&lt;gallery&gt;
File:NohKaLikai Falls V2 Wiki.jpg|নোহকালিকাই জলপ্ৰপাতৰ আকাশী দৃশ্য
File:Nohkalikai Falls.JPG|নোহকালিকাই জলপ্ৰপাত
File:Nohkalikai falls.jpg|সাতভনী জলপ্ৰপাত
File:Bangladesh view point by Kamalapathi.jpg|সোহৰাৰ বাংলাদেশ দৰ্শনস্থলী
File:Bengladesh Plains, View FromThangkharang Cherrapunjee 105.JPG|সোহৰাৰ পৰা বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ দৃশ্য
File:Khasi tribe para dance.jpg|১৯৪৪ চনৰ খাছি শিশুসকল
&lt;/gallery&gt;

==দৰ্শনীয় স্থান==

সোহৰা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক দৰ্শনীয় স্থান আছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহ হ'ল—

* [[নোহকালিকাই জলপ্ৰপাত]] — ভাৰতৰ অন্যতম উচ্চ জলপ্ৰপাত।
* [[সাতভনী জলপ্ৰপাত]] — সাতটা পৃথক জলধাৰাৰ সমষ্টি।
* [[মাউছিনৰাম]] — সোহৰাৰ ওচৰৰ এখন গাঁও, যিখন বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাই হিচাপে পৰিচিত।
* [[উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো]] — প্ৰকৃতিৰ মাজত গছৰ শিপাৰে নিৰ্মিত এক অনন্য সাঁকো।
* [[নংগ্ৰিয়াট]] — জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকোৰ বাবে বিখ্যাত এখন গাঁও।
* [[থাংখাৰাং উদ্যান]] — বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ দৃশ্য চাব পৰা এখন উদ্যান।
* [[ডেইংথলেন জলপ্ৰপাত]] — প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ বাবে পৰিচিত এটা জলপ্ৰপাত।
* [[মাৱসমাই গুহা]] — চূণশিলৰ গুহা আৰু ভূগৰ্ভস্থ গঠনসমূহৰ বাবে বিখ্যাত।

==প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সংৰক্ষণ==

সোহৰাৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশত খাছি পাহাৰৰ বনাঞ্চল, গভীৰ উপত্যকা, জলপ্ৰপাত আৰু গুহাসমূহে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ বনাঞ্চলসমূহে বৰষুণৰ পানী ধৰি ৰখা, মাটিৰ ক্ষয় ৰোধ কৰা আৰু স্থানীয় উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বাসস্থান সংৰক্ষণ কৰাত সহায় কৰে।

অত্যধিক বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু ভূমিৰ অনিয়ন্ত্ৰিত ব্যৱহাৰে মাটিৰ ক্ষয় বৃদ্ধি কৰে। ইয়াৰ ফলত বৰষুণৰ পানী সহজে বৈ যায় আৰু শুষ্ক ঋতুত পানীৰ অভাৱ দেখা যায়। বনাঞ্চল সংৰক্ষণ, বৰষুণৰ পানী সংগ্ৰহ আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰতি দায়িত্বশীল পৰ্যটন সোহৰাৰ ভৱিষ্যতৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।

==লগতে চাওক==

* [[উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পৰ্যটন]]

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
*{{Wikivoyage|Cherrapunji}}
*[https://web.archive.org/web/20100704080658/http://www.cherrapunjee.com/ চেৰাপুঞ্জী.কম]
*[https://web.archive.org/web/20121002052449/http://www.geox.com/amphibiox/ পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাইত নতুন জলনিৰোধী জোতাৰ পৰীক্ষা]
*[https://indianexpress.com/article/news-archive/for-a-rainy-day-2/ 'বৰষুণৰ দিনৰ বাবে', দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ, ২০ এপ্ৰিল ২০০৮, অৰ্জুন ৰাজদান]

{{Authority control}}

[[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>12yu4k18jkqoykucn1umdt74llt8rco</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649485</id>
      <parentid>649477</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T15:19:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* দৰ্শনীয় স্থান */</comment>
      <origin>649485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38569" sha1="peo486n24u1xnr89uxs48jhq3cq34ol" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = চেৰাপুঞ্জী
| native_name = সোহৰা
| native_name_lang = 
| other_name = 
| type = নগৰ
| image_skyline   = Cherrapunji.jpg
| alt = 
| caption = সোহৰাই অতীতত কেইবাবাৰো বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাইৰ অভিলেখ গঢ়িছে।
| nickname = 
| pushpin_map = India Meghalaya#India
| pushpin_label_position = left
| pushpin_alt = 
| pushpin_caption = মেঘালয়ত অৱস্থান
| coordinates = {{coord|25.284|N|91.721|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = দেশ
| subdivision_name = [[ভাৰত]]
| subdivision_type1 = ৰাজ্য
| subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]]
| subdivision_name1 = [[মেঘালয়]]
| subdivision_name2 = [[পূব খাছি পাহাৰ জিলা|পূব খাছি পাহাৰ]]
| established_title = 
| established_date = 
| founder = 
| named_for = 
| government_type = 
| governing_body = 
| unit_pref = Metric
| area_footnotes = 
| area_total_km2 = 
| area_rank = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 1430
| population_total = 14816
| population_as_of = ২০১১
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = 397
| population_rank = 
| population_demonym = 
| demographics_type1 = ভাষা
| demographics1_title1 = চৰকাৰী
| time_zone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভাৰতীয় মান সময়]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| area_code = 03637
| area_code_type = দূৰভাষৰ সংকেত
| registration_plate = 
| website = {{URL|https://sohra.gov.in/}}
| footnotes = 
| demographics1_info1 = [[খাছি ভাষা|খাছি]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]
| custom_label_sec1 = [[বৰ্ষণ (বতৰ বিজ্ঞান)|বৰ্ষণ]]
| custom_data_sec1 = {{convert|11777|mm|in}}
| custom_label1_sec1 = [[কপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন|জলবায়ু]]
| custom_data1_sec1 = [[সাগৰীয় জলবায়ু#উপক্ৰান্তীয় উচ্চভূমিৰ প্ৰকাৰ (Cfb, Cwb)|Cwb]]
}}

'''চেৰাপুঞ্জী''' ({{IPAc-en|audio=Cherrapunji.ogg|ˌ|tʃ|ɛ|r|ə|ˈ|p|ʌ|n|dʒ|i|,_|-|ˈ|p|ʊ|n|-}}), '''সোহৰা''' নামেৰেও পৰিচিত,&lt;ref name=orig1/&gt; ভাৰতৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ [[পূব খাছি পাহাৰ জিলা]]ৰ এখন মহকুমা নগৰ। ই পৰম্পৰাগতভাৱে ''কা হিমা সোহৰা'' নামৰ খাছি জনজাতীয় ৰাজ্যখনৰ ৰাজধানী আছিল।

সোহৰাক প্ৰায়ে পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাই বুলি কোৱা হয়। কিন্তু বৰ্তমান ইয়াৰ ওচৰৰ [[মৌছিনৰাম|মৌছিনৰামে]] এই স্থান অধিকাৰ কৰিছে। তথাপি, সোহৰাই এটা পঞ্জিকা বছৰৰ ভিতৰত আৰু এটা বছৰত সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱাৰ বিশ্ব অভিলেখ এতিয়াও নিজৰ হাতত ৰাখিছে। ১৮৬১ চনৰ জুলাই মাহত ইয়াত ৯৩০০ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হৈছিল আৰু ১৮৬০ চনৰ ১ আগষ্টৰ পৰা ১৮৬১ চনৰ ৩১ জুলাইলৈকে ২৬,৪৬১ মিলিমিটাৰ বৰষুণ হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/10000/greatest-monthly-rainfall- |title=Most annual rainfall |access-date=2012-05-07 |work=Guinness World Records}}&lt;/ref&gt;

==পটভূমি==

===নামৰ উৎপত্তি===

এই নগৰখনৰ খাছি ভাষাৰ মূল নাম হৈছে {{Lang|kha|Sohra}} (সোহ-ৰা)। ১৯শ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ শাসকসকলে ইয়াক ভুলকৈ &quot;চেৰা&quot; বুলি উচ্চাৰণ কৰিছিল। পিছলৈ সমতল অঞ্চলৰ লোকসকলে ইয়াৰ নামৰ সৈতে ''&quot;পুঞ্জী&quot;'' শব্দটো যোগ কৰে। এই শব্দটো বঙালী ভাষাৰ আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে &quot;গাঁওসমূহৰ সমষ্টি&quot;। এইদৰে নামটো ''চেৰাপুঞ্জী''লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। কিছুমান ব্যাখ্যা অনুসৰি ইয়াৰ অৰ্থ &quot;কমলাৰ দেশ&quot;। ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ পৰ্যটকসকলে এই নামটো জনপ্ৰিয় কৰি তোলে। বৰ্তমান ইয়াৰ নাম পুনৰ মূল ৰূপ ''সোহৰা'' কৰা হৈছে।&lt;ref name=orig1&gt;{{Cite web |date=2007-08-04 |title=Cherrapunjee gets new name - Sohra |url=https://www.hindustantimes.com/india/cherrapunjee-gets-new-name-sohra/story-au2KwKygLAgm0JzgSFbf3N.html |access-date=2023-05-07 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

===ইতিহাস===

[[খাচী জনগোষ্ঠী]]ৰ ইতিহাস, যিসকল সোহৰাৰ আদিম অধিবাসী, ১৬শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰা অনুসৰণ কৰিব পাৰি। ১৬শৰ পৰা ১৮শ শতিকাৰ ভিতৰত এই লোকসকল খাচী পাহাৰৰ খিৰিয়েমৰ জনজাতীয় ''চিয়েম'' (ৰজা বা মুখিয়াল)সকলৰ অধীনত শাসিত হৈছিল।

খাছি সমাজৰ মূল আধাৰ হৈছে মাতৃসূত্ৰীয় ব্যৱস্থা।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mukherjee |first=Sugato |date=December 16, 2022 |title=The Khasis: A Matrilineal Society in India's Northeast |url=https://thediplomat.com/2022/12/the-khasis-a-matrilineal-society-in-indias-northeast/ |access-date=2023-05-07 |website=The Diplomat |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

১৮৩৩ চনত শেষৰজন প্ৰভাৱশালী চিয়েম তিৰোত সিং চিয়েমৰ আত্মসমৰ্পণৰ পিছত খাছি পাহাৰ ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে।

নগৰখনৰ সমাধিক্ষেত্ৰত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ব্ৰিটিছ প্ৰশাসক ডেভিড স্কটৰ (১৮০২–১৮৩১) এটা স্মৃতিসৌধ আছে।

প্ৰচুৰ বৰষুণ হোৱা সত্ত্বেও সোহৰাত তীব্ৰ পানীৰ অভাৱ দেখা যায়। ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে খোৱাপানী সংগ্ৰহ কৰিবলৈ বহু দূৰ খোজকাঢ়ি যাবলগীয়া হয়।&lt;ref name=bbc&gt;{{cite news
 | first = Subir
 | last = Bhaumik
 | title = World's wettest area dries up
 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2977169.stm
 | format = stm
 | work = South Asia News
 | location = Calcutta
 | date = 2003-04-28
 | access-date = 2008-02-21
 }}&lt;/ref&gt; অত্যধিক বৰষুণৰ ফলত বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰ ধুই যোৱাৰ বাবে জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাত বাধা সৃষ্টি হয়। বৰ্তমান বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণৰ নতুন পদ্ধতিসমূহে নগৰখন আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ গাঁওসমূহৰ পানীৰ সমস্যাৰ সমাধানত সহায় কৰিছে।

==অৰ্থনীতি==

===শিক্ষা===

====মহাবিদ্যালয়====

* ৰামকৃষ্ণ মিছন মহাবিদ্যালয়, সোহৰা
* সোহৰা চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়

সোহৰাৰ ওচৰৰ ছাইতছোফেনত [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মেঘালয়]] অৱস্থিত। এই প্ৰতিষ্ঠানত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ আৰু গৱেষণাৰ ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।

[[ৰামকৃষ্ণ মিছন]] বিদ্যালয় আৰু থমাছ জ'নছ বিদ্যালয়ৰ দৰে চৰকাৰী বিদ্যালয়সমূহ নগৰখন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে স্থাপন কৰা হৈছে।

===সংবাদ মাধ্যম===

সোহৰাত [[আকাশবাণী]]ৰ এটা পুনঃসম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ আছে, যাক আকাশবাণী সোহৰা বুলি জনা যায়। ইয়াৰ পৰা এফ এম তৰংগত অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়।

===পৰ্যটন===

পৰ্যটন হৈছে সোহৰাৰ মূল অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ। পৰ্যটকসকলে ইয়াক ওচৰৰ পাহাৰ, উপত্যকা, দৰ্শনস্থলী, গুহা, নদী, জলপ্ৰপাত আৰু পৰম্পৰাগত সাঁকোসমূহ চাবলৈ কেন্দ্ৰীয় স্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।

সোহৰা [[জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো]]ৰ বাবেও বিখ্যাত। বহু শতিকাৰ অভিজ্ঞতাৰ ফলত ইয়াৰ লোকসকলে গছৰ শিপা ব্যৱহাৰ কৰি বৃহৎ সাঁকো নিৰ্মাণৰ কৌশল বিকশিত কৰিছে। এই প্ৰক্ৰিয়াত ১০ৰ পৰা ১৫ বছৰ সময় লাগে। সাঁকোবোৰ সাধাৰণতে কেইবাশ বছৰলৈ টিকি থাকে। বৰ্তমানলৈ ব্যৱহৃত আটাইতকৈ পুৰণি সাঁকোটোৰ বয়স ৫০০ বছৰতকৈও অধিক।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bridge to Nature: Amazing Indian Living Root Bridges |url=http://webecoist.com/2009/10/21/bridge-to-nature-amazing-indian-living-root-bridges/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111129174355/http://webecoist.com/2009/10/21/bridge-to-nature-amazing-indian-living-root-bridges/ |archive-date=29 November 2011 |access-date=23 October 2009 |website=WebEcoist}}&lt;/ref&gt;

===পৰিবহণ===

[[শ্বিলং বিমানবন্দৰ]] মেঘালয়ৰ একমাত্ৰ কাৰ্যক্ষম অসামৰিক বিমানবন্দৰ। ই সোহৰাৰ পৰা ৮০ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ পৰা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইলৈ ঘৰুৱা বিমান চলাচল হয়। [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ|গুৱাহাটী বিমানবন্দৰ]] সোহৰাৰ পৰা ১৬৫ কিলোমিটাৰ উত্তৰত [[অসম]]ত অৱস্থিত। ই আঞ্চলিক, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সংযোগৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ।

মেঘালয় ৰাজ্যিক ঘাইপথ ৫-এ সোহৰাক শ্বিলঙৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। শ্বিলং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৬ৰ জৰিয়তে [[গুৱাহাটী]]ৰ সৈতে সংযুক্ত।

[[File:1947-Khasi states.png|thumb|450px|মেঘালয়ৰ ঐতিহাসিক খাছি ৰাজ্যসমূহ]]

১৬৫ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত [[গুৱাহাটী ৰেল ষ্টেচন]] হৈছে ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সৈতে সংযোগ কৰা নিকটতম ৰে'ল ষ্টেচন। নিৰ্মাণাধীন তেতেলিয়া–বৰ্ণিহাট ৰে'লপথ সম্পূৰ্ণ হ'লে সোহৰাৰ ওচৰলৈ ৰে'ল সংযোগ আহিব।

==ভূগোল==

{{climate chart
|সোহৰা, ভাৰত
|7.2 |15.7 |11
|8.9 |17.3 |46
|12.5 |20.5 |240
|14.5 |21.7 |938
|16.1 |22.4 |1214
|17.9 |22.7 |2294
|18.1 |22.0 |3272
|18.2 |22.9 |1760
|17.5 |22.7 |1352
|15.8 |22.7 |549
|12.3 |20.4 |72
|8.3 |17.0 |29
|maxprecip=3272
|float=right
|clear=right
|source=[ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/IN/42515.TXT NOAA]
}}

[[শ্বিলং মালভূমি]] হৈছে এক উত্থিত ভূখণ্ড। ইয়াৰ উত্তৰ দিশত পূব-পশ্চিম দিশে বিস্তৃত মুখ্য সীমান্ত ঠেলনি, পশ্চিম দিশত উত্তৰ-দক্ষিণ দিশে বিস্তৃত জামুনা ফল্ট আৰু পূব দিশত উত্তৰ-পশ্চিম–দক্ষিণ-পূব দিশে বিস্তৃত কপিলি ভংগ অঞ্চল আছে।

সোহৰাৰ গড় উচ্চতা {{convert|1430|m|ft}}। ই খাছি পাহাৰৰ দক্ষিণ অংশৰ এখন মালভূমিত অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণফালে [[বাংলাদেশ]]ৰ সমতল ভূমি বিস্তৃত। মালভূমিখন ইয়াৰ চাৰিওফালৰ উপত্যকাসমূহতকৈ {{convert|660|m|ft}} ওখ।

বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু অত্যধিক বৰষুণৰ ফলত মাটিৰ ওপৰৰ স্তৰ ধুই যোৱাৰ বাবে মালভূমিৰ মাটি অনুৰ্বৰ। শীতকালৰ খৰাং অৱস্থাৰ বাবে ইয়াৰ উদ্ভিদসমূহ শুকান পৰিৱেশৰ সৈতে খাপ খোৱা, যদিও নগৰখন অত্যধিক বৰষুণৰ বাবে বিখ্যাত। স্থানীয় পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ ওপৰত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ চাপো বৃদ্ধি পাইছে। ১৯৬০ চনত সোহৰা অঞ্চলৰ জনসংখ্যা ৭,০০০ আছিল। ২০০০ চনৰ ভিতৰত ই ১০,০০০ৰো অধিক হয়।&lt;ref name=&quot;wondermondo&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.wondermondo.com/Countries/As/India/Meghalaya/Cherrapunji.htm |title=Cherrapunji (Sohra) |access-date=2010-08-29 |date=2010-08-28 |publisher=Wondermondo}}&lt;/ref&gt;

কিন্তু সোহৰাৰ চাৰিওফালৰ উপত্যকাসমূহ সেউজীয়া আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াত বহুতো স্থানীয় উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত মেঘালয়ৰ উপক্ৰান্তীয় বনাঞ্চল উল্লেখযোগ্য।

সোহৰাৰ ওচৰৰ গাঁওসমূহত কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকো আছে। ইয়াৰ ভিতৰত উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো, মাওছাও শিপাৰ সাঁকো, ৰিটিমেন শিপাৰ সাঁকো আৰু নংগ্ৰিয়াট গাঁৱৰ দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো উল্লেখযোগ্য।

===জলবায়ু===

সোহৰাৰ জলবায়ু মৃদু উপক্ৰান্তীয় উচ্চভূমিৰ জলবায়ু। ইয়াত মৌচুমী বতাহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। কপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি ইয়াৰ জলবায়ু Cwb প্ৰকাৰৰ। গ্ৰীষ্মকাল উষ্ণ আৰু অতি বৰষুণযুক্ত, আনহাতে শীতকাল শুকান আৰু মৃদু।

ইয়াৰ বাৰ্ষিক গড় বৰষুণ {{convert|11777|mm|in}}।&lt;ref name=&quot;weather1&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.climate-charts.com/Locations/i/IN42515.html |title=Cherrapunji, India: Climate, Global Warming, and Daylight Charts and Data |website=climate-charts.com |access-date= 11 January 2021}}&lt;/ref&gt; এই পৰিমাণে ইয়াক ওচৰৰ [[মৌছিনৰাম]]ৰ পিছত দ্বিতীয় সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা স্থান হিচাপে স্থান দিছে। মৌছিনৰামৰ গড় বৰষুণ {{convert|11873|mm|in}}।

সোহৰাই দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু উত্তৰ-পূব দুয়োটা মৌচুমী বতাহৰ পৰা বৰষুণ লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ইয়াত এটা মৌচুমী বৰষুণৰ ঋতু দেখা যায়। ই খাছি পাহাৰৰ বতাহৰ সন্মুখৰ ফালে অৱস্থিত। ফলত পাহাৰৰ ওপৰেৰে বতাহ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ সময়ত বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। শীতকালত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে নামি অহা উত্তৰ-পূব মৌচুমী বতাহৰ পৰা বৰষুণ হয়। নৱেম্বৰ, ডিচেম্বৰ, জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰী হৈছে আটাইতকৈ শুকান মাহ।

জানুৱাৰী মাহত গড় তাপমাত্ৰা {{convert|11.5|°C|1}} আৰু আগষ্ট মাহত {{convert|20.6|°C|1}}। বাৰ্ষিক গড় তাপমাত্ৰা {{convert|17.3|°C|1}}।

সোহৰাই সৰ্বাধিক বৰষুণৰ বাবে গীনিজ বিশ্ব অভিলেখৰ দুটা স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ১৮৬০ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ১৮৬১ চনৰ জুলাইলৈকে ইয়াত {{convert|26471|mm|in}} বৰষুণ হৈছিল। আনহাতে, ১৮৬১ চনৰ জুলাই মাহত {{convert|9300|mm|in}} বৰষুণ হৈছিল।&lt;ref&gt;Guinness World Records 2005; pg-51 {{ISBN|0-85112-192-6}}&lt;/ref&gt;

{{Weather box
| location = সোহৰা (১৯৯১-২০২০, সৰ্বোচ্চ/সৰ্বনিম্ন ১৯২০-বৰ্তমান)
| metric first = Y
| single line = Y
| Jan record high C = 26.7
| Feb record high C = 28.9
| Mar record high C = 30.6
| Apr record high C = 28.3
| May record high C = 30.9
| Jun record high C = 29.9
| Jul record high C = 30.3
| Aug record high C = 30.3
| Sep record high C = 33.1
| Oct record high C = 32.1
| Nov record high C = 28.7
| Dec record high C = 25.6
| year record high C = 33.1
| Jan high C = 17.2
| Feb high C = 18.8
| Mar high C = 21.4
| Apr high C = 22.7
| May high C = 23.1
| Jun high C = 23.1
| Jul high C = 22.9
| Aug high C = 23.6
| Sep high C = 23.9
| Oct high C = 24.0
| Nov high C = 21.8
| Dec high C = 18.8
| year high C = 21.8
| Jan mean C =12.3
| Feb mean C =14.1
| Mar mean C =17.0
| Apr mean C =18.7
| May mean C =19.9
| Jun mean C =20.6
| Jul mean C =20.6
| Aug mean C =21.1
| Sep mean C =21.0
| Oct mean C =20.0
| Nov mean C =16.9
| Dec mean C =13.8
| year mean C =
| Jan low C = 6.6
| Feb low C = 8.7
| Mar low C = 12.1
| Apr low C = 14.4
| May low C = 16.1
| Jun low C = 17.7
| Jul low C = 18.1
| Aug low C = 18.2
| Sep low C = 17.6
| Oct low C = 15.3
| Nov low C = 11.4
| Dec low C = 8.2
| year low C = 13.7
| Jan record low C = -1.0
| Feb record low C = 0.3
| Mar record low C = 0.6
| Apr record low C = 3.9
| May record low C = 3.3
| Jun record low C = 9.2
| Jul record low C = 10.0
| Aug record low C = 9.0
| Sep record low C = 12.4
| Oct record low C = 7.8
| Nov record low C = 3.7
| Dec record low C = 1.7
| year record low C = -1.0
| Jan avg record high C = 20.6
| Feb avg record high C = 22.2
| Mar avg record high C = 25.3
| Apr avg record high C = 26.0
| May avg record high C = 26.5
| Jun avg record high C = 26.8
| Jul avg record high C = 26.9
| Aug avg record high C = 27.6
| Sep avg record high C = 27.9
| Oct avg record high C = 27.5
| Nov avg record high C = 25.6
| Dec avg record high C = 21.9
| year avg record high C = 28.9
| Jan avg record low C = 3.2
| Feb avg record low C = 4.9
| Mar avg record low C = 8.1
| Apr avg record low C = 10.4
| May avg record low C = 12.4
| Jun avg record low C = 15.3
| Jul avg record low C = 16.4
| Aug avg record low C = 16.6
| Sep avg record low C = 15.6
| Oct avg record low C = 11.8
| Nov avg record low C = 8.0
| Dec avg record low C = 5.2
| year avg record low C = 3.0
| rain colour = green
| Jan rain mm = 15.5
| Feb rain mm = 53.7
| Mar rain mm = 364.1
| Apr rain mm = 792.4
| May rain mm = 1297.1
| Jun rain mm = 2608.1
| Jul rain mm = 2665.4
| Aug rain mm = 1768.7
| Sep rain mm = 1089.7
| Oct rain mm = 461.4
| Nov rain mm = 49.3
| Dec rain mm = 10.2
| year rain mm = 11175.8
| unit rain days = 2.5 mm
| Jan rain days = 1.4
| Feb rain days = 2.5
| Mar rain days = 7.4
| Apr rain days = 16.1
| May rain days = 20.7
| Jun rain days = 25.2
| Jul rain days = 27.8
| Aug rain days = 24.1
| Sep rain days = 18.2
| Oct rain days = 7.6
| Nov rain days = 1.6
| Dec rain days = 0.8
| year rain days = 153.5
| Jan humidity = 69
| Feb humidity = 66
| Mar humidity = 68
| Apr humidity = 79
| May humidity = 85
| Jun humidity = 92
| Jul humidity = 94
| Aug humidity = 92
| Sep humidity = 89
| Oct humidity = 80
| Nov humidity = 70
| Dec humidity = 70
| year humidity = 
| source 1 = ভাৰতীয় বতৰবিজ্ঞান বিভাগ&lt;ref&gt;{{cite web
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/Climatological%20Tablest%201991-2020.pdf
| title = Climatological Tables of Observatories in India 1991-2020
| publisher = ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ
| access-date = April 8, 2024
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IMDextremes&gt;
{{cite web
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| archive-date = 5 February 2020
| url = https://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf
| title = Extremes of Temperature &amp; Rainfall for Indian Stations (Up to 2012)
| publisher = India Meteorological Department
| date = December 2016
| page = M157
| access-date = 5 February 2020}}&lt;/ref&gt;
| source 2 = NOAA (humidity),&lt;ref&gt;{{cite web
| url = https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/1.1/data/0-data/Region-2-WMO-Normals-9120/India/CSV/CHERRAPUNJEE_42515.csv
| title = Cherrapunji Climate Normals 1991–2020
| publisher = [[ৰাষ্ট্ৰীয় সাগৰীয় আৰু বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰশাসন]]
| access-date = April 8, 2024
}}&lt;/ref&gt;, টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় তাপমাত্ৰা ১৯৯১–২০২০)&lt;ref name=TCC1&gt;
{{cite web
| url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42515
| title = Normals Data: Cherrapunji – India Latitude: 25.25°N Longitude: 91.73°E Height: 1313 (m)
| publisher = Japan Meteorological Agency
| access-date = 1 December 2022}}&lt;/ref&gt;
}}

===অত্যধিক বৰষুণৰ কাৰণ===

সোহৰাই [[বংগোপসাগৰ]]ৰ পৰা অহা ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মকালীন মৌচুমী বতাহৰ বৰষুণ লাভ কৰে। মৌচুমী মেঘসমূহে বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ ওপৰেৰে প্ৰায় ৪০০ কিলোমিটাৰ বাধাহীনভাৱে উৰি আহে। তাৰ পিছত ইহঁতে খাছি পাহাৰত খুন্দা মাৰে। এই পাহাৰসমূহ সমতল ভূমিৰ পৰা হঠাৎ উঠি গৈ সাগৰপৃষ্ঠৰ গড় উচ্চতাৰ ওপৰত প্ৰায় {{convert|1,370|m|ft}} উচ্চতাত অৱস্থিত। এই উচ্চতা ২ৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ ভিতৰত লাভ কৰে।

পাহাৰসমূহৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে বহুতো গভীৰ উপত্যকাৰ সৃষ্টি হৈছে। এই উপত্যকাসমূহে নিম্ন উচ্চতাত উৰি অহা জলীয় বাষ্পযুক্ত মেঘসমূহক একেলগে সোহৰাৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত কৰে। বতাহে বৰষুণৰ মেঘসমূহক এই গিৰিখাতসমূহৰ মাজেৰে ঠেলি পাহাৰৰ ঠেক ঢালৰ ওপৰলৈ উঠাই নিয়ে। মেঘসমূহ বায়ুমণ্ডলৰ ওপৰৰ স্তৰলৈ দ্ৰুতগতিত উঠি যোৱাৰ ফলত ঠাণ্ডা হয় আৰু জলীয় বাষ্প ঘনীভূত হয়। ইয়াৰ ফলত অধিক বৰষুণ হয়। সোহৰাত হোৱা অত্যধিক বৰষুণ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত হোৱা বৰষুণৰ এক উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ।&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Kuttippurath|first1=J|last2=Murasingh|first2=S|last3=Stott|first3=P A|last4=Sarojini|first4=B Balan|last5=Jha|first5=Madan K|last6=Kumar|first6=P|last7=Nair|first7=P J|last8=Varikoden|first8=H|last9=Raj|first9=S|last10=Francis|first10=P A|last11=Pandey|first11=P C|date=2021-01-22|title=Observed rainfall changes in the past century (1901–2019) over the wettest place on Earth|journal=Environmental Research Letters|volume=16|issue=2|pages=024018|doi=10.1088/1748-9326/abcf78|bibcode=2021ERL....16b4018K|issn=1748-9326|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

কেতিয়াবা সোহৰাৰ কোনো এটা অংশত অতি কম সময়ৰ ভিতৰত অত্যধিক বৰষুণ হয়, আনহাতে আন অঞ্চলসমূহ সম্পূৰ্ণ বা তুলনামূলকভাৱে শুকান হৈ থাকে। ইয়াৰ পৰা বৰষুণৰ স্থানীয় তাৰতম্যৰ কথা বুজা যায়। মৌচুমীৰ শীৰ্ষ সময়ত বায়ুমণ্ডলত আৰ্দ্ৰতা অত্যন্ত বেছি থাকে।

সোহৰাত হোৱা বৰষুণৰ অধিকাংশই পাহাৰৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে হয়। দক্ষিণৰ পৰা অহা মেঘসমূহ পাহাৰৰ ওপৰেৰে পাৰ হোৱাৰ সময়ত উপত্যকাসমূহৰ মাজেৰে ওপৰলৈ উঠি যায়। মেঘসমূহ সোহৰাৰ ওপৰত প্ৰায় লম্বভাৱে খুন্দা মাৰে আৰু নিম্ন উচ্চতাত উৰি অহা মেঘসমূহ ঠেক ঢালৰ ওপৰলৈ ঠেলি দিয়া হয়। খাছি পাহাৰৰ ফালে পোনে পোনে বতাহ বলিলে সৰ্বাধিক বৰষুণ হয়।

সোহৰাত মৌচুমী বৰষুণৰ এটা উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ অধিকাংশ বৰষুণ ৰাতিপুৱা হয়। ইয়াৰ এটা সম্ভাৱ্য কাৰণ হৈছে দুটা বায়ুৰাশিৰ মিলন। মৌচুমী মাহবোৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বতাহ সাধাৰণতে পূব বা উত্তৰ-পূবৰ পৰা বলে। আনহাতে, [[মেঘালয়]]ৰ ওপৰৰ বতাহ দক্ষিণৰ পৰা আহে। এই দুয়োটা বতাহৰ প্ৰবাহ খাছি পাহাৰৰ ওচৰত মিলিত হয়। ৰাতি উপত্যকাত আবদ্ধ হৈ থকা বতাহসমূহ দিনত গৰম হোৱাৰ পিছত ওপৰলৈ উঠিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ৰাতিপুৱাৰ বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। পাহাৰৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ উপৰি বায়ুমণ্ডলীয় সংবহনেও মৌচুমী আৰু মৌচুমীৰ আগৰ সময়ছোৱাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।

==জনসাধাৰণ==

===সংস্কৃতি===

সোহৰা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বসবাস কৰা স্থানীয় লোকসকল [[খাছি জনগোষ্ঠী]]ৰ। তেওঁলোকৰ সমাজ মাতৃসূত্ৰীয়। সন্তানসকলে মাতৃৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰে।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Swer |first=Daryll |date=2023-05-29 |title=An Interesting Folk Tale Behind the Khasi Matrilineal System |url=https://www.daryllswer.com/an-interesting-folk-tale-behind-the-khasi-matrilineal-system/ |access-date=2026-01-21 |website=Daryll Swer |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

===জনসংখ্যা===

{{Pie chart
|thumb = right
|caption = চেৰাপুঞ্জীৰ ধৰ্ম (২০১১)&lt;ref name=&quot;religion&quot;&gt;{{cite web |title=C-1 Population By Religious Community |url=https://censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW17C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |accessdate=14 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|label1 = [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]]
|value1 = 71.36
|color1 = Blue
|label2 = নিয়াম খাছি
|value2 = 24.40
|color2 = Yellow
|label3 = [[হিন্দু ধৰ্ম]]
|value3 = 3.97
|color3 = Orange
|label4 = [[ইছলাম]]
|value4 = 0.08
|color4 = Green
|label5 = অন্যান্য
|value5 = 0.19
|color5 = Gray}}

২০১১ চনৰ [[ভাৰতৰ লোকপিয়ল]] অনুসৰি সোহৰাৰ জনসংখ্যা আছিল ১০,০৮৬। ইয়াৰে পুৰুষৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৭৫ শতাংশ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ৫১.২৫ শতাংশ। ইয়াৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৪ শতাংশ। এই হাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৭৪.৫ শতাংশৰ প্ৰায় সমান। পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭২.৪ শতাংশ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৩.৯ শতাংশ।

নগৰখনৰ অধিকাংশ লোক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মাৱলম্বী। ইয়াৰ উপৰি নিয়াম খাছি, [[হিন্দু ধৰ্ম]] আৰু অতি কম সংখ্যক [[ইছলাম]] ধৰ্মাৱলম্বী লোকো আছে।&lt;ref name=&quot;religion&quot;/&gt;

==চিত্ৰসম্ভাৰ==

&lt;gallery&gt;
File:NohKaLikai Falls V2 Wiki.jpg|নোহকালিকাই জলপ্ৰপাতৰ আকাশী দৃশ্য
File:Nohkalikai Falls.JPG|নোহকালিকাই জলপ্ৰপাত
File:Nohkalikai falls.jpg|সাতভনী জলপ্ৰপাত
File:Bangladesh view point by Kamalapathi.jpg|সোহৰাৰ বাংলাদেশ দৰ্শনস্থলী
File:Bengladesh Plains, View FromThangkharang Cherrapunjee 105.JPG|সোহৰাৰ পৰা বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ দৃশ্য
File:Khasi tribe para dance.jpg|১৯৪৪ চনৰ খাছি শিশুসকল
&lt;/gallery&gt;

==দৰ্শনীয় স্থান==

সোহৰা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক দৰ্শনীয় স্থান আছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহ হ'ল—

* [[নোহকালিকাই জলপ্ৰপাত]] — ভাৰতৰ অন্যতম উচ্চ জলপ্ৰপাত।
* [[সাতভনী জলপ্ৰপাত]] — সাতটা পৃথক জলধাৰাৰ সমষ্টি।
* [[মৌছিনৰাম]] — সোহৰাৰ ওচৰৰ এখন গাঁও, যিখন বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাই হিচাপে পৰিচিত।
* [[উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো]] — প্ৰকৃতিৰ মাজত গছৰ শিপাৰে নিৰ্মিত এক অনন্য সাঁকো।
* [[নংগ্ৰিয়াট]] — জীৱন্ত শিপাৰ সাঁকোৰ বাবে বিখ্যাত এখন গাঁও।
* [[থাংখাৰাং উদ্যান]] — বাংলাদেশৰ সমতল ভূমিৰ দৃশ্য চাব পৰা এখন উদ্যান।
* [[ডেইংথলেন জলপ্ৰপাত]] — প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ বাবে পৰিচিত এটা জলপ্ৰপাত।
* [[মাৱসমাই গুহা]] — চূণশিলৰ গুহা আৰু ভূগৰ্ভস্থ গঠনসমূহৰ বাবে বিখ্যাত।

==প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সংৰক্ষণ==

সোহৰাৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশত খাছি পাহাৰৰ বনাঞ্চল, গভীৰ উপত্যকা, জলপ্ৰপাত আৰু গুহাসমূহে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ বনাঞ্চলসমূহে বৰষুণৰ পানী ধৰি ৰখা, মাটিৰ ক্ষয় ৰোধ কৰা আৰু স্থানীয় উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বাসস্থান সংৰক্ষণ কৰাত সহায় কৰে।

অত্যধিক বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু ভূমিৰ অনিয়ন্ত্ৰিত ব্যৱহাৰে মাটিৰ ক্ষয় বৃদ্ধি কৰে। ইয়াৰ ফলত বৰষুণৰ পানী সহজে বৈ যায় আৰু শুষ্ক ঋতুত পানীৰ অভাৱ দেখা যায়। বনাঞ্চল সংৰক্ষণ, বৰষুণৰ পানী সংগ্ৰহ আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰতি দায়িত্বশীল পৰ্যটন সোহৰাৰ ভৱিষ্যতৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।

==লগতে চাওক==

* [[উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পৰ্যটন]]

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
*{{Wikivoyage|Cherrapunji}}
*[https://web.archive.org/web/20100704080658/http://www.cherrapunjee.com/ চেৰাপুঞ্জী.কম]
*[https://web.archive.org/web/20121002052449/http://www.geox.com/amphibiox/ পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বৰষুণ হোৱা ঠাইত নতুন জলনিৰোধী জোতাৰ পৰীক্ষা]
*[https://indianexpress.com/article/news-archive/for-a-rainy-day-2/ 'বৰষুণৰ দিনৰ বাবে', দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ, ২০ এপ্ৰিল ২০০৮, অৰ্জুন ৰাজদান]

{{Authority control}}

[[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ পৰ্যটনস্থলী]]</text>
      <sha1>peo486n24u1xnr89uxs48jhq3cq34ol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অলকা দলে</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140655</id>
    <revision>
      <id>649471</id>
      <parentid>649459</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T13:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <origin>649471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="959" sha1="l4t3j68vcsbp53ibv2wqkky6dg9fh8a" xml:space="preserve">'''অলকা দলে''' ([[ইংৰাজী]]: Aloka Doley; জন্ম: ২৭ নৱেম্বৰ ২০০১) [[অসম]]ৰ তথা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী মহিলা আৰ্ম ৰেৰ্ষ্টলিং (পাঞ্জা) খেলুৱৈ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত IFA World Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।

'''প্ৰাৰম্ভিক জীৱন'''


[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]]</text>
      <sha1>l4t3j68vcsbp53ibv2wqkky6dg9fh8a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649523</id>
      <parentid>649471</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T06:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <origin>649523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1001" sha1="pdj8nxy25ca0mq6hkj7twp1xph6461x" xml:space="preserve">'''অলকা দলে''' ([[ইংৰাজী]]: Aloka Doley; জন্ম: ২৭ নৱেম্বৰ ২০০১) [[অসম]]ৰ তথা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী মহিলা আৰ্ম ৰেৰ্ষ্টলিং (পাঞ্জা) খেলুৱৈ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত IFA World Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।== শিৰোনাম পাঠ্য ==

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==


[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]]</text>
      <sha1>pdj8nxy25ca0mq6hkj7twp1xph6461x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649525</id>
      <parentid>649523</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:07:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <origin>649525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2238" sha1="4v08kvrqi77cnv8iop66jbfefvzio5r" xml:space="preserve">'''অলকা দলে''' ([[ইংৰাজী]]: Aloka Doley; জন্ম: ২৭ নৱেম্বৰ ২০০১) [[অসম]]ৰ তথা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী মহিলা আৰ্ম ৰেৰ্ষ্টলিং (পাঞ্জা) খেলুৱৈ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত IFA World Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০২৬ চনৰ জুন মাহত [[বেংগালুৰু]]ত অনুষ্ঠিত ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰীয় BCAI Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত সোণৰ পদক আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰে। ষষ্ঠ [[অসম]] Arm Wrestling Championship 2026 Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[বোকাখাত]] সম জিলাত স্থানীয় ভাৱে আয়োজিত 4th [[Bokakhat]] District Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰি দুয়োখন হাতেৰে খেলা প্ৰতিযোগিতাত দুটাকৈ স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাৰ উপৰিও Coch Trophy  বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==


[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]]</text>
      <sha1>4v08kvrqi77cnv8iop66jbfefvzio5r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649527</id>
      <parentid>649525</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <origin>649527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2235" sha1="rkf79uh0kmlby6q2jg4ceypbfdvino9" xml:space="preserve">'''অলকা দলে''' ([[ইংৰাজী]]: Aloka Doley; জন্ম: ২৭ নৱেম্বৰ ২০০১) [[অসম]]ৰ তথা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী মহিলা আৰ্ম ৰেৰ্ষ্টলিং (পাঞ্জা) খেলুৱৈ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত IFA World Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০২৬ চনৰ জুন মাহত [[বেংগালুৰু]]ত অনুষ্ঠিত ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰীয় BCAI Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত সোণৰ পদক আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰে। ষষ্ঠ [[অসম]] Arm Wrestling Championship 2026 Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[বোকাখাত]] সম জিলাত স্থানীয় ভাৱে আয়োজিত 4th Bokakhat District Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰি দুয়োখন হাতেৰে খেলা প্ৰতিযোগিতাত দুটাকৈ স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাৰ উপৰিও Coach Trophy  বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==


[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]]</text>
      <sha1>rkf79uh0kmlby6q2jg4ceypbfdvino9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649531</id>
      <parentid>649527</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <origin>649531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2204" sha1="f8un7acuswu2amplms5hi4bz880i1dc" xml:space="preserve">'''অলকা দলে''' ([[ইংৰাজী]]: Aloka Doley; জন্ম: ২৭ নৱেম্বৰ ২০০১) [[অসম]]ৰ তথা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী মহিলা আৰ্ম ৰেৰ্ষ্টলিং (পাঞ্জা) খেলুৱৈ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত IFA World Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০২৬ চনৰ জুন মাহত [[বেংগালুৰু]]ত অনুষ্ঠিত ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰীয় BCAI Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত সোণৰ পদক আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰে। ষষ্ঠ [[অসম]] Arm Wrestling Championship 2026 Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও প্ৰথমে  [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[বোকাখাত]] সম জিলাত স্থানীয় ভাৱে আয়োজিত 4th Bokakhat District Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰি দুয়োখন হাতেৰে খেলা প্ৰতিযোগিতাত দুটাকৈ স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাৰ উপৰিও Coach Trophy  বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==


[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]]</text>
      <sha1>f8un7acuswu2amplms5hi4bz880i1dc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649536</id>
      <parentid>649531</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <comment>/* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */</comment>
      <origin>649536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2523" sha1="09wk7wm235nn52id32tjdcma0rrw4if" xml:space="preserve">'''অলকা দলে''' ([[ইংৰাজী]]: Aloka Doley; জন্ম: ২৭ নৱেম্বৰ ২০০১) [[অসম]]ৰ তথা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী মহিলা আৰ্ম ৰেৰ্ষ্টলিং (পাঞ্জা) খেলুৱৈ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত IFA World Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০২৬ চনৰ জুন মাহত [[বেংগালুৰু]]ত অনুষ্ঠিত ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰীয় BCAI Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত সোণৰ পদক আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰে। ষষ্ঠ [[অসম]] Arm Wrestling Championship 2026 Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও প্ৰথমে  [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[বোকাখাত]] সম জিলাত স্থানীয় ভাৱে আয়োজিত 4th Bokakhat District Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰি দুয়োখন হাতেৰে খেলা প্ৰতিযোগিতাত দুটাকৈ স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাৰ উপৰিও Coach Trophy  বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==

২০০১ চনৰ ৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে অসমৰ গোলাঘাট জিলাত অলকা দলেৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ  আৰু মাতৃ । তেওঁৰ পিতৃ এজন মধ্যম বৰ্গৰ ব্যৱসায়ী। তেওঁৰ


[[শ্ৰেণী: ভাৰতীয় পাঞ্জা খেলুৱৈ]]</text>
      <sha1>09wk7wm235nn52id32tjdcma0rrw4if</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649538</id>
      <parentid>649536</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:25:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <origin>649538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2728" sha1="9t1nznkc3zn2e2yqbg2yqysutvpc766" xml:space="preserve">'''অলকা দলে''' ([[ইংৰাজী]]: Aloka Doley; জন্ম: ২৭ নৱেম্বৰ ২০০১) [[অসম]]ৰ তথা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী মহিলা আৰ্ম ৰেৰ্ষ্টলিং (পাঞ্জা) খেলুৱৈ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত IFA World Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০২৬ চনৰ জুন মাহত [[বেংগালুৰু]]ত অনুষ্ঠিত ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰীয় BCAI Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত সোণৰ পদক আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰে। ষষ্ঠ [[অসম]] Arm Wrestling Championship 2026 Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও প্ৰথমে  [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[বোকাখাত]] সম জিলাত স্থানীয় ভাৱে আয়োজিত 4th Bokakhat District Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰি দুয়োখন হাতেৰে খেলা প্ৰতিযোগিতাত দুটাকৈ স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাৰ উপৰিও Coach Trophy  বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==

২০০১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট]] জিলাৰ [[বোকাখাত]] সম জিলাৰ অন্তৰ্গত ধনশিৰিমুখৰ পলাগুৰি গাঁৱত অলকা দলেৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম সৰ্বেশ্বৰ দলে আৰু মাতৃৰ নাম ৰীণা দলে। তেওঁৰ পিতৃ এজন সাধাৰণ খেতিয়ক। 


[[শ্ৰেণী: ভাৰতীয় পাঞ্জা খেলুৱৈ]]</text>
      <sha1>9t1nznkc3zn2e2yqbg2yqysutvpc766</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649539</id>
      <parentid>649538</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <origin>649539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2728" sha1="czdygw5yiknf1lacglrda8oebs94oh1" xml:space="preserve">'''অলকা দলে''' ([[ইংৰাজী]]: Aloka Doley; জন্ম: ২৭ নৱেম্বৰ ২০০১) [[অসম]]ৰ তথা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী মহিলা আৰ্ম ৰেৰ্ষ্টলিং (পাঞ্জা) খেলুৱৈ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত IFA World Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০২৬ চনৰ জুন মাহত [[বেংগালুৰু]]ত অনুষ্ঠিত ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰীয় BCAI Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত সোণৰ পদক আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰে। ষষ্ঠ [[অসম]] Arm Wrestling Championship 2026 Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও প্ৰথমে  [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[বোকাখাত]] সম জিলাত স্থানীয় ভাৱে আয়োজিত 4th Bokakhat District Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰি দুয়োখন হাতেৰে খেলা প্ৰতিযোগিতাত দুটাকৈ স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাৰ উপৰিও Coach Trophy  বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==

২০০১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট]] জিলাৰ [[বোকাখাত]] সম জিলাৰ অন্তৰ্গত ধনশিৰিমুখৰ পলাগুৰি গাঁৱত অলকা দলেৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম সৰ্বেশ্বৰ দলে আৰু মাতৃৰ নাম ৰীণা দলে। তেওঁৰ পিতৃ এজন সাধাৰণ খেতিয়ক। 


[[শ্ৰেণী: অসমৰ মহিলা ক্ৰীড়াবিদ]]</text>
      <sha1>czdygw5yiknf1lacglrda8oebs94oh1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649540</id>
      <parentid>649539</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rahul Doley</username>
        <id>52086</id>
      </contributor>
      <origin>649540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2912" sha1="b2qaucna3vnkwhiow7sjm71bz3ph38l" xml:space="preserve">'''অলকা দলে''' ([[ইংৰাজী]]: Aloka Doley; জন্ম: ২৭ নৱেম্বৰ ২০০১) [[অসম]]ৰ তথা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এগৰাকী মহিলা আৰ্ম ৰেৰ্ষ্টলিং (পাঞ্জা) খেলুৱৈ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি [[জাপান]]ত অনুষ্ঠিত IFA World Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০২৬ চনৰ জুন মাহত [[বেংগালুৰু]]ত অনুষ্ঠিত ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰীয় BCAI Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ হাতৰ পাঞ্জা খেলত সোণৰ পদক আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰে। ষষ্ঠ [[অসম]] Arm Wrestling Championship 2026 Senior Woman's 70 Kg শাখাত বাওঁ আৰু সোঁ হাতত ৰূপৰ পদক অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও প্ৰথমে  [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[বোকাখাত]] সম জিলাত স্থানীয় ভাৱে আয়োজিত 4th Bokakhat District Arm Wrestling Championship 2026 ত Senior Woman's 70 Kg শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰি দুয়োখন হাতেৰে খেলা প্ৰতিযোগিতাত দুটাকৈ স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাৰ উপৰিও Coach Trophy  বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

== প্ৰাৰম্ভিক জীৱন==

২০০১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট]] জিলাৰ [[বোকাখাত]] সম জিলাৰ অন্তৰ্গত ধনশিৰিমুখৰ পলাগুৰি গাঁৱত অলকা দলেৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম সৰ্বেশ্বৰ দলে আৰু মাতৃৰ নাম ৰীণা দলে। তেওঁৰ পিতৃ এজন সাধাৰণ খেতিয়ক। 


[[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]]
[[শ্ৰেণী:মহিলা খেলুৱৈ]]
[[শ্ৰেণী:ক্ৰীড়াবিদ]]
[[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]]</text>
      <sha1>b2qaucna3vnkwhiow7sjm71bz3ph38l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>উমছিয়াং ডাবল-ডেকাৰ ৰুট ব্ৰীজ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140661</id>
    <redirect title="উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো" />
    <revision>
      <id>649479</id>
      <timestamp>2026-11-04T14:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠা [[উমছিয়াং ডাবল-ডেকাৰ ৰুট ব্ৰীজ]]ৰ পৰা [[উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো]]লৈ AjayDasয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>649479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="cukkibqewwipqwpsl5m803qel00yrjs" xml:space="preserve">#REDIRECT [[উমশিয়াং দ্বিমহলীয়া শিপাৰ সাঁকো]]</text>
      <sha1>cukkibqewwipqwpsl5m803qel00yrjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শ্বিলং মালভূমি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140662</id>
    <revision>
      <id>649486</id>
      <timestamp>2026-11-04T15:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AjayDas</username>
        <id>12623</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা:  {{Short description|ভাৰতৰ মেঘালয়ৰ এখন মালভূমি}} {{Use dmy dates|date=March 2020}} {{Use Indian English|date=March 2020}}  [[File:Shillong peak.jpg|thumb|শ্বিলং মালভূমিৰ দৃশ্য]]  '''শ্বিলং মালভূমি''' হৈছে ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অংশৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যত অৱস্থিত এখন মা...</comment>
      <origin>649486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20190" sha1="4gva88g7klzj5c4wxzae9lvuckye89u" xml:space="preserve">
{{Short description|ভাৰতৰ মেঘালয়ৰ এখন মালভূমি}}
{{Use dmy dates|date=March 2020}}
{{Use Indian English|date=March 2020}}

[[File:Shillong peak.jpg|thumb|শ্বিলং মালভূমিৰ দৃশ্য]]

'''শ্বিলং মালভূমি''' হৈছে ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অংশৰ [[মেঘালয়]] ৰাজ্যত অৱস্থিত এখন মালভূমি। এই মালভূমিৰ পশ্চিম, উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ পৰ্বতশ্ৰেণীসমূহ ক্ৰমে [[গাৰো পাহাৰ]], [[খাছি পাহাৰ]] আৰু [[জয়ন্তীয়া পাহাৰ]] নামেৰে জনাজাত।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Shillong Plateau |url=https://www.britannica.com/place/Shillong-Plateau |website=Encyclopedia Britannica |access-date=25 December 2017}}&lt;/ref&gt; ই ভাৰত-বৰ্মা পৰ্বতমালাৰ ঠিক পশ্চিম-মধ্য অংশত অৱস্থিত। ভৌগোলিকভাৱে এই মালভূমিয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]] আৰু পূব বংগৰ সমভূমি, অৰ্থাৎ বৰ্তমানৰ [[অসম]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ সমভূমি অঞ্চলক পৃথক কৰিছে।

উপগ্ৰহৰ ছবিত মালভূমিখনত অসংখ্য ফাট আৰু ৰেখাকৃতিৰ ভূতাত্ত্বিক গঠন দেখা যায়। উত্তৰ-দক্ষিণ আৰু পূব-পশ্চিম দিশত হোৱা ভূত্বকীয় চাপৰ ফলত এই অঞ্চলৰ ভূ-গাঁথনিৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। এই অঞ্চলত সংঘটিত কেইবাটাও গভীৰ ভূমিকম্পই ভূ-আৱৰণৰ তলৰ অংশত চলি থকা ভূ-গৰ্ভীয় ক্ৰিয়াৰ ইংগিত দিয়ে। ১৮৯৭ চনৰ [[অসম ভূমিকম্প]] এনে এক উল্লেখযোগ্য ভূমিকম্প। এই ভূমিকম্পৰ সৈতে [[অল্ডহাম ফল্ট]]ৰ সম্পৰ্ক আছে।

'''দাউকি ফল্ট''' হৈছে শ্বিলং মালভূমিৰ দক্ষিণ সীমান্তত অৱস্থিত এটা প্ৰধান ভূতাত্ত্বিক ফল্ট। এই ফল্টে উত্তৰ-পূব বাংলাদেশকে ধৰি ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহত বিধ্বংসী ভূমিকম্পৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।&lt;ref&gt;Md Shofiqul Islam, [https://link.springer.com/article/10.1007/s12583-012-0297-7 The Dauki fault at the Shillong plateau-bengal basin boundary in northeastern India: 2D finite element modeling], Journal of Earth Science&lt;/ref&gt; এই ফল্টটো মালভূমিৰ দক্ষিণ সীমাৰে পূব-পশ্চিম দিশত বিস্তৃত আৰু উত্তৰ দিশলৈ হেলনীয়া এটা বিপৰীত ফল্ট।&lt;ref name=Morinoa&gt;{{citation|title=Seismic event of the Dauki Fault in 16th century confirmed by trench investigation at Gabrakhari Village, Haluaghat, Mymensingh, Bangladesh|journal=Journal of Asian Earth Sciences|volume=42|issue=3|pages=492|year=2011|last1=Morino|first1=Michio|last2=Maksud Kamal|first2=A.S.M|last3=Muslim|first3=Dicky|last4=Ekram Ali|first4=Reshad Md|last5=Kamal|first5=Mohammad Ashraful|last6=Zillur Rahman|first6=Md|last7=Kaneko|first7=Fumio|doi=10.1016/j.jseaes.2011.05.002}}&lt;/ref&gt;

ভাষিক দিশৰ পৰা এই মালভূমি খাছি ভাষাগোষ্ঠীৰ লোকসকলৰ মূল বাসভূমি।

==ভূগোল==

শ্বিলং মালভূমি ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ উত্তৰ-পূব অংশত অৱস্থিত এখন উচ্চভূমি। ই মেঘালয়ৰ মধ্য আৰু পূব অংশৰ বিস্তৃত অঞ্চল সামৰি লৈছে। মালভূমিখনৰ উত্তৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা আৰু দক্ষিণে বাংলাদেশৰ সমভূমি অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ অংশত ঠেক উপত্যকা, গভীৰ খাত আৰু থিয় ঢাল দেখা যায়। উত্তৰ অংশৰ ভূ-প্ৰকৃতি তুলনামূলকভাৱে ঢৌখেলোৱা আৰু ক্ৰমে অসম উপত্যকাৰ ফালে নামি গৈছে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Geography / Physiology |url=https://megipr.gov.in/about-meghalaya.html |website=Information and Public Relations Department, Government of Meghalaya |access-date=4 November 2026}}&lt;/ref&gt;

মালভূমিৰ মধ্য অংশৰ গড় উচ্চতা প্ৰায় ১,৫০০ মিটাৰ। শ্বিলং শৃংগ ইয়াৰ অন্যতম উচ্চতম স্থান। ইয়াৰ উচ্চতা প্ৰায় ১,৯৬৫ মিটাৰ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=District Profile |url=https://eastkhasihills.gov.in/district-profile/ |website=East Khasi Hills District Administration |access-date=4 November 2026}}&lt;/ref&gt;

==ভূতাত্ত্বিক গঠন==

শ্বিলং মালভূমি ভাৰতীয় ভূত্বকৰ প্ৰাচীন কঠিন শিলাস্তৰৰ এটা অংশ। ইয়াৰ মূল ভূতাত্ত্বিক গঠন প্ৰাক্-কেম্ব্ৰিয়ান যুগৰ ৰূপান্তৰিত আৰু আগ্নেয় শিলেৰে গঠিত। ইয়াত নিছ, শ্বিষ্ট, কোৱাৰ্টজাইট আৰু গ্ৰেনাইট আদি শিল পোৱা যায়। এই শিলাস্তৰৰ ওপৰত পৰৱৰ্তী সময়ত ক্ৰিটেছিয়াছৰ পৰা মায়'চিন যুগলৈকে সৃষ্টি হোৱা গেদীয় শিলৰ স্তৰ জমা হৈছিল।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Strong |first1=Callum M. |last2=Attal |first2=Mikaël |last3=Mudd |first3=Simon M. |last4=Sinclair |first4=Hugh D. |title=Lithological control on the geomorphic evolution of the Shillong Plateau in Northeast India |journal=Geomorphology |volume=330 |pages=133–150 |year=2019 |doi=10.1016/j.geomorph.2019.01.016}}&lt;/ref&gt;

মালভূমিখনৰ ভূতাত্ত্বিক ইতিহাসত বিভিন্ন সময়ত আগ্নেয়গিৰিৰ ক্ৰিয়া, ভূত্বকৰ ফাট মেলা, গেদ জমা হোৱা আৰু ভূ-উত্থানৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। ইয়াৰ পশ্চিম অংশত গণ্ডোৱানা যুগৰ গেদীয় শিলৰ উপস্থিতি দেখা যায়। আনহাতে, ক্ৰিটেছিয়াছ যুগৰ আগ্নেয় শিল আৰু বেছল্টৰ স্তৰো এই অঞ্চলৰ ভূতাত্ত্বিক গঠনৰ অংশ।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ali |first1=Mohammed Amir |last2=Duarah |first2=Bhagawat Pran |title=Tectono-stratigraphic evolution of Shillong Plateau, North East India through the Permian-Eocene window |journal=Geological Journal |volume=57 |issue=12 |pages=5127–5148 |year=2022 |doi=10.1002/gj.4516}}&lt;/ref&gt;

গৱেষণাৰ মতে, শ্বিলং মালভূমিৰ ভূ-উত্থান আৰু গঠন ভাৰতীয় আৰু ইউৰেছীয় ভূত্বকীয় পাতৰ মাজৰ সংঘৰ্ষৰ সৈতে জড়িত। ইয়াৰ উপৰিও ভাৰতীয় ভূত্বকৰ হিমালয়ৰ তললৈ বেঁকা হৈ সোমাই যোৱাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা চাপেও মালভূমিখনৰ উত্থানত ভূমিকা পালন কৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Govin |first1=G. |last2=Najman |first2=Y. |last3=Copley |first3=A. |last4=Millar |first4=I. |last5=van der Beek |first5=P. |last6=Huyghe |first6=P. |last7=Grujic |first7=D. |last8=Davenport |first8=J. |title=Timing and mechanism of the rise of the Shillong Plateau in the Himalayan foreland |journal=Geology |volume=46 |issue=3 |pages=279–282 |year=2018 |doi=10.1130/G39864.1}}&lt;/ref&gt;

==ভূ-প্ৰকৃতি==

শ্বিলং মালভূমিৰ ভূ-প্ৰকৃতি বিভিন্ন ধৰণৰ। ইয়াৰ মধ্য অংশত তুলনামূলকভাৱে সমতল উচ্চভূমি, ঘাঁহনি আৰু সৰু সৰু পাহাৰ দেখা যায়। আনহাতে, দক্ষিণ অংশত মালভূমিৰ পৰা সমভূমিলৈ নামি যোৱা অঞ্চলত গভীৰ খাত, ঠেক উপত্যকা আৰু থিয় ঢাল আছে। এই অঞ্চলৰ বহুতো নদী আৰু জলপ্ৰপাত দক্ষিণ দিশলৈ বৈ গৈ বাংলাদেশৰ সমভূমিত প্ৰৱেশ কৰিছে।

মালভূমিৰ দক্ষিণ অংশৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহত বৰষুণৰ পানীয়ে সৃষ্টি কৰা খহনীয়া আৰু নদীৰ ক্ষয়কাৰ্যৰ ফলত গভীৰ উপত্যকাৰ সৃষ্টি হৈছে। ইয়াৰ শিলাস্তৰৰ প্ৰকৃতি আৰু ভূ-গৰ্ভীয় গঠনে নদীৰ গতিপথ আৰু উপত্যকাৰ বিকাশত প্ৰভাৱ পেলাইছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Strong |first1=Callum M. |last2=Attal |first2=Mikaël |last3=Mudd |first3=Simon M. |last4=Sinclair |first4=Hugh D. |title=Lithological control on the geomorphic evolution of the Shillong Plateau in Northeast India |journal=Geomorphology |volume=330 |pages=133–150 |year=2019 |doi=10.1016/j.geomorph.2019.01.016}}&lt;/ref&gt;

==জলবায়ু==

শ্বিলং মালভূমিৰ জলবায়ু ইয়াৰ উচ্চতা আৰু ভূ-প্ৰকৃতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। মালভূমিৰ উচ্চ অঞ্চলত নাতিশীতোষ্ণ জলবায়ু দেখা যায়। আনহাতে, উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ নিম্ন অঞ্চলসমূহত উপক্ৰান্তীয় আৰু ক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ প্ৰভাৱ পৰে।

দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহৰ ফলত এই অঞ্চলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে বৰষুণ হয়। সাধাৰণতে মে' মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষাকাল থাকে। মালভূমিৰ দক্ষিণ ঢালত বিশেষকৈ অধিক বৰষুণ হয়। শীতকালত, বিশেষকৈ ডিচেম্বৰৰ পৰা মাৰ্চলৈকে তুলনামূলকভাৱে শুকান বতৰ দেখা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=District Profile |url=https://eastkhasihills.gov.in/district-profile/ |website=East Khasi Hills District Administration |access-date=4 November 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Brief Profile |url=https://meghalayasfac.nic.in/mgsfac/content/meg_profile.php |website=Meghalaya State Portal |access-date=4 November 2026}}&lt;/ref&gt;

==নদ-নদী আৰু জলপ্ৰপাত==

শ্বিলং মালভূমি এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ জলবিভাজিকা অঞ্চল। ইয়াৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা বহুতো নদী উত্তৰ দিশে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকালৈ আৰু দক্ষিণ দিশে বাংলাদেশৰ ফালে বৈ গৈছে। মালভূমিৰ উচ্চতা আৰু দুয়োফালৰ ঢালৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে ইয়াত অসংখ্য নদী, জান-জুৰি আৰু জলপ্ৰপাতৰ সৃষ্টি হৈছে।

দক্ষিণ দিশৰ থিয় পাহাৰীয়া ঢালে নদীৰ পানীৰ প্ৰবাহ বৃদ্ধি কৰে। এই অঞ্চলৰ নদীসমূহে গভীৰ উপত্যকা আৰু খাতৰ সৃষ্টি কৰিছে। জলপ্ৰপাত আৰু নদীসমূহে মেঘালয়ৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Geography / Physiology |url=https://megipr.gov.in/about-meghalaya.html |website=Government of Meghalaya |access-date=4 November 2026}}&lt;/ref&gt;

==ভূমিকম্প আৰু ভূ-গৰ্ভীয় সক্ৰিয়তা==

শ্বিলং মালভূমি ভাৰতৰ অন্যতম ভূমিকম্পপ্ৰৱণ অঞ্চল। ইয়াৰ চাৰিওফালে আৰু ভিতৰত কেইবাটাও ফল্ট আৰু ভূতাত্ত্বিক ফাট আছে। ভাৰতীয় আৰু ইউৰেছীয় ভূত্বকীয় পাতৰ মাজৰ সংঘৰ্ষৰ ফলত এই অঞ্চলত ভূ-গৰ্ভীয় চাপৰ সৃষ্টি হয়।

১৮৯৭ চনৰ ১২ জুনত সংঘটিত [[অসম ভূমিকম্প]] এই অঞ্চলৰ ইতিহাসৰ অন্যতম বিধ্বংসী ভূমিকম্প। এই ভূমিকম্পৰ প্ৰাবল্য আছিল ৮.০ ৰিখটাৰ স্কেলৰো অধিক বুলি অনুমান কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত শ্বিলং মালভূমি আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহত ব্যাপক ক্ষতিসাধন হৈছিল।

মালভূমিৰ দক্ষিণ সীমান্তত থকা দাউকি ফল্ট আৰু অন্যান্য ভূতাত্ত্বিক ফল্টসমূহে অঞ্চলটোৰ ভূমিকম্পীয় সক্ৰিয়তাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। শেহতীয়া ভূ-গৰ্ভীয় অধ্যয়নসমূহেও মালভূমিৰ পূব অংশত কিছুমান ফল্টৰ পুনৰ সক্ৰিয় হোৱাৰ প্ৰমাণ দাঙি ধৰিছে।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Nath |first1=Krishanu |last2=Halder |first2=Shampa |last3=Gogoi |first3=Dimpi |last4=Mahanta |first4=Bashab Nandan |last5=Goswami |first5=Tapos Kumar |last6=Sarma |first6=Ranjan Kumar |title=Neotectonism and reactivation of tectonic elements in eastern part of Shillong Plateau, India: constraints from morpho-tectonic analyses |journal=Geology, Ecology, and Landscapes |volume=9 |issue=3 |pages=833–850 |year=2025 |doi=10.1080/24749508.2024.2338973}}&lt;/ref&gt;

==ভাষা আৰু সংস্কৃতি==

শ্বিলং মালভূমি খাছি আৰু জয়ন্তীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত বাসভূমিৰ অংশ। এই অঞ্চলত প্ৰধানকৈ খাছি আৰু প্নাৰ ভাষা প্ৰচলিত। এই ভাষাসমূহ অষ্ট্ৰোএছীয় ভাষা-পৰিয়ালৰ খাছি ভাষাগোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত। মালভূমিৰ পশ্চিম অংশৰ গাৰো পাহাৰ অঞ্চলত গাৰো ভাষাও প্ৰচলিত।

এই অঞ্চলৰ জনগোষ্ঠীসমূহৰ নিজস্ব পৰম্পৰা, সামাজিক ব্যৱস্থা, উৎসৱ-পাৰ্বণ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আছে। খাছি আৰু জয়ন্তীয়া সমাজত মাতৃসূত্ৰীয় সামাজিক ব্যৱস্থাৰ প্ৰচলন দেখা যায়।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meghalaya: Past and Present |url=https://dspace.nehu.ac.in/handle/1/10532 |website=North-Eastern Hill University Repository |access-date=4 November 2026}}&lt;/ref&gt;

==ভৌগোলিক আৰু পৰিৱেশগত গুৰুত্ব==

শ্বিলং মালভূমি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূ-প্ৰাকৃতিক অঞ্চল। ইয়াৰ অৱস্থানে ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু মেঘনা নদী অৱবাহিকাৰ মাজৰ জলপ্ৰবাহৰ বিন্যাসত প্ৰভাৱ পেলায়। মালভূমিৰ উচ্চতা আৰু ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে ইয়াৰ দুয়োফালে পৃথক নদী অৱবাহিকাৰ সৃষ্টি হৈছে।

এই অঞ্চলৰ উচ্চতা আৰু পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতিয়ে মৌচুমী বতাহৰ প্ৰবাহ আৰু বৰষুণৰ বিতৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়। ইয়াৰ বনাঞ্চল, নদী আৰু জলপ্ৰপাতসমূহে স্থানীয় পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰে।&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Biswas |first1=R. |title=Exhumation and uplift of the Shillong plateau and its influence on the eastern Himalayas |journal=Tectonics |year=2007 |doi=10.1029/2007TC002125}}&lt;/ref&gt;

==লগতে চাওক==
* [[কাৰ্বি-মেঘালয় মালভূমি]]
* [[১৮৯৭ চনৰ অসম ভূমিকম্প]]
* [[দাউকি ফল্ট]]
* [[মেঘালয়]]
* [[খাছি পাহাৰ]]
* [[জয়ন্তীয়া পাহাৰ]]
* [[গাৰো পাহাৰ]]

==তথ্যসূত্ৰ==
{{Reflist}}

==বাহ্যিক সংযোগ==
* [https://www.britannica.com/place/Shillong-Plateau এনচাইক্ল'পিডিয়া ব্ৰিটানিকা]
* [https://megipr.gov.in/about-meghalaya.html মেঘালয় চৰকাৰৰ ভৌগোলিক তথ্য]
* [https://eastkhasihills.gov.in/district-profile/ পূব খাছি পাহাৰ জিলা প্ৰশাসনৰ তথ্য]

{{coord|25.582|91.999|display=title}}</text>
      <sha1>4gva88g7klzj5c4wxzae9lvuckye89u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140663</id>
    <redirect title="মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান" />
    <revision>
      <id>649501</id>
      <timestamp>2026-11-05T03:50:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Msasag</username>
        <id>12221</id>
      </contributor>
      <comment>পুনৰ্নিৰ্দেশৰে পৃষ্ঠা [[মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ পৰা [[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] Msasagলৈ স্থানান্তৰ কৰা হ’ল: অসমীয়া বানান</comment>
      <origin>649501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="p60rhq1n0aytly7vcly7ir7avmnbf3v" xml:space="preserve">#REDIRECT [[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]</text>
      <sha1>p60rhq1n0aytly7vcly7ir7avmnbf3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>বাৰ্তা:মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান</title>
    <ns>1</ns>
    <id>140664</id>
    <redirect title="বাৰ্তা:মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান" />
    <revision>
      <id>649503</id>
      <timestamp>2026-11-05T03:50:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Msasag</username>
        <id>12221</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]লৈ Msasagয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: অসমীয়া বানান</comment>
      <origin>649503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="200w39si6dwi0x4dtot00ucj0s3uebn" xml:space="preserve">#REDIRECT [[বাৰ্তা:মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]</text>
      <sha1>200w39si6dwi0x4dtot00ucj0s3uebn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>মানস নদী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140665</id>
    <redirect title="মানাহ নৈ" />
    <revision>
      <id>649509</id>
      <timestamp>2026-11-05T04:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Msasag</username>
        <id>12221</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠা [[মানস নদী]]ৰ পৰা [[মানাহ নৈ]]লৈ Msasagয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: অসমীয়া বানান</comment>
      <origin>649509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="7ugr9leqs0y0qconhs529t15fhesbhv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[মানাহ নৈ]]</text>
      <sha1>7ugr9leqs0y0qconhs529t15fhesbhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>অনাময়</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140666</id>
    <revision>
      <id>649519</id>
      <timestamp>2026-11-05T06:11:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: [[File:Sanitation Value Chain.jpg|thumb|upright=1.6|অনাময় ব্যৱস্থা: সংগ্ৰহ, পৰিবহণ, পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশন অথবা পুনৰ ব্যৱহাৰ]] {{Public health sidebar}} '''অনাময় ব্যৱস্থা''' ({{Lang-en|Sanitation}}) বুলিলে বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু মানুহৰ মল-মূত্ৰ...</comment>
      <origin>649519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12198" sha1="lo6shom3kf6i9dd3o52p9k6dka1wbkc" xml:space="preserve">[[File:Sanitation Value Chain.jpg|thumb|upright=1.6|অনাময় ব্যৱস্থা: সংগ্ৰহ, পৰিবহণ, পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশন অথবা পুনৰ ব্যৱহাৰ]]
{{Public health sidebar}}
'''অনাময় ব্যৱস্থা''' ({{Lang-en|Sanitation}}) বুলিলে বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু মানুহৰ মল-মূত্ৰ তথা নৰ্দমাৰ পানীৰ পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশনৰ সৈতে জড়িত [[জনস্বাস্থ্য]]ৰ অৱস্থাক বুজায়।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/sanitation|archive-url=https://web.archive.org/web/20171117175208/https://en.oxforddictionaries.com/definition/sanitation|archive-date=November 17, 2017|title=sanitation {{!}} Definition of sanitation in English by Oxford Dictionaries|website=Oxford Dictionaries {{!}} English|access-date=2017-11-17}}&lt;/ref&gt; মানুহৰ মলৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ সংস্পৰ্শ [[সংশয় ব্যৱস্থাপনা|প্ৰতিৰোধ কৰা]]টো অনাময় ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ। একেদৰে, চাবোনেৰে হাত ধোৱাটোও ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত। অনাময় ব্যৱস্থাসমূহৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে এনে এক পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা, যাৰ দ্বাৰা ৰোগৰ সংক্ৰমণ, বিশেষকৈ মল-মুখ পথৰ (fecal–oral route) জৰিয়তে হোৱা সংক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰি মানুহৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষিত কৰিব পাৰি।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;SuSanA (2008). [http://www.susana.org/en/resources/library/details/267 Towards more sustainable sanitation solutions ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012191700/http://www.susana.org/en/resources/library/details/267 |date=2017-10-12 }}. Sustainable Sanitation Alliance (SuSanA)&lt;/ref&gt; উদাহৰণস্বৰূপে, শিশুৰ অপুষ্টি আৰু শাৰীৰিক বিকাশ বাধাগ্ৰস্ত হোৱাৰ অন্যতম প্ৰধান কাৰণ ডায়েৰিয়া পৰ্যাপ্ত অনাময় ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে হ্ৰাস কৰিব পাৰি।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs330/en/|title=Diarrhoeal disease|website=World Health Organization|language=en-GB|access-date=2017-11-17|archive-date=2014-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140401193648/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs330/en/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰি, নিম্ন পৰ্যায়ৰ অনাময় ব্যৱস্থা থকা সম্প্ৰদায়সমূহত সহজে সংক্ৰমিত হোৱা আন বহুতো ৰোগ আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত এছকাৰিয়াছিছ (একপ্ৰকাৰৰ অন্ত্ৰৰ কৃমি সংক্ৰমণ বা হেলমিন্থিয়াছিছ), [[কলেৰা]], হেপাটাইটিছ, [[প'লিঅ'মায়েলাইটিছ|পলিঅ’]], স্কিষ্ট’ছ’মিয়াছিছ আৰু ট্ৰেক’মা উল্লেখযোগ্য।

অনাময় ব্যৱস্থাৰ বাবে বিভিন্ন প্ৰযুক্তি আৰু পদ্ধতিৰ ব্যৱস্থা আছে। ইয়াৰ কেইটামান উদাহৰণ হ’ল—সম্প্ৰদায়-নেতৃত্বাধীন সামগ্ৰিক অনাময় ব্যৱস্থা, পাত্ৰ-ভিত্তিক অনাময় ব্যৱস্থা, পৰিস্থিতিতান্ত্ৰিক অনাময় ব্যৱস্থা, জৰুৰীকালীন অনাময় ব্যৱস্থা, পৰিৱেশ অনাময় ব্যৱস্থা, স্থানভিত্তিক অনাময় ব্যৱস্থা আৰু বহনক্ষম অনাময় ব্যৱস্থা। এটা অনাময় ব্যৱস্থাত মানুহৰ মল-মূত্ৰ আৰু ব্যৱহৃত পানীৰ সংগ্ৰহ, সংৰক্ষণ, পৰিবহণ, পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশন অথবা পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://docs.gatesfoundation.org/documents/water-sanitation-hygiene-fact-sheet-2010.pdf|title=Water Sanitation Hygiene Fact Sheet 2010|last=Gates Foundation|date=2010|website=Gates Foundation|access-date=2017-11-17|archive-date=2020-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021134815/https://docs.gatesfoundation.org/documents/water-sanitation-hygiene-fact-sheet-2010.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; অনাময় ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্গত পুনৰ ব্যৱহাৰৰ কাৰ্যকলাপসমূহে মল-মূত্ৰ আৰু ব্যৱহৃত পানীত থকা [[পুষ্টিকাৰক|পুষ্টি দ্ৰব্য]], পানী, শক্তি অথবা জৈৱ পদাৰ্থৰ পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিব পাৰে। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক &quot;অনাময় মূল্য শৃংখল&quot; (sanitation value chain) অথবা &quot;অনাময় অৰ্থনীতি&quot; (sanitation economy) বুলি কোৱা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.trust.org/item/20170919145350-bovq7|title=The rise of the sanitation economy: how business can help solve a global crisis|last=Paranipe|first=Nitin|date=19 September 2017|website=Thomson Reuters Foundation News|access-date=November 13, 2017|archive-date=29 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229085853/http://news.trust.org/item/20170919145350-bovq7/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://www.toiletboard.org/media/30-Sanitation_Economy_Final.pdf|title=Introducing the Sanitation Economy|publisher=Toilet Board Coalition|year=2017|access-date=2017-12-19|archive-date=2018-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731222035/http://www.toiletboard.org/media/30-Sanitation_Economy_Final.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; অনাময় শৃংখলৰ যিকোনো পৰ্যায়ত অনাময় প্ৰযুক্তিৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা ৰক্ষা, মেৰামতি, পৰিচালনা অথবা মল-মূত্ৰ নিষ্কাশনৰ দায়িত্বত থকা লোকসকলক &quot;অনাময় কৰ্মী&quot; (sanitation workers) বুলি অভিহিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:0.a&quot;&gt;World Bank, ILO, WaterAid, and WHO (2019). [https://www.susana.org/en/knowledge-hub/resources-and-publications/library/details/3719 Health, Safety and Dignity of Sanitation Workers: An Initial Assessment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221211030327/https://www.susana.org/en/knowledge-hub/resources-and-publications/library/details/3719 |date=2022-12-11 }}. World Bank, Washington, DC.&lt;/ref&gt;{{rp|2}}

দেশৰ ভিতৰত অথবা বিভিন্ন দেশৰ মাজত অনাময় সেৱাৰ মান তুলনা কৰিবলৈ অনাময়ৰ কেইবাটাও &quot;স্তৰ&quot; ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Sanitation {{!}} JMP&quot;&gt;{{Cite web|url=https://washdata.org/monitoring/sanitation|title=Sanitation {{!}} JMP|website=washdata.org|language=en|access-date=2017-11-17|archive-date=2021-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210721181243/https://washdata.org/monitoring/sanitation|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ২০১৬ চনত যুটীয়া নিৰীক্ষণ কাৰ্যসূচীয়ে (Joint Monitoring Programme) নিৰ্ধাৰণ কৰা অনাময় স্তৰবিন্যাস (sanitation ladder) মুকলিত মলত্যাগৰ অৱস্থাৰ পৰা আৰম্ভ হয় আৰু ক্ৰমে &quot;অপৰ্যাপ্ত&quot;, &quot;সীমিত&quot; আৰু &quot;মৌলিক&quot; স্তৰ অতিক্ৰম কৰি সৰ্বোচ্চ &quot;নিৰাপদভাৱে পৰিচালিত&quot; (safely managed) স্তৰত উপনীত হয়।&lt;ref name=&quot;Sanitation {{!}} JMP&quot; /&gt; এই শ্ৰেণীবিভাজন বিশেষকৈ উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য।

পানী আৰু অনাময় ব্যৱস্থাৰ মানৱ অধিকাৰক ২০১০ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাই স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছিল। অনাময় ব্যৱস্থা বিশ্বব্যাপী উন্নয়নৰ এক অগ্ৰাধিকাৰপ্ৰাপ্ত বিষয় আৰু ই বহনক্ষম উন্নয়নৰ লক্ষ্য ৬ (Sustainable Development Goal 6)-ৰ অন্তৰ্গত।&lt;ref name=&quot;JMP2017&quot;&gt;WHO and UNICEF (2017) [https://washdata.org/reports Progress on Drinking Water, Sanitation and Hygiene: 2017 Update and SDG Baselines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190725020452/https://washdata.org/reports |date=2019-07-25 }}. Geneva: World Health Organization (WHO) and the United Nations Children's Fund (UNICEF), 2017&lt;/ref&gt; যুটীয়া নিৰীক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ (JMP) ২০১৭ চনৰ অনুমান অনুসৰি, সেই সময়ত বিশ্বৰ ৪৫০ কোটি লোকে নিৰাপদভাৱে পৰিচালিত অনাময় ব্যৱস্থাৰ সুবিধা লাভ কৰা নাছিল।&lt;ref name=&quot;JMP2017&quot; /&gt; অনাময় ব্যৱস্থাৰ সুবিধাৰ অভাৱে কেৱল [[জনস্বাস্থ্য]]ৰ ওপৰতেই নহয়, মানুহৰ মৰ্যাদা আৰু ব্যক্তিগত সুৰক্ষাৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলায়।

{{TOC limit|3}}

== সমাজ আৰু সংস্কৃতি ==
অনাময় ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে বহুতো ভিন্ন ধৰণৰ বৃত্তিজীৱী জড়িত হৈ আছে, উদাহৰণস্বৰূপে কাৰিকৰী আৰু পৰিচালনাৰ দিশত: অনাময় কৰ্মী, আৱৰ্জনা সংগ্ৰহকাৰী আৰু অনাময় অভিযন্তা।

== তথ্য উৎস ==
{{Reflist}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
{{Wiktionary|sanitation|অনাময়}}
* {{Commons category-inline|Sanitation|অনাময়}}
* [http://www.susana.org Sustainable Sanitation Alliance]
* [https://www.unep.org/resources/publication/sanitation-and-wastewater-atlas-africa Sanitation and Wastewater Atlas of Africa]
* [[Florence Nightingale]] (1863), ''[https://www.gutenberg.org/ebooks/52653  Sanitary Statistics of Native Colonial Schools and Hospitals]''
{{public health|state=collapsed}}
{{Authority control}}

[[শ্ৰেণী:অনাময়| ]]</text>
      <sha1>lo6shom3kf6i9dd3o52p9k6dka1wbkc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649521</id>
      <parentid>649519</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T06:14:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>649521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12199" sha1="hrf5cguf1q4vae43b7hlw4ejw66ktmb" xml:space="preserve">[[File:Sanitation Value Chain.jpg|thumb|upright=1.6|অনাময় ব্যৱস্থা: সংগ্ৰহ, পৰিবহণ, পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশন অথবা পুনৰ ব্যৱহাৰ]]
{{Public health sidebar}}
'''অনাময় ব্যৱস্থা''' ({{Lang-en|Sanitation}}) বুলিলে বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু মানুহৰ মল-মূত্ৰ তথা নৰ্দমাৰ পানীৰ পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশনৰ সৈতে জড়িত [[জনস্বাস্থ্য]]ৰ অৱস্থাক বুজায়।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/sanitation|archive-url=https://web.archive.org/web/20171117175208/https://en.oxforddictionaries.com/definition/sanitation|archive-date=November 17, 2017|title=sanitation {{!}} Definition of sanitation in English by Oxford Dictionaries|website=Oxford Dictionaries {{!}} English|access-date=2017-11-17}}&lt;/ref&gt; মানুহৰ মলৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ সংস্পৰ্শ [[সংশয় ব্যৱস্থাপনা|প্ৰতিৰোধ কৰা]]টো অনাময় ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ। একেদৰে, চাবোনেৰে হাত ধোৱাটোও ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত। অনাময় ব্যৱস্থাসমূহৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে এনে এক পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা, যাৰদ্বাৰা ৰোগৰ সংক্ৰমণ, বিশেষকৈ মল-মুখ পথৰ (fecal–oral route) জৰিয়তে হোৱা সংক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰি মানুহৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষিত কৰিব পাৰি।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;SuSanA (2008). [http://www.susana.org/en/resources/library/details/267 Towards more sustainable sanitation solutions ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012191700/http://www.susana.org/en/resources/library/details/267 |date=2017-10-12 }}. Sustainable Sanitation Alliance (SuSanA)&lt;/ref&gt; উদাহৰণস্বৰূপে, শিশুৰ অপুষ্টি আৰু শাৰীৰিক বিকাশ বাধাগ্ৰস্ত হোৱাৰ অন্যতম প্ৰধান কাৰণ ডায়েৰিয়া পৰ্যাপ্ত অনাময় ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে হ্ৰাস কৰিব পাৰি।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs330/en/|title=Diarrhoeal disease|website=World Health Organization|language=en-GB|access-date=2017-11-17|archive-date=2014-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140401193648/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs330/en/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰি, নিম্ন পৰ্যায়ৰ অনাময় ব্যৱস্থা থকা সম্প্ৰদায়সমূহত সহজে সংক্ৰমিত হোৱা আন বহুতো ৰোগ আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত এছকাৰিয়াছিছ (একপ্ৰকাৰৰ অন্ত্ৰৰ কৃমি সংক্ৰমণ বা হেলমিন্থিয়াছিছ), [[কলেৰা]], হেপাটাইটিছ, [[প'লিঅ'মায়েলাইটিছ|পলিঅ’]], স্কিষ্ট’ছ’মিয়াছিছ আৰু ট্ৰেক’মা উল্লেখযোগ্য। 

অনাময় ব্যৱস্থাৰ বাবে বিভিন্ন প্ৰযুক্তি আৰু পদ্ধতিৰ ব্যৱস্থা আছে। ইয়াৰ কেইটামান উদাহৰণ হ’ল—সম্প্ৰদায়-নেতৃত্বাধীন সামগ্ৰিক অনাময় ব্যৱস্থা, পাত্ৰ-ভিত্তিক অনাময় ব্যৱস্থা, পৰিস্থিতিতান্ত্ৰিক অনাময় ব্যৱস্থা, জৰুৰীকালীন অনাময় ব্যৱস্থা, পৰিৱেশ অনাময় ব্যৱস্থা, স্থানভিত্তিক অনাময় ব্যৱস্থা আৰু বহনক্ষম অনাময় ব্যৱস্থা। এটা অনাময় ব্যৱস্থাত মানুহৰ মল-মূত্ৰ আৰু ব্যৱহৃত পানীৰ সংগ্ৰহ, সংৰক্ষণ, পৰিবহণ, পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশন অথবা পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://docs.gatesfoundation.org/documents/water-sanitation-hygiene-fact-sheet-2010.pdf|title=Water Sanitation Hygiene Fact Sheet 2010|last=Gates Foundation|date=2010|website=Gates Foundation|access-date=2017-11-17|archive-date=2020-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021134815/https://docs.gatesfoundation.org/documents/water-sanitation-hygiene-fact-sheet-2010.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; অনাময় ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্গত পুনৰ ব্যৱহাৰৰ কাৰ্যকলাপসমূহে মল-মূত্ৰ আৰু ব্যৱহৃত পানীত থকা [[পুষ্টিকাৰক|পুষ্টি দ্ৰব্য]], পানী, শক্তি অথবা জৈৱ পদাৰ্থৰ পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিব পাৰে। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক &quot;অনাময় মূল্য শৃংখল&quot; (sanitation value chain) অথবা &quot;অনাময় অৰ্থনীতি&quot; (sanitation economy) বুলি কোৱা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.trust.org/item/20170919145350-bovq7|title=The rise of the sanitation economy: how business can help solve a global crisis|last=Paranipe|first=Nitin|date=19 September 2017|website=Thomson Reuters Foundation News|access-date=November 13, 2017|archive-date=29 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229085853/http://news.trust.org/item/20170919145350-bovq7/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://www.toiletboard.org/media/30-Sanitation_Economy_Final.pdf|title=Introducing the Sanitation Economy|publisher=Toilet Board Coalition|year=2017|access-date=2017-12-19|archive-date=2018-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731222035/http://www.toiletboard.org/media/30-Sanitation_Economy_Final.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; অনাময় শৃংখলৰ যিকোনো পৰ্যায়ত অনাময় প্ৰযুক্তিৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা ৰক্ষা, মেৰামতি, পৰিচালনা অথবা মল-মূত্ৰ নিষ্কাশনৰ দায়িত্বত থকা লোকসকলক &quot;অনাময় কৰ্মী&quot; (sanitation workers) বুলি অভিহিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:0.a&quot;&gt;World Bank, ILO, WaterAid, and WHO (2019). [https://www.susana.org/en/knowledge-hub/resources-and-publications/library/details/3719 Health, Safety and Dignity of Sanitation Workers: An Initial Assessment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221211030327/https://www.susana.org/en/knowledge-hub/resources-and-publications/library/details/3719 |date=2022-12-11 }}. World Bank, Washington, DC.&lt;/ref&gt;{{rp|2}}

দেশৰ ভিতৰত অথবা বিভিন্ন দেশৰ মাজত অনাময় সেৱাৰ মান তুলনা কৰিবলৈ অনাময়ৰ কেইবাটাও &quot;স্তৰ&quot; ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Sanitation {{!}} JMP&quot;&gt;{{Cite web|url=https://washdata.org/monitoring/sanitation|title=Sanitation {{!}} JMP|website=washdata.org|language=en|access-date=2017-11-17|archive-date=2021-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210721181243/https://washdata.org/monitoring/sanitation|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ২০১৬ চনত যুটীয়া নিৰীক্ষণ কাৰ্যসূচীয়ে (Joint Monitoring Programme) নিৰ্ধাৰণ কৰা অনাময় স্তৰবিন্যাস (sanitation ladder) মুকলিত মলত্যাগৰ অৱস্থাৰপৰা আৰম্ভ হয় আৰু ক্ৰমে &quot;অপৰ্যাপ্ত&quot;, &quot;সীমিত&quot; আৰু &quot;মৌলিক&quot; স্তৰ অতিক্ৰম কৰি সৰ্বোচ্চ &quot;নিৰাপদভাৱে পৰিচালিত&quot; (safely managed) স্তৰত উপনীত হয়।&lt;ref name=&quot;Sanitation {{!}} JMP&quot; /&gt; এই শ্ৰেণীবিভাজন বিশেষকৈ উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য। 

পানী আৰু অনাময় ব্যৱস্থাৰ মানৱ অধিকাৰক ২০১০ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাই স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছিল। অনাময় ব্যৱস্থা বিশ্বব্যাপী উন্নয়নৰ এক অগ্ৰাধিকাৰপ্ৰাপ্ত বিষয় আৰু ই বহনক্ষম উন্নয়নৰ লক্ষ্য ৬ (Sustainable Development Goal 6)-ৰ অন্তৰ্গত।&lt;ref name=&quot;JMP2017&quot;&gt;WHO and UNICEF (2017) [https://washdata.org/reports Progress on Drinking Water, Sanitation and Hygiene: 2017 Update and SDG Baselines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190725020452/https://washdata.org/reports |date=2019-07-25 }}. Geneva: World Health Organization (WHO) and the United Nations Children's Fund (UNICEF), 2017&lt;/ref&gt; যুটীয়া নিৰীক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ (JMP) ২০১৭ চনৰ অনুমান অনুসৰি, সেই সময়ত বিশ্বৰ ৪৫০ কোটি লোকে নিৰাপদভাৱে পৰিচালিত অনাময় ব্যৱস্থাৰ সুবিধা লাভ কৰা নাছিল।&lt;ref name=&quot;JMP2017&quot; /&gt; অনাময় ব্যৱস্থাৰ সুবিধাৰ অভাৱে কেৱল [[জনস্বাস্থ্য]]ৰ ওপৰতেই নহয়, মানুহৰ মৰ্যাদা আৰু ব্যক্তিগত সুৰক্ষাৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলায়। 

{{TOC limit|3}}

== সমাজ আৰু সংস্কৃতি ==
অনাময় ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে বহুতো ভিন্ন ধৰণৰ বৃত্তিজীৱী জড়িত হৈ আছে, উদাহৰণস্বৰূপে কাৰিকৰী আৰু পৰিচালনাৰ দিশত: অনাময় কৰ্মী, আৱৰ্জনা সংগ্ৰহকাৰী আৰু অনাময় অভিযন্তা। 

== তথ্য উৎস ==
{{Reflist}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
{{Wiktionary|sanitation|অনাময়}}
* {{Commons category-inline|Sanitation|অনাময়}}
* [http://www.susana.org Sustainable Sanitation Alliance]
* [https://www.unep.org/resources/publication/sanitation-and-wastewater-atlas-africa Sanitation and Wastewater Atlas of Africa]
* [[Florence Nightingale]] (1863), ''[https://www.gutenberg.org/ebooks/52653 Sanitary Statistics of Native Colonial Schools and Hospitals]''
{{public health|state=collapsed}}
{{Authority control}}

[[শ্ৰেণী:অনাময়| ]]</text>
      <sha1>hrf5cguf1q4vae43b7hlw4ejw66ktmb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649529</id>
      <parentid>649521</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T07:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>29706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>649529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12630" sha1="a94w9qib9ykrrwgxdawxb61x9sg38r5" xml:space="preserve">[[File:Sanitation Value Chain.jpg|thumb|upright=1.6|অনাময় ব্যৱস্থা: সংগ্ৰহ, পৰিবহণ, পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশন অথবা পুনৰ ব্যৱহাৰ]]
{{Public health sidebar}}
'''অনাময় ব্যৱস্থা''' ({{Lang-en|Sanitation}}) বুলিলে বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু মানুহৰ মল-মূত্ৰ তথা নৰ্দমাৰ পানীৰ পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশনৰ সৈতে জড়িত [[জনস্বাস্থ্য]]ৰ অৱস্থাক বুজায়।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/sanitation|archive-url=https://web.archive.org/web/20171117175208/https://en.oxforddictionaries.com/definition/sanitation|archive-date=November 17, 2017|title=sanitation {{!}} Definition of sanitation in English by Oxford Dictionaries|website=Oxford Dictionaries {{!}} English|access-date=2017-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171117175208/https://en.oxforddictionaries.com/definition/sanitation|archivedate=2017-11-17|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt; মানুহৰ মলৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ সংস্পৰ্শ [[সংশয় ব্যৱস্থাপনা|প্ৰতিৰোধ কৰা]]টো অনাময় ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ। একেদৰে, চাবোনেৰে হাত ধোৱাটোও ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত। অনাময় ব্যৱস্থাসমূহৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে এনে এক পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা, যাৰদ্বাৰা ৰোগৰ সংক্ৰমণ, বিশেষকৈ মল-মুখ পথৰ (fecal–oral route) জৰিয়তে হোৱা সংক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰি মানুহৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষিত কৰিব পাৰি।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;SuSanA (2008). [http://www.susana.org/en/resources/library/details/267 Towards more sustainable sanitation solutions ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012191700/http://www.susana.org/en/resources/library/details/267 |date=2017-10-12 }}. Sustainable Sanitation Alliance (SuSanA)&lt;/ref&gt; উদাহৰণস্বৰূপে, শিশুৰ অপুষ্টি আৰু শাৰীৰিক বিকাশ বাধাগ্ৰস্ত হোৱাৰ অন্যতম প্ৰধান কাৰণ ডায়েৰিয়া পৰ্যাপ্ত অনাময় ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে হ্ৰাস কৰিব পাৰি।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs330/en/|title=Diarrhoeal disease|website=World Health Organization|language=en-GB|access-date=2017-11-17|archive-date=2014-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140401193648/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs330/en/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ইয়াৰ উপৰি, নিম্ন পৰ্যায়ৰ অনাময় ব্যৱস্থা থকা সম্প্ৰদায়সমূহত সহজে সংক্ৰমিত হোৱা আন বহুতো ৰোগ আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত এছকাৰিয়াছিছ (একপ্ৰকাৰৰ অন্ত্ৰৰ কৃমি সংক্ৰমণ বা হেলমিন্থিয়াছিছ), [[কলেৰা]], হেপাটাইটিছ, [[প'লিঅ'মায়েলাইটিছ|পলিঅ’]], স্কিষ্ট’ছ’মিয়াছিছ আৰু ট্ৰেক’মা উল্লেখযোগ্য। 

অনাময় ব্যৱস্থাৰ বাবে বিভিন্ন প্ৰযুক্তি আৰু পদ্ধতিৰ ব্যৱস্থা আছে। ইয়াৰ কেইটামান উদাহৰণ হ’ল—সম্প্ৰদায়-নেতৃত্বাধীন সামগ্ৰিক অনাময় ব্যৱস্থা, পাত্ৰ-ভিত্তিক অনাময় ব্যৱস্থা, পৰিস্থিতিতান্ত্ৰিক অনাময় ব্যৱস্থা, জৰুৰীকালীন অনাময় ব্যৱস্থা, পৰিৱেশ অনাময় ব্যৱস্থা, স্থানভিত্তিক অনাময় ব্যৱস্থা আৰু বহনক্ষম অনাময় ব্যৱস্থা। এটা অনাময় ব্যৱস্থাত মানুহৰ মল-মূত্ৰ আৰু ব্যৱহৃত পানীৰ সংগ্ৰহ, সংৰক্ষণ, পৰিবহণ, পৰিশোধন আৰু নিষ্কাশন অথবা পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত থাকে।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://docs.gatesfoundation.org/documents/water-sanitation-hygiene-fact-sheet-2010.pdf|title=Water Sanitation Hygiene Fact Sheet 2010|last=Gates Foundation|date=2010|website=Gates Foundation|access-date=2017-11-17|archive-date=2020-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021134815/https://docs.gatesfoundation.org/documents/water-sanitation-hygiene-fact-sheet-2010.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; অনাময় ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্গত পুনৰ ব্যৱহাৰৰ কাৰ্যকলাপসমূহে মল-মূত্ৰ আৰু ব্যৱহৃত পানীত থকা [[পুষ্টিকাৰক|পুষ্টি দ্ৰব্য]], পানী, শক্তি অথবা জৈৱ পদাৰ্থৰ পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিব পাৰে। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক &quot;অনাময় মূল্য শৃংখল&quot; (sanitation value chain) অথবা &quot;অনাময় অৰ্থনীতি&quot; (sanitation economy) বুলি কোৱা হয়।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.trust.org/item/20170919145350-bovq7|title=The rise of the sanitation economy: how business can help solve a global crisis|last=Paranipe|first=Nitin|date=19 September 2017|website=Thomson Reuters Foundation News|access-date=November 13, 2017|archive-date=29 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229085853/http://news.trust.org/item/20170919145350-bovq7/|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191229085853/http://news.trust.org/item/20170919145350-bovq7/|archivedate=29 December 2019|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://www.toiletboard.org/media/30-Sanitation_Economy_Final.pdf|title=Introducing the Sanitation Economy|publisher=Toilet Board Coalition|year=2017|access-date=2017-12-19|archive-date=2018-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731222035/http://www.toiletboard.org/media/30-Sanitation_Economy_Final.pdf|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180731222035/http://www.toiletboard.org/media/30-Sanitation_Economy_Final.pdf|archivedate=2018-07-31}}&lt;/ref&gt; অনাময় শৃংখলৰ যিকোনো পৰ্যায়ত অনাময় প্ৰযুক্তিৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা ৰক্ষা, মেৰামতি, পৰিচালনা অথবা মল-মূত্ৰ নিষ্কাশনৰ দায়িত্বত থকা লোকসকলক &quot;অনাময় কৰ্মী&quot; (sanitation workers) বুলি অভিহিত কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;:0.a&quot;&gt;World Bank, ILO, WaterAid, and WHO (2019). [https://www.susana.org/en/knowledge-hub/resources-and-publications/library/details/3719 Health, Safety and Dignity of Sanitation Workers: An Initial Assessment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221211030327/https://www.susana.org/en/knowledge-hub/resources-and-publications/library/details/3719 |date=2022-12-11 }}. World Bank, Washington, DC.&lt;/ref&gt;{{rp|2}}

দেশৰ ভিতৰত অথবা বিভিন্ন দেশৰ মাজত অনাময় সেৱাৰ মান তুলনা কৰিবলৈ অনাময়ৰ কেইবাটাও &quot;স্তৰ&quot; ব্যৱহাৰ কৰা হয়।&lt;ref name=&quot;Sanitation {{!}} JMP&quot;&gt;{{Cite web|url=https://washdata.org/monitoring/sanitation|title=Sanitation {{!}} JMP|website=washdata.org|language=en|access-date=2017-11-17|archive-date=2021-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210721181243/https://washdata.org/monitoring/sanitation|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ২০১৬ চনত যুটীয়া নিৰীক্ষণ কাৰ্যসূচীয়ে (Joint Monitoring Programme) নিৰ্ধাৰণ কৰা অনাময় স্তৰবিন্যাস (sanitation ladder) মুকলিত মলত্যাগৰ অৱস্থাৰপৰা আৰম্ভ হয় আৰু ক্ৰমে &quot;অপৰ্যাপ্ত&quot;, &quot;সীমিত&quot; আৰু &quot;মৌলিক&quot; স্তৰ অতিক্ৰম কৰি সৰ্বোচ্চ &quot;নিৰাপদভাৱে পৰিচালিত&quot; (safely managed) স্তৰত উপনীত হয়।&lt;ref name=&quot;Sanitation {{!}} JMP&quot; /&gt; এই শ্ৰেণীবিভাজন বিশেষকৈ উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য। 

পানী আৰু অনাময় ব্যৱস্থাৰ মানৱ অধিকাৰক ২০১০ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাই স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছিল। অনাময় ব্যৱস্থা বিশ্বব্যাপী উন্নয়নৰ এক অগ্ৰাধিকাৰপ্ৰাপ্ত বিষয় আৰু ই বহনক্ষম উন্নয়নৰ লক্ষ্য ৬ (Sustainable Development Goal 6)-ৰ অন্তৰ্গত।&lt;ref name=&quot;JMP2017&quot;&gt;WHO and UNICEF (2017) [https://washdata.org/reports Progress on Drinking Water, Sanitation and Hygiene: 2017 Update and SDG Baselines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190725020452/https://washdata.org/reports |date=2019-07-25 }}. Geneva: World Health Organization (WHO) and the United Nations Children's Fund (UNICEF), 2017&lt;/ref&gt; যুটীয়া নিৰীক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ (JMP) ২০১৭ চনৰ অনুমান অনুসৰি, সেই সময়ত বিশ্বৰ ৪৫০ কোটি লোকে নিৰাপদভাৱে পৰিচালিত অনাময় ব্যৱস্থাৰ সুবিধা লাভ কৰা নাছিল।&lt;ref name=&quot;JMP2017&quot; /&gt; অনাময় ব্যৱস্থাৰ সুবিধাৰ অভাৱে কেৱল [[জনস্বাস্থ্য]]ৰ ওপৰতেই নহয়, মানুহৰ মৰ্যাদা আৰু ব্যক্তিগত সুৰক্ষাৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলায়। 

{{TOC limit|3}}

== সমাজ আৰু সংস্কৃতি ==
অনাময় ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে বহুতো ভিন্ন ধৰণৰ বৃত্তিজীৱী জড়িত হৈ আছে, উদাহৰণস্বৰূপে কাৰিকৰী আৰু পৰিচালনাৰ দিশত: অনাময় কৰ্মী, আৱৰ্জনা সংগ্ৰহকাৰী আৰু অনাময় অভিযন্তা। 

== তথ্য উৎস ==
{{Reflist}}

== বাহ্যিক সংযোগ ==
{{Wiktionary|sanitation|অনাময়}}
* {{Commons category-inline|Sanitation|অনাময়}}
* [http://www.susana.org Sustainable Sanitation Alliance]
* [https://www.unep.org/resources/publication/sanitation-and-wastewater-atlas-africa Sanitation and Wastewater Atlas of Africa]
* [[Florence Nightingale]] (1863), ''[https://www.gutenberg.org/ebooks/52653 Sanitary Statistics of Native Colonial Schools and Hospitals]''
{{public health|state=collapsed}}
{{Authority control}}

[[শ্ৰেণী:অনাময়| ]]</text>
      <sha1>a94w9qib9ykrrwgxdawxb61x9sg38r5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শ্ৰেণী:অনাময়</title>
    <ns>14</ns>
    <id>140667</id>
    <revision>
      <id>649520</id>
      <timestamp>2026-11-05T06:13:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>649520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="9a1xndgr94nrzbva7ylq2jbw4w87aim" xml:space="preserve">{{Commons|Category:Sanitation}}
{{Cat main}}

[[শ্ৰেণী:জনস্বাস্থ্য]]</text>
      <sha1>9a1xndgr94nrzbva7ylq2jbw4w87aim</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanitation</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140668</id>
    <redirect title="অনাময়" />
    <revision>
      <id>649522</id>
      <timestamp>2026-11-05T06:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>[[অনাময়]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="pn7k9daocj58bl54j26v6uopcm1qqcd" xml:space="preserve">#REDIRECT [[অনাময়]]</text>
      <sha1>pn7k9daocj58bl54j26v6uopcm1qqcd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ময়ংক চক্ৰৱৰ্তী</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140669</id>
    <redirect title="ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী" />
    <revision>
      <id>649554</id>
      <timestamp>2026-11-05T09:15:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠা [[ময়ংক চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ পৰা [[ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>649554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="07pz5hfrnrnveb6q0tjr96266ss42od" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ময়াংক চক্ৰৱৰ্তী]]</text>
      <sha1>07pz5hfrnrnveb6q0tjr96266ss42od</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ৰোগসমূহৰ তালিকা</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140670</id>
    <revision>
      <id>649588</id>
      <timestamp>2026-11-05T09:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>নতুন পৃষ্ঠা: {{DiseasesTOC}} '''চিকিৎসাজনিত অৱস্থা''' ({{Lang-en|Medical condition}}) হৈছে এনে এক বহল পৰিভাষা, যাৰ অন্তৰ্গত সকলো ধৰণৰ ৰোগ আৰু বিকাৰ সামৰি লোৱা হয়।  '''[[ৰোগ]]''' ({{Lang-en|Disease}}) হৈছে কোনো জীৱৰ শৰীৰক প্ৰভাৱিত কৰা এক অস্ব...</comment>
      <origin>649588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10051" sha1="cxzlbivy2fgox9c5ba08uygo9329ak9" xml:space="preserve">{{DiseasesTOC}}
'''চিকিৎসাজনিত অৱস্থা''' ({{Lang-en|Medical condition}}) হৈছে এনে এক বহল পৰিভাষা, যাৰ অন্তৰ্গত সকলো ধৰণৰ ৰোগ আৰু বিকাৰ সামৰি লোৱা হয়।

'''[[ৰোগ]]''' ({{Lang-en|Disease}}) হৈছে কোনো জীৱৰ শৰীৰক প্ৰভাৱিত কৰা এক অস্বাভাৱিক অৱস্থা।

'''বিকাৰ''' ({{Lang-en|Disorder}}) হৈছে কোনো কাৰ্যৰ অস্বাভাৱিকতা অথবা স্বাভাৱিক কাৰ্যপ্ৰণালীৰ ব্যাঘাত।

== মানৱ ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of autoimmune diseases|স্বপ্ৰতিৰক্ষাজনিত ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of cancer types|কৰ্কট ৰোগৰ প্ৰকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of childhood diseases and disorders|শৈশৱকালীন ৰোগ আৰু বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Endocrine disease#List of diseases|অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থিৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of eponymous diseases|ব্যক্তিনাম-উৎপত্তিজনিত ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:eye disease|চকুৰ ৰোগ আৰু বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of intestinal diseases|অন্ত্ৰৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of infectious diseases|সংক্ৰামক ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of human disease case fatality rates|মানৱ ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত মৃত্যুহাৰৰ তালিকা]]
* [[:en:List of notifiable diseases|অধিসূচনাযোগ্য ৰোগসমূহৰ তালিকা]] – [[জনস্বাস্থ্য]] সেৱা, যেনে চিকিৎসালয় আদিক অৱগত কৰিবলগীয়া ৰোগসমূহ।
* [[:en:List of pollution-related diseases|প্ৰদূষণ-সম্পৰ্কীয় ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of skin conditions|ছালৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of diseases by year of discovery|আৱিষ্কাৰৰ বছৰ অনুসৰি ৰোগসমূহৰ তালিকা]]

== বিকাৰসমূহ ==

* [[:en:List of disorders|বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of communication disorders|যোগাযোগ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of genetic disorders|বংশগত বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of heart disorders|হৃদযন্ত্ৰৰ বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Liver disease#Liver diseases|যকৃতৰ বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of neurological conditions and disorders|স্নায়ুতন্ত্ৰৰ অৱস্থা আৰু বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of mental disorders|মানসিক বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
** [[:en:List of eating disorders|খাদ্যগ্ৰহণ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
** [[:en:Mood disorder#Classification|মেজাজ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
** [[:en:Personality disorder#Classification and symptoms|ব্যক্তিত্বজনিত বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
*[[:en:List of voice disorders|কণ্ঠস্বৰ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of vulvovaginal disorders|যোনিমুখ আৰু যোনিপথৰ বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]

== প্ৰাণীৰ ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of aquarium diseases|একুৱেৰিয়ামৰ প্ৰাণীসমূহৰ ৰোগৰ তালিকা]]
* [[:en:List of diseases of the honey bee|মৌ-মাখিৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of diseases spread by arthropods|সন্ধিপদী প্ৰাণীৰ দ্বাৰা সংক্ৰমিত ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of dog diseases|কুকুৰৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of feline diseases|মেকুৰীজাতীয় প্ৰাণীৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of zoonotic diseases|প্ৰাণীৰ পৰা মানুহলৈ সংক্ৰমিত হ'ব পৰা ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Poultry disease|হাঁহ-কুকুৰাৰ ৰোগ]]

== শস্যজাতীয় উদ্ভিদৰ ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of barley diseases|যৱৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of maize diseases|মাকৈৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of oat diseases|ওটছৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of pearl millet diseases|মুকুতা বাজৰাৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of rice diseases|ধানৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of rye diseases|ৰাইৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of sorghum diseases|জোৱাৰৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of wheat diseases|ঘেঁহুৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of wild rice diseases|বনৰীয়া ধানৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]

== অন্যান্য ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of abbreviations for diseases and disorders|ৰোগ আৰু বিকাৰৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of fictional diseases|কাল্পনিক ৰোগসমূহৰ তালিকা]], কেৱল কাল্পনিক সাহিত্যিক ৰচনাত পোৱা ৰোগসমূহ।
* [[:en:List of insect pests of millets|বাজৰাজাতীয় শস্যৰ কীট-পতংগসমূহৰ তালিকা]] 
* [[:en:Lists of plant diseases|উদ্ভিদৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]] 
* [[:en:List of syndromes|লক্ষণসমষ্টি (Syndromes) সমূহৰ তালিকা]]
 
== লগতে চাওক ==
* [[:en::Category:Diseases and disorders|শ্ৰেণী:ৰোগ আৰু বিকাৰসমূহ]]
* [[:en::Category:Lists of diseases|শ্ৰেণী:ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Airborne disease|বায়ুবাহিত ৰোগ]], বায়ুৰ জৰিয়তে বিয়পি পৰা ৰোগ।
* [[:en:Contagious disease|সংক্ৰামক ৰোগ]], সংক্ৰমণজনিত ৰোগৰ এটা উপশ্ৰেণী।
* [[:en:Cryptogenic disease|কাৰণ-অজ্ঞাত ৰোগ]], যি ৰোগৰ কাৰণ বৰ্তমানেও অজ্ঞাত।
* [[:en:Disseminated disease|বিস্তাৰিত ৰোগ]], শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশত বিয়পি পৰা ৰোগ।
* [[:en:Environmental disease|পৰিৱেশজনিত ৰোগ]]
* [[:en:Lifestyle disease|জীৱনশৈলীজনিত ৰোগ]], মূলতঃ জীৱনশৈলীৰ বিভিন্ন পছন্দ আৰু অভ্যাসৰ ফলত হোৱা ৰোগ।
* [[:en:Localized disease|স্থানীয় ৰোগ]], শৰীৰৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট অংগ বা অঞ্চলক প্ৰভাৱিত কৰা ৰোগ।
* [[:en:Non-communicable disease|অসংক্ৰামক ৰোগ]], এজন ব্যক্তিৰ পৰা আন এজন ব্যক্তিলৈ বিয়পিব নোৱাৰা ৰোগ।
* [[:en:Organic disease|জৈৱিক ৰোগ]]
* [[:en:Progressive disease|প্ৰগতিশীল ৰোগ]], সময়ৰ লগে লগে অধিক গুৰুতৰ হৈ পৰা ৰোগ।
* [[:en:Rare disease|বিৰল ৰোগ]], অতি কম সংখ্যক লোকক আক্ৰান্ত কৰা ৰোগ।
* [[:en:Systemic disease|প্ৰণালীগত ৰোগ]], সমগ্ৰ শৰীৰক প্ৰভাৱিত কৰা ৰোগ।

== বাহ্যিক সংযোগ ==
*[https://web.archive.org/web/20210714161335/https://www.hon.ch/HONselect/RareDiseases/index.html List of rare diseases] from [[:en:Health On the Net Foundation|Health On the Net Foundation]], available in several languages
*[https://web.archive.org/web/20130409223012/http://www.rarediseases.info.nih.gov/RareDiseaseList.aspx?PageID=1 Rare Diseases and Related Terms] from [[:en:National Institutes of Health|National Institutes of Health]]
*[http://www.orpha.net/consor/cgi-bin/Disease_Search.php?lng=EN&amp;search=Disease_Search_List Search for a rare disease] from [[:en:Orphanet|Orphanet]]
*[https://web.archive.org/web/20170201141352/http://www.vistainformatics.com:8000/ben_disease_list.html List of Diseases] from Biomedical Entity Network

{{list of lists|biology}}

{{DEFAULTSORT:ৰোগ}}
[[শ্ৰেণী:ৰোগসমূহৰ তালিকা| ]]
[[শ্ৰেণী:অক্ষমতা-সম্পৰ্কীয় তালিকা| ]]</text>
      <sha1>cxzlbivy2fgox9c5ba08uygo9329ak9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649592</id>
      <parentid>649588</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T09:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>649592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10064" sha1="26rxqm23c4t958n3m5rbe0zo3wawtsp" xml:space="preserve">{{DiseasesTOC}}
'''চিকিৎসাজনিত অৱস্থা''' ({{Lang-en|Medical condition}}) হৈছে এনে এক বহল পৰিভাষা, যাৰ অন্তৰ্গত সকলো ধৰণৰ ৰোগ আৰু বিকাৰ সামৰি লোৱা হয়। 

'''[[ৰোগ]]''' ({{Lang-en|Disease}}) হৈছে কোনো জীৱৰ শৰীৰক প্ৰভাবিত কৰা এক অস্বাভাৱিক অৱস্থা। 

'''বিকাৰ''' ({{Lang-en|Disorder}}) হৈছে কোনো কাৰ্যৰ অস্বাভাৱিকতা অথবা স্বাভাৱিক কাৰ্যপ্ৰণালীৰ ব্যাঘাত। 

== মানৱ ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of autoimmune diseases|স্বপ্ৰতিৰক্ষাজনিত ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of cancer types|কৰ্কট ৰোগৰ প্ৰকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of childhood diseases and disorders|শৈশৱকালীন ৰোগ আৰু বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Endocrine disease#List of diseases|অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থিৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of eponymous diseases|ব্যক্তিনাম-উৎপত্তিজনিত ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:eye disease|চকুৰ ৰোগ আৰু বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of intestinal diseases|অন্ত্ৰৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of infectious diseases|সংক্ৰামক ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of human disease case fatality rates|মানৱ ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত মৃত্যুহাৰৰ তালিকা]]
* [[:en:List of notifiable diseases|অধিসূচনাযোগ্য ৰোগসমূহৰ তালিকা]] – [[জনস্বাস্থ্য]] সেৱা, যেনে চিকিৎসালয় আদিক অৱগত কৰিবলগীয়া ৰোগসমূহ। 
* [[:en:List of pollution-related diseases|প্ৰদূষণ-সম্পৰ্কীয় ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of skin conditions|ছালৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of diseases by year of discovery|আৱিষ্কাৰৰ বছৰ অনুসৰি ৰোগসমূহৰ তালিকা]]

== বিকাৰসমূহ ==

* [[:en:List of disorders|বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of communication disorders|যোগাযোগ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of genetic disorders|বংশগত বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of heart disorders|হৃদযন্ত্ৰৰ বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Liver disease#Liver diseases|যকৃতৰ বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of neurological conditions and disorders|স্নায়ুতন্ত্ৰৰ অৱস্থা আৰু বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of mental disorders|মানসিক বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
** [[:en:List of eating disorders|খাদ্যগ্ৰহণ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
** [[:en:Mood disorder#Classification|মেজাজ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
** [[:en:Personality disorder#Classification and symptoms|ব্যক্তিত্বজনিত বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
*[[:en:List of voice disorders|কণ্ঠস্বৰ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of vulvovaginal disorders|যোনিমুখ আৰু যোনিপথৰ বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]

== প্ৰাণীৰ ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of aquarium diseases|একুৱেৰিয়ামৰ প্ৰাণীসমূহৰ ৰোগৰ তালিকা]]
* [[:en:List of diseases of the honey bee|মৌ-মাখিৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of diseases spread by arthropods|সন্ধিপদী প্ৰাণীৰদ্বাৰা সংক্ৰমিত ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of dog diseases|কুকুৰৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of feline diseases|মেকুৰীজাতীয় প্ৰাণীৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of zoonotic diseases|প্ৰাণীৰপৰা মানুহলৈ সংক্ৰমিত হ'ব পৰা ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Poultry disease|হাঁহ-কুকুৰাৰ ৰোগ]]

== শস্যজাতীয় উদ্ভিদৰ ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of barley diseases|যৱৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of maize diseases|মাকৈৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of oat diseases|ওটছৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of pearl millet diseases|মুকুতা বাজৰাৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of rice diseases|ধানৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of rye diseases|ৰাইৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of sorghum diseases|জোৱাৰৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of wheat diseases|ঘেঁহুৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of wild rice diseases|বনৰীয়া ধানৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]

== অন্যান্য ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of abbreviations for diseases and disorders|ৰোগ আৰু বিকাৰৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of fictional diseases|কাল্পনিক ৰোগসমূহৰ তালিকা]], কেৱল কাল্পনিক সাহিত্যিক ৰচনাত পোৱা ৰোগসমূহ। 
* [[:en:List of insect pests of millets|বাজৰাজাতীয় শস্যৰ কীট-পতংগসমূহৰ তালিকা]] 
* [[:en:Lists of plant diseases|উদ্ভিদৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]] 
* [[:en:List of syndromes|লক্ষণসমষ্টি (Syndromes) সমূহৰ তালিকা]]
 
== লগতে চাওক ==
* [[:en::Category:Diseases and disorders|শ্ৰেণী:ৰোগ আৰু বিকাৰসমূহ]]
* [[:en::Category:Lists of diseases|শ্ৰেণী:ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Airborne disease|বায়ুবাহিত ৰোগ]], বায়ুৰ জৰিয়তে বিয়পি পৰা ৰোগ। 
* [[:en:Contagious disease|সংক্ৰামক ৰোগ]], সংক্ৰমণজনিত ৰোগৰ এটা উপশ্ৰেণী। 
* [[:en:Cryptogenic disease|কাৰণ-অজ্ঞাত ৰোগ]], যি ৰোগৰ কাৰণ বৰ্তমানেও অজ্ঞাত। 
* [[:en:Disseminated disease|বিস্তাৰিত ৰোগ]], শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশত বিয়পি পৰা ৰোগ। 
* [[:en:Environmental disease|পৰিৱেশজনিত ৰোগ]]
* [[:en:Lifestyle disease|জীৱন-শৈলীজনিত ৰোগ]], মূলতঃ জীৱন-শৈলীৰ বিভিন্ন পছন্দ আৰু অভ্যাসৰ ফলত হোৱা ৰোগ। 
* [[:en:Localized disease|স্থানীয় ৰোগ]], শৰীৰৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট অংগ বা অঞ্চলক প্ৰভাবিত কৰা ৰোগ। 
* [[:en:Non-communicable disease|অসংক্ৰামক ৰোগ]], এজন ব্যক্তিৰপৰা আন এজন ব্যক্তিলৈ বিয়পিব নোৱাৰা ৰোগ। 
* [[:en:Organic disease|জৈৱিক ৰোগ]]
* [[:en:Progressive disease|প্ৰগতিশীল ৰোগ]], সময়ৰ লগে লগে অধিক গুৰুতৰ হৈ পৰা ৰোগ। 
* [[:en:Rare disease|বিৰল ৰোগ]], অতি কমসংখ্যক লোকক আক্ৰান্ত কৰা ৰোগ। 
* [[:en:Systemic disease|প্ৰণালীগত ৰোগ]], সমগ্ৰ শৰীৰক প্ৰভাবিত কৰা ৰোগ। 

== বাহ্যিক সংযোগ ==
*[https://web.archive.org/web/20210714161335/https://www.hon.ch/HONselect/RareDiseases/index.html List of rare diseases] from [[:en:Health On the Net Foundation|Health On the Net Foundation]], available in several languages
*[https://web.archive.org/web/20130409223012/http://www.rarediseases.info.nih.gov/RareDiseaseList.aspx?PageID=1 Rare Diseases and Related Terms] from [[:en:National Institutes of Health|National Institutes of Health]]
*[http://www.orpha.net/consor/cgi-bin/Disease_Search.php?lng=EN&amp;search=Disease_Search_List Search for a rare disease] from [[:en:Orphanet|Orphanet]]
*[https://web.archive.org/web/20170201141352/http://www.vistainformatics.com:8000/ben_disease_list.html List of Diseases] from Biomedical Entity Network

{{list of lists|biology}}

{{DEFAULTSORT:ৰোগ}}
[[শ্ৰেণী:ৰোগসমূহৰ তালিকা| ]]
[[শ্ৰেণী:অক্ষমতা-সম্পৰ্কীয় তালিকা| ]]</text>
      <sha1>26rxqm23c4t958n3m5rbe0zo3wawtsp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>649601</id>
      <parentid>649592</parentid>
      <timestamp>2026-11-05T10:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <origin>649601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10021" sha1="9lfwt5qqventszopwmv2h9avpxn9ub0" xml:space="preserve">'''চিকিৎসাজনিত অৱস্থা''' ({{Lang-en|Medical condition}}) হৈছে এনে এক বহল পৰিভাষা, যাৰ অন্তৰ্গত সকলো ধৰণৰ ৰোগ আৰু বিকাৰ সামৰি লোৱা হয়। 

'''[[ৰোগ]]''' ({{Lang-en|Disease}}) হৈছে কোনো জীৱৰ শৰীৰক প্ৰভাবিত কৰা এক অস্বাভাৱিক অৱস্থা। 

'''বিকাৰ''' ({{Lang-en|Disorder}}) হৈছে কোনো কাৰ্যৰ অস্বাভাৱিকতা অথবা স্বাভাৱিক কাৰ্যপ্ৰণালীৰ ব্যাঘাত। 

== মানৱ ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of autoimmune diseases|স্বপ্ৰতিৰক্ষাজনিত ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of cancer types|কৰ্কট ৰোগৰ প্ৰকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of childhood diseases and disorders|শৈশৱকালীন ৰোগ আৰু বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Endocrine disease#List of diseases|অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থিৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of eponymous diseases|ব্যক্তিনাম-উৎপত্তিজনিত ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:eye disease|চকুৰ ৰোগ আৰু বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of intestinal diseases|অন্ত্ৰৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of infectious diseases|সংক্ৰামক ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of human disease case fatality rates|মানৱ ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত মৃত্যুহাৰৰ তালিকা]]
* [[:en:List of notifiable diseases|অধিসূচনাযোগ্য ৰোগসমূহৰ তালিকা]] – [[জনস্বাস্থ্য]] সেৱা, যেনে চিকিৎসালয় আদিক অৱগত কৰিবলগীয়া ৰোগসমূহ। 
* [[:en:List of pollution-related diseases|প্ৰদূষণ-সম্পৰ্কীয় ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of skin conditions|ছালৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of diseases by year of discovery|আৱিষ্কাৰৰ বছৰ অনুসৰি ৰোগসমূহৰ তালিকা]]

== বিকাৰসমূহ ==

* [[:en:List of disorders|বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of communication disorders|যোগাযোগ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of genetic disorders|বংশগত বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of heart disorders|হৃদযন্ত্ৰৰ বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Liver disease#Liver diseases|যকৃতৰ বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of neurological conditions and disorders|স্নায়ুতন্ত্ৰৰ অৱস্থা আৰু বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of mental disorders|মানসিক বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
** [[:en:List of eating disorders|খাদ্যগ্ৰহণ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
** [[:en:Mood disorder#Classification|মেজাজ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
** [[:en:Personality disorder#Classification and symptoms|ব্যক্তিত্বজনিত বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
*[[:en:List of voice disorders|কণ্ঠস্বৰ-সম্পৰ্কীয় বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of vulvovaginal disorders|যোনিমুখ আৰু যোনিপথৰ বিকাৰসমূহৰ তালিকা]]

== প্ৰাণীৰ ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of aquarium diseases|একুৱেৰিয়ামৰ প্ৰাণীসমূহৰ ৰোগৰ তালিকা]]
* [[:en:List of diseases of the honey bee|মৌ-মাখিৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of diseases spread by arthropods|সন্ধিপদী প্ৰাণীৰদ্বাৰা সংক্ৰমিত ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of dog diseases|কুকুৰৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of feline diseases|মেকুৰীজাতীয় প্ৰাণীৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of zoonotic diseases|প্ৰাণীৰপৰা মানুহলৈ সংক্ৰমিত হ'ব পৰা ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Poultry disease|হাঁহ-কুকুৰাৰ ৰোগ]]

== শস্যজাতীয় উদ্ভিদৰ ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of barley diseases|যৱৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of maize diseases|মাকৈৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of oat diseases|ওটছৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of pearl millet diseases|মুকুতা বাজৰাৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of rice diseases|ধানৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of rye diseases|ৰাইৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of sorghum diseases|জোৱাৰৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of wheat diseases|ঘেঁহুৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of wild rice diseases|বনৰীয়া ধানৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]]

== অন্যান্য ৰোগসমূহ ==

* [[:en:List of abbreviations for diseases and disorders|ৰোগ আৰু বিকাৰৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:List of fictional diseases|কাল্পনিক ৰোগসমূহৰ তালিকা]], কেৱল কাল্পনিক সাহিত্যিক ৰচনাত পোৱা ৰোগসমূহ। 
* [[:en:List of insect pests of millets|বাজৰাজাতীয় শস্যৰ কীট-পতংগসমূহৰ তালিকা]] 
* [[:en:Lists of plant diseases|উদ্ভিদৰ ৰোগসমূহৰ তালিকা]] 
* [[:en:List of syndromes|লক্ষণসমষ্টি (Syndromes) সমূহৰ তালিকা]]
 
== লগতে চাওক ==
* [[:en::Category:Diseases and disorders|শ্ৰেণী:ৰোগ আৰু বিকাৰসমূহ]]
* [[:en::Category:Lists of diseases|শ্ৰেণী:ৰোগসমূহৰ তালিকা]]
* [[:en:Airborne disease|বায়ুবাহিত ৰোগ]], বায়ুৰ জৰিয়তে বিয়পি পৰা ৰোগ। 
* [[:en:Contagious disease|সংক্ৰামক ৰোগ]], সংক্ৰমণজনিত ৰোগৰ এটা উপশ্ৰেণী। 
* [[:en:Cryptogenic disease|কাৰণ-অজ্ঞাত ৰোগ]], যি ৰোগৰ কাৰণ বৰ্তমানেও অজ্ঞাত। 
* [[:en:Disseminated disease|বিস্তাৰিত ৰোগ]], শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশত বিয়পি পৰা ৰোগ। 
* [[:en:Environmental disease|পৰিৱেশজনিত ৰোগ]]
* [[:en:Lifestyle disease|জীৱন-শৈলীজনিত ৰোগ]], মূলতঃ জীৱন-শৈলীৰ বিভিন্ন পছন্দ আৰু অভ্যাসৰ ফলত হোৱা ৰোগ। 
* [[:en:Localized disease|স্থানীয় ৰোগ]], শৰীৰৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট অংগ বা অঞ্চলক প্ৰভাবিত কৰা ৰোগ। 
* [[:en:Non-communicable disease|অসংক্ৰামক ৰোগ]], এজন ব্যক্তিৰপৰা আন এজন ব্যক্তিলৈ বিয়পিব নোৱাৰা ৰোগ। 
* [[:en:Organic disease|জৈৱিক ৰোগ]]
* [[:en:Progressive disease|প্ৰগতিশীল ৰোগ]], সময়ৰ লগে লগে অধিক গুৰুতৰ হৈ পৰা ৰোগ। 
* [[:en:Rare disease|বিৰল ৰোগ]], অতি কমসংখ্যক লোকক আক্ৰান্ত কৰা ৰোগ। 
* [[:en:Systemic disease|প্ৰণালীগত ৰোগ]], সমগ্ৰ শৰীৰক প্ৰভাবিত কৰা ৰোগ। 

== বাহ্যিক সংযোগ ==
*[https://web.archive.org/web/20210714161335/https://www.hon.ch/HONselect/RareDiseases/index.html List of rare diseases] from [[:en:Health On the Net Foundation|Health On the Net Foundation]], available in several languages
*[https://web.archive.org/web/20130409223012/http://www.rarediseases.info.nih.gov/RareDiseaseList.aspx?PageID=1 Rare Diseases and Related Terms] from [[:en:National Institutes of Health|National Institutes of Health]]
*[http://www.orpha.net/consor/cgi-bin/Disease_Search.php?lng=EN&amp;search=Disease_Search_List Search for a rare disease] from [[:en:Orphanet|Orphanet]]
*[https://web.archive.org/web/20170201141352/http://www.vistainformatics.com:8000/ben_disease_list.html List of Diseases] from Biomedical Entity Network

{{DEFAULTSORT:ৰোগ}}
[[শ্ৰেণী:ৰোগসমূহৰ তালিকা| ]]
[[শ্ৰেণী:অক্ষমতা-সম্পৰ্কীয় তালিকা| ]]</text>
      <sha1>9lfwt5qqventszopwmv2h9avpxn9ub0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lists of diseases</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140671</id>
    <redirect title="ৰোগসমূহৰ তালিকা" />
    <revision>
      <id>649590</id>
      <timestamp>2026-11-05T09:58:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>[[ৰোগসমূহৰ তালিকা]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল</comment>
      <origin>649590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="ajh8oksk0jxog0j5rhbar5nd9ssowkt" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ৰোগসমূহৰ তালিকা]]</text>
      <sha1>ajh8oksk0jxog0j5rhbar5nd9ssowkt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শ্ৰেণী:ৰোগসমূহৰ তালিকা</title>
    <ns>14</ns>
    <id>140672</id>
    <revision>
      <id>649647</id>
      <timestamp>2026-11-05T10:52:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>649647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="286" sha1="f99egullewiud7i00zqtfejbp5mddns" xml:space="preserve">{{catmain}}

[[শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান]]
[[শ্ৰেণী:ৰোগ|*]]
[[শ্ৰেণী:অক্ষমতা-সম্পৰ্কীয় তালিকা]]
[[শ্ৰেণী:স্বাস্থ্য]]
{{DEFAULTSORT:ৰোগ}}</text>
      <sha1>f99egullewiud7i00zqtfejbp5mddns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>শ্ৰেণী:অক্ষমতা-সম্পৰ্কীয় তালিকা</title>
    <ns>14</ns>
    <id>140673</id>
    <revision>
      <id>649648</id>
      <timestamp>2026-11-05T10:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dipankar Das</username>
        <id>36094</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>649648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="g7z1eey8vzfkzpb47q80hm0b186lic8" xml:space="preserve">[[শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান]]
[[শ্ৰেণী:স্বাস্থ্য]]</text>
      <sha1>g7z1eey8vzfkzpb47q80hm0b186lic8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>জন হেনৰি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140674</id>
    <redirect title="জন হেনৰী (লোককথা)" />
    <revision>
      <id>649666</id>
      <timestamp>2026-11-05T11:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠা [[জন হেনৰি]]ৰ পৰা [[জন হেনৰী (লোককথা)]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>649666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="grwzdpibec8ba1kd2xke6wb6kb821vi" xml:space="preserve">#REDIRECT [[জন হেনৰী (লোককথা)]]</text>
      <sha1>grwzdpibec8ba1kd2xke6wb6kb821vi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>নৰকন্দা (চহৰ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140675</id>
    <redirect title="নৰকন্দা" />
    <revision>
      <id>649684</id>
      <timestamp>2026-11-05T11:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>পুনৰ্নিৰ্দেশৰে পৃষ্ঠা [[নৰকন্দা (চহৰ)]]ৰ পৰা [[নৰকন্দা]] Kandarpajit Kallolলৈ স্থানান্তৰ কৰা হ’ল</comment>
      <origin>649684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="l28b3izgrudz9c0dwotyuhdxuiyz2cn" xml:space="preserve">#REDIRECT [[নৰকন্দা]]</text>
      <sha1>l28b3izgrudz9c0dwotyuhdxuiyz2cn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পচাম্পলী শাড়ি</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140676</id>
    <redirect title="পচাম্পলী শাৰী" />
    <revision>
      <id>649694</id>
      <timestamp>2026-11-05T11:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kandarpajit Kallol</username>
        <id>6257</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠা [[পচাম্পলী শাড়ি]]ৰ পৰা [[পচাম্পলী শাৰী]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে</comment>
      <origin>649694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="qtluztcqk8qd81tb8x3we98w4114us7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[পচাম্পলী শাৰী]]</text>
      <sha1>qtluztcqk8qd81tb8x3we98w4114us7</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>