ৱিকিউদ্ধৃতি aswikiquote https://as.wikiquote.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিউদ্ধৃতি ৱিকিউদ্ধৃতি বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 783 27781 23568 2026-11-06T17:37:53Z Pranamikaadhikary 18 /* বিষ্ণু ককাইদেউ */ 27781 wikitext text/x-wiki [[File:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|200 px|thumb|right|২০১১ চনত ভূপেন হাজৰিকা]] '''[[:w:ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]''' ({{lang-en|Bhupen Hazarika}}; ১৯২৬-২০১১) অসম তথা ভাৰতৰ এগৰাকী গায়ক, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ আৰু সংগীত পৰিচালক আছিল। তদুপৰি তেখেত আছিল এগৰাকী চিত্ৰকৰ, লেখক, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু আলোচনীৰ সম্পাদক। কিছু সময়ৰ কাৰণে তেখেতে সংসদীয় ৰাজনীতিতো যোগদান কৰিছিল। সুধাকণ্ঠ নামেৰে পৰিচিত ভূপেন হাজৰিকাই অসম, পশ্চিমবঙ্গ তথা ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰদেশৰ বাহিৰেও চুবুৰীয়া দেশ বাংলাদেশতো এগৰাকী জনপ্ৰিয় শিল্পীৰূপে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। ==উদ্ধৃতিসমূহ== [[চিত্ৰ:Arnab Jan Deka with Dr Bhupen Hazarika.jpg|thumb|'''"জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷"''']] # সচেতনতা আৰু জাগৰণৰ মাজত পাৰ্থক্য হ’ল- সচেতনতা হ’ল ইন্ধন, জাগৰণ হ’ল এক প্ৰকাৰ অগনি যি অগনিয়ে দুষ্কৃতিক পুৰি ন সৃষ্টিৰ ন গজালি গজাত সহায় কৰে৷<ref>{{Cite book | title=মহৎ লোকৰ বাণী | publisher=বনলতা | author=গোস্বামী, ত্ৰিদিব | year=২০১২ | location=গুৱাহাটী | page=২৩ | accessdate=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২১}}</ref> # মহান ৭৬ বছৰীয়া সংস্কাৰখিনি একেদিনাই কৰিব লাগিব; মই ভূপেন হাজৰিকাই৷ গতিকে হাল বাই দিব পাৰোঁ নে গুটি সিঁচিব পাৰোঁ— সেইটো নাজানো, ৩৬৫টা দিনত৷ কোনোবা বুদ্ধিজীৱিয়ে যদি কয়— ভূপেন হাজৰিকাই কিডাল কৰিব বা কৰিলে, তেওঁক মই দোষ নিদিওঁ৷ কাৰণ, মই নাজানো, ৩৬৫টা দিনত মই কি কৰিব পাৰিম৷ মই ভীত৷<ref>অসম সাহিত্য সভাত ভূপেন হাজৰিকা, গ্ৰন্থমালিতা, ৰতিমোহন নাথ</ref> # Gun নহয়; গানহে মোৰ অস্ত্ৰ৷<ref name="ব"/> # জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷<ref>উদ্ধৃতি অভিধান, ৰক্তাভ জ্যোতি বৰা, পৃ:নং; ৩৭৮, প্ৰকাশক: উৎপল হাজৰিকা, বাণী মন্দিৰ, ২০০৩</ref> # এজন মানুহে যদি কলৰ পানী বিচাৰে, এজন মানুহে টেক্স দি উঠি ’ৰাস্তাটো ভাল কৰি দিব লাগে, কিয় ভাল কৰি দিয়া নাই’ বুলি যদি প্ৰশ্ন কৰে, তেন্তে সেইটো ৰাজনীতি কৰা নহয়৷ সেইটো সমাজ সচেতনতা৷ সেই সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই সৃষ্টি কৰি যাম আৰু সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই চকু মুদিম৷<ref name="বৰা">{{Cite book|title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত সমন্বয়-সম্প্ৰীতিৰ সুৰ(বৰ্ণিল বৰাইল) |author=ৰতিমোহন নাথ |year=২০১৬ |publisher=অসম সহিত্য সভাৰ হাফলং অধিৱেশন }}</ref> # হাইড্ৰ’জেন দুভাগ, অক্সিজেন এভাগ লৈ সকলো দেশতে পানীৰ সৃষ্টি হয়৷ নিউয়ৰ্ক, মস্কো বা পেৰিছ, হেলচিংকি, শিৱসাগৰ বা বেলজিয়াম- য’লৈকে গৈছোঁ- মানুহ- মানুহ- একে ধাতুৰে তৈয়াৰী৷<ref name="বৰা"/> # এই পৃথিৱী এক ক্ৰীড়াংগন, ক্ৰীড়া হ’ল শান্তিৰ প্ৰাংগন৷<ref>হাৰিজান, ৪ৰ্থ বৰপেটা গ্ৰন্থ উৎসৱ, ২০২৩, পৃ:নং ১৭১</ref> # লোকসংগীত বিচাৰি হাবাথুৰি খোৱাটো মোৰ জন্ম ’হবি’ হয়তো৷ নিউয়ৰ্ক, লণ্ডন, পেৰিছ, মস্কো, মোম্বাচা, লিওগোলডিন আৰু কতনা ঠাইত ''এ জয় ৰঘুৰ নন্দন'' গালোঁ৷ আনকি লোকসংগীত বিচাৰি ৰোমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হোটেলটোত থকাৰ সুবিধাকণ নেওচি তেৰদিন আদ্ৰিয়াটিক সাগৰৰ মাছমৰীয়াৰ নাৱত ঘূৰি ফুৰা বলিয়ালিখিনি অকল বিষ্ণুদাৰ শিষ্য বুলিয়েই বোধহয় মোৰ স্বভাৱজাত৷<ref name="শ">{{cite book | title=ধৰাৰ দিহিঙে দিপাঙে ভূপেন হাজৰিকা | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভূঞা, শেখৰজ্যোতি | year=২০১১ | pages=৮ | isbn=978-81-244-0194-1}}</ref> # মই জীয়াই আছোঁ সময়ৰ আগে আগে, আত্মপ্ৰত্যয়ৰ বাবে৷ সাধাৰণৰ লগত থাকিম অসাধাৰণ ভাবে৷ <ref name="গা">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=গগৈ, মণিমালা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=২৬}}</ref> # প্ৰতিজন মানুহক পাৰিপাৰ্শ্বিকতাই বিশ্বাস কৰিবলগীয়া যেন নকৰিলেও প্ৰতিজন মানুহৰ অন্তৰ্নিহিত সততাকণক মই বিশ্বাস যদি নকৰোঁ, মই ভাবো মই হৈ যাম এটি অকলশৰীয়া দ্বীপ৷<ref name="গা"/> # মই মাৰ্ক্সবাদত বিশ্বাসী৷ কিন্তু, মই ক’ৰবাত কৈছোঁ, কমিউনিজম কাৰটো ল’ম? ডাঙ্গেৰ নে জ্যোতি বসুৰ, নে ফণী বৰাৰ, নে...? মাৰ্ক্সবাদ এটা বিজ্ঞান৷ কিন্তু এ বি চি ডি কৈ নিৰ্লজ্জভাৱে মানুহৰ নামে নামে দল ওলাইছে৷ এইটো মাৰ্ক্সে নিশ্চয় ভবা নাছিল৷<ref name="ব">{{cite book | title=বহ্নিমান লুইতৰ পাৰে পাৰে | publisher=বাণী মন্দিৰ | author=হাজৰিকা, ড° ভূপেন | year=১৯৯৩ | pages=৮৭,৭০}}</ref> # মোৰ আইক ভালপাওঁ বুলিলে, আনৰ আইক জানো ঘৃণ কৰাটো বুজাব?<ref name="ব"/> #যিসকল নবীন শিল্পীয়ে মোৰ গীতসমূহ এতিয়ালৈ গাইছে তাৰ ভিতৰত মৌচুমীয়ে মোৰ উচ্চাৰণ আৰু প্ৰকাশভংগী, মোৰ গায়কীৰ কাষ চাপিব পাৰিছে। মৌচুমীলৈ মোৰ মৰমসনা শুভেচ্ছা আৰু আশীৰ্বাদ থাকিল।<ref name="মৌচসা">{{cite web | url=https://fotadhol.com/?p=11866 | title=সাক্ষাৎকাৰ – জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী মৌচুমী চহৰীয়াৰ সৈতে এখন্তেক | publisher=ফটাঢোল | work=সাক্ষাৎকাৰ | date=অক্টোবৰ, ২০১৯ | accessdate=23 মে' 2024}}</ref> # যিখিনি আমাৰ আছিল, যিখিনি সময়ৰ ধুমুহাক নেওচিও আজিলৈকে বাচি আছে, সেইখিনিকে ৰখা আমাৰ জৰুৰী সমস্যা বুলি আমাৰ বিশ্বাস৷ (সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১">{{cite book | title=ৰংগশালা | publisher=শিল্পী সমাজ, অসম | author=মজুমদাৰ, ড° পৰমানন্দ | authorlink=ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ ৰূপান্তৰ..... | year=2024 | pages=20}}</ref> # অসমীয়া শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ব্যাকৰণ সৰল নহয়৷ সেয়ে তাৰ শিক্ষাৰ আৰু সাধনাৰ বাবে বৈজ্ঞানিক শিক্ষা পদ্ধতিত ভেটি কৰা শিক্ষালয়ৰ প্ৰয়োজন৷ পলম কৰিলে বিপদ হ’ব৷(সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১"/> # জ্যোতি ককাইদেৱে ([[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]) আকাশ আৰু বিষ্ণু ককাইদেৱে ([[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]]) মোক এখন ভৰি মাটিত থ’বলৈ শিকালে।<ref name=":০:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ মানৱতাবাদ সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান | author=ভাগৱতী, প্ৰকল্প ৰঞ্জন | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # যিসকল অন্য ৰাজ্যৰ পৰা আহি অসমবাসী হৈ গ’ল, তেওঁলোকে নিজ স্বাৰ্থতে অসমখনক সন্মানসহকাৰে আপোন কৰি লোৱাটোৱেই স্বাভাৱিক নৈতিকতা।<ref name=":১:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ ৰচনাত সাম্প্ৰতিক অসমৰ ইতিহাস| author=মহন্ত, ননী গোপাল | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # আজিৰ অসম তথা ভাৰতৰ তথা পূৰ্ব ভাৰতৰএই ’বহিৰাগত’ সমস্যাটো পৰৰাষ্ট্ৰৰ অভাৰতীয়ৰ বহিৰাগতহে সমস্যা। বাৰে বাৰে কওঁ, বিশেষ ভাষা বা ধৰ্মৰ কথা ইয়াত নাহে- ই ভাৰতীয় সমস্যা।<ref name=":১:"/> # মোৰ গান হওক বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান।<br> মোৰ গান হওক কল্পনাবিলাসৰ বিপৰীতে এক সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান।<ref name="অনু;">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত আৰু আমেৰিকাৰ সময়ছোৱা | author=ঠাকুৰ, দেৱাংকুৰ| journal=সাতসৰী | year=২০২৫ | month=আগষ্ট | pages=৭}}</ref> # [[অমলেন্দু গুহ]],[[হেমাংগ বিশ্বাস]] আদিৰ সান্নিধ্যত মোৰ চিন্তাধাৰাবোৰ অধিক পৈণত হ’ল। সেই মাৰ্ক্সবাদৰ সান্নিধ্যত জীৱন পাত কৰি মোৰ বিশ্বাস জন্মিছে – আচল মাৰ্ক্সবাদী কেতিয়াও বৃদ্ধ নহয়। পুৰণি হৈও নতুন মহিমাত উপনীত হয়।<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==মন্তব্য== [[File:Bhupen Hazarika 2016 stamp of India.jpg|thumb|'''"ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁক তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷"-[[লতা মংগেশকাৰ]]''']] * ভাৰতৰ কোনো এখন ৰাজ্যত আধুনিক গীতে ইমান জনপ্ৰিয় তথা বৈভৱপূৰ্ণ হৈ উঠা নাই, যিটো হৈ উঠিছে অসমীয়া আধুনিক গীতত, এই বৈভৱপূৰ্ণ অৱস্থালৈ আধুনিক অসমীয়া গীতক লৈ যোৱাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছে ড০ ভূপেন হাজৰিকাই। ** [[হেমাংগ বিশ্বাস]]৷<ref name="০১">{{cite web | url=https://muktosinta.org/973-2/ | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত | accessdate=2 জুন 2024}}</ref> * ভূপেন হাজৰিকাই গীতেৰে ছবি আঁকিছিল। ** [[অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী|অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী]]<ref name="pratidin">অসমীয়া প্ৰতিদিন, ৮ নৱেম্বৰ, ২০২১</ref> * ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতৰ সুকীয়া শক্তি আছে। তেওঁৰ এটা এটা সুৰত আছে একোখন সমাজ। তেওঁৰ সুৰত সমাজখন দেখা পাওঁ বাবেই গীতবোৰে মনত খুন্দিয়াই। সুৰতো যে ‘কমপ্লেক্স’, ‘ইমোচন’ থাকিব পাৰে সেয়া তেওঁ প্ৰমাণ কৰিছে। সুধাকণ্ঠৰ সুৰত তিনিটা ধাৰা আছে— লোক, ৰাগ আৰু ধ্ৰুপদী। ভূপেন হাজৰিকাক অসমীয়াই হৃদয়ত গোপনে কঢ়িয়াই ফুৰিছে। যাযাবৰী মানুহজনে মনত থূপ খাই থকা ভাববোৰ কথাৰ লগতে সুৰেৰে জাগ্ৰত কৰিছিল। ভূপেন হাজৰিকা গানে, সুৰে, সংগীতে সূৰ্য। তেওঁক আলোচনাহে কৰিব পাৰি স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰি। ** [[তৰালি শৰ্মা|তৰালি শৰ্মা]]<ref name="pratidin"/> * আমি জানো, ভূপেন হাজৰিকা কাহানিও ক’তো নিজে ’লিডাৰ’ হ’বলৈ যোৱা নাই৷ কিন্তু যেতিয়াই তেওঁ অনুকূল পৰিৱেশ পাইছে; বিশ্বাসযোগ্য, গ্ৰহণযোগ্য এচাম মানুহ পাইছে, তেতিয়াই তেওঁলোকৰ সৈতে তেওঁ সংগ্ৰামৰ সতীৰ্থও হ’ব পাৰিছে৷ ** [[হেমাংগ বিশ্বাস|হেমাংগ বিশ্বাস]]<ref>বন্দিত ভুপেনদা, নিন্দিত ভূপেন হাজৰিকা, লোকনাথ গোস্বামী, পৃ: নং; ১৯, আঁক-বাক, ২০০৯</ref> * লোক-সংগীতৰ সুৰক আধুনিক গীতত প্ৰয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ভূপেন হাজৰিকাৰ দক্ষতা অসাধাৰণ৷ গীতৰ কথাৰ সৈতে স্বত:স্ফূৰ্তভাৱে বিভিন্ন লোক-সংগীত সুৰ যেন গাঁথ খাই পৰেহি৷ খাটিখোৱা মানুহৰ কথা ক'বলৈ সেই খাটিখোৱা মানুহৰ প্ৰাণৰ সুৰবোৰকেই তেওঁ বুটলি লৈছিল৷ আৰু সেই লোক-সুৰ আৰু লোক-কথাক নিজৰ অপৰিসীম সৃষ্টিশীলতাৰে গণ-সংগীতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল৷ ** বৰ্ণালী বৰুৱা<ref name="বৰ্ণালী">{{Cite book | title=গভীৰ আস্থাৰ গান | publisher=ষ্টুডেণ্টচ ষ্ট'ৰছ | author=বৰ্ণালী বৰুৱা দাস | authorlink='এন্ধাৰ কাতিৰ নিশাতে': শ্ৰোতাৰ অনুভূতিক জোকাৰি যোৱা এটি গীত | year=২০২১ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৪}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ কণ্ঠস্বৰ ইংৰাজীত TENOR বুলি উল্লেখ কৰা প্ৰকাৰৰ ভিতৰত পৰে৷ কিন্তু ভূপেন হাজৰিকাৰ 'মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ' শব্দকেইটা যি গাম্ভীৰ্যৰে উচ্চাৰিত হৈছে, 'বুকু হম হম কৰে'ত বেদনা বিধৌত যি গহীন ধ্বনি শুনা গৈছে তাতকৈ 'কামেং সীমান্ত দেখিলোঁ, শত্ৰুৰ পশুত্ব চিনিলোঁ' শাৰীটোত তাতকে উচ্চ গ্ৰামৰ বিননি শুনা যায়৷ আমাৰ টোকাৰী গীত আদিত সচৰাচৰ প্ৰয়োগ হোৱা স্বৰটোও তেওঁ ক'ৰবাত-ক'ৰবাত ব্যৱহাৰ কৰিছে৷ আকৌ প্ৰয়োজনবোধে অতি অন্তৰংগ, নিবিড় স্বৰো ফুটাই তুলিছে৷ এইবোৰ স্বৰসাধনাৰ ফল৷ **[[হীৰেন গোহাঁই|ড° হীৰেন গোহাঁ‌ই]]<ref name="হীৰেন">{{cite book | title=শিল্প-সংস্কৃতিৰ ৰণাঙ্গন | publisher=ঐকান্তিক | author=গোহাঁই হীৰেন | author=সাম্প্ৰতিক অসমীয়া গান | year=২০২১ | location=গোলাঘাট | pages=৩০৮ | isbn=৯৭৮-৮১-৯৫১৪৪৮-৪-৬}}</ref> * ছাত্ৰসকলৰ সভাত এটি অতি কম বয়সীয়া ল’ৰাই (শিশু বুলিলেই হয়) হাৰমনিয়ামৰ লগত অতি সুন্দৰকৈ এটি গীত গাইছিল৷ মই মুগ্ধ হৈ আসনৰ পৰা উঠি সভাতে ল’ৰাটিৰ গালত চুমা এটা খালোঁগৈ৷ ** [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]]৷<ref name="ল">{{cite book | title=নাৰায়ণপুৰ দৰ্পণ | publisher= অসম সাহিত্য সভাৰ অধিৱেশনৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ | author=দীপিকা দত্ত হাজৰিকা | author= | year=২০২৩ | location=নাৰায়ণপুৰ | pages=১৫০ }}</ref> * সুন্দৰৰ লীলা-খেলাত আজীৱন মগ্ন হৈ থকা ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অহেতুক সৃষ্টি লীলা নহয়; অনিৰ্বচনীয় সৃষ্টি লীলাহে৷ ** ড° মহেন্দ্ৰ বৰা৷<ref name="ল"/> * ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁৰ তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷ ** [[লতা মংগেশকাৰ]]<ref name="ল"/> * ভূপেন হাজৰিকা হ’ল, বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান গোৱা গায়ক- যি গীত, সুৰ আৰু কণ্ঠেৰে অসমৰ প্ৰতিটো সৰু-বৰ জনগোষ্ঠীক একেডাল এনাজৰীৰে বান্ধি ৰাখিব পাৰিছিল, যি কেৱল এটা কণ্ঠেৰেই লুইত বা গংগাৰ পৰা মিচিচিপি হৈ ভল্গাৰ ৰূপ চাব পাৰিছিল, অটোৱাৰ পৰা অষ্ট্ৰিয়া হৈ পেৰিছ সাৱটিৱ পাৰিছিল, [[মাৰ্ক টোৱেইন]]ৰ সমাধিত বহি [[গৰ্কী]]ৰ কথা ক’ব পাৰিছিল৷ ** বিদ্যুত কুমাৰ ভূঞা৷ <ref name="গ">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=ভূঞা, বিদ্যুত কুমাৰ | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=৭}}</ref> * উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ অব্যক্ত প্ৰাণৰ কথা ব্যক্ত হৈছে ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত৷ ভূপেন হাজৰিকা অসামান্য কবি, ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অসামান্য সাহিত্য সৃষ্টি৷ ** হোমেন বৰগোহাঞি<ref name="স">{{cite book | title=ভাষা সাহিত্যৰ দ্ৰষ্টা-স্ৰষ্টা আৰু সমাজ নিৰ্মাতা | publisher=আঁক-বাক | author=হাকাচাম, ড° উপেন ৰাভা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকাৰ জনগোষ্ঠীয় সম্প্ৰীতি প্ৰকাশক গীত | year=২০১৩ | pages=২৭৬ | isbn=978 93 82726 10 4}}</ref> * “তুমি কি নিছক এক শিল্পীৰ নাম৷<br>মিথ্যে কথা, <br>তুমি প্ৰগতি পাগল<br>এক জীবনেৰ সংজ্ঞা<br> পৃথিৱীৰ জীবনেৰা <br> জীবন যেখানে<br>পায় খুঁজে৷<br>- তুমি বিশ্ব বাউল-তাই<br>আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে<br>গাও গভীৰ আস্থাৰ গান৷<br> -পৃথিবীৰ যাযাবৰ৷<br>তোমাকে যে দেখলাম<br>মনে হয়<br> পৃথিৱীকে দেখলাম৷ ** ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বাংলা ভাষাত কবিতাৰে দিয়া অভিনন্দন পত্ৰ৷ * অসমত যেতিয়াই একোটা সংকটৰ সময় হৈছে, একোটা জলন্ত সমস্যা হৈছে, সামাজিক ইছ্যু প্ৰোথিত হৈছে নাইবা একো বিশেষ উপলক্ষ্যৰ অৱতাৰণা হৈছে, তেতিয়াই ভূপেন হাজৰিকাৰ কলমত একোটা তাৎপৰ্যপূৰ্ণ গীতৰ সৃষ্টি হৈছে৷ সেই গীতবোৰেই আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছে৷ ** [[অৰুণ শৰ্মা]]<ref name="অ-১">{{cite journal | title=শীতৰে সেমেকা ৰাতি | author=ৰায়, বুদ্ধদেৱ | journal=প্ৰান্তিক | volume=পঞ্চচত্ববিংশ বছৰ | issue=পঞ্চম সংখ্যা | pages=৫৩ | Year=২০২৬ | Month=১-১৫ ফেব্ৰুৱাৰী}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ টোপোলাত বহু সৰস কাহিনী আছিল। কথা কৈ তেওঁ মানুহক মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰি ৰাখিব পাৰে। **[[অনিমা গুহ]]<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা সম্পৰ্কে ভূপেন হাজৰিকা== # ক্লাছ ছিক্সৰ পৰা টেনলৈকে মই য'লৈকে যাওঁ,তাতে একো একোজন সাংঘাটিক প্ৰতীক পাব লাগেনে? চাইকেলখন লৈ অলপ দূৰ গ'লেই জ্যোতিপ্ৰসাদৰ পিয়ানো শুনো। জ্যোতিপ্ৰসাদৰ যিটো পকীঘৰ, সেইটো আমাৰ বৰ ডাঙৰ ডাঙৰ লাগে। বজাৰলৈ গ'লে আমি জুমি জুমি এনেয়েই চাই যাওঁ। জৱাহৰলাল, মহাত্মা গান্ধী আদি আহিলেও ইয়াতে থাকেহি। বিষ্ণু ৰাভাকতো ভয় কৰিছিল মানুহে। সিফালে যাওঁ আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা, 'অসম বন্তি' সম্পাদনা কৰি থাকে পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই। ইফালে ক্লাছলৈ যাওঁ, দণ্ডীনাথ কলিতাই অসমীয়া পঢ়ায়। গতিকে এই গোটেই পৰিৱেশটোৱেই এটা সৃষ্টিশীল পৰিৱেশ আছিল।<ref name="ভূপেন ">{{cite book | title=বিষ্ণু ককাইদেউ | publisher=সূৰ্য্য হাজৰিকা | author=হাজৰিকা ড° ভূপেন | authorlink=বিষ্ণু ৰাভাৰ সান্নিধ্য শৈশৱৰ পৰা কৈশোৰলৈ | year=১৯৯৩ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref> # ধুনীয়া গাড়ীখনৰ দুজন ধুনীয়া মানুহ নামিছে। তেওঁলোকেই আছিল জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা।তেওঁলোক যেতিয়া আমাৰ ঘৰলৈ আহে, তেতিয়া মই স্কুললৈ যাবৰ বাবে গা ধুবলৈ যাম আৰু।এনেতে তেওঁলোক সোমালহি। মই লাহেকৈ ওলাই আহি ভাত ৰান্ধি থকা মাৰ ওচৰলৈ গৈ কলোঁ - মা, কোন আহিছে জান? জ্যোতিপ্ৰসাদ আৰু বিষ্ণু ৰাভা আহিছে।ককাইদেউ-চকাইদেউ কি ক'ব লাগে নেজানো। অলপ পাছত দেউতা সোমাই আহি মোক তালৈ মাতি লৈ গ'ল। জ্যোতিদাই সুধিলে, "এইটো কাৰ?" দেউতাই এটা জাপানী পিয়ানো কিনি দিছিল, পুতলাৰ নিচিনা, সেইটোকে জ্যোতিপ্ৰসাদে টুংটুঙাই বজাই আছিল। তেওঁ এটা গান বজাইছে। মই যোৱাত সুধিলে, "এইটো কি গান কোৱাচোন।" মই ক'লোঁ - "ৰৈ ৰৈ কেতেকী বিনাৱ"।<ref name="ভূপেন "/> ==উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wikipedia|ভূপেন হাজৰিকা}} [[Category:অসমৰ ব্যক্তি]] [[Category:কণ্ঠশিল্পী]] [[Category:গীতিকাৰ]] [[Category:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[Category:মৃত ব্যক্তি]] [[Category:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্ম বিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা বিজয়ী]] [[Category:অসম ৰত্ন বিজয়ী]] nruksfieir8c7o78zpl9l3gylwn062d 27782 27781 2026-11-06T17:38:32Z Pranamikaadhikary 18 /* বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা সম্পৰ্কে ভূপেন হাজৰিকা */ 27782 wikitext text/x-wiki [[File:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|200 px|thumb|right|২০১১ চনত ভূপেন হাজৰিকা]] '''[[:w:ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]''' ({{lang-en|Bhupen Hazarika}}; ১৯২৬-২০১১) অসম তথা ভাৰতৰ এগৰাকী গায়ক, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ আৰু সংগীত পৰিচালক আছিল। তদুপৰি তেখেত আছিল এগৰাকী চিত্ৰকৰ, লেখক, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু আলোচনীৰ সম্পাদক। কিছু সময়ৰ কাৰণে তেখেতে সংসদীয় ৰাজনীতিতো যোগদান কৰিছিল। সুধাকণ্ঠ নামেৰে পৰিচিত ভূপেন হাজৰিকাই অসম, পশ্চিমবঙ্গ তথা ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰদেশৰ বাহিৰেও চুবুৰীয়া দেশ বাংলাদেশতো এগৰাকী জনপ্ৰিয় শিল্পীৰূপে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। ==উদ্ধৃতিসমূহ== [[চিত্ৰ:Arnab Jan Deka with Dr Bhupen Hazarika.jpg|thumb|'''"জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷"''']] # সচেতনতা আৰু জাগৰণৰ মাজত পাৰ্থক্য হ’ল- সচেতনতা হ’ল ইন্ধন, জাগৰণ হ’ল এক প্ৰকাৰ অগনি যি অগনিয়ে দুষ্কৃতিক পুৰি ন সৃষ্টিৰ ন গজালি গজাত সহায় কৰে৷<ref>{{Cite book | title=মহৎ লোকৰ বাণী | publisher=বনলতা | author=গোস্বামী, ত্ৰিদিব | year=২০১২ | location=গুৱাহাটী | page=২৩ | accessdate=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২১}}</ref> # মহান ৭৬ বছৰীয়া সংস্কাৰখিনি একেদিনাই কৰিব লাগিব; মই ভূপেন হাজৰিকাই৷ গতিকে হাল বাই দিব পাৰোঁ নে গুটি সিঁচিব পাৰোঁ— সেইটো নাজানো, ৩৬৫টা দিনত৷ কোনোবা বুদ্ধিজীৱিয়ে যদি কয়— ভূপেন হাজৰিকাই কিডাল কৰিব বা কৰিলে, তেওঁক মই দোষ নিদিওঁ৷ কাৰণ, মই নাজানো, ৩৬৫টা দিনত মই কি কৰিব পাৰিম৷ মই ভীত৷<ref>অসম সাহিত্য সভাত ভূপেন হাজৰিকা, গ্ৰন্থমালিতা, ৰতিমোহন নাথ</ref> # Gun নহয়; গানহে মোৰ অস্ত্ৰ৷<ref name="ব"/> # জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷<ref>উদ্ধৃতি অভিধান, ৰক্তাভ জ্যোতি বৰা, পৃ:নং; ৩৭৮, প্ৰকাশক: উৎপল হাজৰিকা, বাণী মন্দিৰ, ২০০৩</ref> # এজন মানুহে যদি কলৰ পানী বিচাৰে, এজন মানুহে টেক্স দি উঠি ’ৰাস্তাটো ভাল কৰি দিব লাগে, কিয় ভাল কৰি দিয়া নাই’ বুলি যদি প্ৰশ্ন কৰে, তেন্তে সেইটো ৰাজনীতি কৰা নহয়৷ সেইটো সমাজ সচেতনতা৷ সেই সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই সৃষ্টি কৰি যাম আৰু সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই চকু মুদিম৷<ref name="বৰা">{{Cite book|title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত সমন্বয়-সম্প্ৰীতিৰ সুৰ(বৰ্ণিল বৰাইল) |author=ৰতিমোহন নাথ |year=২০১৬ |publisher=অসম সহিত্য সভাৰ হাফলং অধিৱেশন }}</ref> # হাইড্ৰ’জেন দুভাগ, অক্সিজেন এভাগ লৈ সকলো দেশতে পানীৰ সৃষ্টি হয়৷ নিউয়ৰ্ক, মস্কো বা পেৰিছ, হেলচিংকি, শিৱসাগৰ বা বেলজিয়াম- য’লৈকে গৈছোঁ- মানুহ- মানুহ- একে ধাতুৰে তৈয়াৰী৷<ref name="বৰা"/> # এই পৃথিৱী এক ক্ৰীড়াংগন, ক্ৰীড়া হ’ল শান্তিৰ প্ৰাংগন৷<ref>হাৰিজান, ৪ৰ্থ বৰপেটা গ্ৰন্থ উৎসৱ, ২০২৩, পৃ:নং ১৭১</ref> # লোকসংগীত বিচাৰি হাবাথুৰি খোৱাটো মোৰ জন্ম ’হবি’ হয়তো৷ নিউয়ৰ্ক, লণ্ডন, পেৰিছ, মস্কো, মোম্বাচা, লিওগোলডিন আৰু কতনা ঠাইত ''এ জয় ৰঘুৰ নন্দন'' গালোঁ৷ আনকি লোকসংগীত বিচাৰি ৰোমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হোটেলটোত থকাৰ সুবিধাকণ নেওচি তেৰদিন আদ্ৰিয়াটিক সাগৰৰ মাছমৰীয়াৰ নাৱত ঘূৰি ফুৰা বলিয়ালিখিনি অকল বিষ্ণুদাৰ শিষ্য বুলিয়েই বোধহয় মোৰ স্বভাৱজাত৷<ref name="শ">{{cite book | title=ধৰাৰ দিহিঙে দিপাঙে ভূপেন হাজৰিকা | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভূঞা, শেখৰজ্যোতি | year=২০১১ | pages=৮ | isbn=978-81-244-0194-1}}</ref> # মই জীয়াই আছোঁ সময়ৰ আগে আগে, আত্মপ্ৰত্যয়ৰ বাবে৷ সাধাৰণৰ লগত থাকিম অসাধাৰণ ভাবে৷ <ref name="গা">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=গগৈ, মণিমালা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=২৬}}</ref> # প্ৰতিজন মানুহক পাৰিপাৰ্শ্বিকতাই বিশ্বাস কৰিবলগীয়া যেন নকৰিলেও প্ৰতিজন মানুহৰ অন্তৰ্নিহিত সততাকণক মই বিশ্বাস যদি নকৰোঁ, মই ভাবো মই হৈ যাম এটি অকলশৰীয়া দ্বীপ৷<ref name="গা"/> # মই মাৰ্ক্সবাদত বিশ্বাসী৷ কিন্তু, মই ক’ৰবাত কৈছোঁ, কমিউনিজম কাৰটো ল’ম? ডাঙ্গেৰ নে জ্যোতি বসুৰ, নে ফণী বৰাৰ, নে...? মাৰ্ক্সবাদ এটা বিজ্ঞান৷ কিন্তু এ বি চি ডি কৈ নিৰ্লজ্জভাৱে মানুহৰ নামে নামে দল ওলাইছে৷ এইটো মাৰ্ক্সে নিশ্চয় ভবা নাছিল৷<ref name="ব">{{cite book | title=বহ্নিমান লুইতৰ পাৰে পাৰে | publisher=বাণী মন্দিৰ | author=হাজৰিকা, ড° ভূপেন | year=১৯৯৩ | pages=৮৭,৭০}}</ref> # মোৰ আইক ভালপাওঁ বুলিলে, আনৰ আইক জানো ঘৃণ কৰাটো বুজাব?<ref name="ব"/> #যিসকল নবীন শিল্পীয়ে মোৰ গীতসমূহ এতিয়ালৈ গাইছে তাৰ ভিতৰত মৌচুমীয়ে মোৰ উচ্চাৰণ আৰু প্ৰকাশভংগী, মোৰ গায়কীৰ কাষ চাপিব পাৰিছে। মৌচুমীলৈ মোৰ মৰমসনা শুভেচ্ছা আৰু আশীৰ্বাদ থাকিল।<ref name="মৌচসা">{{cite web | url=https://fotadhol.com/?p=11866 | title=সাক্ষাৎকাৰ – জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী মৌচুমী চহৰীয়াৰ সৈতে এখন্তেক | publisher=ফটাঢোল | work=সাক্ষাৎকাৰ | date=অক্টোবৰ, ২০১৯ | accessdate=23 মে' 2024}}</ref> # যিখিনি আমাৰ আছিল, যিখিনি সময়ৰ ধুমুহাক নেওচিও আজিলৈকে বাচি আছে, সেইখিনিকে ৰখা আমাৰ জৰুৰী সমস্যা বুলি আমাৰ বিশ্বাস৷ (সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১">{{cite book | title=ৰংগশালা | publisher=শিল্পী সমাজ, অসম | author=মজুমদাৰ, ড° পৰমানন্দ | authorlink=ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ ৰূপান্তৰ..... | year=2024 | pages=20}}</ref> # অসমীয়া শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ব্যাকৰণ সৰল নহয়৷ সেয়ে তাৰ শিক্ষাৰ আৰু সাধনাৰ বাবে বৈজ্ঞানিক শিক্ষা পদ্ধতিত ভেটি কৰা শিক্ষালয়ৰ প্ৰয়োজন৷ পলম কৰিলে বিপদ হ’ব৷(সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১"/> # জ্যোতি ককাইদেৱে ([[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]) আকাশ আৰু বিষ্ণু ককাইদেৱে ([[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]]) মোক এখন ভৰি মাটিত থ’বলৈ শিকালে।<ref name=":০:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ মানৱতাবাদ সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান | author=ভাগৱতী, প্ৰকল্প ৰঞ্জন | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # যিসকল অন্য ৰাজ্যৰ পৰা আহি অসমবাসী হৈ গ’ল, তেওঁলোকে নিজ স্বাৰ্থতে অসমখনক সন্মানসহকাৰে আপোন কৰি লোৱাটোৱেই স্বাভাৱিক নৈতিকতা।<ref name=":১:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ ৰচনাত সাম্প্ৰতিক অসমৰ ইতিহাস| author=মহন্ত, ননী গোপাল | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # আজিৰ অসম তথা ভাৰতৰ তথা পূৰ্ব ভাৰতৰএই ’বহিৰাগত’ সমস্যাটো পৰৰাষ্ট্ৰৰ অভাৰতীয়ৰ বহিৰাগতহে সমস্যা। বাৰে বাৰে কওঁ, বিশেষ ভাষা বা ধৰ্মৰ কথা ইয়াত নাহে- ই ভাৰতীয় সমস্যা।<ref name=":১:"/> # মোৰ গান হওক বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান।<br> মোৰ গান হওক কল্পনাবিলাসৰ বিপৰীতে এক সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান।<ref name="অনু;">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত আৰু আমেৰিকাৰ সময়ছোৱা | author=ঠাকুৰ, দেৱাংকুৰ| journal=সাতসৰী | year=২০২৫ | month=আগষ্ট | pages=৭}}</ref> # [[অমলেন্দু গুহ]],[[হেমাংগ বিশ্বাস]] আদিৰ সান্নিধ্যত মোৰ চিন্তাধাৰাবোৰ অধিক পৈণত হ’ল। সেই মাৰ্ক্সবাদৰ সান্নিধ্যত জীৱন পাত কৰি মোৰ বিশ্বাস জন্মিছে – আচল মাৰ্ক্সবাদী কেতিয়াও বৃদ্ধ নহয়। পুৰণি হৈও নতুন মহিমাত উপনীত হয়।<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==মন্তব্য== [[File:Bhupen Hazarika 2016 stamp of India.jpg|thumb|'''"ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁক তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷"-[[লতা মংগেশকাৰ]]''']] * ভাৰতৰ কোনো এখন ৰাজ্যত আধুনিক গীতে ইমান জনপ্ৰিয় তথা বৈভৱপূৰ্ণ হৈ উঠা নাই, যিটো হৈ উঠিছে অসমীয়া আধুনিক গীতত, এই বৈভৱপূৰ্ণ অৱস্থালৈ আধুনিক অসমীয়া গীতক লৈ যোৱাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছে ড০ ভূপেন হাজৰিকাই। ** [[হেমাংগ বিশ্বাস]]৷<ref name="০১">{{cite web | url=https://muktosinta.org/973-2/ | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত | accessdate=2 জুন 2024}}</ref> * ভূপেন হাজৰিকাই গীতেৰে ছবি আঁকিছিল। ** [[অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী|অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী]]<ref name="pratidin">অসমীয়া প্ৰতিদিন, ৮ নৱেম্বৰ, ২০২১</ref> * ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতৰ সুকীয়া শক্তি আছে। তেওঁৰ এটা এটা সুৰত আছে একোখন সমাজ। তেওঁৰ সুৰত সমাজখন দেখা পাওঁ বাবেই গীতবোৰে মনত খুন্দিয়াই। সুৰতো যে ‘কমপ্লেক্স’, ‘ইমোচন’ থাকিব পাৰে সেয়া তেওঁ প্ৰমাণ কৰিছে। সুধাকণ্ঠৰ সুৰত তিনিটা ধাৰা আছে— লোক, ৰাগ আৰু ধ্ৰুপদী। ভূপেন হাজৰিকাক অসমীয়াই হৃদয়ত গোপনে কঢ়িয়াই ফুৰিছে। যাযাবৰী মানুহজনে মনত থূপ খাই থকা ভাববোৰ কথাৰ লগতে সুৰেৰে জাগ্ৰত কৰিছিল। ভূপেন হাজৰিকা গানে, সুৰে, সংগীতে সূৰ্য। তেওঁক আলোচনাহে কৰিব পাৰি স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰি। ** [[তৰালি শৰ্মা|তৰালি শৰ্মা]]<ref name="pratidin"/> * আমি জানো, ভূপেন হাজৰিকা কাহানিও ক’তো নিজে ’লিডাৰ’ হ’বলৈ যোৱা নাই৷ কিন্তু যেতিয়াই তেওঁ অনুকূল পৰিৱেশ পাইছে; বিশ্বাসযোগ্য, গ্ৰহণযোগ্য এচাম মানুহ পাইছে, তেতিয়াই তেওঁলোকৰ সৈতে তেওঁ সংগ্ৰামৰ সতীৰ্থও হ’ব পাৰিছে৷ ** [[হেমাংগ বিশ্বাস|হেমাংগ বিশ্বাস]]<ref>বন্দিত ভুপেনদা, নিন্দিত ভূপেন হাজৰিকা, লোকনাথ গোস্বামী, পৃ: নং; ১৯, আঁক-বাক, ২০০৯</ref> * লোক-সংগীতৰ সুৰক আধুনিক গীতত প্ৰয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ভূপেন হাজৰিকাৰ দক্ষতা অসাধাৰণ৷ গীতৰ কথাৰ সৈতে স্বত:স্ফূৰ্তভাৱে বিভিন্ন লোক-সংগীত সুৰ যেন গাঁথ খাই পৰেহি৷ খাটিখোৱা মানুহৰ কথা ক'বলৈ সেই খাটিখোৱা মানুহৰ প্ৰাণৰ সুৰবোৰকেই তেওঁ বুটলি লৈছিল৷ আৰু সেই লোক-সুৰ আৰু লোক-কথাক নিজৰ অপৰিসীম সৃষ্টিশীলতাৰে গণ-সংগীতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল৷ ** বৰ্ণালী বৰুৱা<ref name="বৰ্ণালী">{{Cite book | title=গভীৰ আস্থাৰ গান | publisher=ষ্টুডেণ্টচ ষ্ট'ৰছ | author=বৰ্ণালী বৰুৱা দাস | authorlink='এন্ধাৰ কাতিৰ নিশাতে': শ্ৰোতাৰ অনুভূতিক জোকাৰি যোৱা এটি গীত | year=২০২১ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৪}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ কণ্ঠস্বৰ ইংৰাজীত TENOR বুলি উল্লেখ কৰা প্ৰকাৰৰ ভিতৰত পৰে৷ কিন্তু ভূপেন হাজৰিকাৰ 'মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ' শব্দকেইটা যি গাম্ভীৰ্যৰে উচ্চাৰিত হৈছে, 'বুকু হম হম কৰে'ত বেদনা বিধৌত যি গহীন ধ্বনি শুনা গৈছে তাতকৈ 'কামেং সীমান্ত দেখিলোঁ, শত্ৰুৰ পশুত্ব চিনিলোঁ' শাৰীটোত তাতকে উচ্চ গ্ৰামৰ বিননি শুনা যায়৷ আমাৰ টোকাৰী গীত আদিত সচৰাচৰ প্ৰয়োগ হোৱা স্বৰটোও তেওঁ ক'ৰবাত-ক'ৰবাত ব্যৱহাৰ কৰিছে৷ আকৌ প্ৰয়োজনবোধে অতি অন্তৰংগ, নিবিড় স্বৰো ফুটাই তুলিছে৷ এইবোৰ স্বৰসাধনাৰ ফল৷ **[[হীৰেন গোহাঁই|ড° হীৰেন গোহাঁ‌ই]]<ref name="হীৰেন">{{cite book | title=শিল্প-সংস্কৃতিৰ ৰণাঙ্গন | publisher=ঐকান্তিক | author=গোহাঁই হীৰেন | author=সাম্প্ৰতিক অসমীয়া গান | year=২০২১ | location=গোলাঘাট | pages=৩০৮ | isbn=৯৭৮-৮১-৯৫১৪৪৮-৪-৬}}</ref> * ছাত্ৰসকলৰ সভাত এটি অতি কম বয়সীয়া ল’ৰাই (শিশু বুলিলেই হয়) হাৰমনিয়ামৰ লগত অতি সুন্দৰকৈ এটি গীত গাইছিল৷ মই মুগ্ধ হৈ আসনৰ পৰা উঠি সভাতে ল’ৰাটিৰ গালত চুমা এটা খালোঁগৈ৷ ** [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]]৷<ref name="ল">{{cite book | title=নাৰায়ণপুৰ দৰ্পণ | publisher= অসম সাহিত্য সভাৰ অধিৱেশনৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ | author=দীপিকা দত্ত হাজৰিকা | author= | year=২০২৩ | location=নাৰায়ণপুৰ | pages=১৫০ }}</ref> * সুন্দৰৰ লীলা-খেলাত আজীৱন মগ্ন হৈ থকা ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অহেতুক সৃষ্টি লীলা নহয়; অনিৰ্বচনীয় সৃষ্টি লীলাহে৷ ** ড° মহেন্দ্ৰ বৰা৷<ref name="ল"/> * ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁৰ তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷ ** [[লতা মংগেশকাৰ]]<ref name="ল"/> * ভূপেন হাজৰিকা হ’ল, বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান গোৱা গায়ক- যি গীত, সুৰ আৰু কণ্ঠেৰে অসমৰ প্ৰতিটো সৰু-বৰ জনগোষ্ঠীক একেডাল এনাজৰীৰে বান্ধি ৰাখিব পাৰিছিল, যি কেৱল এটা কণ্ঠেৰেই লুইত বা গংগাৰ পৰা মিচিচিপি হৈ ভল্গাৰ ৰূপ চাব পাৰিছিল, অটোৱাৰ পৰা অষ্ট্ৰিয়া হৈ পেৰিছ সাৱটিৱ পাৰিছিল, [[মাৰ্ক টোৱেইন]]ৰ সমাধিত বহি [[গৰ্কী]]ৰ কথা ক’ব পাৰিছিল৷ ** বিদ্যুত কুমাৰ ভূঞা৷ <ref name="গ">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=ভূঞা, বিদ্যুত কুমাৰ | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=৭}}</ref> * উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ অব্যক্ত প্ৰাণৰ কথা ব্যক্ত হৈছে ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত৷ ভূপেন হাজৰিকা অসামান্য কবি, ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অসামান্য সাহিত্য সৃষ্টি৷ ** হোমেন বৰগোহাঞি<ref name="স">{{cite book | title=ভাষা সাহিত্যৰ দ্ৰষ্টা-স্ৰষ্টা আৰু সমাজ নিৰ্মাতা | publisher=আঁক-বাক | author=হাকাচাম, ড° উপেন ৰাভা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকাৰ জনগোষ্ঠীয় সম্প্ৰীতি প্ৰকাশক গীত | year=২০১৩ | pages=২৭৬ | isbn=978 93 82726 10 4}}</ref> * “তুমি কি নিছক এক শিল্পীৰ নাম৷<br>মিথ্যে কথা, <br>তুমি প্ৰগতি পাগল<br>এক জীবনেৰ সংজ্ঞা<br> পৃথিৱীৰ জীবনেৰা <br> জীবন যেখানে<br>পায় খুঁজে৷<br>- তুমি বিশ্ব বাউল-তাই<br>আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে<br>গাও গভীৰ আস্থাৰ গান৷<br> -পৃথিবীৰ যাযাবৰ৷<br>তোমাকে যে দেখলাম<br>মনে হয়<br> পৃথিৱীকে দেখলাম৷ ** ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বাংলা ভাষাত কবিতাৰে দিয়া অভিনন্দন পত্ৰ৷ * অসমত যেতিয়াই একোটা সংকটৰ সময় হৈছে, একোটা জলন্ত সমস্যা হৈছে, সামাজিক ইছ্যু প্ৰোথিত হৈছে নাইবা একো বিশেষ উপলক্ষ্যৰ অৱতাৰণা হৈছে, তেতিয়াই ভূপেন হাজৰিকাৰ কলমত একোটা তাৎপৰ্যপূৰ্ণ গীতৰ সৃষ্টি হৈছে৷ সেই গীতবোৰেই আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছে৷ ** [[অৰুণ শৰ্মা]]<ref name="অ-১">{{cite journal | title=শীতৰে সেমেকা ৰাতি | author=ৰায়, বুদ্ধদেৱ | journal=প্ৰান্তিক | volume=পঞ্চচত্ববিংশ বছৰ | issue=পঞ্চম সংখ্যা | pages=৫৩ | Year=২০২৬ | Month=১-১৫ ফেব্ৰুৱাৰী}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ টোপোলাত বহু সৰস কাহিনী আছিল। কথা কৈ তেওঁ মানুহক মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰি ৰাখিব পাৰে। **[[অনিমা গুহ]]<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==[[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]] সম্পৰ্কে ভূপেন হাজৰিকা== # ক্লাছ ছিক্সৰ পৰা টেনলৈকে মই য'লৈকে যাওঁ,তাতে একো একোজন সাংঘাটিক প্ৰতীক পাব লাগেনে? চাইকেলখন লৈ অলপ দূৰ গ'লেই জ্যোতিপ্ৰসাদৰ পিয়ানো শুনো। জ্যোতিপ্ৰসাদৰ যিটো পকীঘৰ, সেইটো আমাৰ বৰ ডাঙৰ ডাঙৰ লাগে। বজাৰলৈ গ'লে আমি জুমি জুমি এনেয়েই চাই যাওঁ। জৱাহৰলাল, মহাত্মা গান্ধী আদি আহিলেও ইয়াতে থাকেহি। বিষ্ণু ৰাভাকতো ভয় কৰিছিল মানুহে। সিফালে যাওঁ আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা, 'অসম বন্তি' সম্পাদনা কৰি থাকে পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই। ইফালে ক্লাছলৈ যাওঁ, দণ্ডীনাথ কলিতাই অসমীয়া পঢ়ায়। গতিকে এই গোটেই পৰিৱেশটোৱেই এটা সৃষ্টিশীল পৰিৱেশ আছিল।<ref name="ভূপেন ">{{cite book | title=বিষ্ণু ককাইদেউ | publisher=সূৰ্য্য হাজৰিকা | author=হাজৰিকা ড° ভূপেন | authorlink=বিষ্ণু ৰাভাৰ সান্নিধ্য শৈশৱৰ পৰা কৈশোৰলৈ | year=১৯৯৩ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref> # ধুনীয়া গাড়ীখনৰ দুজন ধুনীয়া মানুহ নামিছে। তেওঁলোকেই আছিল জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা।তেওঁলোক যেতিয়া আমাৰ ঘৰলৈ আহে, তেতিয়া মই স্কুললৈ যাবৰ বাবে গা ধুবলৈ যাম আৰু।এনেতে তেওঁলোক সোমালহি। মই লাহেকৈ ওলাই আহি ভাত ৰান্ধি থকা মাৰ ওচৰলৈ গৈ কলোঁ - মা, কোন আহিছে জান? জ্যোতিপ্ৰসাদ আৰু বিষ্ণু ৰাভা আহিছে।ককাইদেউ-চকাইদেউ কি ক'ব লাগে নেজানো। অলপ পাছত দেউতা সোমাই আহি মোক তালৈ মাতি লৈ গ'ল। জ্যোতিদাই সুধিলে, "এইটো কাৰ?" দেউতাই এটা জাপানী পিয়ানো কিনি দিছিল, পুতলাৰ নিচিনা, সেইটোকে জ্যোতিপ্ৰসাদে টুংটুঙাই বজাই আছিল। তেওঁ এটা গান বজাইছে। মই যোৱাত সুধিলে, "এইটো কি গান কোৱাচোন।" মই ক'লোঁ - "ৰৈ ৰৈ কেতেকী বিনাৱ"।<ref name="ভূপেন "/> ==উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wikipedia|ভূপেন হাজৰিকা}} [[Category:অসমৰ ব্যক্তি]] [[Category:কণ্ঠশিল্পী]] [[Category:গীতিকাৰ]] [[Category:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[Category:মৃত ব্যক্তি]] [[Category:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্ম বিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা বিজয়ী]] [[Category:অসম ৰত্ন বিজয়ী]] gclhhz8cirlnbnom01ufuvbx1cc8met 27783 27782 2026-11-06T17:40:16Z Pranamikaadhikary 18 /* বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা সম্পৰ্কে ভূপেন হাজৰিকা */ 27783 wikitext text/x-wiki [[File:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|200 px|thumb|right|২০১১ চনত ভূপেন হাজৰিকা]] '''[[:w:ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]''' ({{lang-en|Bhupen Hazarika}}; ১৯২৬-২০১১) অসম তথা ভাৰতৰ এগৰাকী গায়ক, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ আৰু সংগীত পৰিচালক আছিল। তদুপৰি তেখেত আছিল এগৰাকী চিত্ৰকৰ, লেখক, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু আলোচনীৰ সম্পাদক। কিছু সময়ৰ কাৰণে তেখেতে সংসদীয় ৰাজনীতিতো যোগদান কৰিছিল। সুধাকণ্ঠ নামেৰে পৰিচিত ভূপেন হাজৰিকাই অসম, পশ্চিমবঙ্গ তথা ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰদেশৰ বাহিৰেও চুবুৰীয়া দেশ বাংলাদেশতো এগৰাকী জনপ্ৰিয় শিল্পীৰূপে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। ==উদ্ধৃতিসমূহ== [[চিত্ৰ:Arnab Jan Deka with Dr Bhupen Hazarika.jpg|thumb|'''"জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷"''']] # সচেতনতা আৰু জাগৰণৰ মাজত পাৰ্থক্য হ’ল- সচেতনতা হ’ল ইন্ধন, জাগৰণ হ’ল এক প্ৰকাৰ অগনি যি অগনিয়ে দুষ্কৃতিক পুৰি ন সৃষ্টিৰ ন গজালি গজাত সহায় কৰে৷<ref>{{Cite book | title=মহৎ লোকৰ বাণী | publisher=বনলতা | author=গোস্বামী, ত্ৰিদিব | year=২০১২ | location=গুৱাহাটী | page=২৩ | accessdate=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২১}}</ref> # মহান ৭৬ বছৰীয়া সংস্কাৰখিনি একেদিনাই কৰিব লাগিব; মই ভূপেন হাজৰিকাই৷ গতিকে হাল বাই দিব পাৰোঁ নে গুটি সিঁচিব পাৰোঁ— সেইটো নাজানো, ৩৬৫টা দিনত৷ কোনোবা বুদ্ধিজীৱিয়ে যদি কয়— ভূপেন হাজৰিকাই কিডাল কৰিব বা কৰিলে, তেওঁক মই দোষ নিদিওঁ৷ কাৰণ, মই নাজানো, ৩৬৫টা দিনত মই কি কৰিব পাৰিম৷ মই ভীত৷<ref>অসম সাহিত্য সভাত ভূপেন হাজৰিকা, গ্ৰন্থমালিতা, ৰতিমোহন নাথ</ref> # Gun নহয়; গানহে মোৰ অস্ত্ৰ৷<ref name="ব"/> # জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷<ref>উদ্ধৃতি অভিধান, ৰক্তাভ জ্যোতি বৰা, পৃ:নং; ৩৭৮, প্ৰকাশক: উৎপল হাজৰিকা, বাণী মন্দিৰ, ২০০৩</ref> # এজন মানুহে যদি কলৰ পানী বিচাৰে, এজন মানুহে টেক্স দি উঠি ’ৰাস্তাটো ভাল কৰি দিব লাগে, কিয় ভাল কৰি দিয়া নাই’ বুলি যদি প্ৰশ্ন কৰে, তেন্তে সেইটো ৰাজনীতি কৰা নহয়৷ সেইটো সমাজ সচেতনতা৷ সেই সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই সৃষ্টি কৰি যাম আৰু সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই চকু মুদিম৷<ref name="বৰা">{{Cite book|title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত সমন্বয়-সম্প্ৰীতিৰ সুৰ(বৰ্ণিল বৰাইল) |author=ৰতিমোহন নাথ |year=২০১৬ |publisher=অসম সহিত্য সভাৰ হাফলং অধিৱেশন }}</ref> # হাইড্ৰ’জেন দুভাগ, অক্সিজেন এভাগ লৈ সকলো দেশতে পানীৰ সৃষ্টি হয়৷ নিউয়ৰ্ক, মস্কো বা পেৰিছ, হেলচিংকি, শিৱসাগৰ বা বেলজিয়াম- য’লৈকে গৈছোঁ- মানুহ- মানুহ- একে ধাতুৰে তৈয়াৰী৷<ref name="বৰা"/> # এই পৃথিৱী এক ক্ৰীড়াংগন, ক্ৰীড়া হ’ল শান্তিৰ প্ৰাংগন৷<ref>হাৰিজান, ৪ৰ্থ বৰপেটা গ্ৰন্থ উৎসৱ, ২০২৩, পৃ:নং ১৭১</ref> # লোকসংগীত বিচাৰি হাবাথুৰি খোৱাটো মোৰ জন্ম ’হবি’ হয়তো৷ নিউয়ৰ্ক, লণ্ডন, পেৰিছ, মস্কো, মোম্বাচা, লিওগোলডিন আৰু কতনা ঠাইত ''এ জয় ৰঘুৰ নন্দন'' গালোঁ৷ আনকি লোকসংগীত বিচাৰি ৰোমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হোটেলটোত থকাৰ সুবিধাকণ নেওচি তেৰদিন আদ্ৰিয়াটিক সাগৰৰ মাছমৰীয়াৰ নাৱত ঘূৰি ফুৰা বলিয়ালিখিনি অকল বিষ্ণুদাৰ শিষ্য বুলিয়েই বোধহয় মোৰ স্বভাৱজাত৷<ref name="শ">{{cite book | title=ধৰাৰ দিহিঙে দিপাঙে ভূপেন হাজৰিকা | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভূঞা, শেখৰজ্যোতি | year=২০১১ | pages=৮ | isbn=978-81-244-0194-1}}</ref> # মই জীয়াই আছোঁ সময়ৰ আগে আগে, আত্মপ্ৰত্যয়ৰ বাবে৷ সাধাৰণৰ লগত থাকিম অসাধাৰণ ভাবে৷ <ref name="গা">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=গগৈ, মণিমালা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=২৬}}</ref> # প্ৰতিজন মানুহক পাৰিপাৰ্শ্বিকতাই বিশ্বাস কৰিবলগীয়া যেন নকৰিলেও প্ৰতিজন মানুহৰ অন্তৰ্নিহিত সততাকণক মই বিশ্বাস যদি নকৰোঁ, মই ভাবো মই হৈ যাম এটি অকলশৰীয়া দ্বীপ৷<ref name="গা"/> # মই মাৰ্ক্সবাদত বিশ্বাসী৷ কিন্তু, মই ক’ৰবাত কৈছোঁ, কমিউনিজম কাৰটো ল’ম? ডাঙ্গেৰ নে জ্যোতি বসুৰ, নে ফণী বৰাৰ, নে...? মাৰ্ক্সবাদ এটা বিজ্ঞান৷ কিন্তু এ বি চি ডি কৈ নিৰ্লজ্জভাৱে মানুহৰ নামে নামে দল ওলাইছে৷ এইটো মাৰ্ক্সে নিশ্চয় ভবা নাছিল৷<ref name="ব">{{cite book | title=বহ্নিমান লুইতৰ পাৰে পাৰে | publisher=বাণী মন্দিৰ | author=হাজৰিকা, ড° ভূপেন | year=১৯৯৩ | pages=৮৭,৭০}}</ref> # মোৰ আইক ভালপাওঁ বুলিলে, আনৰ আইক জানো ঘৃণ কৰাটো বুজাব?<ref name="ব"/> #যিসকল নবীন শিল্পীয়ে মোৰ গীতসমূহ এতিয়ালৈ গাইছে তাৰ ভিতৰত মৌচুমীয়ে মোৰ উচ্চাৰণ আৰু প্ৰকাশভংগী, মোৰ গায়কীৰ কাষ চাপিব পাৰিছে। মৌচুমীলৈ মোৰ মৰমসনা শুভেচ্ছা আৰু আশীৰ্বাদ থাকিল।<ref name="মৌচসা">{{cite web | url=https://fotadhol.com/?p=11866 | title=সাক্ষাৎকাৰ – জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী মৌচুমী চহৰীয়াৰ সৈতে এখন্তেক | publisher=ফটাঢোল | work=সাক্ষাৎকাৰ | date=অক্টোবৰ, ২০১৯ | accessdate=23 মে' 2024}}</ref> # যিখিনি আমাৰ আছিল, যিখিনি সময়ৰ ধুমুহাক নেওচিও আজিলৈকে বাচি আছে, সেইখিনিকে ৰখা আমাৰ জৰুৰী সমস্যা বুলি আমাৰ বিশ্বাস৷ (সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১">{{cite book | title=ৰংগশালা | publisher=শিল্পী সমাজ, অসম | author=মজুমদাৰ, ড° পৰমানন্দ | authorlink=ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ ৰূপান্তৰ..... | year=2024 | pages=20}}</ref> # অসমীয়া শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ব্যাকৰণ সৰল নহয়৷ সেয়ে তাৰ শিক্ষাৰ আৰু সাধনাৰ বাবে বৈজ্ঞানিক শিক্ষা পদ্ধতিত ভেটি কৰা শিক্ষালয়ৰ প্ৰয়োজন৷ পলম কৰিলে বিপদ হ’ব৷(সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১"/> # জ্যোতি ককাইদেৱে ([[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]) আকাশ আৰু বিষ্ণু ককাইদেৱে ([[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]]) মোক এখন ভৰি মাটিত থ’বলৈ শিকালে।<ref name=":০:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ মানৱতাবাদ সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান | author=ভাগৱতী, প্ৰকল্প ৰঞ্জন | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # যিসকল অন্য ৰাজ্যৰ পৰা আহি অসমবাসী হৈ গ’ল, তেওঁলোকে নিজ স্বাৰ্থতে অসমখনক সন্মানসহকাৰে আপোন কৰি লোৱাটোৱেই স্বাভাৱিক নৈতিকতা।<ref name=":১:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ ৰচনাত সাম্প্ৰতিক অসমৰ ইতিহাস| author=মহন্ত, ননী গোপাল | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # আজিৰ অসম তথা ভাৰতৰ তথা পূৰ্ব ভাৰতৰএই ’বহিৰাগত’ সমস্যাটো পৰৰাষ্ট্ৰৰ অভাৰতীয়ৰ বহিৰাগতহে সমস্যা। বাৰে বাৰে কওঁ, বিশেষ ভাষা বা ধৰ্মৰ কথা ইয়াত নাহে- ই ভাৰতীয় সমস্যা।<ref name=":১:"/> # মোৰ গান হওক বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান।<br> মোৰ গান হওক কল্পনাবিলাসৰ বিপৰীতে এক সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান।<ref name="অনু;">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত আৰু আমেৰিকাৰ সময়ছোৱা | author=ঠাকুৰ, দেৱাংকুৰ| journal=সাতসৰী | year=২০২৫ | month=আগষ্ট | pages=৭}}</ref> # [[অমলেন্দু গুহ]],[[হেমাংগ বিশ্বাস]] আদিৰ সান্নিধ্যত মোৰ চিন্তাধাৰাবোৰ অধিক পৈণত হ’ল। সেই মাৰ্ক্সবাদৰ সান্নিধ্যত জীৱন পাত কৰি মোৰ বিশ্বাস জন্মিছে – আচল মাৰ্ক্সবাদী কেতিয়াও বৃদ্ধ নহয়। পুৰণি হৈও নতুন মহিমাত উপনীত হয়।<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==মন্তব্য== [[File:Bhupen Hazarika 2016 stamp of India.jpg|thumb|'''"ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁক তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷"-[[লতা মংগেশকাৰ]]''']] * ভাৰতৰ কোনো এখন ৰাজ্যত আধুনিক গীতে ইমান জনপ্ৰিয় তথা বৈভৱপূৰ্ণ হৈ উঠা নাই, যিটো হৈ উঠিছে অসমীয়া আধুনিক গীতত, এই বৈভৱপূৰ্ণ অৱস্থালৈ আধুনিক অসমীয়া গীতক লৈ যোৱাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছে ড০ ভূপেন হাজৰিকাই। ** [[হেমাংগ বিশ্বাস]]৷<ref name="০১">{{cite web | url=https://muktosinta.org/973-2/ | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত | accessdate=2 জুন 2024}}</ref> * ভূপেন হাজৰিকাই গীতেৰে ছবি আঁকিছিল। ** [[অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী|অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী]]<ref name="pratidin">অসমীয়া প্ৰতিদিন, ৮ নৱেম্বৰ, ২০২১</ref> * ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতৰ সুকীয়া শক্তি আছে। তেওঁৰ এটা এটা সুৰত আছে একোখন সমাজ। তেওঁৰ সুৰত সমাজখন দেখা পাওঁ বাবেই গীতবোৰে মনত খুন্দিয়াই। সুৰতো যে ‘কমপ্লেক্স’, ‘ইমোচন’ থাকিব পাৰে সেয়া তেওঁ প্ৰমাণ কৰিছে। সুধাকণ্ঠৰ সুৰত তিনিটা ধাৰা আছে— লোক, ৰাগ আৰু ধ্ৰুপদী। ভূপেন হাজৰিকাক অসমীয়াই হৃদয়ত গোপনে কঢ়িয়াই ফুৰিছে। যাযাবৰী মানুহজনে মনত থূপ খাই থকা ভাববোৰ কথাৰ লগতে সুৰেৰে জাগ্ৰত কৰিছিল। ভূপেন হাজৰিকা গানে, সুৰে, সংগীতে সূৰ্য। তেওঁক আলোচনাহে কৰিব পাৰি স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰি। ** [[তৰালি শৰ্মা|তৰালি শৰ্মা]]<ref name="pratidin"/> * আমি জানো, ভূপেন হাজৰিকা কাহানিও ক’তো নিজে ’লিডাৰ’ হ’বলৈ যোৱা নাই৷ কিন্তু যেতিয়াই তেওঁ অনুকূল পৰিৱেশ পাইছে; বিশ্বাসযোগ্য, গ্ৰহণযোগ্য এচাম মানুহ পাইছে, তেতিয়াই তেওঁলোকৰ সৈতে তেওঁ সংগ্ৰামৰ সতীৰ্থও হ’ব পাৰিছে৷ ** [[হেমাংগ বিশ্বাস|হেমাংগ বিশ্বাস]]<ref>বন্দিত ভুপেনদা, নিন্দিত ভূপেন হাজৰিকা, লোকনাথ গোস্বামী, পৃ: নং; ১৯, আঁক-বাক, ২০০৯</ref> * লোক-সংগীতৰ সুৰক আধুনিক গীতত প্ৰয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ভূপেন হাজৰিকাৰ দক্ষতা অসাধাৰণ৷ গীতৰ কথাৰ সৈতে স্বত:স্ফূৰ্তভাৱে বিভিন্ন লোক-সংগীত সুৰ যেন গাঁথ খাই পৰেহি৷ খাটিখোৱা মানুহৰ কথা ক'বলৈ সেই খাটিখোৱা মানুহৰ প্ৰাণৰ সুৰবোৰকেই তেওঁ বুটলি লৈছিল৷ আৰু সেই লোক-সুৰ আৰু লোক-কথাক নিজৰ অপৰিসীম সৃষ্টিশীলতাৰে গণ-সংগীতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল৷ ** বৰ্ণালী বৰুৱা<ref name="বৰ্ণালী">{{Cite book | title=গভীৰ আস্থাৰ গান | publisher=ষ্টুডেণ্টচ ষ্ট'ৰছ | author=বৰ্ণালী বৰুৱা দাস | authorlink='এন্ধাৰ কাতিৰ নিশাতে': শ্ৰোতাৰ অনুভূতিক জোকাৰি যোৱা এটি গীত | year=২০২১ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৪}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ কণ্ঠস্বৰ ইংৰাজীত TENOR বুলি উল্লেখ কৰা প্ৰকাৰৰ ভিতৰত পৰে৷ কিন্তু ভূপেন হাজৰিকাৰ 'মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ' শব্দকেইটা যি গাম্ভীৰ্যৰে উচ্চাৰিত হৈছে, 'বুকু হম হম কৰে'ত বেদনা বিধৌত যি গহীন ধ্বনি শুনা গৈছে তাতকৈ 'কামেং সীমান্ত দেখিলোঁ, শত্ৰুৰ পশুত্ব চিনিলোঁ' শাৰীটোত তাতকে উচ্চ গ্ৰামৰ বিননি শুনা যায়৷ আমাৰ টোকাৰী গীত আদিত সচৰাচৰ প্ৰয়োগ হোৱা স্বৰটোও তেওঁ ক'ৰবাত-ক'ৰবাত ব্যৱহাৰ কৰিছে৷ আকৌ প্ৰয়োজনবোধে অতি অন্তৰংগ, নিবিড় স্বৰো ফুটাই তুলিছে৷ এইবোৰ স্বৰসাধনাৰ ফল৷ **[[হীৰেন গোহাঁই|ড° হীৰেন গোহাঁ‌ই]]<ref name="হীৰেন">{{cite book | title=শিল্প-সংস্কৃতিৰ ৰণাঙ্গন | publisher=ঐকান্তিক | author=গোহাঁই হীৰেন | author=সাম্প্ৰতিক অসমীয়া গান | year=২০২১ | location=গোলাঘাট | pages=৩০৮ | isbn=৯৭৮-৮১-৯৫১৪৪৮-৪-৬}}</ref> * ছাত্ৰসকলৰ সভাত এটি অতি কম বয়সীয়া ল’ৰাই (শিশু বুলিলেই হয়) হাৰমনিয়ামৰ লগত অতি সুন্দৰকৈ এটি গীত গাইছিল৷ মই মুগ্ধ হৈ আসনৰ পৰা উঠি সভাতে ল’ৰাটিৰ গালত চুমা এটা খালোঁগৈ৷ ** [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]]৷<ref name="ল">{{cite book | title=নাৰায়ণপুৰ দৰ্পণ | publisher= অসম সাহিত্য সভাৰ অধিৱেশনৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ | author=দীপিকা দত্ত হাজৰিকা | author= | year=২০২৩ | location=নাৰায়ণপুৰ | pages=১৫০ }}</ref> * সুন্দৰৰ লীলা-খেলাত আজীৱন মগ্ন হৈ থকা ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অহেতুক সৃষ্টি লীলা নহয়; অনিৰ্বচনীয় সৃষ্টি লীলাহে৷ ** ড° মহেন্দ্ৰ বৰা৷<ref name="ল"/> * ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁৰ তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷ ** [[লতা মংগেশকাৰ]]<ref name="ল"/> * ভূপেন হাজৰিকা হ’ল, বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান গোৱা গায়ক- যি গীত, সুৰ আৰু কণ্ঠেৰে অসমৰ প্ৰতিটো সৰু-বৰ জনগোষ্ঠীক একেডাল এনাজৰীৰে বান্ধি ৰাখিব পাৰিছিল, যি কেৱল এটা কণ্ঠেৰেই লুইত বা গংগাৰ পৰা মিচিচিপি হৈ ভল্গাৰ ৰূপ চাব পাৰিছিল, অটোৱাৰ পৰা অষ্ট্ৰিয়া হৈ পেৰিছ সাৱটিৱ পাৰিছিল, [[মাৰ্ক টোৱেইন]]ৰ সমাধিত বহি [[গৰ্কী]]ৰ কথা ক’ব পাৰিছিল৷ ** বিদ্যুত কুমাৰ ভূঞা৷ <ref name="গ">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=ভূঞা, বিদ্যুত কুমাৰ | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=৭}}</ref> * উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ অব্যক্ত প্ৰাণৰ কথা ব্যক্ত হৈছে ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত৷ ভূপেন হাজৰিকা অসামান্য কবি, ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অসামান্য সাহিত্য সৃষ্টি৷ ** হোমেন বৰগোহাঞি<ref name="স">{{cite book | title=ভাষা সাহিত্যৰ দ্ৰষ্টা-স্ৰষ্টা আৰু সমাজ নিৰ্মাতা | publisher=আঁক-বাক | author=হাকাচাম, ড° উপেন ৰাভা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকাৰ জনগোষ্ঠীয় সম্প্ৰীতি প্ৰকাশক গীত | year=২০১৩ | pages=২৭৬ | isbn=978 93 82726 10 4}}</ref> * “তুমি কি নিছক এক শিল্পীৰ নাম৷<br>মিথ্যে কথা, <br>তুমি প্ৰগতি পাগল<br>এক জীবনেৰ সংজ্ঞা<br> পৃথিৱীৰ জীবনেৰা <br> জীবন যেখানে<br>পায় খুঁজে৷<br>- তুমি বিশ্ব বাউল-তাই<br>আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে<br>গাও গভীৰ আস্থাৰ গান৷<br> -পৃথিবীৰ যাযাবৰ৷<br>তোমাকে যে দেখলাম<br>মনে হয়<br> পৃথিৱীকে দেখলাম৷ ** ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বাংলা ভাষাত কবিতাৰে দিয়া অভিনন্দন পত্ৰ৷ * অসমত যেতিয়াই একোটা সংকটৰ সময় হৈছে, একোটা জলন্ত সমস্যা হৈছে, সামাজিক ইছ্যু প্ৰোথিত হৈছে নাইবা একো বিশেষ উপলক্ষ্যৰ অৱতাৰণা হৈছে, তেতিয়াই ভূপেন হাজৰিকাৰ কলমত একোটা তাৎপৰ্যপূৰ্ণ গীতৰ সৃষ্টি হৈছে৷ সেই গীতবোৰেই আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছে৷ ** [[অৰুণ শৰ্মা]]<ref name="অ-১">{{cite journal | title=শীতৰে সেমেকা ৰাতি | author=ৰায়, বুদ্ধদেৱ | journal=প্ৰান্তিক | volume=পঞ্চচত্ববিংশ বছৰ | issue=পঞ্চম সংখ্যা | pages=৫৩ | Year=২০২৬ | Month=১-১৫ ফেব্ৰুৱাৰী}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ টোপোলাত বহু সৰস কাহিনী আছিল। কথা কৈ তেওঁ মানুহক মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰি ৰাখিব পাৰে। **[[অনিমা গুহ]]<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==[[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]] সম্পৰ্কে ভূপেন হাজৰিকা== [[File:Bishnu rabha.png|thumb|right|বিষ্ণু ৰাভা]] # ক্লাছ ছিক্সৰ পৰা টেনলৈকে মই য'লৈকে যাওঁ,তাতে একো একোজন সাংঘাটিক প্ৰতীক পাব লাগেনে? চাইকেলখন লৈ অলপ দূৰ গ'লেই জ্যোতিপ্ৰসাদৰ পিয়ানো শুনো। জ্যোতিপ্ৰসাদৰ যিটো পকীঘৰ, সেইটো আমাৰ বৰ ডাঙৰ ডাঙৰ লাগে। বজাৰলৈ গ'লে আমি জুমি জুমি এনেয়েই চাই যাওঁ। জৱাহৰলাল, মহাত্মা গান্ধী আদি আহিলেও ইয়াতে থাকেহি। বিষ্ণু ৰাভাকতো ভয় কৰিছিল মানুহে। সিফালে যাওঁ আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা, 'অসম বন্তি' সম্পাদনা কৰি থাকে পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই। ইফালে ক্লাছলৈ যাওঁ, দণ্ডীনাথ কলিতাই অসমীয়া পঢ়ায়। গতিকে এই গোটেই পৰিৱেশটোৱেই এটা সৃষ্টিশীল পৰিৱেশ আছিল।<ref name="ভূপেন ">{{cite book | title=বিষ্ণু ককাইদেউ | publisher=সূৰ্য্য হাজৰিকা | author=হাজৰিকা ড° ভূপেন | authorlink=বিষ্ণু ৰাভাৰ সান্নিধ্য শৈশৱৰ পৰা কৈশোৰলৈ | year=১৯৯৩ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref> # ধুনীয়া গাড়ীখনৰ দুজন ধুনীয়া মানুহ নামিছে। তেওঁলোকেই আছিল জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা।তেওঁলোক যেতিয়া আমাৰ ঘৰলৈ আহে, তেতিয়া মই স্কুললৈ যাবৰ বাবে গা ধুবলৈ যাম আৰু।এনেতে তেওঁলোক সোমালহি। মই লাহেকৈ ওলাই আহি ভাত ৰান্ধি থকা মাৰ ওচৰলৈ গৈ কলোঁ - মা, কোন আহিছে জান? জ্যোতিপ্ৰসাদ আৰু বিষ্ণু ৰাভা আহিছে।ককাইদেউ-চকাইদেউ কি ক'ব লাগে নেজানো। অলপ পাছত দেউতা সোমাই আহি মোক তালৈ মাতি লৈ গ'ল। জ্যোতিদাই সুধিলে, "এইটো কাৰ?" দেউতাই এটা জাপানী পিয়ানো কিনি দিছিল, পুতলাৰ নিচিনা, সেইটোকে জ্যোতিপ্ৰসাদে টুংটুঙাই বজাই আছিল। তেওঁ এটা গান বজাইছে। মই যোৱাত সুধিলে, "এইটো কি গান কোৱাচোন।" মই ক'লোঁ - "ৰৈ ৰৈ কেতেকী বিনাৱ"।<ref name="ভূপেন "/> ==উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wikipedia|ভূপেন হাজৰিকা}} [[Category:অসমৰ ব্যক্তি]] [[Category:কণ্ঠশিল্পী]] [[Category:গীতিকাৰ]] [[Category:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[Category:মৃত ব্যক্তি]] [[Category:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্ম বিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা বিজয়ী]] [[Category:অসম ৰত্ন বিজয়ী]] eb2dgj966033qowaqx3vjar3w121yi2 27784 27783 2026-11-06T17:45:10Z Pranamikaadhikary 18 /* উদ্ধৃতিসমূহ */ 27784 wikitext text/x-wiki [[File:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|200 px|thumb|right|২০১১ চনত ভূপেন হাজৰিকা]] '''[[:w:ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]''' ({{lang-en|Bhupen Hazarika}}; ১৯২৬-২০১১) অসম তথা ভাৰতৰ এগৰাকী গায়ক, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ আৰু সংগীত পৰিচালক আছিল। তদুপৰি তেখেত আছিল এগৰাকী চিত্ৰকৰ, লেখক, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু আলোচনীৰ সম্পাদক। কিছু সময়ৰ কাৰণে তেখেতে সংসদীয় ৰাজনীতিতো যোগদান কৰিছিল। সুধাকণ্ঠ নামেৰে পৰিচিত ভূপেন হাজৰিকাই অসম, পশ্চিমবঙ্গ তথা ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰদেশৰ বাহিৰেও চুবুৰীয়া দেশ বাংলাদেশতো এগৰাকী জনপ্ৰিয় শিল্পীৰূপে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। ==উদ্ধৃতিসমূহ== [[চিত্ৰ:Arnab Jan Deka with Dr Bhupen Hazarika.jpg|thumb|'''"জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷"''']] # সচেতনতা আৰু জাগৰণৰ মাজত পাৰ্থক্য হ’ল- সচেতনতা হ’ল ইন্ধন, জাগৰণ হ’ল এক প্ৰকাৰ অগনি যি অগনিয়ে দুষ্কৃতিক পুৰি ন সৃষ্টিৰ ন গজালি গজাত সহায় কৰে৷<ref>{{Cite book | title=মহৎ লোকৰ বাণী | publisher=বনলতা | author=গোস্বামী, ত্ৰিদিব | year=২০১২ | location=গুৱাহাটী | page=২৩ | accessdate=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২১}}</ref> # মহান ৭৬ বছৰীয়া সংস্কাৰখিনি একেদিনাই কৰিব লাগিব; মই ভূপেন হাজৰিকাই৷ গতিকে হাল বাই দিব পাৰোঁ নে গুটি সিঁচিব পাৰোঁ— সেইটো নাজানো, ৩৬৫টা দিনত৷ কোনোবা বুদ্ধিজীৱিয়ে যদি কয়— ভূপেন হাজৰিকাই কিডাল কৰিব বা কৰিলে, তেওঁক মই দোষ নিদিওঁ৷ কাৰণ, মই নাজানো, ৩৬৫টা দিনত মই কি কৰিব পাৰিম৷ মই ভীত৷<ref>অসম সাহিত্য সভাত ভূপেন হাজৰিকা, গ্ৰন্থমালিতা, ৰতিমোহন নাথ</ref> [[File:Renowned music director, Shri Bhupen Hazarika meets the Prime Minister Shri Atal Bihari Vajpayee in New Delhi on February 27, 2004.jpg|thumb|Renowned music director, Shri Bhupen Hazarika meets the Prime Minister Shri Atal Bihari Vajpayee in New Delhi on February 27, 2004]] # Gun নহয়; গানহে মোৰ অস্ত্ৰ৷<ref name="ব"/> # জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷<ref>উদ্ধৃতি অভিধান, ৰক্তাভ জ্যোতি বৰা, পৃ:নং; ৩৭৮, প্ৰকাশক: উৎপল হাজৰিকা, বাণী মন্দিৰ, ২০০৩</ref> # এজন মানুহে যদি কলৰ পানী বিচাৰে, এজন মানুহে টেক্স দি উঠি ’ৰাস্তাটো ভাল কৰি দিব লাগে, কিয় ভাল কৰি দিয়া নাই’ বুলি যদি প্ৰশ্ন কৰে, তেন্তে সেইটো ৰাজনীতি কৰা নহয়৷ সেইটো সমাজ সচেতনতা৷ সেই সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই সৃষ্টি কৰি যাম আৰু সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই চকু মুদিম৷<ref name="বৰা">{{Cite book|title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত সমন্বয়-সম্প্ৰীতিৰ সুৰ(বৰ্ণিল বৰাইল) |author=ৰতিমোহন নাথ |year=২০১৬ |publisher=অসম সহিত্য সভাৰ হাফলং অধিৱেশন }}</ref> # হাইড্ৰ’জেন দুভাগ, অক্সিজেন এভাগ লৈ সকলো দেশতে পানীৰ সৃষ্টি হয়৷ নিউয়ৰ্ক, মস্কো বা পেৰিছ, হেলচিংকি, শিৱসাগৰ বা বেলজিয়াম- য’লৈকে গৈছোঁ- মানুহ- মানুহ- একে ধাতুৰে তৈয়াৰী৷<ref name="বৰা"/> # এই পৃথিৱী এক ক্ৰীড়াংগন, ক্ৰীড়া হ’ল শান্তিৰ প্ৰাংগন৷<ref>হাৰিজান, ৪ৰ্থ বৰপেটা গ্ৰন্থ উৎসৱ, ২০২৩, পৃ:নং ১৭১</ref> # লোকসংগীত বিচাৰি হাবাথুৰি খোৱাটো মোৰ জন্ম ’হবি’ হয়তো৷ নিউয়ৰ্ক, লণ্ডন, পেৰিছ, মস্কো, মোম্বাচা, লিওগোলডিন আৰু কতনা ঠাইত ''এ জয় ৰঘুৰ নন্দন'' গালোঁ৷ আনকি লোকসংগীত বিচাৰি ৰোমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হোটেলটোত থকাৰ সুবিধাকণ নেওচি তেৰদিন আদ্ৰিয়াটিক সাগৰৰ মাছমৰীয়াৰ নাৱত ঘূৰি ফুৰা বলিয়ালিখিনি অকল বিষ্ণুদাৰ শিষ্য বুলিয়েই বোধহয় মোৰ স্বভাৱজাত৷<ref name="শ">{{cite book | title=ধৰাৰ দিহিঙে দিপাঙে ভূপেন হাজৰিকা | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভূঞা, শেখৰজ্যোতি | year=২০১১ | pages=৮ | isbn=978-81-244-0194-1}}</ref> # মই জীয়াই আছোঁ সময়ৰ আগে আগে, আত্মপ্ৰত্যয়ৰ বাবে৷ সাধাৰণৰ লগত থাকিম অসাধাৰণ ভাবে৷ <ref name="গা">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=গগৈ, মণিমালা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=২৬}}</ref> # প্ৰতিজন মানুহক পাৰিপাৰ্শ্বিকতাই বিশ্বাস কৰিবলগীয়া যেন নকৰিলেও প্ৰতিজন মানুহৰ অন্তৰ্নিহিত সততাকণক মই বিশ্বাস যদি নকৰোঁ, মই ভাবো মই হৈ যাম এটি অকলশৰীয়া দ্বীপ৷<ref name="গা"/> # মই মাৰ্ক্সবাদত বিশ্বাসী৷ কিন্তু, মই ক’ৰবাত কৈছোঁ, কমিউনিজম কাৰটো ল’ম? ডাঙ্গেৰ নে জ্যোতি বসুৰ, নে ফণী বৰাৰ, নে...? মাৰ্ক্সবাদ এটা বিজ্ঞান৷ কিন্তু এ বি চি ডি কৈ নিৰ্লজ্জভাৱে মানুহৰ নামে নামে দল ওলাইছে৷ এইটো মাৰ্ক্সে নিশ্চয় ভবা নাছিল৷<ref name="ব">{{cite book | title=বহ্নিমান লুইতৰ পাৰে পাৰে | publisher=বাণী মন্দিৰ | author=হাজৰিকা, ড° ভূপেন | year=১৯৯৩ | pages=৮৭,৭০}}</ref> # মোৰ আইক ভালপাওঁ বুলিলে, আনৰ আইক জানো ঘৃণ কৰাটো বুজাব?<ref name="ব"/> #যিসকল নবীন শিল্পীয়ে মোৰ গীতসমূহ এতিয়ালৈ গাইছে তাৰ ভিতৰত মৌচুমীয়ে মোৰ উচ্চাৰণ আৰু প্ৰকাশভংগী, মোৰ গায়কীৰ কাষ চাপিব পাৰিছে। মৌচুমীলৈ মোৰ মৰমসনা শুভেচ্ছা আৰু আশীৰ্বাদ থাকিল।<ref name="মৌচসা">{{cite web | url=https://fotadhol.com/?p=11866 | title=সাক্ষাৎকাৰ – জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী মৌচুমী চহৰীয়াৰ সৈতে এখন্তেক | publisher=ফটাঢোল | work=সাক্ষাৎকাৰ | date=অক্টোবৰ, ২০১৯ | accessdate=23 মে' 2024}}</ref> # যিখিনি আমাৰ আছিল, যিখিনি সময়ৰ ধুমুহাক নেওচিও আজিলৈকে বাচি আছে, সেইখিনিকে ৰখা আমাৰ জৰুৰী সমস্যা বুলি আমাৰ বিশ্বাস৷ (সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১">{{cite book | title=ৰংগশালা | publisher=শিল্পী সমাজ, অসম | author=মজুমদাৰ, ড° পৰমানন্দ | authorlink=ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ ৰূপান্তৰ..... | year=2024 | pages=20}}</ref> # অসমীয়া শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ব্যাকৰণ সৰল নহয়৷ সেয়ে তাৰ শিক্ষাৰ আৰু সাধনাৰ বাবে বৈজ্ঞানিক শিক্ষা পদ্ধতিত ভেটি কৰা শিক্ষালয়ৰ প্ৰয়োজন৷ পলম কৰিলে বিপদ হ’ব৷(সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১"/> # জ্যোতি ককাইদেৱে ([[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]) আকাশ আৰু বিষ্ণু ককাইদেৱে ([[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]]) মোক এখন ভৰি মাটিত থ’বলৈ শিকালে।<ref name=":০:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ মানৱতাবাদ সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান | author=ভাগৱতী, প্ৰকল্প ৰঞ্জন | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # যিসকল অন্য ৰাজ্যৰ পৰা আহি অসমবাসী হৈ গ’ল, তেওঁলোকে নিজ স্বাৰ্থতে অসমখনক সন্মানসহকাৰে আপোন কৰি লোৱাটোৱেই স্বাভাৱিক নৈতিকতা।<ref name=":১:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ ৰচনাত সাম্প্ৰতিক অসমৰ ইতিহাস| author=মহন্ত, ননী গোপাল | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # আজিৰ অসম তথা ভাৰতৰ তথা পূৰ্ব ভাৰতৰএই ’বহিৰাগত’ সমস্যাটো পৰৰাষ্ট্ৰৰ অভাৰতীয়ৰ বহিৰাগতহে সমস্যা। বাৰে বাৰে কওঁ, বিশেষ ভাষা বা ধৰ্মৰ কথা ইয়াত নাহে- ই ভাৰতীয় সমস্যা।<ref name=":১:"/> # মোৰ গান হওক বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান।<br> মোৰ গান হওক কল্পনাবিলাসৰ বিপৰীতে এক সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান।<ref name="অনু;">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত আৰু আমেৰিকাৰ সময়ছোৱা | author=ঠাকুৰ, দেৱাংকুৰ| journal=সাতসৰী | year=২০২৫ | month=আগষ্ট | pages=৭}}</ref> # [[অমলেন্দু গুহ]],[[হেমাংগ বিশ্বাস]] আদিৰ সান্নিধ্যত মোৰ চিন্তাধাৰাবোৰ অধিক পৈণত হ’ল। সেই মাৰ্ক্সবাদৰ সান্নিধ্যত জীৱন পাত কৰি মোৰ বিশ্বাস জন্মিছে – আচল মাৰ্ক্সবাদী কেতিয়াও বৃদ্ধ নহয়। পুৰণি হৈও নতুন মহিমাত উপনীত হয়।<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==মন্তব্য== [[File:Bhupen Hazarika 2016 stamp of India.jpg|thumb|'''"ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁক তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷"-[[লতা মংগেশকাৰ]]''']] * ভাৰতৰ কোনো এখন ৰাজ্যত আধুনিক গীতে ইমান জনপ্ৰিয় তথা বৈভৱপূৰ্ণ হৈ উঠা নাই, যিটো হৈ উঠিছে অসমীয়া আধুনিক গীতত, এই বৈভৱপূৰ্ণ অৱস্থালৈ আধুনিক অসমীয়া গীতক লৈ যোৱাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছে ড০ ভূপেন হাজৰিকাই। ** [[হেমাংগ বিশ্বাস]]৷<ref name="০১">{{cite web | url=https://muktosinta.org/973-2/ | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত | accessdate=2 জুন 2024}}</ref> * ভূপেন হাজৰিকাই গীতেৰে ছবি আঁকিছিল। ** [[অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী|অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী]]<ref name="pratidin">অসমীয়া প্ৰতিদিন, ৮ নৱেম্বৰ, ২০২১</ref> * ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতৰ সুকীয়া শক্তি আছে। তেওঁৰ এটা এটা সুৰত আছে একোখন সমাজ। তেওঁৰ সুৰত সমাজখন দেখা পাওঁ বাবেই গীতবোৰে মনত খুন্দিয়াই। সুৰতো যে ‘কমপ্লেক্স’, ‘ইমোচন’ থাকিব পাৰে সেয়া তেওঁ প্ৰমাণ কৰিছে। সুধাকণ্ঠৰ সুৰত তিনিটা ধাৰা আছে— লোক, ৰাগ আৰু ধ্ৰুপদী। ভূপেন হাজৰিকাক অসমীয়াই হৃদয়ত গোপনে কঢ়িয়াই ফুৰিছে। যাযাবৰী মানুহজনে মনত থূপ খাই থকা ভাববোৰ কথাৰ লগতে সুৰেৰে জাগ্ৰত কৰিছিল। ভূপেন হাজৰিকা গানে, সুৰে, সংগীতে সূৰ্য। তেওঁক আলোচনাহে কৰিব পাৰি স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰি। ** [[তৰালি শৰ্মা|তৰালি শৰ্মা]]<ref name="pratidin"/> * আমি জানো, ভূপেন হাজৰিকা কাহানিও ক’তো নিজে ’লিডাৰ’ হ’বলৈ যোৱা নাই৷ কিন্তু যেতিয়াই তেওঁ অনুকূল পৰিৱেশ পাইছে; বিশ্বাসযোগ্য, গ্ৰহণযোগ্য এচাম মানুহ পাইছে, তেতিয়াই তেওঁলোকৰ সৈতে তেওঁ সংগ্ৰামৰ সতীৰ্থও হ’ব পাৰিছে৷ ** [[হেমাংগ বিশ্বাস|হেমাংগ বিশ্বাস]]<ref>বন্দিত ভুপেনদা, নিন্দিত ভূপেন হাজৰিকা, লোকনাথ গোস্বামী, পৃ: নং; ১৯, আঁক-বাক, ২০০৯</ref> * লোক-সংগীতৰ সুৰক আধুনিক গীতত প্ৰয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ভূপেন হাজৰিকাৰ দক্ষতা অসাধাৰণ৷ গীতৰ কথাৰ সৈতে স্বত:স্ফূৰ্তভাৱে বিভিন্ন লোক-সংগীত সুৰ যেন গাঁথ খাই পৰেহি৷ খাটিখোৱা মানুহৰ কথা ক'বলৈ সেই খাটিখোৱা মানুহৰ প্ৰাণৰ সুৰবোৰকেই তেওঁ বুটলি লৈছিল৷ আৰু সেই লোক-সুৰ আৰু লোক-কথাক নিজৰ অপৰিসীম সৃষ্টিশীলতাৰে গণ-সংগীতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল৷ ** বৰ্ণালী বৰুৱা<ref name="বৰ্ণালী">{{Cite book | title=গভীৰ আস্থাৰ গান | publisher=ষ্টুডেণ্টচ ষ্ট'ৰছ | author=বৰ্ণালী বৰুৱা দাস | authorlink='এন্ধাৰ কাতিৰ নিশাতে': শ্ৰোতাৰ অনুভূতিক জোকাৰি যোৱা এটি গীত | year=২০২১ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৪}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ কণ্ঠস্বৰ ইংৰাজীত TENOR বুলি উল্লেখ কৰা প্ৰকাৰৰ ভিতৰত পৰে৷ কিন্তু ভূপেন হাজৰিকাৰ 'মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ' শব্দকেইটা যি গাম্ভীৰ্যৰে উচ্চাৰিত হৈছে, 'বুকু হম হম কৰে'ত বেদনা বিধৌত যি গহীন ধ্বনি শুনা গৈছে তাতকৈ 'কামেং সীমান্ত দেখিলোঁ, শত্ৰুৰ পশুত্ব চিনিলোঁ' শাৰীটোত তাতকে উচ্চ গ্ৰামৰ বিননি শুনা যায়৷ আমাৰ টোকাৰী গীত আদিত সচৰাচৰ প্ৰয়োগ হোৱা স্বৰটোও তেওঁ ক'ৰবাত-ক'ৰবাত ব্যৱহাৰ কৰিছে৷ আকৌ প্ৰয়োজনবোধে অতি অন্তৰংগ, নিবিড় স্বৰো ফুটাই তুলিছে৷ এইবোৰ স্বৰসাধনাৰ ফল৷ **[[হীৰেন গোহাঁই|ড° হীৰেন গোহাঁ‌ই]]<ref name="হীৰেন">{{cite book | title=শিল্প-সংস্কৃতিৰ ৰণাঙ্গন | publisher=ঐকান্তিক | author=গোহাঁই হীৰেন | author=সাম্প্ৰতিক অসমীয়া গান | year=২০২১ | location=গোলাঘাট | pages=৩০৮ | isbn=৯৭৮-৮১-৯৫১৪৪৮-৪-৬}}</ref> * ছাত্ৰসকলৰ সভাত এটি অতি কম বয়সীয়া ল’ৰাই (শিশু বুলিলেই হয়) হাৰমনিয়ামৰ লগত অতি সুন্দৰকৈ এটি গীত গাইছিল৷ মই মুগ্ধ হৈ আসনৰ পৰা উঠি সভাতে ল’ৰাটিৰ গালত চুমা এটা খালোঁগৈ৷ ** [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]]৷<ref name="ল">{{cite book | title=নাৰায়ণপুৰ দৰ্পণ | publisher= অসম সাহিত্য সভাৰ অধিৱেশনৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ | author=দীপিকা দত্ত হাজৰিকা | author= | year=২০২৩ | location=নাৰায়ণপুৰ | pages=১৫০ }}</ref> * সুন্দৰৰ লীলা-খেলাত আজীৱন মগ্ন হৈ থকা ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অহেতুক সৃষ্টি লীলা নহয়; অনিৰ্বচনীয় সৃষ্টি লীলাহে৷ ** ড° মহেন্দ্ৰ বৰা৷<ref name="ল"/> * ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁৰ তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷ ** [[লতা মংগেশকাৰ]]<ref name="ল"/> * ভূপেন হাজৰিকা হ’ল, বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান গোৱা গায়ক- যি গীত, সুৰ আৰু কণ্ঠেৰে অসমৰ প্ৰতিটো সৰু-বৰ জনগোষ্ঠীক একেডাল এনাজৰীৰে বান্ধি ৰাখিব পাৰিছিল, যি কেৱল এটা কণ্ঠেৰেই লুইত বা গংগাৰ পৰা মিচিচিপি হৈ ভল্গাৰ ৰূপ চাব পাৰিছিল, অটোৱাৰ পৰা অষ্ট্ৰিয়া হৈ পেৰিছ সাৱটিৱ পাৰিছিল, [[মাৰ্ক টোৱেইন]]ৰ সমাধিত বহি [[গৰ্কী]]ৰ কথা ক’ব পাৰিছিল৷ ** বিদ্যুত কুমাৰ ভূঞা৷ <ref name="গ">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=ভূঞা, বিদ্যুত কুমাৰ | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=৭}}</ref> * উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ অব্যক্ত প্ৰাণৰ কথা ব্যক্ত হৈছে ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত৷ ভূপেন হাজৰিকা অসামান্য কবি, ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অসামান্য সাহিত্য সৃষ্টি৷ ** হোমেন বৰগোহাঞি<ref name="স">{{cite book | title=ভাষা সাহিত্যৰ দ্ৰষ্টা-স্ৰষ্টা আৰু সমাজ নিৰ্মাতা | publisher=আঁক-বাক | author=হাকাচাম, ড° উপেন ৰাভা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকাৰ জনগোষ্ঠীয় সম্প্ৰীতি প্ৰকাশক গীত | year=২০১৩ | pages=২৭৬ | isbn=978 93 82726 10 4}}</ref> * “তুমি কি নিছক এক শিল্পীৰ নাম৷<br>মিথ্যে কথা, <br>তুমি প্ৰগতি পাগল<br>এক জীবনেৰ সংজ্ঞা<br> পৃথিৱীৰ জীবনেৰা <br> জীবন যেখানে<br>পায় খুঁজে৷<br>- তুমি বিশ্ব বাউল-তাই<br>আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে<br>গাও গভীৰ আস্থাৰ গান৷<br> -পৃথিবীৰ যাযাবৰ৷<br>তোমাকে যে দেখলাম<br>মনে হয়<br> পৃথিৱীকে দেখলাম৷ ** ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বাংলা ভাষাত কবিতাৰে দিয়া অভিনন্দন পত্ৰ৷ * অসমত যেতিয়াই একোটা সংকটৰ সময় হৈছে, একোটা জলন্ত সমস্যা হৈছে, সামাজিক ইছ্যু প্ৰোথিত হৈছে নাইবা একো বিশেষ উপলক্ষ্যৰ অৱতাৰণা হৈছে, তেতিয়াই ভূপেন হাজৰিকাৰ কলমত একোটা তাৎপৰ্যপূৰ্ণ গীতৰ সৃষ্টি হৈছে৷ সেই গীতবোৰেই আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছে৷ ** [[অৰুণ শৰ্মা]]<ref name="অ-১">{{cite journal | title=শীতৰে সেমেকা ৰাতি | author=ৰায়, বুদ্ধদেৱ | journal=প্ৰান্তিক | volume=পঞ্চচত্ববিংশ বছৰ | issue=পঞ্চম সংখ্যা | pages=৫৩ | Year=২০২৬ | Month=১-১৫ ফেব্ৰুৱাৰী}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ টোপোলাত বহু সৰস কাহিনী আছিল। কথা কৈ তেওঁ মানুহক মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰি ৰাখিব পাৰে। **[[অনিমা গুহ]]<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==[[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]] সম্পৰ্কে ভূপেন হাজৰিকা== [[File:Bishnu rabha.png|thumb|right|বিষ্ণু ৰাভা]] # ক্লাছ ছিক্সৰ পৰা টেনলৈকে মই য'লৈকে যাওঁ,তাতে একো একোজন সাংঘাটিক প্ৰতীক পাব লাগেনে? চাইকেলখন লৈ অলপ দূৰ গ'লেই জ্যোতিপ্ৰসাদৰ পিয়ানো শুনো। জ্যোতিপ্ৰসাদৰ যিটো পকীঘৰ, সেইটো আমাৰ বৰ ডাঙৰ ডাঙৰ লাগে। বজাৰলৈ গ'লে আমি জুমি জুমি এনেয়েই চাই যাওঁ। জৱাহৰলাল, মহাত্মা গান্ধী আদি আহিলেও ইয়াতে থাকেহি। বিষ্ণু ৰাভাকতো ভয় কৰিছিল মানুহে। সিফালে যাওঁ আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা, 'অসম বন্তি' সম্পাদনা কৰি থাকে পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই। ইফালে ক্লাছলৈ যাওঁ, দণ্ডীনাথ কলিতাই অসমীয়া পঢ়ায়। গতিকে এই গোটেই পৰিৱেশটোৱেই এটা সৃষ্টিশীল পৰিৱেশ আছিল।<ref name="ভূপেন ">{{cite book | title=বিষ্ণু ককাইদেউ | publisher=সূৰ্য্য হাজৰিকা | author=হাজৰিকা ড° ভূপেন | authorlink=বিষ্ণু ৰাভাৰ সান্নিধ্য শৈশৱৰ পৰা কৈশোৰলৈ | year=১৯৯৩ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref> # ধুনীয়া গাড়ীখনৰ দুজন ধুনীয়া মানুহ নামিছে। তেওঁলোকেই আছিল জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা।তেওঁলোক যেতিয়া আমাৰ ঘৰলৈ আহে, তেতিয়া মই স্কুললৈ যাবৰ বাবে গা ধুবলৈ যাম আৰু।এনেতে তেওঁলোক সোমালহি। মই লাহেকৈ ওলাই আহি ভাত ৰান্ধি থকা মাৰ ওচৰলৈ গৈ কলোঁ - মা, কোন আহিছে জান? জ্যোতিপ্ৰসাদ আৰু বিষ্ণু ৰাভা আহিছে।ককাইদেউ-চকাইদেউ কি ক'ব লাগে নেজানো। অলপ পাছত দেউতা সোমাই আহি মোক তালৈ মাতি লৈ গ'ল। জ্যোতিদাই সুধিলে, "এইটো কাৰ?" দেউতাই এটা জাপানী পিয়ানো কিনি দিছিল, পুতলাৰ নিচিনা, সেইটোকে জ্যোতিপ্ৰসাদে টুংটুঙাই বজাই আছিল। তেওঁ এটা গান বজাইছে। মই যোৱাত সুধিলে, "এইটো কি গান কোৱাচোন।" মই ক'লোঁ - "ৰৈ ৰৈ কেতেকী বিনাৱ"।<ref name="ভূপেন "/> ==উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wikipedia|ভূপেন হাজৰিকা}} [[Category:অসমৰ ব্যক্তি]] [[Category:কণ্ঠশিল্পী]] [[Category:গীতিকাৰ]] [[Category:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[Category:মৃত ব্যক্তি]] [[Category:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্ম বিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা বিজয়ী]] [[Category:অসম ৰত্ন বিজয়ী]] b25mbe32ubdemcwqs8guj6l4znoqdqd 27785 27784 2026-11-06T17:46:45Z Pranamikaadhikary 18 /* উদ্ধৃতিসমূহ */ 27785 wikitext text/x-wiki [[File:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|200 px|thumb|right|২০১১ চনত ভূপেন হাজৰিকা]] '''[[:w:ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]''' ({{lang-en|Bhupen Hazarika}}; ১৯২৬-২০১১) অসম তথা ভাৰতৰ এগৰাকী গায়ক, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ আৰু সংগীত পৰিচালক আছিল। তদুপৰি তেখেত আছিল এগৰাকী চিত্ৰকৰ, লেখক, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু আলোচনীৰ সম্পাদক। কিছু সময়ৰ কাৰণে তেখেতে সংসদীয় ৰাজনীতিতো যোগদান কৰিছিল। সুধাকণ্ঠ নামেৰে পৰিচিত ভূপেন হাজৰিকাই অসম, পশ্চিমবঙ্গ তথা ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰদেশৰ বাহিৰেও চুবুৰীয়া দেশ বাংলাদেশতো এগৰাকী জনপ্ৰিয় শিল্পীৰূপে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। ==উদ্ধৃতিসমূহ== [[চিত্ৰ:Arnab Jan Deka with Dr Bhupen Hazarika.jpg|thumb|'''"জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷"''']] # সচেতনতা আৰু জাগৰণৰ মাজত পাৰ্থক্য হ’ল- সচেতনতা হ’ল ইন্ধন, জাগৰণ হ’ল এক প্ৰকাৰ অগনি যি অগনিয়ে দুষ্কৃতিক পুৰি ন সৃষ্টিৰ ন গজালি গজাত সহায় কৰে৷<ref>{{Cite book | title=মহৎ লোকৰ বাণী | publisher=বনলতা | author=গোস্বামী, ত্ৰিদিব | year=২০১২ | location=গুৱাহাটী | page=২৩ | accessdate=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২১}}</ref> # মহান ৭৬ বছৰীয়া সংস্কাৰখিনি একেদিনাই কৰিব লাগিব; মই ভূপেন হাজৰিকাই৷ গতিকে হাল বাই দিব পাৰোঁ নে গুটি সিঁচিব পাৰোঁ— সেইটো নাজানো, ৩৬৫টা দিনত৷ কোনোবা বুদ্ধিজীৱিয়ে যদি কয়— ভূপেন হাজৰিকাই কিডাল কৰিব বা কৰিলে, তেওঁক মই দোষ নিদিওঁ৷ কাৰণ, মই নাজানো, ৩৬৫টা দিনত মই কি কৰিব পাৰিম৷ মই ভীত৷<ref>অসম সাহিত্য সভাত ভূপেন হাজৰিকা, গ্ৰন্থমালিতা, ৰতিমোহন নাথ</ref> [[File:Renowned music director, Shri Bhupen Hazarika meets the Prime Minister Shri Atal Bihari Vajpayee in New Delhi on February 27, 2004.jpg|thumb|ভূপেন হাজৰিকা আৰু [[অটল বিহাৰী বাজপেয়ী]] ২০০৪ চনত]] # Gun নহয়; গানহে মোৰ অস্ত্ৰ৷<ref name="ব"/> # জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷<ref>উদ্ধৃতি অভিধান, ৰক্তাভ জ্যোতি বৰা, পৃ:নং; ৩৭৮, প্ৰকাশক: উৎপল হাজৰিকা, বাণী মন্দিৰ, ২০০৩</ref> # এজন মানুহে যদি কলৰ পানী বিচাৰে, এজন মানুহে টেক্স দি উঠি ’ৰাস্তাটো ভাল কৰি দিব লাগে, কিয় ভাল কৰি দিয়া নাই’ বুলি যদি প্ৰশ্ন কৰে, তেন্তে সেইটো ৰাজনীতি কৰা নহয়৷ সেইটো সমাজ সচেতনতা৷ সেই সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই সৃষ্টি কৰি যাম আৰু সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই চকু মুদিম৷<ref name="বৰা">{{Cite book|title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত সমন্বয়-সম্প্ৰীতিৰ সুৰ(বৰ্ণিল বৰাইল) |author=ৰতিমোহন নাথ |year=২০১৬ |publisher=অসম সহিত্য সভাৰ হাফলং অধিৱেশন }}</ref> # হাইড্ৰ’জেন দুভাগ, অক্সিজেন এভাগ লৈ সকলো দেশতে পানীৰ সৃষ্টি হয়৷ নিউয়ৰ্ক, মস্কো বা পেৰিছ, হেলচিংকি, শিৱসাগৰ বা বেলজিয়াম- য’লৈকে গৈছোঁ- মানুহ- মানুহ- একে ধাতুৰে তৈয়াৰী৷<ref name="বৰা"/> # এই পৃথিৱী এক ক্ৰীড়াংগন, ক্ৰীড়া হ’ল শান্তিৰ প্ৰাংগন৷<ref>হাৰিজান, ৪ৰ্থ বৰপেটা গ্ৰন্থ উৎসৱ, ২০২৩, পৃ:নং ১৭১</ref> # লোকসংগীত বিচাৰি হাবাথুৰি খোৱাটো মোৰ জন্ম ’হবি’ হয়তো৷ নিউয়ৰ্ক, লণ্ডন, পেৰিছ, মস্কো, মোম্বাচা, লিওগোলডিন আৰু কতনা ঠাইত ''এ জয় ৰঘুৰ নন্দন'' গালোঁ৷ আনকি লোকসংগীত বিচাৰি ৰোমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হোটেলটোত থকাৰ সুবিধাকণ নেওচি তেৰদিন আদ্ৰিয়াটিক সাগৰৰ মাছমৰীয়াৰ নাৱত ঘূৰি ফুৰা বলিয়ালিখিনি অকল বিষ্ণুদাৰ শিষ্য বুলিয়েই বোধহয় মোৰ স্বভাৱজাত৷<ref name="শ">{{cite book | title=ধৰাৰ দিহিঙে দিপাঙে ভূপেন হাজৰিকা | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভূঞা, শেখৰজ্যোতি | year=২০১১ | pages=৮ | isbn=978-81-244-0194-1}}</ref> # মই জীয়াই আছোঁ সময়ৰ আগে আগে, আত্মপ্ৰত্যয়ৰ বাবে৷ সাধাৰণৰ লগত থাকিম অসাধাৰণ ভাবে৷ <ref name="গা">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=গগৈ, মণিমালা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=২৬}}</ref> # প্ৰতিজন মানুহক পাৰিপাৰ্শ্বিকতাই বিশ্বাস কৰিবলগীয়া যেন নকৰিলেও প্ৰতিজন মানুহৰ অন্তৰ্নিহিত সততাকণক মই বিশ্বাস যদি নকৰোঁ, মই ভাবো মই হৈ যাম এটি অকলশৰীয়া দ্বীপ৷<ref name="গা"/> # মই মাৰ্ক্সবাদত বিশ্বাসী৷ কিন্তু, মই ক’ৰবাত কৈছোঁ, কমিউনিজম কাৰটো ল’ম? ডাঙ্গেৰ নে জ্যোতি বসুৰ, নে ফণী বৰাৰ, নে...? মাৰ্ক্সবাদ এটা বিজ্ঞান৷ কিন্তু এ বি চি ডি কৈ নিৰ্লজ্জভাৱে মানুহৰ নামে নামে দল ওলাইছে৷ এইটো মাৰ্ক্সে নিশ্চয় ভবা নাছিল৷<ref name="ব">{{cite book | title=বহ্নিমান লুইতৰ পাৰে পাৰে | publisher=বাণী মন্দিৰ | author=হাজৰিকা, ড° ভূপেন | year=১৯৯৩ | pages=৮৭,৭০}}</ref> # মোৰ আইক ভালপাওঁ বুলিলে, আনৰ আইক জানো ঘৃণ কৰাটো বুজাব?<ref name="ব"/> #যিসকল নবীন শিল্পীয়ে মোৰ গীতসমূহ এতিয়ালৈ গাইছে তাৰ ভিতৰত মৌচুমীয়ে মোৰ উচ্চাৰণ আৰু প্ৰকাশভংগী, মোৰ গায়কীৰ কাষ চাপিব পাৰিছে। মৌচুমীলৈ মোৰ মৰমসনা শুভেচ্ছা আৰু আশীৰ্বাদ থাকিল।<ref name="মৌচসা">{{cite web | url=https://fotadhol.com/?p=11866 | title=সাক্ষাৎকাৰ – জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী মৌচুমী চহৰীয়াৰ সৈতে এখন্তেক | publisher=ফটাঢোল | work=সাক্ষাৎকাৰ | date=অক্টোবৰ, ২০১৯ | accessdate=23 মে' 2024}}</ref> # যিখিনি আমাৰ আছিল, যিখিনি সময়ৰ ধুমুহাক নেওচিও আজিলৈকে বাচি আছে, সেইখিনিকে ৰখা আমাৰ জৰুৰী সমস্যা বুলি আমাৰ বিশ্বাস৷ (সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১">{{cite book | title=ৰংগশালা | publisher=শিল্পী সমাজ, অসম | author=মজুমদাৰ, ড° পৰমানন্দ | authorlink=ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ ৰূপান্তৰ..... | year=2024 | pages=20}}</ref> # অসমীয়া শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ব্যাকৰণ সৰল নহয়৷ সেয়ে তাৰ শিক্ষাৰ আৰু সাধনাৰ বাবে বৈজ্ঞানিক শিক্ষা পদ্ধতিত ভেটি কৰা শিক্ষালয়ৰ প্ৰয়োজন৷ পলম কৰিলে বিপদ হ’ব৷(সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১"/> # জ্যোতি ককাইদেৱে ([[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]) আকাশ আৰু বিষ্ণু ককাইদেৱে ([[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]]) মোক এখন ভৰি মাটিত থ’বলৈ শিকালে।<ref name=":০:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ মানৱতাবাদ সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান | author=ভাগৱতী, প্ৰকল্প ৰঞ্জন | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # যিসকল অন্য ৰাজ্যৰ পৰা আহি অসমবাসী হৈ গ’ল, তেওঁলোকে নিজ স্বাৰ্থতে অসমখনক সন্মানসহকাৰে আপোন কৰি লোৱাটোৱেই স্বাভাৱিক নৈতিকতা।<ref name=":১:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ ৰচনাত সাম্প্ৰতিক অসমৰ ইতিহাস| author=মহন্ত, ননী গোপাল | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # আজিৰ অসম তথা ভাৰতৰ তথা পূৰ্ব ভাৰতৰএই ’বহিৰাগত’ সমস্যাটো পৰৰাষ্ট্ৰৰ অভাৰতীয়ৰ বহিৰাগতহে সমস্যা। বাৰে বাৰে কওঁ, বিশেষ ভাষা বা ধৰ্মৰ কথা ইয়াত নাহে- ই ভাৰতীয় সমস্যা।<ref name=":১:"/> # মোৰ গান হওক বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান।<br> মোৰ গান হওক কল্পনাবিলাসৰ বিপৰীতে এক সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান।<ref name="অনু;">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত আৰু আমেৰিকাৰ সময়ছোৱা | author=ঠাকুৰ, দেৱাংকুৰ| journal=সাতসৰী | year=২০২৫ | month=আগষ্ট | pages=৭}}</ref> # [[অমলেন্দু গুহ]],[[হেমাংগ বিশ্বাস]] আদিৰ সান্নিধ্যত মোৰ চিন্তাধাৰাবোৰ অধিক পৈণত হ’ল। সেই মাৰ্ক্সবাদৰ সান্নিধ্যত জীৱন পাত কৰি মোৰ বিশ্বাস জন্মিছে – আচল মাৰ্ক্সবাদী কেতিয়াও বৃদ্ধ নহয়। পুৰণি হৈও নতুন মহিমাত উপনীত হয়।<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==মন্তব্য== [[File:Bhupen Hazarika 2016 stamp of India.jpg|thumb|'''"ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁক তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷"-[[লতা মংগেশকাৰ]]''']] * ভাৰতৰ কোনো এখন ৰাজ্যত আধুনিক গীতে ইমান জনপ্ৰিয় তথা বৈভৱপূৰ্ণ হৈ উঠা নাই, যিটো হৈ উঠিছে অসমীয়া আধুনিক গীতত, এই বৈভৱপূৰ্ণ অৱস্থালৈ আধুনিক অসমীয়া গীতক লৈ যোৱাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছে ড০ ভূপেন হাজৰিকাই। ** [[হেমাংগ বিশ্বাস]]৷<ref name="০১">{{cite web | url=https://muktosinta.org/973-2/ | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত | accessdate=2 জুন 2024}}</ref> * ভূপেন হাজৰিকাই গীতেৰে ছবি আঁকিছিল। ** [[অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী|অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী]]<ref name="pratidin">অসমীয়া প্ৰতিদিন, ৮ নৱেম্বৰ, ২০২১</ref> * ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতৰ সুকীয়া শক্তি আছে। তেওঁৰ এটা এটা সুৰত আছে একোখন সমাজ। তেওঁৰ সুৰত সমাজখন দেখা পাওঁ বাবেই গীতবোৰে মনত খুন্দিয়াই। সুৰতো যে ‘কমপ্লেক্স’, ‘ইমোচন’ থাকিব পাৰে সেয়া তেওঁ প্ৰমাণ কৰিছে। সুধাকণ্ঠৰ সুৰত তিনিটা ধাৰা আছে— লোক, ৰাগ আৰু ধ্ৰুপদী। ভূপেন হাজৰিকাক অসমীয়াই হৃদয়ত গোপনে কঢ়িয়াই ফুৰিছে। যাযাবৰী মানুহজনে মনত থূপ খাই থকা ভাববোৰ কথাৰ লগতে সুৰেৰে জাগ্ৰত কৰিছিল। ভূপেন হাজৰিকা গানে, সুৰে, সংগীতে সূৰ্য। তেওঁক আলোচনাহে কৰিব পাৰি স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰি। ** [[তৰালি শৰ্মা|তৰালি শৰ্মা]]<ref name="pratidin"/> * আমি জানো, ভূপেন হাজৰিকা কাহানিও ক’তো নিজে ’লিডাৰ’ হ’বলৈ যোৱা নাই৷ কিন্তু যেতিয়াই তেওঁ অনুকূল পৰিৱেশ পাইছে; বিশ্বাসযোগ্য, গ্ৰহণযোগ্য এচাম মানুহ পাইছে, তেতিয়াই তেওঁলোকৰ সৈতে তেওঁ সংগ্ৰামৰ সতীৰ্থও হ’ব পাৰিছে৷ ** [[হেমাংগ বিশ্বাস|হেমাংগ বিশ্বাস]]<ref>বন্দিত ভুপেনদা, নিন্দিত ভূপেন হাজৰিকা, লোকনাথ গোস্বামী, পৃ: নং; ১৯, আঁক-বাক, ২০০৯</ref> * লোক-সংগীতৰ সুৰক আধুনিক গীতত প্ৰয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ভূপেন হাজৰিকাৰ দক্ষতা অসাধাৰণ৷ গীতৰ কথাৰ সৈতে স্বত:স্ফূৰ্তভাৱে বিভিন্ন লোক-সংগীত সুৰ যেন গাঁথ খাই পৰেহি৷ খাটিখোৱা মানুহৰ কথা ক'বলৈ সেই খাটিখোৱা মানুহৰ প্ৰাণৰ সুৰবোৰকেই তেওঁ বুটলি লৈছিল৷ আৰু সেই লোক-সুৰ আৰু লোক-কথাক নিজৰ অপৰিসীম সৃষ্টিশীলতাৰে গণ-সংগীতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল৷ ** বৰ্ণালী বৰুৱা<ref name="বৰ্ণালী">{{Cite book | title=গভীৰ আস্থাৰ গান | publisher=ষ্টুডেণ্টচ ষ্ট'ৰছ | author=বৰ্ণালী বৰুৱা দাস | authorlink='এন্ধাৰ কাতিৰ নিশাতে': শ্ৰোতাৰ অনুভূতিক জোকাৰি যোৱা এটি গীত | year=২০২১ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৪}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ কণ্ঠস্বৰ ইংৰাজীত TENOR বুলি উল্লেখ কৰা প্ৰকাৰৰ ভিতৰত পৰে৷ কিন্তু ভূপেন হাজৰিকাৰ 'মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ' শব্দকেইটা যি গাম্ভীৰ্যৰে উচ্চাৰিত হৈছে, 'বুকু হম হম কৰে'ত বেদনা বিধৌত যি গহীন ধ্বনি শুনা গৈছে তাতকৈ 'কামেং সীমান্ত দেখিলোঁ, শত্ৰুৰ পশুত্ব চিনিলোঁ' শাৰীটোত তাতকে উচ্চ গ্ৰামৰ বিননি শুনা যায়৷ আমাৰ টোকাৰী গীত আদিত সচৰাচৰ প্ৰয়োগ হোৱা স্বৰটোও তেওঁ ক'ৰবাত-ক'ৰবাত ব্যৱহাৰ কৰিছে৷ আকৌ প্ৰয়োজনবোধে অতি অন্তৰংগ, নিবিড় স্বৰো ফুটাই তুলিছে৷ এইবোৰ স্বৰসাধনাৰ ফল৷ **[[হীৰেন গোহাঁই|ড° হীৰেন গোহাঁ‌ই]]<ref name="হীৰেন">{{cite book | title=শিল্প-সংস্কৃতিৰ ৰণাঙ্গন | publisher=ঐকান্তিক | author=গোহাঁই হীৰেন | author=সাম্প্ৰতিক অসমীয়া গান | year=২০২১ | location=গোলাঘাট | pages=৩০৮ | isbn=৯৭৮-৮১-৯৫১৪৪৮-৪-৬}}</ref> * ছাত্ৰসকলৰ সভাত এটি অতি কম বয়সীয়া ল’ৰাই (শিশু বুলিলেই হয়) হাৰমনিয়ামৰ লগত অতি সুন্দৰকৈ এটি গীত গাইছিল৷ মই মুগ্ধ হৈ আসনৰ পৰা উঠি সভাতে ল’ৰাটিৰ গালত চুমা এটা খালোঁগৈ৷ ** [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]]৷<ref name="ল">{{cite book | title=নাৰায়ণপুৰ দৰ্পণ | publisher= অসম সাহিত্য সভাৰ অধিৱেশনৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ | author=দীপিকা দত্ত হাজৰিকা | author= | year=২০২৩ | location=নাৰায়ণপুৰ | pages=১৫০ }}</ref> * সুন্দৰৰ লীলা-খেলাত আজীৱন মগ্ন হৈ থকা ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অহেতুক সৃষ্টি লীলা নহয়; অনিৰ্বচনীয় সৃষ্টি লীলাহে৷ ** ড° মহেন্দ্ৰ বৰা৷<ref name="ল"/> * ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁৰ তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷ ** [[লতা মংগেশকাৰ]]<ref name="ল"/> * ভূপেন হাজৰিকা হ’ল, বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান গোৱা গায়ক- যি গীত, সুৰ আৰু কণ্ঠেৰে অসমৰ প্ৰতিটো সৰু-বৰ জনগোষ্ঠীক একেডাল এনাজৰীৰে বান্ধি ৰাখিব পাৰিছিল, যি কেৱল এটা কণ্ঠেৰেই লুইত বা গংগাৰ পৰা মিচিচিপি হৈ ভল্গাৰ ৰূপ চাব পাৰিছিল, অটোৱাৰ পৰা অষ্ট্ৰিয়া হৈ পেৰিছ সাৱটিৱ পাৰিছিল, [[মাৰ্ক টোৱেইন]]ৰ সমাধিত বহি [[গৰ্কী]]ৰ কথা ক’ব পাৰিছিল৷ ** বিদ্যুত কুমাৰ ভূঞা৷ <ref name="গ">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=ভূঞা, বিদ্যুত কুমাৰ | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=৭}}</ref> * উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ অব্যক্ত প্ৰাণৰ কথা ব্যক্ত হৈছে ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত৷ ভূপেন হাজৰিকা অসামান্য কবি, ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অসামান্য সাহিত্য সৃষ্টি৷ ** হোমেন বৰগোহাঞি<ref name="স">{{cite book | title=ভাষা সাহিত্যৰ দ্ৰষ্টা-স্ৰষ্টা আৰু সমাজ নিৰ্মাতা | publisher=আঁক-বাক | author=হাকাচাম, ড° উপেন ৰাভা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকাৰ জনগোষ্ঠীয় সম্প্ৰীতি প্ৰকাশক গীত | year=২০১৩ | pages=২৭৬ | isbn=978 93 82726 10 4}}</ref> * “তুমি কি নিছক এক শিল্পীৰ নাম৷<br>মিথ্যে কথা, <br>তুমি প্ৰগতি পাগল<br>এক জীবনেৰ সংজ্ঞা<br> পৃথিৱীৰ জীবনেৰা <br> জীবন যেখানে<br>পায় খুঁজে৷<br>- তুমি বিশ্ব বাউল-তাই<br>আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে<br>গাও গভীৰ আস্থাৰ গান৷<br> -পৃথিবীৰ যাযাবৰ৷<br>তোমাকে যে দেখলাম<br>মনে হয়<br> পৃথিৱীকে দেখলাম৷ ** ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বাংলা ভাষাত কবিতাৰে দিয়া অভিনন্দন পত্ৰ৷ * অসমত যেতিয়াই একোটা সংকটৰ সময় হৈছে, একোটা জলন্ত সমস্যা হৈছে, সামাজিক ইছ্যু প্ৰোথিত হৈছে নাইবা একো বিশেষ উপলক্ষ্যৰ অৱতাৰণা হৈছে, তেতিয়াই ভূপেন হাজৰিকাৰ কলমত একোটা তাৎপৰ্যপূৰ্ণ গীতৰ সৃষ্টি হৈছে৷ সেই গীতবোৰেই আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছে৷ ** [[অৰুণ শৰ্মা]]<ref name="অ-১">{{cite journal | title=শীতৰে সেমেকা ৰাতি | author=ৰায়, বুদ্ধদেৱ | journal=প্ৰান্তিক | volume=পঞ্চচত্ববিংশ বছৰ | issue=পঞ্চম সংখ্যা | pages=৫৩ | Year=২০২৬ | Month=১-১৫ ফেব্ৰুৱাৰী}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ টোপোলাত বহু সৰস কাহিনী আছিল। কথা কৈ তেওঁ মানুহক মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰি ৰাখিব পাৰে। **[[অনিমা গুহ]]<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==[[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]] সম্পৰ্কে ভূপেন হাজৰিকা== [[File:Bishnu rabha.png|thumb|right|বিষ্ণু ৰাভা]] # ক্লাছ ছিক্সৰ পৰা টেনলৈকে মই য'লৈকে যাওঁ,তাতে একো একোজন সাংঘাটিক প্ৰতীক পাব লাগেনে? চাইকেলখন লৈ অলপ দূৰ গ'লেই জ্যোতিপ্ৰসাদৰ পিয়ানো শুনো। জ্যোতিপ্ৰসাদৰ যিটো পকীঘৰ, সেইটো আমাৰ বৰ ডাঙৰ ডাঙৰ লাগে। বজাৰলৈ গ'লে আমি জুমি জুমি এনেয়েই চাই যাওঁ। জৱাহৰলাল, মহাত্মা গান্ধী আদি আহিলেও ইয়াতে থাকেহি। বিষ্ণু ৰাভাকতো ভয় কৰিছিল মানুহে। সিফালে যাওঁ আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা, 'অসম বন্তি' সম্পাদনা কৰি থাকে পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই। ইফালে ক্লাছলৈ যাওঁ, দণ্ডীনাথ কলিতাই অসমীয়া পঢ়ায়। গতিকে এই গোটেই পৰিৱেশটোৱেই এটা সৃষ্টিশীল পৰিৱেশ আছিল।<ref name="ভূপেন ">{{cite book | title=বিষ্ণু ককাইদেউ | publisher=সূৰ্য্য হাজৰিকা | author=হাজৰিকা ড° ভূপেন | authorlink=বিষ্ণু ৰাভাৰ সান্নিধ্য শৈশৱৰ পৰা কৈশোৰলৈ | year=১৯৯৩ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref> # ধুনীয়া গাড়ীখনৰ দুজন ধুনীয়া মানুহ নামিছে। তেওঁলোকেই আছিল জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা।তেওঁলোক যেতিয়া আমাৰ ঘৰলৈ আহে, তেতিয়া মই স্কুললৈ যাবৰ বাবে গা ধুবলৈ যাম আৰু।এনেতে তেওঁলোক সোমালহি। মই লাহেকৈ ওলাই আহি ভাত ৰান্ধি থকা মাৰ ওচৰলৈ গৈ কলোঁ - মা, কোন আহিছে জান? জ্যোতিপ্ৰসাদ আৰু বিষ্ণু ৰাভা আহিছে।ককাইদেউ-চকাইদেউ কি ক'ব লাগে নেজানো। অলপ পাছত দেউতা সোমাই আহি মোক তালৈ মাতি লৈ গ'ল। জ্যোতিদাই সুধিলে, "এইটো কাৰ?" দেউতাই এটা জাপানী পিয়ানো কিনি দিছিল, পুতলাৰ নিচিনা, সেইটোকে জ্যোতিপ্ৰসাদে টুংটুঙাই বজাই আছিল। তেওঁ এটা গান বজাইছে। মই যোৱাত সুধিলে, "এইটো কি গান কোৱাচোন।" মই ক'লোঁ - "ৰৈ ৰৈ কেতেকী বিনাৱ"।<ref name="ভূপেন "/> ==উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wikipedia|ভূপেন হাজৰিকা}} [[Category:অসমৰ ব্যক্তি]] [[Category:কণ্ঠশিল্পী]] [[Category:গীতিকাৰ]] [[Category:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[Category:মৃত ব্যক্তি]] [[Category:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্ম বিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা বিজয়ী]] [[Category:অসম ৰত্ন বিজয়ী]] 9nugbfsurqqlc7b4brh940ejc9tgrwy 27786 27785 2026-11-06T17:47:13Z Pranamikaadhikary 18 /* উদ্ধৃতিসমূহ */ 27786 wikitext text/x-wiki [[File:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|200 px|thumb|right|২০১১ চনত ভূপেন হাজৰিকা]] '''[[:w:ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]''' ({{lang-en|Bhupen Hazarika}}; ১৯২৬-২০১১) অসম তথা ভাৰতৰ এগৰাকী গায়ক, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ আৰু সংগীত পৰিচালক আছিল। তদুপৰি তেখেত আছিল এগৰাকী চিত্ৰকৰ, লেখক, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু আলোচনীৰ সম্পাদক। কিছু সময়ৰ কাৰণে তেখেতে সংসদীয় ৰাজনীতিতো যোগদান কৰিছিল। সুধাকণ্ঠ নামেৰে পৰিচিত ভূপেন হাজৰিকাই অসম, পশ্চিমবঙ্গ তথা ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰদেশৰ বাহিৰেও চুবুৰীয়া দেশ বাংলাদেশতো এগৰাকী জনপ্ৰিয় শিল্পীৰূপে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। ==উদ্ধৃতিসমূহ== [[চিত্ৰ:Arnab Jan Deka with Dr Bhupen Hazarika.jpg|thumb|'''"জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷"''']] # সচেতনতা আৰু জাগৰণৰ মাজত পাৰ্থক্য হ’ল- সচেতনতা হ’ল ইন্ধন, জাগৰণ হ’ল এক প্ৰকাৰ অগনি যি অগনিয়ে দুষ্কৃতিক পুৰি ন সৃষ্টিৰ ন গজালি গজাত সহায় কৰে৷<ref>{{Cite book | title=মহৎ লোকৰ বাণী | publisher=বনলতা | author=গোস্বামী, ত্ৰিদিব | year=২০১২ | location=গুৱাহাটী | page=২৩ | accessdate=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২১}}</ref> # মহান ৭৬ বছৰীয়া সংস্কাৰখিনি একেদিনাই কৰিব লাগিব; মই ভূপেন হাজৰিকাই৷ গতিকে হাল বাই দিব পাৰোঁ নে গুটি সিঁচিব পাৰোঁ— সেইটো নাজানো, ৩৬৫টা দিনত৷ কোনোবা বুদ্ধিজীৱিয়ে যদি কয়— ভূপেন হাজৰিকাই কিডাল কৰিব বা কৰিলে, তেওঁক মই দোষ নিদিওঁ৷ কাৰণ, মই নাজানো, ৩৬৫টা দিনত মই কি কৰিব পাৰিম৷ মই ভীত৷<ref>অসম সাহিত্য সভাত ভূপেন হাজৰিকা, গ্ৰন্থমালিতা, ৰতিমোহন নাথ</ref> [[File:Renowned music director, Shri Bhupen Hazarika meets the Prime Minister Shri Atal Bihari Vajpayee in New Delhi on February 27, 2004.jpg|thumb|ভূপেন হাজৰিকা আৰু [[অটল বিহাৰী বাজপায়ী]] ২০০৪ চনত]] # Gun নহয়; গানহে মোৰ অস্ত্ৰ৷<ref name="ব"/> # জীৱনৰ অৰ্থ হ’ল হাঁহি, হাঁহিখিনি বিলাই দিবা, যিমানেই পাৰা সিমানেই বিলাই দিবা৷ টকা যদি পোৱা বহুতো সেইটো বিলাই দিবা৷ যিমানেই বিলাই দিবা সিমানেই মহান হ’বা৷ হাঁহিখিনি আনক বিলাই দিবা আৰু কান্দোনখিনি লুকুৱাই ৰাখিবা৷<ref>উদ্ধৃতি অভিধান, ৰক্তাভ জ্যোতি বৰা, পৃ:নং; ৩৭৮, প্ৰকাশক: উৎপল হাজৰিকা, বাণী মন্দিৰ, ২০০৩</ref> # এজন মানুহে যদি কলৰ পানী বিচাৰে, এজন মানুহে টেক্স দি উঠি ’ৰাস্তাটো ভাল কৰি দিব লাগে, কিয় ভাল কৰি দিয়া নাই’ বুলি যদি প্ৰশ্ন কৰে, তেন্তে সেইটো ৰাজনীতি কৰা নহয়৷ সেইটো সমাজ সচেতনতা৷ সেই সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই সৃষ্টি কৰি যাম আৰু সমাজ সচেতনতা লৈয়েই মই চকু মুদিম৷<ref name="বৰা">{{Cite book|title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত সমন্বয়-সম্প্ৰীতিৰ সুৰ(বৰ্ণিল বৰাইল) |author=ৰতিমোহন নাথ |year=২০১৬ |publisher=অসম সহিত্য সভাৰ হাফলং অধিৱেশন }}</ref> # হাইড্ৰ’জেন দুভাগ, অক্সিজেন এভাগ লৈ সকলো দেশতে পানীৰ সৃষ্টি হয়৷ নিউয়ৰ্ক, মস্কো বা পেৰিছ, হেলচিংকি, শিৱসাগৰ বা বেলজিয়াম- য’লৈকে গৈছোঁ- মানুহ- মানুহ- একে ধাতুৰে তৈয়াৰী৷<ref name="বৰা"/> # এই পৃথিৱী এক ক্ৰীড়াংগন, ক্ৰীড়া হ’ল শান্তিৰ প্ৰাংগন৷<ref>হাৰিজান, ৪ৰ্থ বৰপেটা গ্ৰন্থ উৎসৱ, ২০২৩, পৃ:নং ১৭১</ref> # লোকসংগীত বিচাৰি হাবাথুৰি খোৱাটো মোৰ জন্ম ’হবি’ হয়তো৷ নিউয়ৰ্ক, লণ্ডন, পেৰিছ, মস্কো, মোম্বাচা, লিওগোলডিন আৰু কতনা ঠাইত ''এ জয় ৰঘুৰ নন্দন'' গালোঁ৷ আনকি লোকসংগীত বিচাৰি ৰোমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হোটেলটোত থকাৰ সুবিধাকণ নেওচি তেৰদিন আদ্ৰিয়াটিক সাগৰৰ মাছমৰীয়াৰ নাৱত ঘূৰি ফুৰা বলিয়ালিখিনি অকল বিষ্ণুদাৰ শিষ্য বুলিয়েই বোধহয় মোৰ স্বভাৱজাত৷<ref name="শ">{{cite book | title=ধৰাৰ দিহিঙে দিপাঙে ভূপেন হাজৰিকা | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভূঞা, শেখৰজ্যোতি | year=২০১১ | pages=৮ | isbn=978-81-244-0194-1}}</ref> # মই জীয়াই আছোঁ সময়ৰ আগে আগে, আত্মপ্ৰত্যয়ৰ বাবে৷ সাধাৰণৰ লগত থাকিম অসাধাৰণ ভাবে৷ <ref name="গা">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=গগৈ, মণিমালা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=২৬}}</ref> # প্ৰতিজন মানুহক পাৰিপাৰ্শ্বিকতাই বিশ্বাস কৰিবলগীয়া যেন নকৰিলেও প্ৰতিজন মানুহৰ অন্তৰ্নিহিত সততাকণক মই বিশ্বাস যদি নকৰোঁ, মই ভাবো মই হৈ যাম এটি অকলশৰীয়া দ্বীপ৷<ref name="গা"/> # মই মাৰ্ক্সবাদত বিশ্বাসী৷ কিন্তু, মই ক’ৰবাত কৈছোঁ, কমিউনিজম কাৰটো ল’ম? ডাঙ্গেৰ নে জ্যোতি বসুৰ, নে ফণী বৰাৰ, নে...? মাৰ্ক্সবাদ এটা বিজ্ঞান৷ কিন্তু এ বি চি ডি কৈ নিৰ্লজ্জভাৱে মানুহৰ নামে নামে দল ওলাইছে৷ এইটো মাৰ্ক্সে নিশ্চয় ভবা নাছিল৷<ref name="ব">{{cite book | title=বহ্নিমান লুইতৰ পাৰে পাৰে | publisher=বাণী মন্দিৰ | author=হাজৰিকা, ড° ভূপেন | year=১৯৯৩ | pages=৮৭,৭০}}</ref> # মোৰ আইক ভালপাওঁ বুলিলে, আনৰ আইক জানো ঘৃণ কৰাটো বুজাব?<ref name="ব"/> #যিসকল নবীন শিল্পীয়ে মোৰ গীতসমূহ এতিয়ালৈ গাইছে তাৰ ভিতৰত মৌচুমীয়ে মোৰ উচ্চাৰণ আৰু প্ৰকাশভংগী, মোৰ গায়কীৰ কাষ চাপিব পাৰিছে। মৌচুমীলৈ মোৰ মৰমসনা শুভেচ্ছা আৰু আশীৰ্বাদ থাকিল।<ref name="মৌচসা">{{cite web | url=https://fotadhol.com/?p=11866 | title=সাক্ষাৎকাৰ – জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী মৌচুমী চহৰীয়াৰ সৈতে এখন্তেক | publisher=ফটাঢোল | work=সাক্ষাৎকাৰ | date=অক্টোবৰ, ২০১৯ | accessdate=23 মে' 2024}}</ref> # যিখিনি আমাৰ আছিল, যিখিনি সময়ৰ ধুমুহাক নেওচিও আজিলৈকে বাচি আছে, সেইখিনিকে ৰখা আমাৰ জৰুৰী সমস্যা বুলি আমাৰ বিশ্বাস৷ (সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১">{{cite book | title=ৰংগশালা | publisher=শিল্পী সমাজ, অসম | author=মজুমদাৰ, ড° পৰমানন্দ | authorlink=ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ ৰূপান্তৰ..... | year=2024 | pages=20}}</ref> # অসমীয়া শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ব্যাকৰণ সৰল নহয়৷ সেয়ে তাৰ শিক্ষাৰ আৰু সাধনাৰ বাবে বৈজ্ঞানিক শিক্ষা পদ্ধতিত ভেটি কৰা শিক্ষালয়ৰ প্ৰয়োজন৷ পলম কৰিলে বিপদ হ’ব৷(সুন্দৰৰ ন দিগন্ত, ১৯৬৭, পৃ ৭৪)<ref name="ভূ-১"/> # জ্যোতি ককাইদেৱে ([[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]) আকাশ আৰু বিষ্ণু ককাইদেৱে ([[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]]) মোক এখন ভৰি মাটিত থ’বলৈ শিকালে।<ref name=":০:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ মানৱতাবাদ সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান | author=ভাগৱতী, প্ৰকল্প ৰঞ্জন | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # যিসকল অন্য ৰাজ্যৰ পৰা আহি অসমবাসী হৈ গ’ল, তেওঁলোকে নিজ স্বাৰ্থতে অসমখনক সন্মানসহকাৰে আপোন কৰি লোৱাটোৱেই স্বাভাৱিক নৈতিকতা।<ref name=":১:">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ ৰচনাত সাম্প্ৰতিক অসমৰ ইতিহাস| author=মহন্ত, ননী গোপাল | journal=গৰীয়সী | year=২০২৫ | month=মাৰ্চ | issue=দ্বাত্ৰিংশ বছৰ, পঞ্চম সংখ্যা}}</ref> # আজিৰ অসম তথা ভাৰতৰ তথা পূৰ্ব ভাৰতৰএই ’বহিৰাগত’ সমস্যাটো পৰৰাষ্ট্ৰৰ অভাৰতীয়ৰ বহিৰাগতহে সমস্যা। বাৰে বাৰে কওঁ, বিশেষ ভাষা বা ধৰ্মৰ কথা ইয়াত নাহে- ই ভাৰতীয় সমস্যা।<ref name=":১:"/> # মোৰ গান হওক বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান।<br> মোৰ গান হওক কল্পনাবিলাসৰ বিপৰীতে এক সত্য প্ৰশস্তিৰ ধ্যান।<ref name="অনু;">{{cite journal | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত আৰু আমেৰিকাৰ সময়ছোৱা | author=ঠাকুৰ, দেৱাংকুৰ| journal=সাতসৰী | year=২০২৫ | month=আগষ্ট | pages=৭}}</ref> # [[অমলেন্দু গুহ]],[[হেমাংগ বিশ্বাস]] আদিৰ সান্নিধ্যত মোৰ চিন্তাধাৰাবোৰ অধিক পৈণত হ’ল। সেই মাৰ্ক্সবাদৰ সান্নিধ্যত জীৱন পাত কৰি মোৰ বিশ্বাস জন্মিছে – আচল মাৰ্ক্সবাদী কেতিয়াও বৃদ্ধ নহয়। পুৰণি হৈও নতুন মহিমাত উপনীত হয়।<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==মন্তব্য== [[File:Bhupen Hazarika 2016 stamp of India.jpg|thumb|'''"ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁক তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷"-[[লতা মংগেশকাৰ]]''']] * ভাৰতৰ কোনো এখন ৰাজ্যত আধুনিক গীতে ইমান জনপ্ৰিয় তথা বৈভৱপূৰ্ণ হৈ উঠা নাই, যিটো হৈ উঠিছে অসমীয়া আধুনিক গীতত, এই বৈভৱপূৰ্ণ অৱস্থালৈ আধুনিক অসমীয়া গীতক লৈ যোৱাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছে ড০ ভূপেন হাজৰিকাই। ** [[হেমাংগ বিশ্বাস]]৷<ref name="০১">{{cite web | url=https://muktosinta.org/973-2/ | title=ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত | accessdate=2 জুন 2024}}</ref> * ভূপেন হাজৰিকাই গীতেৰে ছবি আঁকিছিল। ** [[অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী|অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী]]<ref name="pratidin">অসমীয়া প্ৰতিদিন, ৮ নৱেম্বৰ, ২০২১</ref> * ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতৰ সুকীয়া শক্তি আছে। তেওঁৰ এটা এটা সুৰত আছে একোখন সমাজ। তেওঁৰ সুৰত সমাজখন দেখা পাওঁ বাবেই গীতবোৰে মনত খুন্দিয়াই। সুৰতো যে ‘কমপ্লেক্স’, ‘ইমোচন’ থাকিব পাৰে সেয়া তেওঁ প্ৰমাণ কৰিছে। সুধাকণ্ঠৰ সুৰত তিনিটা ধাৰা আছে— লোক, ৰাগ আৰু ধ্ৰুপদী। ভূপেন হাজৰিকাক অসমীয়াই হৃদয়ত গোপনে কঢ়িয়াই ফুৰিছে। যাযাবৰী মানুহজনে মনত থূপ খাই থকা ভাববোৰ কথাৰ লগতে সুৰেৰে জাগ্ৰত কৰিছিল। ভূপেন হাজৰিকা গানে, সুৰে, সংগীতে সূৰ্য। তেওঁক আলোচনাহে কৰিব পাৰি স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰি। ** [[তৰালি শৰ্মা|তৰালি শৰ্মা]]<ref name="pratidin"/> * আমি জানো, ভূপেন হাজৰিকা কাহানিও ক’তো নিজে ’লিডাৰ’ হ’বলৈ যোৱা নাই৷ কিন্তু যেতিয়াই তেওঁ অনুকূল পৰিৱেশ পাইছে; বিশ্বাসযোগ্য, গ্ৰহণযোগ্য এচাম মানুহ পাইছে, তেতিয়াই তেওঁলোকৰ সৈতে তেওঁ সংগ্ৰামৰ সতীৰ্থও হ’ব পাৰিছে৷ ** [[হেমাংগ বিশ্বাস|হেমাংগ বিশ্বাস]]<ref>বন্দিত ভুপেনদা, নিন্দিত ভূপেন হাজৰিকা, লোকনাথ গোস্বামী, পৃ: নং; ১৯, আঁক-বাক, ২০০৯</ref> * লোক-সংগীতৰ সুৰক আধুনিক গীতত প্ৰয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ভূপেন হাজৰিকাৰ দক্ষতা অসাধাৰণ৷ গীতৰ কথাৰ সৈতে স্বত:স্ফূৰ্তভাৱে বিভিন্ন লোক-সংগীত সুৰ যেন গাঁথ খাই পৰেহি৷ খাটিখোৱা মানুহৰ কথা ক'বলৈ সেই খাটিখোৱা মানুহৰ প্ৰাণৰ সুৰবোৰকেই তেওঁ বুটলি লৈছিল৷ আৰু সেই লোক-সুৰ আৰু লোক-কথাক নিজৰ অপৰিসীম সৃষ্টিশীলতাৰে গণ-সংগীতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল৷ ** বৰ্ণালী বৰুৱা<ref name="বৰ্ণালী">{{Cite book | title=গভীৰ আস্থাৰ গান | publisher=ষ্টুডেণ্টচ ষ্ট'ৰছ | author=বৰ্ণালী বৰুৱা দাস | authorlink='এন্ধাৰ কাতিৰ নিশাতে': শ্ৰোতাৰ অনুভূতিক জোকাৰি যোৱা এটি গীত | year=২০২১ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৪}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ কণ্ঠস্বৰ ইংৰাজীত TENOR বুলি উল্লেখ কৰা প্ৰকাৰৰ ভিতৰত পৰে৷ কিন্তু ভূপেন হাজৰিকাৰ 'মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ' শব্দকেইটা যি গাম্ভীৰ্যৰে উচ্চাৰিত হৈছে, 'বুকু হম হম কৰে'ত বেদনা বিধৌত যি গহীন ধ্বনি শুনা গৈছে তাতকৈ 'কামেং সীমান্ত দেখিলোঁ, শত্ৰুৰ পশুত্ব চিনিলোঁ' শাৰীটোত তাতকে উচ্চ গ্ৰামৰ বিননি শুনা যায়৷ আমাৰ টোকাৰী গীত আদিত সচৰাচৰ প্ৰয়োগ হোৱা স্বৰটোও তেওঁ ক'ৰবাত-ক'ৰবাত ব্যৱহাৰ কৰিছে৷ আকৌ প্ৰয়োজনবোধে অতি অন্তৰংগ, নিবিড় স্বৰো ফুটাই তুলিছে৷ এইবোৰ স্বৰসাধনাৰ ফল৷ **[[হীৰেন গোহাঁই|ড° হীৰেন গোহাঁ‌ই]]<ref name="হীৰেন">{{cite book | title=শিল্প-সংস্কৃতিৰ ৰণাঙ্গন | publisher=ঐকান্তিক | author=গোহাঁই হীৰেন | author=সাম্প্ৰতিক অসমীয়া গান | year=২০২১ | location=গোলাঘাট | pages=৩০৮ | isbn=৯৭৮-৮১-৯৫১৪৪৮-৪-৬}}</ref> * ছাত্ৰসকলৰ সভাত এটি অতি কম বয়সীয়া ল’ৰাই (শিশু বুলিলেই হয়) হাৰমনিয়ামৰ লগত অতি সুন্দৰকৈ এটি গীত গাইছিল৷ মই মুগ্ধ হৈ আসনৰ পৰা উঠি সভাতে ল’ৰাটিৰ গালত চুমা এটা খালোঁগৈ৷ ** [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]]৷<ref name="ল">{{cite book | title=নাৰায়ণপুৰ দৰ্পণ | publisher= অসম সাহিত্য সভাৰ অধিৱেশনৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ | author=দীপিকা দত্ত হাজৰিকা | author= | year=২০২৩ | location=নাৰায়ণপুৰ | pages=১৫০ }}</ref> * সুন্দৰৰ লীলা-খেলাত আজীৱন মগ্ন হৈ থকা ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অহেতুক সৃষ্টি লীলা নহয়; অনিৰ্বচনীয় সৃষ্টি লীলাহে৷ ** ড° মহেন্দ্ৰ বৰা৷<ref name="ল"/> * ভূপেনদা নিজেই আছিল সংগীতৰ এক ঘৰাণা৷ পৃথিৱীৰ কোনো সংগীত শিল্পীৰ সৈতে তেওঁৰ তুলনা কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁ নিৰুপম৷ ** [[লতা মংগেশকাৰ]]<ref name="ল"/> * ভূপেন হাজৰিকা হ’ল, বহু আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে এক গভীৰ আস্থাৰ গান গোৱা গায়ক- যি গীত, সুৰ আৰু কণ্ঠেৰে অসমৰ প্ৰতিটো সৰু-বৰ জনগোষ্ঠীক একেডাল এনাজৰীৰে বান্ধি ৰাখিব পাৰিছিল, যি কেৱল এটা কণ্ঠেৰেই লুইত বা গংগাৰ পৰা মিচিচিপি হৈ ভল্গাৰ ৰূপ চাব পাৰিছিল, অটোৱাৰ পৰা অষ্ট্ৰিয়া হৈ পেৰিছ সাৱটিৱ পাৰিছিল, [[মাৰ্ক টোৱেইন]]ৰ সমাধিত বহি [[গৰ্কী]]ৰ কথা ক’ব পাৰিছিল৷ ** বিদ্যুত কুমাৰ ভূঞা৷ <ref name="গ">{{cite book | title=অসমা | publisher=তথ্য আৰু জনসংযোগ | author=ভূঞা, বিদ্যুত কুমাৰ | authorlink=ভূপেন হাজৰিকা, এক গভীৰ আস্থাৰ গান | year=২০১২ | pages=৭}}</ref> * উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ অব্যক্ত প্ৰাণৰ কথা ব্যক্ত হৈছে ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতত৷ ভূপেন হাজৰিকা অসামান্য কবি, ভূপেন হাজৰিকাৰ গীতসমূহ অসামান্য সাহিত্য সৃষ্টি৷ ** হোমেন বৰগোহাঞি<ref name="স">{{cite book | title=ভাষা সাহিত্যৰ দ্ৰষ্টা-স্ৰষ্টা আৰু সমাজ নিৰ্মাতা | publisher=আঁক-বাক | author=হাকাচাম, ড° উপেন ৰাভা | authorlink=ভূপেন হাজৰিকাৰ জনগোষ্ঠীয় সম্প্ৰীতি প্ৰকাশক গীত | year=২০১৩ | pages=২৭৬ | isbn=978 93 82726 10 4}}</ref> * “তুমি কি নিছক এক শিল্পীৰ নাম৷<br>মিথ্যে কথা, <br>তুমি প্ৰগতি পাগল<br>এক জীবনেৰ সংজ্ঞা<br> পৃথিৱীৰ জীবনেৰা <br> জীবন যেখানে<br>পায় খুঁজে৷<br>- তুমি বিশ্ব বাউল-তাই<br>আস্থাহীনতাৰ বিপৰীতে<br>গাও গভীৰ আস্থাৰ গান৷<br> -পৃথিবীৰ যাযাবৰ৷<br>তোমাকে যে দেখলাম<br>মনে হয়<br> পৃথিৱীকে দেখলাম৷ ** ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বাংলা ভাষাত কবিতাৰে দিয়া অভিনন্দন পত্ৰ৷ * অসমত যেতিয়াই একোটা সংকটৰ সময় হৈছে, একোটা জলন্ত সমস্যা হৈছে, সামাজিক ইছ্যু প্ৰোথিত হৈছে নাইবা একো বিশেষ উপলক্ষ্যৰ অৱতাৰণা হৈছে, তেতিয়াই ভূপেন হাজৰিকাৰ কলমত একোটা তাৎপৰ্যপূৰ্ণ গীতৰ সৃষ্টি হৈছে৷ সেই গীতবোৰেই আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিছে৷ ** [[অৰুণ শৰ্মা]]<ref name="অ-১">{{cite journal | title=শীতৰে সেমেকা ৰাতি | author=ৰায়, বুদ্ধদেৱ | journal=প্ৰান্তিক | volume=পঞ্চচত্ববিংশ বছৰ | issue=পঞ্চম সংখ্যা | pages=৫৩ | Year=২০২৬ | Month=১-১৫ ফেব্ৰুৱাৰী}}</ref> *ভূপেন হাজৰিকাৰ টোপোলাত বহু সৰস কাহিনী আছিল। কথা কৈ তেওঁ মানুহক মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰি ৰাখিব পাৰে। **[[অনিমা গুহ]]<ref name="অণিমা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/interview_anima_guha_amalendu/ | title=সাক্ষাৎকাৰ : ড° অনিমা গুহৰ দৃষ্টিৰে ড° অমলেন্দু গুহ | accessdate=14 মাৰ্চ 2026}}</ref> ==[[বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]] সম্পৰ্কে ভূপেন হাজৰিকা== [[File:Bishnu rabha.png|thumb|right|বিষ্ণু ৰাভা]] # ক্লাছ ছিক্সৰ পৰা টেনলৈকে মই য'লৈকে যাওঁ,তাতে একো একোজন সাংঘাটিক প্ৰতীক পাব লাগেনে? চাইকেলখন লৈ অলপ দূৰ গ'লেই জ্যোতিপ্ৰসাদৰ পিয়ানো শুনো। জ্যোতিপ্ৰসাদৰ যিটো পকীঘৰ, সেইটো আমাৰ বৰ ডাঙৰ ডাঙৰ লাগে। বজাৰলৈ গ'লে আমি জুমি জুমি এনেয়েই চাই যাওঁ। জৱাহৰলাল, মহাত্মা গান্ধী আদি আহিলেও ইয়াতে থাকেহি। বিষ্ণু ৰাভাকতো ভয় কৰিছিল মানুহে। সিফালে যাওঁ আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা, 'অসম বন্তি' সম্পাদনা কৰি থাকে পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই। ইফালে ক্লাছলৈ যাওঁ, দণ্ডীনাথ কলিতাই অসমীয়া পঢ়ায়। গতিকে এই গোটেই পৰিৱেশটোৱেই এটা সৃষ্টিশীল পৰিৱেশ আছিল।<ref name="ভূপেন ">{{cite book | title=বিষ্ণু ককাইদেউ | publisher=সূৰ্য্য হাজৰিকা | author=হাজৰিকা ড° ভূপেন | authorlink=বিষ্ণু ৰাভাৰ সান্নিধ্য শৈশৱৰ পৰা কৈশোৰলৈ | year=১৯৯৩ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref> # ধুনীয়া গাড়ীখনৰ দুজন ধুনীয়া মানুহ নামিছে। তেওঁলোকেই আছিল জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা।তেওঁলোক যেতিয়া আমাৰ ঘৰলৈ আহে, তেতিয়া মই স্কুললৈ যাবৰ বাবে গা ধুবলৈ যাম আৰু।এনেতে তেওঁলোক সোমালহি। মই লাহেকৈ ওলাই আহি ভাত ৰান্ধি থকা মাৰ ওচৰলৈ গৈ কলোঁ - মা, কোন আহিছে জান? জ্যোতিপ্ৰসাদ আৰু বিষ্ণু ৰাভা আহিছে।ককাইদেউ-চকাইদেউ কি ক'ব লাগে নেজানো। অলপ পাছত দেউতা সোমাই আহি মোক তালৈ মাতি লৈ গ'ল। জ্যোতিদাই সুধিলে, "এইটো কাৰ?" দেউতাই এটা জাপানী পিয়ানো কিনি দিছিল, পুতলাৰ নিচিনা, সেইটোকে জ্যোতিপ্ৰসাদে টুংটুঙাই বজাই আছিল। তেওঁ এটা গান বজাইছে। মই যোৱাত সুধিলে, "এইটো কি গান কোৱাচোন।" মই ক'লোঁ - "ৰৈ ৰৈ কেতেকী বিনাৱ"।<ref name="ভূপেন "/> ==উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wikipedia|ভূপেন হাজৰিকা}} [[Category:অসমৰ ব্যক্তি]] [[Category:কণ্ঠশিল্পী]] [[Category:গীতিকাৰ]] [[Category:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[Category:মৃত ব্যক্তি]] [[Category:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্ম বিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[Category:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[Category:দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা বিজয়ী]] [[Category:অসম ৰত্ন বিজয়ী]] 52t0vm2zr4ll0iy1uo8i9mugbj91lxb