ৱিকিউৎস aswikisource https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিউৎস ৱিকিউৎস বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা লেখক লেখক আলোচনা পৃষ্ঠা পৃষ্ঠা আলোচনা সূচী সূচী আলোচনা প্ৰকাশক প্ৰকাশক আলোচনা TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 104 69611 255120 253206 2026-07-09T09:38:51Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh|১৬৮|ৰহদৈ লিগিৰী|}} {{Block center/s}}</noinclude><poem>নাজানোহোঁ আৱাহন{{gap|2.2em}}নাজানোহোঁ বিসৰ্জ্জন ::::পূজা মন্ত্ৰ নেজানো কিঞ্চিত। এতেকে পৰমেশ্বৰ {{gap|3.8em}}দাস ভৈলোঁ চৰণৰ ::::মোক কৃপা কৰিতে উচিত।”</poem>{{Block center/e}}}} {{gap}}নামঘোষাৰ এই স্তবটি গাই আমাৰ কৃষ্ণদাসী একেছাবে উঠি দীনবন্ধুক দুয়ো হাত যুৰি সেৱা কৰি পশ্চিমমুখে খোজ ল’লে। আমাৰ দীনবন্ধুৱে দুয়ো হাত যুৰি কৃষ্ণদাসীক সেৱা জনাই গালে :— {{Block center/s}}<poem>ম‍ই দুৰাচাৰ {{gap|6em}}কেৱলে তোমাৰ :::::অপৰাধী নাৰায়ণ ক্ষমিয়োক হৰি! {{gap|5em}}লৈয়ো দাস কৰি :::::পশিলোঁ হেৰা শৰণ।</poem>{{Block center/e}} {{gap}}এই ঘোষাটি গাই উঠি দয়াৰামে পূব মুখে খোজ ল’লে। ◆◆ {{Dhr}} {{center|'''॥ কৃষ্ণাৰ্পণমস্তু ॥'''}}<noinclude></noinclude> mtef1l27eflbe295q7jp4l2mzlrqr6x 255121 255120 2026-07-09T09:39:15Z JyotiPN 1603 255121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh|১৬৮|ৰহদৈ লিগিৰী|}} {{Block center/s}}</noinclude><poem>নাজানোহোঁ আৱাহন{{gap|2.2em}}নাজানোহোঁ বিসৰ্জ্জন ::::পূজা মন্ত্ৰ নেজানো কিঞ্চিত। এতেকে পৰমেশ্বৰ {{gap|3.8em}}দাস ভৈলোঁ চৰণৰ ::::মোক কৃপা কৰিতে উচিত।”</poem>{{Block center/e}}}} {{gap}}নামঘোষাৰ এই স্তবটি গাই আমাৰ কৃষ্ণদাসী একেছাবে উঠি দীনবন্ধুক দুয়ো হাত যুৰি সেৱা কৰি পশ্চিমমুখে খোজ ল’লে। আমাৰ দীনবন্ধুৱে দুয়ো হাত যুৰি কৃষ্ণদাসীক সেৱা জনাই গালে :— {{Block center/s}}<poem>ম‍ই দুৰাচাৰ {{gap|6em}}কেৱলে তোমাৰ :::::অপৰাধী নাৰায়ণ ক্ষমিয়োক হৰি! {{gap|5em}}লৈয়ো দাস কৰি :::::পশিলোঁ হেৰা শৰণ।</poem>{{Block center/e}} {{gap}}এই ঘোষাটি গাই উঠি দয়াৰামে পূব মুখে খোজ ল’লে। ◆◆ {{Dhr}} {{center|'''॥ ওঁ কৃষ্ণাৰ্পণমস্তু ॥'''}}<noinclude></noinclude> g2l0a7sg1sh3vlocf257dfluc3jfm34 255122 255121 2026-07-09T09:39:42Z JyotiPN 1603 255122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh|১৬৪|ৰহদৈ লিগিৰী|}} {{Block center/s}}</noinclude><poem>নাজানোহোঁ আৱাহন{{gap|2.2em}}নাজানোহোঁ বিসৰ্জ্জন ::::পূজা মন্ত্ৰ নেজানো কিঞ্চিত। এতেকে পৰমেশ্বৰ {{gap|3.8em}}দাস ভৈলোঁ চৰণৰ ::::মোক কৃপা কৰিতে উচিত।”</poem>{{Block center/e}} {{gap}}নামঘোষাৰ এই স্তবটি গাই আমাৰ কৃষ্ণদাসী একেছাবে উঠি দীনবন্ধুক দুয়ো হাত যুৰি সেৱা কৰি পশ্চিমমুখে খোজ ল’লে। আমাৰ দীনবন্ধুৱে দুয়ো হাত যুৰি কৃষ্ণদাসীক সেৱা জনাই গালে :— {{Block center/s}}<poem>ম‍ই দুৰাচাৰ {{gap|6em}}কেৱলে তোমাৰ :::::অপৰাধী নাৰায়ণ ক্ষমিয়োক হৰি! {{gap|5em}}লৈয়ো দাস কৰি :::::পশিলোঁ হেৰা শৰণ।</poem>{{Block center/e}} {{gap}}এই ঘোষাটি গাই উঠি দয়াৰামে পূব মুখে খোজ ল’লে। ◆◆ {{Dhr}} {{center|'''॥ ওঁ কৃষ্ণাৰ্পণমস্তু ॥'''}}<noinclude></noinclude> 2ht1ltmovh35x0ob8kwazfckmf59vi7 104 69612 255118 253197 2026-07-09T09:28:42Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 255118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh||ৰহদৈ লিগিৰী|১৬৩}}</noinclude>{{gap}}দীনবন্ধু—হাঁয় যোগ! হাঁয় উদাসৰ প্ৰতীক্ষা। এইবিলাক কি সাংঘাতিক বস্তু। {{gap}}কৃষ্ণদাসী—প্ৰিয়তম, আপুনি ভুল বুজিছে। নহয় সাংঘাতিক। এইবিলাক কৰ্মইহে মায়া মুক্ত কৰি জীৱক শিৱত্ব পোৱায়। দৈহিক সংসৰ্গৰ সুখ অতি ক্ষুদ্ৰ, অতি নিকৃষ্ট। এই সুখে দুখো আনে। কিন্তু কৃষ্ণপ্ৰেমত যি সুখ সি অতুলনীয়। তাৰ হৰণ-ভগন নাই। এতেকে নাথ! মনক বুজাই আপুনি বিদায় হওক। {{gap}}দীনবন্ধু—বাৰু বিদায় হ’ম। শেষ কথা এটা সোধোঁ। যি চন্দ্ৰকান্ত ৰজাই তোমাৰে মোৰে এইদৰে বিচ্ছেদ ঘটালে, আমাৰ জীৱনক দুখময় কৰিলে, সেই ৰজাকে দেখোন সহায় কৰি ফুৰিলা! {{gap}}কৃষ্ণদাসী—মই যিদিনাই কৃষ্ণপ্ৰেম বুকুত বান্ধি লৈছোঁ, সেইদিনাৰ পৰাই জানি লৈছোঁ মোৰ শত্ৰু-মিত্ৰ, আপোন-পৰ সকলো সমান। চন্দ্ৰকান্ত ৰজাই আমাক কোনো দুখ দিয়া নাই। আমাৰ পূৰ্বজন্মকৃত কৰ্মফলেই আমাক আমাৰ নিজৰ নিজৰ গতিৰ ফালে টানি আনিছে। {{gap}}দীনবন্ধু—বাৰু তুমি ক’ব পাৰানে আমি পূৰ্বজন্মত কি কৰিছিলোঁ? {{gap}}কৃষ্ণদাসী—আকৌ ক’লেও নপতিয়াব পাৰে। বাৰু কওঁ শুনক। পূৰ্বজন্ম আপুনি হিমালয়ৰ হৃষীকেশত সাধুবেশে তপস্যা কৰি আছিল। মোক বিয়া কৰাই থৈ মোৰ মনৰ বাঞ্ছা সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ নৌ পাওঁতেই মোক ত্যাগ কৰি আপুনি যোগত ধৰিছিল। পিছ মইও সংসাৰ ত্যাগ কৰি আপোনাক বিচাৰি বিচাৰি গৈ হৃষীকেশত পাই আপোনাৰ যোগ ভংগ কৰাই সংসাৰলৈ ওলোটাই আনো। উভয়ৰে সতি-সন্তান একো নহ’ল। পিছত কালপ্ৰাপ্ত হৈ উভয়ে মানৱ লীলা সামৰি এই জনমত এই ৰূপ হৈছোঁ। পাৰ্থিৱ সুখত আমাক কৃষ্ণই আৱদ্ধ হ’ব নিদিলে। সেই দেখি প্ৰিয়তম! বেজাৰ নকৰিব। কৃষ্ণৰ চৰণ একান্তমনে ধ্যান কৰক। মই আহিলোঁ। দুখুনী ৰহদৈক নাভাবিব। তেনেকুৱা ভাৱ কেতিয়াবা আহিলেই গাবঃ— {{center|<poem>“তুমি চিত্তবৃত্তি মোৰ{{gap|2em}}প্ৰৱৰ্ত্তক নাৰায়ণ তুমি নাথ ম‍ই নাথ ৱন্ত। চৰণ ছত্ৰৰ ছাঁয়া{{gap|2em}}দিয়া দূৰ কৰা মায়া কৰা দয়া মোক ভগৱন্ত। ধৰ্ম্মক জানোহোঁ মই {{gap|2em}}তথাপি প্রবৃত্তি নাই অধৰ্ম্মতো নিবৃত্তি নোহয়। হৃদি স্থিত হৱা তুমি {{gap|2em}}যেন কৰাবাহা স্বামী হৃষিকেশ কৰিব তেনয়।</poem>}}<noinclude></noinclude> fz7fpnxiq5zh2wgdui9t42wanxevcd1 255119 255118 2026-07-09T09:32:08Z JyotiPN 1603 255119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh||ৰহদৈ লিগিৰী|১৬৩}}</noinclude>{{gap}}দীনবন্ধু—হাঁয় যোগ! হাঁয় উদাসৰ প্ৰতীক্ষা। এইবিলাক কি সাংঘাতিক বস্তু। {{gap}}কৃষ্ণদাসী—প্ৰিয়তম, আপুনি ভুল বুজিছে। নহয় সাংঘাতিক। এইবিলাক কৰ্মইহে মায়া মুক্ত কৰি জীৱক শিৱত্ব পোৱায়। দৈহিক সংসৰ্গৰ সুখ অতি ক্ষুদ্ৰ, অতি নিকৃষ্ট। এই সুখে দুখো আনে। কিন্তু কৃষ্ণপ্ৰেমত যি সুখ সি অতুলনীয়। তাৰ হৰণ-ভগন নাই। এতেকে নাথ! মনক বুজাই আপুনি বিদায় হওক। {{gap}}দীনবন্ধু—বাৰু বিদায় হ’ম। শেষ কথা এটা সোধোঁ। যি চন্দ্ৰকান্ত ৰজাই তোমাৰে মোৰে এইদৰে বিচ্ছেদ ঘটালে, আমাৰ জীৱনক দুখময় কৰিলে, সেই ৰজাকে দেখোন সহায় কৰি ফুৰিলা! {{gap}}কৃষ্ণদাসী—মই যিদিনাই কৃষ্ণপ্ৰেম বুকুত বান্ধি লৈছোঁ, সেইদিনাৰ পৰাই জানি লৈছোঁ মোৰ শত্ৰু-মিত্ৰ, আপোন-পৰ সকলো সমান। চন্দ্ৰকান্ত ৰজাই আমাক কোনো দুখ দিয়া নাই। আমাৰ পূৰ্বজন্মকৃত কৰ্মফলেই আমাক আমাৰ নিজৰ নিজৰ গতিৰ ফালে টানি আনিছে। {{gap}}দীনবন্ধু—বাৰু তুমি ক’ব পাৰানে আমি পূৰ্বজন্মত কি কৰিছিলোঁ? {{gap}}কৃষ্ণদাসী—আকৌ ক’লেও নপতিয়াব পাৰে। বাৰু কওঁ শুনক। পূৰ্বজন্ম আপুনি হিমালয়ৰ হৃষীকেশত সাধুবেশে তপস্যা কৰি আছিল। মোক বিয়া কৰাই থৈ মোৰ মনৰ বাঞ্ছা সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ নৌ পাওঁতেই মোক ত্যাগ কৰি আপুনি যোগত ধৰিছিল। পিছ মইও সংসাৰ ত্যাগ কৰি আপোনাক বিচাৰি বিচাৰি গৈ হৃষীকেশত পাই আপোনাৰ যোগ ভংগ কৰাই সংসাৰলৈ ওলোটাই আনো। উভয়ৰে সতি-সন্তান একো নহ’ল। পিছত কালপ্ৰাপ্ত হৈ উভয়ে মানৱ লীলা সামৰি এই জনমত এই ৰূপ হৈছোঁ। পাৰ্থিৱ সুখত আমাক কৃষ্ণই আৱদ্ধ হ’ব নিদিলে। সেই দেখি প্ৰিয়তম! বেজাৰ নকৰিব। কৃষ্ণৰ চৰণ একান্তমনে ধ্যান কৰক। মই আহিলোঁ। দুখুনী ৰহদৈক নাভাবিব। তেনেকুৱা ভাৱ কেতিয়াবা আহিলেই গাবঃ— {{Block center/s}}<poem>“তুমি চিত্তবৃত্তি মোৰ{{gap|3.1em}}প্ৰৱৰ্ত্তক নাৰায়ণ ::::তুমি নাথ ম‍ই নাথ ৱন্ত। চৰণ ছত্ৰৰ ছাঁয়া{{gap|3.4em}}দিয়া দূৰ কৰা মায়া ::::কৰা দয়া মোক ভগৱন্ত। ধৰ্ম্মক জানোহোঁ মই {{gap|2em}}তথাপি প্রবৃত্তি নাই ::::অধৰ্ম্মতো নিবৃত্তি নোহয়। হৃদি স্থিত হৱা তুমি {{gap|2em}}যেন কৰাবাহা স্বামী ::::হৃষিকেশ কৰিব তেনয়।</poem><noinclude>{{Block center/e}}</noinclude> 68e3w5ejx8vqcjp3wcevy7y2x1j9e3a 104 69613 255106 253194 2026-07-08T20:11:16Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 255106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh|১৬০|ৰহদৈ লিগিৰী|}}</noinclude>{{gap}}কৃষ্ণদাসী—তেন্তে শুনক। মই আগৰ আপোনাৰ সেই ৰহদৈয়ে। সৰুকালৰ পৰা মোৰ সেই আপদীয়া ৰূপটোৰ গুণেই আশাত নিৰাশা হৈ হৈ কামুক, লম্পটসকলৰ প্ৰলোভনৰ বস্তু হৈ, মই যি আপোনাক ভাল পাইছিলোঁ, আপোনাক নাপাই, ৰূপচিং বঙালৰ বিশেষ অত্যাচাৰত উপায় নাপাই আত্মহত্যা কৰিবৰ কাৰণে নৈত জাঁপ মাৰি পৰিছিলোঁ। পিছত আত্মহত্যা কৰিবৰ সময়তো কৃষ্ণৰ নাম লৈ “প্ৰভু! মোৰ গাত দোষ নাই। মোৰ পাপ নল’বা।” এনেকুৱা কাতৰ কৰি পানীত পৰাৰ বাবেই নেকি মোক কৃষ্ণই মৰিব নিদি মোৰ দেহাটো পানীত উটুৱাই উটুৱাই নি ককিলামুখত থকা আগমানন্দ স্বামীৰ আশ্ৰমৰ ঘাটৰ ওচৰৰ বালিত লগাই দিলে। ছয়শ বছৰ বয়সীয়া মহাপুৰুষে মোক তাৰ পৰা তুলি নি সেৱা শুশ্ৰূষা কৰি মোক বচালে। মহাপুৰুষে মোক সংসাৰলৈ উলটি গৈ ঘৰ-গৃহস্থী কৰি সংসাৰ চলাবলৈ আদেশ দিছিল। মই কিন্তু স্বামীজীৰ অনুগ্ৰহত সমাধিস্থ হৈ আপোনাক সত্ৰৰ ভিতৰতে চাইছিলোগৈ।আপোনাক নিদ্ৰাত মোৰ জীউটোৱে গৈ সোধাত আপুনি কৈছিল—“প্ৰাণৰ ৰহদৈ তোমাক পালে মই স্বৰ্গ এৰি নৰকলৈ যাব পাৰো।” এই কথাত ম‍ই পাৰোমানে কান্দিছিলোঁ, এনেতে আপোনাৰ সত্ৰৰ মঠৰ ভিতৰৰ সেই নবঘনশ্যাম, মূৰতিমোহন যেন ওলাই আহি আমাক ক’লে— “বাছাহঁত। তহঁতে পূৰ্বজন্মৰ কথা আৰু সাধন পাহৰিলিনে। আকৌ দুখময়, যাতনাময়, মায়া-মোহ পৰিপূৰ্ণ সংসাৰত সোমাই পাপৰ বাটলৈ যাব খুজিছনে?” যেন এই কথা ক’লে। উভয়ে পাৰোমানে কান্দিলো। তাৰ পিছত মই কৈছিলোঁ— “নালাগে প্ৰাণনাথ! এই হতভাগিনী পাপিনীৰ নিমিত্তে নিজৰ ধৰ্ম এৰিবলৈ। আপুনি কৈবল্য ধৰ্ম অৱলম্বন কৰি কৃষ্ণক পাবলৈ যি পথ লৈছে অভাগিনীয়েও সেই পথকে ল’ম। অভাগিনীয়ে আপোনাক কৃষ্ণৰূপে ভাবি জীৱন কটাম। সাৰ পাই এই সপোনৰ কথা কৈ বাবাক সোধাত বাবাই ক’লে যে আপুনি সঁচাকৈয়ে প্ৰতিজ্ঞা কৰি কেৱলীয়া ধৰ্ম লৈছে। আপুনি মোৰ নিমিত্তে বিচলিত হ’লে উভয়ৰে ধৰ্ম নাশ হ’ব। বাবাৰ এই কথা শুনি মোৰ সংসাৰলৈ বিৰক্তি জন্মিল। মই বাবাৰ শ্ৰীশ্ৰীচৰণত ধৰি কাতৰ কৰি মোৰ সেই ভুৱনমোহিনী ৰূপটো সলোৱাই এই ৰূপটো পাবলৈ খাটিলোঁ। বাবাই মোক যোগ শিক্ষা দি মোৰ হতুৱাই মোক কল্পাণ্ডি কৰি এই ৰূপ দিছে। ম‍ই এতিয়া অষ্টসিদ্ধি, নবনিধি এই সমস্তৰে গৰাকিনী। মই ইচ্ছা কৰিলে আহাৰ, নিদ্ৰা এই সমস্তকে পৰিত্যাগ কৰিও জীয়াই থাকিব পাৰোঁ। {{SIC|ইচ্চা|ইচ্ছা}} কৰিলে—মই অতুল ঐশ্বৰ্যৰ গৰাকিনীও হ’ব পাৰোঁ। কিন্তু মই এই সমস্ত ঐশ্বৰ্য, সাংসাৰিক সুখ একোকে ইচ্ছা নকৰি মোৰ মন-প্ৰাণ সেই কলীয়া কানাইৰ চৰণতে সমৰ্পণ কৰিলোঁ। অনেক সময়ত কলীয়া কানাইৰ ৰূপ চিন্তা কৰিবলৈ ধৰোঁতে প্ৰিয়তম! আপোনাৰ<noinclude></noinclude> pkii806e2y5od9rgfcqkontuve04iha 104 69614 255105 253193 2026-07-08T17:24:59Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 255105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh||ৰহদৈ লিগিৰী|১৫৯}}</noinclude>{{gap}}কৃষ্ণদাসী—তেন্তে আপুনি যদি বিশ্বাস কৰে কওঁ শুনক। {{gap}}দীনবন্ধু—কোৱা। {{gap}}কৃষ্ণদাসী—অৱশ্যে মই ইমানদিনে ক’তো নক’লোঁ। কিন্তু আপোনাক এৰাব নোৱাৰিলোঁ। আপুনি ধৈৰ্য ধৰিবনে? {{gap}}দীনবন্ধু—ধৰিম। {{gap}}কৃষ্ণদাসী—তেন্তে ময়ে আপোনাৰ সেই “ৰহদৈ লিগিৰী”। {{gap}}দীনবন্ধু—অসম্ভৱ। ৰহদৈ লিগিৰীৰ ৰূপ আছিল ভুৱনমোহিনী—তুমি হ’লা এজনী বুঢ়ী বৈষ্ণৱী। {{gap}}কৃষ্ণদাসী—যদি সেয়ে হয় তেন্তে ভালেই। {{gap}}দীনবন্ধু—নহয়! তুমি মোৰ সন্দেহ সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰাব লাগে। {{gap}}কৃষ্ণদাসী—বাৰু মই আগৰ ৰহদৈ লিগিৰী হওঁনে নহওঁ এবাৰ চকু মুদি অলপ পিছত চাওকচোন। {{gap}}কৃষ্ণদাসীৰ এই কথাত দীনবন্ধুৱে ক্ষন্তেকলৈ চকু মুদি আকৌ মেলি দেখে কৃষ্ণদাসীৰ স্থলত ভুৱনমোহিনী ৰূপেৰে ৰহদৈ থিয় হৈ আছে। {{gap}}এই ৰূপ দেখা মাত্ৰকে দীনবন্দুৱে “আই ঔ মোৰ হেৰোৱা ৰতন পালোঁ ঔ” বুলি আগবাঢ়ি ৰহদৈক দুয়ো হাতে সাবটি ধৰিবলৈ গ’ল। কিন্তু ৰহদৈয়ে তৎক্ষণাৎ পিছ হুঁহকি ক’লে— “সাৱধান! ধৈৰ্য ধৰক। মোক আপুনি স্ত্ৰীভাৱে আঁকোৱালি নধৰিব। আপুনিও ধৰ্মৰ পৰা পতিত হ’ব, মোৰো সৰ্বনাশ ঘটিব।” এইবুলি কৈয়েই ৰহদৈ লিগিৰীয়ে সেই ৰূপ সামৰি কৃষ্ণদাসী ৰূপেৰে দীনবন্ধু দয়াৰামৰ আগত থিয় হ’ল। দয়াৰামে “তুমি মানৱী নে মায়াবিনী” বুলি মূছকঁছ গৈ পৰিল। তৎক্ষণাৎ শ্ৰৱণানন্দই কমণ্ডলুৰ পানী এচিটা চকুৱে-মুখে মাৰি দয়াৰামৰ চৈতন্য সঞ্চাৰ কৰি তেওঁক বহুৱালে। কৃষ্ণদাসীও তেওঁৰ সমুখতে বহি ক’লে— “প্ৰিয়তম! আপোনাক মই এই কাৰণেহে ইমানদিনে মোৰ পূৰ্বৰূপ দেখুৱা নাছিলোঁ। এতিয়াই সৰ্বনাশ হ’ব নধৰিছিল নে?” {{gap}}দীনবন্ধু—মই একোকে বুজিব পৰা নাই। মই বাস্তৱিক জগততে আছোঁ নে কিবা মায়াৰ ৰাজ্যতে আছোঁ। {{gap}}কৃষ্ণদাসী—যিদৰেই ভাবে। যদি ভাবে বাস্তৱ জগতত আছে তেনেহ’লে বাস্তৱ জগতত আছে— যদি {{SIC|বাবে|ভাৱে}} মায়া ৰাজ্যতে আছে তেন্তে মায়া ৰাজ্যতে আছে। মোৰ মনেৰে বাস্তৱ জগত বা মায়া ৰাজ্য দুয়ো একে। {{gap}}দীনবন্দু—মই আৰু বিমোৰত পৰিলোঁ। ধৰ্মৰ দোহাই দি কৈছোঁ, বৈষ্ণৱী মোৰ ভ্ৰম দূৰ কৰা। {{nop}}<noinclude></noinclude> 0ad4yhalaiz6nhmq689mtl2oq1uaso9 104 69615 255116 253195 2026-07-09T09:20:47Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh||ৰহদৈ লিগিৰী|১৬১}}</noinclude>ৰূপটোহে মোৰ মনত পৰিছিল। পিছত ম‍ই মহাপুৰুষক ইয়াৰ উপায় সোধাত মোৰ মহাপুৰুষে শিকালে যে আপোনাৰ ৰূপটোতে যদি ম‍ই মনেৰে মূৰত ম’ৰাৰ পাখি অৰ্পণ কৰোঁ, কাণত কুণ্ডল, হাতত বাঁহী, গলত বনমালা, কটিত পীতবস্ত্ৰ অৰ্পণ কৰোঁ তেন্তে আপোনাৰ ৰূপতেই ম‍ই কৃষ্ণক পাম। মই সেইদৰে কৰোঁতে কৰোঁতেই প্ৰিয়তম! কৃষ্ণৰ ৰূপ এতিয়া সুন্দৰকৈ ধ্যানত ধৰিব পাৰোঁ। {{gap}}দীনবন্ধু—অ’ ভালেতোহে মইও আজি চাৰি বছৰৰ আগেয়ে সত্ৰত কেৱলীয়া হৈ সোমোৱাৰ তিনিদিনৰ দিনা তোমাক সপোনত দেখিছিলো আৰু তুমি কোৱাৰ দৰে হুবহু তোমাৰ সৈতে কথা পাতিছিলো। বাৰু প্ৰাণাধিক মোক এটা কথা কোৱাচোঁ মানুহ এজনক কৃষ্ণ বুলি ভাবিলে পাপ জানো নহয়। {{gap}}কৃষ্ণদাসী—জ্ঞানেৰে সৈতে ভাবিব জানিলে পাপ নহয়। নাজানিলে পাপ হয়। {{Gap}}দীনবন্ধু—ইয়াৰ ভাব কি? {{gap}}কৃষ্ণদাসী—“ইয়াৰ ভাব এই যে প্ৰত্যেক মানুহৰে আচল আত্মাটো ঈশ্বৰ কৃষ্ণৰে অংশ বা ঈশ্বৰ কৃষ্ণই—সেই আত্মাই এটা নাম বা ৰূপত আবদ্ধ হৈ লীলা কৰে। সেই দেখি আপোনাক ভাবোঁতে ম‍ই যদি আপোনাৰ ৰক্ত-মাংস হাত-ভৰি এইবিলাকতে মন সংযম নকৰি আপোনাৰ দেহৰ ভিতৰত লুকাই থকা সেই আত্মাটোক ভাবোঁ তেনেহ’লেই মোৰ চিন্তা কৰা হয়। সেই দেখি! আপোনাক ভাবোঁতে ভাবোঁতেই, আপোনাক মনে-প্ৰাণে ভাল পোৱাৰ কাৰণেই ম‍ই কৃষ্ণক পাইছোঁ। এই কৃষ্ণক পোৱা যিটো সুখ, তাৰ লগত সংসাৰৰ কোনো সুখৰেই তুলনা হ’ব নোৱাৰে। যি স্থলত আপোনাৰ ভালপোৱা কাৰণেই মই কৃষ্ণক পাইছোঁ সেই কাৰণে প্ৰাণনাথ, আপোনাৰ আত্মাটোৱেই মোৰ আত্মাটোৰ কৃষ্ণ—আপোনাক দণ্ডৱৎ” এইবুলি কৃষ্ণদাসীয়ে দীনবন্ধুক তৎক্ষণাৎ দুয়োহাত পাৰি দণ্ডৱ‍ কৰিলে। {{gap}}দীনবন্ধু—প্ৰিয়তমা! যদি মই তোমাৰ সেই পৰম প্ৰিয়তম কৃষ্ণই হওঁ তেন্তে মোৰ পৰা আঁতৰি যাব খুজিছা কিয়। মোক এৰি বৃন্দাবনলৈ যাব খুজিছা কিয়? {{gap}}কৃষ্ণদাসী—নাথ! আত্মা আত্মাৰ পৰা কেতিয়াও আঁতৰি থাকিব নোৱাৰে। চাব জানিলে মোৰ দেহটো বৃন্দাবন বা হিমালয় য’লৈকে যাওক মোৰ আত্মাটো আপোনাৰ আত্মাৰ পৰাতো আঁতৰ হ’ব নোৱাৰে। কিয়নো আত্মা একেটাহে। {{gap}}দীনবন্ধু—প্ৰিয়তমা! মই তোমাৰ কথা বুজিব নোৱাৰোঁ। তেন্তে তুমি বৃন্দাবনলৈ যাবাগৈয়ে। {{gap}}কৃষ্ণদাসী—মোৰ দেহটো যাবই। {{gap}}দীনবন্ধু—ময়ো যদি লগতে যাওঁ? {{nop}}<noinclude></noinclude> 3nbgpwds8bx8q0ndimy8l5p7k2myvp8 104 69616 255117 253196 2026-07-09T09:24:57Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 255117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh|১৬২|ৰহদৈ লিগিৰী|}}</noinclude>{{gap}}কৃষ্ণদাসী—ক্ষমা কৰিব। আপোনাৰ ঢেৰ কৰ্ম অসমতে আছে। দেখক এতিয়া অসম ভূমি সাগৰৰ সিপাৰৰ সুসভ্য ব্ৰিটিছ জাতিৰ হাতলৈ আহিব। অসমত শান্তি স্থাপিত হ’ব। মান মৰাণৰ উপদ্ৰৱত অসমৰ ধৰ্ম-কৰ্ম সমস্ত লোপ হৈ ৰৈছে। এই সমস্তৰে পুনৰ সংস্কাৰ লাগিব। অসমত মাইকী মানুহৰ দ্বাৰাই ধৰ্মৰ সংস্কাৰ হোৱাৰ নিয়মো নাই, উপায়ো নাই। মহাপ্ৰভু শংকৰ, দামোদৰ, মাধৱ, হৰিদেৱ এইসকলৰ নাম- ধৰ্মইহে অসমীয়া জাতিক উদ্ধাৰ কৰিব পাৰিব আৰু সেই নাম-ধৰ্ম আপোনাৰ নিচিনা উৎসাহী ডেকা ভকতে সত্ৰে সত্ৰে, গাঁৱে-ভূঁয়ে নাম গাই ফুৰিহে মানুহৰ মাজত বিলাব পাৰিব। সেই দেখি প্ৰিয়তম! আপুনি অসমতে ৰ’ব লাগিব। আপোনাৰ কণ্ঠত সৰস্বতী বহিল বুলি জানিব। আপুনি যলৈকে যায় ত’তে হয় নাম গোৱাসকলৰ লগত নাম গাই, নতুবা ওজা গাই, মানুহৰ মন প্ৰভু কৃষ্ণলৈ আকৰ্ষণ কৰিব। {{gap}}দীনবন্ধু—প্ৰিয়তমা! তুমিনো সেইদৰে অসমত কেলেই নাম-ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিব নোৱাৰিবা? {{gap}}কৃষ্ণদাসী—তাৰ কাৰণ অসমত এতিয়ালৈকে মাইকী মানুহে ধৰ্ম বিলাই ফুৰা নাই।চাৰিসত্ৰীয়াসকল উদাসীন পুৰুষ। মাইকী মানুহ থাকিবলৈ বেলেগকৈ সত্ৰৰ আৰ্হিৰে অসমত আশ্ৰম নাই। মোৰ কৰ্ম আছে পশ্চিম জগতত। কৃষ্ণই মোক সপোনতে আদেশ কৰিছে তেওঁৰ নাম তেওঁৰ প্ৰাণীৰ মাজত বিলাবলৈ। বোধকৰোঁ এই কাৰণেই প্ৰভুৱে মোক সৰুৰে পৰা নিৰাশ কৰি কৰি সোণক জুইত পুৰি পুৰি উজ্জ্বল কৰাৰ দৰে দুখ দিছিল। এতিয়া নাথ! মোৰ দুখ নাই। ক্ষুধা-তৃষ্ণাই, শ্ৰমে-ক্লান্তিয়ে, শীতে-উষ্ণে একোৱে মোক বিকল কৰিব নোৱাৰে। মোৰ এই দেহ কৃষ্ণৰ কৰ্মত অৰ্পিত। {{gap}}দীনবন্ধু—প্ৰিয়তমা! কিন্তু কৃষ্ণই তোমাক মোকে এনেকৈ বিচ্ছেদ কৰিহে তেওঁৰ নাম প্ৰচাৰ কৰোৱাব পাৰে নে এনেই নোৱাৰে নে? {{gap}}কৃষ্ণদাসী—নাথ! ভাবি চাওকচোন। দুখৰ মাজত হে কৃষ্ণক পোৱা যায়। সুখৰ মাজত পোৱা নাযায়। মনত কৰকচোন বুদ্ধদেৱ, চৈতন্য মহাপ্ৰভু, শ্ৰীশংকৰদেৱ, শ্ৰীমাধৱদেৱ এই সকলোৱেই কৃষ্ণৰ অৰ্থে কিমান দুখ পাইছিল আপোনাৰ মোৰ নো বেছি কি দুখ! {{gap}}দীনবন্ধু—প্ৰিয়তমা! তেন্তে তোমাৰ মোৰে দৈহিক মিলন অসম্ভৱ? {{gap}}কৃষ্ণদাসী—অসম্ভৱ! আপুনি দৈহিক মিলনৰ বিষয়ে ভাবিলেও পাপ হ’ব—কিয়নো আপুনি উদাস লওঁতেই প্ৰতিজ্ঞা লৈছে। মোৰ পক্ষেতো অসম্ভৱেই কাৰণ যি পুৰুষেই মোক কামভাৱে ধৰিবলৈ আহিব সেই পুৰুষেই মোৰ অনিচ্ছাসত্ত্বেও তৎক্ষণাৎ মোৰ যোগৰ জুইত পুৰি ভস্ম হ’ব। {{nop}}<noinclude></noinclude> e7usn32mawagvu2w00uwc7h0cnwi7qj 104 69626 255123 255100 2026-07-09T09:51:51Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 255123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh||ৰহদৈ লিগিৰী|১৪৯}}</noinclude><section begin="A" />শদিয়াখোৱা গোহাঁই সমুহৰ পৰা বিদায় লৈ পশ্চিমমুখে খোজ লৈ লৈ মাছখোৱা ধেমাজী পালে। তাৰপৰা খোজকাঢ়ি মাজে মাজে মিৰি গাঁৱত থাকি মিৰিৰ নাৱেৰে ধেমাজী, সোৱণশিৰী, ৰঙা নৈ ইত্যাদি পাৰ হৈ কলাবাৰী পালেগৈ। সেইফালৰ মানুহবিলাকৰ পৰা জানিলে যে মানে ইফালে মাজুলীৰ লুইতৰ সীমালৈকে, সিফালে বোকাখাটলৈকে দেশ-নগৰ উপান্ত কৰিলে। ৰজা চন্দ্ৰকান্ত, মাজুলীৰ সত্ৰীয়া গোসাঁই ভকত সকলোবিলাক গুৱাহাটীৰ ফাললৈ পলাইছে। কলাবাৰী, নাৰায়ণপুৰত এইবিলাক বাতৰি পাই তেওঁবিলাক তিনিও তাত মুঠেই দুনিশা থাকি আকৌ পশ্চিমৰ ফাললৈ খোজ লৈ প্ৰায় সাতদিন গৈ বিশ্বনাথ পালে। বিশ্বনাথত মন্দিৰাদি দৰ্শন কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰত স্নান দান কৰি বিশ্বনাথ অঞ্চলৰ প্ৰজাকে ধৰ্ম-কৰ্মত মন দিবলৈ উদগনি দি তেওঁবিলাকে তেজপুৰ পালেগৈ। তাতো সেইদৰে কিছু শিক্ষা-দীক্ষা দি, মঙলদৈয়েদি গৈ গৈ বৰনৈ পাৰ হৈ ডুম্‌নিচিকি পাই তাত মদন কামদেৱ তাৰ পিছত হাজোৰ মাধৱ, কেদাৰ ইত্যাদি দৰ্শন কৰি আকৌ উজাই আহি কৃষ্ণদাসী আৰু শ্ৰৱণানন্দে উত্তৰ গুৱাহাটীয়েদি ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈ পাৰ হৈ কামাখ্যা পালেহি আৰু তাত কামাখ্যৰ নামনিত থকা এটা সন্ন্যাসীৰ আখৰাত দুয়ো আশ্ৰয় ল’লে। ঊৰ্ধ্ববাহুৰ হাজোতে ঊৰ্ধ্বলৈ তুলি থোৱা হাতখন নামিল। তেওঁ গুৱাহাটীলৈ নাহি সেইপিনেদি বৰপেটালৈ গৈ বৰপেটাৰ যুগীৰ পামত হৰকান্ত বৰুৱাৰ ওচৰত জটীয়া বাবাজী নাম লৈ ৰ’ল। <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{larger|'''ঊনবিংশ অধ্যায়'''}}}} {{center|{{larger|'''গুৱাহাটী'''}}}} {{gap}}আমাৰ পাঠক-পাঠিকাসকলে মনত ৰাখিব সে সেই সময়ত গুৱাহাটী নগৰখন আজিকালিৰ দৰে নাছিল। ক’তো এটিও সেই সময়ত অৰ্থাৎ ইংৰাজৰ দিনৰ আগত, পকী ঘৰ নাছিল। কেৱল মঠ-মন্দিৰবিলাকেহে পকা ইটাৰ আছিল। গুৱাহাটী নগৰত সেই সময়ত আজিকালিৰ পাণবজাৰ বৰফুকন টোল আছিল। ঘৰবিলাক ডাঙৰ-দীঘল হ’লেও সকলোবিলাক খেৰী ঘৰ আছিল। উজান বজাৰৰ নৈৰ পাৰৰ কেতখিনি নদীয়াল আৰু বৃত্তিয়াল মানুহ আছিল। আজিকালি যত’ কাছাৰী, গিৰ্জা, স্কুল, চাহাবসকলৰ নৈৰ পাৰৰ বঙলাবিলাক আছে এই আটাইবিলাক ঠায়েই সেই কালত জনপ্ৰাণীবিহীন ঠাই আছিল। নগৰখনিৰ পূবে সৰু টিলা এটাৰ ওপৰত ছত্ৰকাৰ দেৱালয়ৰ মঠ-মন্দিৰ। উজান বজাৰৰ যোৰ পুখুৰীৰে সৈতে উগ্ৰতাৰা মাতৃৰ মন্দিৰ। পছিমে নৈৰ দাঁতিৰ টিলাৰ ওপৰত শুক্লেশ্বৰ মহাদেৱৰ মন্দিৰ। তাৰ ওচৰত তলত জনাৰ্দনদেৱৰ মন্দিৰ। নগৰৰ অলপ বাহিৰতে পূবে নৱগ্ৰহৰ দেৱালয়। পছিমে <section end="B" /><noinclude></noinclude> 70vg4h6p4bbh2xmdl36iwsxdi21g7rq 104 71597 255103 255003 2026-07-08T16:38:10Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ 255103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh||ৰহদৈ লিগিৰী|৩১}}</noinclude><section begin="A" />অন্যায় অত্যাচাৰত উজনি অসমত প্ৰথমবাৰ মানৰ আক্ৰমণত হোৱা হাহাকাৰতকৈ বেছি হাহাকাৰ হৈছিল। বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদৰ দুই-এজন বৃদ্ধই গোপনে ৰাজমাৱলৈ বৰফুকন আৰু তেওঁৰ পুত্ৰদ্বয়ৰ অন্যায়-অত্যাচাৰৰ বাতৰি পঠিয়াই আছিল। ৰাজমাৱে এইবিলাক বাতৰি পাই দেশখনকনো কেনেকৈ, কি উপায়েৰে বৰফুকনৰ অত্যাচাৰৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব ইয়াকে দিনে-নিশাই চিন্তা কৰিছিল। <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{larger|'''ত্ৰয়োবিংশ অধ্যায়'''}}}} {{center|{{larger|'''ৰজা আৰু ৰহদৈ'''}}}} {{gap}}মান গুচি যাবৰ আৰু বৰফুকনৰ একাধিপত্য কৰিবৰ প্ৰায় ছমাহ হ'ল। শৰৎকাল। আহিন মাহ। ৰজাঘৰত দুৰ্গোৎসৱ হৈ যাবৰ আজি পাঁচ দিন হৈছে অৰ্থাৎ আজি পূৰ্ণিমা তিথি। গধূলি হৈ এটাইছে। ৰজাঘৰে প্ৰজাঘৰে বন্তি জ্বলিছে। আকাশত ৰূপহী জোনাইটি উঠি গোটেইখন জগতকে পোহৰ কৰিছে। এনেকুৱা সময়তে আজি চন্দ্ৰকান্ত সিংহ স্বৰ্গদেৱে তেওঁৰ ভিতৰ ৰংচ'ৰাৰ খাটোলাৰ ওপৰত বহি মাত লগালে, “হেৰ ৰহদৈ আছেনে?” ৰজাৰ মাত শুনি ৰহদৈ লিগিৰী ততাতৈয়াকৈ ভিতৰৰ পৰা ওলাই আহি হাতযুৰি আঁঠু লৈ জনালে,—“স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰ! বেটীক বা কেলেই মাতিছে?” {{gap}}ৰজা—আজি মোৰ খেলৰ লগৰীয়াকেইজন নাহে। সিহঁতে গ'ল কালিয়েই মোত বিদায় লৈ গৈছে। আজি বোলে কিবা হেনো লক্ষ্মীপূজা সেইদেখি নাহে। মই চাংমাই শালৰ মেললৈ যোৱাৰ আগেয়ে অকলেহে থাকিব লাগি। মোলৈ অলপ সাজ-বস্তু লৈ আহিব পাৰেনে? {{gap}}ৰজাৰ এই আদেশত ৰহদৈ বেগেৰে ভিতৰলৈ গৈ সোণৰ বাটি এটা, নতুন টেকেলি এটা, আৰু এখন মাইচাঙত কেতখিনি ভজা মঙহ ভিতৰৰ এজন চাংমাইৰ হতুৱাই অনাই ৰজাৰ আগত এখন শৰাইত থোৱালে। ৰজাই চাংমাইক ভিতৰলৈ যাবলৈ ক'লে। ৰহদৈক তেওঁৰ সোণৰ বাটিত টেকেলিৰ পৰা মদ ঢালি দিবলৈ আদেশ কৰিলে। স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰৰ আদেশ পালন নকৰিবৰ সাধ্য কাৰ? বেচেৰী ৰহদৈ ৰজাক মদ ঢালি দিলে। ৰজাৰ মদ খাই লগে লগে দুডোখৰ ভজা মঙহ খাই যেতিয়া ৰাগী লাগিল তেতিয়া ৰজাই ক'লে,—“হেৰ ৰহদৈ। তইও এটুপি লচোন।” ৰহদৈয়ে আঁঠু কাঢ়ি হাত যুৰি জনালে—“স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰ! কাটক বা মাৰক বেটীক এই বস্তু ল'বলৈ নক'ব। স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰে জানে বেটী এজন হিন্দু ভকতৰ জীয়ৰী বিশেষ মহাপুৰুষীয়া পন্থৰ। সাত পুৰুষতো বেটীৰ এই বস্তু লোৱাৰ অভ্যাস নাই।” {{nop}}<section end="B" /><noinclude></noinclude> 38d4zm71nm3ntxcer0r7tjxsfcstt6z 255104 255103 2026-07-08T16:39:28Z BabulB 104 255104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh||ৰহদৈ লিগিৰী|৩১}}</noinclude><section begin="A" />অন্যায় অত্যাচাৰত উজনি অসমত প্ৰথমবাৰ মানৰ আক্ৰমণত হোৱা হাহাকাৰতকৈ বেছি হাহাকাৰ হৈছিল। বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদৰ দুই-এজন বৃদ্ধই গোপনে ৰাজমাৱলৈ বৰফুকন আৰু তেওঁৰ পুত্ৰদ্বয়ৰ অন্যায়-অত্যাচাৰৰ বাতৰি পঠিয়াই আছিল। ৰাজমাৱে এইবিলাক বাতৰি পাই দেশখনকনো কেনেকৈ, কি উপায়েৰে বৰফুকনৰ অত্যাচাৰৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব ইয়াকে দিনে-নিশাই চিন্তা কৰিছিল। <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{larger|'''ত্ৰয়োবিংশ অধ্যায়'''}}}} {{center|{{larger|'''ৰজা আৰু ৰহদৈ'''}}}} {{gap}}মান গুচি যাবৰ আৰু বৰফুকনৰ একাধিপত্য কৰিবৰ প্ৰায় ছমাহ হ'ল। শৰৎকাল। আহিন মাহ। ৰজাঘৰত দুৰ্গোৎসৱ হৈ যাবৰ আজি পাঁচ দিন হৈছে অৰ্থাৎ আজি পূৰ্ণিমা তিথি। গধূলি হৈ এটাইছে। ৰজাঘৰে প্ৰজাঘৰে বন্তি জ্বলিছে। আকাশত ৰূপহী জোনাইটি উঠি গোটেইখন জগতকে পোহৰ কৰিছে। এনেকুৱা সময়তে আজি চন্দ্ৰকান্ত সিংহ স্বৰ্গদেৱে তেওঁৰ ভিতৰ ৰংচ'ৰাৰ খাটোলাৰ ওপৰত বহি মাত লগালে, “হেৰ ৰহদৈ আছেনে?” ৰজাৰ মাত শুনি ৰহদৈ লিগিৰী ততাতৈয়াকৈ ভিতৰৰ পৰা ওলাই আহি হাতযুৰি আঁঠু লৈ জনালে—“স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰ! বেটীক বা কেলেই মাতিছে?” {{gap}}ৰজা—আজি মোৰ খেলৰ লগৰীয়াকেইজন নাহে। সিহঁতে গ'ল কালিয়েই মোত বিদায় লৈ গৈছে। আজি বোলে কিবা হেনো লক্ষ্মীপূজা সেইদেখি নাহে। মই চাংমাই শালৰ মেললৈ যোৱাৰ আগেয়ে অকলেহে থাকিব লাগি। মোলৈ অলপ সাজ-বস্তু লৈ আহিব পাৰেনে? {{gap}}ৰজাৰ এই আদেশত ৰহদৈ বেগেৰে ভিতৰলৈ গৈ সোণৰ বাটি এটা, নতুন টেকেলি এটা, আৰু এখন মাইচাঙত কেতখিনি ভজা মঙহ ভিতৰৰ এজন চাংমাইৰ হতুৱাই অনাই ৰজাৰ আগত এখন শৰাইত থোৱালে। ৰজাই চাংমাইক ভিতৰলৈ যাবলৈ ক'লে। ৰহদৈক তেওঁৰ সোণৰ বাটিত টেকেলিৰ পৰা মদ ঢালি দিবলৈ আদেশ কৰিলে। স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰৰ আদেশ পালন নকৰিবৰ সাধ্য কাৰ? বেচেৰী ৰহদৈ ৰজাক মদ ঢালি দিলে। ৰজাৰ মদ খাই লগে লগে দুডোখৰ ভজা মঙহ খাই যেতিয়া ৰাগী লাগিল তেতিয়া ৰজাই ক'লে,—“হেৰ ৰহদৈ। তইও এটুপি লচোন।” ৰহদৈয়ে আঁঠু কাঢ়ি হাত যুৰি জনালে—“স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰ! কাটক বা মাৰক বেটীক এই বস্তু ল'বলৈ নক'ব। স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰে জানে বেটী এজন হিন্দু ভকতৰ জীয়ৰী বিশেষ মহাপুৰুষীয়া পন্থৰ। সাত পুৰুষতো বেটীৰ এই বস্তু লোৱাৰ অভ্যাস নাই।” {{nop}}<section end="B" /><noinclude></noinclude> jtgu1vxo2qu3ez17qf4s16lqzmv7s3g 255127 255104 2026-07-09T10:48:09Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 255127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh||ৰহদৈ লিগিৰী|৩১}}</noinclude><section begin="A" />অন্যায় অত্যাচাৰত উজনি অসমত প্ৰথমবাৰ মানৰ আক্ৰমণত হোৱা হাহাকাৰতকৈ বেছি হাহাকাৰ হৈছিল। বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদৰ দুই-এজন বৃদ্ধই গোপনে ৰাজমাৱলৈ বৰফুকন আৰু তেওঁৰ পুত্ৰদ্বয়ৰ অন্যায়-অত্যাচাৰৰ বাতৰি পঠিয়াই আছিল। ৰাজমাৱে এইবিলাক বাতৰি পাই দেশখনকনো কেনেকৈ, কি উপায়েৰে বৰফুকনৰ অত্যাচাৰৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব ইয়াকে দিনে-নিশাই চিন্তা কৰিছিল। <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{larger|'''ত্ৰয়োবিংশ অধ্যায়'''}}}} {{center|{{larger|'''ৰজা আৰু ৰহদৈ'''}}}} {{gap}}মান গুচি যাবৰ আৰু বৰফুকনৰ একাধিপত্য কৰিবৰ প্ৰায় ছমাহ হ’ল। শৰৎকাল। আহিন মাহ। ৰজাঘৰত দুৰ্গোৎসৱ হৈ যাবৰ আজি পাঁচ দিন হৈছে অৰ্থাৎ আজি পূৰ্ণিমা তিথি। গধূলি হৈ এটাইছে। ৰজাঘৰে প্ৰজাঘৰে বন্তি জ্বলিছে। আকাশত ৰূপহী জোনাইটি উঠি গোটেইখন জগতকে পোহৰ কৰিছে। এনেকুৱা সময়তে আজি চন্দ্ৰকান্ত সিংহ স্বৰ্গদেৱে তেওঁৰ ভিতৰ ৰংচ’ৰাৰ খাটোলাৰ ওপৰত বহি মাত লগালে, “হেৰ ৰহদৈ আছেনে?” ৰজাৰ মাত শুনি ৰহদৈ লিগিৰী ততাতৈয়াকৈ ভিতৰৰ পৰা ওলাই আহি হাতযুৰি আঁঠু লৈ জনালে—“স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰ! বেটীক বা কেলেই মাতিছে?” {{gap}}ৰজা—আজি মোৰ খেলৰ লগৰীয়াকেইজন নাহে। সিহঁতে গ’ল কালিয়েই মোত বিদায় লৈ গৈছে। আজি বোলে কিবা হেনো লক্ষ্মীপূজা সেইদেখি নাহে। মই চাংমাই শালৰ মেললৈ যোৱাৰ আগেয়ে অকলেহে থাকিব লাগি। মোলৈ অলপ সাজ-বস্তু লৈ আহিব পাৰেনে? {{gap}}ৰজাৰ এই আদেশত ৰহদৈ বেগেৰে ভিতৰলৈ গৈ সোণৰ বাটি এটা, নতুন টেকেলি এটা, আৰু এখন মাইচাঙত কেতখিনি ভজা মঙহ ভিতৰৰ এজন চাংমাইৰ হতুৱাই অনাই ৰজাৰ আগত এখন শৰাইত থোৱালে। ৰজাই চাংমাইক ভিতৰলৈ যাবলৈ ক’লে। ৰহদৈক তেওঁৰ সোণৰ বাটিত টেকেলিৰ পৰা মদ ঢালি দিবলৈ আদেশ কৰিলে। স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰৰ আদেশ পালন নকৰিবৰ সাধ্য কাৰ? বেচেৰী ৰহদৈ ৰজাক মদ ঢালি দিলে। ৰজাৰ মদ খাই লগে লগে দুডোখৰ ভজা মঙহ খাই যেতিয়া ৰাগী লাগিল তেতিয়া ৰজাই ক’লে,—“হেৰ ৰহদৈ। তইও এটুপি লচোন।” ৰহদৈয়ে আঁঠু কাঢ়ি হাত যুৰি জনালে—“স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰ! কাটক বা মাৰক বেটীক এই বস্তু ল’বলৈ নক’ব। স্বৰ্গদেৱ ঈশ্বৰে জানে বেটী এজন হিন্দু ভকতৰ জীয়ৰী বিশেষ মহাপুৰুষীয়া পন্থৰ। সাত পুৰুষতো বেটীৰ এই বস্তু লোৱাৰ অভ্যাস নাই।” {{nop}}<section end="B" /><noinclude></noinclude> rws2gdv04icxwghj5in95x52asu91pv 104 71598 255101 255002 2026-07-08T16:21:49Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ 255101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৩০|ৰহদৈ লিগিৰী|}}</noinclude><section begin="A" />কিদৰে মানে আহি আক্ৰমণ কৰিলে, কিদৰে বুঢ়াগোহাঁই ঢুকাল— এই সমস্ত বিৱৰণ ‘ৰঙ্গিলী' উপন্যাসত দিয়া হৈছে। <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{larger|''''''দ্বাবিংশ অধ্যায়'''}}}} {{center|{{larger|মানৰ প্ৰথম আক্ৰমণৰ পিছত আৰু বদন বৰফুকনৰ দিনত'''}}}} {{gap}}স্বৰ্গদেৱ চন্দ্ৰকান্ত সিংহই ভূতৰ পুতেকৰ খবৰ আৰু তাৰ পিছত মানে অসম আক্ৰমণ কৰাত, তেওঁৰ আগৰ সকলো বন্ধু-বান্ধৱ হেৰুৱাই বিশেষকৈ সৎৰামক হেৰুৱাই কিছুমান দিনলৈ ঘৰৰ ভিতৰতে ৰাণীয়ে সৈতে সোমাই থাকিব লগাত পৰিছিল। ৰাণী মাৱে ৰজাৰ এই কাৰ্যত পেটে পেটে ভাল পাইছিল। এমাহমানৰ মূৰত চন্দ্ৰকান্ত সিংহ স্বৰ্গদেৱে আকৌ নিজ প্ৰকৃতি ধৰিলে। আগৰ দৰে আকৌ তিনি-চাৰিজন ডেকা লগত লৈ বিশেষকৈ বদন বৰফুকনৰ গুণধৰ পুত্ৰদ্বয় জন্মি-পিয়লিক লৈ, ৰাজকাৰ্য এইবেলি সোপাকে বদন বৰফুকনক এৰি দি, নিজে দিনে-নিশাই মদ-ফটিকা পিয়াত, বন্ধুকেইজনে সৈতে দহ-পঁচিশ আৰু পাশা খেলোৱাত, লিগিৰীসকলক নচুৱাই সিহঁতৰ লগত চুপতি কৰাত, মাজে মাজে হাতীত উঠি কাঁড়, ধেনু লৈ বাঘ, বৰা পহু চিকাৰ কৰাত দিন-কাল নিয়াব ধৰিলে। ৰাজ্যতনো কি হৈছে কি নহৈছে একোৰে বুজ-বাতৰি নৰখাত পৰিল। {{gap}}ৰাজমাও দেউতাই বুঢ়াগোহাঁই আৰু মানৰ যুঁজত অসমীয়া ৰাইজ ভালেমানৰ মৃত্যুত শোক পালে। তদুপৰি দেশদ্ৰোহী বদন বৰফুকনেই এতিয়া উঠি ৰজা, বহি ৰজা হৈ ৰাজ্য চলোৱাত মনত বৰকৈ শোক যে পালেই তাৰ লগে লগে তেওঁৰ বদন বৰফুকনলৈ এটা অতিপাত ঘৃণা আৰু ক্ৰোধৰ ভাব হ'ল। {{gap}}বদন বৰফুকনে কিন্তু পোনপ্ৰথমতে কেবা বেলিও ৰাজমাৱৰ হাউলিলৈ গৈ পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ দৰে ৰাজকাৰ্যত পৰামৰ্শ ল'বলৈ বিচাৰিছিল; কিন্তু ৰাজমাৱে তেওঁৰ নামকে নুশুনা দেখি আনকি তেওঁৰ নামে জুইতো খৰি নিদিয়া দেখি তেওঁ আৰু পিছলৈ ৰাজমাৱলৈ কোনো ভয়কে নকৰি নিজে নিজে ৰাজ্য চলাবলৈ ধৰিলে। ৰজাই ৰাজকাৰ্যৰ বুজ-বতৰা নোলোৱা দেখি বৰফুকনে স্বেচ্ছাচাৰভাৱে ৰাজ্য শাসন কৰিবলৈ ধৰিলে। গুৱাহাটীত ভাং খুৱাই হাতীক বলিয়া কৰি কামৰূপীয়া ল'ৰা-তিৰোতাক বধ কৰোঁতা সেই অনৰ্থৰ ফলে দন্দুৱা দ্ৰোহ সৃজন কৰোঁতা বৰফুকনৰ সৰ্বগুণী পুত্ৰ দুজন জন্মি-পিয়লিয়ে এইবেলি উজনিত একাধিপত্য কৰিবলৈ পাই বুঢ়াগোহাঁই ফৈদৰ মানুহবিলাকক, আনকি ল'ৰা-তিৰোতাকো ধৰি ধৰি উগ্ৰ শাস্তি আৰু পৈশাচিক যন্ত্ৰণা দিবলৈ কম নকৰিলে। শুৱনি ধুনীয়া গাভৰু পালেই এই দুজনা বীৰ পুৰুষে সেই গাভৰুক চলে-বলে-কৌশলে সতীত্ব হৰণ কৰিবলৈ তোচ্ নেখাইছিল। এইবিলাক <section end="B" /><noinclude></noinclude> dj0pt6djdft4sa29y704wybzzkup678 255102 255101 2026-07-08T16:22:38Z BabulB 104 255102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৩০|ৰহদৈ লিগিৰী|}}</noinclude><section begin="A" />কিদৰে মানে আহি আক্ৰমণ কৰিলে, কিদৰে বুঢ়াগোহাঁই ঢুকাল— এই সমস্ত বিৱৰণ ‘ৰঙ্গিলী' উপন্যাসত দিয়া হৈছে। <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{larger|'''দ্বাবিংশ অধ্যায়'''}}}} {{center|{{larger|'''মানৰ প্ৰথম আক্ৰমণৰ পিছত আৰু বদন বৰফুকনৰ দিনত'''}}}} {{gap}}স্বৰ্গদেৱ চন্দ্ৰকান্ত সিংহই ভূতৰ পুতেকৰ খবৰ আৰু তাৰ পিছত মানে অসম আক্ৰমণ কৰাত, তেওঁৰ আগৰ সকলো বন্ধু-বান্ধৱ হেৰুৱাই বিশেষকৈ সৎৰামক হেৰুৱাই কিছুমান দিনলৈ ঘৰৰ ভিতৰতে ৰাণীয়ে সৈতে সোমাই থাকিব লগাত পৰিছিল। ৰাণী মাৱে ৰজাৰ এই কাৰ্যত পেটে পেটে ভাল পাইছিল। এমাহমানৰ মূৰত চন্দ্ৰকান্ত সিংহ স্বৰ্গদেৱে আকৌ নিজ প্ৰকৃতি ধৰিলে। আগৰ দৰে আকৌ তিনি-চাৰিজন ডেকা লগত লৈ বিশেষকৈ বদন বৰফুকনৰ গুণধৰ পুত্ৰদ্বয় জন্মি-পিয়লিক লৈ, ৰাজকাৰ্য এইবেলি সোপাকে বদন বৰফুকনক এৰি দি, নিজে দিনে-নিশাই মদ-ফটিকা পিয়াত, বন্ধুকেইজনে সৈতে দহ-পঁচিশ আৰু পাশা খেলোৱাত, লিগিৰীসকলক নচুৱাই সিহঁতৰ লগত চুপতি কৰাত, মাজে মাজে হাতীত উঠি কাঁড়, ধেনু লৈ বাঘ, বৰা পহু চিকাৰ কৰাত দিন-কাল নিয়াব ধৰিলে। ৰাজ্যতনো কি হৈছে কি নহৈছে একোৰে বুজ-বাতৰি নৰখাত পৰিল। {{gap}}ৰাজমাও দেউতাই বুঢ়াগোহাঁই আৰু মানৰ যুঁজত অসমীয়া ৰাইজ ভালেমানৰ মৃত্যুত শোক পালে। তদুপৰি দেশদ্ৰোহী বদন বৰফুকনেই এতিয়া উঠি ৰজা, বহি ৰজা হৈ ৰাজ্য চলোৱাত মনত বৰকৈ শোক যে পালেই তাৰ লগে লগে তেওঁৰ বদন বৰফুকনলৈ এটা অতিপাত ঘৃণা আৰু ক্ৰোধৰ ভাব হ'ল। {{gap}}বদন বৰফুকনে কিন্তু পোনপ্ৰথমতে কেবা বেলিও ৰাজমাৱৰ হাউলিলৈ গৈ পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ দৰে ৰাজকাৰ্যত পৰামৰ্শ ল'বলৈ বিচাৰিছিল; কিন্তু ৰাজমাৱে তেওঁৰ নামকে নুশুনা দেখি আনকি তেওঁৰ নামে জুইতো খৰি নিদিয়া দেখি তেওঁ আৰু পিছলৈ ৰাজমাৱলৈ কোনো ভয়কে নকৰি নিজে নিজে ৰাজ্য চলাবলৈ ধৰিলে। ৰজাই ৰাজকাৰ্যৰ বুজ-বতৰা নোলোৱা দেখি বৰফুকনে স্বেচ্ছাচাৰভাৱে ৰাজ্য শাসন কৰিবলৈ ধৰিলে। গুৱাহাটীত ভাং খুৱাই হাতীক বলিয়া কৰি কামৰূপীয়া ল'ৰা-তিৰোতাক বধ কৰোঁতা সেই অনৰ্থৰ ফলে দন্দুৱা দ্ৰোহ সৃজন কৰোঁতা বৰফুকনৰ সৰ্বগুণী পুত্ৰ দুজন জন্মি-পিয়লিয়ে এইবেলি উজনিত একাধিপত্য কৰিবলৈ পাই বুঢ়াগোহাঁই ফৈদৰ মানুহবিলাকক, আনকি ল'ৰা-তিৰোতাকো ধৰি ধৰি উগ্ৰ শাস্তি আৰু পৈশাচিক যন্ত্ৰণা দিবলৈ কম নকৰিলে। শুৱনি ধুনীয়া গাভৰু পালেই এই দুজনা বীৰ পুৰুষে সেই গাভৰুক চলে-বলে-কৌশলে সতীত্ব হৰণ কৰিবলৈ তোচ্ নেখাইছিল। এইবিলাক <section end="B" /><noinclude></noinclude> 6wi3pecmeb8svlb4wxpkq8x8q89qiw8 255126 255102 2026-07-09T10:31:03Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 255126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh|৩০|ৰহদৈ লিগিৰী|}}</noinclude><section begin="A" />কিদৰে মানে আহি আক্ৰমণ কৰিলে, কিদৰে বুঢ়াগোহাঁই ঢুকাল—এই সমস্ত বিৱৰণ ‘ৰঙ্গিলী’ উপন্যাসত দিয়া হৈছে। <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{larger|'''দ্বাবিংশ অধ্যায়'''}}}} {{center|{{larger|'''মানৰ প্ৰথম আক্ৰমণৰ পিছত আৰু বদন বৰফুকনৰ দিনত'''}}}} {{gap}}স্বৰ্গদেৱ চন্দ্ৰকান্ত সিংহই ভূতৰ পুতেকৰ খবৰ আৰু তাৰ পিছত মানে অসম আক্ৰমণ কৰাত, তেওঁৰ আগৰ সকলো বন্ধু-বান্ধৱ হেৰুৱাই বিশেষকৈ সৎৰামক হেৰুৱাই কিছুমান দিনলৈ ঘৰৰ ভিতৰতে ৰাণীয়ে সৈতে সোমাই থাকিব লগাত পৰিছিল। ৰাণী মাৱে ৰজাৰ এই কাৰ্যত পেটে পেটে ভাল পাইছিল। এমাহমানৰ মূৰত চন্দ্ৰকান্ত সিংহ স্বৰ্গদেৱে আকৌ নিজ প্ৰকৃতি ধৰিলে। আগৰ দৰে আকৌ তিনি-চাৰিজন ডেকা লগত লৈ বিশেষকৈ বদন বৰফুকনৰ গুণধৰ পুত্ৰদ্বয় জন্মি-পিয়লিক লৈ, ৰাজকাৰ্য এইবেলি সোপাকে বদন বৰফুকনক এৰি দি, নিজে দিনে-নিশাই মদ-ফটিকা পিয়াত, বন্ধুকেইজনে সৈতে দহ-পঁচিশ আৰু পাশা খেলোৱাত, লিগিৰীসকলক নচুৱাই সিহঁতৰ লগত চুপতি কৰাত, মাজে মাজে হাতীত উঠি কাঁড়, ধেনু লৈ বাঘ, বৰা পহু চিকাৰ কৰাত দিন-কাল নিয়াব ধৰিলে। ৰাজ্যতনো কি হৈছে কি নহৈছে একোৰে বুজ-বাতৰি নৰখাত পৰিল। {{gap}}ৰাজমাও দেউতাই বুঢ়াগোহাঁই আৰু মানৰ যুঁজত অসমীয়া ৰাইজ ভালেমানৰ মৃত্যুত শোক পালে। তদুপৰি দেশদ্ৰোহী বদন বৰফুকনেই এতিয়া উঠি ৰজা, বহি ৰজা হৈ ৰাজ্য চলোৱাত মনত বৰকৈ শোক যে পালেই তাৰ লগে লগে তেওঁৰ বদন বৰফুকনলৈ এটা অতিপাত ঘৃণা আৰু ক্ৰোধৰ ভাব হ’ল। {{gap}}বদন বৰফুকনে কিন্তু পোনপ্ৰথমতে কেবা বেলিও ৰাজমাৱৰ হাউলিলৈ গৈ পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ দৰে ৰাজকাৰ্যত পৰামৰ্শ ল’বলৈ বিচাৰিছিল; কিন্তু ৰাজমাৱে তেওঁৰ নামকে নুশুনা দেখি আনকি তেওঁৰ নামে জুইতো খৰি নিদিয়া দেখি তেওঁ আৰু পিছলৈ ৰাজমাৱলৈ কোনো ভয়কে নকৰি নিজে নিজে ৰাজ্য চলাবলৈ ধৰিলে। ৰজাই ৰাজকাৰ্যৰ বুজ-বতৰা নোলোৱা দেখি বৰফুকনে স্বেচ্ছাচাৰভাৱে ৰাজ্য শাসন কৰিবলৈ ধৰিলে। গুৱাহাটীত ভাং খুৱাই হাতীক বলিয়া কৰি কামৰূপীয়া ল’ৰা-তিৰোতাক বধ কৰোঁতা সেই অনৰ্থৰ ফলে দন্দুৱা দ্ৰোহ সৃজন কৰোঁতা বৰফুকনৰ সৰ্বগুণী পুত্ৰ দুজন জন্মি-পিয়লিয়ে এইবেলি উজনিত একাধিপত্য কৰিবলৈ পাই বুঢ়াগোহাঁই ফৈদৰ মানুহবিলাকক, আনকি ল’ৰা-তিৰোতাকো ধৰি ধৰি উগ্ৰ শাস্তি আৰু পৈশাচিক যন্ত্ৰণা দিবলৈ কম নকৰিলে। শুৱনি ধুনীয়া গাভৰু পালেই এই দুজনা বীৰ পুৰুষে সেই গাভৰুক চলে-বলে-কৌশলে সতীত্ব হৰণ কৰিবলৈ তোচ্ নেখাইছিল। এইবিলাক <section end="B" /><noinclude></noinclude> 4emwz0fo7x2jg47ctt5n1ae296nr32z 104 71599 255125 255086 2026-07-09T10:19:59Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh||ৰহদৈ লিগিৰী|২৯}}</noinclude>ৰজাৰ পেটে পেটে খং উঠি আৰু বেজাৰ লাগি ৰাজমাৱৰ ওপৰত আৰু পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ ওপৰত জেদ ধৰিছিল। দ্বিতীয় কাৰণ চন্দ্ৰকান্ত সিংহ স্বৰ্গদেৱে ভাবিছিল যে হিন্দু গাভৰুৱে ৰাণী হ’ব পালে তেওঁ বেছিকৈ সেৱা-শুশ্ৰূষা কৰিব আৰু আদৰ কৰিব। নিজৰ জাতৰ সাতঘৰীয়া আহোম গাভৰুৱে নিজকে ৰজাৰ সমান ভাবি তিমান শুশ্ৰূষা নকৰিব। চন্দ্ৰকান্ত ৰজাই ভবা কথাটো বোধকৰো একেবাৰে অমুলকো নহয়। আমি দুই-এঠাইত দেখিছো যে হীন জাতৰ কোনো কোনো উপপত্নীয়ে ওখ জাতৰ কোনো কোনো পুৰুষক সেৱা-শুশ্ৰূষাৰে, মিঠা কথাৰে ইমান বশ কৰে যে সেই পুৰুষে নিজৰ বিবাহিতা পত্নীক এলাগী কৰি মন দুখীয়া কৰে। {{gap}}যদিও ৰাজমাৱে গোহাঁইৰ জীয়ৰীক বোৱাৰী বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল, তথাপি পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইয়ে হ’লে এই বিবাহটো ভাল নুবুলিলে। ৰজাই তেওঁক নজনোৱাকৈ বিয়া কৰোৱাত বেয়াও পালে। তেওঁৰ ইচ্ছা আছিল ৰজাই তেওঁক সুধি-পুছি সাতঘৰ আহোমৰ কোনো এঘৰৰ জীয়ৰী বিয়া কৰাব। কিন্তু ৰজাই সেইটো নকৰি হিন্দুৰ গাভৰু বিয়া কৰালে। তেওঁ এইটোত বৰ বিষম পালে। তেওঁৰ ধ্ৰুব বিশ্বাস আছিল যে আহোম ৰজাসকলে শিৱসিংহৰ দিনৰে পৰা হিন্দুৰ গাভৰু বিয়া কৰোৱাত ৰাজকোঁৱৰসকল হিন্দুৰ তেজেৰে মিশ্ৰিত হৈ আৰু হিন্দুৰ সংসৰ্গত পৰি সবল পুষ্টিকৰ আহাৰ মদ-মঙহ এৰি দিনক দিনে দুৰ্বল হৈ গৈছিল। ফুলেশ্বৰী কুঁৱৰীয়ে কিদৰে ৰজাক বশ কৰি ভেড়াৰ দৰে কৰি নিজে ৰাজ্য শাসন কৰি মোৱামৰীয়া মহন্তক অপমান কৰি মহা অনৰ্থ মিলাইছিল এই কথা বুঢ়াগোহাঁইদেৱে পাহৰা নাছিল। এইবিলাক কাৰণতে বুঢ়াগাঁহাইদেৱে এই বিয়াটো ভাল নাপাই ৰজাক অকলৈ থাকিলৈ সেৱা কৰিলেও কোনোদিনেই ৰাণীক সেৱা-সৎকাৰ নকৰিছিল। এনেয়ে চন্দ্ৰকান্ত সিংহ স্বৰ্গদেৱে বুঢ়াগোঁহাইক ভাল নাপাইছিল; তাতে যেতিয়াই বুঢ়াগোঁহাইয়ে ৰাণীক সেৱা নকৰিলে, তেতিয়াই ৰজাৰ বুঢ়াগোহাঁইলৈ খং দুগুণ হৈছিল। এইটো সুবিধা পাই সৎৰামে বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে ৰজাক সৰহকৈ লগাবলৈ চল পাইছিল। পৰিণামত ৰজা আৰু সৎৰাম এফলীয়া হ’ল। ৰাজমাও আৰু বুঢ়াগোহাঁই আনফলীয়া হ’ল। ৰজাই ৰহদৈক এৰি ৰাণীক বিয়া কৰাবৰে পৰা ৰহদৈৰ ৰজালৈ ভক্তি কমিল আৰু লগে লগে তাইৰ দয়াৰামলৈ পূৰ্ব অনুৰাগ বাঢ়িল। সৎৰামক তাইৰ সমস্ত দুখৰ আৰু অনৰ্থৰ কাৰণ ভাবি তাই সৎৰামক পেটে সৈতে ঘৃণা কৰি সৎৰামৰ সমস্ত ৰং-ধেমালি, অবজ্ঞা, ইতিকিং কিদৰে ৰাজমাও আৰু বুঢ়াগোহাঁইক জনাই আছিল এই কথা ''‘ৰঙ্গিলী’''ত আছে। ইয়াৰ পিছত বুঢ়াগোহাঁয়ে ৰজাক দিয়া এঙগা-চোলাৰ নিমিত্তে, আৰু বদন বৰফুকনক ধৰি আনিবলৈ পঠোৱাৰ কাৰণে<noinclude></noinclude> lujcai437a15diq3ggi4n2on059qqfm 104 71600 255124 255071 2026-07-09T10:02:58Z JyotiPN 1603 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 255124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JyotiPN" />{{rh|২৮|ৰহদৈ লিগিৰী|}}</noinclude><section begin="A" />কন্যাগৰাকীক ৰজাক দেখুৱাব লাগে বুলি কোৱাত গোসাঁইজনে মাহিন্দ্ৰী গাভৰুক লগতে আনি ৰজাক দেখুৱালে। ৰজাৰ পছন্দ হ’ল। দিন-বাৰ চোৱাই বিয়াৰ দিন স্থিৰ কৰি বিয়া পাতিলে। মাজুলীৰ সন্ত-মহন্ত সমস্ত সেই বিয়ালৈ আহিল। মহা ধুমধামেৰে টেমি-কটাৰী সলাই চকলং বিয়া পাতিলে। ৰাইজক জা-জলপান খুৱালে। বিয়া কৰোৱাৰ পাঁচ দিনৰ মূৰত ৰজাই ৰাণীক দোলাৰে লৈ নৈ পাৰ হৈ নগৰ পালে। ৰাজমাৱে গোসাঁইৰ জীয়াৰীক বোৱাৰী বুলি গ্ৰহণ কৰি আদৰি নিলে। <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{larger|'''একবিংশ অধ্যায়'''}}}} {{center|{{larger|'''বুঢ়াগোহাঁই আৰু বুৰঞ্জী'''}}}} {{gap}}আমাৰ সহৃদয় পাঠক-পাঠিকাসকলে এইখিনিতে আসোঁৱাহ ধৰি আমাক সুধিব পাৰে চন্দ্ৰকান্ত ৰজাইনো কেলেই নিজৰ সাতঘৰীয়া আহোমৰ এগৰাকী গাভৰু বিয়া নকৰাই আৰু ৰহদৈক “তোক ৰাণী কৰিম বুলি কৈয়ো” হঠাতে মাজুলীলৈ গৈ গোসাঁইৰ জীয়ৰী বিয়া কৰালে। ইয়াৰ উত্তৰত আমি ৰহদৈক বিয়া নকৰোৱা সম্পৰ্কে ইয়াকো ক’ব পাৰো যে তাইক বিয়া কৰোৱা সম্পৰ্কে ৰাজমাও আৰু বিশেষ তেওঁৰ সখি সৎৰামৰ পৰা বাধা পালে। এনেকি এনিশা ৰজাক নিশা শুশ্ৰূষা কৰোঁতে ভাদৈয়ে চকুৰ লো টুকি জনাইছিল “তাই আঘোণীয়েনো স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত কি অপৰাধ কৰিছিল যে তেওঁবিলাককে দেখুৱাই হিন্দু জাতিৰ কাঁড়ী পাইকৰ ঘৰৰ জীয়ৰী এজনীক লিগিৰী গুচাই ৰাণী পাতিব খুজিছে।” ভাদৈ আকৌ আৰু এনিশা আঘোণীৰো সেই নিচিনা বেজাৰৰ কথা শুনি স্বৰ্গদেৱ চন্দ্ৰকান্তসিংহে সদ্যহতে ৰহদৈক ৰাণী নাপাতি এই গোহাঁইৰ জীয়াৰীজনাক বিয়া কৰালে। চন্দ্ৰকান্ত ৰজা দুৰ্বল মনৰ নহৈ নিৰ্ভীক চিত্তৰ ৰজা হোৱা হ’লে তেওঁ কালৈকো ভয় নকৰি ৰহদৈক বিয়া কৰালেহেঁতেন। লগৰ লিগিৰী বিয়া নকৰাই জাতত হিন্দু হ’লেও এজন সন্মানিত গোহাঁইৰ জীয়ৰী বিয়া কৰোৱাত, কি ভাদৈ, কি আঘোণী, কি ৰাজমাও কেৱে আপত্তি কৰিব নোৱাৰিলে। সাতঘৰীয়া আহোমৰ ভিতৰত এগৰাকী গাভৰুক বিয়া নকৰাই যে ৰজাই ৰহদৈক এৰি হিন্দুৰ ঘৰৰ ছোৱালী এজনী বিয়া কৰালে ইয়াৰ কাৰণ হয়তো কেৱে কেৱে ভাবিব পাৰে যে হিন্দুৰ গাভৰু আহোম গাভৰুতকৈ বেছি ধুনীয়া কাৰণেই ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহই সেইদৰে কৰিলে। দৰাচলতে সেইটো নহয়। হিন্দুৰ গাভৰুসকলতকৈ যে আহোম গাভৰুসকল কম ধুনীয়া সেইটো নহয়। আহোম গাভৰুসকলৰ ভিতৰতো সুন্দৰী গাভৰু আছিল। তথাপি ৰজাই যে হিন্দু গাভৰু বিয়া কৰালে ইয়াৰ এটা কাৰণ হ’ল ৰাজমাৱে ৰহদৈক বিয়া কৰাবলৈ বাধা কৰাত আৰু আহোম গাভৰু বিয়া কৰাবলৈ কোৱাত <section end="B" /><noinclude></noinclude> 7dkbd66iz6ynsf0die39kzo170zdgic 104 93017 255115 254785 2026-07-09T07:00:09Z নৰুনা বৰুৱা 4110 ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="নৰুনা বৰুৱা" />{{center|( 9 )}} {{center|গ্ৰন্থকাৰৰ নিবেদন। }}</noinclude> {{Gap}}স্বৰ্গীয় আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জীৱনচৰিত ৰচনা সঙ্কল্প কৰা আজি কেবা বছৰো হল। ইমান দিন সেই সংকল্পক কাৰ্য্যলৈ পৰিণত কৰিবলৈ নোৱাৰাৰ প্ৰধান কাৰণ স্বৰ্গীয় মিঃ বৰুৱাৰ জীৱনৰ সকলো ঘটনা আমি ভাল মতে গোটাব পৰা নাছিলোঁ। আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জীৱনচৰিত্ৰৰ আহিলা-সম্বল আদি সংগ্ৰহ কৰাৰ পিচতো তাক জুকিয়াই এটি সম্বন্ধ-লগা বিবৰণ ৰচনা কৰাৰ কাৰণে সুবিধা মতে অবসৰ পোৱা নাছিলোঁ। {{gap}}মিঃ বৰুৱাৰ জীৱনৰ কাহিনীৰ সকলো কথা প্ৰকাশ কৰাত কিমান পৰিশ্ৰম হৈছে সেইটো ৰাইজৰ বিচাৰৰ তলতীয়া। বিশেষতঃ আমাৰ অসমত এনে এজন মানুহ নেপালে। যি আনন্দৰামৰ বিষয়ে ধাৰাবাহিকৰূপে জানে। আমি আৰু এটা অসুবিধাত পৰিছিলোঁ— আনন্দৰাম বৰুৱাই তেওঁৰ সংক্ষিপ্ত জীৱনৰ ভিতৰতে অকল মাথৌন এঠাইত বাস নকৰিছিল। চৰকাৰী কাৰ্য্যৰ অনুৰোধত তেওঁ আসামৰ বাহিৰেও বঙ্গৰ নানান ঠাইত ভ্ৰমি ফুৰিব লাগিছিল। গতিকে তেওঁৰ জীৱনৰ কীৰ্ত্তি-কাহিনী নানান ঠাইত সিঁচৰিত হৈ পৰি আছে, তাক সংগ্ৰহ কৰি জুকিয়াই নিখোঁতে আমাৰ যথাসাধ্য পৰিশ্ৰম হৈছে। তাৰ উপৰিও আনন্দৰাম বৰুৱাই নিজৰ কথা কাৰো আগত খুলি নকৈ- ছিল, তাৰপৰা তেওঁৰ জীৱনৰ বহুত কাহিনী লুপ্ত হৈছে। বৰ্ত্তমান জীৱনচৰিত্ৰত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ সমুদায় গ্ৰন্থৰ আমি সবল ভাবে সকলোৱে বুজিব পৰাকৈ পৰিচয় নিবলৈ যত্ন কৰিছোঁ। তেওঁৰ সকলো গ্ৰন্থ সংগ্ৰহ কৰাতো আমাৰ অশেষ পৰিশ্ৰম হৈছে। {{gap}}এই পৰিশ্ৰমৰ মূলত এটি কথাই আমাক বৰকৈ উদগাইছিল। তাহানি বচ্‌ওৱেলে সুপ্ৰসিদ্ধ ইংৰাজ সাহিত্যিক ডাক্তাৰ জন্‌চনৰ জীৱনী<noinclude></noinclude> ka47lqrz6m7k39u86m64rjpw93hm4im 104 93223 255107 2026-07-09T06:50:25Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "সংস্কৃত শিক্ষাৰ্থীৰ সহচৰ। A Companion to the Sanskrit-Reading Un- der graduates of the Calcutta University, being a few notes on the Sanskrit texts selected for Examina- tion and their Commentaries.-1878. এই কিতাপ-খনিৰ সম্পূৰ্ণ নাম হৈছে “কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সংস্কৃত শ..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>সংস্কৃত শিক্ষাৰ্থীৰ সহচৰ। A Companion to the Sanskrit-Reading Un- der graduates of the Calcutta University, being a few notes on the Sanskrit texts selected for Examina- tion and their Commentaries.-1878. এই কিতাপ-খনিৰ সম্পূৰ্ণ নাম হৈছে “কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সংস্কৃত শিক্ষাৰ্থী আণ্ডাৰ গ্ৰেডুয়েটৰ সহচৰ।” কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ে ১৮৭৮-৭৯ চনৰ এফ-এ আৰু বি এ পৰীক্ষাৰ কাৰণে মেঘদূত, কুমাৰ সম্ভব ১-৭ সৰ্গ, ৰঘুবংশ ১-৯ সৰ্গ, ভট্টি কাব্য ১-৫ সৰ্গ আৰু অভিজ্ঞান- শকুন্তলা সংস্কৃতৰ পাঠ্যৰূপে নিৰ্দ্ধাৰিত কৰে। ‘সংস্কৃত সহচৰ’ত এই কিখন গ্ৰন্থৰ লাগতিয়াল অংশৰ ওপৰত টীকা, সমালোচনা আৰু অন্তান্ত অভিমত মি: বৰুৱাই সন্নিবিষ্ট কৰিছে। ‘সংস্কৃত সহচৰ' মহাবীচৰিত্ৰৰ জানকীবামভাষ্যৰ দৰে উপৰোক্ত কাব্য আৰু নাটকৰ ধাৰাবাহিক ব্যাথাি বা টীকা নহয়। এই গ্ৰন্থত মেঘদূতত বৰ্ণোৱ৷ নানান ঠাইৰ এখনি মানচিত্ৰও নিঃ বৰুৱাই সংলগ্ন কৰি দিয়ে। মিঃ বৰুৱাই এইটো কথা ভালকৈ জানিছিল যে টোল, স্কুল আৰু কলেজ সমূহত সংস্কৃত তে সাহিত্য পড়াওঁতে বৈয়াকৰণিক আৰু আভিধানিক হিচাবে লাগতিয়াল অংশৰ ওপৰত বিশেষকৈ প্ৰাধান্য দিয়া হয় আৰু প্ৰাচীন টীকা- কাৰৰ টীকা আদি নিৰ্ভুল বেদবাক্য বুলি পৰিগণিত হয়। মিঃ বৰুৱাই ‘সংস্কৃত সহচৰ’ত এইটোকে দেখুৱাবলৈ যত্ন কৰে যে প্ৰাচীন টীকাকাৰৰো মাজে মাজে ভুল-ভ্ৰান্তি হব পাৰে। তেওঁলোকৰ যুক্তি আৰু মতামত আদিক শিলৰ ৰেখা বুলি নেমানি ছাত্ৰসকলে যেন নিজে ভাবিচিন্তি<noinclude></noinclude> gpf94vqubk7jqou15366b188bmv8jz9 104 93224 255108 2026-07-09T06:50:54Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "সংস্কৃত শিক্ষাৰ্থীৰ সহচৰ। ১২১ সংস্কৃত শ্লোক আৰু বাক্যাৱলীৰ যথাৰ্থ অৰ্থ গ্ৰহণ কৰে মিঃ বৰুৱাই এই জিজ্ঞাসা প্ৰবণতাকে উদ্দীপিত কৰিবলৈ যত্ন কৰিছিল। মিঃ বৰুৱাই এইটো..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>সংস্কৃত শিক্ষাৰ্থীৰ সহচৰ। ১২১ সংস্কৃত শ্লোক আৰু বাক্যাৱলীৰ যথাৰ্থ অৰ্থ গ্ৰহণ কৰে মিঃ বৰুৱাই এই জিজ্ঞাসা প্ৰবণতাকে উদ্দীপিত কৰিবলৈ যত্ন কৰিছিল। মিঃ বৰুৱাই এইটোও ঠাৱৰ কৰিছিল যে আধুনিক সভ্যতা আৰু জ্ঞানবিস্তাৰৰ লগে লগে আৰু তাৰ প্ৰভাৱত প্ৰাচীন গ্ৰন্থাদিৰ শ্লোক আদিৰ নতুন ভাবাৰ্থ আবিষ্কাৰ হোৱাটোও সম্ভৱ। মল্লিনাথ আদি টীকাকাৰৰ সৈতে ঘ’তে মতভেদ হৈছে ত’তে তেওঁ যুক্তিৰে সেই মতভেদ সমৰ্থন কৰিবলৈ যত্নবান হৈছে। এই বিষয়ে মিঃ বৰুৱাই কয়,— “ইয়াৰ কোনোবা বা সকলো যুক্তিতে যদি মোৰ ভুল হৈছে, আশা কৰো চিন্তাশীল বাইজে যেন মোৰ যত্নৰ প্ৰতি স্বৰ্গহস্ত নহয়, কাৰণ ভাৰতৰ প্ৰাচীন সাহিত্যৰ বিষয়ে বৰ্ত্তমান ভাৰতীয়সকলৰ যি বিষম উ্যোগহীনতা দেখা গৈছে, তাক গুচাবলৈ এনে ধৰণৰ চেষ্টা আৰু যত্নহে একমাত্ৰ উপায়।” সংস্কৃত শিক্ষাৰ্থীৰ সহচখনি যদিও সৰু, কাৰণ ইয়াত মাথোন উপৰোক্ত কাব্য কিখনিব আংশিক ৰূপেহে ব্যাখ্যা আছে, তথাপি ইয়াৰ প্ৰকৃত মূল্য বৰ বেচি। এই গ্ৰন্থব টাকাৰ প্ৰণালী আলোচনা কৰাৰ সূত্ৰে মিঃ চেচিল বেণ্ডেলে কয়, -- "যিসকল ইউৰোপীয় পণ্ডিতে কোনো সংস্কৃত সাহিত্য পুথিৰ অৰ্থ লিখিছে তেওঁলোকে মাথোন ঠায়ে ঠায়ে এটি দুটি শ্লোকৰ অলপ ব্যাখ্যা দিয়ে, নাইবা সংস্কৃত টীকাকাৰসকলৰ টীকা টোকা তুলি দিয়ে। ভাৰতীয় সম্পাদকসকলে সেই প্ৰাচীন টীকাৰ ওপৰত আকৌ সুদীৰ্ঘল টাকা সংযুক্ত কবি মূল গ্ৰন্থব ভাবাৰ্থ আৰু ছদহ কৰে। মিঃ বৰুৱাই এই দুই প্ৰথাব মাজেদি এটি লাগতিয়াল বাট উলিয়াইছে। তেওঁ মল্লিনাথ, অমৰসিংহ আৰু পাণিনিক নিৰ্ভুল বিবেচনা নকৰি মূল শ্লোক আৰু টীকাবো ব্যাখ্যা দিছে৷ ইউৰোপীয় শিক্ষাৰ্থীৰ কাৰণে এই পন্থা বৰ লাগতিয়াল।” নিঃ আনন্দৰাম বৰুৱাৰ ব্যাথ্যাৰ প্ৰণালী অতি অভিনব আৰু মৌলিক আছিল। কোনো এটি শব্দ পালে তাৰ অৰ্থব অবনতি, আৰু<noinclude></noinclude> eqgajlm4h0i2spzkpgsqsxlr6isl27p 104 93225 255109 2026-07-09T06:51:19Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "১২২ আনন্দৰাম বৰুৱা। তাৰ পৰা যদি কোনো সামাজিক প্ৰথাৰ প্ৰচলন বা ৰূপান্তৰ অনুমান কৰিব পাৰি তাক তেওঁ ভালকৈ দেখুৱাইছিল। ' ৰঘুবংশ'ৰ ১ম সৰ্গত ‘অববোধ' শব্দটি পোৱাত মিঃ বৰু..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>১২২ আনন্দৰাম বৰুৱা। তাৰ পৰা যদি কোনো সামাজিক প্ৰথাৰ প্ৰচলন বা ৰূপান্তৰ অনুমান কৰিব পাৰি তাক তেওঁ ভালকৈ দেখুৱাইছিল। ' ৰঘুবংশ'ৰ ১ম সৰ্গত ‘অববোধ' শব্দটি পোৱাত মিঃ বৰুৱাই তাৰ বিষয়ে এইদৰে লিখিছে, “শব্দ- সমূহৰ বুৰঞ্জী আদিৰ পৰা অন্তলৈকে অনুসৰণ কৰি চোৱাটো বৰ উপাদেয় কাৰ্য্য, কাৰণ তাৰ পৰা নানান মূল্যবান তথ্য ওলাই পৰে; ইয়াৰ দ্বাৰা গুচে, আৰু মানুহৰ অৱস্থাৰ তাৰ উদাহৰণ এই 'অবৰোধ' বহুত পুৰণিকলীয়া ভ্ৰম-বিশ্বাস আৰু ধাৰণা বিষয়ে জানিবলৈ এটি সুন্দৰ উপায় ওলায়। শব্দটো। অব পূৰ্ব্বক 'কধ, ধাতুৰ পৰা ইয়াৰ উৎপত্তি, ইয়াৰ আচল অৰ্থ হৈছে বাধোনৰ ভিতৰত থোৱাটো। কিন্তু এটি আলঙ্কাৰিক প্ৰণালীত ইয়াব অৰ্থ হল বাধোনত থোৱা ঠাই। তাৰ পাচত আৰু এপদ অগ্ৰসৰ হোৱাত ইয়াৰ অৰ্থ হল বাধোনৰ ঠাইত থকা বাসীন্দাৰ-সমূহ। যেহেতু আগৰ দিনৰ হিন্দু ৰমণীসকলে আজিকালিৰ হিন্দু ভিকতাৰ দৰে ইচ্ছা- মতে ফুবাচকা কৰিব নোৱাৰিছিল, অৱবোধৰ অৰ্থ হল অন্তঃপুৰৰ ৰমণী সকল। গোটেই সংস্কৃত নাটকৰ পৰা এই কথাযাৰৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। তথাপি এই দৰে কোৱা মানুহো আছে যে মুছলমানসকলেহে ভাৰতত সৰ্ব্বপ্ৰথম পৰ্দা বা অববোধ প্ৰথাৰ অৱতাৰণা কৰে, তেওঁলোকে মুছলমানৰ আক্ৰমণৰ পূৰ্ব্বে অবৰোধ প্ৰথা যে ভাৰতবৰ্ষত আছিল এই কথাষাৰকে স্বীকাৰ কৰিব নোখোজে।” ৰঘুবংশৰ ৪ৰ্থ সৰ্গৰ ৮১শ শ্লোকত লৌহিত্য আৰু প্ৰাগজ্যোতিষৰ উল্লেখ আছে,——চকম্পে তীৰ্ণলৌহিত্য তস্মিন্ প্ৰাগ জ্যোতিযেশ্বৰ:'। টীকাকাৰ মল্লিনাথে লৌহিত্য শব্দটোক স্ত্ৰীলিঙ্গবাচক বুলি ধৰিছে। কিন্তু লৌহিত্য- তট-জন্মধাৰী প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ-সম্ভৱ আনন্দৰাম বৰুৱাই ভালকৈ জানি- ছিল যে মহানদ ব্ৰহ্মপুত্ৰ সদাই পুংলিঙ্গবাচকহে। তেওঁ এই শ্লোকটি বিষয়ে যি টাকা দিছিল তাৰ পৰা এইটো ভালকৈ বুজিব পাৰি যে তেওঁ অসমৰ পুৰাবৃত্ত উদঘাটনত নিযুক্ত হোৱা হলে অসমে সভ্যজগতৰ আগত<noinclude></noinclude> jsqxermi38iug731beh9ll9xsy2uss6 104 93226 255110 2026-07-09T06:51:34Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "সংস্কৃত শিক্ষাৰ্থীৰ সহচৰ। ১২৩ সুন্দৰৰূপে পৰিচয় পালে হয়। মিঃ বৰুৱাই লিখিছে,— “সাধাৰণ মানুহে লৌহিত্যক লুইত বুলি কয়, আৰু ইয়াৰ দ্বাৰাই অসম উপত্যকাৰ মাজেদি প্ৰবা..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>সংস্কৃত শিক্ষাৰ্থীৰ সহচৰ। ১২৩ সুন্দৰৰূপে পৰিচয় পালে হয়। মিঃ বৰুৱাই লিখিছে,— “সাধাৰণ মানুহে লৌহিত্যক লুইত বুলি কয়, আৰু ইয়াৰ দ্বাৰাই অসম উপত্যকাৰ মাজেদি প্ৰবাহিত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈকে বুজায়। প্ৰবাদ আছে, মাতৃহত্যাৰ পাচত পৰশু- ৰামৰ কুঠাৰ তেওঁৰ হাততে লাগি ৰ'ল, আৰু ব্ৰহ্মকুণ্ডত স্নান কৰি পাপমুক্ত হৰলৈ তেওঁ উপদেশ লাভ কৰে। পৰশুৰামে ব্ৰহ্মকুণ্ডত স্নান কৰিলে, আৰু উভতি আহোতে লগতে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈখন লৈ আহিল। অসমত এই জনপ্ৰবাদ প্ৰচলিত আছে, আৰু ব্ৰহ্মকুণ্ডত কুঠাৰ-সংলগ্ন শোণিত ধৌত হোৱাৰ কাৰণে নৈখনিব নাম লৌহিত্য হৈছে। বৰ্ত্তমান গুৱাহাটীক প্ৰাগ জ্যোতিষ বোলে, ই ভগদত্ত নৃপতিৰ ৰাজধানী আছিল। মল্লিনাথে ইয়াক এখন ৰাজ্য বুলি কোৱাত ভুল হৈছে, এতিয়াৰ দৰে আগেয়েও ই কামৰূপৰ সৰ্ব্ব প্ৰধান নগৰ আছিল।” অসমগৌৰব আনন্দৰামৰ মুখে অসমৰ পুৰাবৃত্ত বৰ্ণনা শুনি বাস্তবিকে মন পুলকিত হৈ উঠে! “সংস্কৃত সহচৰৰ” টীকাবোৰত আনন্দৰামৰ বৰ মৌলিকতা প্ৰকাশ পাইছে। তেওঁৰ টীকা-টাপনিত চব্বিত-চৰ্ব্বণ নাছিল, বা অন্যে অৱলম্বন কৰা পথ তেওঁ অন্ধভাৱে অনুসৰণ নকৰিছিল। নিজে দকৈ যুক্তিতৰ্কেৰে গমি-পিতিকি চাইহে তাক তেওঁ গ্ৰহণ কৰিছিল বা খণ্ডাইছিল। আনন্দ- ৰামৰ এই আত্মসমালোচনাশীল প্ৰবৃত্তি আৰু যুক্তিপ্ৰিয়তা বাস্তবিকে বৰ প্ৰশংসনীয়, আৰু এই দুই গুণৰ সংমিশ্ৰণে ভাৰতত সংস্কৃত সাহিত্য অধ্যয়নৰ এটি নতুন যুগ প্ৰৱৰ্ত্তন কৰে। “হিন্দু-হিতৈষিণী” নামে বঙ্গালী পত্ৰিকাত “সংস্কৃত সহচৰৰ” সমালোচনা ওলায়। তাত কোৱা হয়,— “সংস্কৃত সহচৰৰ যি উদ্দেশ্য গ্ৰন্থকাৰে স্পষ্টকৈ তাক অবতৰণিকাতে কৈছে। দেশীয় কৃতবিদ্যসকলে কি প্ৰণালীবে সংস্কৃত আলোচনা কৰা উচিত তাক দেখুৱাই দিয়াই তেওঁৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য।”<noinclude></noinclude> ps9fw64mq5jhghsxr3fbn12d5tszq4s 104 93227 255111 2026-07-09T06:52:11Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "১২৪ আনন্দৰাম বৰুৱা। “সোমপ্ৰকাশ” পত্ৰিকাত প্ৰকাশ হয়, —“সক গ্ৰন্থখনিত যিমান দূৰ সামঞ্জস্য হব পাৰে তাৰ ত্ৰুটি হোৱা নাই। ইয়াত মেঘদূত, কুমাৰসম্ভব, বঘুবংশ, আৰু ভট্টি..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>১২৪ আনন্দৰাম বৰুৱা। “সোমপ্ৰকাশ” পত্ৰিকাত প্ৰকাশ হয়, —“সক গ্ৰন্থখনিত যিমান দূৰ সামঞ্জস্য হব পাৰে তাৰ ত্ৰুটি হোৱা নাই। ইয়াত মেঘদূত, কুমাৰসম্ভব, বঘুবংশ, আৰু ভট্টিকাব্যৰ টীকাকাৰ সকলৰ সমালোচনা আছে; ইয়াৰ তৰ্কবিলাক অতি সাৰুৱা আৰু যুক্তিসিদ্ধ। লেখক এজন প্ৰসিদ্ধ কতবিদ্য পুৰুষ। তেওঁ ইউৰোপৰ বিদ্বান সমাজত বিশেষ পৰিচিত। খনি অতি উত্তম হৈছে।” বৰ্ত্তমান গ্ৰন্থ<noinclude></noinclude> 4dj1advcjygwx2x0zj06oslm7l1xmbp 104 93228 255112 2026-07-09T06:52:41Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "ভবভূতি আৰু সংস্কৃত সাহিত্যত তেওঁৰ ঠাই Bhababhuti and his place in Sanskrit Lite- rature, with a Chronological Sketch of the Ramaic Drama.-1878. মহাবীৰ্চৰিত্ৰৰ পাতনিত অঙ্গীকাৰ কৰা “ভবভূতি আৰু সংস্কৃত সাহিত্যত তেওঁৰ ঠাই” নামে ক..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>ভবভূতি আৰু সংস্কৃত সাহিত্যত তেওঁৰ ঠাই Bhababhuti and his place in Sanskrit Lite- rature, with a Chronological Sketch of the Ramaic Drama.-1878. মহাবীৰ্চৰিত্ৰৰ পাতনিত অঙ্গীকাৰ কৰা “ভবভূতি আৰু সংস্কৃত সাহিত্যত তেওঁৰ ঠাই” নামে কিতাপ খনি ১৮৭৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত প্ৰকাশিত হয়। এই খনি সংস্কৃত সাহিত্য বুৰঞ্জীব অন্তৰ্গত এখনি বৰ লাগতিয়াল কিতাপ। এইটো সদাই আক্ষেপৰ কথা হৈ আছে যে, ভাৰতীয় পণ্ডিতসকলে সমালোচনা-পদ্ধতি অবলম্বন কৰি সংস্কৃত সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী ৰচনা কৰা নাই, আৰু কোনো প্ৰাচীন কবি বা গ্ৰন্থকাৰৰ বিষয়ে সম্যকু আলোচনাও কৰা নাই। মোক্ষমূলাৰ, ওয়েবাৰ, ফ্ৰেজাৰ, মেডনেল আদি ইউৰোপীয় পণ্ডিতে সংস্কৃত সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী লিখিছে, ভাৰতীয় পণ্ডিতে তেতিয়ালৈকে সেই বিভাগত অগ্ৰসৰ হোৱা নাছিল। আনন্দৰাম বৰুৱাই সেই বিভাগৰ ৰচনাৰ পোনতে সূত্ৰপাত কৰে। আনন্দৰামৰ সকলোবিলাক গ্ৰন্থতকৈ বোধ কৰোঁ ভবভূতিৰ বিষয়ে এই ৰচনাথনিয়েই সবাতকৈ বেচি মৌলিক। ভবভূতিৰ কাল, ৰাম- সম্পৰ্কীয় নাটক, আৰু ভবভূতিৰ কাব্য আৰু লক্ষণৰ বিষয়ে যি মত মিঃ বৰুৱাই এই গ্ৰন্থত প্ৰকাশ কৰিছে, সেইবোৰ বৰ সাৰুৱা, অন্যান্য গ্ৰন্থকাৰ সকলে তাক বৰ আনন্দেৰে নিজৰ গ্ৰন্থাদিত উদ্ধৃত কৰি তাক সমৰ্থন কৰে, বা তাৰ দ্বাৰাই নিজৰ মত সমৰ্থন কৰায়।<noinclude></noinclude> 1a6ffvw2w81w5u7xwuytuqrrwttok9z 104 93229 255113 2026-07-09T06:53:12Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "১২৬ আনন্দৰাম বৰুৱা। মিঃ বৰুৱাই পোনতে ভবভূতিৰ ভাষাৰ লক্ষণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। তেওঁৰ মতে ভবভূতিয়ে সংস্কৃত ভাষা আৰু সাহিত্যৰ ওপৰত অসাধাৰণ অধিকাৰ দেখুৱাই গৈছে; কবি..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>১২৬ আনন্দৰাম বৰুৱা। মিঃ বৰুৱাই পোনতে ভবভূতিৰ ভাষাৰ লক্ষণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। তেওঁৰ মতে ভবভূতিয়ে সংস্কৃত ভাষা আৰু সাহিত্যৰ ওপৰত অসাধাৰণ অধিকাৰ দেখুৱাই গৈছে; কবিৰ ভাষা উন্নত, কোবাল, প্ৰবাহযুক্ত অথচ সংযত। সেই দেখি কবিৰ সমসাময়িকসকলে তেওঁক বশ্যবাক্ আৰু শ্ৰীকণ্ঠ আদি উপাধিৰে ভূষিত কৰিছিল। ভবভূতিৰ ভাষা স্বাভাবিক, অথচ তেওঁ সেই ভাষা বহু শ্ৰম আৰু অধ্যবসায়ৰ বলেৰেহে লিখিবলৈ শিকিছিল। ভবভূতিয়ে কোনো গ্ৰন্থ লিখাৰ আগেয়ে বহুদিন সংস্কৃত সাহিত্য মনোযোগেৰে অধ্যয়ন কৰি ডাঙ্গৰ কবি হবলৈ ধাউতি কৰিছিল। এই বিষয়ে ইংৰাজী কবি মিণ্টনৰ সৈতে ভবভূতিৰ সাদৃশ্য আছে। বিশেষতঃ ভাষাৰ সৌন্দৰ্য্যৰ কাৰণে ভবভূতিৰ গ্ৰন্থাদি সকলোৱে অধ্যয়ন কৰা উচিত। মিঃ বৰুৱাই এই খিনিতে কয়, – “অতি অচিৰে আমাৰ দেশ বাসীসকলে চেক্ষপীয়াব, বেকন, এডিচন, জনচনতকৈ দেশী ভাষা আৰু দেশী সাহিত্যব কাৰণে বেচি যত্ন কবিব।” - তাৰ পাচত মিঃ বৰুৱাই ভবভূতিৰ কাল নিৰূপণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। তেওঁৰ মতে ভবভূতি খৃষ্টীয় পঞ্চম শতিকাৰ মানুহ। ইয়াৰ যুক্তিত তেওঁ কয়,—বাম সম্পৰ্কীয় সকলো নাটক ভবভূতিৰ নাটকৰ পাচত লিখা, কাৰণ ভবভূতিৰ নাটকৰ পৰা অন্যান্য বামিক নাটকত টোকা আছে, কিন্তু ভবভূতি-বচিত মহাবীৰ্চৰিত আৰু উত্তৰৰাচৰিত এই দুই ৰামিক নাটকত আনবিলাক বামিক নাটকৰ কোনো উল্লেখ বা টোক) নাই। হনুমন্নাটক, প্ৰসন্নবাঘৰ, উদাত্তৰাঘৰ, জানকীবাঘব, কৃত্যবাৱণ, বামাভিনন্দ, ৰামাভ্যুদয়, ৰাঘবানন্দ, বাঘব-বিলাস আৰু চলিতৰাম আদি ৰাম-সম্পৰ্কীয় নাটক ভবভূতিব মহাবীবচৰিত আৰু উত্তৰ ৰামচৰিত্ৰৰ ওচৰত অশেষ প্ৰকাৰে ঋণী। সেই দেখি মিঃ বৰুৱাই ভবভূতিকে ৰামিক নাটকৰ আদিগুৰু বুলি ঠাৱৰ কৰিছে। ভবভূতিৰ বাহিৰে অন্যান্য ৰামিক নাটকৰ পৰা দশৰূপ, সাহিত্যদৰ্পণ, কাব্য প্ৰকাশ আৰু সৰস্বতীকণ্ঠাভৰণ আদি<noinclude></noinclude> 0i1vjwac70klel409vzldl618mjjpwc 104 93230 255114 2026-07-09T06:53:33Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "ভবভূতি আৰু সংস্কৃত সাহিত্যত তেওঁৰ ঠাই। ১২৭ অলঙ্কাব-গ্ৰন্থত টোকা বা উল্লেখ আছে। সেইবোৰৰ পৰা মিঃ বৰুৱাই নানান যুক্তিৰে প্ৰমাণ কৰিছে যে এইবোৰ বামিক নাটক খৃষ্টীয় ষ..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>ভবভূতি আৰু সংস্কৃত সাহিত্যত তেওঁৰ ঠাই। ১২৭ অলঙ্কাব-গ্ৰন্থত টোকা বা উল্লেখ আছে। সেইবোৰৰ পৰা মিঃ বৰুৱাই নানান যুক্তিৰে প্ৰমাণ কৰিছে যে এইবোৰ বামিক নাটক খৃষ্টীয় ষষ্ঠ শতাব্দীৰ পূৰ্ব্বে ৰচিত হব নোৱাৰে। তাৰ উপৰিও ভবভূতিয়ে মালতীমাধৱ নাটকত দুগৰাকী বৌদ্ধ থেবী বা ভিক্ষুৰমণী — বুদ্ধৰক্ষিতা আৰু অবলোকিতা— অঙ্কিত কৰিছে। খৃষ্টীয় পঞ্চম শতিকাৰ পাচৰ পৰা ভাৰতত বৌদ্ধধৰ্ম্মৰ অৱনতি হৈ আহে। সেই দেখি সাহিত্যতো কোনো লেখকে বিদ্ৰুপ নকৰাকৈ সমাদৰে বৌদ্ধ চিত্ৰ আঁকা নাই। দণ্ডীৰ দশকুমাৰ চৰিতত বৌদ্ধ- ধৰ্মাবলম্বীসকলক যথাসাধ্য বিদ্ৰূপ কৰা হৈছে, বৌদ্ধ প্ৰভাৱত লিখা নাটকত ভবভূতিয়ে বুদ্ধৰক্ষিতা আৰু অবলোকিতাৰ ওপৰত এটাও বিদ্ৰূপৰ বাণ নিক্ষেপ কৰা নাই। তাৰ পাচত মিঃ বৰুৱাই ভবভূতি কবি কালিদাস আৰু আভিধানিক অমৰসিংহৰ সমসাময়িক হয়নে নহৰ সেই বিষয়ে আলোচনা কৰে। জনশ্ৰুতি আছে বোলে ভৱভূতিও কালিদাস আৰু অমৰসিংহৰ দৰে ৰজা বিক্ৰমাদিত্যৰ নবৰত্ন সভাৰ পণ্ডিত আছিল। কিন্তু এই প্ৰবাদ মিছা। মিঃ বৰুৱাই নানা যুক্তিৰে প্ৰমাণ কৰি দেখুৱায় যে কবি ভবভূতি অমৰসিংহৰ পুৰ্ব্ববৰ্ত্তী কিন্তু কালিদাসৰ পশ্চাদ্বৰ্ত্তী 1 এই দৰে ভবভূতিৰ কাল নিৰ্ণয়ৰ পাচত মিঃ বৰুৱাই কবিব তিনখনি নাটকৰ আলোচনা কৰে, সেই অৰ্থে তেওঁ প্ৰত্যেক নাটকৰে অঙ্ক অঙ্ক কৰি তাৰ সাৰাংশ দি প্ৰত্যেকব সুকীয়া লক্ষণ দেখুৱাই দিয়ে। আৰোহণলৈকে ভবভূতিৰ মহাবীৰ্চৰিতত অযোধ্যাৰ সিংহাসন শ্ৰীৰামচন্দ্ৰৰ গোটেই জীৱনবৃত্তান্ত বৰ্ণিত হৈছে। ৰামায়ণৰ প্ৰথম ছয় কাঙৰ কথা ইয়াত আছে। বাৱণক বধি সীতাক উদ্ধাৰ কৰি সীতা লক্ষণ সহ লঙ্কাৰ পৰা অযোধ্যালৈ শ্ৰীৰামচন্দ্ৰৰ পুষ্পক ৰথত যাত্ৰা বৰ্ণোৱা আছে। সেই ছলতে কালিদাসৰ দৰে কবি ভবভূতিয়েও প্ৰাচীন ভাৰতবৰ্ষ বৰ্ণোৱাৰ ছেগটো এৰা নাই। নেই দেখি এই নাটকখনি<noinclude></noinclude> hysh1vgpfy2h4f5hz6ditilcno7q970