Wikipedia avwiki https://av.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D1%82%D3%80%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B3%D1%8C%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Медиа Хъулухъалъулаб БахӀс ГӀахьалчи ГӀахьалчиясул бахӀс Википедия Википедиялъул бахӀс Файл Файлалъул бахӀс MediaWiki MediaWiki-ялъул бахӀс Халип Халипалъул бахӀс Кумек Кумекалъул бахӀс Категория Категориялъул бахӀс TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Сунж-хъала 0 5078 97663 96321 2026-07-08T04:36:47Z InternetArchiveBot 12052 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 97663 wikitext text/x-wiki {{ГІБ+ |пачалихъ = Россия |статус = тахшагьар {{байрахъ|Буртиялъ|размер=20px}} |магІарул мацІалъ цІар = Сунж-хъала |эбелаб мацІалъ цІар = {{lang-ce|Соьлжа-ГӀала}} |хІукумат = Россия |герб = Coat of Arms of Grozny (Chechnya).svg |байрахъ = Flag of Grozny (Chechnya).svg |гербалъул гІеблъи = 90 |байрахъалъул гІеблъи = 112 |сурат = |размер = <!--300px--> |хъвай-хъвагІай = Сунж-хъалаялъул батІи-батІиял суратал |lat_deg = 43 |lat_min = 19 |lat_sec = |lon_deg = 45 |lon_min = 42 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(218200)_region:RU-CE |CoordScale = |Яндекскарта = |карта = |пачалихъалъул картаялъул размер = 300 |икълималъул картаялъул размер = 300 |мухъалъул картаялъул размер = 300 |икълим = Чачанистан |икълим таблицаялда = |икълималъул тайпа = Жумгьурият |мухъ = |мухъ таблицаялда = Сунж-хъала мухъ{{!}}Сунж-хъала |мухъалъул тайпа = Шагьаралъул округ |икълималъул карта = Буртиялъ |мухъалъул карта = |жанисеб бикьи = 4 административияб мухъ: Шейх-Мансуровский, Ахматовский, Байсангуровский ва Висаитовский |бетІерасул тайпа = Мэр |бетІер = Хас-Магомед Къадиров |КьучІ лъуна = 1818 |цебе букІараб цІар = 1818-1869 с.с. щвезег1ан ''Грозная''<br />1869-билелдаса ''Грозный'' |статуслъун рикІкІана = 1869 соналъул 30 декабр |статус къо-моцІ = |площад = 305 |гьава-бакъ = гьоркьохъеб |борхалъиялъул тайпа = |ГlБ майданалъул борхалъи = 130 |Расмияб мацІ = ГІурус мацІ ва чачан мацІ |расмияб мацІ-ref = |халкъалъул къадар = {{ц1ик1к1ен}} 326 439 |хъвай-хъвагІай гьабураб сон = 2022 |гъунки = 890 |Агломерация = 421,600 |миллатал = [[Буртиял]], [[Гъалгъаял]] ва [[ГӀурусал]] |динал = [[Ислам]], христианство ва иудаизм |этнохороним = сунж-хъалаялдасев, сунж-хъалаялдасей, сунж-хъалаялдасел |сагІтил рачел = +4 |DST = |телефоналъул код = +7 8712 |почалъул индексал = 364000-364099 |автомашинаялъул код = 95 |идентификаторалъул тайпа = ОКАТО |цифровой идентификатор = 96 401 |категория Commons алда = Grozny |сайт = http://www.groz-mer.ru/ |сайталъул мацІ = ru |add1n = Шапакъатал |add1 = {{Баг1араб Байрахъалъул Орден|тип=шагьар}} }} '''Сунж-хъала''' ({{lang-ru|Гро́зный}}) — [[ЧачаналӀ|БуртиялI пачалихъалъул]] тахшагьар. Сунж-хъала ккола жакъа къоялда жаниб кутакалда цебе тIолеб бугеб кIудияб ва бищун берцинал шагьараздаса рикIкIунеб шагьарлъун Шималияб Кавказалда. Шагьаралда гIумру гьабула {{чияс|271|азарго}}. Гьезул цIикIкIараб бутIа ккола буртиял, ай чачанал. == ЦІар == [[Файл:Achmat-Kadyrow-Mosche, Grosny 2.jpg|thumb|300px|right|«БуртиялI ракІ» мажгит]] == Гьава-бакъ == == Ракьхъвай == == Тарих == == ХІужаби == {{хІужаби|2}} == Ссылкаби == {{Навигация |Тема = Сунж-хъала |Портал = |Викикъамус = |ВикитІухь = |Викицитата = |Викимактаб = |Викитайпаби = |Викихарбал = Категория:Сунж-хъала |Метавики = |Проект = }} * [[n:Мэром Грозного стал Ислам Кадыров|Мэром Грозного стал Ислам Кадыров]] * [http://www.grozny.vrcal.com/ Наш Грозный]{{v|2012|04|19}} * [http://www.gorod-grozny.ru Город ГРОЗНЫЙ. Фотографии, виртуальный музей]{{v|2012|04|19}} * [http://www.grozny.eu Город ГРОЗНЫЙ. Фотогалерея] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140514155040/http://www.grozny.eu/ |date=2014-05-14 }}{{v|2012|04|19}} * [http://www.grozny-virtual.ru Грозный Виртуальный. Один из первых сайтов и форумов о грозненцах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160530133949/http://grozny-virtual.ru/ |date=2016-05-30 }}{{v|2012|04|19}} * [http://englishrussia.com/2011/05/02/one-day-in-grozny/ Фотоальбом «Один день в Грозном», комментарии на английском языке] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151124090612/http://englishrussia.com/2011/05/02/one-day-in-grozny/ |date=2015-11-24 }}{{ref-en}}{{v|2012|04|19}} [[Категория:Сунж-хъала| ]] [[Категория:XIX гІасруялда кьучІ лъурал шагьарал]] hgzulpa8m6wfdiajj8plkl4b888rxt7 ГьаркӀас (ЦӀумада мухъ) 0 7136 97661 96557 2026-07-08T01:07:53Z InternetArchiveBot 12052 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 97661 wikitext text/x-wiki {{ГІБ |пачалихъ = Россия |статус = росу |магІарул мацІалъ цІар = ГьаркІас |эбелаб мацІалъ цІар = |герб = |байрахъ = |гербалъул гІеблъи = 128 |байрахъалъул гІеблъи = 128 |сурат = |размер = <!--300px--> |хъвай-хъвагІай = |lat_deg = 43.727525 |lon_deg = 46.979778 |CoordAddon = |CoordScale = |Яндекскарта = ГьаркІас |ХІукумат = Россия |карта = ГьаркІас |пачалихъалъул картаялъул размер = 300 |икълималъул картаялъул размер = 300 |мухъалъул картаялъул размер = 300 |икълим = Дагъистан |икълим таблицаялда = Дагъистан |икълималъул тайпа = жумгьурият |мухъ таблицаялда = ЦӀумада мухъ |хІукуматалъул карта = Россия |икълималъул карта = Дагъистан |мухъалъул карта = ЦӀумада мухъ |жанисеб бикьи = |бетІерасул тайпа = |бетІер = |кьучІ лъураб къо = |площад = |гьава-бакъ = гьоркьохъеб |майданалъул борхалъи = |расмияб мацІ = [[Авар мацІ|авар]] |халкъалъул къадар = |хъвай-хъвагІай гьабураб сон = |гъунки = |агломерация = |миллатал = [[Аварал|аварал]] |динал = [[Ислам]] |этнохороним = |сагІтил рачел = +4 |DST = |телефоналъул код = |почалъул индексал = 368067 |автомашинаялъул код = 05 |идентификаторалъул тайпа = ОКАТО |цифровой идентификатор = 82257870004 |категория Commons алда = |сайт = |сайталъул мацІ = }} '''ГьаркІа́с''' ([[ГӀурус мацӀ|гӀурус]]. ''Аркас'') — ккола [[Россия]]лъул [[Дагъистан]] жумгьурияталъул [[ЦӀумада мухъ]]алъул росу. ГьаркӀас [[Шава]]ялда гъорлъ уна. == ХІужаби == {{хІужаби}} {{rq|source|img}} == Линкал == * [http://ww24.ru/daily/30438 Гьава-бакъ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230326224630/http://ww24.ru/daily/30438 |date=2023-03-26 }} {{ТӀинчӀ-Дагъистан}} {{Дагъистан}} {{ЦӀумада мухъалъул росаби}} [[Категория:ЦІумада мухъалъул росаби]] {{Категория:МагIарулазул росаби}} 7sig0jrshnv4zthi1hry88dqjv9c4li Зумруд 0 15157 97662 84280 2026-07-08T02:03:04Z InternetArchiveBot 12052 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 97662 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Зумруд | category = [[Берил]]алъул вариет | boxwidth = | boxbgcolor = lightgreen | boxtextcolor = black | image = Béryl var. émeraude sur gangue (Muzo Mine Boyaca - Colombie) 2.jpg | imagesize = 260 | caption = [[Музо|Музоялдаса]] зумрудалъул кристал, [[Колумбия]] | symmetry = (6/m 2/m 2/m) – дигьексагоналияб дипирамидалияб | unit cell = ''a'' = 9.21 [[Ангстрем|Å]], ''c'' = 9.19 Å; ''Z'' = 2 | formula = Be<sub>3</sub>Al<sub>2</sub>(<nowiki>SiO</nowiki><sub>3</sub>)<sub>6</sub> | molweight = 537.50 | colour = ГӀурччинал | habit = [[Кристалияб гьабитус|Массивиялдаса]] лъикӀ [[Кристалл]]ялде | system = [[Гьексагоналияб кристалияб систма|Гьексагоналияб]] (6/m 2/m 2/m) [[Сверухълъеналъул группа|Сверухъ. группа]]: P6/mсc | twinning = | cleavage = [0001]-лъ камилаб-гуреб | fracture = [[Конхоид]]алияб | tenacity = | mohs = 7.5–8 | luster = [[КунчӀи (минерология)|ЦӀерхӀалаб]] | polish = | opticalprop = Униаксиалияб (−) | refractive = ''n''<sub>ω</sub> = 1.564–1.595,<br/> ''n''<sub>ε</sub> = 1.568–1.602 | birefringence = δ = 0.0040–0.0070 | dispersion = | pleochroism = | fluorescence= ГьечӀо (фрактураялде ккарал цогидазул букӀине бегьула, амма жибго зумрудалъул букӀунаро) | absorption = | streak = ХъахӀаб | gravity = Гьоркьохъеб 2.76 | density = | melt = | fusibility = | diagnostic = | solubility = | diaphaneity = Каркараралдаса бецӀалде | other = | references = <ref name=Mindat/> }} '''Зумруд''' — [[хирияб гамачӀ]] ва [[Берил|берил]] [[Минерал|минералалъул]] вариант (Be<sub>3</sub>Al<sub>2</sub>(SiO<sub>3</sub>)<sub>6</sub>), гъорлӀ бугеб хромалъул ва, цо-цо, ванадиялъул сатаб къадар букӀиналъ, жиндир гӀурччинаб ккьер бугеб.<ref name=Hurlbut>Hurlbut, Cornelius S. Jr. and Kammerling, Robert C. (1991) ''Gemology'', John Wiley & Sons, New York, p. 203, {{ISBN|0-471-52667-3}}.</ref> Берилалъул [[КъвакӀи|къвакӀи]] буго 7.5–8 [[Минералазул къвакӀиялъул Могьсил шкала|Могьсил шкалаялда]] рекъон.<ref name=Hurlbut/> ГӀемерисел зумрудазул буго борхатаб къадар [[инклюзия (минерал)|гъорлӀжалазул]],<ref>{{cite web|title=Emerald Quality Factors|url=https://www.gia.edu/emerald-quality-factor|website=GIA.edu|publisher=Gemological Institute of America|access-date=1 November 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161102090527/http://www.gia.edu/emerald-quality-factor|archive-date=November 2, 2016|df=mdy-all}}</ref> гьединлъидал гьезул щулалъи (бек-бекиялде къвакӀи) классификатуна аслияб къагӀидаялъ мискинаб хӀисабалда. Зумруд ккола [[циклосиликат]]. Ферсманил классификациялда рекъон зумруд, алмасалдаги, сапфиралдаги, рубиналдаги, хризобериллалдаги, александриталдаги, къиматаб шпинелалдаги, эвклазалдаги цадахъ, ккола тӀоцебесеб тартибалъул хирияб гамачӀлън. Изумрудалъул кудалъул бетӀераб критерий ккола гьелъул кьер, ва хадуб — тӀокӀкӀен. Идеалияб зумруд ккола токӀкӀараб гамачӀ, цохӀалалаб гвангъараб кьерги бугеб. ЧӀахӀиял дефектикъал, жидер чӀухӀаб тонги 5 караталдаса массаги бугел зумрудал алмасаздасаги хирияллъун рикӀкӀуна. [[File:Emeraude gisements.jpg|thumb|Зумруд бахъулел аслиял пачалихъал]] ==Галерея== <gallery mode="packed" heights="140"> File:Émeraude, quartz 2.jpg|Emerald on quartz, from Carnaiba Mine, Pindobaçu, Campo Formoso ultramafic complex, Bahia, Brazil File:Chalk emerald 03.jpg|The [[Chalk Emerald]] ring, containing a top-quality 37-carat emerald, in the U.S. National Museum of Natural History File:Зүмірет.jpg|Emerald crystals File:Beryl-130023.jpg|A 5-[[carat (mass)|carat]] emerald from Muzo with hexagonal cross-section File:Gachala Emerald 3526711557 849c4c7367.jpg|[[Gachalá Emerald]], one of the largest gem emeralds in the world, at {{convert|858|carat|g}}. Found in 1967 at La Vega de San Juan mine in Gachalá, Colombia. Housed at the [[National Museum of Natural History]] in Washington,&nbsp;D.C. File:Béryl var. émeraude sur gangue (Muzo Mine Boyaca - Colombie) -2.jpg|[[Colombian emeralds]] File:Rough emerald crystals from Panjshir Valley Afghanistan.jpg|Rough emerald crystals from Panjshir Valley Afghanistan File:Mim emerald.jpg|Large, di-hexagonal prismatic crystal of 1,390 carats uncut with a deep green color. It is transparent and features few inclusions in the upper 2/3, and is translucent in the lower part. Housed at the [[Mim Museum]], Beirut, Lebanon. </gallery> ==Ралагье гьединго== {{Portal|Minerals}} *[[Минералазул сияхӀ]] *[[Сапфир]] *[[Рубин]] ==МугъчӀваял== {{reflist|30em}} ==ТӀадеги цӀалиялъе== * Ali, Saleem H. (2006). The Emerald City: Emerald mining in Brazil (+Gemstone mining in other countries) https://web.archive.org/web/20071014012610/http://www.uvm.edu/envnr/gemecology/brazil.html <!-- Link leads to: Puppim de Oliveira, Jose Antonio (2005–2006). "[http://www.uvm.edu/rsenr/gemecology/brazil.html Emerald Mining and Local Development: Three Case Studies in Brazil]". PDF. --> * Cooper, J. C. (ed.) (1992). ''Brewer's Myth and Legend''. New York: Cassell Publishers Ltd. {{ISBN|0-304-34084-7}}. * Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis (1985). ''Manual of Mineralogy'' (20th ed.). New York: John Wiley and Sons. {{ISBN|0-471-80580-7}}. * Sinkankas, John (1994). ''Emerald & Other Beryls''. Prescott, Ariz.: Geoscience Press. {{ISBN|0-8019-7114-4}}. * Tavernier, Jean-Baptiste (1925 [1676]). [http://www.farlang.com/diamonds/tavernier-travels-india-2/page_001 ''Travels in India''] (second edition), Volume II. Edited by William Crooke and translated by V. Ball. London: Oxford University Press. * Weinstein, Michael (1958). ''The World of Jewel Stones''. New York: Sheriden House. {{oclc|519758}}. * Wise, Richard W. (2003). ''Secrets of the Gem Trade: The Connoisseur's Guide to Precious Gemstones''. Lenox, Mass.: Brunswick House Press. {{ISBN|9780972822398}}. {{oclc|55662640}}. [http://www.rwwise.com/tec2.html Online Emerald chapters]. ==КъватӀисел регӀелал== * [http://gemstone.org/education/gem-by-gem/153-emerald ICA's Emerald Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127015829/https://www.gemstone.org/education/gem-by-gem/153-emerald |date=November 27, 2020 }} International Colored Gemstone Association Emerald Page {{Jewellery}} {{Gemstone}} {{Colombian emeralds|state=collapsed}} {{Authority control}} {{Use American English|date=August 2015}} {{Use mdy dates|date=August 2015}} [[Категория:Бериллалъул группа]] [[Категория:ГӀурччинлъи]] dgttkhtzs4riosfdaxl9hcybcxt6p6a