Wikipedia aywiki https://ay.wikipedia.org/wiki/Nayriri_u%C3%B1stawi MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Medio Especial Discusión Usuario Usuario discusión Wikipidiya Wikipidiyan Aruskipäwi Archivo Archivo discusión MediaWiki MediaWiki discusión Plantilla Plantilla discusión Ayuda Ayuda discusión Categoría Categoría discusión TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Muntividëw 0 4594 103486 101468 2026-10-29T21:42:32Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103486 wikitext text/x-wiki [[Archivo:Coat of arms of Montevideo Department.png|50px|right|Muntividëw wallqanqa]] [[Archivo:José Artigas in Plaza Independencia.jpg|border|270px|right|Artigas pata, Muntividëw]] '''Muntividëw''' ([[kastilla aru]]: Montevideo), nayra marka [[Uruwayi]]. == Nayra sarnaqäwi == == Uraqipa == Jaqinaka: 1 359 808 == Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka == {{commons|Montevideo}} * [https://web.archive.org/web/20110421000932/http://www.montevideo.gub.uy/ Muntividëw Sitio oficial]. * [https://web.archive.org/web/20100526090026/http://www.joinuruguay.com/40-esp/ciudades.html Información Muntividëw]. [[Archivo:Montevideo Panorama.jpg|thumb|center|650px|Muntividëw]] [[Categoría:Muntividëw| ]] [[Categoría:Marka (Uruwayi)]] rl4e6hgxzs2p4d91ncz1pzu7ifiju2b Pablo Neruda 0 4909 103492 96253 2026-10-29T23:38:53Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103492 wikitext text/x-wiki [[Archivo:Pablo Neruda.jpg|thumb|200px|Pablo Neruda (1904-1973)]] '''Ricardo Eliécer Neftalí Reyes Basoalto''' '''Pablo Neruda''' (* [[Parral]], [[1904]] [[Huillka kuti phaxsi 12]] yuriña - [[Santiago de Chile]], [[1973]] [[Llamp'u phaxsi 23]] yuriwi) [[Chili]] [[qillqa]]q. [[Archivo:Nobel prize medal.svg|Nobel 1967|20px]] Nobel Suñay 1971. Awki: José del Carmen Reyes Morales; Tayka: Rosa Basoalto. Warmi:fue actor porno y se follo a la madre de mia kalifa == Qillqanaka == [[Archivo:Pablo Neruda (1966).jpg|thumb|Neruda durante una visita a [[Estados Unidos]] en [[1966]].]] * ''Crepusculario''. Santiago, Editorial Nascimento, 1923. * ''[[Veinte poemas de amor y una canción desesperada]]''. Santiago, Editorial Nascimento, 1924. * ''Tentativa del hombre infinito''. Santiago, Editorial Nascimento, 1926. * ''Anillos'' Santiago, Editorial Nascimento, 1926. (Prosa poética de Pablo Neruda y Tomás Lago.) * ''El hondero entusiasta'' Santiago, Empresa Letras, 1933. * ''El habitante y su esperanza''. Novela. Santiago, Editorial Nascimento, 1926. * ''[[Residencia en la tierra]] (1925–1931)''. Madrid, Ediciones del Árbol, 1935. * ''[[España en el corazón]]''. Himno a las glorias del pueblo en la guerra: (1936–1937). Santiago, Ediciones Ercilla, 1937. * ''[[Nuevo canto de amor a Stalingrado]]''. México, 1943. * ''Tercera residencia (1935–1945)''. Buenos Aires, Losada, 1947. * ''[[Canto general]]''. México, Talleres Gráficos de la Nación, 1950. * ''Los versos del capitán''. Imprenta L'Arte Tipografica, Napoli, 1952, 184 pp. * ''Todo el amor''. Santiago, Editorial Nascimento, 1953. * ''Las uvas y el viento''. Santiago, Editorial Nascimento, 1954. * ''[[Odas elementales]]''. Buenos Aires, Editorial Losada, 1954. * ''[[Nuevas odas elementales]]''. Buenos Aires, Editorial Losada, 1955. * ''Tercer libro de las odas''. Buenos Aires, Losada, 1957. * ''Estravagario''. Buenos Aires, Editorial Losada, 1958. * ''Navegaciones y regresos'' Buenos Aires, Editorial Losada, 1959. * ''Cien sonetos de amor''. Santiago, Editorial Universitaria, 1959. * ''Canción de gesta''. La Habana, Imprenta Nacional de Cuba, 1960. * ''Poesías: Las piedras de Chile''. Buenos Aires, Editorial Losada, 1960.[http://www.youtube.com/watch?v=oM71o87iLxg Las Piedras de Pablo Neruda] * ''Cantos ceremoniales''. Buenos Aires, Losada, 1961. * ''Memorial de Isla Negra''. Buenos Aires, Losada, 1964. 5 volúmenes. * ''Arte de pájaros''. Santiago, Ediciones Sociedad de Amigos del Arte Contemporáneo, 1966. * ''[[Fulgor y muerte de Joaquín Murieta]]''. Santiago, Zig-Zag, 1967. La obra fue escrita con la intención de servir de libreto para una ópera de [[Sergio Ortega]]. * ''La Barcarola''. Buenos Aires, Losada, 1967. * ''Las manos del día''. Buenos Aires, Losada, 1968. * ''Comiendo en Hungría''. Editorial Lumen, Barcelona, 1969. (En co-autoría con [[Miguel Ángel Asturias]]) * ''Fin del mundo''. Santiago, Edición de la Sociedad de Arte Contemporáneo, 1969. Con Ilustraciones de Mario Carreño, [[Nemesio Antúnez]], Pedro Millar, María Martner, Julio Escámez y [[Osvaldo Guayasamín]]. * ''Aún''. Editorial Nascimento, Santiago, 1969. * ''Maremoto''. Santiago, Sociedad de Arte Contemporáneo, 1970. Con Xilografías a color de Carin Oldfelt Hjertonsson. * ''La espada encendida''. Buenos Aires, Losada, 1970. * ''Las piedras del cielo''. Editorial Losada, Buenos Aires, 1970. * ''Discurso de Estocolmo''. Alpignano, Italia, A. Tallone, 1972. * ''Geografía infructuosa'' Buenos Aires, Editorial Losada, 1972. * ''La rosa separada''. Éditions du Dragon, Paris, 1972 con grabados de Enrique Zañartu. * ''Incitación al Nixonicidio y alabanza de la revolución chilena''. Santiago, Empresa Editora Nacional Quimantú, Santiago, 1973. * ''Geografía de Pablo Neruda''. Editorial Aymá, Barcelona, 1973. Glosas autógrafas de Neruda, Fotos de Sara Facio y [[Alicia D'Amico]]. == == * [[Jarawi]] == Links == {{commons|Category:Pablo Neruda}} * [http://www.fundacionneruda.org Fundación Pablo Neruda] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1971/neruda-bio.html Pablo Neruda. The Nobel Prize in Literature 1971.] * [http://www.neruda.uchile.cl/ Sitio de la Universidad de Chile dedicado a Pablo Neruda] * [https://web.archive.org/web/20101207020632/http://cvc.cervantes.es/actcult/neruda/default.htm Pablo Neruda en el Centro Virtual Cervantes] * [http://www.cervantesvirtual.com/bib_autor/Neruda/ Biblioteca de Autor de Pablo Neruda en la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] * [http://www.rtve.es/resources/mp3/6/0/1222509267906.mp3 Audiodocumental en RNE sobre la muerte de Neruda] {{sucesión | título=[[Anexo:Premio Nobel de Literatura|Literatura Nobel Suñay]] | período=[[1971]] | predecesor=[[Aleksandr Solzhenitsyn]] | sucesor=[[Heinrich Böll]] }} {{DEFAULTSORT:Neruda Pablo}} [[Categoría:Asu 1904]] [[Categoría:Jiwäwi 1973]] [[Categoría:Qillqaq (Chili)]] [[Categoría:Chili jaqinaka]] n1a2p1hbx8xu82getwiaqcgja04v8p7 Leopoldo Alas «Clarín» 0 4964 103491 87998 2026-10-29T23:09:57Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103491 wikitext text/x-wiki [[Archivo:LeopoldoAlasClarin.jpg|thumb|200px|Leopoldo Alas "Clarín" (1852-1901).]] '''Leopoldo García-Alas y Ureña, «Clarín»''' (* [[Zamora]], [[1852]] mara yuritayna - [[Oviedo]], [[1901]] mara yuriwi) {{ESP}} jacha marka [[qillqiri]]. == Qillqanaka == [[Archivo:La Regenta.jpg|thumb|right|200px|''La Regenta'' monumentu. [[Oviedo]].]] === Novela === * ''La Regenta'' (1884-1885) * ''Su único hijo'' (1890) === Ensayo === * ''Solos de Clarín'' ([[1881]]). * ''La literatura en 1881'' ([[1882]]). * ''Sermón perdido'' ([[1885]]). * ''Nueva campaña'' ([[1887]]). * ''Ensayos y revistas'' ([[1892]]). * ''Palique'' ([[1894]]). === Novela corta y cuentos === * ''Pipá'' * ''Doña Berta'' * ''Adiós, Cordera'' * ''Cuentos morales'' * ''El dúo de la tos'' * ''El gallo de Sócrates'' == Aruskipäwi == * [[Qillqatata (Ispaña)]] == Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka == {{commons|Leopoldo Alas y Ureña}} * [https://web.archive.org/web/20101207023828/http://cvc.cervantes.es/actcult/clarin/default.htm Leopoldo Alas Clarín en el Centro Virtual Cervantes] * [http://cervantesvirtual.com/bib_autor/Clarin/ Portal sobre el autor] en la [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]] * [http://www.hs-augsburg.de/~harsch/hispanica/Cronologia/siglo19/Clarin/cla_re00.html Texto completo de la segunda edición de La Regenta en la Biblioteca Augustana Digital] * [http://www.biografiasyvidas.com/biografia/c/clarin.htm Biografía de Leopoldo Alas] * [http://ddd.uab.cat/pub/expbib/2001/clarin/ Exposición Bibliográfica sobre Leopoldo Alas] * [http://www.epdlp.com/escritor.php?id=1587 Leopoldo Alas en El Poder de la Palabra] {{DEFAULTSORT:Alas}} [[Categoría:Chacha]] [[Categoría:Asu 1852]] [[Categoría:Jiwäwi 1901]] [[Categoría:Qillqiri (Ispaña)]] [[Categoría:Ispaña jaqinaka]] g6lwz4jnij07sw4xpfhlyga5yjnfino Concepción 0 5010 103485 77963 2026-10-29T21:26:40Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103485 wikitext text/x-wiki [[Archivo:Concepcion-Chile(001).jpg|thumb|320px|right|Concepción - '''[http://tools.wikimedia.de/~magnus/geo/geohack.php?language=en&params=36_46_22_S_73_03_47_W 36° 46' 22" S 73° 03' 47" W]''']] '''Concepción''' ([[kastilla aru]]: ''Concepción'') [[Chili]] marka. Nayriri marka [[Biobío jach'a suyu]]. Ekka: 221,6 km² Jaqinaka: 261.061 ([[2002]]) == Phutunaka == <gallery perrow=4> File:Centronocheconce.jpg| File:Arco de Medicina UdeC.jpg| File:Moderno Edificio en Concepción.jpg| File:Desembocadura del Biobío.jpg| File:Ex Catedral de Concepción.jpg| File:Biobus01.jpg| File:Hotel El Araucano.JPG| File:Plaza de Armas Concepción.jpg| </gallery> == Kaypipas qhaway == * [[Gran Concepción]] * [[Bío-Bío Jach'a Yatiñ Uta]] * [[Católica de la Santísima Concepción Jach'a Yatiñ Uta]] * [[Concepción Jach'a Yatiñ Uta]] * [[Desarrollo Jach'a Yatiñ Uta]] * [[San Sebastián Jach'a Yatiñ Uta]] == Rifirinsyas == <references /> == Net == * [https://web.archive.org/web/20100211124604/http://www.concepcion.cl/ Concepción] * {{Commons|Concepcion, Chile}} [[Categoría:Marka (Chili)]] lnycpcfg1500jl7jrxxe3wn0c22yd6u Jorge Luis Borges 0 5061 103489 102691 2026-10-29T22:47:31Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103489 wikitext text/x-wiki [[Archivo:Jorge Luis Borges Hotel.jpg|thumb|270px|Jorge Luis Borges (1899-1986)]] '''Jorge Francisco Isidoro Luis Borges''' <small>([[File:Speaker Icon.svg|13px|]] [[:Media:Jorge Luis Borges.ogg|audio]])</small> (* [[Buenos Aires]], [[1899]] mara [[24 uru Thaya phaxsin]] yuritayna - [[Geneve]], [[1986]] mara [[14 uru Juyphi phaxsin]] yuriwi) {{ARG}} jacha marka [[qillqiri]]. Awki: Jorge Guillermo Borges; Tayka: Leonor Acevedo Suárez.<br>Warmi: María Kodama. == Qillqanaka == === Cuento === * '' [[Historia universal de la infamia]]'' ([[1935]]) : ''[[El espantoso redentor Lazarus Morell]].'' : ''[[El impostor inverosímil Tom Castro]].'' : ''[[La viuda Ching, pirata puntual]].'' : ''[[El proveedor de iniquidades Monk Eastman]].'' : ''[[El asesino desinteresado Bill Harrigan]].'' : ''[[El incivil maestro de ceremonias Kotsuké no Suké]].'' : ''[[El tintorero enmascarado Hákim de Merv]].'' : ''[[Hombre de la esquina rosada]].'' : ''[[Un teólogo en la muerte]].'' : ''[[La cámara de las estatuas]].'' : ''[[Del Libro de las 1001 Noches, noche 272]].'' : ''[[Historia de los dos que soñaron]].'' : ''[[Del Libro de las 1001 Noches, noche 351]].'' : ''[[El brujo postergado]].'' : ''[[El espejo de tinta]].'' * ''[[Ficciones]]'' ([[1944]]), el cual consta de dos secciones y las siguientes narraciones: :I. ''El jardín de senderos que se bifurcan'' :Prólogo : ''[[Tlön, Uqbar, Orbis Tertius]]'' : ''[[El acercamiento a Almotásim]]'' : ''[[Pierre Menard, autor del Quijote]]'' : ''[[Las ruinas circulares]]'' : ''[[La lotería en Babilonia]]'' : ''[[Examen de la obra de Herbert Quain]]'' : ''[[La Biblioteca de Babel]]'' : ''[[El jardín de senderos que se bifurcan]]'' :II. ''Artificios'' :Prólogo : ''[[Funes el memorioso]]'' : ''[[La forma de la espada]]'' : ''[[Tema del traidor y del héroe]]'' : ''[[La muerte y la brújula]]'' : ''[[El milagro secreto]]'' : ''[[Tres versiones de Judas]]'' : ''[[El fin]]'' : ''[[La secta del Fénix]]'' : ''[[El Sur (cuento)|''El Sur'']]'' * ''[[El Aleph]]'' ([[1949]]), consta de 17 cuentos: : ''[[El inmortal]]''. : ''[[El muerto]]''. : ''[[Los teólogos]]''. : ''[[Historia del guerrero y la cautiva]]''. : ''[[Biografía de Tadeo Isidoro Cruz (1829-1874)]]''. : ''[[Emma Zunz]]'', : ''[[La casa de Asterión]]'' : ''[[La otra muerte]]''. : [[Deutsches Requiem]]. : ''[[La busca de Averroes]]''. : ''[[El Zahir]]'' : ''[[La escritura del Dios]]''. : ''[[Abenjacán el Bojarí, muerto en su laberinto]]. : ''[[Los dos reyes y los dos laberintos]]''. : ''[[La espera]]''. : ''[[El hombre en el umbral]]''. : ''[[El Aleph (cuento)|El Aleph]]''. * ''[[La muerte y la brújula]]'' ([[1951]]) : ''[[Hombre de la esquina rosada]].'' : ''[[Emma Zunz]].'' : ''[[La espera]].'' : ''[[Funes el memorioso]].'' : ''[[La forma de la espada]].'' : ''[[Tema del traidor y del héroe]].'' : ''[[El jardín de senderos que se bifurcan]].'' : ''[[El milagro secreto]].'' : ''[[La muerte y la brújula]].'' * ''[[El informe de Brodie]]'' ([[1970]]) : ''[[La intrusa (cuento)|La intrusa]].'' : ''[[El indigno (cuento)|El indigno]].'' : ''[[Historia de Rosendo Juárez]].'' : ''[[El encuentro (cuento)|El encuentro]].'' : ''[[Juan Muraña]].'' : ''[[La señora mayor (cuento)|La señora mayor]].'' : ''[[El duelo (cuento)|El duelo]].'' : ''[[El otro duelo]].'' : ''[[Guayaquil (cuento)|Guayaquil]].'' : ''[[El evangelio según Marcos]].'' : ''[[El informe de Brodie (cuento)|El informe de Brodie]].'' * ''[[El libro de arena]]'' ([[1975]]). : ''[[El otro]]''. : ''[[Ulrica]].'' : ''[[El Congreso]]''. : ''[[There are more things]]''. : ''[[La Secta de los Treinta]]''. : ''[[La noche de los dones]]''. : ''[[El espejo y la máscara]]''. : ''[[Undr]]''. : ''[[Utopía de un hombre que está cansado]]''. : ''[[El soborno]]''. : ''[[Avelino Arredondo]]''. : ''[[El disco]]''. : [[El libro de arena (cuento)|''El libro de arena'']]. : Epílogo. * ''[[La memoria de Shakespeare (libro)|La memoria de Shakespeare]]'' ([[1983]]) : ''[[Veinticinco de agosto de 1983]]''. : ''[[Tigres azules]]''. : ''[[La rosa de Paracelso]]''. : ''[[La memoria de Shakespeare]]''. === Ensayo === * ''[[Inquisiciones]]'' ([[1925]]) * '' [[El tamaño de mi esperanza]] ''([[1926]]) * '' [[El idioma de los argentinos]] ''([[1928]]) * '' [[Evaristo Carriego (ensayo)|Evaristo Carriego]]'' ([[1930]]) * '' [[Discusión (libro)|Discusión]]'' ([[1932]]) * ''[[Historia de la eternidad]]'' ([[1936]]) * '' [[Otras inquisiciones]]'' ([[1952]]). * '' [[Siete Noches]]'' ([[1980]]) * '' [[Nueve ensayos dantescos]]'' ([[1982]]) * '' [[Atlas (libro)|Atlas]]'' ([[1985]]) === Jarawi === * '' [[Fervor de Buenos Aires]]'' ([[1923]]) * ''[[Luna de enfrente]]'' ([[1925]]) * ''[[Cuaderno San Martín]]'' ([[1929]]) * ''[[El hacedor]]'' ([[1960]]) * ''[[El otro, el mismo]]'' ([[1964]]) * ''[[Para las seis cuerdas]]'' ([[1965]]) * ''[[Elogio de la sombra]]'' ([[1969]]) * ''[[El oro de los tigres]]'' ([[1972]]) * ''[[La Rosa Profunda]]'' ([[1975]]) * ''[[La moneda de hierro]]'' ([[1976]]) * ''[[Historia de la Noche]]'' ([[1977]]) * ''[[Adrogué]] '' ([[1977]]) * ''[[La Cifra]]'' ([[1981]]) * ''[[Los Conjurados]]'' ([[1985]]) === Antología === * ''Antología personal'' ([[1961]]) * ''Nueva antología personal'' ([[1968]]). * ''Libro de sueños'' ([[1976]]) * ''[[Textos cautivos]]'' (1986). * ''[[Borges en el hogar]]'' (2000). == Aruskipäwi == * [[Qillqatata (Arxintina)]] == Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka == {{commons|Category:Jorge Luis Borges}} '''Videos''' * [http://www.youtube.com/watch?v=hNYylti4E9A&feature=related Entrevista con Soler Serrano en 1976] * [http://www.youtube.com/watch?v=7ER919AtOgA Entrevista con Soler Serrano en 1980] '''Biografía y homenaje''' * [https://web.archive.org/web/20081222053128/http://www.fundacionjoseguillermocarrillo.com/sitio/poeborges.php Fundación Internacional José Guillermo Carrillo] * [https://web.archive.org/web/20090223092318/http://cvc.cervantes.es/actcult/borges/default.htm ''Borges, 100 años'' en el Centro Virtual Cervantes] * [https://web.archive.org/web/20110716050651/http://www.mitosliterarios.com.ar/2008/11/jorge-luis-borges.html Biografía de Jorge Luis Borges] * [http://www.internetaleph.com Internetaleph, portal dedicado a Borges]. * [http://www.borges.pitt.edu/ Centro Borges en la Universidad de Pittsburgh] * [http://www.bibliotecasarmiento.org Portal dedicado a Sarmiento y Borges]. * [https://web.archive.org/web/20070111130504/http://www.borgesian.com/ The Borgesian Cyclopedia] o [https://web.archive.org/web/20070111130444/http://www.borgesian.com/SP/ Enciclopedia borgesiana]. * [http://www.fundacionborges.com/lafundacion/lafundacion.html Fundación Internacional Jorge Luis Borges] '''Obra literaria''' * [http://www.apocatastasis.com/jorge-luis-borges.php Análisis de los cuentos de Borges por el académico J.Alazraki] * [https://web.archive.org/web/20120720055937/http://www.literatura.org/Borges/Borges.html Obra de Borges] * [https://web.archive.org/web/20121213221056/http://www.loscuentos.net/cuentos/other/3 Selección de cuentos de Borges] * [http://www.poema-de-amor.com.ar/poemas-de.php?autor=296 Colección de Poemas de Borges] * [http://www.poemasde.net/poemas-de-jorge-luis-borges/ Selección de poemas de Borges] * [http://www.poesia-inter.net/indexjlb.htm Antología poética con obras de todos sus libros de poesía] '''Pensamiento político''' * [https://web.archive.org/web/20081220143803/http://www.puertasdebabel.com/cosanostra/pirateadas/borges.htm El «borgismo» como filosofía política], por [[Christian Ferrer]] * [http://www.libertaddigital.com/ilustracion_liberal/articulo.php/294 La filosofía política de Jorge Luis Borges], por [[Martín Krause]] '''Pensamiento filosófico''' * [https://web.archive.org/web/20110428235844/http://serbal.pntic.mec.es/~cmunoz11/nicolas58.pdf Borges y la metafísica, por Nicolás Zavadivker] ; Humor * [https://web.archive.org/web/20110203024747/http://tiempo.elargentino.com/notas/%C2%BFquien-dijo-que-borges-hubo-uno-solo El Otro Borges, Anecdotario Completo, De Mario Paoletti, 2011.] {{DEFAULTSORT:Borges Jorge Luis}} [[Categoría:Chacha]] [[Categoría:Asu 1899]] [[Categoría:Jiwäwi 1986]] [[Categoría:Qillqiri (Arxintina)]] [[Categoría:Arxintina jaqinaka]] 94uz68825feom4q6auobud58u7prgjx Gabriel García Márquez 0 5084 103487 99685 2026-10-29T22:38:05Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103487 wikitext text/x-wiki [[Archivo:Gabriel Garcia Marquez, 2009.jpg|thumb|280px|Gabriel García Márquez (2009)]] [[File:Gabriel Marquez Signature.svg|right|200px|Gabriel García Márquez sign]] ''Gabriel José de la Concordia García Márquez'', '''Gabriel García Márquez''' , '''''Gabo''''' (* [[Aracataca]], [[1927]] mara [[6 uru Achuqa phaxsin]] yuritayna - [[Mïxiku marka]], [[2014]] mara [[17 uru Yapu apthapi phaxsin]] sarawayxarakitayna), {{COL}} jach'a marka [[qillqiri]]. [[Archivo:Nobel prize medal.svg|Nobel 1982|20px]] [[Qullasïwi]] Nobel Pallay 1982. Awki: Gabriel Eligio García; Tayka: Luisa Santiaga Márquez Iguarán.<br>Warmi: Mercedes Barcha Pardo<br>[[Yuqa]]naka: [[Rodrigo García Barcha]], Gonzalo García Barcha. == Qillqanaka == [[Archivo:Aracataca1.jpg|thumb|250px|[[Mural]] sobre García Márquez - [[Aracataca]].]] === Cuentos y relatos === * 1947: ''La tercera resignación'' * 1948: ''La otra costilla de la muerte'' * 1948: ''Eva está dentro de su gato'' * 1949: ''Amargura para tres sonámbulos'' * 1949: ''Diálogo del espejo'' * 1950: ''Ojos de perro azul'' * 1950: ''La mujer que llegaba a las seis'' * 1951: ''Nabo, el negro que hizo esperar a los ángeles'' * 1952: ''Alguien desordena estas rosas'' * 1953: ''La noche de los alcaravanes'' * 1955: ''Monólogo de Isabel viendo llover en Macondo'' * 1962: ''La siesta del martes'' * 1962: ''Un día de éstos'' * 1962: ''En este pueblo no hay ladrones'' * 1962: ''La prodigiosa tarde de Baltazar'' * 1962: ''La viuda de Montiel'' * 1962: ''Un día después del sábado'' * 1962: ''Rosas artificiales'' * 1962: ''Los funerales de la Mamá Grande'' * 1968: ''Un señor muy viejo con unas alas enormes'' * 1968: " La luz es como el agua" * 1961: ''El mar del tiempo perdido'' * 1968: ''El ahogado más hermoso del mundo'' * 1968: ''El último viaje del buque fantasma'' * 1968: ''Blacamán el bueno vendedor de milagros'' * 1970: ''Muerte constante más allá del amor'' * 1972: ''[[La increíble y triste historia de la cándida Eréndira y de su abuela desalmada]]'' * 1992: ''[[Doce cuentos peregrinos]]'' === Novelas, libros de recopilaciones y reportajes === * 1955: ''[[La hojarasca]]'' * 1961: ''[[El coronel no tiene quien le escriba]]'' * 1962: ''[[La mala hora]]'' * 1962: ''[[Los funerales de la Mamá Grande]]'' * 1967: ''[[Cien años de soledad]]'' * 1968: ''Monólogo de Isabel viendo llover en Macondo'' * 1970: ''[[Relato de un náufrago]]'' (edición en formato libro), compila el reportaje publicado en 1955 * 1973: ''Ojos de perro azul'' (libro recopilatorio de cuentos; aparece por primera vez ese año, pero no será hasta la edición de 1974 de Plaza & Janés cuando se publicará la versión definitiva con todos los cuentos que lo componen). * 1973: ''Cuando era feliz e indocumentado'' * 1974: ''Chile, el golpe y los gringos'' * 1975: ''[[El otoño del patriarca]]'' * 1947-1972, 1976: ''Todos los cuentos'' * 1978: ''De viaje por los países socialistas'' * 1948-1952: ''Obra periodística 1: Textos costeños'' * 1954-1955: ''Obra periodística 2: Entre cachacos'' * 1955-1960: ''Obra periodística 3: De Europa y América'' * 1974-1995: ''Obra periodística 4: Por la libre'' * 1980-1984: ''Obra periodística 5: Notas de prensa * 1981: ''[[Crónica de una muerte anunciada]]'' * 1982: ''Viva Sandino'' * 1982: ''El secuestro'' * 1982: ''El olor de la guayaba'' * 1983: ''El asalto: el operativo con el que el FSLN se lanzó al mundo'' * 1983: ''Eréndira'', guion basado en el relato La increíble y triste historia de la cándida Eréndira y de su abuela desalmada * 1985: ''[[El amor en los tiempos del cólera]]'' * 1986: ''[[La aventura de Miguel Littín clandestino en Chile]]'' * 1989: ''[[El general en su laberinto]]'' * 1992: ''[[Doce cuentos peregrinos]]'' * 1994: ''[[Del amor y otros demonios]]'' * 1996: ''[[Noticia de un secuestro]]'' * 2002: ''[[Vivir para contarla]]'' * 2004: ''[[Memoria de mis putas tristes]]'' * 2010: ''[[Yo no vengo a decir un discurso]]'' == Aruskipäwi == * [[Qullasïwi (Kuluwya)]] == Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka == {{commons|Category:Gabriel García Márquez}} * [http://www.biografiasyvidas.com/reportaje/garcia_marquez/ BiografiasYVidas.com] * [https://web.archive.org/web/20110515042459/http://cvc.cervantes.es/actcult/garcia_marquez/default.htm CVC.Cervantes.es] * [http://www.documen.tv/asset/Gabriel_Gracia_Marquez_Film.html Documen.tv] * [https://web.archive.org/web/20110414101722/http://www.fnpi.org/ FNPI.org] * [http://www.literatura.us/garciamarquez/index.html Gabriel García Márquez en el portal de literatura.us] * [http://www.myspace.com/gabomarquez MySpace.com/GaboMarquez] * [http://ojosdeperroazulmovie.es.tl OjosDePerroAzulMovie.es.tl] * [http://www.popularlibros.com/busqueda/listaLibros.php?pagSel=2&cuantos=10&orden=fecha_alta+desc&autor=garcia+marquez PopularLibros.com] * [http://www.sololiteratura.com/ggm/gabfidel.htm SoloLiteratura.com] * [http://www.sololiteratura.com/ggm/marquezbiografia.htm SoloLiteratura.com] * [http://www.librosgratisweb.com/pdf/garcia-marquez-gabriel/ Algunos libros de Gabriel García Márquez completos en Internet] {{start box}} {{succession box| | title=[[Qullasïwi Nobel Pallay|Qullasïwi Nobel Pallay]] <br>[[Archivo:Nobel prize medal.svg|Nobel 1982|15px]] | years=[[1982]] | before=[[Elias Canetti]] | after=[[William Golding]] }} {{DEFAULTSORT:Garcia Marquez Gabriel}} [[Categoría:Chacha]] [[Categoría:Asu 1927]] [[Categoría:Jiwäwi 2014]] [[Categoría:Qillqiri (Kuluwya)]] [[Categoría:Kuluwya jaqinaka]] [[Categoría:Qullasïwi Nobel Pallay]] a68w3hfvgm64tehb2ngais636kkenuv Adela Zamudio 0 5156 103483 86928 2026-10-29T21:07:08Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103483 wikitext text/x-wiki [[Archivo:Adela Zamudio.jpg|thumb|right|270px|Adela Zamudio (1854-1928)]] '''Adela Zamudio Rivero''', warmi, (* [[Kuchawampa]], [[1854]] mara [[11 uru Taypi sata phaxsin]] yuritayna - † [[Kuchawampa]], [[1928]] mara [[2 uru Juyphi phaxsin]] yuriwi) {{BOL}} jacha marka warmi [[qillqiri]]. Awki: ; Tayka: . == Qillqanaka == * ''Ensayos políticos'' (1887) * ''Íntimas'', novela realista, ambientado en Cochabamba. * ''Peregrinando'' * ''Ráfagas'', editado en ''París'' en (1914) * ''Cuentos breves'' * ''Noche de fiesta'' * ''El velo de la Purísima'' == Panka uñxatt'trabajar == *Augusto Guzmán: ''Adela Zamudio, Biografía de una Mujer ilustre''. Editorial "Juventud", La Paz 1986. == Aruskipäwi == * [[Qillqatata (Wuliwya)]] == Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka == {{commons}} * [https://web.archive.org/web/20030306224129/http://cvc.cervantes.es/el_rinconete/anteriores/enero_01/22012001_02.htm artículo sobre A. Zamudio, de Karim Taylhardat, para el Centro Virtual Cervantes] * [http://books.google.es/books?id=RhLt_kH45ygC&printsec=frontcover&dq=adela+zamudio&hl=es&ei=MZjQTP2NAc7l4gbAm_ClBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CDcQ6AEwBA#v=onepage&q&f=false ''Íntimas'', lectura en linea] {{DEFAULTSORT:Zamudio Adela}} [[Categoría:Warmi]] [[Categoría:Asu 1854]] [[Categoría:Jiwäwi 1928]] [[Categoría:Wuliwya jaqinaka]] [[Categoría:Qillqiri (Wuliwya)]] 6j68zw3457kc6p0yuwrn9aldkld8p3y Kurimana jisk'a t'aqa suyu 0 8578 103490 98814 2026-10-29T22:55:04Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103490 wikitext text/x-wiki [[Archivo:Location of the province Padre Abad in Ucayali.svg|thumb|right| Padre Abad jisk'a suyuxa, Ukayali jach'a suyu]] '''Kurimana jisk'a t'aqa suyuxa''' ([[kastilla aru]]: Distrito de Curimaná). {{PER}}na mä jisk'a t'aqa suyuwa, [[Archivo:Bandera de Ucayali.svg|22px|Ukayali]] [[Ukayali jach'a suyu]], [[Padre Abad jisk'a suyu]]. == Nayra sarnaqawi == Kamasqa 13 uru Awti phaxsin [[1961]] mara, [[Manuel Prado]] Umalliq. ==Uraqipa == 4 663,66 km<sup>2</sup> Kurimana jisk'a t'aqa suyu nayriri marka: [[Kurimana]] (287 msnm). * Qullunaka: * Jawiranaka: [[Ukayali jawira|Ukayali]]. * Qutanaka: == Qullqinchäwi == === Jaqinaka === 22 933 jaqi (? chacha, ? warmi) (2005 mara) === Yupaychäwi === ==== Markap amachana santun ==== * [[Rosa de Lima]] == Jisk'a t'aqa suyu asu jaqinaka == === Kurakanaka === * 2011-2014: [[Loiber Rocha|Loiber Rocha Pinedo]], Ucayali Región con Futuro.<ref>{{Cite web |title=JNE Autoridades regionales y municipales 2011 |url=http://documentos.jne.gob.pe/conaut/wf_reg_mun_det.aspx?arrcodigo=250000X4&ID_PERIODO=28 |access-date=2014-03-30 |archive-date=2014-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140330113237/http://documentos.jne.gob.pe/conaut/wf_reg_mun_det.aspx?arrcodigo=250000X4&ID_PERIODO=28 |url-status=dead }}</ref> * 2007-2010: Loiber Rocha Pinedo. === Taytakura === * Uwispu Pukallpa, Mons. Gaetano Galbusera Fumagalli, SDB. * Parruqia ** Pbro. == Karu puriy == * [[San Huwan Bawtista]]. == Irpirinaka == <references /> * [[Pukallpa]] == Wali uñt'at chiqanaka == {{Commons|Category:Curimana, Peru}} * [https://web.archive.org/web/20211219022328/http://www.municurimana.gob.pe/ Kurimana web municipal] {{Jisk'a suyunaka (Ukayali)}} [[Categoría:Jisk'a t'aqa suyu (Piruw)]] [[Categoría:Jisk'a t'aqa suyu (Padre Abad jisk'a suyu)]] qgvvdmsx59ndrxadd67msskovmbhydf Giuseppe Garibaldi 0 10429 103488 100784 2026-10-29T22:41:18Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103488 wikitext text/x-wiki [[File:Garibaldi (1866).jpg|thumb|right|260px|Giuseppe Garibaldi (1866)]] '''Giuseppe Garibaldi''', suti (* [[Niza]], [[1807]] mara [[4 Huillka kuti phaxsin]] yuritayna - † [[Caprera]], [[1882]] mara [[2 uru Juyphi phaxsin]] yuriwi), {{ITA}} jacha marka militar & [[anakithiri]]. Awki: Domenico Garibaldi; Tayka: Rosa Raimondi.<br>Warmi: [[Ana Maria de Jesus Ribeiro]], "Anita Garibaldi" suti warmiqa. <br>Yuqanaka: [[Menotti Garibaldi|Menotti]], Rosita, Teresita wan [[Ricciotti Garibaldi|Ricciotti]]. [[File:GaribaldiFam1878.jpg|thumb|right|200px|Garibaldi panaqa (1878)]]. == Arusqipäwi == * [[Italiya nayra sarnaqawi]] <gallery> File:Garibaldibuenosaires.jpg|[[Buenos Aires]] llaqta ([[Arxintina]]): Plaza Italiya. Monumento inaugurado el 19 de junio de 1904 File:Garibaldi Budapest.jpg|[[Budapest]] ([[Hunkariya]]). File:Garibaldi Washington Square Park.jpg|[[New York]] ([[Istadus Unidus]]): Washington Square Park, Lower [[Manhattan]]. File:Garibaldi Taganrog.jpg|[[Taganrog]], [[Rusiya]]. File:Garibaldi a San Marino dettaglio busto.jpg|[[Repubblica di San Marino]]: Primer monumento del mundo dedicado a Garibaldi, obra de [[Stefano Galletti]], [[1882]]. File:Garibaldienrosario.jpg|[[Rosario (Arxintina)]]: Plaza Italia, en el Parque de la Independencia. Monumento en mármol de Carrara. Realizado por el artista italiano [[Alessandro Biggi]] en [[1885]]. File:Garibaldienrosario2.jpg|[[Rosario (Arxintina)]]: patio externo del Hospital Italiano Garibaldi. Obra del escultor italo-argentino [[Erminio Blotta]]. File:EstGaribaldi.jpg|[[La Plata]]([[Arxintina]]): Ubicado en [[Villa Garibaldi]], al Sur de la ciudad. </gallery> == Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka == {{commons|Giuseppe Garibaldi}} * [https://web.archive.org/web/20071216040530/http://www.garibaldirosario.org/ Garibaldi a Rosario] * [https://web.archive.org/web/20120305102951/http://www.miopadredicleliagaribaldi.it/ Sitio web Libro "Mio Padre"] {{DEFAULTSORT:Garibaldi Giuseppe}} [[Categoría:Chacha]] [[Categoría:Asu 1807]] [[Categoría:Jiwäwi 1882]] [[Categoría:Nayra sarnäqawi (Italiya)]] [[Categoría:Anakithiri (Italiya)]] [[Categoría:Militar (Italiya)]] [[Categoría:Italiya jaqinaka]] 4348ylfsjctmwm8f7wp4mnrdoashuot Alejandra Pizarnik 0 11050 103484 90126 2026-10-29T21:08:55Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103484 wikitext text/x-wiki [[Image: Pizarnik byn.jpg|270px|right|thumb|Alejandra Pizarnik]] '''Flora Alejandra Pizarnik''' warmi, (* [[Buenos Aires]] marka, [[1936]] mara [[29 uru Yapu apthapi phaxsin]] yuritayna - [[Buenos Aires]] marka, [[1972]] mara [[25 uru Llamp'u phaxsin]] yuriwi), {{ARG}} jacha marka [[qillqiri]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://cvc.cervantes.es/literatura/escritores/pizarnik/ |access-date=2019-05-17 |archive-date=2019-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517095012/https://cvc.cervantes.es/literatura/escritores/pizarnik/ |url-status=dead}}</ref> == Qillqanaka == * ''La tierra más ajena'' (1955) * ''La última inocencia'' (1956) * ''Las aventuras perdidas'' (1958) * ''Árbol de Diana'' (1962) * ''Los trabajos y las noches'' (1965) * ''Extracción de la piedra de locura'' (1968) * ''El infierno musical'' (1971) * ''La condesa sangrienta'' (1971) == Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka == <references/> {{stub}} {{DEFAULTSORT:Pizarnik, Alejandra}} [[Categoría:Warmi]] [[Categoría:Asu 1936]] [[Categoría:Jiwäwi 1972]] [[Categoría:Qillqiri (Arxintina)]] [[Categoría:Arxintina jaqinaka]] qxyaqqnftuer245xm4ot460q3bjb2it Ricardo León Dueñas 0 12669 103493 103371 2026-10-30T00:01:11Z InternetArchiveBot 14092 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 103493 wikitext text/x-wiki [[File:Ricardo León Dueñas.jpg|thumb|right|190px|Ricardo León Dueñas]] '''Ricardo León Dueñas'''<ref name="willax">{{cite web|url=https://willax.pe/combutters/delia-munoz-los-premios-de-los-escandalos-se-los-lleva-el-fujimorismo |title= Delia Muñoz: “Los premios de los escándalos se los lleva el fujimorismo”|work=willax }} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref> (Lima, 19 huillka kuti phaxsi 1961) {{PER}} marka [[arxatiri]],<ref name="voxpopuli0">{{cite web|url=https://voxpopuliempresarial.com/2026/06/26/gana-sin-orgullo-pierde-sin-rencor/ |title= Gana sin orgullo, pierde sin rencor|work= voxpopuliempresarial.com}} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref><ref name="voxpopuli1">{{cite web|url=https://voxpopuliempresarial.com/2026/06/11/el-1-9-no-es-fraude/ |title=El 1.9% no es fraude |work= voxpopuliempresarial.com}} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref> [[anakithiri]].<ref name="academia">{{cite web|url=https://independent.academia.edu/RicardoLe%C3%B3nDue%C3%B1as |title=Academia - Ricardo León |work= independent.academia.edu}} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref><ref name="ricardoleon0">{{cite web|url=https://www.ricardoleonduenas.com/ |title= Vida Profesional|work=ricardoleonduenas.com }} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref><ref name="canalb">{{cite web|url=https://canalb.pe/watch/reflexiones/invitados-ricardo-leon-dueas-y-urpi-torrado-16425 |title= Invitados: Ricardo León Dueñas y Urpi Torrado|work=canalb.pe }} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref><ref name="you1">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=sZJM3kSlb6c |title=Reflexiones con Pepe Pardo. Invitados: Ricardo León Dueñas y Urpi Torrado |work= youtube}} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref> 2007 mara, miembro Amta Uñjawi Tamachawi Estados Amírica (OEA),<ref name="voxpopuli">{{cite web|url=https://voxpopuliempresarial.com/2025/05/15/leon-xiv-un-nombre-con-historia/ |title=León XIV, un nombre con historia |work=voxpopuliempresarial.com }} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref><ref name="academia" /><ref name="ricardoleon">{{cite web|url=https://www.ricardoleonduenas.com/biografia/ |title=Ricardo León Dueñas - Biografía|work= ricardoleonduenas.com}} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref><ref name="academia2">{{cite web|url= https://www.academia.edu/75662797/Ricardo_Le%C3%B3n_Due%C3%B1as_Rip_AP_Expreso_11_Marzo_2022|title= Ricardo León Dueñas "Rip AP" -Expreso 11 Marzo 2022 |work=academia.edu }} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref> Chhijllawinaka [[Watimala]].<ref name="voxpopuli" /><ref name="academia" /><ref name="academia2" /> 2001 mara, miembro Programa Sartawi [[Mayachat Markanaka]] (PNUD)<ref name="ricardoleon" /><ref name="linke">{{cite web|url=https://pe.linkedin.com/in/ricardole%C3%B3ndue%C3%B1asa19b2b1b |title=Ricardo León Dueñas |work= linkedin.com}} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref> amta Chikanchasita Técnica Chhijllawinaka [[Piruw]] 2001.<ref name="academia" /><ref name="ricardoleon" /><ref name="academia3">{{cite web|url= https://www.academia.edu/75663359/Ricardo_Le%C3%B3n_Due%C3%B1as_Un_v%C3%ADa_crucis_judicial_una_sociedad_cainita_Expreso_24_marzo_2022 |title=Ricardo León Dueñas "Un vía crucis judicial, una sociedad cainita" - Expreso 24 marzo 2022 |work=academia.edu }} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref> Jirinti taqpacha Piruw impirisa Aon-Benfield<ref name="voxpopuli" /><ref name="academia" /><ref name="academia2" /> (2010-2014).<ref name="ricardoleon" /> Iwxt’iri Cámara Parlamentario ukaxa Congreso ukaxa Piruw<ref name="academia" /><ref name="academia2" /> (1990-1992).<ref name="ricardoleon" /> Awki: Luis León Herrera; Tayka: María Victoria Dueñas Estrada;<ref name="academia" /><ref name="ricardoleon" /> Warmi: Juana Bentín (divorciada); achachilaxa: Augusto León Barandiarán;<ref name="ricardoleon" /> tiyu achachilaxa: José León Barandiarán.<ref name="academia" /><ref name="academia2" /> Yatichäw: arxatiri, Jach'a yatiqañ uta San Martín de Porres,<ref name="voxpopuli0" /><ref name="voxpopuli1" /><ref name="voxpopuli" /> P. Jach'a yatiqañ uta Católica ukat juk’ampinaka Piruw (PUCP),<ref name="voxpopuli" /> Jach'a yatiqañ uta Piura.<ref name="ricardoleon0" /> == Panka == * ''Testimonio de Época: El laudo arbitral en el Derecho interno''. Ullañuta de Arbitraje del Yatiqaña Mario Castillo Freyre.<ref name="castillofreyre">{{cite web |url=https://castillofreyre.com/libros/volumen-109-testimonio-de-epoca-el-laudo-arbitral-en-el-derecho-interno/ |title=Volumen 109 - Testimonio de época: El laudo arbitral en el Derecho interno |work=castillofreyre.com |access-date=2026-08-06 |archive-date=2026-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260807231332/https://castillofreyre.com/libros/volumen-109-testimonio-de-epoca-el-laudo-arbitral-en-el-derecho-interno/ |url-status=dead}} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref> 2023.<ref name="ricardoleon3">{{cite web|url=https://www.ricardoleonduenas.com/publicaciones-ricardo-leon-duenas/ |title=Testimonio de época: El laudo arbitral en el Derecho interno |work=ricardoleonduenas.com }} Uñsuña 6 thaya phaxsi 2026.</ref> ISBN 978-612-440-58-2 == Yatiyaña == <references /> {{DEFAULTSORT:León Dueñas, Ricardo}} [[Categoría:Chacha]] [[Categoría:Asu 1961]] [[Categoría:Arxatiri (Piruw)]] [[Categoría:Anakithiri (Piruw)]] o2zt6hpqbbgkdg51m468vv2lsa75gch