ویکیپدیا
azbwiki
https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
مدیا
اؤزل
دانیشیق
ایشلدن
ایشلدن دانیشیغی
ویکیپدیا
ویکیپدیا دانیشیغی
فایل
فایل دانیشیغی
مدیاویکی
مدیاویکی دانیشیغی
شابلون
شابلون دانیشیغی
کؤمک
کؤمک دانیشیغی
بؤلمه
بؤلمه دانیشیغی
پوْرتال
پوْرتال دانیشیغی
TimedText
TimedText talk
ماژول
ماژول دانیشیغی
Event
Event talk
تورکیه
0
2450
1590305
1584317
2026-07-08T07:36:10Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590305
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = تورکیه جومهوریتی
| common_name = تورکیه
| native_name = {{native name|tr|Türkiye Cumhuriyeti}}
| image_flag = Flag of Turkey.svg
| image_coat = Emblem of Turkey.svg
| symbol_type =
| national_motto = <!-- No official motto specified by law -->
| national_anthem = {{Unbulleted list|[[تورکیه میلی مارشی|ایستیقلال مارشی]] |{{Small|"İstiklâl Marşı"}}|{{وسطچین}}[[File:Istiklâl Marsi instrumetal.ogg]]{{پایان}}}}
| image_map = Turkey (orthographic projection).svg
| image_map2 =
| capital = [[آنکارا]]
| coordinates = {{Coord|39|56|N|32|50|E|type:city}}
| largest_city = [[ایستانبول]]{{سخ}}{{smaller|{{coord|41|1|N|28|57|E|display=inline}}}}
| official_languages = [[آنادولو تورکجهسی]]
| languages_type = آزینلیق اوْلان دیللر<ref name=Ethnologue>[[Ethnologue]]: [https://www.ethnologue.com/country/tr/languages ''Ethnologue Languages of the World – Turkey''], Retrieved 15 October 2017.</ref>
| languages = [[کورد دیللری|کوردجه]]، [[زازا دیلی|زازاجا]]، [[عربجه]]، [[لاز دیلی|لازجا]]، [[چرکس دیللری|چرکسجه]]
| ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;
|۷۵% [[آنادولو تورکلری]]|۱۹% [[کوردلر]]|۶% [[تورکیه دموقرافیسی|باشقا]]}}
| ethnic_groups_year = ۲۰۱۶
| ethnic_groups_ref = <ref name="cia">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey-turkiye/#people-and-society |title=Turkey (Turkiye) |work=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |access-date=19 May 2024 |accessdate=2024-10-10 |archivedate=2022-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220828085706/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey-turkiye/#people-and-society }}</ref>
| demonym = تورک
| religion = {{ublist |item_style=white-space;
|{{Tree list}}
* ۹۴% [[ایسلام]]
** ۹۰% [[سونی|سونیلیک]]
** ۱۰% [[شیعه|شیعهلیک]] ([[علویلیک]])
{{Tree list/end}}
|۵٫۸% [[آتئیزم]]
|۰٫۲% [[مسیحیت]]}}
| government_type = [[اونیتار دؤولت|اونیتار]] [[باشقانلیق سیستمی|باشقانلیق]] [[جومهوریت]]
| leader_title1 = [[تورکیه جومهور باشقانی|جومهور باشقانی]]
| leader_name1 = [[رجب طیب اردوغان]]
| leader_title2 = [[تورکیه جومهور باشقانی یاردیمجیسی|جومهور باشقانی یاردیمجیسی]]
| leader_name2 = [[جودت ییلماز]]
| leader_title3 = [[تورکیه بؤیوک میلت مجلیسی باشقانلارینین لیستی|مجلیس باشقانی]]
| leader_name3 = [[نومان کورتولموش]]
| legislature = [[تورکیه بؤیوک میلت مجلیسی]]
| sovereignty_type = [[تورکیه تاریخی|تاریخ]]
| established_event1 = آنادولونون اوْغوز تورکلری اوْلان [[بؤیوک سلجوقلو ایمپیراتورلوغو|سلجوقلولار]] طرفیندن فتحی
| established_date1 = ۱۰۷۱
| established_event2 = [[آنادولو سلجوقلو دؤولتی]]
| established_date2 = ۱۰۷۷
| established_event3 = [[آنادولو بیلیکلری]]
| established_date3 = ۱۲۴۳
| established_event4 = [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو]]
| established_date4 = ۱۲۹۹
| established_event5 = [[تورکیه قورتولوش ساواشی]]
| established_date5 = ۱۹ مئی ۱۹۱۹
| established_event6 = [[آنکارا حوکومتی]]
| established_date6 = ۲۳ آوریل ۱۹۲۰
| established_event7 = [[لوزان آندلاشماسی]]
| established_date7 = ۲۴ جولای ۱۹۲۳
| established_event8 = جومهوریت اعلانی
| established_date8 = ۲۹ اوْکتوبر ۱۹۲۳
| established_event9 = ایندیکی [[تورکیه جومهوریتی آنایاساسی|آنایاسا]] تصدیقی
| established_date9 = ۹ نوْوامبر ۱۹۸۲
| area_km2 = 783356 <!--
http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes_Uebersichtsseiten/Tuerkei_node.html -->
| area_rank = ۳۶-جی
| area_sq_mi = 302535 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| percent_water = ۱٫۳
| population_estimate = ۷۹٬۸۱۴٬۸۷۱<ref name="Population of Turkey">{{cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/Start.do;jsessionid=0vGcYT0TYz2h2GcPNtHNM49KbhgCGYCLLYGN2XtmVNK6xgLYl21g!-1359253179|title=Population by Years, Age Group and Sex, Census of Population – TÜİK (31 December 2016)|publisher=[[Turkish Statistical Institute]]|access-date=2 February 2017|accessdate=2017-11-15|archivedate=2017-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019205215/http://www.turkstat.gov.tr/Start.do;jsessionid=0vGcYT0TYz2h2GcPNtHNM49KbhgCGYCLLYGN2XtmVNK6xgLYl21g!-1359253179}}</ref> ([[نفوسلارینا گوره اؤلکه لرین سیرالانماسی|نفوس]])
| population_estimate_year = ۲۰۱۶
| population_estimate_rank = ۱۹جی
| population_density_km2 = ۱۰۲<ref name="Population density in Turkey">{{cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1591|title=Annual growth rate and population density of provinces by years, 2007–2015|publisher=[[Turkish Statistical Institute]]|access-date=10 November 2016|accessdate=2017-11-15|archivedate=2017-01-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170114072628/http://www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1591}}</ref>
| population_density_sq_mi = ۲۶۲
| population_density_rank = ۱۰۷-جو
| GDP_PPP = ۲٬۲۴۹ تریلیون [[آمریکا دولاری|$]]<ref name=IMF-WEO>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?sy=2018&ey=2022&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=44&pr1.y=16&c=186&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CPPPSH%2CLUR%2CLP&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|publisher=IMF World Economic Outlook Database, 2017|date=October 2017|access-date=28 October 2017}}</ref>
| GDP_PPP_year = ۲۰۱۸
| GDP_PPP_rank = ۱۳-جو
| GDP_PPP_per_capita = ۲۷٬۶۳۴ [[آمریکا دولاری|$]]<ref name=IMF-WEO/>
| GDP_PPP_per_capita_rank = ۴۵-جی
| GDP_nominal = ۹۰۵ میلیارد [[آمریکا دولاری|$]]<ref name=IMF-WEO/>
| GDP_nominal_year = ۲۰۱۸
| GDP_nominal_rank = ۱۷-جی
| GDP_nominal_per_capita = ۱۱٬۱۲۴ [[آمریکا دولاری|$]]<ref name=IMF-WEO/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = ۶۰-جو
| Gini = 40.0 <!--number only-->
| Gini_year = ۲۰۱۳
| Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref =<ref name="wb-gini">{{cite web |url=http://www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1601 |title=Gini Coefficient by Equivalised Household Disposable Income |publisher=Turkstat |access-date=16 May 2015 |accessdate=2017-11-15 |archivedate=2020-04-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200430074609/http://www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1601}}</ref>
| Gini_rank = ۵۶-جی
| HDI = 0.761
| HDI_year = ۲۰۱۴<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref =<ref name=HDI>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |title=2015 Human Development Report |date=15 December 2015 |access-date=15 December 2015}}</ref>
| HDI_rank = ۷۲-جی
| currency = [[تورک لیرهسی]] (₺)
| currency_code = TRY
| time_zone = [[یوتیسی ۳:۰۰+]] ([[تورکیه ساعاتی|TSİ]])
| utc_offset =
| date_format =
| drives_on = ساغ
| calling_code = [[تورکیهده تیلفون نومرهلری|۹۰+]]
| cctld = [[.tr]]
| official_website = [http://www.turkiye.gov.tr/ www.turkiye.gov.tr]
}}
'''تورکیه''' رسمی آدی ایله '''تورکیه جومهوریتی''' ({{Lang-tr|Türkiye Cumhuriyeti}})، توْرپاقلارینین بؤیوک بیر بؤلومو [[باتی آسیا]]دا [[آنادولو]]دا، دیگر بؤلومو ایسه [[گونئی دوغو آوروپا]]نین اۇزانتیسی [[دوغو تراکیا]]دا اوْلان [[قارهلر آراسی اؤلکهلر لیستی|قارهلر آراسی]] بیر اؤلکه دیر. تورکیه، باتیدان [[اژه دنیزی]]، [[بولغاریستان]] و [[یونان]]، قوزئیدن [[قارا دنیز]]، دوْغودان [[گورجوستان]]، [[ارمنیستان]]، [[آذربایجان جومهوریتی|آذربایجان]] و [[ایران]]، گۆنئیدن ایسه [[عراق]]، [[سوریه]] و [[آرالیق دنیزی]] ایله قوْنشودور. [[مرمره دنیزی]]، [[تورک بوغازلاری]] ایله بیرلیکده [[آنادولو]]نو [[تراکیا]]دان یعنی [[آسیا]]نی [[آوروپا]]دان آییریر. [[آنکارا]]، تورکیه جومهوریتینین باشکندی و ایکینجی بؤیوک شهری دیر. [[ایستانبول]] ایسه، تورکیهنین ان بؤیوک شهری، ایقتیصادی و تیجارت مرکزی و عئینی زاماندا [[آوروپا]]نین ان بؤیوک شهری دیر.
== آدی ==
اینگیلیسجهده تۆرکیه آدی ([[اوْرتا عصر لاتین]] سؤزونده: {{Lang|la|Turchia}}/{{Lang|la|Turquia}}<ref name="arlen">{{cite book|title=Passage to Ararat|author= Michael J. Arlen|publisher=MacMillan|url=https://books.google.com/books?id=-UahAwAAQBAJ&pg=PA159|page=159|year=2006|isbn= 978-0-374-53012-9}}</ref>) «تورکلرین اؤلکهسی» دئمکدیر. تورکیه کلمهسی (''Turkye'') [[اوْرتا اینگیلیسجه]] دیلینده ایستیفادهسی [[جفری چاسر|جفری چاسرین]] ''دوشسین کیتابی'' ({{اینگیلیسجه|The Book of the Duchess}}) ({{قیسالتما|ح.|حودود (تقریبا)}} ۱۳۶۹) آدلی ائرکن اثرینده ثۆبوت اوْلونور. ''land of Torke'' ایفادهسی ۱۵-جی عصرده [[:en:The Digby Conversion of Saint Paul|دیگبی سیرلری]]-نده ({{اینگیلیسجه|Digby Mysteries}}) ایستیفاده اوْلونور. سونراکی ایستیفادهلره [[ویلیام دانبار|دانبار]] شعرلرینده، ۱۶-جی عصرده ''قروپ لوغتی'' ({{لاتینجه|Manipulus Vocabulorum}}) (''Turkie'') و [[فرانسیس بئکون]]-ون ''سیلوا سیلواروم'' (''Sylva Sylvarum'') اثرلرینده (Turky) تاپیلا بیلیر. موعاصیر ''Turkey'' یازیسی اَن آزی ۱۷۱۹-جو ایله آیددیر.<ref>{{Cite OED|Turkey}}</ref>
''تورکیه'' آدی غرب قایناقلاریندا [[صلیب یۆروشلری]]-ندن سونرا اوْرتایا چیخدی.<ref name=cevdet>{{TDV İslâm Ansiklopedisi|title=Türkiye|author=Cevdet Küçük|link=https://islamansiklopedisi.org.tr/turkiye}}</ref> ۱۴-جو عصر [[عرب ادبیاتی|عرب ادبیاتینین]] منبعلرینده تۆرکییه (''Turkiyya'') عادتن تۆرکمنییه (''Turkmaniyya'') ایله تضاد تشکیل ائدیر (Turkomania)، یقین کی، گئنیش معنادا [[اوغوز تورکلری|اوْغوز]] کیمی باشا دۆشولوب.<ref>{{cite book|title=History of the Language Sciences|authors=Sylvain Auroux, E.F.K. Koerner, Hans-Josef Niederehe, Kees Versteegh|page=327|year=2000}}</ref> ۱۳۳۰-جو ایللرده [[ابن بطوطه]] بؤلگهنی «[[آنادولو سلجوقلو دؤولتی|روم]] تورپاقلاری کیمی تانینان تۆرک تورپاغی» ({{عربجه|الترکیة المعرفة ببلاد الروم}}) اوْلاراق تعیین ائتدی.<ref>{{cite journal |author=Cemal Kafadar |author-link=Cemal Kafadar |title=A Rome of One's Own: Reflections on Cultural Geography and Identity in the Lands of Rum |journal=[[Muqarnas (journal)|Muqarnas]] |volume=24, ''History and Ideology: Architectural Heritage of the "Lands of Rum"'' |year=2007 |page=9}}</ref> [[بیرینجی دونیا ساواشی|بیرینجی دونیا ساواشیندان]] سونرا اؤلکهنین پارچالانماسی [[تۆرکیه میلتچیلی|تۆرکیه میلتچیلیینی]] جانلاندیردی و «تۆرکلر ایچین تۆرکیه» ({{تورکیه تورکجهسی|Türkler için Türkiye}}) حیسی یۆکسلدی. [[آنکارا حوکومتی|تورکیه بؤیوک میلت مجلیسی حوکومتی]] [[ارمنیستان جومهوریتی (۱۹۱۸-۱۹۲۰)|ارمنیستانلا]] ایمضالادیغی [[الکساندروپول مۆقاویلهسی]] ایله تۆرکیه آدی (''Türkiye'') ایلک دفعه بینالخلق سندلره داخیل اوْلدو. [[افغانیستان شاهلیغی]] ایله ایمضالانان مۆقاویلهده عوْثمانلی ایمپراتورلوغونون آدینا بنزدیلمیش ''عظمتلی تۆرک دؤولتی'' ({{فارسجا|دولت عالی ترکیه}}) ایفادهسی ایشلدیلیردی.<ref name=cevdet/>
=== رسمی آد دییشیکلیگی ===
۲۰۲۰-جی ایلین ژانویه آییندا تۆرکیه ایخراجاتچیلار تشکیلاتی (TİM) - تۆرکییه ایخراجاتینین چتیر تشکیلاتی - بۆتون اتیکتلرینده «تورکیه استحصالی» ({{اینگیلیسجه|Made in Türkiye}}) ایفادهسینی ایستیفاده ائدجیینی آچیقلادی، بۇ دا تۆرک مۆسیسهلرینین مارکاسینی و کیملیکینی ایستانداردلاشدیرماق اۆچون تکلیف ائتدی. بینالخلق صحنهده 'Türkiye' ایفادهسینی دۆنیانین بۆتون دیللرینده ایستیفاده ائدیر.<ref name=":5"/>
۲۰۲۱-جی ایلین دسامبریندا جومهور باشقانی [[رجب طیب اردوغان]]، صادراتا «Made in Türkiye» اتیکتینین قویولماسینی طلب ائدن بیر تقدیمات ({{فارسجا|بخشنامه}}) یاییملادی. تقدیماتدا همچینین قئید اوْلونوب کی، حؤکومتین دیگر یازیشمالارینا مۆناسیبتده 'Turkey' ,'Türkei' ,'Turquie' و سایر کیمی ایفادهلرین یئرینه 'Türkiye' ایفادهسینین ایشلدیلمهسینه لازیم حساسلیق گؤستریلهجک.<ref>{{cite news |title= صادرات ماللارینا 'Made in Türkiye' اِتیکتی قویولاجاق |url= https://www.hurriyetdailynews.com/exports-to-be-labeled-made-in-turkiye-169885 |newspaper= Hürriyet Daily News |date=6 December 2021 |access-date=11 April 2022}}</ref><ref>{{cite news |title= Presidential Circular No. 2021/24 on the Use of the Term "Türkiye" as a Brand (in Turkish) |url= https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/12/20211204-5.pdf |newspaper= Resmî Gazete |date=4 December 2021 |access-date=11 April 2022}}</ref> تقدیماتدا تۆرکیهیه اۆستونلوک وئریلمهسینین سببی «تورک میلتینین مدنیّتینی، سیویلیزاسییاسینی ({{فارسجا|تمدن}})، دَیَرلرینی اَن یاخشی شکیلده تمثیل و ایفاده ائتمهسی» گؤستریلیب. تورکیهنین دؤولت یاییمچیسی [[تیآرتی وورلد]] خبر وئریر کی، بو، همده [[هیندوشکا]] ایله تحقیرائدیجی اولاقدان قاچماق اۆچون اوْلوب.<ref name=":5">{{cite web |url= https://www.trtworld.com/magazine/why-turkey-is-now-turkiye-and-why-that-matters-52602 |title= نهیه تۆرکیه ایندی «Türkiye» دیر و بۇ نه اۆچون واجیبدیر |date= 13 December 2021 |publisher= تیآرتی وورلد |access-date= 11 April 2022 |archive-date= 2023-02-09 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230209232534/https://www.trtworld.com/magazine/why-turkey-is-now-turkiye-and-why-that-matters-52602 |url-status= dead |accessdate= 2023-01-17 |archivedate= 2023-02-09 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20230209232534/https://www.trtworld.com/magazine/why-turkey-is-now-turkiye-and-why-that-matters-52602 }}</ref> ۲۰۲۲-جی ایلین ژانویهسینده حؤکومتین ''Türkiye''-نی [[بیرلشمیش میلتلر قورومو]]ندا قئیدیاتدان کئچیرمهای پلانلاشدیردیغی بیلدیریلدی.<ref>{{cite news |first=Ragip|last=Soylu|title= Turkey to register its new name Türkiye to UN in coming weeks |url= https://www.middleeasteye.net/news/turkey-turkiye-new-name-register-un-weeks |newspaper=Middle East Eye |date= 17 January 2022|access-date=11 April 2022}}</ref> خاریجی ایشلر وزیری [[مؤولود چاووشوغلو]] ۳۱ مئی ۲۰۲۲-جی ایلده ب.م. ق و دیگر بینالخلق تشکیلاتلارا مکتوبلار گؤندرهرک، ''Türkiye''-دن ایستیفاده ائتمهلرینی خواهیش ائدیب. ب.م. ق بۇ طلبی قبول ائتدی و درحال ایجرادان کئچیردی.<ref>{{Cite web |title=UN to use 'Türkiye' instead of 'Turkey' after Ankara's request |url=https://www.trtworld.com/turkey/un-to-use-t%C3%BCrkiye-instead-of-turkey-after-ankara-s-request-57633 |access-date=2022-06-03 |website=TRT World |language=en |accessdate=2023-01-17 |archivedate=2022-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220602042921/https://www.trtworld.com/turkey/un-to-use-t%C3%BCrkiye-instead-of-turkey-after-ankara-s-request-57633 }}</ref><ref>{{cite news|title=Turkey changes its name in rebranding bid|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-61671913|website=BBC News|date= 2 June 2022|access-date=2 June 2022}}</ref> آمریکا بیرلشمیش ایالتلری دؤولت دپارتامانی ۲۰۲۳-جو ایلین ژانویهسینده ''Türkiye''-نی رسمی اوْلاراق ایستیفاده ائتمهیه باشلادی.<ref>{{cite news|title=For the State Department, Now It's Türkiye, Not Turkey|first=Christine|last=Chung|work=[[The New York Times]]|date=5 January 2023|accessdate=5 January 2023|url=https://www.nytimes.com/2023/01/05/world/middleeast/turkey-spelling-change.html}}</ref>
== جوغرافیاسی ==
آسیانین باتیسیندا و اوروپانین گونئیدوغوسوندا، [[قارا دنیز]] و [[آرالیق دنیزی]] نین آراسینداکی، [[آنادولو]] یاریم آداسیندا و دوغو [[تراکیا]] دا یئرلشیر. توْپراغلاری (ایچ سو حؤوزهلری ایله بیرلیکده) ۷۸۳٫۵۸۰ کیلومتر مربع (کم²)تشکیل ائدیر.
تۆرکیه دوْغودان [[گورجوستان]]، [[ارمنیستان]]، [[آذربایجان جومهوریتی]] و [[ایران]] ایله، گۆنئیدن [[عراق]] و [[سوریه]] ایله، باتیدان ایسه [[یونان]] و [[بولغاریستان]] ایله سینیرلانیر. اؤلکهنین [[مرمره دنیزی|مرمره]]، [[اژه دنیزی|اژه]]، [[آرالیق دنیزی]] و [[قارا دنیز]]له ایحاطه اولونماسی دونیا اوقیانوسلارینا چیخیش وئریر.
ان بؤیۆک داغ [[آرارات|آغری داغیدیر]]، ان بؤیۆک گؤلو ایسه [[وان گؤلو]]دور.
اؤلکه ۷ بؤلگهیه و ۸۱ سانجاغا آیریلیر.
ایقلیم اولاراق گۆنئی ده آرالیق دنیزی ساحلینده آرالیق ایقلیمی گؤرۆنۆر.
== ایداری بؤلۆنۆش ==
[[File:Ankara from bus station.jpg|thumb|right|[[آنکارا]] تۆرکیهنین پایتختی و اؤلکهنین ایکینجی بؤیوک شهریدیر.]]
تورکیه ایدارچیلیک باخیمیندان [[unitary state|بیرلشدیریلمیش]] قورولوشا مالیکدیر و بۇ جهت تۆرکیهنین دؤولت ایدارچیلیینی فورمالاشدیران اَن مۆهوم عامیللردن بیریدیر. تورکیهده [[فدرالیسم|فدرال سیستم]] یوخدور و اوستانلار [[آنکارا|آنکارادا]] مرکزی حؤکومته تابعدیر.
دوولتین اَساس قووهلری کیمی اۆچ صلاحیّت (ایجرا، قانونوئریجیلیک و محکمه حاکیمییتی) نظره آلیندیقدا یئرلی ایدارهلرین صلاحیتلری آز اوْلور. یئرلی (محلی) خیدمتلر گؤسترمک اۆچون یئرلی ایدارهلر یارادیلمیشدیر و حؤکومتی اَیالت فرماندارلاری (''والی'') و شهر فرماندارلاری (''کایماکام'') تمثیل ائدیر.
سئچیجیلر طرفیندن سئچیلن بلدیه باشچیلاری (بلدیه باشکانی) ایستیثنا اوْلماقلا، دیگر یۆکسک وظیفهلی دؤولت مامورلاری دا مرکزی حؤکومت طرفیندن تعیین ائدیلیر.<ref name=justice.gov.tr>{{cite web|title=تورکیه دؤولت ایدارچیلیگینین عۆمومی قورولوشو|url=http://www.justice.gov.tr/judicialsystem.pdf|website=justice.gov.tr/|publisher=عدلیه ویزارتی|access-date=14 آقوست 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150321203401/http://www.justice.gov.tr/judicialsystem.pdf|archive-date=21 مارس 2015|accessdate=2023-01-17|archivedate=2016-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160521012919/http://www.justice.gov.tr/judicialsystem.pdf}}</ref> تورکیه بلدییهلرینین بلدییه مسئلهلری ایله باغلی قرار قبول ائتمک اۆچون یئرلی قانونوئریجی اوْرقانلاری (بلدیه مجلیسی) وار.
بو بیرلشدیریلمیش چرچیوهده تۆرکیه اینظیباطی مقصدلر اۆچون ۸۱ [[تورکیه اوستانلاری|اوستانا]] (''ایل'' و یا ''ویلایت'') بؤلونور. هر اوستان [[تورکیه بؤلگهلری|بؤلگهلره]] (ایلچه) بؤلونور، جمعی ۹۷۳ بؤلگهدیر.<ref>{{cite web|url=https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx|title=داخیلی ایشلر ویزارتخاناسی: تۆرکیهده اینظیباطی واحیدلر|access-date=17 آوریل 2020|accessdate=2023-01-17|archivedate=2015-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706215822/https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx}}</ref> تورکیه همچینین جوغرافی، دموقرافیک و ایقتیصادی مقصدلر اۆچون ۷ [[تورکیه جومهوریتینین جوغرافی بؤلگهلری|بؤلگهیه]] و ۲۱ آلت بؤلگهیه بؤلونور؛ بو، اینظیباطی بؤلگهیه عاید دئییل.
<div class="center">{{Turkey Labelled Map}}</div>
== تاریخ ==
{{اساس|تورکیه تاریخی}}
[[File:Seljuq1071.png|thumb|left|300px|سلجوق ایمپیراطورلوغو]]
[[۱۹۲۲]]-جی ایله قدر بۇ اؤلکه [[عثمانلی ایمپئرییاسی]]-نین مرکزی ایدی.
[[مصطفی کمال آتاتورک]] طرفیندن جمهوریت قورولدوقدان سوْنرا تورکیه جمهوریتی اوْلاراق آدلاندیریلماغا باشلاندی.
== حوکومت و سیاست ==
{{Multiple image
| align = left
| direction = vertical
| caption_align = center
| image1 = TBMM,_October_2021.jpg
| caption1 = بویوک میلّت مجلیسی،{{سخ}}[[آنکارا]] دا قانون وئریجیلیک مجلیسی
| image2 = Presidential_Palace_Main.jpg
| caption2 = پرزیدنت کومپلکسی، [[تورکیه جومهور باشقانی|تۆرکیه جومهور باشقانینین]] ایقامتگاهی و ایش یئری
| image3 = Court_of_Cassation_in_Ankara2.jpg
| caption3 = تجدیدنظر محکمهسی تۆرکیهنین جینایت و سیویل ({{فارسجا|مدنی}}) اعدالت محکمهلری طرفیندن وئریلن حؤکملره باخان [[یوخاری دیوان|عالی محکمهسی]] دیر.
| total_width = 250px
| alt1 = The Parliament of Turkey
| alt2 = The Presidential Complex
| alt3 = The Court of Cassation
}}
تورکیه چوْخ حیزبیلی سیستم داخیلینده جومهور باشقانلی بیر [[جومهوریت]] دیر.<ref name="CIAFactbookTurkey"/> [[تورکیه جومهوریتی آنایاساسی|مووجود کونستیتوسییا]] ({{فارسجا|قانون اساسی}}) ۱۹۸۲-جی ایلده رفراندوم یولو ایله تصدیق ائدیلیب کی، بۇ دا حؤکومتین چرچوواسین مۆعین ائدیر، دؤولتین داورانیشینین ایدهآللارینی و ایستانداردلارینی مۆعین و دؤولتین وطنداشلار قارشیسیندا مسولییتینی مۆعین ائدیر. بوندان علاوه، اساس قانون خالقین حوقوق و وظیفهلرینی، اوْ جۆملدن تۆرکیه خالقینا مخصوص موستقیلیک وئریلمهسی و حیاتا کئچیریلمهسینین اوصولون مۆعین ائدیر.<ref>{{cite web |title=Turkey: Government |url=https://globaledge.msu.edu/countries/turkey/government |website=globaledge.msu.edu |access-date=11 April 2022 |language=en-us}}</ref> تورکیه سیاستی گئتدیکجه داها چوْخ دموکراتیکلیکدن گئری چکیلمه ایله، رقابتلی استبدادلی سیستم کیمی تصویر ائدیلیر،<ref name="Esen Gumuscu 2020 pp. 1075–1091">{{cite journal | last1=Esen | first1=Berk | last2=Gumuscu | first2=Sebnem | title=Why did Turkish democracy collapse? A political economy account of AKP's authoritarianism | journal=Party Politics | publisher=SAGE Publications | volume=27 | issue=6 | date=2020-05-11 | issn=1354-0688 | doi=10.1177/1354068820923722 | pages=1075–1091| hdl=11693/75894 | s2cid=219458590}}</ref><ref name="Borsuk Levin 2021 pp. 175–187">{{cite journal | last1=Borsuk | first1=Imren | last2=Levin | first2=Paul T. | title=Social coexistence and violence during Turkey's authoritarian transition | journal=Southeast European and Black Sea Studies | publisher=Informa UK Limited | volume=21 | issue=2 | date=2021-04-03 | issn=1468-3857 | doi=10.1080/14683857.2021.1909292 | pages=175–187| s2cid=233594832}}</ref><ref name="Cavatorta Storm Resta 2020 p. 248">{{cite book | last1=Cavatorta | first1=F. | last2=Storm | first2=L. | last3=Resta | first3=V. | title=Routledge Handbook on Political Parties in the Middle East and North Africa | publisher=Taylor & Francis | year=2020 | isbn=978-1-00-029330-2 | url=https://books.google.com/books?id=6uYLEAAAQBAJ&pg=PT248 | access-date=2022-11-15 | page=248}}</ref> حؤکومت اَساس آزادلیقلاری محدودلاشدیریر و قانونون حاکمیتین خطره سالیر.<ref name="Human Rights Watch">{{cite web | title=دونیا رپورتو ۲۰۲۲: تۆرکیهده حوقوق میللری | website=اینسان حاقلاری ایزلمه تشکیلاتی | date=2021-12-14 | url=https://www.hrw.org/world-report/2022/country-chapters/turkey | access-date=2022-11-15}}</ref>
تورکیه بیرلشمیش سیستمینده وطنداشلار اۆچ سَویهلی ایدارهائتمهیه تابعدیرلر: میلّی، اوستان و یئرلی. یئرلی حؤکومتین وظیفهلری عادتن بلدیه حؤکومتلری و ایلچه آراسیندا بؤلونور، بورادا ایجرا و قانونوئریجیلیک مامورلاری ایلچهلر آلتیندا وطنداشلارین سس چوْخلوغو ایله سئچیلیر. تورکیه اینظیباطی مقصدلر اۆچون [[تورکیه اوستانلاری|۸۱ اوستانا]] بؤلونور. هر بیر اوستان ایلچهلره بؤلونور، جمعی ۹۷۳ ایلچهدیر.
تورکیه اساس قانونی ایله مۆعین ائدیلمیش حاکیمییت بؤلگوسو سیستمی ایله تنظیملنن حؤکومت، اۆچ قولدان عیبارتدیر:
* [[موقننه گوجو]]: [[Unicameralism|بیر مجلیسلی]] [[تورکیه بویوک میلت مجلیسی|پارلیمان]] [[حوقوق|قانونلار]] قبول ائدیر، بۆدجه قانون لایحهلرینی مۆذاکیره ائدیب و قبول ائدیر، مۆحاریبه اعلان ائدیر، مۆقاویلهلری تصدیق ائدیر، اَفو و یا عمومی افو اعلان ائدیر و استیضاح صلاحیتینه مالیکدیر، بۇ یوللا حؤکومتین حاضیرکی عضولرینی وظیفهدن کنارلاشدیرا بیلر.<ref>{{cite web |title=وظیفهلر و صلاحیتلر |url=https://global.tbmm.gov.tr/index.php/EN/yd/icerik/13 |website=global.tbmm.gov.tr |publisher=تورکیه بؤیوک میلّت مجلیسی |access-date=12 April 2022}}</ref>
* [[موجریه گوجو]]: [[تورکیه جومهور باشقانی|جومهور باشقانی]] ارتشین عالی باش فرمانوئرندیر، قانون لایحهلرینه قانون اولمامیشدان قاباق وِتو ({{اینگیلیسجه|veto}}) قویا بیلر (پارلمانین لغوی شرطیله) و اساس حوقوقلار، فردی حوقوقلار و مۆعین سیاسی حوقوقلار ایستیثنا اوْلماقلا، ایجرا حاکیمییتی ایله باغلی مسئلهلرده پرزیدِنت فرمانلاری وئره بیلر. (جومهور باشقانینین فرمانلاری پارلمان قانونلارینا اۆستونلوک وئریر) و وزیرلر کابینهسینین عضولرینی و میلی قانونلاری و سیاستلری ایداره ائدن و حیاتا کئچیرن دیگر مامورلاری تعین ائدیر.<ref>{{cite web |title=Duties and Powers |url=https://www.tccb.gov.tr/en/presidency/power/ |website=www.tccb.gov.tr |publisher=Presidency Of The Republic Of Turkey |access-date=11 April 2022}}</ref>
* [[قضائیه قووهسی]]: اساس قانون محکمهسی (اینسان حوقوقلاری ایله باغلی اساس قانون مۆحاکیمهسی و فردی مۆراجیعتلره باخیلماسی اۆچون)، تجدیدنظر محکمهسی (عادی محکمه سیستمینده سون قرار قبول ائدن محکمه)، دؤولت شوراسی (اینظیباطی محکمه سیستمینده سون قرار قبول ائدن محکمه) و قضایی مۆباحیصهلر محکمهسی (اساس قانون صلاحیتلرینه گؤره محکمهلر آراسیندا مۆباحیصهلرین حلی اۆچون) اساس قانوندا عالی محکمهلر کیمی تصویر ائدیلن دؤرد تشکیلاتدیر. اساس قانون محکمهسینین حاکیملرینی جومهور باشقانی و پارلمان تعین ائدیر.<ref name="Constitution2019">{{cite web |title=Turkish Constitution |url=https://www.anayasa.gov.tr/en/legislation/turkish-constiution/ |website=www.anayasa.gov.tr |publisher=Anayasa Mahkemesi |access-date=12 April 2022 |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2021-01-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110193216/https://www.anayasa.gov.tr/en/legislation/turkish-constiution/ }}</ref>
پارلمانین هر بیر عوضوو بئش ایل مۆدّتینه بیر سئچکی دایرهسینی تمثیل ائدن ۶۰۰ نفرلی سسوئرمه حوقوقونا مالیک عضوو وار. پارلمان یئرلری، اوستانلارین نوفوس آماری ایله اۇیغون اوْلاراق، اوستانلار آراسیندا اَهالییه گؤره بؤلونور. جومهور باشقانی موستقیم سسوئرمه یولو ایله سئچیلیر و بئش ایل مۆدتینه خیدمت ائدیر. پارلمان جومهور باشقانین ایکینجی مۆدتینده جومهور باشقان سئچکیلرینین واختیندان قاباق یئنیلهمهسه، جومهور باشقانی ایکی مۆدته بئشایللیکدن سونرا تکرار سئچکیلرده ایشتیراک ائدهبیلمز. پارلمان سئچکیلری و جومهور باشقانینین سئچکیلری عینی گۆنده کئچیریلیر. اساس قانون محکمهسی اوْن بئش عضودن عیبارتدیر. هر بیر عۆضو اوْنایکی ایل مۆدتینه سئچیلیر و یئنیدن سئچیله بیلمز. اساس قانون محکمهسینین عضولری آلتمیشبئش یاشینا چاتدیقدا چکیلمهیه مجبوردورلار.<ref>{{cite web |title=Law on Constitutional Court |url=https://www.anayasa.gov.tr/en/legislation/law-on-constitutional-court/ |website=www.anayasa.gov.tr |access-date=12 April 2022}}</ref>
=== حیزبلر و سئچکیلر ===
{{Image frame|width=160|align=left|content=[[File:Recep Tayyip Erdogan in Ukraine.jpg|160px]]|caption=<div style="text-align:center;">[[رجب طیب اردوغان]]{{سخ}}<small>[[تورکیه جومهور باشقانی]]</small></div>}}
تورکیهده سئچکیلر حؤکومتین آلتی وظیفهسی بارهده کئچیریلیر: پرزیدنت سئچکیلری (میلّی)، پارلمان سئچکیلری (میلّی)، بویوک شهرلرین بلدیه باشچیسی (محلی)، بؤلگهلرین بلدییه باشچیسی (محلی)، اوستان و یا بلدییه مجلیس عضولری (محلی) و موختارلار (محلی). سئچکیلردن باشقا آرا-سیرا [[هن-یوخ سئچیمی|رفراندوملار]] دا کئچیریلیر.
== ایقتیصاد ==
== دموقرافی ==
{{اساس|تورکیه دموقرافیسی}}
{{آیریجا باخ|آنادولو تورکلری|تورکیهده آزینلیقلار}}
{{تورکیه نوفوسو}}
[[آدرسه دایالی نوفوس قئیدیاتی سیستمی]] نتیجهسینده الده ائدیلن معلوماتلارا گؤره ۳۱ دسامبر ۲۰۲۱–جی میلادی ایلینده تورکیهنین نوفوسو ۸۴ میلیون ۶۸۰ مین ۲۷۳ نفردیر.<ref>{{وب قایناقلاماسی |باشلیق=Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2019 |باغلانتی=http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=33705 |website=Türkiye İstatistik Kurumu |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200306172310/http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=33705 |arşivtarihi=6 Mart 2020 |tarih=4 Şubat 2021 |ölüurl=evet }}</ref> بو رقم، ایلک رسمی نوفوس ساییمینین یاپیلدیغی ۱۹۲۷ ایلینده ۱۳٫۶ میلیون ایدی.<ref>28 Teşrîn-i Evvel 1927 Umûmî Nüfûs Tahrîri, Vilayet, kaza, şehir ve köyler itibarıyla Türkiye nüfusu / 1928, Ankara
https://books.google.com.tr/books/about/28_te%C5%9Frinievvel_1927_umum%C3%AE_n%C3%BCfus_tahr.html?id=mdIcywAACAAJ&redir_esc=y {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20160307114655/https://books.google.com.tr/books/about/28_te%C5%9Frinievvel_1927_umum%C3%AE_n%C3%BCfus_tahr.html?id=mdIcywAACAAJ&redir_esc=y |tarih=7 Mart 2016 }}</ref> ۲۰۱۷ ایلیندهکی رقم، ۲۰۱۶ ایلیندهکی رقمین ۹۵۵ مین فاضلاسیدیر و اؤلکهنین نوفوسونون آرتیش اورانی ۱۲٫۴٪ دور.<ref name="nufus17">{{وب قایناقلاماسی | باغلانتی = http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27587 | باشلیق = Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2017 | tarih = 1 Şubat 2018 | yayıncı = [[Türkiye İstatistik Kurumu]] | erişimtarihi = 1 Şubat 2018 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20180201070718/http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27587 | arşivtarihi = 1 Şubat 2018 | ölüurl =evet}}</ref> نوفوسون ۹۲٫۵ فاییزی اوستانلارین و بؤلگهلرین (ایلچهلرین) مرکزینده یاشاییرلار.<ref name="nufus17"/> یئنه عینی معلوماتلارا گؤره، تورکیهده هر km2 اورتا حسابلا ۱۰۵ نفر دوشور.<ref name="nufus17"/> نوفوسون ۶۷٫۹ فاییزی ۱۵–۶۴ یاش قوروپوندا اولدوغو حالدا، ۲۳٫۶ فاییزی ۰–۱۴ یاش قوروپوندادیر.<ref name="nufus17"/> یاخلاشیق ۸٫۵٪'لیک بیر قیسیم ایسه ۶۵ اۆستۆ یاشلارداکی شخصلردن تشکیل اولونوبدور.<ref name="nufus17"/> نوفوسون اورتانجا یاشی ۳۱٫۴ دور.<ref name="nufus17"/> تورکیهنین ان گلیشمیش و ان چوخ اهالیسی اولان شهری [[ایستانبول|ایستانبولدور]]. آیریجا [[اوروپا]]'نین اوچونجو ان سیخ شهری آدینی داشیماقدادیر.<ref>{{کیتاب قایناقلاماسی|باشلیق=Daily Life in Ancient and Modern Istanbul|sayfa=51|ad=Robert|soyadı=Bator}}</ref><ref>{{کیتاب قایناقلاماسی|باشلیق=Remote Sensing of Urban and Suburban Areas|sayfa=295|ad1=Tarek|soyadı1=Rashed|ad2=Carsten|soyadı2=Jürgens}}</ref>
=== اتنیک و دیل ===
{{اساس|تورکیه تورکجهسی|آنادولو تورکلری}}
{{bar box
| title=تورکیه اتنیک قوروپلاری ([[جهان ایطلاعاتنامهسی|سیآیای تخمینلری]])<ref name="autogenerated1"/>
| titlebar=#ddd
| left1='''اتنیکلر'''
| right1='''فاییز'''
| float=left
| bars=
{{bar percent|[[آنادولو تورکلری|تورکلر]]|red|74.5|۷۲–۷۷٪}}
{{bar percent|[[تورکیه کوردلری|کوردلر]]|orange|18}}
{{bar percent|دیگر اتنیکلر|blue|7.5|۵–۱۰٪}}
}}
[[فایل:Ethnic Structure of Turkish Repuclic.png|thumb|تورکیهنین اتنیک خریطهسی (تخمینلره گؤره)]]
[[File:Ethnic map of turkey.jpg|thumb|تورکیهنین اتنیک خریطهسی (تخمینلره گؤره)]]
[[File:Map of Turkish Language.svg|thumb|تورکیه تورکجهسینین موقعیتی خریطه اوزرینده]]
تۆرکیه جمهوریتینین رسمی دؤولت دیلی [[تورکیه تورکجهسی]] و یا همن آنادولو تورکجهسیدیر. تورکیهده [[آنادولو تورکلری]] اکثریت اولاراق یاشاییرلار و [[تورکیه تورکجهسی|تورکیه تورکجهسینده]] دانیشیرلار، لاکین دیگر اتنیک قوروپلاردا تورکیهده یاشاییرلار، او جوملهدن؛ [[کوردلر]]، [[آذربایجان تورکلری]]، [[لازلار]]، [[ارمنیلر]] و [[عربلر]]. تورکیهده تورکیه تورکجهسی اکثریت دیلی اولاراق رسمی دؤولت دیلی کیمی تانینیر، آنجاق تورکیهده یاشایان دیگر اتنیک قوروپلارین آراسیندا [[کورمانج دیلی]]، [[ارمنی دیلی]]، [[تورکجه|آذربایجان تورکجهسی]]، [[لاز دیلی]]، [[زازا دیلی]] و [[عرب دیلی]] ده ایستیفاده اولونور. [[گورجولر]]، [[چرکسلر]] و [[آشورلار]] کیمی کیچیک اتنیک قوروپلاردا بو اؤلکهنین دیل و مدنی موختلیفلیگینه علاوهلر ائدیر.
=== دین ===
{{اساس|تورکیهده دین}}
{{bar box
| title=تورکیهده دین<ref>{{وب قایناقلاماسی |باغلانتی=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html#tu |باشلیق=نسخه آرشیو شده |یوخلاما تاریخی=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۳ |archive-date=۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ |archive-url=https://web.archive.org/web/20181220203407/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html#tu |url-status=dead}}</ref>
| titlebar=#ddd
| left1='''دین'''
| right1='''درصد'''
| float=left
| bars=
{{bar percent|[[اسلام]]|green|۹۸٫۸}}
{{bar percent|دیگر|black|۱٫۲}}
}}
[[فایل:Sultan Ahmed Mosque Istanbul Turkey retouched.jpg|thumb|[[İstanbul]]'daki [[Sultan Ahmet Camii]], içerisinin [[İznik çinisi|İznik çinileriyle]] süslenmesinden dolayı, Avrupa'da Mavi Cami olarak da anılır.<ref name=bluemosque>{{وب قایناقلاماسی | باشلیق = Blue Mosque | باغلانتی = http://www.bluemosque.co/ | website = bluemosque.co | erişimtarihi = 12 Haziran 2014 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20160426182818/http://www.bluemosque.co/ |یوخلاما تاریخی = 26 Nisan 2016 | ölüurl = evet }}</ref>]]
۱۹۲۴-اینجی میلادی ایلین آنایاساسیندا دؤولتین رسمی دینی اسلام سئچیلمیشدی، اما ۱۹۲۸ آنایاساسیندا رسمی دین پوْزولدو<ref>KONDA Research and Consultancy (2007-09-08). "[http://www.konda.com.tr/html/dosyalar/ghdl&t_en.pdf Religion, Secularism and the Veil in daily life] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325005232/http://www.konda.com.tr/html/dosyalar/ghdl%26t_en.pdf |date=2009-03-25}}" (PDF). Milliyet.</ref><ref>Türkiye Büyük Millet Meclisi (10/1/1945). "[http://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa24.htm 1924 Anayasası] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071223172043/http://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa24.htm |date=2007-12-23}}" (HTML). TBMM, Resmî Gazete.</ref> و [[لائیک|لائیک لیک]] ایلکه سینی ۱۹۳۷ آنایاساسی بیلیندیردی.<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-24/ataturk-ve-laiklik |accessdate=2014-07-16 |archivedate=2014-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413131309/http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-24/ataturk-ve-laiklik}}</ref>
تورکیه جمهوریتی، بیر لائیک دؤولت اوْلاراق توغرالی دینی یوْخدور. تورکیه جمهوریتینده موختلیف دینی دستهلر فعالیت گؤستریر. ان گئنیش یاییلمیشی [[ایسلام]]دیر.
تورکیه جمهوریتینین چوخلوغو [[اسلام]] دینینه اوزللیکجه سونی (حنفی) مذهبینه منصوبدورلار. هابئله تورکیه جمهوریتینده علویلر و شیعهلر ده ساکین دیلار.
تورکیهده مسلمانلاردان سوْنرا ۶۰٬۰۰۰ [[ائرمنیلر|ائرمنی]] (مسیحی)،<ref>http://www.hurriyet.com.tr/planet/23329787.asp</ref> ۲۰٬۰۰۰ سوریانی (مسیحی)، ۲٬۲۷۰ رم ارتدوکسو، ۱۵٬۰۰۰ روس ارتدوکسو، ۷٬۰۰۰ پروتستان، ۲۵٬۰۰۰ کاتولیک، ۵٬۰۰۰ یهوه شاهیدی، ۳٬۰۰۰ کلدانی،<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://t24.com.tr/haber/din-ozgurlugu-raporuna-gore-turkiyede-yeni-azinliklar-olusuyor/230733 |accessdate=2014-07-15 |archivedate=2013-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013213849/http://t24.com.tr/haber/din-ozgurlugu-raporuna-gore-turkiyede-yeni-azinliklar-olusuyor/230733}}</ref> ۸۵۰ مأمونی،<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/1291.pdf |accessdate=2014-07-15 |archivedate=2013-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131006222504/http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/1291.pdf}}</ref> ۵۰۰۰ یزیدی، ۲۵۱۱۴ موسوی، ۴۰۰۰۰ بودایی،<ref name="features.pewforum.org">{{Cite web |title=archive copy |url=http://features.pewforum.org/grl/population-number.php |accessdate=2014-07-15 |archivedate=2012-12-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121221010333/http://features.pewforum.org/grl/population-number.php}}</ref> ۲۱۲۵۹ بهایی<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.thearda.com/QL2010/QuickList_40.asp |accessdate=2014-07-15 |archivedate=2018-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225050256/http://www.thearda.com/QL2010/QuickList_40.asp}}</ref> و ۷۲۸ نفر هیندو<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.thearda.com/QL2010/QuickList_44.asp |access-date=2014-07-15 |archive-date=2016-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160410052542/http://thearda.com/QL2010/QuickList_44.asp |url-status=dead |accessdate=2014-07-15 |archivedate=2016-04-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160410052542/http://thearda.com/QL2010/QuickList_44.asp }}</ref> واردیر.
تورکیهده بوتون مسیحیلرین سایی ۳۲۰٬۰۰۰ نفر دیر.<ref name="features.pewforum.org"/>
تورکیه نفوسونون ۲٪ آتئیست،<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.wingia.com/web/files/news/14/file/14.pdf |accessdate=2014-07-15 |archivedate=2017-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170713034111/http://www.wingia.com/web/files/news/14/file/14.pdf}}</ref> ۴–۲٪ آگنوستیک<ref name="ec.europa.eu">http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_341_en.pdf</ref><ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://chartsbin.com/view/omz |accessdate=2014-07-15 |archivedate=2016-05-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160513200922/http://chartsbin.com/view/omz}}</ref><ref>http://tr.wikipedia.org/wiki/Türkiye#cite_note-wingia.com-108</ref> و ۱٪ ایسه دئیست دیر.<ref name="ec.europa.eu"/> نفوسون ۱۵٪ لائیک دیر.<ref>https://worldview.gallup.com/default.aspx</ref>
== فرهنگ ==
{{اساس|تورکیه مدنیتی}}
[[فایل:Whirlingdervishes.JPG|thumb|[[Mevlevilik|Mevlevi]] semazenler bir [[Sema (Sufi)|Sema]] törenindeyken. Mevlevi Sema Törenleri, [[UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri]]'nde yer almaktadır.<ref name=unesco1>{{وب قایناقلاماسی | باشلیق = UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists | باغلانتی = http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&multinational=3&display1=inscriptionID&display=maps#tabs | website = unesco.org | erişimtarihi = 3 Temmuz 2014 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20151004132658/http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&multinational=3&display1=inscriptionID&display=maps#tabs | arşivtarihi = 4 Ekim 2015 | ölüurl = evet }}</ref>]]
تورکیه؛ [[تورک خالقلاری|اوغوز]]، [[آنادولو]]، [[تراکیا]]، [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو|عثمانلی]] ([[یونان–روم دنیاسی|یونان–روم]] و [[ایسلام مدنیتی|ایسلام]] مدنیتلرین بیر داوامیایدی) و [[اوروپا مدنیتی]] ایله گلنکلرینین قاریشماسیلا اورتایا چیخان چوخ چئشیتلی کولتورلری باریندیریر.
== گؤرۆنتۆلر ==
<gallery>
فایل:Yenicamii 01447 Nevit.jpg| یئنی جامع، ایستانبول
فایل:Manavgat waterfall by tomgensler.JPG| ماناوقات
فایل:Capadocia, Turquia, 2007.jpg| کاپادوکیه
فایل:Asia location TUR.png|تورکیه جمهوریتی
فایل:Levent (2011).jpg
فایل:Turkey topo.jpg|تورکیه نین [[توپوقرافیا]] خریطهسی
فایل:ANKARA KOCATEPE CAMİİ.jpg|آنکارا
فایل:MevlanaMuseum.jpg
فایل:Yavuz Sultan Selim Bridge IMG 3054.jpg
فایل:Istanbul nostalgic tram 4.jpg
فایل:Kantar Karakolu, Izmir.jpg
فایل:Sakura Tree Blossom - Turkey, Ankara, Dikmen Vâdisi - Spring, 2015.jpg
فایل:Lake Abant 1.JPG
فایل:Lake Tödürge - Tödürge Gölü, Sivas 03.JPG
فایل:Ordu Turkey.jpg
فایل:Ordu-center.jpg
فایل:Tokat panorama 2012.JPG
فایل:Mustafapaşa, Nevşehir 04.jpg
فایل:Ayder Doga Resort.jpg
فایل:Ayder rize turkey.jpg
فایل:Kızılay Ankara kent meydanı.jpg
فایل:Zafer Plaza, Bursa.jpg
فایل:Mustafapaşa, Nevşehir 04.jpg
فایل:Bosphoruscruise.jpg
فایل:Galata Tower (67m.).jpg
فایل:Adalar porsuk1.JPG
فایل:Flyboarding, Porsuk Çayı, Eskişehir-1.jpg
فایل:Ishak Pascha Palast im Anatolischen Hochland.JPG
</gallery>
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
== ائشیک باغلانتیلار ==
;عومومی
* [http://turkey.com/ turkey.com] – Topical multilingual website about Turkey.
* {{CIA World Factbook link|tu|Turkey}}
* [https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17988453 Turkey profile] from the [[بیبیسی نیوز]]
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/609790/Turkey Turkey] at ''[[Encyclopædia Britannica]]''
* [https://web.archive.org/web/20120609183758/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/turkey.htm Turkey] from ''UCB Libraries GovPubs''
* [https://data.oecd.org/turkey.htm Data on Turkey]{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} from [[OECD]]
* [http://www.oecdbetterlifeindex.org/countries/turkey/ Better Life Index of Turkey] from [[OECD]]
* {{Curlie|Regional/Middle_East/Turkey}}
* [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=TR Key Development Forecasts for Turkey] from [[International Futures]]
* {{OSM relation|174737}}
;توریسم
* {{Wikiatlas|Turkey}}
* [http://www.hometurkey.com/ Turkey Home – Turkey's Official Tourism Portal]
* [http://www.kultur.gov.tr/ Official website of the Ministry of Culture and Tourism]
* [http://whc.unesco.org/en/statesparties/tr Turkey profile] from [[یونسکو]]
* [http://www.lonelyplanet.com/turkey Turkey profile] from [[Lonely Planet]]
;دوولت
* [https://web.archive.org/web/20100605083710/http://www.tccb.gov.tr/pages/ Official website of the Presidency of the Republic of Turkey]
* [http://global.tbmm.gov.tr/index.php/EN/yd/ Official website of the Grand National Assembly of Turkey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123183903/http://global.tbmm.gov.tr/index.php/EN/yd/ |date=۲۰۱۵–۰۱–۲۳}}
;ایقتیصاد
* [http://www.ekonomi.gov.tr/ Official website of Ministry of the Ministry of Economy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151101130722/http://www.ekonomi.gov.tr/ |date=2015-11-01 }}
* [http://www.oecd.org/turkey/economic-survey-turkey.htm Economic Survey of Turkey 2016] from [[OECD]]
* [https://web.archive.org/web/20141117072912/http://www.bluenomics.com/data#!data/country_overview/key_indicators_1/gdp_real_total/gdp_real_total_quarterly_yoy_in_sa_wda_real%7Cchart/line$countries=turkey&sorting=list//title Macroeconomic Data for Turkey Online]
{{اوروپا اؤلکه لری}}
{{آسیا اؤلکهلری}}
{{اوْرتا دۇغو اۆلکهلری}}
{{جی ۲۰}}
{{Authority control}}
{{مین مقاله}}
[[بؤلمه:تۆرکیه]]<!--please leave the empty space as standard-->
[[بؤلمه:بالکان اؤلکهلری]]
[[بؤلمه:اوروپانین جنوبشرقی اؤلکهلری]]
[[بؤلمه:جنوبی اوروپا اؤلکهلری]]
[[بؤلمه:دوْغو آغدنیز]]
[[بؤلمه:ای ۷ اؤلکهلر]]
[[بؤلمه:جی ۲۰ اؤلکهلر]]
[[بؤلمه:ناتو اؤلکهلری]]
[[بؤلمه:اوروپا شوراسینین عوضو اولان دؤولتلر]]
[[بؤلمه:آرالیق دنیز بیرلییینین عوضو دؤولتلری]]
[[بؤلمه:بیرلشمیش میلتلر اؤیهسی اؤلکهلر]]
[[بؤلمه:اوْرتا دوْغو اؤلکهلری]]
[[بؤلمه:موعاصیر تورک دوولتلری]]
[[بؤلمه:یاخین شرق اؤلکهلر]]
[[بؤلمه:جومهوریتلر]]
[[بؤلمه:۱۹۲۳ میلادی ایلده قورولان بؤلگهلر و اؤلکهلر]]
[[بؤلمه:غربی آسیا اؤلکهلری]]
[[بؤلمه:1923 establishments in Turkey]]
[[بؤلمه:1923 establishments in Europe]]
[[بؤلمه:1923 establishments in Asia]]
[[بؤلمه:اوروپادا اؤلکهلر]]
[[بؤلمه:آسیا اؤلکهلری]]
[[بؤلمه:۱۹۲۳ - جو ایلینده تورکیه اؤلکهسینده یارانانلار]]
ocawfsgytt2xvlwvfg2us1cilsi18b5
یئرآلما
0
5301
1590289
1567653
2026-07-07T19:05:55Z
H.Ganjeli
58356
1590289
wikitext
text/x-wiki
{{ویکی لشدیرمک}}
{{قایناقسیز}}
{{Taxobox
|image = Patates.jpg
|image_caption = یئرآلما موختلیف اندازه و رنگلرده
|regnum = [[بیتکی]]
|unranked_divisio = [[چیچکلی بیتگیلر]]
|unranked_classis = [[یئنی ایکی لپهلی لر]]
|unranked_ordo = [[آستریدلر]]
|ordo = [[بادیمجان چیچکلیلر]]
|familia = [[بادیمجان کیمیلر]]
|genus = ''[[Solanum]]''
|species = '''''S. tuberosum'''''
|binomial = ''Solanum tuberosum''
|binomial_authority = [[کارل لینه]]
|synonyms =
{{Collapsible list|
*''Solanum andigenum'' <small>Juz. & Bukasov</small>
*''Solanum apurimacense'' <small>Vargas</small>
*''Solanum aquinas'' <small>Bukasov</small>
*''Solanum chiloense'' <small>Berthault</small>
*''Solanum chilotanum'' <small>Hawkes</small>
*''Solanum cultum'' <small>Berthault</small>
*''Solanum diemii'' <small>Brücher</small>
*''Solanum estradae'' <small>L.E. López</small>
*''Solanum fonckii'' <small>Phil.</small>
*''Solanum herrerae'' <small>Juz.</small>
*''Solanum kesselbrenneri'' <small>Juz. & Bukasov</small>
*''Solanum leptostigma'' <small>Juz. & Buk.</small>
*''Solanum molinae'' <small>Juz.</small>
*''Solanum oceanicum'' <small>Brücher</small>
*''Solanum ochoanum'' <small>Lechn.</small>
*''Solanum sanmartiniense'' <small>Brucher</small>
*''Solanum subandigena'' <small>Hawkes</small>
*''Solanum tascalense'' <small>Brucher</small>
*''Solanum zykinii'' <small>Lechn.</small>
}}
|synonyms_ref = <ref>{{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-29600334|title=The Plant List: A Working List of All Plant Species|accessdate=23 June 2015|archivedate=2017-08-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170827110030/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-29600334}}</ref>
}}
'''یئرآلما''' یوخسا '''یئرالما''' {{علمی آد|Solanum tuberosum}}، چوخلی نشاسته سی وار [[آمریکا قارهسی|آمریکا]]<nowiki/>نین یئرلی [[بیتکی]] لریندن دیر یئرآلما مئلکه ، [[بوغدا]] و [[دوگو]]<nowiki/>دن سورا دونیا دا أن چوخ اکیلن لردن دیر. دونیا دا ۵۰۰۰ جوره یوخسا نؤوع یئر آلما وار دیر بو یئر آلما لاردان ۹۹٪ شیلی لی دیر کی [[شیلی]]<nowiki/>نین گونئی اورتا سیندان میش.
یئرآلما نین املاحی : ۷۹ ٪ [[سو]] ، ۱۷٪ [[کربوهیدرات]] ، ۲٪ [[پروتئین]] دیر.
[[فایل:Colonization of potato tubers by bacteria.png|بندانگشتی|یئرآلما بیتگی سی]]
ان چوخ یئرآلما اکن اؤلکه لر: [[چین]] ، [[هیندیستان|هیند]] ، [[روسیه]] ، [[اوکراین]] و [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکا بیرلشمیش ایالت لری]].
==بونلارا دا باخ==
*[[یئرآلما قؽزارتماسی]]
==قایناقلار==
{{قایناق}}
{{۱۰۰۰ مقاله}}
[[بؤلمه:بیتکیلر]]
sgsp47rs4h8zg4aw79s69sxql3ocnum
رد استوور چایی
0
50226
1590300
629002
2026-07-07T22:58:54Z
Ziv
53795
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Redrivermap1.jpg]] → [[File:Redrivermap.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Redrivermap.jpg]]
1590300
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = رد استوور چایی
| name_native =
| name_native_lang =Rivière Rouge (former French name)
| name_other =
| etymology =
| image = redriverbonhamtx.jpg
| image_size = 300px
| image_caption =
| image_alt =
| map = Redrivermap.jpg
| map_size =300px
| map_caption = Map of the Red River watershed
| map_alt =
| pushpin_map =
| pushpin_map_caption=
| subdivision_type1 = اؤلکه
| subdivision_name1 =
| subdivision_type2 =States
| subdivision_name2 = {{flag|Texas}}
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 =
| source1_location = [[Harmon County, Oklahoma]]
| source1_coordinates= {{coord|34|34|35|N|99|57|54|W}}
| source1_elevation = {{convert|1,535|ft|abbr=on}}
| mouth =
| mouth_location = [[Atchafalaya River|Atchafalaya]]/[[میسیسیپی چایی]]
| mouth_coordinates = {{coord|31|01|10|N|91|44|52|W|display=inline,title}}
| mouth_elevation = {{convert|30|ft|abbr=on}}
| progression =
| river_system =
| basin_size = {{convert|65,595|sqmi|abbr=on}}
| basin_landmarks =
| basin_population =
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| waterbodies =
| waterfalls =
| bridges =
| ports =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
|length = {{convert|1,360|mi|abbr=on}}
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location= mouth; max and min at [[الکساندریا، لوئیزیانا]]
| discharge1_min = {{convert|1,472|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_avg = {{convert|57,000|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''رد استوور چایی''' ({{lang-en|Red River of the South}}، {{lang-fa|رود رد استوور}}، {{lang-de|Red River (Mississippi River)}}، {{lang-it|Rivière Rouge (Mississippi)}}، {{lang-ru|Ред-Ривер (приток Миссисипи)}}) اۇزونلوغو {{convert|1,360|mi|abbr=on}} دیر. {{flag|Texas}} States
== بیرده باخ ==
*[[چای]]
*[[دۆنیانین ان اۇزون چایلاری]]
*[[دۆنیانین ان بؤیوک حؤوضهلری]]
== ائشیک باغلانتیلار ==
* [http://www.factmonster.com/ipka/A0001779.html دۆنیانین اساس چایلاری]
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Red River of the South
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Red River of the South|Red River of the South]]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
[[بؤلمه:چایلار]]
ij94tnepe9lztd01q8o8q7w2r5cglns
بیلی پایپر
0
103985
1590301
1448301
2026-07-08T00:04:52Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590301
wikitext
text/x-wiki
{{شخص بیلگی قوتوسو
|آد=بیلی پایپر
|شکیل=بیلی پایپر
|شکیل آدی=Billie Piper 2016 (cropped).jpg
|شکلین اولچوسو =260
|آیری آدلار =
|قیسا بیلگی =[[موغنی]]، [[رقاص]]، و [[اوْیونچو]]
|میللیت=[[بؤیوک بریتانیا|بریتانیالی]]
|تحصیل =
|دوْغوم تاریخ ={{Birth date and age|df=yes|1982|9|22}}
|دوْغوم یئر =[[سوئیندون]], [[اینگیلیس]], [[بؤیوک بریتانیا]]
|اؤلوم تاریخ =
|اؤلوم یئر =
|مزارلیقی=
|اؤلوم سببی=
|حیات یوْلداشی=
|اۇشاقلاری=2
|ایمضا=
| وبسایت ={{url|billiepiperofficial.com}}
}}
'''بیلی پایپر''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Billie Piper) [[بؤیوک بریتانیا|بریتانیالی]] [[موغنی]]، [[رقاص]]، و [[اوْیونچو]] ۱۹۹۶–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
== اوْینادیغی فیلملر ==
{| class="wikitable sortable"<!-- do not add rowspans to these tables; it breaks sorting -->
|-
! ایل
!آدی
!روْل
! class="unsortable" | نوت
|-
| 1996
| ''[[Evita (1996 film)|Evita]]''
| Girl wanting Juan Perón's autograph
| Uncredited
|-
| 1996
| ''The Leading Man''
|
| Uncredited
|-
| 2004
| ''[[The Calcium Kid]]''
| Angel
|
|-
| 2005
| ''[[Things to Do Before You're 30]]''
| Vicky
|
|-
| 2005
| ''[[Spirit Trap]]''
| Jenny
|
|-
| 2007
| ''[[Mansfield Park (2007 film)|Mansfield Park]]''
| [[Fanny Price]]
|
|-
| 2010
| ''[[Animals United]]''
| Bonnie
|Voice
|-
| 2010
| ''The Raven''
| Raven
| Short film<ref>{{cite web|url=http://showstudio.com/blog/47918|title=The Raven : New A/W 2010 fashion film launched|publisher=ShowStudio.com|date=17 December 2010|accessdate=2019-03-13|archivedate=2011-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110504010826/http://showstudio.com/blog/47918}}</ref>
|-
| 2016
| ''[[City of Tiny Lights (film)|City of Tiny Lights]]''
| Shelley
|
|-
| 2017
| ''Beast''
| Grace
| Short فیلم
|-
| 2018
| ''Two for Joy''
| Lilah
|
|-
| 2019
| ''[[Eternal Beauty]]''
| Nicola
| ''Post-production''
|}
{| class="wikitable sortable"
|-
! ایل
!آدی
!روْل
! class="unsortable" | نوت
|-
| 1999
| ''Billie Wants You''
| Herself
| Documentary
|-
| 2000
| ''Victoria Wood with All the Trimmings''
| ''Painted-by-Numbers'' Contestant
|
|-
| 2003
| ''[[The Canterbury Tales (TV series)|The Canterbury Tales]]: [[The Miller's Prologue and Tale|The Miller's Tale]]''
| Alison Crosby
|
|-
| 2004
| ''Bella and the Boys''
| Bella
|
|-
| 2005
| ''[[ShakespeaRe-Told]]: [[Much Ado About Nothing]]''
| Hero
|[[Television and Radio Industries Club#Tric Awards|TRIC Award]] for New TV Talent {{small|(2006, also for ''[[Doctor Who]]'')}}<br />Nominated—[[Broadcasting Press Guild Award]] for Best Actress {{small|(2006, also for ''[[Doctor Who]]'')}}
|-
| 2005–2006, 2008, 2010, 2013
| ''[[Doctor Who]]''
| [[Rose Tyler]]
| [[Doctor Who (series 1)|Series 1]]–[[Doctor Who (series 2)|2]], [[Doctor Who (series 4)|Series 4]], [[Doctor Who (2008–2010 specials)|2008–10 specials]],<ref name="dailymail-2009-05-16" /> [[Doctor Who (2013 specials)|2013 specials]]
|-
| 2005–2008
|''[[Doctor Who Confidential]]''
|Herself
|Recurring role
|-
| 2006
| ''[[The Ruby in the Smoke]]''
| [[Sally Lockhart]]
|
|-
| 2007
| ''[[Top Gear (2002 TV show)|Top Gear]]''
| Herself
| Series 9, Episode 6
|-
| 2007
| ''[[The Shadow in the North]]''
| [[Sally Lockhart]]
|
|-
| 2007–2011
| ''[[Secret Diary of a Call Girl]]''
| [[Hannah Baxter]]
| 32 episodes
|-
| 2010
| ''[[A Passionate Woman]]''
| Betty
| Miniseries
|-
| 2012
| ''[[True Love (TV series)|True Love]]''
|Holly
| 1 episode<ref>{{cite web |url= http://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2011/08_august/26/love.shtml |title=''Love Life'' by Dominic Savage for BBC One |work=BBC |date=26 August 2011 |accessdate=9 September 2011}}</ref>
|-
| 2014
| ''[[Playhouse Presents#Foxtrot|Playhouse Presents: Foxtrot]]''
| Badger
| ''Playhouse Presents'' special<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/media/2014/mar/04/kylie-minogue-matthew-perry-sky-arts|title=Cara Delevingne and Billie Piper to star in Sky Arts shows|last=Plunkett|first=John|publisher=The Guardian|date=4 March 2014|accessdate=29 May 2014}}</ref>
|-
| 2014–2016
| ''[[Penny Dreadful (TV series)|Penny Dreadful]]''
| [[Brona Croft]] / [[Bride of Frankenstein (character)|Lily Frankenstein]]<ref>{{cite news|url=http://www.rte.ie/ten/news/2013/0820/469146-billie-piper-cast-in-showtimes-penny-dreadful/|title=Billie Piper cast in Showtime's ''Penny Dreadful''|last=Rigby|first=Sam|publisher=RTE.ie|date=20 August 2013|accessdate=22 August 2013|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130820141949/http://www.rte.ie/ten/news/2013/0820/469146-billie-piper-cast-in-showtimes-penny-dreadful/|archivedate=20 August 2013}}</ref>
| 27 episodes<br>Nominated – [[Fangoria|Fangoria Chainsaw Award for Best Supporting Actress]]
|-
| 2018 || ''[[Collateral (miniseries)|Collateral]]'' || Karen Mars || Miniseries
|}
{| class="wikitable sortable"
|-
! ایل
!آدی
!روْل
! Theatre
! Awards
! نوت
|-
| 2007
| ''[[Treats]]''
| Ann
| [[Garrick Theatre]]
| Nominated - Best Actress at the Evening Standard Theatre Awards <ref>{{cite web |url=https://www.standard.co.uk/goingout/theatre/evening-standard-theatre-awards-2007-the-shortlist-6614742.html |title=Evening Standard Theatre Awards 2007: the shortlist |date=7 November 2007 |website=Evening Standard |accessdate=7 April 2017}}</ref>
|
|-
| 2011–12
| ''[[reasons to be pretty]]''
| Carly
| [[Almeida Theatre]]
| Nominated - Best Actress at the What's on Stage Theatre Awards <ref>{{cite web|url=http://awards.whatsonstage.com/archive/2008-results/|title=- 2008 Results|website=Awards.whatsonstage.com|accessdate=30 December 2017|archivedate=2019-04-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190420155643/https://awards.whatsonstage.com/archive/2008-results/}}</ref>
|
|-
| 2012–13
| ''The Effect''
| Connie
| [[National Theatre, London]]
| Nominated - Best Actress at the What's on Stage Theatre Awards<ref>{{cite web|url=http://awards.whatsonstage.com/archive/2013-results/|title=- 2013 Results|website=Awards.whatsonstage.com|accessdate=30 December 2017|archivedate=2016-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160120000737/http://awards.whatsonstage.com/archive/2013-results/}}</ref>
Nominated - Best Actress at the Critic's Circle Awards<ref>{{Cite web |url=http://www.criticscircle.org.uk/drama/Default.asp?ID=314&PID=3 |title=Archived copy |access-date=14 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220201415/http://www.criticscircle.org.uk/drama/Default.asp?ID=314&PID=3 |archive-date=20 December 2016 |dead-url=yes |accessdate=2019-03-13 |archivedate=2016-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220201415/http://www.criticscircle.org.uk/drama/Default.asp?ID=314&PID=3 }}</ref>
Nominated - Best Actress at the Evening Standard Theatre Awards<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/goingout/theatre/london-evening-standard-theatre-awards-2013-the-winners-and-shortlist-8928345.html|title=London Evening Standard Theatre Awards 2013: the winners and shortlist|website=Standard.co.uk|accessdate=30 December 2017}}</ref>
Nominated - Best Actress at the Laurence Olivier Theatre Awards<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/theatre/theatre-news/10023630/Olivier-Awards-2013-can-Billie-Piper-dethrone-Helen-Mirren.html|title=Olivier Awards 2013: can Billie Piper dethrone Helen Mirren?|first=Daisy|last=Bowie-Sell|date=28 April 2013|accessdate=30 December 2017|website=Telegraph.co.uk}}</ref>
| The Effect won Best Play at the Critic's Circle Awards<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-21012198|title=Best actor honour for Adrian Lester|first=Tim|last=Masters|date=30 December 2017|accessdate=30 December 2017|website=Bbc.co.uk}}</ref>
|-
| 2014
| ''[[Great Britain (play)|Great Britain]]''
| Paige
| National Theatre
|Nominated - Best Actress at the London Evening Standard Theatre Awards<br> <ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/goingout/theatre/london-evening-standard-theatre-awards-2014-shortlist-announced-9864526.html|title=London Evening Standard Theatre Awards 2014 shortlist announced|website=Standard.co.uk|accessdate=30 December 2017}}</ref>
Winner - Best Actress at the What's On Stage Theatre Awards <ref>{{cite web|url=http://awards.whatsonstage.com/archive/2015-results/|title=- 2015 Results|website=Awards.whatsonstage.com|accessdate=30 December 2017|archivedate=2016-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160219171334/http://awards.whatsonstage.com/archive/2015-results/}}</ref>
|
|-
| 2016
| rowspan="3" | ''[[Yerma]]''
| rowspan="3" | Her
| rowspan="2" | [[Young Vic]]
| Winner - Best Actress at the Evening Standard Theatre Awards <ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2016/nov/13/billie-piper-wins-evening-standard-award-for-breathtaking-performance|title=Billie Piper wins Evening Standard award for 'breathtaking' performance|first=Mark Brown Arts|last=correspondent|date=13 November 2016|accessdate=30 December 2017|website=Theguardian.com}}</ref>
Winner - Best Actress at the What's On Stage Theatre Awards <ref>{{cite web|url=http://www.whatsonstage.com/london-theatre/news/whatsonstage-awards-nominations-2017-harry-potter_42375.html|title=Shortlist for the 17th Annual WhatsOnStage Awards announced|website=Whatsonstage.com|accessdate=30 December 2017}}</ref>
Winner - Best Actress at the Critic's Circle Theatre Awards <ref>{{cite web|url=https://www.thestage.co.uk/news/2017/billie-piper-john-tiffany-glenda-jackson-win-critics-circle-theatre-awards-2017/|title=Billie Piper, John Tiffany and Glenda Jackson win Critics' Circle awards|date=31 January 2017|website=Thestage.co.uk|accessdate=30 December 2017}}</ref>
Winner - Best Actress at the Broadway UK Theatre Awards<ref>{{cite web|url=http://www.broadwayworld.com/article/2016-BWW-UKWest-End-Awards-Winners-Announced-GROUNDHOG-DAY-Ian-McKellen-and-More-20170111|title=2016 BWW UK/West End Awards Winners Announced - GROUNDHOG DAY, Ian McKellen and More!|website=Broadwayworld.com|accessdate=30 December 2017}}</ref>
Winner - [[2017 Laurence Olivier Awards|Best Actress at the Laurence Olivier Theatre Awards]] <ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/stage/2017/mar/06/olivier-awards-2017-full-list-of-nominations|title=Olivier awards 2017: full list of nominations|date=6 March 2017|accessdate=30 December 2017|website=Theguardian.com}}</ref>
Winner - Best Actress at the Glamour Women Awards <ref>{{cite web|url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/glamour-women-year-awards-full-10574872|title=Glamour Women of The Year Awards full winners list|first=Zoe|last=Shenton|date=6 June 2017|website=Mirror.co.uk|accessdate=30 December 2017}}</ref>
| Piper is currently the only actor to have won all six of the currently available UK theatre Best Actress awards for a single performance, achieved for 'Yerma'.<ref>{{cite web|url=http://www.billiepiperofficial.com/about|title=Billie Piper - Official Website|website=Billie Piper - Official Website|accessdate=2019-03-13|archivedate=2018-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180326141753/http://www.billiepiperofficial.com/about}}</ref>
|-
|2017
|
|Revival of 2016 production
|-
|2018
|Wade Thompson Drill Hall at [[Park Avenue Armory|Park Avenue Armoury]], [[نیویورک]]
|
|[[Off-Broadway]] transfer of Young Vic production
|-
|}
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Billie Piper|Billie Piper]]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Billie Piper
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
[[بؤلمه:بریتانیالی قادین اویونچولار]]
o0pgmmmfe9ddsvt9ea6epjuon7f9vsy
بو بورنهام
0
109750
1590288
1525749
2026-07-07T19:01:16Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590288
wikitext
text/x-wiki
{{شخص بیلگی قوتوسو
|آد=بو بورنهام
|شکیل=بو بورنهام
|شکیل آدی=Bo Burnham in Pittsburgh (cropped).jpg
|شکلین اولچوسو =260
|آیری آدلار =
|قیسا بیلگی =[[اوْیونچو]].
|میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]]
|تحصیل =
|دوْغوم تاریخ ={{birth date and age|1990|08|21}}
|دوْغوم یئر =[[Hamilton, Massachusetts]], آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
|اؤلوم تاریخ =
|اؤلوم یئر =
|مزارلیقی=
|اؤلوم سببی=
|حیات یوْلداشی=
|اۇشاقلاری=
|ایمضا=
| وبسایت ={{official website}}
}}
'''بو بورنهام''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Bo Burnham) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[اوْیونچو]]. ۲۱ آقوست ۱۹۹۰ ایلینده [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکادا]] دۆنیایا گؤز آچیب. 2006 - گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
== اوْینادیغی فیلملر ==
{|class="wikitable sortable"
|-
! ایل
!Nominated work
!Category
!Result
!Ref.
|-
|rowspan="11" style="text-align:center;" |[[2018 in film|2018]]
|rowspan="11" style="text-align:center;" |[[Eighth Grade (film)|''Eighth Grade'']]
|style="text-align:left;" |[[Boston Society of Film Critics Award for Best New Filmmaker]]
|{{Won}}
|style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=Boston Society of Film Critics Current Winners|url=https://bostonfilmcritics.org/current-winners/|website=bostonfilmcritics.org|publisher=Boston Society of Film Critics|accessdate=16 February 2019|date=16 December 2018}}</ref>
|-
|style="text-align:left;" |[[Directors Guild of America Award for Outstanding Directing – First-Time Feature Film]]
|{{Won}}
|style="text-align:center;" |<ref name="dga"/>
|-
|style="text-align:left;" |[[Chicago Film Critics Association Award for Best Original Screenplay]]
|{{Nom}}
|rowspan="2" style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=2018 Chicago Film Critics Association Awards|url=https://chicagofilmcritics.org/awards-blog/2018/12/7/2018-chicago-film-critics-association-awards|website=chicagofilmcritics.org|publisher=Chicago Film Critics Association|accessdate=16 February 2019|date=8 December 2018}}</ref>
|-
|style="text-align:left;" |[[Chicago Film Critics Association Awards 2018|Chicago Film Critics Association Award for Most Promising Filmmaker]]
|{{Nom}}
|-
|style="text-align:left;" |[[National Board of Review Awards 2018|National Board of Review Award for Best Directorial Debut]]
|{{Won}}
|style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=National Board of Review Announces 2018 Award Winners|url=http://www.nationalboardofreview.org/2018/11/national-board-review-announces-2018-award-winners/|website=nationalboardofreview.org|publisher=National Board of Review|accessdate=16 February 2019|date=27 November 2018}}</ref>
|-
|style="text-align:left;" |[[2018 New York Film Critics Circle Awards|New York Film Critics Circle Award for Best First Film]]
|{{Won}}
|style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=New York Film Critics Circle Awards 2018 Awards|url=http://www.nyfcc.com/awards/|website=nyfcc.com|publisher=New York Film Critics Circle|accessdate=16 February 2019|date=29 November 2018|archivedate=2019-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191207223028/http://www.nyfcc.com/awards/}}</ref>
|-
|style="text-align:left;" |[[San Diego Film Critics Society Awards 2018|San Diego Film Critics Society Award for Best Director]]
|{{Nom}}
|rowspan="3" style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=2018 San Diego Film Critics Society Award Winners|url=http://www.sdfcs.org/2018-award-winners/|website=sdfcs.org|publisher=San Diego Film Critics Society|accessdate=16 February 2019|date=10 December 2018|archivedate=2018-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181211133615/http://www.sdfcs.org/2018-award-winners/}}</ref>
|-
|style="text-align:left;" |[[San Diego Film Critics Society Awards 2018|San Diego Film Critics Society Award for Best Original Screenplay]]
|{{Won}}
|-
|style="text-align:left;" |[[San Diego Film Critics Society Awards 2018|San Diego Film Critics Society Award for Best Breakout Artist]]
|{{Nom}}
|-
|style="text-align:left;" |[[2018 Sundance Film Festival|Sundance Film Festival Grand Jury Prize]]
|{{Nom}}
|style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=2018 Sundance Film Festival Feature Films Announced|url=https://www.sundance.org/blogs/news/2018-sundance-film-festival--feature-films-announced|website=sundance.org|publisher=Sundance Institute|accessdate=16 February 2019|date=29 November 2017|archivedate=2017-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171222224011/https://www.sundance.org/blogs/news/2018-sundance-film-festival--feature-films-announced}}</ref>
|-
|style="text-align:left;" |[[Writers Guild of America Award for Best Original Screenplay]]
|{{Won}}
|style="text-align:center;" |<ref name="wga"/>
|-
|}
{| class="wikitable"
|+
! ایل
!آدی
! {{Abbr|Ref.|References}}
|-
| 2009
| ''Bo Burnham: Fake ID Tour''
| align="center" | <ref name="punchline">{{Cite web |url=http://punchlinemagazine.com/blog/2009/07/bo-burnham-announces-national-tour |title=Bo Burnham announces national tour |date=July 31, 2009 |work=Punchline Magazine Blog |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100108041708/http://punchlinemagazine.com/blog/2009/07/bo-burnham-announces-national-tour |archivedate=January 8, 2010 |deadurl=yes |accessdate=May 15, 2010 |df=}}</ref>
|-
| 2010
| ''Bo Burnham and (No) Friends''
| align="center" | <ref name="movieline20100913">{{Cite journal|last=Ryan|first=Mike|date=September 13, 2010|title=EXCLUSIVE: Bo Burnham on His {{Sic |hide=y|Newly|-}}Announced Comedy Tour and MTV Show|url=http://www.movieline.com/2010/09/bo-burnham-tk.php|journal=[[Movieline]]|accessdate=September 18, 2010|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100916040226/http://www.movieline.com/2010/09/bo-burnham-tk.php|archivedate=September 16, 2010|df=mdy-all}}</ref>
|-
| 2011–2012
| ''Bo Burnham Live''
| align="center" | <ref name="mickperrin">{{Cite web |url=http://www.mickperrin.com/tours/view/114 |title=Bo Burnham: 2011 Tour |year=2011 |publisher=Just for Laughs Live |location=[[برایتون]], England |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110521223706/http://www.mickperrin.com/tours/view/114 |archivedate=May 21, 2011 |deadurl=yes |accessdate=May 23, 2011 |df=}}</ref>
|-
| 2013
| ''Bo Burnham: what. Tour''
| align="center" | <ref>{{cite web |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/comedy/features/the-many-faces-of-bo-burnham-8923276.html |title=The many faces of Bo Burnham |last=Jones |first=Alice |date=November 6, 2013 |website=The Independent |access-date=March 4, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180305063631/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/comedy/features/the-many-faces-of-bo-burnham-8923276.html |archivedate=March 5, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| 2015–2016
| ''Bo Burnham: Make Happy Tour''
| align="center" | <ref>{{cite web |url=http://thelaughbutton.com/tour-dates/bo-burnham-announces-dates-2015-happy-tour/ |title=Bo Burnham announces dates for his 2015 "Make Happy Tour" |last=Cathcart |first=Olivia |date=December 8, 2014 |website=The Laugh Button |access-date=March 4, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180305063237/http://thelaughbutton.com/tour-dates/bo-burnham-announces-dates-2015-happy-tour/ |archivedate=March 5, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|}
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-right: 0;"
!آدی
! Release date
! نوت
! Label
! {{Abbr|Ref.|References}}
|-
| ''[[Bo fo Sho]]''
| June 17, 2008
| [[Extended play|EP album]]
| [[Comedy Central Records]]
| align="center" | <ref name="wired20080611" />
|-
| ''[[Bo Burnham (album)|Bo Burnham]]''
| March 10, 2009
| Studio album
| Comedy Central Records
| align="center" | <ref name="album1release" />
|-
| ''[[Words Words Words|Words, Words, Words]]''
| October 18, 2010
| Studio album
| Comedy Central Records
| align="center" | <ref name="ADAwords3">{{Cite web |url=http://b2b.ada-music.com/genericq.asp?module_map_id=1234&view=albumprofile&item_number=COM%20301012OCD%20%20 |title=Words Words Words |publisher=[[Alternative Distribution Alliance]] |accessdate=September 4, 2010 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110707082523/http://b2b.ada-music.com/genericq.asp?module_map_id=1234&view=albumprofile&item_number=COM%20301012OCD%20%20 |archivedate=July 7, 2011 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[what.]]''
| December 17, 2013
| Studio album
| Comedy Central Records
| align="center" | <ref>{{Cite web |title=what. coming soon. |url=https://www.youtube.com/watch?v=L2rPEiWDbgo& |work=YouTube |accessdate=December 10, 2013 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150720012724/https://www.youtube.com/watch?v=L2rPEiWDbgo& |archivedate=July 20, 2015 |df=mdy-all }}</ref>
|}
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-right: 0;"
! rowspan="2" |Title
! rowspan="2" |Year
! colspan="5" |Functioned as
! rowspan="2" |Notes
! rowspan="2" |{{Abbr|Ref.|References}}
|-
!Director
!Writer
!Producer
!Actor
!Role
|-
| ''[[American Virgin (2009 film)|American Virgin]]''
| align="center" | 2009
|
|
|
| {{ya}}
| Rudy
|
| align="center" | <ref>{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/1217648_american_virgin |title=American Virgin (2009) |website=[[Rotten Tomatoes]] |access-date=February 23, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171130191606/https://www.rottentomatoes.com/m/1217648_american_virgin |archivedate=November 30, 2017 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Funny People]]''
| align="center" | 2009
|
|
|
| {{ya}}
| Student
|
| align="center" | <ref name="slashfilm20090528" />
|-
| ''[[Words Words Words|Words, Words, Words]]''
| align="center" | 2010
|
| {{ya}}
| {{ya}}
| {{okay|Performance}}
| Himself
| Stand-up special
| align="center" | <ref>{{cite AV media |title=Bo Burnham: Words Words Words |type=DVD |date=October 19, 2010}}</ref>
|-
| ''[[Hall Pass (film)|Hall Pass]]''
| align="center" | 2011
|
|
|
| {{ya}}
| Bartender
|
| align="center" | <ref name="eastOregonian">{{Cite news |url=http://www.eastoregonian.com/community/can-we-get-a-hall-pass-from-this-movie/article_e312600c-421a-11e0-98b1-001cc4c03286.html |title=Can we get a 'Hall Pass' from this movie? |last=Baez |first=Dominic |date=February 27, 2010 |work=[[East Oregonian]] |accessdate=August 18, 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120418205724/http://www.eastoregonian.com/community/can-we-get-a-hall-pass-from-this-movie/article_e312600c-421a-11e0-98b1-001cc4c03286.html |archivedate=April 18, 2012 |deadurl=yes |df=}}</ref>
|-
| ''Adventures in the Sin Bin''
| align="center" | 2012
|
|
|
| {{ya}}
| Tony
|
| align="center" | <ref name="Hollywoodreporter">{{Cite news |url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3if0dcc1217c8006b47becc5dda8302c9f |title=Three join coming-of-age comedy 'Sin Bin' |last=kit |first=Borys |date=April 27, 2010 |work=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=May 9, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100501143304/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3if0dcc1217c8006b47becc5dda8302c9f |archivedate=May 1, 2010 |deadurl=yes}}</ref>
|-
| ''[[what.]]''
| align="center" | 2013
| {{ya}}
| {{ya}}
| {{ya}}
| {{okay|Performance}}
| Himself
| Stand-up special
| align="center" | <ref>{{cite AV media |title=what. (Bo Burnham FULL SHOW HD) |url=https://www.youtube.com/watch?v=ejc5zic4q2A |type=[[YouTube]] |people=Bo Burnham |date=December 17, 2013 |accessdate=February 23, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180117173632/https://www.youtube.com/watch?v=ejc5zic4q2A |archivedate=January 17, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Make Happy]]''
| align="center" | 2016
| {{ya}}
| {{ya}}
| {{ya}}
| {{okay|Performance}}
| Himself
| Stand-up special
| align="center" | <ref>{{Cite web |url=https://mainecampus.com/2016/09/comedy-review-bo-burnham-make-happy-is-the-finest-in-experimental-comedy/ |title=Comedy Review: "Bo Burnham: Make Happy" is the finest in experimental comedy |last=Trask |first=Nathaniel |date=September 19, 2016 |website=The Maine Campus |access-date=February 23, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180224113000/https://mainecampus.com/2016/09/comedy-review-bo-burnham-make-happy-is-the-finest-in-experimental-comedy/ |archivedate=February 24, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[The Big Sick]]''
| align="center" | 2017
|
|
|
| {{ya}}
| CJ
|
| align="center" | <ref>{{Cite web |url=http://lwlies.com/articles/the-big-sick-stand-up-comedy-kumail-nanjiani/ |title=The Big Sick does stand-up comedy right by doing it wrong |last=Chen |first=Nick |date=July 25, 2017 |website=Little White Lies |access-date=February 19, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180219152943/http://lwlies.com/articles/the-big-sick-stand-up-comedy-kumail-nanjiani/ |archivedate=February 19, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Rough Night]]''
| align="center" | 2017
|
|
|
| {{ya}}
| Tobey
|
| align="center" | <ref>{{cite web |url=https://www.rogerebert.com/reviews/rough-night-2017 |title=Rough Night Movie Review & Film Summary (2017) |last=Lemire |first=Christy |date=June 15, 2017 |website=Roger Ebert |language=en |access-date=February 23, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180224052820/https://www.rogerebert.com/reviews/rough-night-2017 |archivedate=February 24, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''Jerrod Carmichael: 8''
| align="center" | 2017
| {{ya}}
|
| {{ya}}
|
|
| Stand-up special
| align="center" | <ref>{{Cite web |url=https://www.hbo.com/specials/jerrod-carmichael-8/synopsis |title=Jerrod Carmichael: 8 - Synopsis |website=[[HBO]] |access-date=February 23, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180224052855/https://www.hbo.com/specials/jerrod-carmichael-8/synopsis |archivedate=February 24, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Eighth Grade (film)|Eighth Grade]]''
| align="center" | 2018
| {{ya}}
| {{ya}}
|
|
|
| Feature directorial debut
| align="center" | <ref name="debruge1"/>
|-
| ''[[Chris Rock: Tamborine]]''
| align="center" | 2018
| {{ya}}
|
|
|
|
| Stand-up special
| align="center" | <ref>{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/2018/02/13/arts/chris-rock-netflix-special.html |title=Chris Rock’s First Special in 10 Years Will Come Out Wednesday |last=Zinoman |first=Jason |date=February 13, 2018 |website=The New York Times |access-date=February 16, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180215004243/https://www.nytimes.com/2018/02/13/arts/chris-rock-netflix-special.html |archivedate=February 15, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|}
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-right: 0;"
! rowspan="2" |Title
! rowspan="2" |Year
! colspan="4" |Functioned as
! rowspan="2" |Notes
! rowspan="2" |{{Abbr|Ref.|References}}
|-
!Creator
!Writer
!Actor
! Role
|-
| ''[[Comedy Central Presents]]''
| align="center" | 2009
|
| {{ya}}
| {{okay|Performance}}
| Himself
| {{hlist|1 episode |Stand-up special}}
| align="center" | <ref name="HollywoodReporter05022013">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/zach-stone-is-gonna-be-451055 |title='Zach Stone Is Gonna Be Famous': Bo Burnham on TV, Fame and the Irony of Mocking It (Video) |last=Schillaci |first=Sophie |date=May 2, 2013 |website=The Hollywood Reporter |access-date=February 23, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180224052922/https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/zach-stone-is-gonna-be-451055 |archivedate=February 24, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[CollegeHumor#CH Originals|CollegeHumor Originals]]''
| align="center" | 2010
|
|
| {{ya}}
| Himself
| {{hlist|2 episodes |Sketches}}
| align="center" | <ref>For the first sketch, see {{cite web |url=http://www.collegehumor.com/video/6316283/learning-piano-to-get-laid-with-bo-burnham |title=Learning Piano to Get Laid (with Bo Burnham) |date=October 18, 2010 |website=[[CollegeHumor]] |access-date=February 28, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301164321/http://www.collegehumor.com/video/6316283/learning-piano-to-get-laid-with-bo-burnham |archivedate=March 1, 2018 |df=mdy-all }}<hr>For the second sketch, see {{cite web |url=http://www.collegehumor.com/video/6317216/hate-weird-facebook-guys-eminem-parody |title=Hate Weird Facebook Guys (Eminem Parody) |date=October 19, 2010 |website=[[CollegeHumor]] |access-date=February 28, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301044436/http://www.collegehumor.com/video/6317216/hate-weird-facebook-guys-eminem-parody |archivedate=March 1, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Conan (talk show)|Conan]]''
| align="center" | 2010
|
| {{ya}}
| {{okay|Performance}}
| Himself
| 1 episode
| align="center" | <ref>{{cite AV media | date=June 3, 2016 | title=Bo Burnham Stand-Up 11/30/10 - CONAN on TBS | medium=YouTube | url=https://www.youtube.com/watch?v=_px_2mXKry0 | access-date=April 4, 2018 | publisher=Team Coco | deadurl=no | archiveurl=https://web.archive.org/web/20180312182201/https://www.youtube.com/watch?v=_px_2mXKry0 | archivedate=March 12, 2018 | df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''Funny as Hell''
| align="center" | 2011
|
| {{ya}}
| {{okay|Performance}}
| Himself
| {{hlist|1 episode |Stand-up special}}
|
lign="center" | <ref>{{cite web |url=http://www.corusent.com/news/hbo-canada-goes-for-the-laughs-with-funny-as-hell-a-new-six-part-original-comedy-series/ |title=HBO Canada Goes for the Laughs with "Funny as Hell", a New Six-part Original Comedy Series |date=February 24, 2011 |website=Corus Entertainment |access-date=February 28, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301045725/http://www.corusent.com/news/hbo-canada-goes-for-the-laughs-with-funny-as-hell-a-new-six-part-original-comedy-series/ |archivedate=March 1, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Zach Stone Is Gonna Be Famous]]''
| align="center" | 2013
| {{ya}}
| {{ya}}
| {{ya}}
| Zach Stone
| 12 episodes
| align="center" | <ref name="Chortle20100908"/>
|-
| ''[[Parks and Recreation]]''
| align="center" | 2014
|
|
| {{ya}}
| Chipp McCapp
| 1 episode
| align="center" | <ref>{{cite web |url=http://www.ign.com/articles/2014/04/11/parks-and-recreation-flu-season-2-review |title=Parks and Recreation: "Flu Season 2" Review |last=Fowler |first=Matt |date=April 10, 2014 |website=IGN |access-date=February 23, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180223232409/http://www.ign.com/articles/2014/04/11/parks-and-recreation-flu-season-2-review |archivedate=February 23, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Just for Laughs#TV shows|Just for Laughs: All Access]]''
| align="center" | 2014
|
| {{ya}}
| {{okay|Performance}}
| Himself
| {{hlist|1 episode |Stand-up special}}
| align="center" | <ref>{{Cite web |url=http://www.craveonline.com/site/652665-new-season-of-just-for-laughs-all-access-jam-packed-with-star-power |title=New Season Of Just For Laughs: All Access Jam-Packed With Star Power |last=Cox |first=Jennifer |date=February 27, 2014 |website=CraveOnline |access-date=February 28, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180228225645/http://www.craveonline.com/site/652665-new-season-of-just-for-laughs-all-access-jam-packed-with-star-power |archivedate=February 28, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Key and Peele]]''
| align="center" | 2015
|
|
| {{ya}}
| Lyle
| {{hlist|1 episode |Sketch}}
| align="center" | <ref>{{cite AV media |title=Key & Peele - A Cappella - Uncensored |url=https://www.youtube.com/watch?v=2EtalOOS-eM |type=[[YouTube]] |publisher=Comedy Central |date=July 24, 2015 |accessdate=February 23, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180314175806/https://www.youtube.com/watch?v=2EtalOOS-eM |archivedate=March 14, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Kroll Show]]''
| align="center" | 2015
|
|
| {{ya}}
| British Contestant
| 2 episodes
| align="center" | <ref>{{Cite web |url=http://www.avclub.com/tvclub/kroll-show-commonwealth-games-216016 |title=Kroll Show: "The Commonwealth Games" |last1=Upadhyaya |first1=Kayla |date=March 3, 2015 |website=[[The A.V. Club]] |access-date=April 14, 2015 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150415015025/http://www.avclub.com/tvclub/kroll-show-commonwealth-games-216016 |archivedate=April 15, 2015 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[We Bare Bears]]''
| align="center" | 2015
|
|
| {{ya}}
| Andrew Bangs
| {{hlist|1 episode |Voice}}
| align="center" | <ref>{{cite AV media |title=Internet Rivals - We Bare Bears |url=https://www.youtube.com/watch?v=DvDOuk-hmN8 |type=[[YouTube]] |publisher=Cartoon Network |date=March 24, 2016 |accessdate=February 23, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180713083848/https://www.youtube.com/watch?v=DvDOuk-hmN8 |archivedate=July 13, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|-
| ''[[Comrade Detective]]''
| align="center" | 2017
|
|
| {{ya}}
| Sergiu
| {{hlist|1 episode |Voice}}
| align="center" | <ref>{{cite web |url=https://daily.wicf.com/comrade-detective-episode-1/ |title=Amazon's Comrade Detective - Season 1, Episode 1 Recap |author=Jillie Mae Eddy |date=August 25, 2017 |website=WICF Daily |language=en-US |access-date=February 28, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180228165535/https://daily.wicf.com/comrade-detective-episode-1/ |archivedate=February 28, 2018 |df=mdy-all }}</ref>
|}
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Bo Burnham|Bo Burnham]]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Bo Burnham
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
[[بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار]]
nkrgdvcfjr6mqxsrkdbjimxlgtfpm2p
بیرلشیک اوچاک شیرکتی
0
297758
1590299
1535289
2026-07-07T22:43:29Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590299
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
| name = PJSC United Aircraft Corporation
| logo = Logo of United Aircraft Corporation.svg
| logo_size = 250px
| logo_padding =
| logo_alt =
| logo_caption =
| native_name = {{lang-ru|OAO Объединённая Авиастроительная Корпорация}}
| former_name = OJSC United Aircraft Corporation (2006–2015)
| type = [[Public company|Public]], [[Public joint-stock company|PJSC]]
| traded_as = {{MCX|UNAC}}
| industry = [[Aerospace]], [[Arms industry|Defense]]
| predecessor = [[ایلیوشین]], [[Irkut (company)|Irkut]], [[میق هاواجیلیک شیرکتی]], [[سوخو]], [[توپولف]], [[یاکوولف]]
| founded = {{Start date and age|2006|2|20|df=y}}
| founder = [[ولادیمیر پوتین]] in a presidential decree
| defunct =
| hq_location_city = [[Krasnoselsky District, Moscow|Krasnoselsky District]], [[موسکو]], [[Central Federal District|Central]]
| hq_location_country = [[روسیه]]
| area_served = Worldwide
| key_people = [[Denis Manturov]] ([[Chairman]])<ref>{{cite web|url=http://www.uacrussia.ru/en/corporation/leaders/board-directors/manturov_d_v/|title=Denis Manturov - UAC|publisher=United Aircraft Corporation}}</ref><br>[[Yury Slyusar]] ([[President (corporate title)|President]])<ref name="UAC President">{{cite web|url=http://www.uacrussia.ru/en/corporation/leaders/president/|title=Yury Slyusar - UAC|publisher=United Aircraft Corporation}}</ref>
| products = [[Airliners]] (see [[#Airliners|list]])<br>[[Cargo aircraft]] (see [[#Cargo|list]])<br>Special-purposed aircraft (see [[#Special purposes|list]])<br>[[Military aircraft]] (see [[#Military|list]])
| services =
| revenue = {{increase}} [[Russian ruble|₽]]417 billion<ref>{{cite web|url=http://www.uacrussia.ru/upload/iblock/e72/e72b4c35b8e6c3ac6f39c84343d0feb7.pdf|title=Consolidated Financial Statements for 2016|publisher=United Aircraft Corporation|format=pdf}}</ref>(~[[US$]]6.6 billion<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=https://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=417000000000&From=RUB&To=USD |accessdate=2018-12-23 |archivedate=2018-08-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180805052125/https://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=417000000000&From=RUB&To=USD }}</ref>)
| revenue_year = 2016
| operating_income = {{increase}} [[Russian ruble|₽]]9.57 billion<ref>{{cite web|url=http://www.uacrussia.ru/upload/iblock/e72/e72b4c35b8e6c3ac6f39c84343d0feb7.pdf|title=Consolidated Financial Statements for 2016|publisher=United Aircraft Corporation|format=pdf}}</ref>
| income_year = 2016
| net_income = {{increase}} [[Russian ruble|₽]]-3.83 billion<ref>{{cite web|url=http://www.uacrussia.ru/upload/iblock/e72/e72b4c35b8e6c3ac6f39c84343d0feb7.pdf|title=Consolidated Financial Statements for 2016|publisher=United Aircraft Corporation|format=pdf}}</ref>
| net_income_year = 2016
| assets = {{increase}} [[Russian ruble|₽]]983 billion<ref>{{cite web|url=http://www.uacrussia.ru/upload/iblock/e72/e72b4c35b8e6c3ac6f39c84343d0feb7.pdf|title=Consolidated Financial Statements for 2016|publisher=United Aircraft Corporation|format=pdf}}</ref>
| assets_year = 2016
| equity = {{decrease}} [[Russian ruble|₽]]155 billion<ref>{{cite web|url=http://www.uacrussia.ru/upload/iblock/e72/e72b4c35b8e6c3ac6f39c84343d0feb7.pdf|title=Consolidated Financial Statements for 2016|publisher=United Aircraft Corporation|format=pdf}}</ref>
| equity_year = 2016
| owner = <small>As of August 2017:</small>
[[Federal Agency for State Property Management]] (91.7%)<ref>{{cite web|title=Список аффилированных лиц|url=http://www.e-disclosure.ru/portal/files.aspx?id=11433&type=6|website=E-disclosure.ru|accessdate=25 August 2017}}</ref><br/>[[Free float]] (4%)<ref>{{cite web|title=Коэффициент free-float (доля ценных бумаг в свободном обращении) по состоянию на 26.08.2017|url=http://www.moex.com/ru/listing/free-float.aspx|website=Московская Биржа|accessdate=26 August 2017}}</ref>
| num_employees = 100,000<ref>{{cite news|url=http://www.flightglobal.com/articles/2009/08/11/330688/russias-united-aircraft-reaches-maturity.html|title=Russia's United Aircraft reaches maturity|publisher=Flight International|date=14 June 2010|accessdate=14 May 2011|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815192617/http://www.flightglobal.com/articles/2009/08/11/330688/russias-united-aircraft-reaches-maturity.html|archivedate=15 August 2009 }}</ref>
| num_employees_year =
| divisions = UAC Health<br>UAC - Transport Aircraft<br>LLC UAC - Aggregation Center
| subsid = see [[#Organization|organization]]
| website = [http://www.uacrussia.ru/en/ www.uacrussia.ru]
| footnotes =
| intl =
}}
'''بیرلشیک اوچاک شیرکتی''' ([[اینگیلیسجه]]: United Aircraft Corporation) سهامی عام و یا [[خالقا آچیق شیرکت]]دیر. بۇ شیرکت [[اوردو]] و [[هاواجیلیق و اۇزای]] ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت [[ولادیمیر پوتین]] طرفیندن قۇرولموشدور. چالیشان ایشچیلرینین ساییسی ۱۰۰٬۰۰۰ نفر اوْلوب.
== گؤرونتولر ==
<gallery>
File:MiG-35D (3861855258).jpg|[[Mikoyan MiG-35]] File:Sukhoi T-50 Beltyukov.jpg|[[Sukhoi PAK FA|Sukhoi Su-57 PAK FA]] [[Fifth-generation jet fighter|fifth generation jet fighter]] [[سوخو]] File:United Aircraft Corporation (35549718691).jpg|
File:Il-214 model.png|[[Ilyushin Il-276|Ilyushin Il-214]] [[ایلیوشین]] [[India|India's]] [[Hindustan Aeronautics Limited|HAL]]File:Maiden flight of MC-21.jpg|[[Flight length|medium-range]] [[jet airliner]] [[Irkut MC-21]] File:Aeroflot Sukhoi SuperJet and Ilyushin Il-96-300 Petrov.jpg|[[Ilyushin Il-96]] [[Sukhoi Superjet 100]] [[Aeroflot]] [[Tupolev Tu-154|Tupolev Tu-154 "Careless"]]File:Tu-204C RA-64024 in full DHL colors 02-Dec-2010.jpg|[[Tupolev Tu-204|Tupolev Tu-204C]] [[DHL Aviation]] [[Aviastar-TU|Aviostar-TU]] [[Ilyushin Il-96|Ilyushin Il-96-400T]]File:Sukhoi Su-35S, Su-34 and T-50 flying together.jpg|[[Sukhoi Su-35|Su-35S]] [[Sukhoi Su-34|Su-34]] [[Sukhoi PAK FA|Su-57 PAK FA]] [[Sukhoi|Sukhoi Design Bureau]]File:Denis Manturov, July 2012.jpeg|[[Denis Manturov]]
</gallery>
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:United Aircraft Corporation|United Aircraft Corporation]]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =United Aircraft Corporation
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
{{شیرکت-قارالاما}}
{{Authority control}}
[[بؤلمه:شیرکتلر]]
jfh9epyh4p57s6bwcuzbs4uczqqpm51
بن همر
0
495044
1590286
1212034
2026-07-07T17:48:50Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590286
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Ben Hamer
| image = Ben Hamer 05-05-2012 1.jpg
| image_size = 200
| caption = Hamer celebrating winning the [[EFL League One|League One]] title with [[چارلتون اتلتیک فوتبال کولوبو|چارلتون اتلتیک]] in 2012
| fullname = Benjamin John Hamer<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/612828 |title=Updated squads for 2017/18 Premier League confirmed |publisher=Premier League |date=2 February 2018 |accessdate=11 February 2018}}</ref>
| birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|1987|11|20|df=y}}<ref name="Hugman 2008-09">{{cite book
| last = Hugman
| first = Barry J. (ed)
| title = The PFA Footballers' Who's Who 2008–09
| publisher = Mainstream
| year = 2008
| isbn = 978-1-84596-324-8}}</ref>
| birth_place = [[چارد، سامرست]], England
| height = {{height|ft=6|in=4}}<ref name="Hugman 2008-09"/>
| position = [[قولر]]
| currentclub = [[دربی کانتی فوتبال کولوبو|دربی کانتی]]<br>(on loan from [[هادرزفیلد تاون فوتبال کولوبو|هادرزفیلد تاون]])
| clubnumber = 12
| youthyears1 = 2004–2006
| youthclubs1 = [[ردینق فوتبال کولوبو|ردینق]]
| years1 = 2006–2011
| clubs1 = [[ردینق فوتبال کولوبو|ردینق]]
| caps1 = 0
| goals1 = 0
| years2 = 2006–2007
| clubs2 = → [[Crawley Town F.C.|Crawley Town]] (loan)
| caps2 = 45
| goals2 = 0
| years3 = 2007–2008
| clubs3 = → [[برنتفورد فوتبال کولوبو|برنتفورد]] (loan)
| caps3 = 20
| goals3 = 0
| years4 = 2008–2009
| clubs4 = → [[برنتفورد فوتبال کولوبو|برنتفورد]] (loan)
| caps4 = 45
| goals4 = 0
| years5 = 2010–2011
| clubs5 = → [[برنتفورد فوتبال کولوبو|برنتفورد]] (loan)
| caps5 = 10
| goals5 = 0
| years6 = 2011
| clubs6 = → [[Exeter City F.C.|Exeter City]] (loan)
| caps6 = 18
| goals6 = 0
| years7 = 2011–2014
| clubs7 = [[چارلتون اتلتیک فوتبال کولوبو|چارلتون اتلتیک]]
| caps7 = 114
| goals7 = 0
| years8 = 2014–2018
| clubs8 = [[لستر سیتی فوتبال کولوبو|لستر سیتی]]
| caps8 = 12
| goals8 = 0
| years9 = 2015
| clubs9 = → [[ناتینقهام فارست فوتبال کولوبو|ناتینقهام فارست]] (loan)
| caps9 = 0
| goals9 = 0
| years10 = 2015
| clubs10 = → [[بریستول سیتی فوتبال کولوبو|بریستول سیتی]] (loan)
| caps10 = 4
| goals10 = 0
| years11 = 2018–
| clubs11 = [[هادرزفیلد تاون فوتبال کولوبو|هادرزفیلد تاون]]
| caps11 = 7
| goals11 = 0
| years12 = 2019–
| clubs12 = → [[دربی کانتی فوتبال کولوبو|دربی کانتی]] (loan)
| caps12 = 2
| goals12 = 0
| club-update = 18:30, 12 May 2019 (UTC)
}}'''بن همر''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Ben Hamer) اینگیلیسلی فوتبال اوْیونچوسو و [[قوْلر]] موقعیتینده اوْیناییب.
==اوْیونلاری==
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+ Club statistics
|-
! rowspan=2|تیم
! rowspan=2|فصل
! colspan=3|لیگ
! colspan=2|[[FA Cup]]
! colspan=2|[[EFL Cup|League Cup]]
! colspan=2|Other
! colspan=3|توْپلام
|-
! Division!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل!!اوْیون!!قوْل
|-
| rowspan=6|[[ردینق فوتبال کولوبو|ردینق]]
| [[2006–07 Reading F.C. season|2006–07]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2006/2007">{{cite web
|title = Games played by Ben Hamer in 2006/2007
|url = http://www.prestonnorthend-mad.co.uk/charlton_athletic/player/season_136/ben_hamer_38038/index.shtml
|publisher = Preston North End Mad
|accessdate = 21 June 2014
|url-status = dead
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20160822065049/http://www.prestonnorthend-mad.co.uk/charlton_athletic/player/season_136/ben_hamer_38038/index.shtml
|archivedate = 22 August 2016
|df = dmy-all
}}</ref>
| [[اینگیلیس پرمیر لیگ]]
| 0||0||0||0||0||0||colspan=2|—||0||0
|-
| [[2007–08 Reading F.C. season|2007–08]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2007/2008">{{Soccerbase season|44415|2007|name=Ben Hamer|accessdate=21 June 2014}}</ref>
| [[اینگیلیس پرمیر لیگ]]
| 0||0||0||0||0||0||colspan=2|—||0||0
|-
| [[2008–09 Reading F.C. season|2008–09]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2008/2009">{{Soccerbase season|44415|2008|name=Ben Hamer|accessdate=21 June 2014}}</ref>
|[[چمپیونشیپ]]
| 0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
| [[2009–10 Reading F.C. season|2009–10]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2009/2010">{{Soccerbase season|44415|2009|name=Ben Hamer|accessdate=21 June 2014}}</ref>
| Championship
| 0||0||1||0||2||0||colspan=2|—||3||0
|-
| [[2010–11 Reading F.C. season|2010–11]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2010/2011">{{Soccerbase season|44415|2010|name=Ben Hamer|accessdate=21 June 2014}}</ref>
| Championship
| 0||0||0||0||2||0||0||0||2||0
|-
!colspan="2"|Reading توْپلام
!0!!0!!1!!0!!4!!0!!0!!0!!5!!0
|-
| [[Crawley Town F.C.|Crawley Town]] (loan)
| [[2006–07 Crawley Town F.C. season|2006–07]]<ref name="Crawley Town 2-3 Lewes">{{cite web
| title = Crawley Town 2–3 Lewes
| url = http://www.crawleytown-mad.co.uk/rprt/mtch/sloppy_reds_dumped_out_of_fa_cup_306194/index.shtml
| publisher = Crawley Town Mad
| accessdate = 18 February 2014
| archivedate = 2023-04-25
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20230425045858/http://www.crawleytown-mad.co.uk/rprt/mtch/sloppy_reds_dumped_out_of_fa_cup_306194/index.shtml
}}</ref>
| [[Conference National]]
| 45||0||1||0||colspan=2|—||1<ref group=lower-alpha name=FAT>Appearance in [[FA Trophy]]</ref>||0||47||0
|-
| rowspan=4|[[برنتفورد فوتبال کولوبو|برنتفورد]] (loan)
| [[2007–08 Brentford F.C. season|2007–08]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2007/2008"/>
|[[Football League Two|League Two]]
| 20||0||0||0||1||0||0||0||21||0
|-
| [[2008–09 Brentford F.C. season|2008–09]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2008/2009"/>
| League Two
| 45||0||2||0||1||0||1<ref group=lower-alpha name=FLT>Appearance in the [[Football League Trophy]]</ref>||0||49||0
|-
| [[2010–11 Brentford F.C. season|2010–11]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2010/2011"/>
| [[Football League One|League One]]
| 10||0||0||0||0||0||0||0||10||0
|-
!colspan="2"|Brentford توْپلام
!75!!0!!2!!0!!2!!0!!1!!0!!80!!0
|-
||[[Exeter City F.C.|Exeter City]] (loan)
| [[2010–11 Exeter City F.C. season|2010–11]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2010/2011"/>
| League One
| 18||0||0||0||0||0||1<ref group=lower-alpha name=FLT/>||0||19||0
|-
| rowspan=4|[[چارلتون اتلتیک فوتبال کولوبو|چارلتون اتلتیک]]
| [[2011–12 Charlton Athletic F.C. season|2011–12]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2011/2012">{{Soccerbase season|44415|2011|name=Ben Hamer|accessdate=21 June 2014}}</ref>
| League One
| 41||0||0||0||1||0||0||0||42||0
|-
| [[2012–13 Charlton Athletic F.C. season|2012–13]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2012/2013">{{Soccerbase season|44415|2012|name=Ben Hamer|accessdate=21 June 2014}}</ref>
| Championship
| 41||0||0||0||1||0||colspan=2|—||42||0
|-
| [[2013–14 Charlton Athletic F.C. season|2013–14]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2013/2014">{{Soccerbase season|44415|2013|name=Ben Hamer|accessdate=21 June 2014}}</ref>
| Championship
| 32||0||3||0||2||0||colspan=2|—||37||0
|-
!colspan="2"|Charlton Athletic توْپلام
!114!!0!!3!!0!!4!!0!!0!!0!!121!!0
|-
| rowspan="4" |[[لستر سیتی فوتبال کولوبو|لستر سیتی]]
| [[2014–15 Leicester City F.C. season|2014–15]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2014/2015">{{Soccerbase season|44415|2014|name=Ben Hamer}}</ref>
| Premier لیگ
| 8||0||1||0||1||0||colspan="2"|—||10||0
|-
|[[2015–16 Leicester City F.C. season|2015–16]]
| Premier لیگ
| 0||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||0||0
|-
| [[2016–17 Leicester City F.C. season|2016–17]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2016/2017">{{Soccerbase season|44415|2016|name=Ben Hamer}}</ref>
| Premier لیگ
| 0||0||0||0||0||0||1{{Efn|Appearance in [[2016–17 UEFA Champions League|UEFA Champions League]]}}||0||1||0
|-
|[[2017–18 Leicester City F.C. season|2017–18]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2017/2018">{{Soccerbase season|44415|2017|name=Ben Hamer}}</ref>
|Premier لیگ
|4||0||1||0||4||0||colspan="2"|—||9||0
|-
!
! colspan="2" |Leicester City توْپلام !!12!!0!!2!!0!!5!!0!!1!!0!!20!!0
|-
|[[بریستول سیتی فوتبال کولوبو|بریستول سیتی]] (loan)
|[[2015–16 Bristol City F.C. season|2015–16]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2015/2016">{{Soccerbase season|44415|2015|name=Ben Hamer}}</ref>
|Championship||4||0||0||0||1||0||colspan="2"|—||5||0
|-
|[[هادرزفیلد تاون فوتبال کولوبو|هادرزفیلد تاون]]
|[[2018–19 Huddersfield Town A.F.C. season|2018–19]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2018/2019">{{Soccerbase season|44415|2018|name=Ben Hamer}}</ref>
|Premier لیگ
|7||0||1||0||0||0||colspan="2"|—||8||0
|-
|[[دربی کانتی فوتبال کولوبو|دربی کانتی]] (loan)
|[[2019–20 Derby County F.C. season|2019–20]]<ref name="Games played by Ben Hamer in 2019/2020">{{Soccerbase season|44415|2019|name=Ben Hamer}}</ref>
|Championship
|2||0||0||0||2||0||colspan="2"|—||4||0
|-
!colspan="3" | Career توْپلام s
!277!!0!!10!!0!!18!!0!!4!!0!!309!!0
|}
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Ben Hamer
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
{{فوتبالیست-قارالاما}}
{{Authority control}}
[[بؤلمه:فوتبال اویونچولاری]]
d0d2ijwy93ilagblh5hpuhnc0dds80k
جیمز الی واتسون
0
527181
1590307
1320296
2026-07-08T09:37:34Z
Ooligan
28993
Better photo
1590307
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| nationality = American
| image name = James Eli Watson (LCCN2016861959) (cropped).jpg
| order1 = [[Party leaders of the United States Senate|Senate Majority Leader]]
| term_start1 = March 4, 1929
| term_end1 = March 3, 1933
| predecessor1 = [[Charles Curtis]]
| successor1 = [[Joseph Taylor Robinson]]
| office2 = [[Senate Republican Conference#Floor Leaders|Leader of the Senate Republican Conference]]
| deputy2 = [[Simeon Fess]]
| term_start2 = March 4, 1929
| term_end2 = March 3, 1933
| predecessor2 = [[Charles Curtis]]
| successor2 = [[Charles L. McNary]]
| jr/sr3 = United States Senator
| state3 = [[ایندیانا ایالتی]]
| term3 = November 8, 1916 – March 3, 1933
| preceded3 = [[Thomas Taggart]]
| succeeded3 = [[Frederick Van Nuys]]
| office4 = Member of the<br>[[U.S. House of Representatives]]<br> from [[ایندیانا ایالتی]]
| term_start4 = March 4, 1895
| term_end4 = March 3, 1897<br>March 4, 1899 – March 3, 1909
| predecessor4 = [[William S. Holman]] (4th)<br>[[Henry U. Johnson]] (6th)
| successor4 = [[William S. Holman]] (4th)<br>[[William O. Barnard]] (6th)
| constituency4 = [[Indiana's 4th congressional district|4th district]] (1895–97)<br>[[Indiana's 6th congressional district|6th district]] (1899–1909)
| birth_date = {{birth date|1864|11|2|mf=y}}
| birth_place = [[وینچستر، ایندیانا]]
| death_date = {{death date and age|1948|7|29|1864|11|2|mf=y}}
| death_place = [[واشینقتن، دی.سی.]]
| spouse =
| party = [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی]]
| alma_mater = [[دیپاو بیلیمیوردو]]
| religion =
}}
#
'''جیمز الی واتسون''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]:James Eli Watson) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[سیاستچی]] و [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی|جومهوری]] حزبینین عوضوو ایدی. [[وینچستر، ایندیانا|وینچستر]] شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. [[واشینقتون، دی.سی.|واشینقتون]] شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. [[دیپاو بیلیمیوردو]] دا درس اوْخویوب.
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
{{Authority control}}
[[بؤلمه:۱۸۶۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار]]
[[بؤلمه:۱۹۴۸-جی میلادی ایلده اؤلنلر]]
[[بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر]]
[[بؤلمه:ایندیانا سناتورلار]]
[[بؤلمه:ایندیانا جومهوریتچیلر]]
[[بؤلمه:واشینقتن، دی.سی. جومهوریتچیلر]]
[[بؤلمه:وینچستر، ایندیانا دوغوملولار]]
ljy3uvr8gxotsd171z18a2e1f9a5s9q
تومبرلین، آرکانزاس
0
572470
1590306
1394717
2026-07-08T08:41:30Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590306
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|official_name=Tomberlin, Arkansas
|settlement_type=[[Unincorporated area|Unincorporated community]]
<!-- Images -->
|image_skyline=
|imagesize=
|image_caption=
<!-- Location -->
|subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]]
|subdivision_name={{USA}}
|subdivision_type1=[[U.S. state|State]]
|subdivision_name1={{flag|Arkansas}}
|subdivision_type2=[[List of counties in Arkansas|County]]
|subdivision_name2=[[Washington County, Arkansas|Washington]]
|subdivision_type3=[[List of Arkansas townships|Township]]
|subdivision_name3=[[Indian Bayou Township, Lonoke County, Arkansas|Indian Bayou]]
|established_title=
|established_date=
|population_footnotes=
|unit_pref=US
<!-- General information -->
|timezone=[[Central Time Zone (North America)|Central (CST)]]
|utc_offset=-6
|timezone_DST=CDT
|utc_offset_DST=-5
|elevation_footnotes=<ref>{{cite web |title=Tomberlin, Arkansas |url=http://www.histopolis.com/Place/US/AR/Lonoke_County/Tomberlin |publisher=Histopolis |accessdate=October 19, 2011 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|elevation_ft=
|elevation_m=67
|pushpin_map=Arkansas#USA
|pushpin_label=Tomberlin
|pushpin_map_caption=
|coordinates={{coord|34|30|57|N|91|52|18|W|region:US_type:city|display=inline,title}}
<!-- Area/postal codes & others -->
|postal_code_type=[[ZIP code]]
|postal_code=72046
|area_code=[[Area code 870|870]]
|blank_name=[[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank_info=58753
|website=
|footnotes={{gnis|58753}}
}}
تومبرلین ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Tomberlin, Arkansas) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[آرکانزاس ایالتی|آرکانزاس]] ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقهسی.
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Tomberlin, Arkansas
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
{{Authority control}}
[[بؤلمه:آمریکا شهرلری]]
re1ct3pwcc6ynxoc2yp1vkwsu8ezcxj
ترمونت، کلولاند
0
573618
1590302
1428908
2026-07-08T04:15:27Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590302
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name=
|official_name=Tremont
|settlement_type=Neighborhoods of Cleveland
|image_skyline=Saint Theodosius Russian Orthodox Cathedral (Cleveland, Ohio) - exterior photographed from A Christmas Story House property.jpg
|imagesize=
|image_caption=
|image_map=Tremont - Cleveland.jpg|mapsize=
|map_caption=
|image_map1=
|mapsize1=
|map_caption1=
<!-- Location -->
|coordinates={{coord|41.4736111|-81.6886111|type:city|format=dms|display=inline,title}}
|subdivision_type=Country
|subdivision_name=United States
|subdivision_type1=State
|subdivision_name1=[[Ohio]]
|subdivision_type2=County
|subdivision_name2=[[Cuyahoga County]]
|subdivision_type3=City
|subdivision_name3=Cleveland
<!-- Population -->
|population_as_of=[[United States Census, 2010|2010]]
|population_footnotes=
|population_note=15.3% decrease from 2000 Census
|population_total=6,912
|population_density_km2=auto
|demographics_type1=[[Demographics]]
|demographics1_footnotes=
|demographics1_title1=[[Race and ethnicity in the United States Census|White]]
|demographics1_info1=53.8%
|demographics1_title2=Black
|demographics1_info2=21.5%
|demographics1_title3=Hispanic
|demographics1_info3=21.0%
|demographics1_title4=Asian
|demographics1_info4=0.8%
|demographics1_title5=Mixed and Other
|demographics1_info5=2.3%
<!-- General information -->
|timezone=[[Eastern Time Zone (North America)|EST]]
|utc_offset=-5
|timezone_DST=[[Eastern Time Zone (North America)|EDT]]
|utc_offset_DST=-4
<!-- Area/postal codes & others -->
|postal_code_type=[[Zip code|ZIP Codes]]
|postal_code=44109, 44113
|area_code=216
|blank_name=[[Household income in the United States|Median income]]
|blank_info=[[United States dollar|$]]21,711
|website=
|footnotes=Source: 2010 U.S. Census, City Planning Commission of Cleveland<ref name=autogenerated1>{{cite web|title=Census 2010 PL94-171 Redistricting Data for Cleveland's Statistical Planning Areas (Yr 2000 boundaries)|url=http://planning.city.cleveland.oh.us/2010census/downloads/2010SPA_Data.pdf|work=Cleveland City Planning Commission|publisher=City of Cleveland|accessdate=April 3, 2013|archivedate=2015-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150914164731/http://planning.city.cleveland.oh.us/2010census/downloads/2010SPA_Data.pdf}}</ref>
}}
{{Infobox NRHP
|name=Tremont Historic District
|nrhp_type=hd |nocat=yes
|image=Lemko Hall 7-10-11.jpg
|caption=Lemko Hall, at the intersection of W.11th Street and Literary Road
|location=Roughly bounded by [[Interstate 490 (Ohio)|I-490]], I-71, University Ct., W. 7th St., Starkweather Ave., Brayton, Fruit Ave. and Auburn Ave., [[Cleveland, Ohio]]
|locmapin=United States Cleveland#Ohio#USA
|built=1851
|architect=Multiple
|architecture=Other, [[Victorian architecture|Late Victorian]], Cleveland Double, [[American Foursquare]], [[Carpenter Gothic]], [[Stick style]]
|added=July 15, 1994
|area={{convert|184.7|acre}}
|governing_body=Local
|refnum=94000719<ref name="nris">{{NRISref|version=2010a}}</ref>
}}
ترمونت ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Tremont, Cleveland) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[کلیولند]] ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقهسی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۳۶ -جی ایلده قۇیولموشدور. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۶٬۹۱۲ نفر ایدی.
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Tremont, Cleveland
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
{{Authority control}}
[[بؤلمه:ترمونت، کلولاند]]
[[بؤلمه:آمریکا شهرلری]]
nff25kydkqz0blt3cexljskedzv95o7
بیرلشمیش ایالتلرینه قوشولان ایالترین لیستی تاریخ اساسیندا
0
592095
1590298
1582111
2026-07-07T22:39:50Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590298
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Wikipedia list article}}
{{Use mdy dates|date=August 2015}}
[[File:Map of USA States with names white.svg|350px|thumb|آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین ایالتلری آدلاری و سرحدلری ایله نقشهده]]
[[File:US states by date of statehood3.gif|350px|thumb|ایالتلرین قوشولماسینین سیراسی]]
[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|بیرلشمیش ایالترین]] هر [[آمریکا ایالتلری|ایالتی]]، ۵۰ [[حاکیمیت]] تشکیلاتینین بیری دیر کی فئدیرال دوولتی تشکیل وئریر. [[آمریکالیلار|آمریکالیلار]] ایالتلر و فئدرال حوکومتین موشترک حاکمیتینه گوره، هم فئدرال جومهوریتین وطنداشلیغینا و هم ده یاشادیغی ایالتین وطنداشلیغینا صاحیبدیرلر.<ref>{{cite web|last1=Erler|first1=Edward|title=Essays on Amendment XIV: Citizenship|url=http://www.heritage.org/constitution/#!/amendments/14/essays/167/citizenship|publisher=The Heritage Foundation}}</ref> <ref>{{cite web | url=http://www.leg.state.mn.us/leg/faq/faqtoc.aspx?subject=1 | title=Frequently Asked Questions About the Minnesota Legislature | publisher=[[Minnesota State Legislature]]}}</ref> <ref>{{cite web |author=Kristin D. Burnett |url=https://www.census.gov/prod/cen2010/briefs/c2010br-08.pdf |title=Congressional Apportionment (2010 Census Briefs C2010BR-08) |publisher=U.S. Department of Commerce, Economics and Statistics Administration}}</ref> <ref>{{cite web|last1=Elhauge|first1=Einer R.|title=Essays on Article II: Presidential Electors|url=http://www.heritage.org/constitution/#!/articles/2/essays/79/presidential-electors|publisher=The Heritage Foundation}}</ref> <ref>{{cite web|title=Doctrine of the Equality of States|url=http://law.justia.com/constitution/us/article-4/22-doctrine-of-equality-of-states.html|website=Justia.com}}</ref> <ref>{{cite book| last = Jensen| first = Merrill| title = The Articles of Confederation: An Interpretation of the Social-Constitutional History of the American Revolution, 1774–1781| year = 1959| publisher = University of Wisconsin Press| isbn = 978-0-299-00204-6| pages = xi, 184 }}</ref><ref>{{cite web|title=Texas v. White 74 U.S. 700 (1868)|url=https://supreme.justia.com/cases/federal/us/74/700/|website=Justia.com}}</ref>
==بیرلشمیش ایالترین ایالترلرینین لیستی==
{|class="sortable wikitable" style="align:left"
! colspan=2 |ایالت
! تاریخ<br><small>(تصدیق یا قبول ائدیلدی)</small>
! class="unsortable" |یاراندی
|-
|data-sort-value="Delaware"|1
|{{بایراق|Delaware}}
|{{dts|1787|12|07}}<ref name=JRVlist>{{cite book|last1=Vile|first1=John R.|title=The Constitutional Convention of 1787: A Comprehensive Encyclopedia of America's Founding (Volume 1: A-M)|date=2005|publisher=ABC-CLIO|isbn=1-85109-669-8|page=658}}</ref><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|[[Delaware Colony|Colony of Delaware]]{{Refn| group = lower-alpha | Also known as the "Three Lower Counties Upon Delaware". Delaware became a state on June 15, 1776, when the Delaware Assembly formally adopted a resolution declaring an end to Delaware's status as a colony of Great Britain and establishing the three counties as an independent state under the authority of "the Government of the Counties of New Castle, Kent and Sussex Upon Delaware".<ref>{{cite web|title=Delaware Government|url=http://delaware.gov/topics/facts/gov.shtml|website=Delaware.gov|publisher=Government Information Center, Delaware Department of State|accessdate=2021-06-06|archivedate=2017-01-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170109144723/https://delaware.gov/topics/facts/gov.shtml}}</ref>}}
|-
|data-sort-value="Pennsylvania"|2
|{{بایراق|Pennsylvania}}
|{{dts|1787|12|12}}<ref>{{cite web|title=Overview of Pennsylvania History - 1776-1861: Independence to the Civil War|url=http://www.phmc.state.pa.us/portal/communities/pa-history/1776-1861.html|website=PA.gov|publisher=Pennsylvania Historical & Museum Commission|accessdate=2021-06-06|archivedate=2021-05-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506072156/http://www.phmc.state.pa.us/portal/communities/pa-history/1776-1861.html}}</ref><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|[[Proprietary colony|Proprietary Province]] of [[Province of Pennsylvania|Pennsylvania]]
|-
|data-sort-value="New Jersey"|3
|{{بایراق|New Jersey}}
|{{dts|1787|12|18}}<ref>{{cite web|title=1787 Convention Minutes|url=http://www.nj.gov/state/archives/doc1787conventionminutes.html|website=NJ.gov|publisher=[[Government of New Jersey|New Jersey Department of State]]}}</ref><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|[[Crown Colony]] of [[Province of New Jersey|New Jersey]]
|-
|data-sort-value="Georgia"|4
|{{بایراق|Georgia (U.S. state)|name=Georgia}}
|{{dts|1788|01|02}}<ref name=JRVlist/><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Crown Colony of [[Province of Georgia|Georgia]]
|-
|data-sort-value="Connecticut"|5
|{{بایراق|Connecticut}}
|{{dts|1788|01|09}}<ref>{{cite web|title=Today in History: January 9|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/jan09.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Crown Colony of [[Connecticut Colony|Connecticut]]
|-
|data-sort-value="Massachusetts"|6
|{{بایراق|Massachusetts}}
|{{dts|1788|02|06}}<ref name=JRVlist/><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Crown Colony of [[Province of Massachusetts Bay|Massachusetts Bay]]
|-
|data-sort-value="Maryland"|7
|{{بایراق|Maryland}}
|{{dts|1788|04|28}}<ref name=JRVlist/><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Proprietary Province of [[Province of Maryland|Maryland]]
|-
|data-sort-value="South Carolina"|8
|{{بایراق|South Carolina}}
|{{dts|1788|05|23}}<ref name=JRVlist/><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Crown Colony of [[Province of South Carolina|South Carolina]]
|-
|data-sort-value="New Hampshire"|9
|{{بایراق|New Hampshire}}
|{{dts|1788|06|21}}<ref name=JRVlist/><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Crown Colony of [[Province of New Hampshire|New Hampshire]]
|-
|data-sort-value="Virginia"|10
|{{بایراق|Virginia}}
|{{dts|1788|06|25}}<ref name=JRVlist/><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Crown Colony and Dominion of [[Colony of Virginia|Virginia]]
|-
|data-sort-value="New York"|11
|{{بایراق|New York}}
|{{dts|1788|07|26}}<ref>{{cite web|title=Today in History: July 26|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/jul26.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Crown Colony of [[Province of New York|New York]]
|-
|data-sort-value="North Carolina"|12
|{{بایراق|North Carolina}}
| {{dts|1789|11|21}}<ref>{{cite web|title=Today in History: November 21|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/nov21.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Crown Colony of [[Province of North Carolina|North Carolina]]
|-
|data-sort-value="Rhode Island"|13
|{{بایراق|Rhode Island}}
|{{dts|1790|05|29}}<ref name=JRVlist/><br><small>(تصدیق ائدیلدی)</small>
|Crown Colony of [[Colony of Rhode Island and Providence Plantations|Rhode Island and Providence Plantations]]
|-
|data-sort-value="Vermont"|14
|{{بایراق|Vermont}}
|{{dts|1791|03|04}}<ref>{{cite web|title=The 14th State|url=https://vermonthistory.org/explorer/vermont-stories/becoming-a-state/the-14th-state|website=Vermont History Explorer|publisher=Vermont Historical Society | archive-url = https://web.archive.org/web/20130530051452/https://vermonthistory.org/explorer/vermont-stories/becoming-a-state/the-14th-state |archive-date = 30 May 2013}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|{{Sort|Vermont|[[ورمونت جومهوریتی]]{{Refn| group = lower-alpha | Between 1749 and 1764 the provincial governor of [[Province of New Hampshire|New Hampshire]], [[Benning Wentworth]], issued approximately 135 grants for unoccupied land claimed by New Hampshire west of the [[Connecticut River]] (in what is today southern Vermont), territory that was also claimed by [[Province of New York|New York]]. The resulting "[[New Hampshire Grants]]" dispute led to the rise of the [[Green Mountain Boys]], and the later establishment of the Vermont Republic. New Hampshire's claim upon the land was extinguished in 1764 by [[Order in Council|royal order]] of [[اۆچونجو جوْرج]], and in 1790 the State of New York [[Cession|ceded]] its land claim to Vermont for 30,000 [[Spanish dollar|dollars]].}}}}
|-
|data-sort-value="Kentucky"|15
|{{بایراق|Kentucky}}
|{{dts|1792|06|01}}<ref>{{cite web| title=Constitution Square State Historic Site| url=https://www.americanheritage.com/content/constitution-square-state-historic-site| website=americanheritage.com| publisher=American Heritage Publishing Co.| access-date=April 23, 2019}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|Virginia ([[List of former counties, cities, and towns of Virginia#Kentucky|nine]] counties in its [[District of Kentucky]]{{Refn| group = lower-alpha | The [[Virginia General Assembly]] adopted legislation on December 18, 1789, separating its "District of Kentucky" from the rest of the State and approving its statehood.<ref name=GP>{{cite web|title=Official Name and Status History of the several States and U.S. Territories|url=http://www.thegreenpapers.com/slg/statehood.phtml|website=TheGreenPapers.com}}</ref>}})
|-
|data-sort-value="Tennessee"|16
|{{بایراق|Tennessee}}
|{{dts|1796|06|01}}<ref>{{cite web |title=State History Timeline |url=http://www.tn.gov/sos/symbols/timeline.htm |website=TN.gov |publisher=[[Government of Tennessee|Tennessee Department of State]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160410130033/http://www.tn.gov/sos/symbols/timeline.htm |archive-date=April 10, 2016 |accessdate=2021-06-06 |archivedate=2016-04-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160410130033/http://www.tn.gov/sos/symbols/timeline.htm }}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Southwest Territory]]
|-
|data-sort-value="Ohio"|17
|{{بایراق|Ohio}}
|{{dts|1803|03|01}}<ref>{{cite journal |last=Blue |first=Frederick J. |title=The Date of Ohio Statehood |journal=Ohio Academy of History Newsletter |date=Autumn 2002 |url=http://www2.uakron.edu/OAH/newsletter/newsletter/Autumn2002/features.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100911164131/http://www2.uakron.edu/OAH/newsletter/newsletter/Autumn2002/features.html |archive-date=September 11, 2010 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100911164131/http://www2.uakron.edu/OAH/newsletter/newsletter/Autumn2002/features.html |date=2010-09-11 }}</ref>{{Refn| group = lower-alpha | The exact date upon which Ohio became a state is unclear. On April 30, 1802, the [[7th United States Congress|7th Congress]] had passed an [[Act of Congress|act]] "authorizing the inhabitants of Ohio to form a Constitution and state government, and admission of Ohio into the Union" (Sess. 1, ch. 40, {{USStat|2|173}}). On February 19, 1803, the same Congress passed an act "providing for the execution of the laws of the United States in the State of Ohio" (Sess. 2, ch. 7, {{USStat|2|201}}). Neither act, however, set a formal date of statehood. An official statehood date for Ohio was not set until 1953, when the [[83rd United States Congress|83rd Congress]] passed a [[Joint resolution]] "for admitting the State of Ohio into the Union", ({{USStatute|83|204|67|407|1953|08|07}}) which designated March 1, 1803, as that date.<ref>[http://www.thegreenpapers.com/slg/explanation-ohio-statehood.phtml Clearing up the Confusion surrounding Ohio's Admission to Statehood]</ref>}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Northwest Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="Louisiana"|18
|{{بایراق|Louisiana}}
|{{dts|1812|04|30}}<ref>{{cite web|title=About Louisiana: quick facts|url=http://louisiana.gov/Explore/About_Louisiana/|website=louisiana.gov|access-date=June 15, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20130324052614/http://louisiana.gov/Explore/About_Louisiana/|archive-date=March 24, 2013|url-status=dead|accessdate=2021-06-06|archivedate=2013-03-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130324052614/http://louisiana.gov/Explore/About_Louisiana/}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|{{Sort|Orleans|[[Territory of Orleans]]}}
|-
|data-sort-value="Indiana|19
|{{بایراق|Indiana}}
|{{dts|1816|12|11}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Indiana Territory]]
|-
|data-sort-value="Mississippi"|20
|{{بایراق|Mississippi}}
|{{dts|1817|12|10}}<ref>{{cite web|url=http://ms200.org/|title=Welcome from the Mississippi Bicentennial Celebration Commission|publisher=Mississippi Bicentennial Celebration Commission|access-date=February 16, 2017|accessdate=2021-06-06|archivedate=2017-02-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170217064047/http://ms200.org/}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Mississippi Territory]]
|-
|data-sort-value="Illinois"|21
|{{بایراق|Illinois}}
| {{dts|1818|12|03}}<ref>{{cite web|title=Today in History: December 3|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/dec03.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Illinois Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="Alabama"|22
|{{بایراق|Alabama}}
| {{dts|1819|12|14}}<ref>{{cite web|title=Alabama History Timeline: 1800-1860|url=http://www.archives.alabama.gov/timeline/al1801.html|website=alabama.gov|access-date=June 15, 2016}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
| [[Alabama Territory]]
|-
|data-sort-value="Maine"|23
|{{بایراق|Maine}}
|{{dts|1820|03|15}}<ref>{{cite web|title=Today in History: March 15|url= http://lcweb2.loc.gov/ammem/today/mar15.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|Massachusetts ([[District of Maine]]{{Refn| group = lower-alpha | The [[Massachusetts General Court]] passed enabling legislation on June 19, 1819, separating the "District of Maine" from the rest of the State (an action approved by the voters in Maine on July 19, 1819, by 17,001 to 7,132); then, on February 25, 1820, passed a follow-up measure officially accepting the fact of Maine's imminent statehood.<ref name=GP/>}})
|-
|data-sort-value="Missouri"|24
|{{بایراق|Missouri}}
|{{dts|1821|08|10}}<ref>{{cite web|title=Today in History: August 10|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/aug10.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Missouri Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="Arkansas"|25
|{{بایراق|Arkansas}}
|{{dts|1836|06|15}}<ref>{{cite web|title=Today in History: June 15|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/jun15.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
| [[Arkansas Territory]]
|-
|data-sort-value="Michigan"|26
|{{بایراق|Michigan}}
|{{dts|1837|01|26}}<ref>{{cite web|title=Today in History: January 26|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/jan26.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Michigan Territory]]
|-
|data-sort-value="Florida"|27
|{{بایراق|Florida}}
|{{dts|1845|03|03}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Florida Territory]]
|-
|data-sort-value="Texas"|28
|{{بایراق|Texas}}
|{{dts|1845|12|29}}<ref>{{cite web| author=<!--History.com editors; no by-line.-->| url=https://www.history.com/this-day-in-history/texas-enters-the-union| title=Texas enters the Union| work=This Day In History| date=March 4, 2010| publisher=A&E Television Networks| access-date=April 23, 2019}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|{{Sort|Texas|[[تکزاس جومهوریتی]]}}
|-
|data-sort-value="Iowa"|29
|{{بایراق|Iowa}}
|{{dts|1846|12|28}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Iowa Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="Wisconsin"|30
|{{بایراق|Wisconsin}}
|{{dts|1848|05|29}}<ref>{{cite web|title=Today in History: May 29|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/may29.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Wisconsin Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="California"|31
|{{بایراق|California}}
|{{dts|1850|09|09}}<ref>{{cite web|title=California Admission Day September 9, 1850|url=http://www.parks.ca.gov/?page_id=23856|website=CA.gov|publisher=California Department of Parks and Recreation}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|''Unorganized territory''{{\}}[[Mexican Cession]] (part){{Refn| group = lower-alpha |Most of the region ceded by Mexico to the United States in 1848, following the [[Bear Flag Revolt]] and the [[مکزیک-آمریکا ساواشی]], had been the Mexican Department of [[Alta California]]. The Act of Congress establishing California as the 31st state was part of the [[Compromise of 1850]].}}
|-
|data-sort-value="Minnesota"|32
|{{بایراق|Minnesota}}
|{{dts|1858|05|11}}<ref>{{cite web|title=Today in History: May 11|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/may11.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Minnesota Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="Oregon"|33
|{{بایراق|Oregon}}
|{{dts|1859|02|14}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Oregon Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="Kansas"|34
|{{بایراق|Kansas}}
|{{dts|1861|01|29}}<ref>{{cite web|title=Today in History: January 29|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/jan29.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Kansas Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="West Virginia"|35
|{{بایراق|West Virginia}}
|{{dts|1863|06|20}}<ref>{{cite web|title=Today in History: June 20|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/jun20.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|Virginia ([[List of former counties, cities, and towns of Virginia#West Virginia|50]] Trans-[[Allegheny Mountains|Allegheny]] region counties{{Refn| group = lower-alpha | On May 13, 1862, the General Assembly of the [[Restored Government of Virginia]] passed an act granting permission for creation of West Virginia.<ref>{{cite web|title=A State of Convenience: The Creation of West Virginia, Chapter Twelve, Reorganized Government of Virginia Approves Separation|url=http://www.wvculture.org/history/statehood/statehood12.html|website=Wvculture.org|publisher=West Virginia Division of Culture and History|accessdate=2021-06-06|archivedate=2010-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100407100928/http://www.wvculture.org/history/statehood/statehood12.html}}</ref> Later, by its ruling in ''[[Virginia v. West Virginia]]'' (1871), the Supreme Court implicitly affirmed that the breakaway Virginia counties did have the proper consents necessary to become a separate state.<ref>{{cite web|title= Virginia v. West Virginia 78 U.S. 39 (1870)|url= https://supreme.justia.com/cases/federal/us/78/39/case.html|website=Justia.com}}</ref>}})
|-
|data-sort-value="Nevada"|36
|{{بایراق|Nevada}}
|{{dts|1864|10|31}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Nevada Territory]]
|-
|data-sort-value="Nebraska"|37
|{{بایراق|Nebraska}}
|{{dts|1867|03|01}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Nebraska Territory]]
|-
|data-sort-value="Colorado"|38
|{{بایراق|Colorado}}
|{{dts|1876|08|01}}<ref>{{cite web|title=Today in History: August 1|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/aug01.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Colorado Territory]]
|-
|data-sort-value="North Dakota"|39
|{{بایراق|North Dakota}}
|{{dts|1889|11|02}}<ref name=39&40>{{cite web|title=Today in History: November 2|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/nov02.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref>{{Refn| group = lower-alpha | name="twins"| Brought into existence within moments of each other on the same day, North and South Dakota are the nation's only twin-born states. Before signing the statehood papers, President [[بنجامین هریسون]] shuffled the papers so that no one would know which became a state first. By custom, North Dakota is commonly recognized as the 39th state and South Dakota as the 40th, as "n" precedes "s" in the alphabet.<ref>{{cite news| last1=MacPherson| first1=James| last2=Burbach| first2=Kevin| title=At 125 years of Dakotas statehood, rivalry remains| newspaper=[[The Bismarck Tribune]]| agency=[[آسوشیتد پرس]]| date=November 2, 2014| url=https://bismarcktribune.com/news/state-and-regional/article_5bb77c84-6249-11e4-a5c4-73e0e38f67ba.html| access-date=June 29, 2020}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>Stein, Mark (2008). "How the States Got Their Shapes," Smithsonian Books/Harper Collins, p. 256.</ref>}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Dakota Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="South Dakota"|40
|{{بایراق|South Dakota}}
|{{dts|1889|11|02}}<ref name=39&40/>{{Refn| group = lower-alpha | name="twins"}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Dakota Territory]] (part)
|-
|data-sort-value="Montana"|41
|{{بایراق|Montana}}
|{{dts|1889|11|08}}<ref>{{cite encyclopedia|title=Montana|encyclopedia=Encyclopedia of the Great Plains|publisher=University of Nebraska–Lincoln|url=http://plainshumanities.unl.edu/encyclopedia/doc/egp.pg.049|editor-last=Wishart|editor-first=David J.|access-date=February 15, 2017}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Montana Territory]]
|-
|data-sort-value="Washington"|42
|{{بایراق|Washington}}
|{{dts|1889|11|11}}<ref>{{cite web|title=Today in History: November 11|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/nov11.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Washington Territory]]
|-
|data-sort-value="Idaho"|43
|{{بایراق|Idaho}}
|{{dts|1890|07|03}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Idaho Territory]]
|-
|data-sort-value="Wyoming"|44
|{{بایراق|Wyoming}}
|{{dts|1890|07|10}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Wyoming Territory]]
|-
|data-sort-value="Utah"|45
|{{بایراق|Utah}}
|{{dts|1896|01|04}}<ref>{{cite web|title=Struggle For Statehood Chronology|url=http://www.historytogo.utah.gov/utah_chapters/statehood_and_the_progressive_era/struggleforstatehoodchronology.html|last=Thatcher|first=Linda|website=historytogo.utah.gov|date=2016|publisher=State of Utah|accessdate=2021-06-06|archivedate=2016-04-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160420100616/http://historytogo.utah.gov/utah_chapters/statehood_and_the_progressive_era/struggleforstatehoodchronology.html}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Utah Territory]]
|-
|data-sort-value="Oklahoma"|46
|{{بایراق|Oklahoma}}
|{{dts|1907|11|16}}<ref>{{cite web|title=Today in History: November 16|url=http://memory.loc.gov/ammem/today/nov16.html|website=loc.gov|publisher=Library of Congress}}</ref><br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Oklahoma Territory]] and [[Indian Territory]]
|-
|data-sort-value="New Mexico"|47
|{{بایراق|New Mexico}}
|{{dts|1912|01|06}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[New Mexico Territory]]
|-
|data-sort-value="Arizona"|48
|{{بایراق|Arizona}}
|{{dts|1912|02|14}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|[[Arizona Territory]]
|-
|data-sort-value="Alaska"|49
|{{بایراق|Alaska}}
|{{dts|1959|01|03}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|{{Sort|Alaska|[[Territory of Alaska]]}}
|-
|data-sort-value="Hawaii"|50
|{{بایراق|Hawaii}}
|{{dts|1959|08|21}}<br><small>(قبول ائدیلدی)</small>
|{{Sort|Hawaii|[[Territory of Hawaii]]}}
|}
==کونفئدراسیون مادهلرینین تصدیق تاریخی==
کونفئدراسیون مادهلرینین تصدیق تاریخینین باشلانیش زامانلاری آشاغاداکی کیمی دیر.<ref>{{cite book| last = Rodgers| first = Paul| title = United States Constitutional Law: An Introduction| url = https://books.google.com/books?id=WUOXmAEACAAJ&pg=PA109| year = 2011| publisher = McFarland| isbn = 978-0-7864-6017-5| page = 109 }}</ref>
{|class="sortable wikitable" style="align:left"
! colspan=2 | ایالت
! تاریخ
|-
| {{Sort|13|1}}
| [[File:Seal of Virginia.svg|30px]] [[ویرجینیا ایالتی]]
| {{dts|1777|12|16}}
|-
| {{Sort|12|2}}
| [[File:Seal of South Carolina.svg|30px]] [[جنوبی کارولینا ایالتی]]
| {{dts|1778|02|05}}
|-
| {{Sort|08|3}}
| [[File:Seal of New York.svg|30px]] [[نیویورک ایالتی]]
| {{dts|1778|02|06}}
|-
| {{Sort|11|4}}
| [[File:Seal of Rhode Island (pre 2022).svg|30px]] [[رود آیلند ایالتی]]
| {{dts|1778|02|09}}
|-
| {{Sort|01|5}}
| [[File:Seal of Connecticut.svg|26px]] [[کانتیکت ایالتی]]
| {{dts|1778|02|12}}
|-
| {{Sort|03|6}}
| [[File:Seal of Georgia.svg|30px]] [[جورجیا ایالتی]]
| {{dts|1778|02|26}}
|-
| {{Sort|06|7}}
| [[File:Seal of New Hampshire.svg|30px]] [[نیوهمپشایر ایالتی]]
| {{dts|1778|03|04}}
|-
| {{Sort|10|8}}
| [[File:Seal of Pennsylvania.svg|30px]] [[پنسیلوانیا ایالتی]]
| {{dts|1778|03|05}}
|-
| {{Sort|05|9}}
| [[File:Seal of Massachusetts.svg|30px]] [[ماساچوست ایالتی]]
| {{dts|1778|03|10}}
|-
| {{Sort|09|10}}
| [[File:Seal of North Carolina.svg|30px]] [[شومالی کارولینا ایالتی]]
| {{dts|1778|04|05}}
|-
| {{Sort|07|11}}
| [[File:Seal of New Jersey.svg|30px]] [[نیوجرسی]]
| {{dts|1778|11|19}}
|-
| {{Sort|02|12}}
| [[File:Seal of Delaware.svg|30px]] [[دلاویر ایالتی]]
| {{dts|1779|02|01}}
|-
| {{Sort|04|13}}
| [[File:Seal of Maryland (reverse).svg|30px]] [[مریلند ایالتی]]
| {{dts|1781|02|02}}
|}
==نوتلار==
{{Notelist}}
==قایناقلار==
{{قایناق}}
==لینکلر==
{{Sister project links|statehood}}
* {{cite web|url=http://www.history.com/topics/us-states |title= U.S. States Videos |publisher= History.com}}
* {{cite web |url= http://www.50states.com/statehood.htm |title= Dates of statehood |publisher= 50states.com}}
{{Portal bar|شومالی آمریکا|بیرلشمیش ایالتلر}}
{{DEFAULTSORT:States By Date Of Admission To The Union, List Of U.S.}}
[[Category:Lists of states of the United States|Date Of Admission To The Union]]
[[Category:United States geography-related lists]]
[[Category:United States history-related lists]]
[[Category:United States history timelines]]
1shd5wp3iv9k5u6p2yob4nk0vnqiq0n
تورکمان شهیدلر گونو
0
611581
1590304
1552067
2026-07-08T07:27:12Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590304
wikitext
text/x-wiki
'''تورکمان شهیدلر گونو''' 1980-جی ایل یانوارن 16-دا [[عراق تورکمانلاری]] سیاستچیلارن [[صدام حسین]] رژیمی طرفندن اعدام ائدیلمسینی خاطرلاماق اۆچۆن قعید ائدیلدیر.<ref>http://www.kerkukgazetesi.com/16-ocak-turkmen-sehitleri-gunu-2/</ref>
== عمومی باخیش ==
هر ایل شهید مزارلارندا قعید اولونور. تورک اوجاقلاری و ارشد صالحی عراق تورکمانلارینا باشساغلیغی وریب.<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=https://www.tebaajansi.com/irak/turk-ocaklarindan-turkmen-sehitler-gunu-mesaji-h303482.html |accessdate=2023-02-12 |archivedate=2023-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230210175740/https://www.tebaajansi.com/irak/turk-ocaklarindan-turkmen-sehitler-gunu-mesaji-h303482.html }}</ref>
== شهید اولانلار ==
* '''عبدالله عبدالرحمان''' 1915-جی ایلده کرکوکون بریادی رایونو انادان اولوب. ابتدائی, اورتا و حاظرلق تحصیلینی کرکوکدا باشا وورموشدور. 1938-جی ایلده حربی آکادیمییانی لیتینانت رۆتبسی ایله بیتیریب. او, 1961-جی ایلده “تورکمان قارداشلیق کلوبو”نو یارادب, 1963-جۆ ایلده کلوبون پریزیدینتی سئچیلیب, ملی رولو, وطن اوغروندا مبارزەسی اۆچۆن گنج یازارلار, ضیالیلار, علم آداملاری و ایش آداملاری اولان تورکمان فعاللارینی بیر آرایا توپلاییب. صدام حسین حکیمیت گلن کیمی 1979-جو ایلین اوکتیابرندا تورکمان قارداشلیق کلوبونون لیدرلاری وطنه خیانت اتتحامی ایله حبس ائدیلدی. عبدالرحمان فیزیکی ایشگنجه و ایشگنجەلار نتیجەسیندا گؤرمە قبیلیتینی ایتیردیکدان سونرا 1980-جی ایل یانوارن 16-دا اعدام ائدیلیب. او, چوخ قرضلی اولدوغو معلوم اولان انقلاب محکمەسیندا محاکمه اولوندو و جزاء قانونونین 157-جی و 47, 48 و 49-جو ماددەلارینا اساسن آسلاراق اؤلۆم جزاءسینا محکوم ائدیلدی و بۆتۆن املاکی مصادرە ائدیلدی.<ref name=":0">{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.bizturkmeniz.com/ar/index.php?page=article&articleid=33216 |access-date=2023-02-12 |archive-date=2023-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210175728/http://www.bizturkmeniz.com/ar/index.php?page=article&articleid=33216 |url-status=dead |accessdate=2023-02-12 |archivedate=2023-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230210175728/http://www.bizturkmeniz.com/ar/index.php?page=article&articleid=33216 }}</ref>
* '''نجدت کوجاک''' 1939-جی ایلده کرکوکدا انادان اولوب. ابتدائی تحصیلینی کرکوک مکتبلاریندا تماملایب, عنقره اونیویرسیتیندا کند تصرفاتی ماشنلاری و ماشنقایرما فاکۆلتاسیندا دوکتورلوق درجەسینی تماملایب, عنقرەدا دوکتورانتوراسینی بیتیردیکدان سونرا وطنە قایدیب. وطنینه و رفاحینا خدمت ائدجەیینه ایناندغنا گؤره او, مهندس کیمی چالشمش و بغداد اونیویرسیتی'نین ماشنقاییرما فاکۆلتاسینین مدیری وضیفەسینه تعیین ائدلمش و بو ساحەداکی سریشتەسینه و علمی نایلیتلارینا گؤره عراق جمهوریتی'نین پریزیدینتی طرفندن تلتیف ائدلمشدیر یئتمیشینجی. همکارلاری ایسه اونو ناموسلو, ناموسلو, خوش اۆرکلی, عالم و وطنپرور بیر انسان کیمی تنییردیلار. دکتور نجدت کوجاک تورکمان طلبه و گنجلارینا رهبرلیک ائدن, حقی عرقچی عراق حکومتلری طرفندن قصب ائدیلان تورکمان خلقینین عاجلارینی دائم اونلارا خاطرلادان, اونلارن قانونی حقلاری اوغروندا مبارزه اپارمالاری استیان بیر دؤیۆشچو ایدی. او, 1980-جی ایل یانوارن 16-دا یولداشلاری ایله مبارزەدا اعدام ائدیلیب. او, کرکوکدا دفن ائدیلیب.<ref name=":0" />
* '''رضا دمیرچی''' 1926-جی ایلده کرکوکدا انادان اولوب. ابتدائی و اورتا تحصیلینی کرکوکدا, اونیویرسیتی تحصیلینی ایسه عنقرەدا تماملایب. کند تصرفاتی و معشه تصرفاتی مهندسلیغی اۆزره فلسفه دوکتورو درجەسینه مالکدیر. اونیویرسیتی تحصیلینی باشا ووردوقدان سونرا اؤلکەسینه و خالقینه, تورکمان خالقینین ایشقلی گلجەیینه, اولادلارینین گۆلۆشۆنه خدمت ائتمک اۆچۆن عراقا قایدیب. او, وطنپرورلیک و ملتچیلیک روحو ایله کۆندمه گلرک تورکمان گنجلارینی بیر-بیرینی سئومیا, وطنینی, خالقینی سئومیا, تورکمان انا دیلی ایله فخر ائتمیه سوق ائدیب. او, تورکمان قارداشلیق کلوبونون یارادجیلارندان اولوب و بیر نئچه ایل اداره حیاتینین اۆزوۆ اولوب. دکتور رضانین محمود, سعید, آسلان و اوکلر ادلی اۆچ اوغلو وار ایدی, اونلارن همیسی اونیویرسیتی مزونلاری ایدی و تورکیەنین استانبول شهریندا یاشایردیلار. دکتور رضا دمیرچی 1979-جو ایلین ایولوندا عراق تهلوکەسزلیک قوەلاری طرفندن حبس ائدیلیب و ایشگنجەلری آلتندا شهید اولوب. اونون مئیتی هله ده عائلەسینا تحویل وریلمییب. اونون صدام رژیمینین ایشگنجه اصوللارندا بیری اولان تورشو هووزونا آتلدیغی دغیلدیر. بو سببدان 1980-جی ایل یانوارن 16-سی شهیدلیک گۆنۆ حساب اولونور.<ref name=":0" />
* '''عادل شریف''' 1930-جو ایلده کرکوکدا انادان اولوب, تجارت و آزاد تجارتلا مشغول اولوب, آپاریجی ایش آداملارندان بیری اولوب. اونون جسارتی و قارداشلیغی اونو تورکمان جمعیتیندا گۆجلۆ بیر پوپولیارلیق قزاندردی. شهید عبدالله عبدالرحمان اعدامدان اول شهید زیارتلرینین بیریندا عادل شریف کیمی قهرمان دنیایا گتیرجک انانین اولمادیغینی دئییب. عادل شریف آدلی دؤیۆشچۆ 28 فیورال 1979-جو ایلده تهلکەسزلیک قوەلری طرفندن حبس ائدیلیب و 11 آی تهلکەسزلیک حبسخانەلارنده یاتدقدان سونرا 1980-جی ایل یانوارن 15-ده بغداد تهلکەسزلیک باش ادارەسی عادل شریفن قارداشینا مراجعت ائدیب: “صباح چرشنبه گۆنۆ سهر , ابو غریب, سن اونون زندانندا گؤرۆنملیسان”. ابو غریب صدام حکومتینین استفاده ائتدییی ایشگنجه حبسخانەسی ایدی. خبر الندقدان سونرا قارداشی و بعضی دوستلاری ابو غریب حبسخانەسینا گئدرک, ایشگنجەلار نتیجەسیندا تاننماز هالا گلن عادل شریف و دیگر تورکمان ضیالیلاری ایله گؤرۆشۆب. عادل شریف 1980-جی ایل یانوارن 16-دا صدام رژیمینا قارشی چخدغینا و تورکمان خالقینین حقوقلاری اوغروندا مبارزەسینا گؤره یولداشلاری ایله بیرلیکدا اعدام ائدیلیب. عراق تهلکەسزلیک قوەلاری کرکوکدا دفن ائدلماسینا اجازه ویرمادییی اۆچۆن بغداددا دفن ائدیلیب.<ref name=":0" />
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
[[بؤلمه:بایراملار]]
69z9m33eztoengkjc3l9gwcu952j6h4
تورکان بوزقورد
0
617802
1590303
1588555
2026-07-08T07:24:24Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590303
wikitext
text/x-wiki
{{شخص|آد=تورکان بوزقورد|شکل=|وطنداشلیغی=کانادا|میللیتی=گونئی آذربایجانلی|تحصیلی=تورونتو یونیورسیتهسی|فعالیتی=انسان حاقّلارینین مدافعی، تئدقیقاتچی، حقوقشناس کؤمکچیسی|تانینیر=انسان حاقّلار، ایتنیک آزلیقلارین حاقّی، جندر بربرلیگی و یاخین شرق تئدقیقاتلری}}
'''تورکان بوزقورد''' ([[تورکجه]]: '''تورکان بوزقورد'''; [[فارسجا]]: '''ترکان بزقرد''') ـ کانادا مرکزلـی گونئی آذربایجان اسلی انسان حاقّلارینین مدافعی، تئدقیقاتچی و حقوقشناس کؤمکچیسیدیر. او، ایتنیک آزلیقلارین حاقّی، جندر بربرلیگی، اجتماعی عدالت و یاخین شرق سیاسیسی ساحهلرینده فعالیتی ایله تانینیر.<ref name="ref1">{{cite web|title=Mən Güney Azərbaycanlıyam, İranlı deyil! - Türkan Bozkurt|url=https://etekyazi.com|website=Ətəkyazı|language=az}}</ref>
== حیاتی و تحصیلی ==
تورکان بوزقورد تورونتو یونیورسیتهسینده ماستر تحصیلی آلماقدادیر. اونون تئدقیقاتلاری کانادادا کولونیال ایـداره چیلیک مودللری ایله یاخین شرقده ایتنیک آزلیقلارا یۆنلیک دولت سیاستلرینین مقایسهسینه حسر اولونموشدور.<ref name="ref2">{{cite web|title=Turkan Bozkurt|url=https://ipekcenter.org|website=IPEK Center}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
او، هم ده تورونتو یونیورسیتهسینده یاخین و اورتا شرق تئدقیقاتلری و کرمینولوژی و اجتماعی-حقوقی تئدقیقاتلار اوزره ایکیلی تخصص تحصیلی آلماقدادیر.<ref name="ref2" />
== فعالیتی ==
بوزقورد انسان حاقّلار، جندر بربرلیگی، ایتنیک آزلیقلارین حاقّی و اجتماعی عدالت ساحهلرینده فعالیت گؤسترمیشدیر. او، بیلئهجه بینالملل سازمانلار و سیاست شَبکهلری ایله همکاری ائتمیش، BMT مکانیزملری و دولت قوروملاری اوچون حازیرلانان گزارشلاردا یئر آلمیشدیر.<ref name="ref3">{{cite web|title=Why does the West ignore Iran hanging a child marriage victim?|url=https://jpost.com|website=The Jerusalem Post}}</ref>
او، مختلف بینالملل کنفرانسلاردا ـ MESA، NWSA و دیئگر پلتفورمالاردا پنئلیست کیمی چخیش ائتمیشدیر.<ref name="ref4">{{cite web|title=Turkan Bozkurt speaking engagements|url=https://ipekcenter.org|website=IPEK Center}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== یازیلار و فکری فعالیتی ==
تورکان بوزقورد ایتنیک کیملیک، نژادچیلـیق، جندر روللاری، کولونیالیزم سونراسی نظریهلر و گونئی آذربایجانین اجتماعی مسئلهلری حاقّیندا یازیلار یازیر.<ref name="ref2" />
اونون «برازیلیادان گونئی آذربایجانا» مقالهسینده مختلف جغرافیالاردا کولونیال سیاستلرین مقایسهسی ائدیلیر.<ref name="ref5">{{cite web|title=Braziliyadan Cənubi Azərbaycana|url=https://etekyazi.com|website=Ətəkyazı}}</ref>
او، جندر ستیریوتیپلری، نژادچیلـیق و ایتنیک مسئلهلر اوزره مختلف تحلیللر یازیر.<ref name="ref6">{{cite web|title=İrq və irqçilik|url=https://etekyazi.com|website=Ətəkyazı}}</ref>
== اجتماعی چخیشلاری ==
۲۰۲۵-جی ایلده او، ماجاریستانین بوداپشت شهرنده Ludovika University of Public Service دانشگاهینده «Conflict and Coexistence in the Near East» کنفرانسیندا چيخیش ائتمیشدیر. او، ایراندا ائتنیک آزلیقلارین وضعیتینی و فارسلاشتیرما سیاستلرینی تحلیل ائتمیشدیر.<ref name="ref7">{{cite web|title=Turkan Bozkurt speaks at Ludovika University of Public Service|url=https://ipekcenter.org|website=IPEK Center}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== یارانیلان آثار و مقالات ==
* «Braziliyadan Cənubi Azərbaycana»
* «İrq və irqçilik»
* «Qız ya oğlan, kişi ya qadın...»
* «Ey Güney Azərbaycan gəncliyi»
* «Nasir Mirqatinin anım mərasimi»
* «Environmental Racism: Iran's Aras River...»
* «Why Iran's Ethnic Groups Matter...»
== باخ بؤله ==
* ایران آذربایجانلیلار
* انسان حاقّلار
* تورونتو یونیورسیتهسی
== قایناقلار ==
{{پانویس}}
flppv67ihswp3neiu7wvv72l36p5gx2
بوز تپهلری
0
617875
1590293
1589561
2026-07-07T20:09:14Z
InternetArchiveBot
27960
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1590293
wikitext
text/x-wiki
'''بوز تپهلری''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]]: '''Ice Dune''' ) بۇز تپهلری، هابئله بۇز سلسلهسی و یا بۇز آیاغؽ آدلانیر، بیر چوْخ آرکتیک چیمرلیکلرینین ساحیللرینده توْپلانان بۇز عمله گلمهسیدیر و قؽشدا بؤیوک [[گؤل|گؤللرین]] ساحیللریندهده گئنیش یایؽلمیشدیر. بۇز تپهلری سۇ حؤزهلرینده توْپلانان، سوْنرا ساحیله دوْغرو ایرلیلَین، اؤزلری ایله چؤکونتو داشؽیان و ساحیل خطینی دئفوْرماسیا ائدن بۇز یؽغینلاری ایله قارؽشدیریلمامالیدیر.
==سبب==
بۇز تپهلری بۇزون ساحیله چؽخماسی، قار یاغؽشی و ساحیله یؽغیلان دالغا سپرئیینین تدریجا دوْنماسی نتیجهسینده عمله گلیر.<ref name="etn">{{Cite news |title=Inside Ice Dunes |work=[[Erie Times-News]] |last=Switzer |first=Cody |date=January 24, 2009 |access-date=January 25, 2009 |url=http://www.goerie.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090124/NEWS02/301249961/-1/RSS |archive-date=June 7, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607010807/http://www.goerie.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090124/NEWS02/301249961/-1/RSS |url-status=dead |archivedate=2011-06-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110607010807/http://www.goerie.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090124/NEWS02/301249961/-1/RSS }}</ref> هاوا [[ حرارت درجهسی|درجه سی]] دوْنما نؤقطهسیندن آشاغؽ و سۇیون دماسؽ دوْنما نؤقطهسینه یاخؽن اوْلدوقدا عمله گلیر. بۇز تپهلری عادتا ان آزؽ آلتؽ فۇت (۱،۸ م) هۆندورلوکده اوْلور، آما تپلرین اؤلچوسو چیمرلیکدن و هاوا شرایطیندن آسؽلیدیر. قابارما دیاپازوْنو، سۇیون فؽرتینالیلیغی و چیمرلییین رئلیئفی هامؽسی تپلرین اؤلچوسونه تأثیر گؤستره بیلر. تپهلر، سرحدلرینین اۆزریندهکی سۇ حؤزهسی دوْندوقدا دا عمله گلمهیی دایاندؽراجاق، بۇ، تئز-تئز ائری گؤلونده باش وئریر. بۇز تپهلری عادتا یاز اریمهسینین ائرکن مرحلهلرینده پارچالاناجاق.
==قایناقلار==
{{قایناق}}
tcmqalvvnmo94vs953nk8xonnfpwwf3
شیگیر
0
617907
1590284
1590194
2026-07-07T14:34:54Z
H.Ganjeli
58356
/* */
1590284
wikitext
text/x-wiki
[[File:UOLE museum-17.JPG|thumb|left|The "small" Shigir Idol.<ref>{{cite journal |last1=Chairkina |first1=N.M. |title=ANTHROPOMORPHIC WOODEN FIGURES FROM THE TRANS-URAL |journal=Archaeology, Ethnology & Anthropology of Eurasia |date=2014 |volume=42/1 |page=84 |url=https://www.researchgate.net/figure/Small-Shigir-Idol-Collection-of-the-Sverdlovsk-Regional-Museum-of-Local-Studies_fig2_267812932 |access-date=2023-09-05 |archive-date=2023-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230905121336/https://www.researchgate.net/figure/Small-Shigir-Idol-Collection-of-the-Sverdlovsk-Regional-Museum-of-Local-Studies_fig2_267812932 |url-status=live }}</ref>]]
'''شیگیر تانریچا''' یادا شیگیر سیمگهسی ۱۱ مین ایللیق بیر [[تانریچا]]دیر.[[سیبری]]ده تاپیلیب و سیبری ائللرینه عاید تانریچادیر. بوگونکو [[روسیه]]نین باتی سیبری یئرینده [[یکاترینبورق]] شهرینده تاپیلدی. بو تانریچا باشدا ۵۳۰ سانتی متر ایدی [[شوروی]] دؤرونده اونون چوخو آرادان گئتدی و تکجه ۲۸۰ سانتی متری قالیر. بو تانریچا ۱۵۷ ایللیق بیر قره کاج یا قره [[شام آغاجی]]ندان داش ایله یونتالانیب . اونون اؤزونده شکیللر قازیلب و بعضا بو شکیللر تیکرار اولوب. ۱۸۹۰ ینجی ایلده اونو بیر [[باتلاق]]ین ۴ متر درینلیقیندان تاپدیلار.
==قایناق==
https://en.wikipedia.org/wiki/Shigir_Idol
[[بؤلمه: تانری]] [[بؤلمه: تورک تاریخی]]
bdqisew4omsnz40mz79w5z2bbbdc7o8
1590285
1590284
2026-07-07T14:59:55Z
H.Ganjeli
58356
/* */
1590285
wikitext
text/x-wiki
[[File:UOLE museum-17.JPG|thumb|left|The "small" Shigir Idol.<ref>{{cite journal |last1=Chairkina |first1=N.M. |title=ANTHROPOMORPHIC WOODEN FIGURES FROM THE TRANS-URAL |journal=Archaeology, Ethnology & Anthropology of Eurasia |date=2014 |volume=42/1 |page=84 |url=https://www.researchgate.net/figure/Small-Shigir-Idol-Collection-of-the-Sverdlovsk-Regional-Museum-of-Local-Studies_fig2_267812932 |access-date=2023-09-05 |archive-date=2023-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230905121336/https://www.researchgate.net/figure/Small-Shigir-Idol-Collection-of-the-Sverdlovsk-Regional-Museum-of-Local-Studies_fig2_267812932 |url-status=live }}</ref>]]
'''شیگیر تانریچا''' یادا شیگیر سیمگهسی ۱۱ مین ایللیق بیر [[تانریچا]]دیر.[[سیبری]]ده تاپیلیب و سیبری ائللرینه عاید تانریچادیر. بوگونکو [[روسیه]]نین باتی سیبری یئرینده [[یکاترینبورق]] شهرینده تاپیلدی. بو تانریچا باشدا ۵۳۰ سانتی متر ایدی [[شوروی]] دؤرونده اونون چوخو آرادان گئتدی و تکجه ۲۸۰ سانتی متری قالیر. بو تانریچا ۱۵۷ ایللیق بیر قره کاج یا قره [[شام آغاجی]]ندان داش ایله یونتالانیب . اونون اؤزونده شکیللر قازیلب و بعضا بو شکیللر تیکرار اولوب. ۱۸۹۰ ینجی ایلده اونو بیر [[باتاقلؽق|باتلاقین]] ۴ متر درینلیقیندان تاپدیلار.
==قایناق==
https://en.wikipedia.org/wiki/Shigir_Idol
[[بؤلمه: تانری]] [[بؤلمه: تورک تاریخی]]
etnrfs5jzrsujdyqg61qk384a5xdim9
چهاربید (جاجرم)
0
617922
1590287
2026-07-07T18:49:57Z
Hanigholamii
63080
ایجادشده بهواسطهٔ ترجمهٔ بخش آغازین صفحهٔ «[[:fa:Special:Redirect/revision/43197799|چهاربید (جاجرم)]]»
1590287
wikitext
text/x-wiki
چاربید (تورکجه: چهاربید) [[ایران]] [[شومالی خوراسان اوستانی|قوزئی خراسان اوستانی]] یئرلشن [[جاجرم بؤلگهسی|جاجرم شهرین]] شافقان بؤلگه سینین طبّر بؤلومونده یئرلشیب.
چهاربید قوی بیر گزل قوی دی که طبرین دهستانیندَ بخش جولگه شوقان جاجرمین شهریسی استان قوزِی خراساندَ قرار بِرِدِ ، چهاربیدین خلقی ب تورکچه دیلی دانشیلن و بیر قدیمی قدمتی باردی ، همچنین ناصرالدین شاهین سفرنامهسیننن بردان آد
بو کندین ۵۴ کیلومترلیغینده یئرلشیب و بو کندین اهالیسی ایگوز بؤلگه سی نین آلتی بؤلوملریندن بیری اولان خراسانی تورکجه سینده دانیشیب.
m3wbwjk4so02j1zzekfr6t8p5n4q7ao
یئرآلما قؽزارتماسی
0
617923
1590290
2026-07-07T19:17:13Z
H.Ganjeli
58356
صفحهنی ' '''یئرآلما قؽزارتماسی''' ، ،([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''French fries''' ، [[فرانسه دیلی|فرانسه جه]] : '''Frite''') هابله فرانسه قؽزارتماسی ، و بارماق چیپسلری کیمیده تانؽنیر، مۆباحیثهلی منشألی بیچاق و یا خیلال دوغرانمیش درین قؽزاردیلمیش یئرآلمادیلار. اونلار [...' ایله ياراتدی
1590290
wikitext
text/x-wiki
'''یئرآلما قؽزارتماسی''' ، ،([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''French fries''' ، [[فرانسه دیلی|فرانسه جه]] : '''Frite''') هابله فرانسه قؽزارتماسی ، و بارماق چیپسلری کیمیده تانؽنیر، مۆباحیثهلی منشألی بیچاق و یا خیلال دوغرانمیش درین قؽزاردیلمیش یئرآلمادیلار. اونلار [[یئرآلما|یئرآلمالاری]] برابر زولاقلارا دوغراماق، قۇروتماق و عادتا درین قؽزارتما قابؽندا قووورماقلا حاضؽرلانیر. اولجدن دوغرانمیش، آغاردؽلمیش و دوندورولموش قؽرمیزی یئرآلمالا گئنیش ایستیفاده اولونور و هئردنده عادی و یا کونوئکسییا سوباسیندا، مثلاً، هاوا قؽزارتما قابؽندا بیشیریلیر.
==قایناقلار==
{{قایناق}}
cgrz9unx6gn6iagb1vyxcdlq9vzoet1
1590291
1590290
2026-07-07T20:00:13Z
H.Ganjeli
58356
/* */
1590291
wikitext
text/x-wiki
'''یئرآلما قؽزارتماسی''' ، ،([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''French fries''' ، [[فرانسه دیلی|فرانسه جه]] : '''Frite''') هابله فرانسه قؽزارتماسی ، و بارماق چیپسلری کیمیده تانؽنیر، مۆباحیثهلی منشألی بیچاق و یا خیلال دوغرانمیش درین قؽزاردیلمیش یئرآلمادیلار. اونلار [[یئرآلما|یئرآلمالاری]] برابر زولاقلارا دوغراماق، قۇروتماق و عادتا درین قؽزارتما قابؽندا قووورماقلا حاضؽرلانیر. اولجدن دوغرانمیش، آغاردؽلمیش و دوندورولموش قؽرمیزی یئرآلمالا گئنیش ایستیفاده اولونور و هئردنده عادی و یا کونوئکسییا سوباسیندا، مثلاً، هاوا قؽزارتما قابؽندا بیشیریلیر.
{{Infobox food
| name = یئرآلما قؽزارتماسی
| image = French fries with a mayonnaise packet.jpg
| caption =
| alternate_name = بارماق چیپسی
| country = {{BEL}} , {{FRA}}
| region = دونیالیق
| creator =
| course =
| type = آرایئمقی
| served = ایستی
| main_ingredient = [[یئرآلما]] ، [[یاغ]] ، [[دوز]]
| calories =
| other =
}}
==قایناقلار==
{{قایناق}}
dosp9lbw1t8y80qd4d2vna64eyh77hq
1590292
1590291
2026-07-07T20:09:10Z
H.Ganjeli
58356
/* */
1590292
wikitext
text/x-wiki
'''یئرآلما قؽزارتماسی''' ، ،([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''French fries''' ، [[فرانسه دیلی|فرانسه جه]] : '''Frite''') هابله فرانسه قؽزارتماسی ، و بارماق چیپسلری کیمیده تانؽنیر، مۆباحیثهلی منشألی بیچاق و یا خیلال دوغرانمیش درین قؽزاردیلمیش یئرآلمادیلار. اونلار [[یئرآلما|یئرآلمالاری]] برابر زولاقلارا دوغراماق، قۇروتماق و عادتا درین قؽزارتما قابؽندا قووورماقلا حاضؽرلانیر. اولجدن دوغرانمیش، آغاردؽلمیش و دوندورولموش قؽرمیزی یئرآلمالا گئنیش ایستیفاده اولونور و هئردنده عادی و یا کونوئکسییا سوباسیندا، مثلاً، هاوا قؽزارتما قابؽندا بیشیریلیر.
{{Infobox food
| name = یئرآلما قؽزارتماسی
| image = French fries with a mayonnaise packet.jpg
| caption =
| alternate_name = بارماق چیپسی
| country = {{BEL}} , {{FRA}}
| region = دونیالیق
| creator =
| course =
| type = آرایئمقی
| served = ایستی
| main_ingredient = [[یئرآلما]] ، [[یاغ]] ، [[دوز]]
| variations = بۇروق قؽزارتما، اۇزونسوْو قؽزارتما ، قؽزارتما ائستیکینن ، شیرین یئرآلما قؽزارتماسی ، چیلی پنیرلی یئرآلما ، خؽرتیلدایان یئرآلما ، دوْغرانمیش یئرآلما قؽزارتماسی، وافلی یئرآلما
| calories =
| other =
}}
==قایناقلار==
{{قایناق}}
qdobruwxadkyny3u0yn01zrgtdmru6r
1590294
1590292
2026-07-07T20:11:00Z
H.Ganjeli
58356
/* */
1590294
wikitext
text/x-wiki
'''یئرآلما قؽزارتماسی''' ، ،([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''French fries''' ، [[فرانسه دیلی|فرانسه جه]] : '''Frite''') هابله فرانسه قؽزارتماسی ، و بارماق چیپسلری کیمیده تانؽنیر، مۆباحیثهلی منشألی بیچاق و یا خیلال دوغرانمیش درین قؽزاردیلمیش یئرآلمادیلار. اونلار [[یئرآلما|یئرآلمالاری]] برابر زولاقلارا دوغراماق، قۇروتماق و عادتا درین قؽزارتما قابؽندا قووورماقلا حاضؽرلانیر. اولجدن دوغرانمیش، آغاردؽلمیش و دوندورولموش قؽرمیزی یئرآلمالا گئنیش ایستیفاده اولونور و هئردنده عادی و یا کونوئکسییا سوباسیندا، مثلاً، هاوا قؽزارتما قابؽندا بیشیریلیر.<ref>{{Lien web|titre=les 10 aliments les plus consommés au monde|url=http://www.canalvie.com/sante-beaute/nutrition/infos-et-conseils/aliments-plus-consommes-monde-1.1461207|site=Canal Vie|date=}}</ref>
{{Infobox food
| name = یئرآلما قؽزارتماسی
| image = French fries with a mayonnaise packet.jpg
| caption =
| alternate_name = بارماق چیپسی
| country = {{BEL}} , {{FRA}}
| region = دونیالیق
| creator =
| course =
| type = آرایئمقی
| served = ایستی
| main_ingredient = [[یئرآلما]] ، [[یاغ]] ، [[دوز]]
| variations = بۇروق قؽزارتما، اۇزونسوْو قؽزارتما ، قؽزارتما ائستیکینن ، شیرین یئرآلما قؽزارتماسی ، چیلی پنیرلی یئرآلما ، خؽرتیلدایان یئرآلما ، دوْغرانمیش یئرآلما قؽزارتماسی، وافلی یئرآلما
| calories =
| other =
}}
==قایناقلار==
{{قایناق}}
cfndpekfkn23wrul8atu5ycav10b1vn
1590295
1590294
2026-07-07T20:22:31Z
H.Ganjeli
58356
/* */
1590295
wikitext
text/x-wiki
'''یئرآلما قؽزارتماسی''' ، ،([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''French fries''' ، [[فرانسه دیلی|فرانسه جه]] : '''Frite''') هابله فرانسه قؽزارتماسی ، و بارماق چیپسلری کیمیده تانؽنیر، مۆباحیثهلی منشألی بیچاق و یا خیلال دوغرانمیش درین قؽزاردیلمیش یئرآلمادیلار. اونلار [[یئرآلما|یئرآلمالاری]] برابر زولاقلارا دوغراماق، قۇروتماق و عادتا درین قؽزارتما قابؽندا قووورماقلا حاضؽرلانیر. اولجدن دوغرانمیش، آغاردؽلمیش و دوندورولموش قؽرمیزی یئرآلمالا گئنیش ایستیفاده اولونور و هئردنده عادی و یا کونوئکسییا سوباسیندا، مثلاً، هاوا قؽزارتما قابؽندا بیشیریلیر.<ref>{{Lien web|titre=les 10 aliments les plus consommés au monde|url=http://www.canalvie.com/sante-beaute/nutrition/infos-et-conseils/aliments-plus-consommes-monde-1.1461207|site=Canal Vie|date=}}</ref>
{{Infobox food
| name = یئرآلما قؽزارتماسی
| image = French fries with a mayonnaise packet.jpg
| caption =
| alternate_name = بارماق چیپسی
| country = {{BEL}} , {{FRA}}
| region = دونیالیق
| creator =
| course =
| type = آرایئمقی
| served = ایستی
| main_ingredient = [[یئرآلما]] ، [[یاغ]] ، [[دوز]]
| variations = بۇروق قؽزارتما، اۇزونسوْو قؽزارتما ، قؽزارتما ائستیکینن ، شیرین یئرآلما قؽزارتماسی ، چیلی پنیرلی یئرآلما ، خؽرتیلدایان یئرآلما ، دوْغرانمیش یئرآلما قؽزارتماسی، وافلی یئرآلما
| calories =
| other =
}}
==حاضؽرلاشدیرماسی==
یئرآلمالار اولجه برابر زوْلاقلارا کسیلیر (سوْیولموش و یا سوْیولمامیش) حاضؽرلانیر، سوْنرا سطحدکی نیشاستهنؽ تمیزلهمک اۆچون سیلینیر و یا سوْیوق سۇدا ایسلادؽلیر و یاخشؽجا قۇرودولور. داها سوْنرا اوْنلار بیر و یا ایکی مرحلهده قؽزاردیلا بیلر. آشپازلار عۆمومیتله ایکی واننا تئکنیکین داها یاخشؽ نتیجهلر وئردییینه راضؽدیرلار. یئردن تزه چؽخاریلان یئرآلمالارؽن ترکیبینده چوْخ یۆکسک سۇ میقدارؽ اوْلا بیلر و بۇ دا یئرآلمانؽن ایسلانماسؽنا سبب اوْلور، بۇنا گؤرهده بیر مۆدت ساخلانؽلانلارا اۆستونلوک وئریلیر.
==قایناقلار==
{{قایناق}}
k85s8ouxdkmaajgnbukl0hcl54tii7x
1590296
1590295
2026-07-07T20:34:39Z
H.Ganjeli
58356
/* حاضؽرلاشدیرماسی */
1590296
wikitext
text/x-wiki
'''یئرآلما قؽزارتماسی''' ، ،([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''French fries''' ، [[فرانسه دیلی|فرانسه جه]] : '''Frite''') هابله فرانسه قؽزارتماسی ، و بارماق چیپسلری کیمیده تانؽنیر، مۆباحیثهلی منشألی بیچاق و یا خیلال دوغرانمیش درین قؽزاردیلمیش یئرآلمادیلار. اونلار [[یئرآلما|یئرآلمالاری]] برابر زولاقلارا دوغراماق، قۇروتماق و عادتا درین قؽزارتما قابؽندا قووورماقلا حاضؽرلانیر. اولجدن دوغرانمیش، آغاردؽلمیش و دوندورولموش قؽرمیزی یئرآلمالا گئنیش ایستیفاده اولونور و هئردنده عادی و یا کونوئکسییا سوباسیندا، مثلاً، هاوا قؽزارتما قابؽندا بیشیریلیر.<ref>{{Lien web|titre=les 10 aliments les plus consommés au monde|url=http://www.canalvie.com/sante-beaute/nutrition/infos-et-conseils/aliments-plus-consommes-monde-1.1461207|site=Canal Vie|date=}}</ref>
{{Infobox food
| name = یئرآلما قؽزارتماسی
| image = French fries with a mayonnaise packet.jpg
| caption =
| alternate_name = بارماق چیپسی
| country = {{BEL}} , {{FRA}}
| region = دونیالیق
| creator =
| course =
| type = آرایئمقی
| served = ایستی
| main_ingredient = [[یئرآلما]] ، [[یاغ]] ، [[دوز]]
| variations = بۇروق قؽزارتما، اۇزونسوْو قؽزارتما ، قؽزارتما ائستیکینن ، شیرین یئرآلما قؽزارتماسی ، چیلی پنیرلی یئرآلما ، خؽرتیلدایان یئرآلما ، دوْغرانمیش یئرآلما قؽزارتماسی، وافلی یئرآلما
| calories =
| other =
}}
==حاضؽرلاشدیرماسی==
یئرآلمالار اولجه برابر زوْلاقلارا کسیلیر (سوْیولموش و یا سوْیولمامیش) حاضؽرلانیر، سوْنرا سطحدکی نیشاستهنؽ تمیزلهمک اۆچون سیلینیر و یا سوْیوق سۇدا ایسلادؽلیر و یاخشؽجا قۇرودولور. داها سوْنرا اوْنلار بیر و یا ایکی مرحلهده قؽزاردیلا بیلر. آشپازلار عۆمومیتله ایکی واننا تئکنیکین داها یاخشؽ نتیجهلر وئردییینه راضؽدیرلار. یئردن تزه چؽخاریلان یئرآلمالارؽن ترکیبینده چوْخ یۆکسک سۇ میقدارؽ اوْلا بیلر و بۇ دا یئرآلمانؽن ایسلانماسؽنا سبب اوْلور، بۇنا گؤرهده بیر مۆدت ساخلانؽلانلارا اۆستونلوک وئریلیر.
[[File:Fries cooking.jpg|thumb|یئرآلمالار تاوادا قؽزارلانیر]]
==قایناقلار==
{{قایناق}}
p471pgn2p4qgsqtz4tht4rzr8leeomm
1590297
1590296
2026-07-07T20:39:55Z
H.Ganjeli
58356
/* حاضؽرلاشدیرماسی */
1590297
wikitext
text/x-wiki
'''یئرآلما قؽزارتماسی''' ، ،([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''French fries''' ، [[فرانسه دیلی|فرانسه جه]] : '''Frite''') هابله فرانسه قؽزارتماسی ، و بارماق چیپسلری کیمیده تانؽنیر، مۆباحیثهلی منشألی بیچاق و یا خیلال دوغرانمیش درین قؽزاردیلمیش یئرآلمادیلار. اونلار [[یئرآلما|یئرآلمالاری]] برابر زولاقلارا دوغراماق، قۇروتماق و عادتا درین قؽزارتما قابؽندا قووورماقلا حاضؽرلانیر. اولجدن دوغرانمیش، آغاردؽلمیش و دوندورولموش قؽرمیزی یئرآلمالا گئنیش ایستیفاده اولونور و هئردنده عادی و یا کونوئکسییا سوباسیندا، مثلاً، هاوا قؽزارتما قابؽندا بیشیریلیر.<ref>{{Lien web|titre=les 10 aliments les plus consommés au monde|url=http://www.canalvie.com/sante-beaute/nutrition/infos-et-conseils/aliments-plus-consommes-monde-1.1461207|site=Canal Vie|date=}}</ref>
{{Infobox food
| name = یئرآلما قؽزارتماسی
| image = French fries with a mayonnaise packet.jpg
| caption =
| alternate_name = بارماق چیپسی
| country = {{BEL}} , {{FRA}}
| region = دونیالیق
| creator =
| course =
| type = آرایئمقی
| served = ایستی
| main_ingredient = [[یئرآلما]] ، [[یاغ]] ، [[دوز]]
| variations = بۇروق قؽزارتما، اۇزونسوْو قؽزارتما ، قؽزارتما ائستیکینن ، شیرین یئرآلما قؽزارتماسی ، چیلی پنیرلی یئرآلما ، خؽرتیلدایان یئرآلما ، دوْغرانمیش یئرآلما قؽزارتماسی، وافلی یئرآلما
| calories =
| other =
}}
==حاضؽرلاشدیرماسی==
یئرآلمالار اولجه برابر زوْلاقلارا کسیلیر (سوْیولموش و یا سوْیولمامیش) حاضؽرلانیر، سوْنرا سطحدکی نیشاستهنؽ تمیزلهمک اۆچون سیلینیر و یا سوْیوق سۇدا ایسلادؽلیر و یاخشؽجا قۇرودولور. داها سوْنرا اوْنلار بیر و یا ایکی مرحلهده قؽزاردیلا بیلر. آشپازلار عۆمومیتله ایکی واننا تئکنیکین داها یاخشؽ نتیجهلر وئردییینه راضؽدیرلار. یئردن تزه چؽخاریلان یئرآلمالارؽن ترکیبینده چوْخ یۆکسک سۇ میقدارؽ اوْلا بیلر و بۇ دا یئرآلمانؽن ایسلانماسؽنا سبب اوْلور، بۇنا گؤرهده بیر مۆدت ساخلانؽلانلارا اۆستونلوک وئریلیر.
[[File:Fries cooking.jpg|thumb|یئرآلمالار تاوادا قؽزارلانیر]]
ایکی مرحلهلی و یا ایکی حاماملؽ اۆصولدا، بعضا آغارتما آدلانان بیرینجی وانا، یئرآلما قؽزارتماسینی بیشیرمک اۆچون ایستی یاغدادؽر (تخمینا ۱۶۰ ° ج ٫ ۳۲۰ ° ف). بۇ آددؽم اولجدن ائدیله بیلر. سوْنرا خاریجی گؤرونوشو خؽرتیلدایان ائتمک اۆچون چوْخ ایستی یاغدا (۱۹۰ ° ج ٫ ۳۷۵ ° ف) داها قؽسا شکیلده قؽزاردیلیر. داها سوْنرا اوْنلار سۆزگجده و یا سۆزمک اۆچون بیر پارچا اۆزرینه قوْیولور، سوْنرا وئریلیر. ایکی حامامؽن دقیق واختلارؽ یئرآلما قؽزارتماسینین اؤلچوسوندن آسؽلیدیر. مثلاً، ۲-۳ میلی متر-لیک زوْلاقلار اۆچون بیرینجی وانا تخمینا ۳ دقیقه، ایکینجی وانا ایسه جمعی بیر نئچه ثانیه چکیر.
==قایناقلار==
{{قایناق}}
tvvf21xbofrv3lbtfdrm1c5hbnz3i6v