ویکیپدیا
azbwiki
https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
مدیا
اؤزل
دانیشیق
ایشلدن
ایشلدن دانیشیغی
ویکیپدیا
ویکیپدیا دانیشیغی
فایل
فایل دانیشیغی
مدیاویکی
مدیاویکی دانیشیغی
شابلون
شابلون دانیشیغی
کؤمک
کؤمک دانیشیغی
بؤلمه
بؤلمه دانیشیغی
پوْرتال
پوْرتال دانیشیغی
TimedText
TimedText talk
ماژول
ماژول دانیشیغی
Event
Event talk
فارس کؤرفزی
0
4111
1594323
1594316
2026-10-22T17:12:36Z
E THP
279
[[Special:Contributions/Spiderman 1236373|Spiderman 1236373]] ([[User talk:Spiderman 1236373|دانیشیق]]) طرفیندن ائدیلمیش دییشیکلیکلر [[User:E THP|E THP]] طرفیندن ائدیلمیش دییشیکلیکلره قایتاریلدی.
1593923
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox body of water
| name = فارس کؤرفزی
| native_name = {{small|خلیج فارس}}<br>{{small|کنگر کؤرفزی}}
| native_name_lang = عربجه، فارسجا
| image = PersianGulf vue satellite du golfe persique.jpg
| caption = کؤرفزین اۇزایدان گؤرونتوسو
| image_bathymetry =
| caption_bathymetry =
| location = [[باتی آسیا]]
| coords = {{WikidataCoord|Q34675|type:waterbody_scale:5000000_region|display=inline}}
| type = [[کؤرفز]]
| inflow = [[عومان کؤرفزی]]
| outflow =
| catchment =
| basin_countries = [[عیراق]]، [[کووئیت]]، [[سعودی عربیستان]]، [[قطر]]، [[بحرین]]، [[بیرلشمیش عرب امیرلیکلری]]، [[ایران]] و [[عومان]] ([[مسندم اوستانی]])
| length = {{convert|989|km|abbr=on}}
| area = {{convert|251000|km2|abbr=on}}
| depth = {{convert|50|m|abbr=on}}
| max-depth = {{convert|90|m|abbr=on}}
| islands = [[حجام آداسی]]، [[بوبیان آداسی]]، [[فیلکا آداسی]]، [[عربی آداسی]]، [[تاروت آداسی]]، [[بحرین]]، [[حوار آداسی]]، [[اینجی قطر آداسی]]، [[ابوظبی آداسی]]، [[ابوالابیض آداسی]]، [[پالما آدالاری]]، [[ابوموسی آداسی]]، [[بؤیوک تنب آداسی]]، [[کیچیک تنب آداسی]]، [[قشم آداسی]]، [[کیش آداسی]]، [[لاوان آداسی]]، [[هورموز آداسی]]، [[تلقراف آداسی]]
}}
[[Image:Persian Gulf map.png|230px|left|thumb|فارس کؤرفزی]]
'''فارس کؤرفزی''' یادا '''عرب کؤرفزی''' یوْخسا '''بصره کؤرفزی''' یا '''کنگر کؤرفزی''' ({{lang-ar|الخليج العربي}}، {{lang-fa|خلیج فارس}})، [[اورتا دوغو]]دا، [[عربیستان یاریم آداسی]] و [[ایران]] آراسیندا یئرلشن و [[هورموز بوغازی]] واسیطهسی ایله [[عومان کؤرفزی]]نه قوْشولان [[کؤرفز]] دیر. آیریجا کؤرفز، عومان کؤرفزی یوْلو ایله آچیق سولار و [[اوقیانوس]]لارا یوْلو وار دیر.<ref>پروفسور [[محمد تقی زهتابی]]، ایران توركلرینین اسكی تاریخی، جلد 1، چاپ سوم، تبریز، انتشاراتی اختر، سال 1381</ref><ref>{{کیتاب قایناقلاماسی|سوْی آد=جعفرزاده |آد=اسماعیل |چئویرن= |دییشدیرمه= |امک= |باشلیق=ارک آذربایجان تورکجهسی سؤزلوگو |دیل=تورکجه |ایل= |یئر=تبریز | یاییملاییجی= | جیلد= | چاپ= | صفحه= | فصل= |باغلانتی= | یازار باغلانتیسی= |آیاسبیان= |ref=harv}}</ref>
== کؤرفزه باغلی آدلار ==
بو کؤرفز لاتین الیفبالی قایناقلاردا فارس كؤرفزی<ref>{{Cite web |title=Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi |url=http://www.mfa.gov.az/files/file/Kuveyt.pdf |accessdate=2013-01-07 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304194230/http://www.mfa.gov.az/files/file/Kuveyt.pdf }}</ref> (Fars körfəzi)، ایران كؤرفزی<ref>ASE, cild IV, məqalə: İran körfəzi</ref> (İran körfəzi)
و كنگر كؤرفزی<ref>{{Cite web |title=Ancaq bu iş son dərəcə ağırdı – Kəngər körfəzində gərəkli ağac olmadığına görə |url=http://karabakh-doc.azerall.info/ru/azerpeople/ap017az.htm |accessdate=2013-01-07 |archivedate=2012-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326012045/http://karabakh-doc.azerall.info/ru/azerpeople/ap017az.htm }}</ref><ref>{{Cite web |title=آدى ﻧﯾن اورﺗﺎﯾﺎ اﯾران دﯾل ﻗوروﭘو و دؤﻟﺗﯽ اﯾران آﺗﯾﻟﻣﺎﺳﯽ |url=http://www.achiq.org/yazi%203/sonmez%20iran%20dil.pdf |access-date=2015-07-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304142500/http://www.achiq.org/yazi%203/sonmez%20iran%20dil.pdf |url-status=dead |accessdate=2013-01-07 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304142500/http://www.achiq.org/yazi%203/sonmez%20iran%20dil.pdf }}</ref><ref>[http://azoh.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10876:1391-04-14-13-55-09&catid=2:10 آذربایجان تورکلویونون میلّی کیملیک بیچیمی- ائلدار قاراداغلی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120711011721/http://azoh.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10876:1391-04-14-13-55-09&catid=2:10 |date=2012-07-11 }} [http://araznews.info/?act=content&cat=8&newsId=3621 آذربایجان تورکلویونون میلّی کیملیک بیچیمی- ائلدار قاراداغلی]{{Dead link|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://oyrenci.com/news.php?id=2815 گونئی آذربایجان-دا بیر هفته ده نه لر اولوب]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Kəngər körfəzi) كیمی آدلانیر.
== گؤرونتولر ==
<gallery widths="200px" heights="155px">
File:The-Worlds-Most-Isolated-and-Distinct-Whale-Population-Humpback-Whales-of-the-Arabian-Sea-pone.0114162.s001.tif
</gallery>
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
== خاریجی كئچیدلر ==
*[http://far.baybak.com/shomareh_2436.azr far.baybak.com سفر پنج روزه هیلاری کلینتون به کشورهای خلیج کنگر (فارس)]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.tebrizsesi.com/site/meqale/14-meqaleler/1645-1389-07-23-14-02-38 tebrizsesi.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327193208/http://www.tebrizsesi.com/site/meqale/14-meqaleler/1645-1389-07-23-14-02-38 |date=2022-03-27 }}
*[http://www.ir.ozgurluq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1312:2010-10-15-20-31-40&catid=94:2009-03-21-22-07-43&Itemid=283 ir.ozgurluq.com كنگر نام قدیمی خلیج فارس و منشاء تركی ساكنان قدیمی سواحل آن- حسن صفری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111118090435/http://ir.ozgurluq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1312:2010-10-15-20-31-40&catid=94:2009-03-21-22-07-43&Itemid=283 |date=2011-11-18 }}
*[http://www.gunaz.tv/per/14/articleCat/1/articleID/1844.html/articlePg/1 www.gunaz.tv]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.arabiangulfmaps.com/ كنگر كورفزینین تاریخی نقشهلری]
*[http://ukcatalogue.oup.com/product/9780198143901.do The Arabian Gulf in Antiquity Volume I: From Prehistory to the Fall of the Achaemenid Empire ], D. T. Potts, Clarendon Press, 448 pages, 12 pp black and white plates, 44 figures, 234x156mm
978-0-19-814390-1 , Hardback, 13 December 1990
*[http://www.amazon.com/Birds-Arabian-Gulf-natural-history/dp/0045980098 Birds of the Arabian Gulf (The natural history of the Arabian Gulf)] Michael C. Jennings (Author) Book of Amazon.com
*[http://www.persiangulfstudies.com/en/index.asp?p=pages&ID=170 کنگر كورفزینین آیری تاریخی نقشهلری]
*[http://www.persiangulfonline.org/maps.htm کنگر كورفزینینتاریخی آدی بارهسینده آیری بیر قایناق] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030621094957/http://www.persiangulfonline.org/maps.htm |date=2003-06-21 }}
{{آمبار-بؤلمه|Persian Gulf}}
{{دنیزلر}}
[[بؤلمه:آسیا کؤرفزلری]]
j4zpr0cpy22vzcq8kjyodsqm02hip8m
1594330
1594323
2026-10-22T17:43:13Z
E THP
279
1594330
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox body of water
| name = فارس کؤرفزی
| native_name = {{small|خلیج فارس}}<br>{{small|کنگر کؤرفزی}}
| native_name_lang = عربجه، فارسجا
| image = PersianGulf vue satellite du golfe persique.jpg
| caption = کؤرفزین اۇزایدان گؤرونتوسو
| image_bathymetry =
| caption_bathymetry =
| location = [[باتی آسیا]]
| coords = {{WikidataCoord|Q34675|type:waterbody_scale:5000000_region|display=inline}}
| type = [[کؤرفز]]
| inflow = [[عومان کؤرفزی]]
| outflow =
| catchment =
| basin_countries = [[عیراق]]، [[کووئیت]]، [[سعودی عربیستان]]، [[قطر]]، [[بحرین]]، [[بیرلشمیش عرب امیرلیکلری]]، [[ایران]] و [[عومان]] ([[مسندم اوستانی]])
| length = {{convert|989|km|abbr=on}}
| area = {{convert|251000|km2|abbr=on}}
| depth = {{convert|50|m|abbr=on}}
| max-depth = {{convert|90|m|abbr=on}}
| islands = [[حجام آداسی]]، [[بوبیان آداسی]]، [[فیلکا آداسی]]، [[عربی آداسی]]، [[تاروت آداسی]]، [[بحرین]]، [[حوار آداسی]]، [[اینجی قطر آداسی]]، [[ابوظبی آداسی]]، [[ابوالابیض آداسی]]، [[پالما آدالاری]]، [[ابوموسی آداسی]]، [[بؤیوک تنب آداسی]]، [[کیچیک تنب آداسی]]، [[قشم آداسی]]، [[کیش آداسی]]، [[لاوان آداسی]]، [[هورموز آداسی]]، [[تلقراف آداسی]]
}}
[[Image:Persian Gulf map.png|230px|left|thumb|فارس کؤرفزی]]
'''فارس کؤرفزی''' یادا '''عرب کؤرفزی''' یوْخسا '''بصره کؤرفزی''' یا '''کنگر کؤرفزی'''<ref name="kangar_copernicus">{{cite journal |title=One of the ancient tribes living in Nakhchivan in ancient times were Kangars |journal=Index Copernicus |pages=7-8 |url=https://journals.indexcopernicus.com/api/file/viewByFileID/1924208 |access-date=2026-10-22 |quote=As it is known, the Gulf of Iran has been known by different names in history, one of which was the Gulf of Kangar.}}</ref>
<ref name="kangar_azerturk">{{cite journal |title=شاعران قشقایی که به زبان مادری نوشته اند |journal=فصلنامه تخصصی «مطالعات تاریخ آذربایجان و ترک» |volume=1 |issue=8 |pages=194-261 |date=Summer 1404 |url=https://www.azerturkhistory.ir/article_228484.html |access-date=2026-10-22 |quote=دریایی که در منابع مختلف تاریخی با نامهای خلیج ایران، خلیج فارس، خلیج عرب، خلیج کنگر و خلیج بصره آمده است...}}</ref>
<ref name="kangar_fedai">{{cite news |last=VAHIDOV |first=Kurban |title=Hörmüz körfəzi deyil, Kəngər körfəzi: tarixi adın bərpası məsələsi |newspaper=Fədai qəzeti |date=2026-09-15 |url=https://fedai.az/?p=103566 |access-date=2026-10-22 |language=az |quote=...suyunun əsl tarixi adının Kəngər Körfəzi olması məsələsi...}}</ref> ({{lang-ar|الخليج العربي}}، {{lang-fa|خلیج فارس}})، [[اورتا دوغو]]دا، [[عربیستان یاریم آداسی]] و [[ایران]] آراسیندا یئرلشن و [[هورموز بوغازی]] واسیطهسی ایله [[عومان کؤرفزی]]نه قوْشولان [[کؤرفز]] دیر. آیریجا کؤرفز، عومان کؤرفزی یوْلو ایله آچیق سولار و [[اوقیانوس]]لارا یوْلو وار دیر.<ref>پروفسور [[محمد تقی زهتابی]]، ایران توركلرینین اسكی تاریخی، جلد 1، چاپ سوم، تبریز، انتشاراتی اختر، سال 1381</ref><ref>{{کیتاب قایناقلاماسی|سوْی آد=جعفرزاده |آد=اسماعیل |چئویرن= |دییشدیرمه= |امک= |باشلیق=ارک آذربایجان تورکجهسی سؤزلوگو |دیل=تورکجه |ایل= |یئر=تبریز | یاییملاییجی= | جیلد= | چاپ= | صفحه= | فصل= |باغلانتی= | یازار باغلانتیسی= |آیاسبیان= |ref=harv}}</ref>
== کؤرفزه باغلی آدلار ==
بو کؤرفز لاتین الیفبالی قایناقلاردا فارس كؤرفزی<ref>{{Cite web |title=Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi |url=http://www.mfa.gov.az/files/file/Kuveyt.pdf |accessdate=2013-01-07 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304194230/http://www.mfa.gov.az/files/file/Kuveyt.pdf }}</ref> (Fars körfəzi)، ایران كؤرفزی<ref>ASE, cild IV, məqalə: İran körfəzi</ref> (İran körfəzi)
و كنگر كؤرفزی<ref>{{Cite web |title=Ancaq bu iş son dərəcə ağırdı – Kəngər körfəzində gərəkli ağac olmadığına görə |url=http://karabakh-doc.azerall.info/ru/azerpeople/ap017az.htm |accessdate=2013-01-07 |archivedate=2012-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326012045/http://karabakh-doc.azerall.info/ru/azerpeople/ap017az.htm }}</ref><ref>{{Cite web |title=آدى ﻧﯾن اورﺗﺎﯾﺎ اﯾران دﯾل ﻗوروﭘو و دؤﻟﺗﯽ اﯾران آﺗﯾﻟﻣﺎﺳﯽ |url=http://www.achiq.org/yazi%203/sonmez%20iran%20dil.pdf |access-date=2015-07-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304142500/http://www.achiq.org/yazi%203/sonmez%20iran%20dil.pdf |url-status=dead |accessdate=2013-01-07 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304142500/http://www.achiq.org/yazi%203/sonmez%20iran%20dil.pdf }}</ref><ref>[http://azoh.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10876:1391-04-14-13-55-09&catid=2:10 آذربایجان تورکلویونون میلّی کیملیک بیچیمی- ائلدار قاراداغلی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120711011721/http://azoh.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10876:1391-04-14-13-55-09&catid=2:10 |date=2012-07-11 }} [http://araznews.info/?act=content&cat=8&newsId=3621 آذربایجان تورکلویونون میلّی کیملیک بیچیمی- ائلدار قاراداغلی]{{Dead link|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://oyrenci.com/news.php?id=2815 گونئی آذربایجان-دا بیر هفته ده نه لر اولوب]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Kəngər körfəzi) كیمی آدلانیر.
== گؤرونتولر ==
<gallery widths="200px" heights="155px">
File:The-Worlds-Most-Isolated-and-Distinct-Whale-Population-Humpback-Whales-of-the-Arabian-Sea-pone.0114162.s001.tif
</gallery>
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
== خاریجی كئچیدلر ==
*[http://far.baybak.com/shomareh_2436.azr far.baybak.com سفر پنج روزه هیلاری کلینتون به کشورهای خلیج کنگر (فارس)]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.tebrizsesi.com/site/meqale/14-meqaleler/1645-1389-07-23-14-02-38 tebrizsesi.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327193208/http://www.tebrizsesi.com/site/meqale/14-meqaleler/1645-1389-07-23-14-02-38 |date=2022-03-27 }}
*[http://www.ir.ozgurluq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1312:2010-10-15-20-31-40&catid=94:2009-03-21-22-07-43&Itemid=283 ir.ozgurluq.com كنگر نام قدیمی خلیج فارس و منشاء تركی ساكنان قدیمی سواحل آن- حسن صفری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111118090435/http://ir.ozgurluq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1312:2010-10-15-20-31-40&catid=94:2009-03-21-22-07-43&Itemid=283 |date=2011-11-18 }}
*[http://www.gunaz.tv/per/14/articleCat/1/articleID/1844.html/articlePg/1 www.gunaz.tv]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.arabiangulfmaps.com/ كنگر كورفزینین تاریخی نقشهلری]
*[http://ukcatalogue.oup.com/product/9780198143901.do The Arabian Gulf in Antiquity Volume I: From Prehistory to the Fall of the Achaemenid Empire ], D. T. Potts, Clarendon Press, 448 pages, 12 pp black and white plates, 44 figures, 234x156mm
978-0-19-814390-1 , Hardback, 13 December 1990
*[http://www.amazon.com/Birds-Arabian-Gulf-natural-history/dp/0045980098 Birds of the Arabian Gulf (The natural history of the Arabian Gulf)] Michael C. Jennings (Author) Book of Amazon.com
*[http://www.persiangulfstudies.com/en/index.asp?p=pages&ID=170 کنگر كورفزینین آیری تاریخی نقشهلری]
*[http://www.persiangulfonline.org/maps.htm کنگر كورفزینینتاریخی آدی بارهسینده آیری بیر قایناق] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030621094957/http://www.persiangulfonline.org/maps.htm |date=2003-06-21 }}
{{آمبار-بؤلمه|Persian Gulf}}
{{دنیزلر}}
[[بؤلمه:آسیا کؤرفزلری]]
tblqk2vw3bq4pmk4f4t2cbrs8ykhhk9
1594331
1594330
2026-10-22T18:20:13Z
E THP
279
1594331
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox body of water
| name = فارس کؤرفزی
| native_name = {{small|خلیج فارس}}<br>{{small|کنگر کؤرفزی}}
| native_name_lang = عربجه، فارسجا
| image = PersianGulf vue satellite du golfe persique.jpg
| caption = کؤرفزین اۇزایدان گؤرونتوسو
| image_bathymetry =
| caption_bathymetry =
| location = [[باتی آسیا]]
| coords = {{WikidataCoord|Q34675|type:waterbody_scale:5000000_region|display=inline}}
| type = [[کؤرفز]]
| inflow = [[عومان کؤرفزی]]
| outflow =
| catchment =
| basin_countries = [[عیراق]]، [[کووئیت]]، [[سعودی عربیستان]]، [[قطر]]، [[بحرین]]، [[بیرلشمیش عرب امیرلیکلری]]، [[ایران]] و [[عومان]] ([[مسندم اوستانی]])
| length = {{convert|989|km|abbr=on}}
| area = {{convert|251000|km2|abbr=on}}
| depth = {{convert|50|m|abbr=on}}
| max-depth = {{convert|90|m|abbr=on}}
| islands = [[حجام آداسی]]، [[بوبیان آداسی]]، [[فیلکا آداسی]]، [[عربی آداسی]]، [[تاروت آداسی]]، [[بحرین]]، [[حوار آداسی]]، [[اینجی قطر آداسی]]، [[ابوظبی آداسی]]، [[ابوالابیض آداسی]]، [[پالما آدالاری]]، [[ابوموسی آداسی]]، [[بؤیوک تنب آداسی]]، [[کیچیک تنب آداسی]]، [[قشم آداسی]]، [[کیش آداسی]]، [[لاوان آداسی]]، [[هورموز آداسی]]، [[تلقراف آداسی]]
}}
[[Image:Persian Gulf map.png|230px|left|thumb|فارس کؤرفزی]]
'''فارس کؤرفزی''' یادا '''عرب کؤرفزی''' یوْخسا '''بصره کؤرفزی''' یا '''کنگر کؤرفزی'''<ref name="kangar_copernicus">{{cite journal |title=One of the ancient tribes living in Nakhchivan in ancient times were Kangars |journal=Index Copernicus |pages=7-8 |url=https://journals.indexcopernicus.com/api/file/viewByFileID/1924208 |access-date=2026-10-22 |quote=As it is known, the Gulf of Iran has been known by different names in history, one of which was the Gulf of Kangar.}}</ref>
<ref name="kangar_azerturk">{{cite journal |title=شاعران قشقایی که به زبان مادری نوشته اند |journal=فصلنامه تخصصی «مطالعات تاریخ آذربایجان و ترک» |volume=1 |issue=8 |pages=194-261 |date=Summer 1404 |url=https://www.azerturkhistory.ir/article_228484.html |access-date=2026-10-22 |quote=دریایی که در منابع مختلف تاریخی با نامهای خلیج ایران، خلیج فارس، خلیج عرب، خلیج کنگر و خلیج بصره آمده است...}}</ref>
<ref name="kangar_fedai">{{cite news |last=VAHIDOV |first=Kurban |title=Hörmüz körfəzi deyil, Kəngər körfəzi: tarixi adın bərpası məsələsi |newspaper=Fədai qəzeti |date=2026-09-15 |url=https://fedai.az/?p=103566 |access-date=2026-10-22 |language=az |quote=...suyunun əsl tarixi adının Kəngər Körfəzi olması məsələsi...}}</ref> ({{lang-ar|الخليج العربي}}، {{lang-fa|خلیج فارس}})، [[اورتا دوغو]]دا، [[عربیستان یاریم آداسی]] و [[ایران]] آراسیندا یئرلشن و [[هورموز بوغازی]] واسیطهسی ایله [[عومان کؤرفزی]]نه قوْشولان [[کؤرفز]] دیر. آیریجا کؤرفز، عومان کؤرفزی یوْلو ایله آچیق سولار و [[اوقیانوس]]لارا یوْلو وار دیر.<ref>پروفسور [[محمد تقی زهتابی]]، ایران توركلرینین اسكی تاریخی، جلد 1، چاپ سوم، تبریز، انتشاراتی اختر، سال 1381</ref><ref>{{کیتاب قایناقلاماسی|سوْی آد=جعفرزاده |آد=اسماعیل |چئویرن= |دییشدیرمه= |امک= |باشلیق=ارک آذربایجان تورکجهسی سؤزلوگو |دیل=تورکجه |ایل= |یئر=تبریز | یاییملاییجی= | جیلد= | چاپ= | صفحه= | فصل= |باغلانتی= | یازار باغلانتیسی= |آیاسبیان= |ref=harv}}</ref>
== کؤرفزه باغلی آدلار ==
بو کؤرفز لاتین الیفبالی قایناقلاردا فارس كؤرفزی<ref>{{Cite web |title=Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi |url=http://www.mfa.gov.az/files/file/Kuveyt.pdf |accessdate=2013-01-07 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304194230/http://www.mfa.gov.az/files/file/Kuveyt.pdf }}</ref> (Fars körfəzi)، ایران كؤرفزی<ref>ASE, cild IV, məqalə: İran körfəzi</ref> (İran körfəzi)
و كنگر كؤرفزی<ref>{{Cite web |title=Ancaq bu iş son dərəcə ağırdı – Kəngər körfəzində gərəkli ağac olmadığına görə |url=http://karabakh-doc.azerall.info/ru/azerpeople/ap017az.htm |accessdate=2013-01-07 |archivedate=2012-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326012045/http://karabakh-doc.azerall.info/ru/azerpeople/ap017az.htm }}</ref><ref>{{Cite web |title=آدى ﻧﯾن اورﺗﺎﯾﺎ اﯾران دﯾل ﻗوروﭘو و دؤﻟﺗﯽ اﯾران آﺗﯾﻟﻣﺎﺳﯽ |url=http://www.achiq.org/yazi%203/sonmez%20iran%20dil.pdf |access-date=2015-07-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304142500/http://www.achiq.org/yazi%203/sonmez%20iran%20dil.pdf |url-status=dead |accessdate=2013-01-07 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304142500/http://www.achiq.org/yazi%203/sonmez%20iran%20dil.pdf }}</ref><ref>[http://azoh.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10876:1391-04-14-13-55-09&catid=2:10 آذربایجان تورکلویونون میلّی کیملیک بیچیمی- ائلدار قاراداغلی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120711011721/http://azoh.info/index.php?option=com_content&view=article&id=10876:1391-04-14-13-55-09&catid=2:10 |date=2012-07-11 }} [http://araznews.info/?act=content&cat=8&newsId=3621 آذربایجان تورکلویونون میلّی کیملیک بیچیمی- ائلدار قاراداغلی]{{Dead link|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://oyrenci.com/news.php?id=2815 گونئی آذربایجان-دا بیر هفته ده نه لر اولوب]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Kəngər körfəzi) كیمی آدلانیر.
=== کنگر کؤرفزی آدی ===
«کنگر کؤرفزی» (Kəngər körfəzi) تاریخی قایناقلره گؤره بو کؤرفزین ان قدیم آدلاریندان بیریدیر. آکادمیک منبعلر و تاریخی سندلر گؤستریر کی، بو آد مینایللیکلر بویو ایستیفاده اوْلونموش و حتی بعضی دؤورلرده کؤرفزین اساس آدی کیمی تانینمیشدیر.<ref name="kangar_copernicus">{{cite journal |title=One of the ancient tribes living in Nakhchivan in ancient times were Kangars |journal=Index Copernicus |pages=7-8 |url=https://journals.indexcopernicus.com/api/file/viewByFileID/1924208 |access-date=2026-10-22 |quote=As it is known, the Gulf of Iran has been known by different names in history, one of which was the Gulf of Kangar.}}</ref><ref name="kangar_azerturk">{{cite journal |title=شاعران قشقایی که به زبان مادری نوشته اند |journal=فصلنامه تخصصی «مطالعات تاریخ آذربایجان و ترک» |volume=1 |issue=8 |pages=194-261 |date=Summer 1404 |url=https://www.azerturkhistory.ir/article_228484.html |access-date=2026-10-22 |quote=دریایی که در منابع مختلف تاریخی با نامهای خلیج ایران، خلیج فارس، خلیج عرب، خلیج کنگر و خلیج بصره آمده است...}}</ref><ref name="kangar_fedai">{{cite news |last=VAHIDOV |first=Kurban |title=Hörmüz körfəzi deyil, Kəngər körfəzi: tarixi adın bərpası məsələsi |newspaper=Fədai qəzeti |date=2026-09-15 |url=https://fedai.az/?p=103566 |access-date=2026-10-22 |language=az |quote=...suyunun əsl tarixi adının Kəngər Körfəzi olması məsələsi...}}</ref>
تاریخی آراشدیرمالارا گؤره، بو آد قدیم تورک طایفهلریندن اوْلان «کؤنگؤرلر» (Kəngərlər) ایله سیخ باغلیدیر. هله سومر و آکاد دؤورلرینده، بو کؤرفز «کنگر دنیزی» یا «کنگر کؤرفزی» کیمی آدلاندیریلمیشدیر. مثلاً، XVII عصرده اینگیلیس شرق هیندی شیرکتینین سندلرینده، ایسپانیا و پورتوغال قوْوّهلرینی بو بؤلگهدن چیخارماق اۆچون «کنگر کؤرفزی» (Gulf of Kangar) آدی ایشلدیلمیشدیر.<ref name="kangar_iksad">{{cite journal |title=Spain, one of the powerful states... |journal= |year= |url=https://tr.iksadparis.org/_files/ugd/614b1f_c1562daacb9c4d2aa52d541fe557a8a3.pdf |access-date=2026-10-22 |quote=the English East India Company paid special attention to displacing the Spanish and Portuguese from the Gulf of Kangar.}}</ref>
== گؤرونتولر ==
<gallery widths="200px" heights="155px">
File:The-Worlds-Most-Isolated-and-Distinct-Whale-Population-Humpback-Whales-of-the-Arabian-Sea-pone.0114162.s001.tif
</gallery>
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
== خاریجی كئچیدلر ==
*[http://far.baybak.com/shomareh_2436.azr far.baybak.com سفر پنج روزه هیلاری کلینتون به کشورهای خلیج کنگر (فارس)]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.tebrizsesi.com/site/meqale/14-meqaleler/1645-1389-07-23-14-02-38 tebrizsesi.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327193208/http://www.tebrizsesi.com/site/meqale/14-meqaleler/1645-1389-07-23-14-02-38 |date=2022-03-27 }}
*[http://www.ir.ozgurluq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1312:2010-10-15-20-31-40&catid=94:2009-03-21-22-07-43&Itemid=283 ir.ozgurluq.com كنگر نام قدیمی خلیج فارس و منشاء تركی ساكنان قدیمی سواحل آن- حسن صفری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111118090435/http://ir.ozgurluq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1312:2010-10-15-20-31-40&catid=94:2009-03-21-22-07-43&Itemid=283 |date=2011-11-18 }}
*[http://www.gunaz.tv/per/14/articleCat/1/articleID/1844.html/articlePg/1 www.gunaz.tv]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.arabiangulfmaps.com/ كنگر كورفزینین تاریخی نقشهلری]
*[http://ukcatalogue.oup.com/product/9780198143901.do The Arabian Gulf in Antiquity Volume I: From Prehistory to the Fall of the Achaemenid Empire ], D. T. Potts, Clarendon Press, 448 pages, 12 pp black and white plates, 44 figures, 234x156mm
978-0-19-814390-1 , Hardback, 13 December 1990
*[http://www.amazon.com/Birds-Arabian-Gulf-natural-history/dp/0045980098 Birds of the Arabian Gulf (The natural history of the Arabian Gulf)] Michael C. Jennings (Author) Book of Amazon.com
*[http://www.persiangulfstudies.com/en/index.asp?p=pages&ID=170 کنگر كورفزینین آیری تاریخی نقشهلری]
*[http://www.persiangulfonline.org/maps.htm کنگر كورفزینینتاریخی آدی بارهسینده آیری بیر قایناق] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030621094957/http://www.persiangulfonline.org/maps.htm |date=2003-06-21 }}
{{آمبار-بؤلمه|Persian Gulf}}
{{دنیزلر}}
[[بؤلمه:آسیا کؤرفزلری]]
49v7721ztuyomdkjy7rcllp0r2c32xq
هولند
0
4522
1594317
1590846
2026-10-22T13:14:10Z
Ziv
53795
([[c:GR|GR]]) [[File:Christiaan Huygens-painting.jpeg]] → [[File:Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Artist's name and exact description
1594317
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
|coordinates = {{Coord|52|22|N|4|53|E|type:city}}
|conventional_long_name = Netherlands <!--Do not change from "Netherlands"; the Netherlands is only part of the Kingdom of the Netherlands (which has its own article).-->
|native_name = {{Native name|nl|Nederland}}<!--Do not change from "Nederland"; the Netherlands is only part of the Kingdom of the Netherlands (which has its own article).-->
|image_flag = Flag of the Netherlands.svg
|image_coat = State coat of arms of the Netherlands.svg
|common_name = the Netherlands
|national_motto = {{Native name|fr|"[[Je maintiendrai]]"|italics=off}}<br /><!--
-->{{Native name|nl|"Ik zal handhaven"|italics=off}}<br /><!--
-->{{Small|"I will uphold"}}{{ref label|aaa|a}}
{{Collapsible list
|title = ''{{nobold|Other historic mottos }} ''
|titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:1.15em;
|liststyle = text-align:center;white-space:nowrap;
|{{Native name|la|"[[concordia res parvae crescunt]]"|italics=off}} {{Small|}}<br /><!--
-->{{Native name|nl|"Eendracht maakt macht"|italics=off}}<br />{{Small|"Unity makes strength"}}
|{{Native name|la|"Si Deus nobiscum quis contra nos"|italics=off}}{{ref label|bbb|b}}<br />{{Small|"If God be with us who can be against us"}}
}}
|national_anthem = {{Native name|nl|"[[Wilhelmus]]"|nolink=yes|italics=off}}<br />{{Small|"'William"}}<br /><center>[[File:United States Navy Band - Het Wilhelmus (tempo corrected).ogg|noicon|center]]</center>
|image_map = EU-Netherlands.svg
|map_width = 250px
|map_caption = {{Map caption|countryprefix=the |country=European Netherlands<wbr/><!--NOTE: tag prevents circular link being generated.--> |location_color=dark green |region=Europe |region_color=dark grey |subregion=the [[اوروپا بیرلیگی]] |subregion_color=green}}
|image_map2 = BES islands location map.svg
|map2_width = 250px
|map_caption2 = {{Map caption|countryprefix=the |country= [[Caribbean Netherlands|Dutch special municipalities]] |location_color=green}}
|capital = [[Amsterdam]]<!--Do not change this without broad consensus-->{{ref label|ccc|c}}
|largest_city = capital
|official_languages = <wbr/><!--NOTE: to display "Official languages".-->
|languages = {{Unbulleted list|[[هولند دیلی]]|[[West Frisian language|Frisian]]|[[English in the Netherlands|English]]|[[Papiamento]]{{ref label|ddd|d}}}}
|languages_type = {{Unbulleted list| • National| • Regional}}
|languages_sub = yes
|languages2 = [[Limburgish language|Limburgish]], [[Dutch Low Saxon]]{{ref label|ccc|c}}
|languages2_type = Recognised regional languages
|ethnic_groups =
{{Unbulleted list
| 77.39% [[Dutch people|Dutch]]
| 9.88% [[Europeans]]
| 2.34% [[Turks in the Netherlands|Turks]]
| 2.29% [[Dutch-Moroccans|Moroccans]]
| 2.13% [[Indo people|Indo]]
| 2.05% [[Surinamese people in the Netherlands|Surinamese]]
| 0.90% [[Caribbean Netherlands|Caribbean]]
| 0.23% [[Demographics of the Netherlands|Americans]]
}}
|ethnic_groups_year = 2017<ref>[http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=37325&D1=0&D2=0&D3=0&D4=0&D5=a&D6=l&VW=T Official CBS website containing all Dutch demographic statistics]. Cbs.nl. Retrieved on 4 July 2017.</ref>
|religion = {{Unbulleted list|item_style=white-space:nowrap; |50.1% [[Irreligion]] |43.8% [[مسیحیت]] |4.9% [[ایسلام]] |1.1% [[هندوئیسم]], [[بودیزم]], [[Judaism]]}}
|religion_year = 2015<ref name="cbs2016">{{Cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus|title=Helft Nederlanders is kerkelijk of religieus|last=CBS|website=www.cbs.nl|language=nl-NL|access-date=17 October 2017|accessdate=2017-12-03|archivedate=2019-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190714153332/https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus}}</ref>
|demonym = Dutch
|membership = {{بایراق|Kingdom of the Netherlands}}
|membership_type = Sovereign state
|government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[Parliamentary system|parliamentary]] [[مشروطیت]]
|leader_title1 = [[Monarchy of the Netherlands|Monarch]]
|leader_name1 = [[Willem-Alexander of the Netherlands|Willem-Alexander]]
|leader_title2 = [[Prime Minister of the Netherlands|Prime Minister]]
|leader_name2 = [[Mark Rutte]] ([[People's Party for Freedom and Democracy|VVD]])
|leader_title3 = [[Deputy Prime Minister of the Netherlands|Deputy Prime Ministers]]
|leader_name3 = [[Hugo de Jonge]] ([[Christian Democratic Appeal|CDA]])<br />[[Kajsa Ollongren]] ([[Democrats 66|D66]])<br />[[Carola Schouten]] ([[Christian Union (Netherlands)|CU]])
|leader_title4 = [[Council of State (Netherlands)|Vice President of the Council of State]]
|leader_name4 = [[Piet Hein Donner]]
|legislature = [[States General of the Netherlands|States General]]
|upper_house = [[Senate (Netherlands)|Senate]]
|lower_house = [[House of Representatives (Netherlands)|House of Representatives]]
|established_event1 = [[Act of Abjuration|Proclaimed]]
|sovereignty_type = Independence {{nobold|from [[ایسپانیا ایمپیراتورلوغو]]}}
|established_event2 = [[Peace of Münster|Recognised]]
|established_date1 = 26 July 1581
|established_event3 = Kingdom established
|established_date2 = 30 January 1648
|established_event4 = [[Charter for the Kingdom of the Netherlands|Constituent country]]
|established_event5= Incorporation of the [[Caribbean Netherlands]]
|established_date3 = 16 March 1815
|established_date4 = 15 December 1954
|established_date5 = 10 October 2010
|area_km2 = 41,543
|area_rank = 131st <!-- Area rank should match [[ساحه اساسیندا اؤلکهلر]] -->
|area_sq_mi = 16,033 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water = 18.41
|population_estimate = 17,170,000 {{آرتیش}}<ref name="pop-cbs">{{cite web |url=https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter |title=Population counter |work=Centraal Bureau voor de Statistiek |date=2017 |accessdate=14 November 2017 |archivedate=2018-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181009222717/https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter }}</ref>
|population_census =
|population_estimate_year = 2017
|population_estimate_rank = 66th
|population_census_year = 2011
|population_density_km2 = {{#expr:{{Data Netherlands|poptoday}} / 41526 round 1}}
|population_density_rank= 30th
|population_density_sq_mi = {{#expr:{{Data Netherlands|poptoday}} / 16033 round 1}} <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|GDP_PPP = $907.619 billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=92&pr.y=17&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=138&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Netherlands |date=April 2016 |publisher=International Monetary Fund }}</ref>
|GDP_PPP_year = 2017
|GDP_PPP_rank = 28th
|GDP_PPP_per_capita = $53,139
|GDP_PPP_per_capita_rank = 13th
|GDP_nominal = $762.694 billion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_year = 2017
|GDP_nominal_rank = 17th
|GDP_nominal_per_capita = $44,654
|GDP_nominal_per_capita_rank = 13th
|Gini = 28.2 <!--number only-->
|Gini_year = 2015
|Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->increase
|Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=4 December 2015}}</ref>
|Gini_rank = 15th
|HDI = 0.924 <!--number only-->
|HDI_year = 2015<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
|HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |title=2016 Human Development Report |date=2016 |accessdate=21 March 2017 |publisher=United Nations Development Programme }}</ref>
|HDI_rank = 7th
|currency = {{Unbulleted list|[[یورو]] ([[ISO 4217|EUR]]) |{{Nowrap|[[United States dollar|US dollar]] (USD) <small>([[Caribbean Netherlands|Caribbean<br />Netherlands]] only)</small>{{ref label|eee|e}}}}}}
|time_zone = [[Central European Time|CET]] ([[دونیانین ایستاندارد زمانی]]+1){{ref label|fff|f}}<br />[[Atlantic Standard Time|AST]]
|utc_offset =-4
|utc_offset_DST =-4
|time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] ([[دونیانین ایستاندارد زمانی]]+2)<br />[[Atlantic Standard Time|AST]]
|date_format = dd-mm-yyyy
|drives_on = right
|calling_code = {{Unbulleted list|[[Telephone numbers in the Netherlands|+31]] |[[Telephone numbers in Curaçao and the Caribbean Netherlands|+599]]{{ref label|ggg|g}}}}
|iso3166code = NL
|cctld = [[.nl]], [[.bq]]{{ref label|hhh|h}}
| footnote_a = {{note|aaa}} The official motto is in French. The literal translation into English is "I will maintain"; a better translation, however, is "I will hold firm" or "I will uphold" (namely, the integrity and independence of the territory).{{original research inline|date=January 2013}}
| footnote_b = {{note|bbb}} {{Native name|nl|In 1816 the motto was abbreviated to "[[God zij met ons]]"|italics=off}}. (Used on the edges of coins.)
| footnote_c = {{note|ccc}} While [[Amsterdam]] is the constitutional capital, [[The Hague]] is the seat of the government.
| footnote_d = {{note|ddd}} [[West Frisian language|West Frisian]] has official status in [[Friesland]].<big><ref>{{cite web |url=http://wetten.overheid.nl/BWBR0002219/tekst_bevat_Fries/geldigheidsdatum_25-10-2010 |title=Wet gebruik Friese taal in het rechtsverkeer |publisher=wetten.nl |accessdate=25 October 2010 |language=Dutch}}</ref></big> [[Dutch Low Saxon]] and [[Limburgish language|Limburgish]] are recognised as [[European Charter for Regional or Minority Languages|regional languages]] by the European Charter for Regional or Minority Languages. [[Papiamento]] is recognised by the Dutch government in relation to [[Bonaire]], and [[اینگیلیس دیلی]] in relation to [[Sint Eustatius]] and [[Saba]].<big><ref name=languages>{{cite web|url=http://wetten.overheid.nl/BWBR0028063/tekst_bevat_taal%2Bin%2Bhet%2Bbestuurlijk%2Bverkeer/geldigheidsdatum_01-01-2011 |title=Invoeringswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba |language=Dutch |publisher=wetten.nl |accessdate=1 January 2011}}</ref></big>
| footnote_e = {{note|eee}} The euro is used in the European part of the Netherlands and replaced the [[Dutch guilder]] in 2002. The US dollar is used in the [[Caribbean Netherlands]] and replaced the [[Netherlands Antillean guilder]] in 2011.<ref>{{cite web |url=http://wetten.overheid.nl/BWBR0028551 |title=Wet geldstelsel BES |publisher=Dutch government |date=30 September 2010 |accessdate=11 January 2014}}</ref>
| footnote_f = {{note|fff}} CET and CEST are used in the European Netherlands, and AST is used in the Caribbean Netherlands.
| footnote_g = {{note|ggg}} 599 was the country code designated for the now dissolved [[هولند آنتیل آدالاری]]. The Caribbean Netherlands still use 599–7 (Bonaire), 599–3 (Sint Eustatius) and 599–4 (Saba).
| footnote_h = {{note|hhh}} [[.nl]] is the common internet top level domain name for the Netherlands. The [[.eu]] domain is also used, as it is shared with other [[اوروپا بیرلیگی]] member states. [[.bq]] is designated, but not in use, for the [[Caribbean Netherlands]].
|country_code = [[NLD]]
}}
'''هولند''' ( [[هولند دیلی|هولندجه]]: Nederland ) یا دا هولند شاهلیغی ( [[هولند دیلی|هولندجه]]: Koninkrijk der Nederlanden )[[هولند دیلی|هولندجه]] نین باتیسیندا یئرلشن بیر اؤلکه دیر. هولند دوغودان [[آلمان]]لا، گونئیدن [[بلژیک]]له، قوزئی ایله باتیدان ایسه [[قوزئی دنیز|قوزئی دنیزله]] قونشودور.<ref>{{Cite web |title="Netherlands boundaries in the North Sea" |url=http://www.defensie.nl/english/topics/hydrography/contents/maritime-zones-and-boundaries/netherlands-boundaries-in-the-north-sea |accessdate=2015-02-12 |archivedate=2014-08-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140819083824/http://www.defensie.nl/english/topics/hydrography/contents/maritime-zones-and-boundaries/netherlands-boundaries-in-the-north-sea }}</ref>
<br/> بۇ اؤلکهنین باشکندی [[آمیستیردام]] شهریدیر.<ref>[http://nl.wikisource.org/wiki/Grondwet_voor_het_Koninkrijk_der_Nederlanden "Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden"]</ref> اما دولت له پارلمان [[لاهه]] شهرینده یئر آلیبدیر.<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://netherlandsmission.org/article.asp?articleref=AR00000154EN&categoryvalue=netherlands&subcategoryvalue=nlgeneralinfo |accessdate=2015-02-12 |archivedate=2013-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005025411/http://netherlandsmission.org/article.asp?articleref=AR00000154EN&categoryvalue=netherlands&subcategoryvalue=nlgeneralinfo }}</ref> بۇ اؤلکهنین [[روتیردام بندری]] اوروپانین ان بؤیوک بندریدیر.<ref>{{Cite web |title="Port Statistics 2013" |url=http://www.portofrotterdam.com/en/Port/port-statistics/Documents/Port-statistics-2013.pdf |accessdate=2015-02-12 |archivedate=2014-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714181906/http://www.portofrotterdam.com/en/Port/port-statistics/Documents/Port-statistics-2013.pdf }}</ref>
== آد ==
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
== تاریخ ==
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== ایلک چاغ ( 500 ایل د.اؤ ) ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
[[File:5500vc ex leg.jpg|thumbnail|هولند 5500 ایل دوغومدان اؤنجه]]
[[File:500vc ex leg copy.jpg|thumbnail|هولند 500 ایل دوغومدان اؤنجه]]
=== ژرمنلرله رومیلر چاغی ( 500 ایل د.اؤ - 410 ایل د.س) ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== ایلک اورتا چاغ ( 411 - 1000) ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== سون اورتا چاغ ( 1000 - 1384) ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== بورقوندی ایله هاپسبورق چاغی ( 1384–1581) ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== جمهوری چاغی ( 1581–1795) ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== باتاویان جمهوری ایله شاهلیق چاغی ( 795–1890) ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== ایکینجی دونیا ساواشی ایله سونرا ( 1890–گونوموز)) ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
== جغرافیا ==
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
[[File:Satellite image of the Netherlands in May 2000.jpg|thumbnail|هولندین اوزایدان گؤرونوشو]]
== سیاست ==
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== دولت ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== اداری بؤلونوش ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
[[File:Map provinces Netherlands-en.svg|thumbnail|هولندین سانجاقلاری]]
=== خارجی ایلگیلر ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== اوردو ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
== ایقتیصاد ==
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
== توپلوم بیلیمی ==
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== جمعیت ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== دیل ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== دین ===
[[File:Essalam.jpg|thumbnail|بیر مسجید روتیردامدا]]
=== اؤیرتیم ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
== فرهنگ ==
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
[[File:Hollande04.jpg|thumbnail|هولند فرهنگینین سیمگهسی]]
=== اردم ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== ادبیات ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== چالغی ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== ایدمان ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== یئمک ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
[[File:Simple Dutch meal.JPG|thumbnail|بیر اؤرنک هولند یئمکلریندن]]
== گؤرونتولر ==
<gallery "mode=traditional" "class=cente"">
Image:Flag of the Netherlands.svg
Image:Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
Image:Roundel of the Netherlands.svg
Image:EU-Netherlands.svg
Image:Marken_Lighthouse.JPG
Image:Florent V de Hollande.png
Image:Holbein-erasmus.jpg
Image:Hadrian VI.jpg
Image:WilliamOfOrange1580.jpg
Image:Petrus Canisius 1600.jpg
Image:Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg
File:Grand Pensionary Johan de Witt.jpg
Image:Bol, Michiel de Ruyter.jpg
Image:Portret van Jan van Riebeeck (1619-77). Bevelhebber van Kaap de Goede Hoop en van Malacca en secretaris van de Hoge Regering van Batavia, SK-A-805.jpg
Image:Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg
Image:Jan Verkolje - Antonie van Leeuwenhoek.jpg
Image:Isabelle de Charrière - Quentin de La Tour.jpg
Image:Johan Rudolf Thorbecke portrait by Johan Heinrich Neuman.jpg
Image:Eduard Douwes Dekker - 001.jpg
File:Lawrence Alma-Tadema 1870 (2).jpg
File:Abraham Kuyper - Griffis.jpg
Image:Hendrik Antoon Lorentz.jpg
File:Piet Mondrian 2.jpg
File:JohanHuizinga.jpg
File:ICP Orchestra.jpg
Image:Wim Duisenberg.jpg
Image:Ard Schenk 2006.jpg
Image:Hermanvanveen.jpg
Image:Willem-Alexander, Prince of Orange.jpg
</gallery>
== بیرده باخ ==
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
== ائشیک باغلانتیلار ==
{{اوروپا اؤلکه لری}}
[[File:Dutch_Empire35.PNG|thumb|left|300px]]
[[بؤلمه:هوْلند]]
[[بؤلمه:جرمن دیللری دانیشان اؤلکهلر]]
[[بؤلمه:اوروپا اؤلکهلری]]
[[بؤلمه:هولند]]
[[بؤلمه:Benelux]]
[[بؤلمه:Dutch-speaking countries and territories]]
[[بؤلمه:Kingdom of the Netherlands]]
[[بؤلمه:Member states of the Dutch Language Union]]
[[بؤلمه:آرالیق دنیز بیرلییینین عوضو دؤولتلری]]
[[بؤلمه:غربی اوروپا اؤلکهلری]]
[[بؤلمه:اوروپادا اؤلکهلر]]
[[بؤلمه:۱۸۱۵ میلادی ایلده قورولان بؤلگهلر و اؤلکهلر]]
ad75vcmt1bucybbccl28rr8fmuttsr1
تئودور هرتزل
0
22274
1594334
1584149
2026-10-22T21:28:48Z
JayCubby
56648
([[c:GR|GR]]) [[File:Herzl-balcony.jpg]] → [[File:Herzl on a balcony full.jpg]] full portrait, better quality
1594334
wikitext
text/x-wiki
{{شخص بیلگی قوتوسو
|آد=تئودور هرتزل
|شکیل=
|شکیل آدی=Theodor Herzl.jpg
|شکلین اولچوسو =100px
|آیری آدلار =
|قیسا بیلگی =یازیچی،سیاسی فعّال
|میللیت=
|تحصیل =حۆقوق
|دوْغوم تاریخ =۲ مئی ۱۸۶۰
|دوْغوم یئر =بوداپست- اوتریش-ماجاریستان
|اؤلوم تاریخ =۳ جولای۱۹۰۴ (۴۴ یاش)
|اؤلوم یئر =ادلخ-اوتریش-ماجاریستان
|اؤلوم سببی=
| وئبسایت =
}}
'''تئودور هرتزل'''-([[عبرانیجه]]:בנימין זאב הרצל،۲مئی ۱۸۶۰ -۳ جولای ۱۹۰۴) اوْتریش-ماجاریستانلی ژورنالیست،اوْیونیازاری،سیاسی فعال و یازیچی ایدی.اوْ موْدرن سیاسی صهیونیزیمین قۇروجو آتالاریندان بیریدیر.هرتزل [[دنیالیق صهیونیزم تشکیلاتی|دۆنیالیق صهیونیزم تشکیلاتی]]نی قۇردو و [[فیلیسطین]]ده یهودی بیر [[دؤولت]] یارادماق هدفی ایله یهودیلرین کؤچونو فیلیسطینه تشویق ائتدی.
== حیات و فعّالتلری ==
هرتزل ۱۸۶۰.جی ایلده [[بوداپست]] شهرینده اوْرتاصینفلی بیر عایلهده دۆنیایا گلدی.سوْنرا [[ویئن بیلیمیوردو]]ندا حۆقوق درسی آلدی،داها سوْنرا ''Neue Freie Press'' «یئنی آزاد مطبوعات» آدلی گۆنلوکده مۇخابیرچیلیک و یازیچیلیغا مشغول اوْلدو.هرتزل ۱۸۹۲ ایلینده [[فرانسه]]ده «آنتی صهیونیزم» آدلی بیر مقاله یازمیشدیر بۇ یازی ایله برابر یهودی مسئلهسینه ایلک فعالیّت گؤسترمگینی باشلامیشدیر.هرتزل [[اوروپا|اۇروپا]]دا یاشایان یهودیلره قارشی گئتدیکچه آرتان دۆشمنلیک و چتین وضعده یاشاماقلاریندان مۆتاثر اوْلوب «یهود دؤولتی» آدلی کیتابی یازدی و ۱۸۹۶ ایلینده یاییملادی.بۇ کیتابیندا یهود مسئلهسینی اله آلمیشدیر و بۇ مسئلهنین حل اوْلماسی اۆچون یهودی بیر دؤولتی قۇرماق ضرورتینی سؤیلهمیشدیر. ۲۹ آقوْست ۱۸۹۷ ایلینده هرتزلین چاغریسییلا سویسین [[بازل]] شهرینده ۱.جی صهیونیست دۆنیا کوْنقرهسی قۇرولدو.کوْنقره نهایتاً یهودی دؤولتی قۇرولماسی جهتده فیکر بیرلیگینه یئتیشدی.هرتزل و کوْنقرهده اوْلانلارین چوْخو [[یهودیلیک|یهودیلیگی]] بیر اینانج اوْلاراق یوْخ سادهجه بیر عیرق اوْلارق گؤروردولر.اوْنلار گؤره [[یهودیلر]] اۇروپا عیرقلاریندان فرقلی بیر عیرقدیلار و بو سبسله ده اوْنلاردان آیریلمالی و اؤزلرینه عاید توْرپاقلاردا یاشامالیدیلار.هرتزل ۱۹ می ۱۹۰۱ تاریخینده [[عوثمانلی|عثمانلی]] سولطانی [[سولطان عبدالحمید|عبدالحمید]] ایله گؤروشور بۇ گؤروشده عبدالحمید طرفیندن [[بیت المقدس]]ی رد ائدیر و یهودیلره بینالنحرّینده یئرلشمهلرینی تؤصیه ائدیر آمّا هرتزل بۇنو قبول ائتمیر.هرتزل [[اوقاندا]]نی ایدهال وطن گؤرموشدو آنجاق سوْنرا نظرینی فیلیسطینینه دییشمیشدی بۇ سئچیلمهنین سببی فیلیسطینی یهودیلره تانری طرفیندن وعده وئرلیمیش توْرپاق بیلدیکلریدی.هرتزل ۱۹۰۴ ایلینده دۆنیادان گئتدی.
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
تۆرکجه و اینگیلیسجه ویکی پدیا
== گؤرونتولر ==
<gallery "mode=traditional" "class=cente"">
Image:Herzl on a balcony full.jpg
Image:Theodor Herz007.jpg
Image:Herzl as a young journalist.jpg
Image:Herzl26.jpg
Image:Theodor Herzl.jpg
Image:Herzl.jpg
Image:Herzl.gif
Image:Theodor Herzl portrait.jpg
Image:herzl22.jpg
Image:Herzl23.gif
Image:Herzl24.jpg
Image:Herzl with children.gif
Image:Theodor Herzl Grab 20032005.JPG
Image:Theodr-Herzl-1904.jpg
Image:Herzl on a balcony full.jpg
Image:herzl bicycle.jpg
Image:THEODOR HERZL IN 1900 WITH HIS CHILDREN, HANS, PAULINA AND TRUDE.jpg
Image:Herzltravel.jpg
Image:Herzlinpalestine.jpg
Image:DE Herzl Judenstaat 01.jpg
Image:Judenstaat cover.jpg
Image:Herzl-Erzählungen.jpg
Image:Altneuland.jpg
Image:neue ghetto herzl.jpg
Image:Herzel coffin honor guard.jpg
Image:Hermann Struck Grafik JMBerlin 1999 98 0.jpg
Image:Hermann_Struck_Grafik_JMBerlin_GDR_87_2_0.jpg
Image:Hermann_Struck_Grafik_JMBerlin_GDR_97_3_3.jpg
Image:Kvarim03.jpg
Image:Herzl,_Herzliya.JPG
Image:Herzldohanyi.jpg
Image:TheodorHerzlVilnius.jpg
</gallery>
[[بؤلمه:ژورنالیستلر]]
[[بؤلمه:یهودی یازیچیلار]]
0ryn1qkts6ggsbjpo1gjd3m897x9fxq
احتیمال نظریهسی
0
22864
1594318
1565295
2026-10-22T13:14:11Z
Ziv
53795
([[c:GR|GR]]) [[File:Christiaan Huygens-painting.jpeg]] → [[File:Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Artist's name and exact description
1594318
wikitext
text/x-wiki
'''احتیمال نظریهسی''' یا '''احتیمالات''' یا دا '''اوْلاسیلیق''' بیر شئیین اولماسینین و یا اولماماسینین [[ریاضیات]] دیَری و یا اوْلابیلرلیک یوزدهسینی (فائیزینی) آراشدیران ریاضیات قوْلودور. اولاسیلیق صیفر و بیر آراسیندا اولان بیر دیَر ایله گؤستریلیر. صیفر غئیر-مومکون اولماغی و بیر ایسه قطعیتی و کسینلیلیگی گؤستریر. بیر حادیثهنین اولاسیلیغی نه قدر چوخ اولورسا، او حادیثه داها چوخ کسینلیکله باش وئره بیلر.
[[فایل:Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg|بندانگشتی|195x195پیکسل|کریستین هایگنز، بؤیوک احتیمال ایله ایلک اولاسیلیق کیتابینی یایینلایان]]
[[بؤلمه:ریاضیات]]
kb7r1llrf9ecodcb6ad1h4xtdmzzk4f
اولاسیلیق
0
22865
1594319
276940
2026-10-22T13:14:12Z
Ziv
53795
([[c:GR|GR]]) [[File:Christiaan Huygens-painting.jpeg]] → [[File:Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Artist's name and exact description
1594319
wikitext
text/x-wiki
'''اولاسیلیق''' یا دا '''احتیمالات''' بیر شئیین اولماسینین و یا اولماماسینین [[ریاضیات|ریاضی]] دَیری و یا اولابیلیرلیک یوزدهسی. اولاسیلیق صیفر و بیر آراسیندا اولان بیر دَیر ایله بللی اولونور. ۰ اوْلمازلیغی٬ ۱ ایسه قطعیتی و کسینلیگی گوستریر. بیر حادیثهنین اولاسیلیغی چوْخالدیقجا او حادیثه داها چوْخ کسینلیکله باش وئره بیلر.
[[فایل:Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg|بندانگشتی|195x195پیکسل|کریستین هایگئنز، بؤیوک احتیمال ایله ایلک اولاسیلیق کیتابینی یایینلایان]]
{{مین مقاله}}
[[بؤلمه:ریاضیات]]
pwbi349umwcyhjnd943zsu8johjmjuh
1594322
1594319
2026-10-22T16:55:53Z
H.Ganjeli
58356
/* */
1594322
wikitext
text/x-wiki
{{قایناقسیز}}
'''اولاسیلیق''' یا دا '''احتیمالات''' بیر شئیین اولماسینین و یا اولماماسینین [[ریاضیات|ریاضی]] دَیری و یا اولابیلیرلیک یوزدهسی. اولاسیلیق صیفر و بیر آراسیندا اولان بیر دَیر ایله بللی اولونور. ۰ اوْلمازلیغی٬ ۱ ایسه قطعیتی و کسینلیگی گوستریر. بیر حادیثهنین اولاسیلیغی چوْخالدیقجا او حادیثه داها چوْخ کسینلیکله باش وئره بیلر.
[[فایل:Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg|بندانگشتی|195x195پیکسل|کریستین هایگئنز، بؤیوک احتیمال ایله ایلک اولاسیلیق کیتابینی یایینلایان]]
==قایناقلار==
{{قایناق}}
{{مین مقاله}}
[[بؤلمه:ریاضیات]]
as4j869f7gxwetsqo0s3q5op2ixfv6l
متورولوژی
0
24643
1594332
1572941
2026-10-22T18:59:16Z
2003 LN6
48048
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Huracán Hugo.jpg]] → [[File:Hugo 1989-09-21 1844Z (large labeled).jpg]] Criterion 4 - conforms to other similar files' formats for storm images
1594332
wikitext
text/x-wiki
[[file:Annual mean sea surface temperature (World Ocean Atlas 2009).png|300px|thumbnail|left|اوقیانوسلاردا سو تِمپراتورونون گؤستریشی]]
'''متورولوژی''' یا '''هاوا بیلیمی''' ({{lang-el|μετέωρος}} (متوروس) – آتموسفر و سما حادثهلری، -λογία (لوژی) – علم) — [[آتموسفر|یئر آتموسفرینین]] خاصهلرینی، قورولوشونو و اوْندا گئدن فیزیکی پروسسلری اؤیرهنن علم.
بیر سیرا اؤلکهلرده متورولوژینی دؤوروموزده مؤهوم اهمیت کسب اتمهسینه مۆافیق اوْلاراق آتموسفر فیزیکسی آدلاندیریرلار.
پلانتیمیزی ایحاطه ادن قازواری طبقهیه آتموسفر دئییلیر. آتموسفرده فاصیلهسیز اوْلاراق مورکّب فیزیکی پروسسلر گدیر و بۇ اؤزونو بیزیم مۆشاهیده اتدییمیز هاوا دییشکنلیینده گؤستریر. هاوا شرایطی و اوْنون کسکین دییشمهلری اینسان فعالیّتینین مۆختلیف ساحهلرینه تأثیر گؤستریر. بونا گؤره ده مۆختلیف هاوا شرایطینین یارانما سبهلرینی و آتموسفر پروسسلرینین داخیلی ماهیتینین اؤیرنیلمهسی مۆعاصیر بیلیمین مؤهوم ساحهلریندن بیریدیر.
== متورولوژی حاقیندا معلومات ==
[[file:Hugo 1989-09-21 1844Z (large labeled).jpg|250px|thumb|left]]
متورولوژی [[آتموسفر]] و اوْرادا باش ورهن حادثهلری اؤیرنیر. متورولوژی حاقیندا ایلک تصوّرلری ارادان اوّل ۳۴۰-جی ایلده یونان عالیمی [[ارسطو]] ورمیشدیر. اوْ "متورولوژی" آدلی اثرینده بۇ علم حاقیندا معلومات ورمیشدیر. بۇ اثر هله ده هاوا، [[ایقلیم]]، [[کیمیا]]، [[نوجوم]] و [[جوغرافیا]] اۆچون قایناق رولونو اوْیناییر. اثرده [[بولود|بولودلار]]، [[یاغیش]]، [[قار]]، [[کولک]]، [[دولو (یاغینتی)|دولو]]، [[ایلدیریم]] و [[قاسیرغا]] حاقیندا معلومات ایحاطه اوْلونوب. همین زامانلاردا، سمادان دۆشهن جیسیملر "[[متور|متوروید]]" آدلاندیریلدی. بونا گؤره ده متورولوژی سؤزو بۇ سؤزدن گلیر. "متوروس" یونانجا یۆکسکده دایانان دمکدیر. بۇ متورویدلر کی، یئر سطحینه باشقا پلانتلردن گلیر. سو و یا بوز شکلینده دۆشهن جیسیملر ایسه هیدرومتوروید آدلانیر.
"متورولوژی" اثرینده ارسطو بۇ علمی، فلسفی-بدیعی اۆسلوبدا یازمیشدیر. اثرین بدیعی طرفینده سهولر تاپیلسا دا تخمیناً ۲ مین ایلدیر بۇ اثردن ایستیفاده ادیلمهیه داوام ادیر. لاکین متورولوژینین یارانیشی بۇ دؤور اوْلاراق یوخ، متورولوژی جیهازلارین کشفی ایله باغلیدیر. [[۱۶۴۳]]-جو ایلده [[بارومتر]] ([[آتموسفر تضییقی|تضییق]] اؤلچمک اۆچون)، ۱۷۰۰-جو ایللرین سوْنوندا [[هیقرومتر]] (روتوبتلیگی اؤلچمک اۆچون) کشف ادیلمیشدیر. بۇ جیهازلارلا آپاریلان مۆشاهیده معلوماتلاری فیزیک قانونلاری نظره آلیناراق آپاریلمیشدیر. لاکین داها مۆکمّل جیهازلار ۱۹-جو عصرده اینکیشاف اتدیریلمهیه باشلادی. هاوا مۆشاهیدهلری اۆزرینده داواملی مۆشاهیدهلر [[۱۸۴۳]]-جو ایلده تلقرافین کشفی ایله داها دا اینکیشاف اتدی. بونون نتیجهسی اوْلاراق، هاوا آخینلاری و قاسیرغالارین حرکتی بللی ادیلدی و ۱۸۶۹-جو ایلده ایلک دفعه [[ایزوبار]]لار (عئینی تضییقلی نقطهلری بیرلشدیرهن ایری خط لر) ترتیب ادیلدی. ۱۹۲۰-جی ایللرده نوروژده ایلک دفعه هاوا کۆتلهلری و هاوا جبههلری حاقیندا پلان حاضیرلاندی. ۱۹۴۰-جی ایللردن اعتباراً، هاوا شارلاری ([[رادیوزوند]]) واسطهسیله یوخاری هوندورلوکلرین [[تِمپراتور]]و، تضییقی و روتوبتلیگی حاقیندا گئنیش معلومات الده ائتمک مۆمکون اوْلدو.
[[file:Lightning striking the Eiffel Tower - NOAA.jpg|200px|thumbnail|left|ایفل قوللهسینی ایلدیریمین وۇرماسی]]
متورولوژینین اینکیشافینین نؤوبتی مرحلهسی ۱۹۵۰-جی ایللرده، [[بیگی سایار تکنولوژیسی]] و ریاضی مودللرین اینکیشافی ایله باغلیدیر. عئینی زاماندا بۇ اۆصوللار واسطهسیله، [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]]-این [[نیو جرسی]] ایالتیندا بیر قروپ عالیم [[هاوا پروقنوزو]] ورمهیه چالیشمیشلار. حال-حاضیردا بیگی سایارلر واسطهسیله هاوا مۆشاهیدهلری و پروقنوزلار آوتوماتلاشدیریلمیشدیر. [[ایکینجی دونیا ساواشی]]ندن سوْنرا حربی هاوا واسطهلری، ایستیفاده اۆچون یارارلی وضعیتده اوْلانلاردان [[متورولوژی اؤلچمهلر]] اۆچون ایستیفاده ادیلدی. بۇ طیّارهلر لازیمی جیهاز آوادانلیقلاری ایله تجهیز اوْلوندو. ۱۹۹۰-جی ایللرین اوْرتالارینا چاتدیقدا بۇ جیهازلار یئرینی [[دوپلر راداری]] ایله دییشدی. بۇ رادار واسطهسیله [[قاسیرغا]]لارین پروقنوزو و تتقیقاتلاری گئنیشلهندی. ۱۹۶۰-جی ایلده ایلک [[هاوا پیکی]] ([[تیروس I]]) سمایا بوراخیلدی. بئلهلیکله، بۇ پیک داها گئنیش و فایدالی معلومات ورمک قابیلیتینه مالیک اوْلورلار. پیکلر، گجه زامانی، بولودلارین حرکتی، سو بوخارینین حرکتی و س. کیمی یئر سطحیندن اؤلچولمهسی چتین اوْلان معلوماتلاری موتهمادی اوْلاراق یئر سطحینین منطقهلرینه اؤتورمهیه ایمکان وریر. متورولوژی اینکیشافی نتیجهسینده گلهجکده بیر و یا بیر نئچه هفته سوْنرانین بئله هاوا پروقنوزونو ورمک مۆمکون اوْلاجاقدیر.
[[file:Cumulonimbus NOAA gov.jpg|thumbnail|left|200px|چوْخ یاخشی اینکیشاف اتمیش توْپا-یاغیش بولودو]]
== آتموسفرین آراشدیرما یوْل لاری ==
[[file:Surface analysis.gif|200px|thumbnail|left|یئر اۆستو هاوا خریطهسینده هاوانین تحلیلی]]
آتموسفرین یئر کورهسینده اینسانین حیاتی و فعالیّتی اۆچون اهمیتی چوْخ بؤیوکدور. اگر یئرده آتموسفر اوْلماسا ایدی، جانلی عالم اوْلمازدی. آتموسفرین ترکیبینه داخیل اوْلان قازلاردان بیری اوکسیژن جانلی عالمین نفس آلماسینا و یانما پروسسینه کؤمک ادیر. کربون قازی ایسه بیتکیلرین، یارپاقلارین یئیجکلانماسی اۆچون ایستیفاده اوْلونور و بیتکیلر طرفیندن آتموسفره اوکسیژن بوراخیلیر. آتموسفرین اساس قازی آزوت پروتئین و آزوتلو بیرلشمهلرین ترکیبینه داخیل اوْلوب یئرده حیاتین اینکیشافی ایله سیخ علاقه داردیر. آتموسفر آزوتون، اوکسیژنین، آرقونون، نونون و باشقا قازلارین صنایع اۆصولو ایله آلینماسیندا توکنمز رول اوْیناییر. آتموسفر، گوندوزلر یئرین گونش شوالاری طرفیندن حدسیز قیزماسینین، گجهلر ایسه حدسیز سویوماسینین قارشیسینی آلیر، عئینی زاماندا جانلی اوْرقانیزملری گونشین اۇلترابنؤوشیی و [[کوسمیک]] شوالاریندان قورویور. آتموسفرین یوخاری قاتلاری قیسا دالغالاری قایتاردیغینا گؤره اۇزاق مسافهلرله رادیو رابطهسی یاراتماقدا اساس رول اوْیناییر.
آتموسفر سسین یاییلماسیندا موهیم رول اوْیناییر و آویاسییا اۆچون خصوصی ماراق کسب ادیر. اگر اینسان قورودا و سودا یوزلرله km/ساعت سۆرعته نایل اوْلوبسا، هاوادا سسدن ایتی سۆرعتلی طیّارهلر بیر نئچه مین km/ساعت سۆرعتله حرکت ائدیرلر. آتموسفر و اوْندا باش ورهن حادثهلرین اؤیرنیلمهسی بیر نئچه عصر داوام اتسه ده، بۇ آراشدیرمالار یئره یاخینقاتلا مهدودلاشیردی. آنجاق، ۱۹-جو عصرین سوْنوندا طیّارهنین و رادیونونکشفیندن سوْنرا یئره یاخین قاتلا برابر آتموسفری مۆختلیف هوندورلوکلرده مۆنتظم اؤیرهنمهیه باشلادیلار. آتموسفرین قورولوشو و فیزیکی خصوصیتلری حاقیندا معلومات آلماق اۆچون بیرباشا و دولایی یوْللاردان ایستیفاده اوْلونور. بیرباشا یوْللار یئر اۆزرینده و هوندورلوکلرده شار زوندلار، طیّارهلر و راکتلرله قالیدیریلان جاهازلار واسطهسیله آتموسفرین پارامترلرینی اؤلچمهیه ایمکان وریر. یئر سطحینده ایسه آتموسفری بیرباشا اؤیرهنمک اۆچون متورولوژی منطقهلردن و پوستلاردان ایستیفاده ائدیلیر. ۱۹۳۰-جو ایلده آتموسفری اؤیرنمیین ینی – رادیو-زوندلاشدیرما متودو یاراندی.
رادیوزوند آرولوژی جیهاز اوْلوب، تِمپراتور، تضییق و روتوبتلیک وریجیسیندن، کود قورغوسوندان و رادیووریجیدن عبارتدیر. رادیوزوندو سربست اۇچوشا قالدیرماق اۆچون خصوصی رزین طبقهدن ایستیفاده اوْلونور. مۆختلیف هوندورلوکلرده اؤلچولموش متورولوژی المنتلر رادیوسیقناللار واسطهسی ایله یئره وریلیر، کود آچیلیر و آنالیز ائدیلیر. دولایی یوْللارلا آتموسفرین قاتلاری اؤیرنیلیر. سدف کیمی و گوموشو بولودلار، متوریتلرین ایزی، دالغالارین یاییلماسی و باشقا مۆشاهیدهلر آپارماقلا هاوانین ترکیبی، تِمپراتورو، تضییقی، روتوبتلیگی و هاوا آخینلاری حاقیندا معلومات آلماق اوْلور.
آراشدیرما یوْل لاری ایکی جوردور:
۱. بیرباشا یوْللار:
# زوندلار (شار-زوندلار، شار-پیلوتلار، رادیوزوندلار، آروستاتلار)
# طیّارهلر
# راکتلر
# یئرین صونعی پیکی و کوسمیک گمیلر
۲. دولایی یوْللار:
# متورلارین ایزلری
# میرواری (سدف کیمی)
# گوموشو بولودلار
# رادیو یوْللار
# سسین غیری-نورمال یاییلماسی
# نظری آراشدیرمالار
== آتموسفرین ترکیبی ==
یئر آتموسفری مۆختلیف قازلارین مکانیکی قاریشیغیندان عبارتدیر. یئر سطحینده تمیز و قورو هاوانین (توزسوز و روتوبتسیز) کیمیوی ترکیبی آشاغیداکی کیمیدیر:
{| class="wikitable"
|-
! # !! قازین آدی !! %-له میقداری !! موْلکول چکیسی
|-
| ۱ || [[آزوت]] || ۷۸،۰۹ || ۲۸،۱۶
|-
| ۲ || اوکسیژن || ۲۰،۹۵ || ۳۲
|-
| ۳ || [[آرقون]] || ۰،۹۳ || ۳۹،۹۴
|-
| ۴ || [[کربون قازی]] || ۰،۰۳ || ۴۴،۰۱
|}
رال آتموسفرده هاوانین ترکیبینده همیشه سو بوخاری وار. قازلاردان باشقا، آتموسفرین آشاغی قاتلاریندا سو بوخاری کوندنساسییاسینین (کریستاللاشماسینین) محصوللاری، بیرده کیچیک توز ذراتی اوْلور. آتموسفرین ترکیبینه داخیل اوْلان قازلاردان اساس یئری سو بوخاری، کربون قازی و اوْزون توتور. سو بوخاری آتموسفره سو حؤوزهلریندن، بیتکی اؤرتویوندن و نم تورپاقدان بوخارلانماقلا داخیل اوْلور. کربون قازی آتموسفرین قیزماسیندا آز رول اوْیناییر. هوندورلوک آرتدیقجا آتموسفرده کربون قازینین میقداری آزالیر. اوْزون (اوْ۳) – خصوصیّتی ایگی اوْلان رنگسیز قازدیر. یئرده حیاتین اوْلماسیندا بؤیوک وار. اوْزون گونشین شوالاندیردیغی اۇلترابنؤوشیی شوالاری اۇدماق قابیلیتینه مالیکدیر. اوْزون ۵۰ – ۶۰ km هوندورلویه قدر مۆشاهیده اوْلونور، لاکین اوْنون ماکسیمال جملشمهسی ۲۰ – ۲۵ km آراسیندا اوْلور.
۹۰ – ۱۰۰ km هوندورلویه قدر بۆتون قازلار مولکولیار وضعیتده اوْلور و اوْنلارین نیسبی فایز ترکیبی (آرقون و کربون قازیندان باشقا) پراکتیکی اوْلاراق دییشمز قالیر. بۇ پروسس هاوانین شاقولی ایستیقامتده قاریشماسی ایله ایضاح اوْلونور. بئلهلیکله، هاوانین اوْرتا مولکولیار چکیسی بۇ قاتدا دییشمیر. بۇ علامتلرینه گؤره آتموسفرین بۇ حیصّه سی هوموسفر آدلانیر. ۱۰۰ km-دن یوخاری آتموسفر بیرده ایکی اساس قازدان – آزوت و اوکسیژندن عبارتدیر. آنجاق، ۹۰ – ۱۰۰ km-دن باشلایاراق اوکسیژن گونشین اۇلترابنؤوشیی شوالارینی اۇددوغونا گؤره (دالغا اۇزونلوغو ۰،۲۴ م) اوکسیژن موْلکوللاری آتوملارا آیریلیر (پارچالانیر). حسابلامالارا گؤره پارچالانمانین یوخاری سرحدی تقریباً ۲۰۰ km-ده یئرلشیر و بورادا بۆتون اوکسیژن آتوم حالیندا (۹۸ %) اوْلور. بونا گؤره ده، بؤیوک یۆکسکلیکلرده آزوت و اوکسیژن آتوم حالیندا اوْلدوغونا گؤره، ۱۰۰ km-دن یوخاریدا هاوانین موْلکول چکیسی ثابت قالمیر. بۇ علامتلرینه گؤره آتموسفرین ۱۰۰ km-دن یوخاریدا اوْلان طبقهسینه هتروسفر دئییلیر.
== آتموسفرین قورولوشو و خصوصیتلری ==
[[فایل:Wea00920.jpg|250px|بندانگشتی|سول]]
آتموسفرین دقیق ایفاده اوْلونموش یالنیز آشاغی سرحدی – یئر سطحی وار. آتموسفرین یوخاری سرحدینی گؤسترمک اوْلدوقجا چتیندیر، چونکی هاوانین سیخلیغی هوندورلوک آرتدیقجا آزالیر و تخمیناً ۱۰۰ km-ده یئر ستهیندکیندن میلیون دفعه آز اوْلور. بیرباشا و دولایی مۆشاهیدهلرین نتیجهلری گؤستریر کی، آتموسفه لایلی قورولوشا مالیکدیر. تِمپراتورون شاقولی پایلانماسینا گؤره آتموسفر بش اساس طبقهیه (لایا) بؤلونور:
تروپوسفرین و ایستراتوسفرین آراسیندا کچید زوناسی – تروپوپاوزا یئرلشیر. بونون قالینلیغی ۱۰۰ م-دن ۱ – ۲ km-ا قدر، اوْرتا تِمپراتورو مولاییم قورشاقدا منفی ۴۰ – ۶۰۰ سی، تروپیک(چوخ ایستی)ده ایسه منفی ۷۰ – ۸۰۰ سی اوْلور. تروپوپاوزا هاوانین شاقولی حرکتینه مانع اوْلان ساخلاییجی بیر لایدیر.
* '''ایستراتوسفر''' – تروپوپاوزادان یوخاریدا یئرلشیر و ۵۵ km-ا قدر یاییلیر. بۇ لایدا تِمپراتور ۲۵ – ۳۰ km هوندورلویه قدر دمک اوْلار کی، دییشمیر، داها یوخاری هوندورلوکلرده ایسه آرتماغا باشلاییر. سوْن واختلارا قدر حساب اوْلونوردو کی، ایستراتوسفر ساکیت موحیطدیر. آنجاق، رادیومتورولوژی جیهازلار و متورولوژی راکتلر واسطهسی ایله آلینمیش معلوماتلار گؤستریر کی، ایستراتوسفرده اینتسیو هاوا سیرکولیاسییاسی مۆشاهیده اوْلونور و اۆفوقی ایستیقامتده تِمپراتور دییشیر. ایستراتوسفرده سو بوخاری جزعی میقداردا اوْلدوغونا گؤره، عادی بولودلار یارانمیر. یئر سطحیندن ۲۰ – ۳۰ km هوندورلوکده نازیک، سدف کیمی (میرواری) بولودلار مۆشاهیده اوْلونور.
قیشدا ایستراتوسفرده گۆجلو غرب کولکلری اۆستونلوک تشکیل ادیر. یایدا ۱۵ – ۲۰ km هوندورلوکده غرب کولکلرینین سۆرعتی ۴ – ۶ م/سان-دک آزالیر.
* '''مزوسفر''' – ایستراتوسفردن یوخاریدا یئرلشیر و ۸۰ km-ا قدر یاییلیر. بۇ طبقهده تِمپراتور سۆرعتله آشاغی دوشور و ۸۰ km-ده منفی ۵۰ – ۷۵۰ سی چاتیر. هردن تخمیناً ۸۰ km-ده، مزوسفرین یوخاری قاتلاریندا ایشیقلاشان خصوصی گوموشو – گؤی رنگلی گوموشو بولودولار مۆشاهیده اوْلونور. ۷۰ – ۸۰ km-دن سوْنرا هاوانین سیخلیغی چوْخ آز اوْلدوغوندان پراکتیک اوْلاراق بۇ هوندورلوکدن سوْنرا آرودینامیک قالدیریجی قووهدن ایستیفاده ائتمک اوْلمور. اوْنا گؤره ده، بۇ هوندورلوک کوسمیک فزانین باشلانغیجی (آشاغی اوزای) حساب اوْلونور.
* '''ترموسفر''' – هوندورلویونه گؤره ان قالین لایدیر – ۸۰ km-دن ۸۰۰ km-ا قدر. بۇ طبقهده اوکسیژن و آزوت موْلکوللارینین آتوملارا پارچالانماسی باش وریر. اوکسیژن و آزوت آتوملارینین گونشین قیسادالغالی رادیاسییاسینی اۇدماسی نتیجهسینده ترموسفرده تِمپراتور کسکین آرتماغا باشلاییر و اوْنون یوخاری سرحدینده ۸۰۰ – ۱۰۰۰۰ سی-یه چاتیر.
ترموسفرده چوْخلو الکتریک یوکلو ذرات – یونلار وار. اوْ یئرده کی، یونلارین جملشمهسی چوخالیر، اوْرادا رادیودالغالارین یاییلماسی آسانلاشیر. بۇ خصوصیتلرینه گؤره ترموسفره ایونوسفر ده دئییلیر. ایونوسفرده قوتب پاریلتیسی مۆشاهیده اوْلونور، بۇ حادثه گونشین اۇلترابنؤوشیی شوالارینین تأثیری آلتیندا سیرک هاوانین ایشیقلانماسیدیر. قوتب پاریلتیسینین ایسپکترینین اؤیرنیلمهسی ایمکان وریر کی، بۇ قاتلاردا آتموسفرین ترکیبی و تِمپراتور رژیمی حاقیندا معلومات الده اوْلونسون.
* '''اکزوسفر''' – یئر سطحیندن ۸۰۰ km-دن یوخاریدا یئرلشن آتموسفر قاتیدیر. آتموسفرین بۇ کنار قاتی، یاییلان قات آدلانیر. بورادا هاوانین سیخلیغی اوْ قدر آزدیر کی، آتوملار و موْلکوللار بؤیوک مسافهلری توققوشمادان قت ائدیرلر.
یئرین صونعی پیکلرینین معلوماتینا اساساً آتموسفرین یوخاری سرحدی ۲۰۰۰ – ۳۰۰۰ km حساب اوْلونوردو. سوْنرالار، آیا طرف بوراخیلان کوسمیک راکتلرله ۲۰.۰۰۰ – ۲۲.۰۰۰- km هوندورلوکده ایونلاشمیش قازلار آشکارلاندی. آتموسفرین بۇ حیصّه سی یئر تاجی آدلانیر. آتموسفری شرطی اوْلاراق ۲ حیصّه یه آییریرلار: آشاغی، یاخود سیخ قات ۱۵۰ km-ا قدر و یرترافی کوسمیک فزا – ۱۵۰ km-دن ۹۳۰.۰۰۰ km-ا قدردیر.
== بیرده باخ ==
* [[آتموسفر سیرکولیاسییاسی]]
* [[ایقلیم]]
* [[آقرومتورولوژی]]
* [[آویاسییا متورولوژیسی]]
* [[بولود تۆره لری]]
[[بؤلمه:متورولوژی| ]]
{{Uncategorized|date=سپتامبر ۲۰۱۸}}
5k20osz61o3x77tha6x5mwvkco4m0lu
کریستیان هویقنس
0
60923
1594320
681041
2026-10-22T13:14:13Z
Ziv
53795
([[c:GR|GR]]) [[File:Christiaan Huygens-painting.jpeg]] → [[File:Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Artist's name and exact description
1594320
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist
| honorific_prefix =
| name = کریستیان هویقنس
| honorific_suffix =
| native_name =
| native_name_lang =
| image = Caspar Netscher - Christiaan Huygens, the astronomer, 1671.jpg
| image_size = 200px
| image_upright =
| alt =
| caption =
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1629|04|14}}
| birth_place = [[The Hague]], [[یئددی بیرلشمیش ایالت جومهوریتی]]
| death_date = {{Death date and age|df=yes|1695|07|08|1629|04|14}}
| death_place = [[The Hague]], [[یئددی بیرلشمیش ایالت جومهوریتی]]
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| other_names =
| pronounce =
| residence = Netherlands, فرانسه
| citizenship =
| nationality =[[آلمان]]
| fields =
| workplaces =
| patrons =
| education =
| alma_mater = [[لیدن بیلیمیوردو]]
| doctoral_advisor =
| academic_advisors =
| doctoral_students =
| notable_students =
| known_for = [[Titan (moon)|Titan]]
| influences = [[قالیلئو قالیله]]
| influenced =
| awards =
| author_abbrev_bot =
| author_abbrev_zoo =
| spouse =
| partner =
| children =
| signature =
| signature_alt =
| website =
}}
'''کریستیان هویقنس''' ({{lang-en|'''Christiaan Huygens'''}}) [[آلمان]]لی [[بیلیم اینسانی]]. ۱۴ آوریل ۱۶۲۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۶ ایل عومر ائلهییب و ۰۸ ژوئیه ۱۶۹۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. کریستیان هویقنس [[لیدن بیلیمیوردو]]دا درس اوْخویوب.
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Christiaan Huygens|Christiaan Huygens]]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Christiaan Huygens
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
[[بؤلمه:عالیم]]
09ieqhmg5o28p0h41kwducu7xp6qxqe
ایسراییل یهودیلری
0
151197
1594335
1588707
2026-10-22T21:28:50Z
JayCubby
56648
([[c:GR|GR]]) [[File:Herzl-balcony.jpg]] → [[File:Herzl on a balcony full.jpg]] full portrait, better quality
1594335
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ethnic group
| group = Israeli Jews
| native_name = {{Hebrew|יהודים ישראלים}}
| image = 21 Israeli Jews.png
| pop = Core Jewish population:<br />'''6,556,000'''<br /> 74.6% of the [[Israelis|Israeli]] population<ref>{{Cite web |url=http://www.jewishpress.com/news/israel/israel-boasts-8-8-million-on-eve-of-2018-74-6-jewish/2017/12/31/ |title=Israel Boasts 8.8 Million on Eve of 2018, 74.6% Jewish |date=December 31, 2017 |website=Jewish Press}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-5064330,00.html |title=Nearing nine million: Israel in numbers on eve of 2018 |last=Alon |first=Amir |date=December 31, 2017 |website=Ynet News}}</ref><ref name="CBSPopulation2015" /><ref>{{Cite web|url=https://www.idi.org.il/haredi/2017/?chapter=20058|title=שנתון החברה החרדית לשנת 2017|website=www.idi.org.il|language=he|access-date=2018-01-03}}</ref> <br />Enlarged Jewish population <small>(includes non-Jewish relatives of Jews)</small>:<br />'''6,705,000'''<br />79.3% of the [[Israelis|Israeli]] population
| region1 = {{flagcountry|Israel}} {{nbsp|6}}
| pop1 = '''6,300,000'''{{efn|The official [[Israel Central Bureau of Statistics|CBS]] estimate of the Israeli Jewish population does not include Israelis who are not Jewish according to [[halakha|rabbinical law]], but were eligible for Israeli citizenship under the [[Law of Return]]. They compose about 3–4% of Israeli citizens (300,000), and are mostly [[Russian immigration to Israel in the 1990s|Russian-descendants]] of Jewish origin or family members who are not considered Jewish by the rabbinate.<ref>{{cite news|author=Yoram Ettinger|title=Defying demographic projections|url=http://www.israelhayom.com/site/newsletter_opinion.php?id=3913|accessdate=29 October 2013|newspaper=[[Israel Hayom]]|date=April 5, 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://jppi.org.il/uploads/Jewish_Demographic_Policies.pdf |title=Jewish Demographic Policies |publisher=The Jewish People Policy Institute |year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://jppi.org.il/uploads/Jewish_Demographic_Policies.pdf |title=Jewish Demographic Policies |publisher=The Jewish People Policy Institute |year=2011 |author=DellaPergola, Sergio}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.encyclopedia.com/topic/Israel_(people).aspx |title=Israel (people) |publisher=Encyclopedia.com |year=2007}}</ref>}} (September 2015)<ref>{{cite web |url=http://www.timesofisrael.com/israel-population-hits-8-4-million-ahead-of-jewish-new-year/ |title=Israel population hits 8.4 million ahead of Jewish New Year |work=The Times of Israel |date=8 September 2015 |accessdate=8 September 2015 |author=Raoul Wootliff and Josefin Dolsten}}</ref>
| region2 = {{flagcountry|United States}}
| pop3 = 100,000 (80,000 in Moscow)
| ref3 = <ref>"100,000 Former Soviet Jews In Israel Return To Russia", by Michael Mainville, ''The Toronto Star''</ref><ref name="lubavitch.com">[http://lubavitch.com/news/article/2030745/Israelis-Find-A-Lively-Jewish-Niche-in-Moscow.html Israelis Find A Lively Jewish Niche in Moscow] by Rena Greenberg – Moscow, Russia, 19 March 2014.</ref>
| region4 = {{flagcountry|Canada}}
| pop4 = 10,755<ref name="statcan2006">{{cite web |url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/hlt/97-562/pages/page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Table=2&Data=Count&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |title=Ethnocultural Portrait of Canada – Data table |publisher=2.statcan.ca |date=10 June 2010 |accessdate=2 May 2012 |archivedate=2016-08-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160818195955/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/hlt/97-562/pages/page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Table=2&Data=Count&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 }}</ref>–30,000<ref name="jewishagency.org" />
| region5 = {{flagcountry|United Kingdom}}
| pop5 = ≈30,000<ref name="ReferenceC">{{cite web |title=Broadening the picture – beyond America: The United Kingdom |url=http://www.jafi.org/JewishAgency/English/jewish%20education/Compelling%20Content/Worldwide%20Community/israeldiaspora/United%20Kingdom.htm |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140203170118/http://www.jafi.org/JewishAgency/English/jewish%20education/Compelling%20Content/Worldwide%20Community/israeldiaspora/United%20Kingdom.htm |archivedate=3 February 2014 |accessdate=18 July 2017 |df=dmy-all }}</ref>
| region6 = {{flagcountry|Australia}}
| pop6 = 15,000
| ref6 = <ref>{{cite web|url=http://www.haaretz.com/jewish-world/jewish-world-news/jews-down-under-are-on-the-rise-but-for-how-long-1.448465|title=Jews Down Under Are on the Rise, but for How Long?|first=Dan|last=Goldberg|date=3 July 2012|publisher=|via=Haaretz|accessdate=2018-04-18|archivedate=2012-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120803032428/http://www.haaretz.com/jewish-world/jewish-world-news/jews-down-under-are-on-the-rise-but-for-how-long-1.448465}}</ref>
| region7 = {{flagcountry|Germany}}
| pop7 = ≈10,000<ref>{{cite web |url=http://www.haaretz.com/weekend/week-s-end/why-are-israelis-moving-to-germany-1.384831 |title=Why are Israelis moving to Germany? |work=Haaretz |date=16 September 2011 |accessdate=18 March 2013 |author=Hagin, Adi |archivedate=2015-10-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151017065631/http://www.haaretz.com/weekend/week-s-end/why-are-israelis-moving-to-germany-1.384831 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.timesofisrael.com/israelis-in-berlin-buying-their-strudel-with-welfare/ |title=Israelis in Berlin buying their strudel with welfare |work=[[Times of Israel]] |date=3 September 2012 |accessdate=18 March 2013 |author=Assaf Uni}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.spiegel.de/international/zeitgeist/unkosher-nightlife-and-holocaust-humor-israelis-learn-to-love-the-new-berlin-a-740410.html |title=Unkosher Nightlife and Holocaust Humor: Israelis Learn to Love the New Berlin |work=Der Spiegel |date=21 January 2011 |accessdate=18 March 2013 |author=Doron Halutz}}</ref>
| langs = '''''Historical [[عبرانیجه]], [[Jewish languages]]'''''<br />[[Yiddish language|Yiddish]], [[Ladino language|Ladino]], [[Judeo-Arabic language|Judeo-Arabic]] and other [[Jewish languages]] (most endangered, and some now extinct)<br />
'''''[[Liturgical language]]s'''''<br />[[عبرانیجه]] and [[آرامی دیلی]]<br />
'''''Predominant [[spoken language]]s'''''{{Citation needed|date=February 2011}}<br />[[Modern Israeli Hebrew]], [[اینگیلیس دیلی]], [[روس دیلی]], [[ایسپانیا دیلی]], [[عرب دیلی]], [[فرانسه دیلی]], [[Amharic language|Amharic]]
| related = [[Ashkenazi Jews]]{{·}}[[Sephardic Jews]]{{·}}[[Mizrahi Jews]], <br /> other [[Semitic people|Semites]] ([[Levantine Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]]) and other [[Jewish ethnic divisions]]
}}
'''ایسرائیل یهودیلری''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسیجه]]: Israeli Jews، [[عرب دیلی|عربجه]]: يهود إسرائيل، [[فارس دیلی|فارسجا]]: یهودیان اسرائیلی) - بیر ائتنیک قوروپو'دورلار کی چوخونلوغو [[ايسراییل]] اؤلکهسینده یاشاییرلار.
== گؤرونتولر ==
<gallery>
File:Herzl on a balcony full.jpg|<!--[[Theodor Herzl]], visionary of the Jewish State, in 1897.]] ----------->
File:Declaration of State of Israel 1948 2.jpg|<!--[[David Ben-Gurion]] proclaiming Israeli independence from the United Kingdom on 14 May 1948, below a portrait of [[Theodor Herzl]]]] ----------->
File:Jerusalem Western Wall BW 2010-09-21 07-45-49.JPG|<!--The [[Western Wall]] in Jerusalem, 2010.]] ----------->
File:Flickr - Israel Defense Forces - Female Soldiers Unload their Weapons.jpg|<!--Israeli soldiers]] ----------->
File:Jerusalem Dome of the rock BW 14.JPG|<!--[[Jerusalem]] is the largest Jewish city in Israel.]] ----------->
File:Tel Aviv la ville.JPG|<!--[[Tel Aviv]] is the second largest Jewish city in Israel and the centre of the largest Jewish metropolitan area in Israel and in the world.]] ----------->
File:Haifa Bay.JPG|<!--[[Haifa]] is the third largest Jewish city in Israel and the centre of the second largest Jewish metropolitan area in Israel.]] ----------->
File:Population of israel by religion no text alt.svg|<!--Comparison of the changes in percentages of the main religious group in Israel between the years 1949–2015. {{legend0#65acefJewish}} {{legend0#71c837 ----------->
File:Nahal-kumta.jpg|<!--[[Israel Defense ForcesIDF]] Soldiers in their [[Israel Defense Forces#Regular serviceregular service]] period]] ----------->
File:Israel-Flag-1-Zachi-Evenor.jpg|<!--[[Flag of Israel]]]] ----------->
File:Hatikva.svg|<!--The [[HatikvahIsraeli National Anthem]] (''Hatikvah'')]] ----------->
File:A wounded Israeli Child is taken to hospital after Rocket Attack.jpg|<!--A Jewish Israeli child wounded by a [[Hamas]] [[BM-21 GradGrad]] rocket fired on the city of [[BeershebaBeer Sheva]] is taken to a hospital, 2009250px]] ----------->
</gallery>
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
[[بؤلمه:خالقلار]]
[[بؤلمه:ايسرائيل]]
iww14ilsso2oy9eu1sahg8u8qa0vaii
اکس سولا
0
299085
1594321
764531
2026-10-22T14:12:16Z
Xsolla Sara
65178
new logo
1594321
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
| name = Xsolla
| logo = Xsolla Logo 2026.png
| logo_size = 200px
| industry = Financial service
| foundation = {{Start date|2005}}<ref name=moneynews/>
| founder = Alexander Agapitov
| location_city = [[Sherman Oaks, Los Angeles]], [[کالیفورنیا ایالتی]]
| location_country = [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]]
| area_served = Worldwide
| services = payment systems for game publishers
| homepage = {{URL|www.xsolla.com}}
}}
'''اکس سولا''' ([[اینگیلیسجه]]: Xsolla) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت [[مالییه]] ساحهسینده فعالیّت گؤستریر.
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Xsolla|Xsolla]]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Xsolla
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
{{شیرکت-قارالاما}}
{{Authority control}}
[[بؤلمه:شیرکتلر]]
e6quj8xvul4x37o782ehpjsrd5svi77
یوکاری تامورا
0
382163
1594336
1594281
2026-10-23T09:41:11Z
~2026-56668-93
65201
[[Special:Diff/1594281|1594281]] دییشیکلیک [[Special:Contributions/Shawwww|Shawwww]] ([[User talk:Shawwww|دانیشیق]]) طرفیندن قایتاریلدی.
1594336
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Yukari Tamura
| image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] -->
| alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->
| caption =
| native_name = 田村 ゆかり
| native_name_lang = ja
| birth_name = <!-- only use if different from name -->
| birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|1976|02|27}}<ref name="Profile">{{cite web |title=田村ゆかり{{pipe}}日本タレント名鑑 |url=https://www.vip-times.co.jp/?talent_id=W00-0391 |website=[[Nihon Tarento Meikan]] |accessdate=18 February 2019 |language=ja}}</ref>
| birth_place = [[فوکوئوکا اوستانی]], Japan<ref name="Profile" />
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|death date†|birth date†}} -->
| death_place =
| other_names =
| occupation = {{Flatlist|
* [[Voice acting in Japan|Voice actress]]
* [[Single|singer]]
}}
| years_active = 1997–present
| agent = Amuleto
| height = 157 cm<ref name="Profile" />
| awards =
| website = {{URL|https://www.tamurayukari.com}}
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{Flatlist|
* [[J-pop]]
* [[Music of Japan#Theme music|Anison]]
}}
| instrument = Vocals
| years_active = 2001–present
| label = {{Plainlist|
* [[Universal Music Japan|PolyGram Japan]] (1997–2001)
* [[کونامی]] (2001–2007)
* [[King Records (Japan)|King]] (2007–2016)
* [[Mages (company)|Cana aria]]/[[Teichiku Records|Teichiku]] (2017–present)
}}
| associated_acts = {{Flatlist|
* [[یوئی هوریئه]]
* Yamato Nadeshiko
* [[Move (Japanese band)|Move]]
}}
}}
}}
'''یوکاری تامورا''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Yukari Tamura) [[ژاپون|ژاپونلی]] [[موسیقیچی]] - چئشیتلی [[موسیقی ژانری|موسیقی ژانرلاریندا]] اثرلر یارادیب. یوکاری تامورا ۲۷ فوریه ۱۹۷۶ تاریخینده [[فوکوئوکا اوستانی]] شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Yukari Tamura
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
{{موسیقی-قارالاما}}
{{Authority control}}
[[بؤلمه:موسیقیچیلر]]
ezgcvde98e7gkhkpus1seuv86kqrgac
1594337
1594336
2026-10-23T10:03:44Z
Morkoz
63464
[[Special:Contributions/~2026-56668-93|~2026-56668-93]] ([[User talk:~2026-56668-93|دانیشیق]]) طرفیندن ائدیلمیش دییشیکلیکلر [[User:Shawwww|Shawwww]] طرفیندن ائدیلمیش دییشیکلیکلره قایتاریلدی.
1594281
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Yukari Tamura
| image =
| alt =
| caption =
| native_name = 田村 ゆかり
| native_name_lang = ja
| birth_name = <!-- only use if different from name -->
| birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|1976|02|27}}<ref name="Profile">{{cite web |title=田村ゆかり{{pipe}}日本タレント名鑑 |url=https://www.vip-times.co.jp/?talent_id=W00-0391 |website=[[Nihon Tarento Meikan]] |accessdate=18 February 2019 |language=ja}}</ref>
| birth_place = [[فوکوئوکا اوستانی]], Japan<ref name="Profile" />
| occupation = {{Flatlist|
* [[Voice acting in Japan|Voice actress]]
* [[Single|singer]]
}}
| years_active = 1997–present
| agent = Amuleto
| height = 157 cm<ref name="Profile" />
| website = {{Official URL}}
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| genre = {{Flatlist|
* [[J-pop]]
* [[Music of Japan#Theme music|anison]]
* [[pop rock]]
}}
| instrument = Vocals
| years_active = 2001–present
| label = {{Plainlist|
* [[Universal Music Japan|PolyGram Japan]] (1997–2001)
* [[کونامی]] (2001–2007)
* [[King Records (Japan)|King]] (2007–2016)
* [[Mages (company)|Cana aria]]/[[Teichiku Records|Teichiku]] (2017–present)
}}
| associated_acts = [[یوئی هوریئه]], [[Move (Japanese band)|Move]]
}}
}}
'''یوکاری تامورا''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Yukari Tamura) [[ژاپون|ژاپونلی]] [[موسیقیچی]] - چئشیتلی [[موسیقی ژانری|موسیقی ژانرلاریندا]] اثرلر یارادیب. یوکاری تامورا ۲۷ فوریه ۱۹۷۶ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
== قایناقلار ==
{{قایناق}}
{{قارداش_پروژهلر_باغلانتی قوتوسو
| یازار =no
| ویکیسؤزلوک =no
| ویکیکیتاب =no
| ویکیسؤز =no
| ویکیقایناق =no
| ویکیآمبار =Yukari Tamura
| ویکیخبر =no
| ویکیگیل =no
| ویکیدولانما =no
| ویکیبیلیمیورد =no
}}
{{موسیقی-قارالاما}}
{{Authority control}}
[[بؤلمه:موسیقیچیلر]]
o1dp6o8y4faga74mkq33uv2sf5fpu83
ایکیلی گزهگن
0
618074
1594324
1592782
2026-10-22T17:23:07Z
H.Ganjeli
58356
1594324
wikitext
text/x-wiki
'''ایکیلی گزهگن''' ([[ اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Double planet''' ) ، [[آسترونومی|آسترونومیدا]] بیر ایکیلی اویدو سیستمیدیر کی هر ایکی جیسم، گهزهگن یا گهزهگن-کیمین بیر کوتلهیه صاحیبدیر و اونلارین باریسینتری (جاذیبه مرکزی)، هر ایکی گزهگن جیسمین ائشیگینده یئرلئشیر.
[[File:Pluto & Charon, Earth size comparison.jpg|thumb|]]
باخمایاراق کی سامان یولوندا اولان اولدوز سیستملرینین اوچده بیری ایکیلی اولسا دا، ایکیلی گزهگنلرین چووخ نادیر اولاجاغی گؤزلنیلیر.<ref>[http://www.cfa.harvard.edu/news/2006-11 Most Milky Way Stars Are Single], Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics</ref> گزهگنین اویدویا اولان عادی کوتله نیسبتی ۱:۱۰,۰۰۰ اولدوغو اوچون، بو جیسملر آنا اولدوزون جاذیبه چکیمی آلتیندا چووخ تأثیر آلتیندا قالیبلار و «بؤیوک ضربه فرضیهسی»نه اساساً، یالنیز خوصوصی شرایطلر آلتیندا جاذیبه باخیمیندان ثابیت قالا بیلرلر.<ref>{{Cite journal|last1=Canup|first1=Robin M.|author1-link=Robin Canup |last2=Ward|first2=William R.|date=June 2006|title=A common mass scaling for satellite systems of gaseous planets|url=https://www.nature.com/articles/nature04860|journal=Nature|language=en|volume=441|issue=7095|pages=834–839|doi=10.1038/nature04860|pmid=16778883|bibcode=2006Natur.441..834C|s2cid=4327454|issn=1476-4687|url-access=subscription}}</ref>
==آیریجا باخ==
*[[ایکیلی سیستم]]
==قایناقلار==
{{قایناق}}
b8u2irdhc9wvxpatcw7plzqt0g62lt0
ایکیلی سیستم
0
618328
1594325
2026-10-22T17:24:25Z
H.Ganjeli
58356
صفحهنی ' '''ایکیلی سیستم''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''Binary system''' )، اؤلچو باخیمیندان بیر-بیرینه یاخین اولان و اؤز نوعوندان اولان ایکی [[ گؤی جیسمی|نوجومی جیسمدن]] عیبارتدیر. آما تعریفلر فرقلیدیر، معمولاً کوتله مرکزینین هر ایکی جیسمین خاریجینده یئرلشمهس...' ایله ياراتدی
1594325
wikitext
text/x-wiki
'''ایکیلی سیستم''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''Binary system''' )، اؤلچو باخیمیندان بیر-بیرینه یاخین اولان و اؤز نوعوندان اولان ایکی [[ گؤی جیسمی|نوجومی جیسمدن]] عیبارتدیر. آما تعریفلر فرقلیدیر، معمولاً کوتله مرکزینین هر ایکی جیسمین خاریجینده یئرلشمهسینی طلب ائدیر.
[[File:AnttlersM81M82.jpg|240px|thumb|'''ایکیلی سیستم ام۸۱ ام۸۲ '''یا قارشی]]
ایکیلی سیستملرین ان یایقین نؤوعلری ایکیلی اولدوزلار و اوچلو کیچیک گزهگن اویدوسولاردی؛ آما قهوه ای جیرتدانلار، گزهگنلر، [[نوترون اولدوزو|نوترون اولدوزلار]] ، قارادلیقلار و کهکشانلار دا ایکیلیلر یارادابیلیلر.
چوخلو سیستم بونون کیمیدیر، آما اوچ و یا داها چوخ جیسمدن عیبارتدیر، مثلاً اۆچلو اولدوزلار و اوچلو کیچیک گزهگن اویدوسولار.<ref>{{Cite web |last=Lea |first=Robert |date=2018-01-17 |title=Binary Star Systems: Classification and Evolution |url=https://www.space.com/22509-binary-stars.html |access-date=2025-02-24 |website=Space.com |language=en}}</ref>
==قایناقلار==
{{قایناق}}
j6oh4f8ft4bfqd82bv8n3pr7m1geuj8
ایشلدن دانیشیغی:Spiderman 1236373
3
618329
1594326
2026-10-22T17:32:01Z
E THP
279
/* */
1594326
wikitext
text/x-wiki
== واندالیزم فارس کؤرفزی مقاله سیندن ==
سلام. «[[فارس کؤرفزی]]» مقالهسیندن منبعلی معلوماتین سیلینمهسی سیزین طرفینیزدن ائدیلن یانلیش بیر حرکتدیر.
منبعلی معلوماتون سیلینمهسی ویکیپدیا قایدالارینا گؤره [[ویکیپدیا:واندالیزم|واندالیزم]] ساییلیر. اگر بو حرکتی داوام ائتدیرسینیز، [[ویکیپدیا:ایدارهچیلر|ایدارهچیلر]] طرفیندن حسابینیزا [[ویکیپدیا:بلاک قایدالاری|بلاک]] وۇرولا بیلر.
بحث آچین. [[ایشلدن:E THP|E THP]] ([[ایشلدن دانیشیغی:E THP|دانیشیق]]) ۲۲ اوْکتوبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۲ (UTC)
ojlx7se37kwro49bjj1ed2jsxjkkxee
1594327
1594326
2026-10-22T17:32:20Z
E THP
279
1594327
wikitext
text/x-wiki
== واندالیزم فارس کؤرفزی مقاله سیندن ==
سلام. «[[فارس کؤرفزی]]» مقالهسیندن منبعلی معلوماتین سیلینمهسی سیزین طرفینیزدن ائدیلن یانلیش بیر حرکتدیر.
منبعلی معلوماتون سیلینمهسی ویکیپدیا قایدالارینا گؤره [[ویکیپدیا:واندالیزم|واندالیزم]] ساییلیر. اگر بو حرکتی داوام ائتدیرسینیز، [[ویکیپدیا:ایدارهچیلر|ایدارهچیلر]] طرفیندن حسابینیزا [[ویکیپدیا:بلاک قایدالاری|بلاک]] وۇرولا بیلر.
بحث آچین. [[ایشلدن:E THP|E THP]] ([[ایشلدن دانیشیغی:E THP|دانیشیق]]) ۲۲ اوْکتوبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۲ (UTC)
gsax9voksi3bgjbyrjhwcb14q79uu6n
1594328
1594327
2026-10-22T17:33:35Z
E THP
279
1594328
wikitext
text/x-wiki
== واندالیزم فارس کؤرفزی مقاله سیندن ==
سلام. «[[فارس کؤرفزی]]» مقالهسیندن منبعلی معلوماتین سیلینمهسی سیزین طرفینیزدن ائدیلن یانلیش بیر حرکتدیر.
منبعلی معلوماتون سیلینمهسی ویکیپدیا قایدالارینا گؤره [[ویکیپدیا:واندالیزم|واندالیزم]] ساییلیر. اگر بو حرکتی داوام ائتدیرسینیز، [[ویکیپدیا:ایدارهچیلر|ایدارهچیلر]] طرفیندن حسابینیزا [[ویکیپدیا:بلاک قایدالاری|بلاک]] اولا بیلر.
بحث آچین. [[ایشلدن:E THP|E THP]] ([[ایشلدن دانیشیغی:E THP|دانیشیق]]) ۲۲ اوْکتوبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۲ (UTC)
5lro6h32e0ee7ln0gyt387jd152027c
1594329
1594328
2026-10-22T17:36:08Z
E THP
279
/* واندالیزم فارس کؤرفزی مقاله سیندن */
1594329
wikitext
text/x-wiki
== واندالیزم فارس کؤرفزی مقاله سیندن ==
سلام. «[[فارس کؤرفزی]]» مقالهسیندن منبعلی معلوماتین سیلینمهسی سیزین طرفینیزدن ائدیلن یانلیش بیر حرکتدیر.
منبعلی معلوماتون سیلینمهسی ویکیپدیا قایدالارینا گؤره [[ویکیپدیا:واندالیزم|واندالیزم]] ساییلیر. اگر بو حرکتی داوام ائتدیرسینیز، [[ویکیپدیا:ایدارهچیلر|ایدارهچیلر]] طرفیندن حسابینیز بلاک اولا بیلر.
بحث آچین. [[ایشلدن:E THP|E THP]] ([[ایشلدن دانیشیغی:E THP|دانیشیق]]) ۲۲ اوْکتوبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۲ (UTC)
h1m4mwpi4dj1gojyivxh35tdhddbw81
1594333
1594329
2026-10-22T20:07:17Z
Spiderman 1236373
64727
/* واندالیزم فارس کؤرفزی مقاله سیندن */ پاسخ
1594333
wikitext
text/x-wiki
== واندالیزم فارس کؤرفزی مقاله سیندن ==
سلام. «[[فارس کؤرفزی]]» مقالهسیندن منبعلی معلوماتین سیلینمهسی سیزین طرفینیزدن ائدیلن یانلیش بیر حرکتدیر.
منبعلی معلوماتون سیلینمهسی ویکیپدیا قایدالارینا گؤره [[ویکیپدیا:واندالیزم|واندالیزم]] ساییلیر. اگر بو حرکتی داوام ائتدیرسینیز، [[ویکیپدیا:ایدارهچیلر|ایدارهچیلر]] طرفیندن حسابینیز بلاک اولا بیلر.
بحث آچین. [[ایشلدن:E THP|E THP]] ([[ایشلدن دانیشیغی:E THP|دانیشیق]]) ۲۲ اوْکتوبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۲ (UTC)
:منیم اوچون فرقی یوخدور. بونو ائتمهیه دوام ائدهجَیَم. [[ایشلدن:Spiderman 1236373|Spiderman 1236373]] ([[ایشلدن دانیشیغی:Spiderman 1236373|دانیشیق]]) ۲۲ اوْکتوبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۷ (UTC)
43qm2o170bmh1ui4bfp4m9c0nczl84a