ویکی‌پدیا azbwiki https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter مدیا اؤزل دانیشیق ایشلدن ایشلدن دانیشیغی ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا دانیشیغی فایل فایل دانیشیغی مدیاویکی مدیاویکی دانیشیغی شابلون شابلون دانیشیغی کؤمک کؤمک دانیشیغی بؤلمه بؤلمه دانیشیغی پوْرتال پوْرتال دانیشیغی TimedText TimedText talk ماژول ماژول دانیشیغی Event Event talk 0 2074 1594473 1476526 2026-10-30T01:40:35Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594473 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = بولوادین | image_skyline = | image_caption = | image_shield = | pushpin_map = Turkey | coordinates = {{Coord|38|43|N|31|3|E|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type = اؤلکه | subdivision_name = {{بایراق|Turkey}} | subdivision_type1 = [[تورکیه اوستانلاری|اوستان]] | subdivision_name1 = [[افیون قاراحیصار اوستانی|افیون قاراحیصار]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | leader_party = | leader_title = <!-- Mayor --> | leader_name = | leader_title1 = <!-- [[Kaymakam]] --> | leader_name1 = | elevation_m = | area_footnotes = {{Turkey district areas|SOURCE}} | area_blank1_title = بؤلوم | area_blank1_km2 = {{Turkey district areas|Afyonkarahisar|Bolvadin}} | population_footnotes = {{Turkey district populations|SOURCE|Afyonkarahisar}} | population_urban = {{Turkey district populations|Afyonkarahisar|Bolvadin|şehir}} | population_as_of = {{Turkey district populations|YEAR}} | population_blank1_title = District | population_blank1 = {{Turkey district populations|Afyonkarahisar|Bolvadin|toplam}} | population_density_blank1_km2 = auto | postal_code_type = <!-- Post code --> | postal_code = | blank_name = [[Köppen climate classification|Climate]] | blank_info = [[Mediterranean climate#Warm-summer mediterranean climate|Csb]] | website = <!-- {{URL|XXXXXXX|XXXXXX}} --> }} ''' بولوادین '''[[تورکیه| تورکیه]] جمهوریتی نین بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۳۰٬۱۵۶نفر اهالیسی وارمیش<ref>City, town and village population([http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&ENVID=adnksdb2Env&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=34&p_yil=2010&p_dil=1&desformat=html)TURKISH rapor.tuik.gov.tr]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} STATISTICAL INSTITUTE، May 2012|کد دیل(en)</ref><ref>Turkey: largest cities and towns and statistics of their population([http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-215)World world-gazetteer.com]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Gazetteer،6 May 2012دیل/(en)</ref>. == قایناقلار == {{قایناق}} ==خاریجی لینکلر== * [https://web.archive.org/web/20200318080236/http://www.bolvadin.bel.tr/ Municipality of Bolvadin] {{In lang|tr}} {{تورکیه ناحیه‌لری|provname=افیون قاراحیصار|image=Afyonkarahisar}} {{Authority control}} [[بؤلمه:یاشاییش یئرلری افیون قاراحیصار اوستانیندا]] [[Category:Districts of Afyonkarahisar Province]] [[Category:Bolvadin District]] 0x4felham01fbwe80zw3m9fclgcx5r2 0 2174 1594474 1576621 2026-10-30T01:54:52Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594474 wikitext text/x-wiki [[File:Encyclopedie de D'Alembert et Diderot - Premiere Page - ENC 1-NA5.jpg|left|thumb|D'Alembert və Diderotun ۱۷۷۲-جی ایلده ترتیب ائتدیگی "Encyclopédie“ کیتابی‌نین اوز ورقی]] '''بیلیکلیک''' یا '''دائرة‌المعاریف''' ({{یونانجا|enkýklios}} ، {{عربجه|الموسوعة/دائرة المعارف}}) — چئوره فورمالی و ''paideí'' درس، بیلیک سوزلری نین بیرلشمه سیندن یارانمیشدیر) سورغو کیتابی اوْلوب اینسان بیلیگی‌نین بوتون ساحه‌لرینی آردیجیل شکیلده و اطرافلی احاته ائدیر. اونیورسال (جهانی) بیلیکلیکلر اینسانیت اۆچون عومومی بیلیگی تصویر ائدیر، خوصوصی بیلیکلیکلر ایسه یالنیز موعین بیر ساحه اوزره محدود معلومات وئریر.<ref>[http://books.google.com/?id=49NZ12icE-QC&pg=PA49&dq=%22encyclopedic+dictionary%22%2Bencyclopedia&q=%22encyclopedic%20dictionary%22%2Bencyclopedia Dictionary of Lexicography]</ref> == بیلیکلیگین یارانما تاریخی == بیلیکلیگین یارانماسی قدیم زامانلار، آنتیک یونان واختلارینا گئدیب چیخیر. ایلک دفعه اولاراق سیستئماتیک بیلیکلیک یونان فیلسوفو، افلاطون قوهومو سپئوسیپپوس طرفیندن یارادیلمیشدیر. میلاددان اؤنجه ۳۷۰-جی ایلده حئیوانلار و بیتکی عالمی اوزره ده بیلیکلیک - هومویا یارائدیلیر. باشقا فیلسوفلاردان، مثلا ارسطو اؤز دؤورونده مؤوجود اوْلان بیلیکلری توپلو شکلینه سالمیشلار، آنجاق اونلار هر هانسی بیلیکلیک یارادا بیلمه میشلر. روم دؤورونده دؤولت آدامی مارکوس پوکیوس کاتو میلاددان سوْنرا ۱۵۰-جی ایلده دیه لیبری آد مارکوم فیلیوم die Libri ad Marcum filium (مارکوسون اوغلانلارینا کیتابلار) آدلی توپلونو ترتیب ائدیر. بۇ کیتابلار کند تصروفاتی، طیب، رئتوریکا، دؤیوش تئکنیکی کیمی ساحه لرین پئداقوقیکا باخیمیندان بیر بیلیکلیکده جمعلنمه‌سی‌ایدی. نؤوبتی بیلیکلیک کیتاب مارکوس ترنتیوس واررو طرفیندن یازیلمیش دیسکیپلیناروم لیبری دوققوز Disciplinarum libri IX ایدی. او معلوم کیتابلاری طیب و معمارلیق‌ایله تاماملاییر. اونون ۴۱ کیتابیندان یالنیز بعضی پارچالاری بیزه گلیب چاتمیشدیر. ان قدیم، تام بیزه قدر گلیب چاتمیش، لاتین دیلیده اوْلان سیستماتیک بیلیکلیک روم تاریخچیسی پلینیوس طرفیندن ترتیب اوْلونموشدور. اونون طبیعتین تاریخی آدلی کیتابی ۳۷ جیلدده، ۲۴۹۳ بؤلومدن عیبارت ایدی. بورادا کوسمولوژی ({{فارسجا| کیهان شناسی}})، جوغرافیا، ائتنولوژی ({{فارسجا|مردم شناسی}})، آنتروپولوژی ({{فارسجا|انسان شناسی}})، پسیکولوژی ({{فارسجا| روان‌شناسی}})، زوولوژی ({{فارسجا|جانورشناسی}})، بوتانیکا ({{فارسجا|گیاه شناسی}})، مینئرالوژی ({{فارسجا|کانی شناسی}}) و متالورژی حاقیندا معلومات وئریلمیشدیر. منبعلرین وئردیگی معلوماتلارا اساساً بۇ کیتابین ترتیب اوْلونماسیندا ۵۰۰ مؤلیف ایشتراک ائتمیشدیر. ۱۴۶۹-جی ایلده بۇ بیلیکلیک ونسیادا یئنیدن نشر اوْلونور. ۱۵۴۳-جو ایلده اونون ۱۱ جیلدی آلمان دیلینه ترجومه اوْلونور و استراسبورگدا بوراخیلیر. اورتا عصرلرده ترتیب اوْلونان اثرلر داها یاخشی ترکیبه مالیک ایدیلر. اونلار [[لاتین دیلی]]نده یازیلمیشدیلار. میلّی بیلیکلیکلر سونارلار، اوْرتا عصرین سونوندا و یئنی تاریخین اولینده مئیدانا گلیر. بیزانتیا دؤورونده یازیلمیش یئگانه کیتاب اوْلان [[سودا (کیتاب)|سورا]] ({{اینگیلیسجه|Suda}}) دا یونان دیلینده ایدی. ''سودا'' کیتابیندا جوغرافیا و تاریخچی آنتیک مؤلیفلر حاقیندا ۳۲٬۰۰۰ مقاله جملنمشدیر. یئنی دؤورون باشلانغیجیندا بیلیکلیک یارادیلماسی اوزره پیونر [[فرانسه]] فیلسوفو فرانچیز باکون ساییلیر. او ۱۶۲۰-جی ایلده اؤز کیتابیندا "Preparative toward a Natural and Experimental History" ۱۳۰ آددا موختلیف علملری سیرالاییر. بۇ تصنیفاتلاندیرما اوندان سوْنراکی عالیملر اۆچون اساس گؤتورولوردو. اوندان سوْنرا یاشامیش دیدروت اؤز بیلیکلیگینده باکونا ایستیناد ائدیر. ۱۷۰۴-جو ایلده ریاضیاتچی جان هاریس ({{اینگیلیسجه|John Harris}}) [[لندن]]ده تکنیک حاقیندا بیلیکلیگی ({{اینگیلیسجه|Lexicon technicum}}) چاپ ائتدیریر. بۇ تکنیک ساحه‌سینده ایلک الیفبا سیراسی ایله دوزولموش، [[اینگیلیس دیلی]]نده یازیلمیش عومومی تکنیک بیلیکلیک‌ایدی. ۱۷۵۱-جی ایلده [[فرانسه]]‌لی [[دنی دیدرو]] و [[ژان لو رون دالامبر]] طرفیندن [[فرانسه دیلی]]نده ترتیب اوْلونموش علملرین منطیقی بیلیکلیکی یا دیکشنریسی ({{فرانسه‌جه|Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences}})، ایشیق اوزو گؤرور.{{قایناق‌؟}} [[آذربایجان تورکجه‌سی]]نده ایلک بیلیکلیک ۱۹۷۶-۱۹۸۷-جی ایللرده نشر ائدیلمیش ۱۰ جیلدلیک آذربایجان سووئت انسیکلوپئدییاسی‌دیر. کیریل الیفباسی ایله چاپ اوْلونان بۇ انسیکلوپئدییا حاضیردا آذربایجان تۆرکجه‌‌سینده انسیکلوپئدیک بیلگی ساحه‌سینده ان گوجلوسودور. == بیرده باخ == [[ویکی‌پدیا]] == قایناقلار == {{قایناق}} == خاریجی لینکلر == {{Wiktionary|encyclopedia|encyclopaedia|encyclopedic}} {{آمبار بؤلمه|Encyclopedias}} {{Wikisource portal|Encyclopedias}} * [http://www.educ.fc.ul.pt/hyper/eng/index.html Encyclopaedia and Hypertext] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060114061155/http://www.educ.fc.ul.pt/hyper/eng/index.html |date=2006-01-14 }} <!-- Is this important enough to include in this article? --> * [https://web.archive.org/web/20110514041509/http://www.accuracyproject.org/cbe-errors-books.html Internet Accuracy Project] – Biographical errors in encyclopedias and almanacs * [http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=did;cc=did;idno=did2222.0000.004;rgn=main;view=text Encyclopedia] – Diderot's article on the Encyclopedia from the original [[Encyclopédie]]. * [http://www.dm.unipi.it/~tucci/index.html De expetendis et fugiendis rebus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080615051823/http://www.dm.unipi.it/~tucci/index.html |date=2008-06-15 }} – First Renaissance encyclopedia * [http://kennedy.byu.edu/staff/peterson/multivol/multibooks.html Errors and inconsistencies in several printed reference books and encyclopedias] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010718235527/http://kennedy.byu.edu/staff/peterson/Multivol/Multibooks.html |date=July 18, 2001 }} * [http://reviews.cnet.com/1990-3118_7-6378998-1.html Digital encyclopedias put the world at your fingertips] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131109213126/http://reviews.cnet.com/1990-3118_7-6378998-1.html |date=2013-11-09 }}&nbsp;– [[CNET]] article * [https://web.archive.org/web/20080112134535/http://www.uwstout.edu/lib/reference/encycl.htm Encyclopedias online] University of Wisconsin&nbsp;– Stout listing by category * [http://uwdc.library.wisc.edu/collections/HistSciTech/Cyclopaedia Chambers' ''Cyclopaedia''], 1728, with the 1753 supplement * [http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa&cc=moa&key=title&page=browse&value=encyclop%C3%A6dia+americana&Submit=Quick+Browse ''Encyclopædia Americana''], 1851, [[Francis Lieber]] ed. (Boston: Mussey & Co.) at the University of Michigan Making of America site * [http://www.1902encyclopedia.com/ ''Encyclopædia Britannica''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181122212107/https://www.1902encyclopedia.com/ |date=2018-11-22 }}, articles and illustrations from 9th ed., 1875–89, and 10th ed., 1902–03. * {{Wikisource-inline|list= ** {{Cite Collier's|wstitle=Cyclopædia |short=x |noicon=x}} ** {{Cite Americana|wstitle=Encyclopædia |short=x |noicon=x}} ** {{Cite NSRW|wstitle=Encyclopædia |short=x |noicon=x}} ** {{Cite EB1911|wstitle=Encyclopaedia |short=x |noicon=x}} ** {{Cite Nuttall|title=Encyclopædia |short=x |noicon=x}} ** {{Cite NIE|wstitle=Encyclopædia|year=1905 |short=x |noicon=x}} ** {{Cite AmCyc|wstitle=Cyclopædia |short=x |noicon=x}} }} {{Authority control}} {{مین مقاله}} [[بؤلمه:بیلیکلیکلر| ]] [[بؤلمه:تاریخ باره‌سینده ایشلر]] ld5n4sx5k8qvlndyyuugv46t4amsufh 0 3143 1594490 1594215 2026-10-30T06:37:03Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594490 wikitext text/x-wiki {{Infobox lake |name = '''خزر دنیزی''' |other_name = [[آذربایجان جومهوریتی]]: Xəzər dənizi{{سخ}}[[ایران]]: دریای خزر{{سخ}}[[قازاخیستان]]: Каспий теңізі{{سخ}}[[روسیه]]: Каспийское море{{سخ}}[[تورکمنیستان]]: Hazar deňzi |image = ISS056-E-13641_-_View_of_Azerbaijan.jpg |caption = The Caspian Sea as taken by the [[Moderate-Resolution Imaging Spectroradiometer|MODIS]] on the orbiting [[Terra (satellite)|Terra satellite]], ژوئن ۲۰۰۳ |image_bathymetry = |caption_bathymetry = l |coords = {{Coord|41|40|N|50|40|E|type:waterbody_scale:5000000|display=inline,title}} |type = [[Endorheic]], Saline, Permanent, Natural |inflow = [[ولقا چایی]]، [[اورال چایی]]، [[کر (قفقاز) چایی]]، [[ترک چایی]] |outflow = [[Evaporation]], [[Garabogazköl]] |catchment = {{Convert|3626000|km2|sqmi|abbr=on}}<ref name="vanderLeeden" /> |basin_countries = [[آذربایجان جومهوریتی]]، [[ایران]]، [[قازاخیستان]]، [[روسیه]]، [[تورکمنیستان]] |length = {{Convert|1030|km|mi|0|abbr=on}} |width = {{Convert|435|km|mi|0|abbr=on}} |area = {{Convert|371000|km2|sqmi|-2|abbr=on}} |depth = {{Convert|211|m|-1|abbr=on}} |max-depth = {{Convert|1025|m|-1|abbr=on}} |volume = {{Convert|78200|km3|cumi|-2|abbr=on}} |residence_time = 250 years |shore = {{Convert|7000|km|mi|-2|abbr=on}} |elevation = {{Convert|-28|m|ft|0|abbr=on}} |frozen = |islands = [[:Category:Islands of the Caspian Sea|26+]] |islands_category = Islands of the Caspian Sea |cities = [[باکی]] (Azerbaijan), [[بندرانزلی]] (Iran), [[Aktau]] (Kazakhstan), [[مخاچ‌قلعه]] (Russia), [[Türkmenbaşy, Turkmenistan|Türkmenbaşy]] (Turkmenistan) (''see [[#Cities near the Caspian Sea|article]]'') |reference =<ref name="vanderLeeden">van der Leeden, Troise, and Todd, eds. , ''The Water Encyclopedia''. Second Edition. Chelsea F.C. , MI: Lewis Publishers, 1990, p. 196.</ref> }} [[File:Fernão Vaz Dourado 1570-1.jpg|thumb|265px|left]] [[File:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|left|خزر دنیزی]] '''خزر دنیزی یا قزوین دنیزی''' یادا غازان(کاسیان) دنیزی ([[عرب دیلی]]: البحر الغازان) - بؤیوک‌لوگونه و بعضی فیزیکی–جوغرافی علامتلرینه گؤره دونیانین ان بؤیوک گؤلودور. خزر دنیزی [[اوروپا]] و [[آسیا]]نین کسیمینده یئرلشیر. اونو دونیانین باشقا ایری سو حوضه‌لری ایله بیلاواسیطه علاقه‌سی اولمادیغینا گؤره گؤل ده آدلاندیریرلار. بۇ باخیمدان خزر دونیادا ان بؤیوک گؤل‌دور. خزر دنیز ایران دا [[گورگان|گلستان]] ، [[مازندران اوستانی|مازندران]] ، [[گیلان اوستانی|گیلان]] و [[اردبیل اوستانی|اردبیل]] اوستان لاریندا یئرلشیب.<ref>ایصلاح</ref> اردبیل اوستانی آستارا طریقینن خزر دنیزه وصل اولوب دیر. خررین ساحه‌سی ۳۸۰ مین مربع کیلومتردیر. ساحیل خطینین عومومی اوزونلوغو (پئری متری) ۶۳۸۰ کیلومتردیر. ان اوزون ساحه‌سینین اوزونلوغو ۱۲۰۵ کیلومتر، انی ۵۵۴ کیلومتر، ان درین یئری ۱۰۲۵ متردیر. خزرین سویّه‌سی [[اوقیانوس]] سطحیندن ۲۸ متر آشاغیدادیر. == خزر دنیزینین آدی حاقّیندا تاریخی معلومات == خزر دنیزی حاقیندا ان قدیم معلوماتلارا آسوریا گیل قابلارینین اوزرینده‌کی یازی‌لاردا راست گلینیر و او گونئی دنیزی آدلانیر. [[یونان]] تاریخ و جوغرافیاچیسی [[هئکاتئی میلتسکی|هکاتی میلتسکینین]] (میلاددان قاباق ۶-جی عصر) اثرلرینده بۇ دنیز کاسپی و هیرکان کیمی آدلانیر. بیرینجی اتنونیم او زامان دنیزین گونئی-باتی ساحیل‌لرینده، موعاصیر آذربایجانین اراضی‌سینده یاشامیش کاسپی خالقینین آدی ایله علاقه‌داردیر. ایکینجی آد دنیزین گونئی-شرق کونجونده یئرله‌شمیش هیرکان اؤلکه‌سیندن (فارسجا «جاناوارلار اؤلکه‌سی» دئمک‌دیر) یارانمیشدیر. هر ایکی آد [[هرودوت]] طرفیندن ده ایستیفاده اولونور (میلاددان قاباق ۵-جی عصر). داها سونراکی قدیم مؤلفلر بۇ آدلارلا یاناشی، جوشقون و هیرکان دنیزی آدلارینی ایشلدیرلر. قدیم روس الیازمالار عابیده‌لرینده خزر دنیزی گؤی (مونقول-تورک‌لردن گؤتورولموش‌دور)، خوارزم (آمودریا چایی‌نین آشاغی وادی‌سینده یئرلَشن و اراضی‌سی خزر دنیزینده قدر اوزانان خوارزم دولتی ایله باغلی)، خوالین، دربند و س. کیمی آدلاندیریرلار. خزر اطرافیندا یاشایان خالقلار دا بۇ دنیزده موختلیف آدلار وئرمیشلر، مثلاً: روسلار خوالین، تاتارلار آغ دنیز، تورکلر کیچیک دنیز، چین‌لیلر سی‌های، یعنی باتی دنیزی. روسیه‌ده کاسپی آدی ۱۶-جی عصرین اوّل‌لرینده مئیدانا گلمیش‌دیر. خزر اطرافیندا یئرله‌شمیش دیگر اؤلکه‌لرده بۇ سو حوضه‌سی: آذربایجان‌دا-خزر (خزرلر ۵–۱۰ عصرلرده دنیزین قوزئی-باتی ساحیل‌لرینده مسکونلاشمیش تورک‌دیلی میللت‌دیر)، [[ایران]]دا خزر و همچنین مازندران، [[قازاخیستان]]دا و [[تورکمنیستان]]دا کاسپی دنیزی کیمی آدلاندیریلمیشدیر. بوتؤولوک‌ده، موختلیف واختلاردا، موختلیف خالقلار خزره ۷۰-ه قدر آد وئرمیش‌لر. == خزر دنیزی اطرافیندا یئرلشن دؤلتلر == * [[File:Flag of Azerbaijan.svg|20px]][[آذربایجان جومهوریتی]] * [[File:Flag of Iran.svg|20px]][[ایران]] * [[File:Flag of Russia.svg|20px]][[روسیه]] * [[File:Flag of Turkmenistan.svg|20px]][[تورکمنیستان]] * [[File:Flag of Kazakhstan.svg|20px]][[قازاخیستان]] * خزر دنیزینین ساحیل خطینین اوزونلوغو [[آذربایجان جومهوریتی]]ن‌ده ۹۵۵٫۰۸ کیلومتر، روسیه فئدئراسیونون‌دا ۶۹۵ کیلومتر، قازاخیستان جومهوریتینده ۲۳۲۰ کیلومتر، تورکمنیستاندا ۱۲۰۰ کیلومتر، ایران ایسلام جومهوریتینده ۹۰۰ کیلومتره یاخین‌دیر. == خزر دنیزینین آدالاری == خزرده چوخلو میقداردا آدالار وار ([[پیرآللاهی]]، [[پلیتا]]، [[زوریا]]، [[موغان داشی]]، [[کور داشی]]، [[قاراسو]] و س) عرب دیلینده بحر الغازان و تورکجه ده [[غازان ائلی]] همان قزوین و کاشان تورکلرینه باغلی ائلین آدی ایدی.بو ائیل عربلر باخیشیندا بو دنیزین بیرینجی ائلی ایدی و بو اساسدا اونون آدی الغازان چاغیریلیدی یانی غازان یا کاسان (کاشان و قزوین) ائللری. بو گون بو ائلین آدی کاسپین جعل اولوب بلکه کاسپین همان غازان تورکلری ایدی. [[ائلخانیلر]] پادیشاهی [[غازان خان]] بو ائلده بؤی آچدی و اونا غزان ائلی‌نین خانی یا غازان خان آد وئریلدی. == خزر دنیزینین یاریم‌آدلاری == [[آبشرون یاریم‌آداسی]] - آذربایجان جومهوریتینده == خزر دنیزینه آخان چایلار == [[وولقا]]، [[تِرِک]]، [[اورال]]، [[کور]]، قوسارچای، قودیال‌چای، ولوله‌چای، سومقاییت‌چای، ویلش‌چای، لنکران‌چای و آستاراچای == خزر دنیزی ساحیلینده یئرلشن شهرلر == [[File:View of night Baku, 2010.jpg|thumb|350px|left|باکی]] [[File:Flag of Azerbaijan.svg|20px]][[آذربایجان جومهوریتی]] * [[آستارا]] * [[باکی]] * [[خاچماز]] * [[لنکران]] * [[سومقاییت]] [[File:Flag of Iran.svg|20px]][[ایران]] * [[آستارا]] * [[رشت]] [[File:Flag of Kazakhstan.svg|20px]][[قزاقیستان]] * [[آکتوا]] [[File:Flag of Russia.svg|20px]][[روسیه]] * [[هشترخان]] * [[دربند]] [[File:Flag of Turkmenistan.svg|20px]][[تورکمنیستان]] * [[تورکمن‌باشی]] == خزر دنیزین نفت و قاز احتیاطلاری == خزر - اهمیتلی نقلیات یولو و اطراف موحیطین و هاوانین تمیزلیگینده اهمیتلی فاکتور اولماقلا یاناشی قیمتلی طبیعی یاتاقلارا مالیک‌دیر. خزرین اساس ثروتی نفت و قازدیر. [[۱۹۹۴]]-جو ایلین سپتامبر آییندا باتی دؤلتلرینین کونسرتلری ایله باغلانان قرارداد «عصرین قراردادی» آدلانیر. آپاریلان تدقیقاتلار گؤستریر کی، خزر دونیادا بؤیوک نفت آنباری‌دیر. حال-حاضیرده [[آذربایجان جومهوریتی]]نده حاصیل اولونان نفتین ۶۷٪ی، قازین ایسه ۹۵٪ی خزردن چیخاریلیر. خزر نادیر و قیمتلی بالیق نؤعلری ایله ده زنگین‌دیر. آبشرون یاریم‌آداسیندان شرقده، نفت‌له زنگین بؤلگه‌ده دنیزین ۱۰۰ متر درین‌لیگینده مِتال بونؤوره‌لرین اوستونده ۱۰۰-دن چوخ صونعی آداجیقلار تشکیل اولونوب استاکادالار دوزلدیلمیشدیر. استاکادالارین عومومی اوزون‌لوغو ۴۰۰ کیلومتر-دن چوخدور. استاکادالارین اوستونده چوخ مرتبه‌لی یاشاییش ائولری و ایجتیماعی بینالاری اوْلان «نفت داشلاری» شهری یارادیلمیشدیر. خزرین قوملو چیمرلیکلری اهالی‌نین سئویم‌لی ایستیراحت یئری‌دیر. خزرین زومرود سویو، «قیزیل» قومو، اولترابنؤشه‌ای گونش شوعاعلاری یای آیلاریندا توریست‌لری جلب ائدیر. == خزر دنیزی‌نین بیولوژی ثروتلری == خزر دنیزینین فاونا و فلوراسینین اؤزونه مخصوص زنگین‌لیگی وار. او باشقا دنیز و گؤل‌لردن سئچیلیر. خزرین فاوناسی تیپیک دنیز فاوناسیندان جیدّی فرقلنیر. خزرین ساحیل زوناسیندا اوچ قوروق یارادیلمیش‌دیر: آذربایجان جومهوریتینده قیزیل‌آغاج، روسیه‌ده هشترخان، تورکمنیستان‌دا خزر. خزرده ۹۲۰-یه یاخین حئیوان نوعو یاشاییر. خزرده اونورغالیلارین ۷۹ نوعی موجوددور. بونلاردان باشقا خزرده ۱۰۱ بالیق نوعو ده موجوددور. خزر دنیزینده، نره، اوزون‌بورون، قایا بالیغی، آغ قیزیل‌بالیق، قیزیل بالیق، خزر سییه‌نیینین بئش نوعو، دنیز سیفی، زییاد، گولمه، چکی، خشم و باشقا بالیق نوعلار وار. ==ایران‌دا خزر دنیزی‌نین آدی‎نین تحریفی== ۱۴۰۳-جو ایل‎لردن باشلانان آد ده‎ییشمه پروسه‎سی، [[پان‌فارسیسم|پان ایرانیست]] فرقه‎سی طرفیندن گوجلو رئکلاملار آپارماغا باشلادی. بو پروسه [[کارزار]] آألی سایت‎دا ایشه باشلامیشدیر.<ref>[https://www.karzar.net/174209 درخواست تغییر نام دریای خزر به نام اصیل ایرانی کاسپین]</ref> ۱۴۰۵-جی ایلین خزل (مهر) آییندان بو پروسه بیر داها دیل‌لره سالیندی و [[خزرلر]]ی یهودی آدلاندیرارق [[ايسراییل|اسراییل]] اؤلکه‎سینه باغلی اولماق بهانه‎سی ایله پان ایرانیست فرقه‎سی [[خزر دنیزی]]‎نین آدینی باشقا آدلار ایله ده‎ییشمه‎یینه چالیشیبلار.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/352560/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B2%D8%B1-%DB%8C%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D9%86-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%87%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8% دریای خزر یا کاسپین؛ چرا نام این پهنه آبی دوباره خبرساز شد؟‌] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[پهلوی حؤکومتی|پهلوی]] دؤنه‎میندن [[تورکجه]] آدلارین ده‎ییشمه‌سی پان ایرانیست فرقه‎سی طرفیندن جدیت‎له پلانلاشیب و هله ده داوام ائدیر. == قایناقلار == {{قایناق}} * http://baku.aznet.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180329130202/http://baku.aznet.org/ |date=2018-03-29 }} * [http://eco.gov.az] == سایتدا خزر دنیزی حاقّیندا اطرافلی معلوماتلارین یئرلشمه‌سی == * http://nature.aznet.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190811053928/http://nature.aznet.org/ |date=2019-08-11 }} {{آمبار-بؤلمه|Caspian Sea}} {{مین مقاله}} == منابع == {{قایناق}} [[بؤلمه:جوغرافیا]] [[بؤلمه:سو]] [[بؤلمه:گؤللر]] [[بؤلمه:خزر دنیزی]] [[بؤلمه:Endorheic lakes of Asia]] [[بؤلمه:International lakes of Asia]] [[بؤلمه:International lakes of Europe]] [[بؤلمه:Saline lakes of Asia]] [[بؤلمه:Landforms of Central Asia]] [[بؤلمه:Landforms of Western Asia]] [[بؤلمه:Geography of Central Asia]] [[بؤلمه:غربی آسیا جوغرافیاسی]] [[بؤلمه:Lakes of Azerbaijan]] [[بؤلمه:Lakes of Iran]] [[بؤلمه:Lakes of Kazakhstan]] [[بؤلمه:Lakes of Turkmenistan]] [[بؤلمه:Geography of Southern Russia]] [[بؤلمه:Lakes of Astrakhan Oblast]] [[بؤلمه:Lakes of Dagestan]] [[بؤلمه:Lakes of Kalmykia]] [[بؤلمه:آسیاداکی تارتیشمالی بؤلگه‌لر]] [[بؤلمه:Border tripoints]] [[بؤلمه:آذربایجان-ایران سرحدی]] [[بؤلمه:Iran–Turkmenistan border]] [[بؤلمه:Kazakhstan–Turkmenistan border]] [[بؤلمه:Kazakhstan–Russia border]] [[بؤلمه:Azerbaijan–Russia border]] [[بؤلمه:Iran–Soviet Union relations]] ong8jj6ifp0rliesz8y6v9pxhz6lh0z 0 4107 1594477 1583132 2026-10-30T03:28:29Z ~2026-57665-57 65329 1594477 wikitext text/x-wiki {{دیگر مقصدلر اوچون|فارس (دقیقلشدیرمه)}} {{Infobox ethnic group | group = فارسلار | rawimage = | region1 = {{Flagcountry|Iran}} | pop1 = ۴۲٬۲۱۲٬۸۳۴ ([[۲۰۱۶ (میلادی)]]) {{جب}} (بۆتۆن ایران جمعیت‌یندن ۴۵٪—۵۳٪) | ref1 = <ref>[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/iran/ir_appen.html#table3 Library of Congress - A Country Study: Iran] Table 3. Ethnic and Linguistic Groups, 1986 (exclusive of refugees)</ref><ref>[http://www.fas.org/sgp/crs/mideast/RL34021.pdf Federation of American Scientists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520082333/http://www.fas.org/sgp/crs/mideast/RL34021.pdf |date=2012-05-20 }}:...Population: 70.5 million (2007 est.)Persians, who constitute 51% of Iran’s population, dominate the central government of Iran.Roughly one out of every four Iranians is Azeri, making it Iran’s largest ethnic minority at over 18 million (some Azeris put the number higher). The Turkic-speaking Azeri community is predominantly Shiite and resides mainly in northwest Iran along the border with Azerbaijan (whose inhabitants are more secular than their Azeri cousins in Iran) and in Tehran. Although they have grievances with the current regime in Tehran, most Azeris say they are not treated as second-class citizens and are more integrated into Iranian society, business, and politics (the Supreme Leader is an ethnic Azeri) than other minorities. Predominantly Sunni Muslim, the Kurds reside mainly in the northwest part of the country (so-called Iranian Kurdistan) and comprise around 7% of Iran’s population. There are roughly 4 million Kurds living in Iran, compared to 12 million in Turkey and 6 million in Iraq. Unlike Iran’s other minorities, many of its Kurds harbor separatist tendencies. Along the Iranian-Iraqi border in southwest Iran is a population of some three million Arabs, predominantly Shiite. Arabs, whose presence in Iran stretches back 12 centuries, co-mingle freely with the local populations of Turks and Persians. Iran has roughly 1.4 million Baluchis, comprising 2% of its population. Predominantly Sunni, they reside in the Iranian section of an area known as Baluchistan, a region divided between Pakistan and Iran.</ref><ref name="CIA">{{وب قایناقلاماسی|باغلانتی=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html|باشلیق=Iran|یوخلاما تاریخی=۱۱ فوریه ۲۰۰۹|تاریخ=۲۲ ژانویهٔ ۲۰۰۹|یاییملاییجی=Official Website of Central Intelligence Agency (CIA)|دیل=انگلیسجه}}</ref><ref>{{cite web|title=The World Fact Book – Iran|author=United States Central Intelligence Agency(CIA)|publisher=CIA|accessdate=May 15, 2011|date=April 28, 2011|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html|archivedate=2012-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html}}</ref><ref name="Congress">{{cite web |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Iran.pdf |title=Ethnic Groups and Languages of Iran |first=Federal Research Division |last=Library of Congress|accessdate=December 2, 2009}}</ref> | languages = [[فارس دیلی]]<!--,<ref name="Gernot Windfuhr 1979. pg 4">Gernot Windfuhr, "Persian Grammar: history and state of its study", Walter de Gruyter, 1979. pg 4:""Tat- Persian spoken in the East Caucasus""</ref><ref>{{cite book|last1=Dalby|first1=Andrew|title=Dictionary of Languages: The definitive reference to more than 400 languages|date=2014|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1408102145|page=109|url=https://books.google.nl/books?id=7dHNCgAAQBAJ&dq=tat+caucasus+persian+language&hl=nl&source=gbs_navlinks_s|quote=and Tat (a variety of Persian)...(...)}}</ref><ref>{{cite book|last1=Windfuhr|first1=Genot|title=Iranian Languages|date=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1135797041|page=417|url=https://books.google.nl/books?id=QtpQZ1DD6tEC&pg=PA417&dq=tat+caucasus+persian+language&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjE-OWPr8vKAhUDWBoKHSaUD4UQ6AEIUDAH#v=onepage&q=tat%20caucasus%20persian%20language&f=false|quote=The Northwestern outpost of Persian is Caucasian Tat Persian (...)}}</ref><ref>V. Minorsky, "Tat" in M. Th. Houtsma et al., eds., The Encyclopædia of Islam: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples, 4 vols. and Suppl., Leiden: Late E.J. Brill and London: Luzac, 1913–38.</ref><ref>V. Minorsky, "Tat" in M. Th. Houtsma et al., eds., The Encyclopædia of Islam: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples, 4 vols. and Suppl., Leiden: Late E.J. Brill and London: Luzac, 1913–38. Excerpt: Like most Persian dialects, Tati is not very regular in its characteristic features"</ref><ref>C Kerslake, Journal of Islamic Studies (2010) 21 (1): 147–151. excerpt:"It is a comparison of the verbal systems of three varieties of Persian—standard Persian, Tat, and Tajik—in terms of the 'innovations' that the latter two have developed for expressing finer differentiations of tense, aspect and modality..." [https://scholar.google.com/scholar?hl=en&q=+It+is+a+comparison+of+the+verbal+systems+of+three+varieties+of+Persian%E2%80%94standard+Persian%2C+tat%2C+tajik&as_sdt=80000000000000&as_ylo=&as_vis=0]</ref><ref>Borjian, Habib, "Tabari Language Materials from Il'ya Berezin's Recherches sur les dialectes persans", Iran and the Caucasus, Volume 10, Number 2, 2006, pp. 243–258(16). Excerpt:"It embraces Gilani, Ta- lysh, Tabari, Kurdish, Gabri, and the Tati Persian of the Caucasus, all but the last belonging to the north-western group of Iranian language."</ref>-->. | religions = چوخونلوغو: [[موسلمان]] ([[شیعه]])، {{جب}} آزینلیغی: [[موسلمان]] ([[سونیلر|سونی]])، [[صوفی‌لیک]]، [[مزدیسنا]]، [[مسیحیت]]، [[بهایی‌لیک]] و [[یهودیلیک]] ([[فارسی یهودی دیلی|یهودی فارسلار]]). | related = باشقا [[ایران دیللی خالقلار]]. }} '''فارسلار'''، [[فارس دیلی]]نده دانیشانلار.<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-vi AZERBAIJAN vi. Population and its Occupations and Culture], Iranica</ref> فارس دیلی [[ایران]] اؤلکه‌ده دانیشیلیر. == گؤرونتولر == <gallery> File:Ancient Persian costumes.jpg|<!--Costumes of an ancient Persian nobleman and soldiers.]] -----------> File:Achaemenid_Empire_(flat_map).svg|<!--[[Achaemenid Empire]] at its greatest extent.]] -----------> File:Bas relief nagsh-e-rostam al.jpg|<!--Roman emperor [[Valerian (emperor)Valerian]] and [[Philip the Arab]] accepting defeat by the Sasanian emperor [[Shapur I]].]] -----------> File:Mosaic01.jpg|<!--Sasanian floor mosaic detail from the palace of [[Shapur I]].]] -----------> File:Harp-Sassanid.png|<!--A relief from [[Taq Bostan]], depicting Sasanian women playing the [[Chang (instrument)chang]]—an ancient musical instrument.&lt;ref&gt;{{cite booktitle=A survey of musical instrumentsauthor=Sibyl Marcuse -----------> </gallery> == قایناقلار == {{قایناق}} [[بؤلمه:خالقلار]] t8j1gwthax8kzuu1h1qm3wp0f8ldygk 1594484 1594477 2026-10-30T05:55:32Z H.Ganjeli 58356 [[Special:Contributions/~2026-57665-57|~2026-57665-57]] ([[User talk:~2026-57665-57|دانیشیق]]) طرفین‌دن ائدیلمیش دییشیک‌لیک‌لر [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] طرفین‌دن ائدیلمیش دییشیک‌لیک‌لره قایتاریلدی. 1583132 wikitext text/x-wiki {{دیگر مقصدلر اوچون|فارس (دقیقلشدیرمه)}} {{Infobox ethnic group | group = فارسلار | rawimage = | region1 = {{Flagcountry|Iran}} | pop1 = ۴۲٬۲۱۲٬۸۳۴ ([[۲۰۱۶ (میلادی)]]) {{جب}} (بۆتۆن ایران جمعیت‌یندن ۴۵٪—۵۳٪) | ref1 = <ref>[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/iran/ir_appen.html#table3 Library of Congress - A Country Study: Iran] Table 3. Ethnic and Linguistic Groups, 1986 (exclusive of refugees)</ref><ref>[http://www.fas.org/sgp/crs/mideast/RL34021.pdf Federation of American Scientists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520082333/http://www.fas.org/sgp/crs/mideast/RL34021.pdf |date=2012-05-20 }}:...Population: 70.5 million (2007 est.)Persians, who constitute 51% of Iran’s population, dominate the central government of Iran.Roughly one out of every four Iranians is Azeri, making it Iran’s largest ethnic minority at over 18 million (some Azeris put the number higher). The Turkic-speaking Azeri community is predominantly Shiite and resides mainly in northwest Iran along the border with Azerbaijan (whose inhabitants are more secular than their Azeri cousins in Iran) and in Tehran. Although they have grievances with the current regime in Tehran, most Azeris say they are not treated as second-class citizens and are more integrated into Iranian society, business, and politics (the Supreme Leader is an ethnic Azeri) than other minorities. Predominantly Sunni Muslim, the Kurds reside mainly in the northwest part of the country (so-called Iranian Kurdistan) and comprise around 7% of Iran’s population. There are roughly 4 million Kurds living in Iran, compared to 12 million in Turkey and 6 million in Iraq. Unlike Iran’s other minorities, many of its Kurds harbor separatist tendencies. Along the Iranian-Iraqi border in southwest Iran is a population of some three million Arabs, predominantly Shiite. Arabs, whose presence in Iran stretches back 12 centuries, co-mingle freely with the local populations of Turks and Persians. Iran has roughly 1.4 million Baluchis, comprising 2% of its population. Predominantly Sunni, they reside in the Iranian section of an area known as Baluchistan, a region divided between Pakistan and Iran.</ref><ref name="CIA">{{وب قایناقلاماسی|باغلانتی=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html|باشلیق=Iran|یوخلاما تاریخی=۱۱ فوریه ۲۰۰۹|تاریخ=۲۲ ژانویهٔ ۲۰۰۹|یاییملاییجی=Official Website of Central Intelligence Agency (CIA)|دیل=انگلیسجه}}</ref><ref>{{cite web|title=The World Fact Book – Iran|author=United States Central Intelligence Agency(CIA)|publisher=CIA|accessdate=May 15, 2011|date=April 28, 2011|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html|archivedate=2012-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html}}</ref><ref name="Congress">{{cite web |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Iran.pdf |title=Ethnic Groups and Languages of Iran |first=Federal Research Division |last=Library of Congress|accessdate=December 2, 2009}}</ref> | languages = [[فارس دیلی]]<!--,<ref name="Gernot Windfuhr 1979. pg 4">Gernot Windfuhr, "Persian Grammar: history and state of its study", Walter de Gruyter, 1979. pg 4:""Tat- Persian spoken in the East Caucasus""</ref><ref>{{cite book|last1=Dalby|first1=Andrew|title=Dictionary of Languages: The definitive reference to more than 400 languages|date=2014|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1408102145|page=109|url=https://books.google.nl/books?id=7dHNCgAAQBAJ&dq=tat+caucasus+persian+language&hl=nl&source=gbs_navlinks_s|quote=and Tat (a variety of Persian)...(...)}}</ref><ref>{{cite book|last1=Windfuhr|first1=Genot|title=Iranian Languages|date=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1135797041|page=417|url=https://books.google.nl/books?id=QtpQZ1DD6tEC&pg=PA417&dq=tat+caucasus+persian+language&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjE-OWPr8vKAhUDWBoKHSaUD4UQ6AEIUDAH#v=onepage&q=tat%20caucasus%20persian%20language&f=false|quote=The Northwestern outpost of Persian is Caucasian Tat Persian (...)}}</ref><ref>V. Minorsky, "Tat" in M. Th. Houtsma et al., eds., The Encyclopædia of Islam: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples, 4 vols. and Suppl., Leiden: Late E.J. Brill and London: Luzac, 1913–38.</ref><ref>V. Minorsky, "Tat" in M. Th. Houtsma et al., eds., The Encyclopædia of Islam: A Dictionary of the Geography, Ethnography and Biography of the Muhammadan Peoples, 4 vols. and Suppl., Leiden: Late E.J. Brill and London: Luzac, 1913–38. Excerpt: Like most Persian dialects, Tati is not very regular in its characteristic features"</ref><ref>C Kerslake, Journal of Islamic Studies (2010) 21 (1): 147–151. excerpt:"It is a comparison of the verbal systems of three varieties of Persian—standard Persian, Tat, and Tajik—in terms of the 'innovations' that the latter two have developed for expressing finer differentiations of tense, aspect and modality..." [https://scholar.google.com/scholar?hl=en&q=+It+is+a+comparison+of+the+verbal+systems+of+three+varieties+of+Persian%E2%80%94standard+Persian%2C+tat%2C+tajik&as_sdt=80000000000000&as_ylo=&as_vis=0]</ref><ref>Borjian, Habib, "Tabari Language Materials from Il'ya Berezin's Recherches sur les dialectes persans", Iran and the Caucasus, Volume 10, Number 2, 2006, pp. 243–258(16). Excerpt:"It embraces Gilani, Ta- lysh, Tabari, Kurdish, Gabri, and the Tati Persian of the Caucasus, all but the last belonging to the north-western group of Iranian language."</ref>-->. | religions = چوخونلوغو: [[موسلمان]] ([[شیعه]])، {{جب}} آزینلیغی: [[موسلمان]] ([[سونیلر|سونی]])، [[صوفی‌لیک]]، [[مزدیسنا]]، [[مسیحیت]]، [[بهایی‌لیک]] و [[یهودیلیک]] ([[فارسی یهودی دیلی|یهودی فارسلار]]). | related = باشقا [[ایران دیللی خالقلار]]. }} '''فارسلار'''، [[فارس دیلی]]نده دانیشانلار.<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-vi AZERBAIJAN vi. Population and its Occupations and Culture], Iranica</ref> فارس دیلی [[ایران]]، [[افغانیستان]] و [[تاجیکیستان]] اؤلکه‌لرینده دانیشیلیر. == گؤرونتولر == <gallery> File:Ancient Persian costumes.jpg|<!--Costumes of an ancient Persian nobleman and soldiers.]] -----------> File:Achaemenid_Empire_(flat_map).svg|<!--[[Achaemenid Empire]] at its greatest extent.]] -----------> File:Bas relief nagsh-e-rostam al.jpg|<!--Roman emperor [[Valerian (emperor)Valerian]] and [[Philip the Arab]] accepting defeat by the Sasanian emperor [[Shapur I]].]] -----------> File:Mosaic01.jpg|<!--Sasanian floor mosaic detail from the palace of [[Shapur I]].]] -----------> File:Harp-Sassanid.png|<!--A relief from [[Taq Bostan]], depicting Sasanian women playing the [[Chang (instrument)chang]]—an ancient musical instrument.&lt;ref&gt;{{cite booktitle=A survey of musical instrumentsauthor=Sibyl Marcuse -----------> </gallery> == قایناقلار == {{قایناق}} [[بؤلمه:خالقلار]] o3s30guofd8fdlsdx0dtnx3b9j7jh0g 0 9205 1594472 1584307 2026-10-30T01:02:31Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594472 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = Federative Republic of Brazil |native_name = {{native name|pt|República Federativa do Brasil|paren=omit}} |common_name = برزیل |image_flag = Flag of Brazil.svg |alt_flag = |image_coat = Coat of arms of Brazil.svg |alt_coat = |symbol_type = Coat of arms |national_motto = {{vunblist |{{native phrase|pt|Ordem e Progresso|italics=on|nolink=on}} |{{small|({{lang-en|"Order and Progress"}})}}}} |national_anthem = {{vunblist |''[[Brazilian National Anthem|Hino Nacional Brasileiro]]''|{{small|({{lang-en|"Brazilian National Anthem"}})}} |{{سخ}}<center>[[File:Hino-Nacional-Brasil-instrumental-mec.ogg|noicon|center]]</center>}} ---- {{vunblist |'''Flag anthem:'''|''[[Brazilian Flag Anthem|Hino à Bandeira Nacional]]''<ref name="HinoBandeira">{{cite web|url=http://www.eb.mil.br/web/midia-eletronica/hino-a-bandeira-nacional|title=Hino à Bandeira Nacional|author=Exército Brasileiro|language=Portuguese|accessdate=January 29, 2014|archivedate=2014-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222123948/http://www.eb.mil.br/web/midia-eletronica/hino-a-bandeira-nacional}}</ref>|{{small|({{lang-en|"National Flag Anthem"}})}}|{{سخ}}<center>[[File:Brazilian Flag Anthem (Brazilian Army).ogg]]</center>}} |other_symbol_type = [[Seal (emblem)|National seal]] |other_symbol = {{vunblist |''[[National Seal of Brazil|Selo Nacional do Brasil]]'' |{{small|National Seal of Brazil}} |[[File:National Seal of Brazil (color).svg|100px|link=National Seal of Brazil]]}} |image_map = Brazil (orthographic projection).svg |alt_map = |map_caption = |capital = [[برازیلیا]] |latd=15 |latm=47 |latNS=S |longd=47 |longm=52 |longEW=W |largest_city = [[São Paulo]]{{سخ}}{{small|{{coord|23|33|S|46|38|W|display=inline}}}} |official_languages = [[Portuguese language|Portuguese]]<ref>{{cite web |title=Demographics |publisher=Brazilian Government |url=http://www.brasil.gov.br/sobre/brazil/brazil-in-numbers/demographics |accessdate=8 October 2011 |archivedate=17 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111117051415/http://www.brasil.gov.br/sobre/brazil/brazil-in-numbers/demographics}}</ref><ref>[[Libras]], Brazilian Portuguese sign language, is officially recognized as a legal means of communication in {{cite web|url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/leis/2002/L10436.htm |publisher=Brazilian Government |title=Lei 10.436 |accessdate=23 July 2015 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100910070529/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/LEIS/2002/L10436.htm |archivedate=10 September 2010 |df=dmy}}</ref> |ethnic_groups = {{vunblist |47.73% [[White Brazilian|White]] |{{nowrap|43.13% [[Pardo Brazilian|Pardo]]}} |7.61% [[Black Brazilian|Black]] |1.09% [[Asian Brazilian|Asian]] |0.43% [[برزیلین یئرلی خالق‌لاری]] }} |ethnic_groups_year = 2010<ref name="raca2010">{{cite web |url=http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/censo2010/caracteristicas_da_populacao/tabelas_pdf/tab3.pdf |title=Caracteristicas da População e dos Domicílios do Censo Demográfico 2010 – Cor ou raça |format=PDF |accessdate=7 April 2012}}</ref> |demonym = Brazilian |government_type = [[فدرال]] [[Presidential system|presidential]] [[constitutional republic]] |leader_title1 = [[President of Brazil|President]] |leader_name1 = [[Michel Temer]] |leader_title2 = [[Vice-President of Brazil|Vice President]] |leader_name2 = Vacant<ref name="auto1">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2016/aug/31/dilma-rousseff-impeached-president-brazilian-senate-michel-temer |title=Dilma Rousseff impeached by Brazilian senate |author=Jonathan Watts & Donna Bowater |publisher=[[The Guardian]] |accessdate=31 August 2016}}</ref> |leader_title3 = {{nowrap|[[President of the Chamber of Deputies (Brazil)|President of the{{سخ}}Chamber of Deputies]]}} |leader_name3 = [[Rodrigo Maia]] |leader_title4 = [[President of the Federal Senate (Brazil)|President of the Federal Senate]] |leader_name4 = {{nowrap|[[Renan Calheiros]]}} |leader_title5 = [[Supreme Federal Court (Brazil)#President|President of the Supreme Federal Court]] |leader_name5 = [[Cármen Lúcia]] |legislature = [[National Congress of Brazil|National Congress]] |upper_house = [[Federal Senate]] |lower_house = [[Chamber of Deputies (Brazil)|Chamber of Deputies]] |sovereignty_type = [[Independence of Brazil|Independence]] |sovereignty_note = from [[United Kingdom of Portugal, Brazil and the Algarves]] |established_event1 = [[Brazilian Independence|Declared]] |established_date1 = ۷ سپتامبر ۱۸۲۲ |established_event2 = [[Treaty of Rio de Janeiro (1825)|Recognized]] |established_date2 = ۲۹ اوت ۱۸۲۵ |established_event3 = [[Proclamation of the Republic (Brazil)|Republic]] |established_date3 = ۱۵ نوْوامبر ۱۸۸۹ |established_event4 = [[Constitution of Brazil|Current constitution]] |established_date4 = ۵ اوکتوبر ۱۹۸۸ |area_rank = 5th |area_magnitude = 1 E12 |area_km2 = ۸۵۱۵۷۶۷ |area_sq_mi = ۳۲۸۷۵۹۷ |percent_water = ۰٫۶۵ |area_label = Total |population_estimate = 206,440,850<ref>[http://www.ibge.gov.br/apps/populacao/projecao/index.html "Brazil"]. IBGE population estimates.</ref> |population_estimate_year = ۲۰۱۶ |population_estimate_rank = 5th |population_density_km2 = ۲۳٫۸ |population_density_sq_mi = ۶۲ |population_density_rank = 190th |GDP_PPP = $3.101 trillion |GDP_PPP_rank = 7th |GDP_PPP_year = ۲۰۱۶ |GDP_PPP_per_capita = $15,048<ref name=imf /> |GDP_PPP_per_capita_rank = 77th |GDP_nominal = $1.534 trillion |GDP_nominal_rank = 9th |GDP_nominal_year = ۲۰۱۶ |GDP_nominal_per_capita = $7,447<ref name=imf /> |GDP_nominal_per_capita_rank = 69th |Gini_year = ۲۰۱۴ |Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> |Gini = ۵۱٫۵ <!--number only--> |Gini_ref =<ref name="WBgini">{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=BR |title= GINI index (World Bank estimate) |publisher= World Bank |accessdate= 9 November 2016}}</ref> |Gini_rank = |HDI_year = ۲۰۱۴<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> |HDI = ۰٫۷۵۵ <!--number only--> |HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf|title=2015 Human Development Report Summary |date=2015 |accessdate=14 December 2015 |publisher=United Nations Development Programme}}</ref> |HDI_rank = 75th |currency = [[Brazilian real|Real]] (R$) |currency_code = BRL |time_zone = [[Time in Brazil|BRT]] |utc_offset = −2 to −۵ |time_zone_DST = [[Daylight saving time in Brazil|BRST]] |utc_offset_DST = −2 to −۵ |DST_note = |antipodes = |date_format = dd/mm/yyyy ([[Common Era|CE]]) |drives_on = right |calling_code = [[Telephone numbers in Brazil|+55]] |iso3166code = |cctld = [[.br]] }} '''برزیل''' و یا '''برزیل فدراتیو جومهوریتی''' ({{lang-pt|República Federativa do Brasil}})، [[گونئی آمریکا]]نین ان بؤیوک اؤلکه‌سیدیر. رسمی دیلی [[پورتاقال دیلی]] و پایتختی [[برازیلیا]] دیر. جوغرافی اراضی‌سی و اهالی‌سی‌نین سایینا گؤره، برزیل دونیادا ۵-جی یئرده گئدیر. اهالی‌سی‌نین سایینا گؤره، برزیل دونیا دموکراتییالاری آراسیندا ۴-جو یئری تۇتور. آتلانتیک اوقیانوسی ایله ایحاطه اوْلونموش اؤلکه‌نین شرق ساحلی‌نین اۇزون‌لوغو ۷٬۳۶۷ کیلومتردیر. قوزئی‌دا [[ونزوئلا]]، [[سورینام]]، [[قایانا]] و [[فرانسه قویاناسی]] ایله سرحدی اوْلان برزیل، گونئی‌دا [[اوروقوئه]]، گونئی-باتی‌ده [[آرژانتین]] و [[پاراگوئه]]، باتی‌ده [[بولیوی]] و [[پرو]]، قوزئی-باتی‌ده ایسه [[کولومبیا]] ایله قونشولوق ادیر. [[دونیا]]نین ۵ اینجی بویۆک اؤلکه سی اوْلان برزیلین ۱۸۶٫۱۱۲٫۷۹۴ نفر جمعیتی وار.[ برزیل [[اکوادور]] و [[اوْغلاق تروپیک(چوخ ایستی)ی]] طرفیندن ایکی یئره بؤلونور. اؤلکه مۆختلیف فلورا و فاونا ایله زنگین‌دیر. برزیلین اهالی‌سی اساساً ساهیلبویو یئرلَشن ایری شهرلرده جمع لشیب. اهالی‌سی‌نین سایینا گؤره دونیانین ایری اؤلکه‌لرین‌دن بیری اوْلماسینا باخمایاراق، برزیل [[اهالی‌سی‌نین سیخلیغی]] آشاغی‌دیر. اؤلکه‌نین مرکزی حیصّه سی‌نین اهالی سیخ‌لیغی خۆصوصی‌له آشاغی‌دیر. == آدین اتیمولوژی (دیلین کؤکلرینی آراشدیرما بیلیم) == پورتوقال یا دنیزچی پدر آلوارش قابرال طرفیندن «ینی دونیا» یا بیرلشدیریلن اراضیلر اوْنون طرفیندن حقیقی خاچ تورپاغی آدلاندیریل‌دی (port.Terra da Vera Cruz)، داها سوْنرا بۇ اراضیلر موقددس خاچ تورپاغی آدلاندیریل‌دی (port.Terra da Santa Cruz). لاکین داها سوْنرا اراضی‌نین آدی دییشیلرک تررا دو براسیل (برزیل) آدلاندیریلدی. بۇ آد، احتیماللارین بیرینه اساساً، اراضی‌نین ساحیلینده تاپیلان آغاج نؤعو ایله باغلیدی. بۇ آغاجلاری داها سوْنرا آوروپایا ایتخال ادیلمیه باشلانیلدی. [[پورتوقال]] لیلار بۇ آغاجی پاو-برازیل (پورت. پاو-براسیل-برازیل آغاجی) آدلاندیردیلار. اوْنلار، عرب تاجیرلری‌نین ایستیفاده ائتدیی، برازیل آدلاندیردیقلاری (برازیل پورت. دیلینده براسیل-حرارت دمک‌دیر)-قیرمیزی، دیرلی آغاجین یئرینی تاپدیقلارینی دوشونوردولر. بۇ آغاج نؤعو آوروپایا آرتیق ۱۲-جی -جی اسردن ایخراج اوْلونوب، مبل و موسیقی آلتلری‌نین دوزلدیلمسینده ایستیفاده اوْلونوب. (اصلینده ایسه عربلر بۇ آغاجا چوْخ اوْخشایان، لاکین فرق‌لی، آسیانین گونئی-شرق حیصّه سینده بیتن آغاجلاردان ایستیفاده ادیردیلر) دیگر احتیمالا اساساً اؤلک‌نین آدی برازیل آداسینین آدین‌دان آمله گلیب (ایرلند میفولوژیسینا اساساً، برازیل آتلانتیک اوقیانوس‌دا یرلشن آدانین آدیدیر) == تاریخ == [[فایل:Independencia RMoreaux.jpg|250px|بندانگشتی|سول|بیرینجی پدرو-برزیلین پورتوقال دان موستقیللیینی بیان ادیر. [[۷ سپتامبر]] [[۱۸۲۲]]-جی ایل]] [[۲۱ آوریل]] [[۱۵۰۰]]-جو ایلده پورتوقال لی گمی‌چی پدرو آلوراس کابرول ایلک دفعه [[گونئی آمریکا]]یا آیاق باس‌دی و اؤلکه‌نی پورتوقال کرالی آدینا ضبط اتدیینی اعلان ائتدی. [[۱۵۳۰]]-جو ایللرده مارسین آلفونسو دا سووسا لیدرلیین‌ده‌کی بیر کشف گزینتی‌سی اثناسیندا، ایستراتژی نقطه‌لر اوْلان یئرلره، [[ریوده ژانیرو]]، بیر ایل سوْنرا دا بۇ گونکی سانتوس شهری‌نین اساسی اوْلان ساو ویجنته شهرلرینی قوردولار. پیراتینینگو شهری ده، [[۱۵۳۲]]-جی ایلده ساو ویجنته یاخینلیغین‌دا یۆکسک بیر اراضی‌ده قۇرولدو. پورتوقال لارین [[ایسپانیا]] حاکمیّتینه گیردیی [[۱۵۸۰]]-جی ایلدن [[۱۶۴۰]]-جی ایلدک برزیل [[ایسپانیا]] موستملکه‌سی اوْلدو. ۱۶۴۰-جی اییل‌ده [[پورتوقال]] لیلار برازیلیانی تکرار اله کئچیردیلر. دؤولت مرکزی [[۱۷۶۳]]-جو ایلده سالوادوردان [[ریو-ده-ژانیرو]]یا کؤچدو. [[۱۶۹۸]]-جی ایلده ساو پاولودا بوْل میقداردا قیزیل تاپیل‌دی. داها سوْنرا ایچ سقمنتلره آمازون حؤوزه‌سینه ائدیلن کشف گزینتیلری نتیجه سینده باشقا مدنلر ده تاپیل‌دی. بؤلگه‌ده مۆختلیف فودال قروپلار اوْرتایا چیخ‌سا دا، چوْخ یاشاماییب یئنی‌دن بیرلیک تأمین ائدیل‌دی. [[۱۵۷۲]]-جی ایلده برازیلیانی اداره باخیمین‌دان [[سالوادور]] و [[ریو-ده-ژانیرو]]دان عبارت اوْلماق اۆزره ایکییه آییران سیستم، ۱۷-جی عصرین ایلک روبونه قدر داوام ائتدی. ۱۶-جی و ۱۶-جی عصرلرده ایسپانیالار، اینگیلیس لر، فرانسهلار و آلمانلار زامان-زامان بۇ بؤلگه‌نی اله کئچیرمک ایسته‌دیلرسه ده، موفّق اوْلا بیلمه‌دیلر. [[۱۸۰۷]]-جی ایلده [[پورتوقال]] نین [[ناپولون بوناپارت]] طرفیندن ایشغال ائدیلمه‌سی ایله کرال عائله‌سی و دؤولتین بعضی رهبرلری برزیلیا قاچ‌دیلار و [[۱۸۰۸]]-جی ایلده حؤکومت مرکزینی ریو ده ژانیرودا قوردولار. اوْ زامان برزیلین اهالی‌سی ۲. ۵ میلیون نفر ایدی، اوْنلاردان ۴۰۰ مین نفری آغ ایرقه، ۱. ۳ میلیون نفری زنجی ایرقینه منسوب ایدی و ۸۰۰ مین نفرینی یئرلی خالقلار تشکیل ادیردی. زنجیلر بؤیوک شکرقامیشی فرمالارین‌دا و مدنلرده ایشلدیلمک اۆزره [[۱۵۳۸]]-جی ایلده آفریقادان کؤله اوْلاراق گتیریلمیشلر. [[۱۸۱۹]]-جو ایلده ناپولونون [[آوروپا]] دؤولتلرینه مغلوب اوْلماسی نتیجه سینده پورتوقال کرالی، قارداشی اوْغلو دون پدرونو، برزیل عۆمومی قوبرناتورو تعیین ائده‌رک پورتوقال یا گئری دؤن‌دو. ۱۸۲۲-جی ایلده [[پورتوقال]] مجلیسی ایلک کولونییا سِمتینه گئری دؤنمک ایستین‌ده، برزیللیلار، دون پدرو ژوسه بونی فاجعه داندرادا سیلوانین لیدرلیین‌ده موستقیل‌لیک حرکتلرینی باشلات‌دیلار و [[۷ سپتامبر]] ۱۸۲۲-جی ایلده موستقیل‌لیکلرینی اعلان ادیب، [[۱۸۲۴]]-جو ایلده لیبرال بیر آنا یاسا قبول ائتدیلر. [[برزیل ایستیقلال ساواشی]]نده موباریزه نتیجه‌نین‌ده برزیل قالیب گلیر. نیظام‌سیز دؤیوشلردن سوْنرا پورتوقال لیلار برزیلین موستقیللیینی قبول ائتمک مجبوریتین‌ده قالدیلار. برزیل [[۱۸۸۹]]-جو ایله قدر کرال‌لیقلا ایداره ائدیل‌دی. لاتین آمریکاسین‌دا ان اۇزون مدت کرال‌لیقلا ایداره ائدیلن تک اؤلکه برزیل ایدی. [[۱۸۳۱]]-جی ایلده دون پدرو، اوْغلو ایکینجی دون پدرویا تاختی ترک اتمیی طلب ائتدی. ۱۸۳۵–۱۸۴۵ جی ایللرده اؤلکه‌نین اوْلان جومهوریتی طرفدارلاری ایله [[فارراپوس ساواشی]] باش وئریر. ایکینجی دون پدرو زامانین‌دا مۆعاصیر برزیلین تمللری آتیل‌دی. [[۱۸۸۸]]-جی ایلده ۸۰۰ مین کندلییه آزادلیق وئریل‌دی. ۱۸۸۹-جو ایلده قان‌سیز بیر ضربه ایله کراللیق ایداره‌سی ییخیلاراق جومهوریتی ایداره‌سی قۇرولدو. ۱۸۹۶–۱۸۹۷-جی ایللرده [[کانودوس ساواشی]] باش وئریر کی، هدف ایمپریانین برپاسی ایدی. ۱۹۱۲–۱۹۱۶ ایللرده اؤلکه‌ده نؤوبتی وطنداش ساواشی ([[کونتستادو ساواشی]]). [[۱۹۱۴]]-جو ایلده سیاسی بیرلیگی تأمین ادن برزیل، بۆتون دونیا اؤلکه‌لری طرفیندن تانین‌دی. [[۱۹۳۹]]-[[۱۹۴۱]]-جی ایللرده برزیل اؤز بی طرفلیینی اعلان ائتدی. لاکین سوْنرالار آنتی‌فاشیست کوالی‌سییایا داخیل اوْلدو. [[۱۹۴۵]]-جی ایل ۱۸ آوریل‌ده برزیلدا سیاسی محبوسلار اۆچون آمنیستییا اعلان ائدیل‌دی. ۱۹۴۵-جی ایلین مئیین‌دا سئچکی حاقیندا قانون قبول ائدیل‌دی. اله همین ایل [[۲۸ مئی]]دا سیاسی پارتییالارین فعالیّتینه ایجازه وئریل‌دی. ۱۹۴۷-جی ایلین سپتامبرین‌دا [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]]-لا «باتی یاریمکوره‌سی‌نین بیرگه مۆدافیه‌سی حاقیندا» پاکت ایمضالان‌دی. [[۱۹۵۲]]-جی ایلده [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]]-لا ساواش یاردیم حاقیندا سازیش ایمضالان‌دی. [[۱۹۶۰]]-جی ایل [[۲۱ آوریل]]ده باشکند [[ریو-ده-ژانیرو]]دان برزیلیا کؤچورول‌دو. [[۱۹۶۷]]-جی ایلده اؤلکه‌ده ینی آنا یاسا قبول اوْلون‌دو، اؤلکه‌ده آوتوریتار رژیم گۆجلندی. [[آرژانتین]] ایله [[۱۹۸۰]]-جی ایلده آتوم انرژی‌سیندن ایستیفاده حاقیندا سازیش ایمضالان‌دی. بئله بیر سازیش [[عیراق]]لا دا باغلان‌دی. [[۱۹۸۱]]-جی ایلده [[نیکاراگوئه]]، [[۱۹۸۲]]-جی ایلده [[اکوادور]]لا سازیش باغلان‌دی. [[۱۹۸۳]]-جو ایلده برزیل و [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]] اوزای‌دا راکتلردن ایستیفاده حاقیندا سازیش باغلادیلار. برزیل [[لاتین آمریکاسی]] اؤلکه‌لری ایچریسینده اوزایا ایلک صونعی پیک گؤندرن اؤلکه اوْلدو. == جوغرافیا == [[فایل:Amazon Manaus forest.jpg|300px|بندانگشتی|سول|آمازون جنگلری]] [[فایل:Ara macao - two at Lowry Park Zoo.jpg|بندانگشتی|سول]] برزیلین قوزئی و گونئی نقطه‌سی آراسینداکی نؤقطه‌له شرق و باتی نقطه‌لری آراسینداکی مسافه آز قالا بیر-بیرینه برابردیر (۴۲۲۵km). عومومیت‌له سطح شکیللری ایکی گئنیش بؤلمه‌دا آراشدیریلیر. ۱. قوزئی‌دا [[آمازون چایی]] حؤوزه سی‌نین، باتی‌ده پولونا و پاراگوای چایی سیستمی‌نین گئنیش دوز دوزن‌لیکلری. ۲. شرق‌ده‌کی برزیل یۆکسک یایلالاری و شیمالین‌داکی جویانا یایلالاری‌دیر. ایکی گئنیش چای سیستمی، ایکی یۆکسک داغ‌لیق بؤلگه آراسیندا سرحدسیز بیر حال آلیر. آز قالا بۆتون برزیلین یاریسیندان چوْخو دنیز سوییه‌سیندن ۲۰۰ متردن آز یۆکسک یئرلر اوْلماسینا باخمایاراق، اهالی‌سی‌نین حاکم قیسمی داها چوْخ یۆکسک یئرلرده یاشاییر. اؤلکه‌نین آز قالا ۴٪-i دنیز سوییه‌سیندن ۹۰۰ م یوکسکلیین‌دن چوْخ‌دور. برزیلین ان یۆکسک داغی پیجو دا باندیرا اوْلوب، ۲۸۹۰ م-دیر. == آخار سولار == بؤیوک آمازون چایی دونیانین ان گئنیش و چوْخ سولو چایی‌دیر. پرودا آند داغلارینین شرقین‌دن چیخیر و برزیل دوزن‌لیکلری ایچین‌ده آخیر. آتلانتیک اوقیانوسین‌دان پرو ایچریلرینه قدر چای نقلیاتینا الوریش‌لی‌دیر. دنیزه تؤکولدویو یئرده مۆختلیف کاناللار و بیر چوْخ آدالار میدانا گتیریر. ان بؤیوک آدا ماراژو آداسی اوْلوب، ۲۶ km2دیر. آمازونون اهمیت‌لی قوْللاری، توکانتینس، آراگوایا، خینگو و توپاژوستور. دیگر اهمیت‌لی چایی، پولونا چایی‌دیر. == گؤللر == برزیلدا ایکی اهمیت‌لی گؤل واردیر. بونلار لاگوا دوس پاتوس و لاگوادیر. == ایقلیم == عومومیت‌له برزیلین ایقلیمی هر طرف‌ده عئینی اوْلدوغو فرض ائدیل‌سه ده، اؤلکه‌ده مۆختلیف ایقلیم فرق‌لی‌لیکلری گؤرولور. برزیلدا گؤرولن ان یۆکسک ایستی‌لیک قوزئی-شرق آلچاق بؤلگه‌لرین‌ده قئید ائدیلمیش‌دیر. بورادا آبسوربه ائدیلن یۆکسک میقدارداکی گونش شوالاری، ایستی‌لیگی ۳۸ °سی'یه قدر یوکسل‌دیر. قوزئی‌دا آمازون حؤوزه‌سین‌ده الده ائدیلن نتیجه‌لره گؤره ایلین چوْخو نم‌لی و ایستی کچمک‌ده‌دیر. قوزئی-شرق ساحللری تروپیک (چوخ ایستی) نم‌لی بیر ایقلیمه صاحب اوْلوب، قیشلا بیرلیک‌ده گلن یاغیش‌لی فصل (مئی‌دان اۇکتوبر ا قدر) قوزئی ساحللرینه سویوق هاوا گتیریر. قوزئی-شرق‌ده‌کی نم‌لی بؤلگه‌لرین ایچ سقمنتلری صحرادیر. برزیلین قوزئی-شرقین‌ده سرتاو دییلن داوام‌لی قوراق بؤلگه‌لرده کاکتوس و دیگر بیتکیلر اوْلور. آمازون بؤلگه‌سی خاریج یاز مؤوسومو یاغیش‌لی فصل‌دور. ایلین گئری قالان زامانین‌دا هاوا نورمال کئچیر. عومومیت‌له ساحل‌دن ایچری گئتدیکجه یاغینتی آرتیر. آنجاق نم‌لی یاغیش گتیرن چَتین کولکلر، ایچ قیسیملره گئتدیکجه داغ مانلری‌له قارشیلاشیر. ساو پاولونون تام جنوبون‌دا ایتاپانهاو بؤلگه‌سین‌ده سرره دو مار باریری (ستی) ساحه‌ده ۴۵۰۰ مم یاغیش دوشمه‌سینه سبب اوْلور. ایقلیم شرطلرینی نظارت ادن ان اهمیت‌لی فاکتور، یۆکسک‌لیک‌دیر. چونکی اوْرتالاما ۳۰۰ م یۆکسک‌لیک اۆچون تخمیناً ۱٬۸ °سی ایستی‌لیک دۆشور. بۇ سبب‌له ۲۰°گونئی پاراللین‌ده ایشتیراک ادن و ۸۵۰ م یۆکسک‌لیک‌ده‌کی بلو نوریزونته شهرین‌ده ایللیک ایستی‌لیک اوْرتالاماسی ۲۰ °سی'دیر. گونئی برزیلداکی ۹۰۰ متر یۆکسک‌لیک‌ده‌کی پلاتولاردا چوْخ واخت قار یاغماق‌دادیر. بیتکی اؤرتویو و حئیوانلار بیتکیلر عومومیت‌له ایقلیم و توْرپاق وضعیتینه مؤحکم باغلی‌دیر. برزیل بیتکیلری اۆچ قروپ‌دا آراشدیریلیر. مشه‌لر: آز قالا برزیلین یاری‌سی مشه‌لرله اؤرتولودور. مشه‌لر دؤرد آنا قروپ‌دا توْپ‌لانیر: سلوا، ماتا، آراوجاریس، جااتینیا. آمازون حؤوزه‌سین‌ده ایشتیراک ادن اکواتوریال دایاز یاغمور مشه‌لرین‌ده‌کی آغاجلارا «سلوا» دئییلیر. دونیانین ان بؤیوک تروپیک (چوخ ایستی) یاغیش‌لی مشه‌لری‌دیر. اکینچی‌لیک ترمینلری آراسیندا چوْخ معنالی بیر ترمین ده شرقی برزیلین تروپیک (چوخ ایستی)، یارپاقلارینین یاری‌سینی تؤکن «ماتا» تعبیری‌دیر. بۇ مشه‌لر برزیلدا یاخشی تورپاغین، هوموسون و گئنیش فرمالارا اۇیغون یئرلرین بیر سمبولودور. بۇ آغاجلار کسی‌له‌رک اکینچی‌لیک اۆچون اوْرقانیک باخیم‌دان زنگین توْرپاقلار الده ائدیلیر. برزیلین گونئی یۆکسک داغلارین‌داکی مشه‌لرده اوْلان «آراوجاریا» آغاجی، برزیلدا اینشاات تاختا-شالبانی اوْلاراق چوْخ ایستیفاده ائدیلیر. خۆصوصی‌له سۆرعت‌له توسعه ادن شهرلرده تؤکولن بتونلارا شکیل ورمک اۆچون، قورولوش یاردیمی اوْلاراق ایستیفاده ائدیلمک‌ده‌دیر. آنجاق چوْخ ایستیسمار ادیلدیی اۆچون توکنمه تهلوکسی‌له قارشی-قارشییادیر. جااتینگا دییلن مشه، اؤلکه‌نین قوزئی-شرق بؤلگه‌سین‌ده‌دیر. بورادا لوکوستلار و صحرا/چؤل بیتکیلری اوْلور. [[ساواننالار]]: عومومیت‌له اوْتلوقلار باخیمین‌دان برزیلین مرکز قیسی‌می‌نین بؤیوک بیر حیصّه‌سینی اؤرتور. برزیلین ینی باشکندی براسی‌لیا بۇ سووان بؤلگه‌سین‌ده قۇرولموش‌دور. شیمالی آمریکاداکی چاییرلار قدر بیر مونبیت اراضی دییل. اوْتلاقلار: کامپوس دییلن اوْتلاقلارین باش‌لیجالاری برزیلین جنوبون‌دا و بعضی یاخشی سولانان مرکز پلاتولاردا ایشتیراک ادیر. آمازون بؤلگه‌سین‌ده ده اوْتلاق اراضیلر تاپیلیر برزیلدا حئیوانلار، بالیقلار، قوشلار و بؤجکلر ایستیقامتی‌له چوْخ فرق‌لی‌لیکلر گؤستریر. آسیا، آفریقا حتی قوزئی آمریکا ایله مؤ قایسه ائدیل‌سه برزیلدا بعضی بؤیوک ممه‌لیلرلر یوْخ‌دور. قوزئی‌داکی مشه‌لر حئیوانلار باخیمین‌دان، میمون و قوشلار باخیمین‌دان زنگین‌دیر. بالیق کیمی بعضی حئیوانلاردان تیجاری اوْلاراق ایستیفاده ائدیلیر. بؤجکلر اکینچی‌لیک اۆچون جدی تهلوکه ایفاده اتمک‌ده‌دیر. ۲۰۰ نؤعدن چوْخ زهرلی ایلان مؤوجوددور. آنجاق ایلانلار نادر اوْلاراق مسکونلاشما یئرلرین‌ده گؤرونور. بیر چوْخ وحشی حئیوانلار اوْولانماق سببی‌له نس‌لی کسیلمیش‌دیر == اهالی و ایجتیماعی حیات == اهالی: برزیل، ایجتیماعی احتیاطی باخیمین‌دان چوْخ بؤیوک فرق‌لی‌لیکلر ایفاده ادیر. گونئی سقمنتلری، داها چوْخ شهرلشمیش، داها چوْخ ضنایع لشمیش، سیاسی و ایجتیماعی آغیرلیغا مالیک‌دیر. قوزئی و قوزئی-شرق بؤلگه‌لری ایسه، چؤل بؤلگه‌لر اوْلوب، داها چوْخ آریستوکراتلاشمیشتیر. بۇ سبب‌دن اؤتری تاریخچیلر برزیلدان بحث ادرلرکن، قوزئی و قوزئی-شرق‌ده‌کی قدیمی اکینچی‌لیک‌له مشغول اوْلان آریستوکرات صینیف‌له، گونئی بؤلگه‌ده‌کی ضنایع لشمیش دموکرات ایجتیماعی صینیفی بیر-بیرین‌دن آییریرلار. برزیلدا اهالی آرتیمی چوْخ یۆکسک‌دیر. ایگیرمینجی عصرین سوْنلارین‌دا دونیانین ان سیخ اؤلکه‌لرین‌دن بیری اوْلاجاغی تخمین ائدیلیر: برزیل اهالی‌سی ۴ اتنیک قروپ‌دا بیئرلشیر: یئرلی قیرمیزیدری‌لیلر، کولونیزاتور پورتوقال لیلار، آفریقا زنجیلری و ۱۸۵۰-جی ایلدن بری آوروپا و دیگر مملکتلردن گلن گؤچمن (مهاجیر) لاردیر. سیاهییاالما قئیدلرینه گؤره اهالی‌نین ۶۲٪i آغلار، ۱۱٪i زنجیلر، ۲۷٪ i قهویی دری‌لیلردن میدانا گلیر. آنجاق فرق‌لی ایرقلر آراسیندا اولنمه‌لر سببی‌له متیس خالق آرتماق‌دادیر. برزیلیا خاریج‌دن گلنلر اوْلدوقجا چوْخ‌دور. هله ده برزیلدا ۳۰۰. ۰۰۰ اینسان، پورتوقال وطنداشی اوْلاراق یاشاییر. ۱۸۷۵ ایله ۱۹۶۰-جی ایللر آراسیندا برزیلیا ۵ میلیون آوروپالی کؤچ ائتمیش دیر. عائله‌ده آتا حاکم‌دیر. آنجاق سوْن زامانلاردا بۇ حاکمیّت زیفلمیش‌دیر. برزیللیلار یاز و هاوانین نورمال اوْلدوغو قیش گونلرین‌ده کوچه‌یه تؤکولورلر. اولرینی آچیق، آنجاق کؤلگه‌لی یئرلره اینشا ائدیرلر. موسیقی و سامبا خالقین چوْخ چوْخ رغبت اتدیی اوْیونلاردیر. ایدمانین هر نؤعو توسعه ادیر. خۆصوصی‌له فۇتبول‌دا دونیادا سؤز صاحبی‌دیر. ۱۹۵۸، ۱۹۶۲، ۱۹۷۰، ۱۹۹۴، ۲۰۰۲-جی ایللرده دونیا کوبوکونو قازانمیش‌دیر. اهالی‌نین بیر قیسمی ساحل‌ده‌کی مسکونلاشما مرکزلرین‌ده توپلانمیش‌دیر. ان اهمیت‌لیلری [[ساو پاولو]] اؤلکه‌نین کؤهنه باشکندی‌دیر. ینی قورولان باشکند براسی‌لیا، سالوودور، پارتو آلگره دیگر اهمیت‌لی شهرلردن‌دیر. == اینضیباطی اراضیلر == برزیل ۲۲ ایالت‌دن میدانا گلن فدرال بیر جومهوریتیدیر. باشچی‌لیق سیستمی ایله ایداره اوْلونور. مجلیس، سنات و میلّت مج‌لی‌سیندن میدانا گلیر. هر ایالت‌دن ۳ سناتور ۸ ایللیینه، میلّت وکیللری ۴ ایللیینه سچیلیرلر. ایالتلرده آیریجا خالق طرفیندن سچیلن بیر قوبرناتور و موستقیل موهاکیمه اوْرقانلاری اوْلور. اوْخوجو-یازار ۱۸ یاشینی دولدورموش هر برازیلیالینین سس ایستیفاده ائتمه‌سی مجبوری‌دیر. ۶۷ یاشین‌دان بؤیوک اوْلانلار اۆچون سس ورمک مجبوری دییل. وئرگیلر ایالتلر طرفیندن توْپ‌لانیر. == توریزم == [[فایل:Amazon CIAT (5).jpg|300px|بندانگشتی|سول]] [[فایل:Prainha Arraial do Cabo.jpg|بندانگشتی]] [[فایل:Placa Paleorrota.jpg|بندانگشتی|سول]] [[فایل:Entardecer elevedor lacerda.jpg|بندانگشتی]] == ایقتصادیات == برزیل ایقتصادیاتی [[ایکینجی دونیا ساواشی]]ندن سوْنرا قیسا بیر دورغونلوق گؤسترمه‌سینه باخمایاراق، سوْنرادان بؤیوک بیر توسعه گؤسترمیش‌دیر. آنجاق اینفلیاسییا %i باخیمین‌دان دونیادا ان ایرلی اؤلکه‌لر آراسیندا اوْلوب، مین‌لی رقملره چاتمیش‌دیر. ۱۹۶۷ و ۱۹۸۶-جی ایللردیکی دفعه پول واحیدی دییشدیریلمیش‌دیر. اکینچی‌لیک: برزیل، صنایع‌سی‌نین اینکیشافینا باخمایاراق، عومومیت‌له اکینچی‌لیک اؤلکه‌سیدیر. اراضی‌نین یاری‌دان چوْخو یئیجک محصوللاری اوْلماسینا باخمایاراق ینه ده یئیجک احتیاجینین بیر قیسیمینی خاریج‌دن ایدخال اتمک‌ده‌دیر. برزیل دونیانین ان بؤیوک [[قهوه]] اۆرتیم (تولید) چی‌سی و ایخراجات‌چی‌سی‌دیر. آنجاق بۇ قهوه آمریکا قاره‌سین‌ده‌کی اؤلکه‌لرین احتیاجینی آنجاق قارشیلاییر. پامبیق اۆرتیم (تولید) ی دا توسعه ائتمیش دیر، قهوه ایله بیرلیک‌ده کورس قایناغینی تشکیل اتمک‌ده‌دیر. شکرقامیشی و کاکاونون دا آز بیر قیسیمینی ایخراج ائتمه‌سینه باخمایاراق، بؤیوک بیر قیسیمینی داخیلی ایستهلاک اۆچون ایستیفاده ادیر. قیمت‌لی تاختا-شالبان‌لیق آغاجلار، دۆیو، تزه پاخلا، پامبیق، قهوه، شکرقامیشی، کاکاو و قارغیدالی باش‌لیجا محصوللاری‌دیر. اؤلکه‌نین بعضی یئرلرین‌ده آز میقداردا پورتاغال، بانان، یرفیستیغی، توتون، لیف و بعضی تروزلر یتیشدیریلیر. برزیل مالدارلیق‌دا دونیانین قاباق‌دا گلن اؤلکه‌لرین‌دن‌دیر. فرمالاردا بوْل میقداردا ات اۆچون مال یتیشدیریلیر. برزیلدا اکینچی‌لیک ایکی قروپا آیریلیر: ۱. ریو دا ژانریونون قوزئی قیسیملرین‌ده اساس اۆصوللارلا ائدیلن اکینچی‌لیک؛ ۲. اؤلکه‌نین جنوبون‌دا داها چوْخ مۆعاصیر آلتلرله ائدیلن اکینچی‌لیک‌دیر. مشه‌چی‌لیک و بالیق‌چی‌لیق: برزیلدا مشه‌لرده‌کی آراوجاریا آغاجلاری تاختا-شالبان‌چی‌لیق‌دا گئنیش شکیل‌ده ایستیفاده ائدیلیر. آمازون مشه‌لرین‌ده‌کی مشه‌لر، ینی ینی اۆرتیم (تولید) ا گیریر. بال مومو، قابیق‌لی بیتکیلر، زامک آغاجی، ساتیشا چیخاریلا بیلر مشه محصوللاری‌دیر. آنجاق بۇ بیتکیلرین هئچ بیری هله ساتیشا چیخارما مۆحیطینه گیرممیش‌دیر. مشه محصوللاری عئینی زامان‌دا طیب ساحه‌سین‌ده ده ایستیفاده ائدیلیر. ایپ‌یه سیروپو، کوْکاین، تیریک وس. نارکوتیکلر بۇ تیپ مشه محصوللارین‌دان الده ائدیلیر. بالیق‌چی‌لیق گون کچدیکجه آرتیر و اؤلکه ایقتصادیاتینا بؤیوک روْل اوْیناییر صنایع: سوْن ایللرده برزیل ممول صنایع محصوللاری ایخراجاتی، اکینچی‌لیک محصوللارین‌دان داها چوْخ اوْلموش‌دور. صنایع‌ده الکتریک و انرژی احتیاجینی اؤنله‌مک اۆچون دونیانین ان بؤیوک هیدرو-الکتریک مرکزسینی قورموش‌دور. ۱۹۷۶-جی ایلده باشلانیلان بۇ ایتایپو آنباری ۱۹۸۰-جی ایلده تاماملانمیش‌دیر، ۱۰۰ میلیارد kilowatt/ساعت‌دان چوْخ الکتریک انرژی‌سی اۆرتیم (تولید) ائده بیلیر. ۱۹۷۷-جی ایلده آلمانلارلا تکنیکی ایشداش‌لیق ائدیله‌رک نۆوه مرکزلار ایشلدیلمه‌یه باشلانمیش‌دیر. دمیر-پولاد، توْخوما، کاغیذ، شوشه، تکر، پلاستیک وس. امالین‌دا فابریکلر قۇرولاراق، اؤز-اؤزونه چاتاجاق حالا گتیریلمیش‌دیر. ایللیک [[پولاد]] اۆرتیم (تولید) ی ۲۰ میلیون تونا چاتمیش‌دیر. مدنلر: برزیل زنگین مدن یاتاقلارینا مالیک‌دیر. اوْن سککیزینجی عصردن اعتباراً زنگین [[قیزیل]]، [[آلماز]] مدنلری تاپیلمیش‌دیر. برزیل عئینی زامان‌دا دونیانین ان بوْل دمیر احتیاطلارینا مالیک‌دیر. آماپو بؤلگه‌سین‌ده بوْل میقداردا مانقان چیخاریلیر. سالوادور یاخینلارین‌دا نفت تاپیلمیش‌دیر. برزیلدا چوْخ آز کؤمور یاتاقلاری وار. . خاریج‌دن ایدخال یولو ایله احتیاجینی اؤدییر نقلیات: برزیلین نقلیات چتین‌لیگی اهمیت‌لی مسئله‌لردن‌دیر. جوغرافی قورولوشون‌دان اؤترو مۆعاصیر قۇرو یوللارینین قورولماسی گجیکمیش‌دیر. ینی ینی نقلیات توسعه ادیر و مۆعاصیر هاوا لیمانلاری قورولور. [[آمازون چایی]] و قوْللاری اۆزرینده گمی‌چی‌لیک و نقلیات یۆکسک سوییه‌ده‌دیر. == ماراقلی فاکتلار == * برزیلدا هئچ کس و هئچ واخت واختین‌دا گلمیر، اگر سیز آخشام ساعت ۶-دا قوناقلاری دعوت اتدینیزسه، گؤزلیین کی، اوْنلار ۸–۹دان تئز اوْلمایاراق یاواش-یاواش ییغیلماغا باشلایاجاقلار. حتیتیلویزیونلاردا خبرلر و سریاللار ۱۰–۱۵ دقیقه گئج باش‌لانیر. * پوللا نقد اؤدمک قبول ائدیلمیر، پراکتیک اوْلاراق هر شئی‌ده و همیشه کردیت کارتلارین‌دان ایستیفاده ائدیرلر. * اگر سیز نقد پوللا حسابلاشماغا قرار وئردینیزسه، اوْنا حاضیر اوْلون کی، دقیق تسلیم ائتمه‌نی سیزه بورادا وئرمه‌یه‌جکلر. * سان-پاولو ساکینی اۆچون قوْرخونج ترافیک نورمال شئی‌دیر. هر بیر ساکینه ۱۱-میلیونلوق شهرده ان آزی ۳ ماشین دۆشور. * برزیللیلار دمپایی (خاوایاناس) پلاستیک شاپ-شاپلارین‌دا کوچه‌ده گزمیی خوشلاییرلار. حتی باهالی رستورانلاردا و گئجه کلوبلارین‌دا دا شاپ-شاپلاردا اوْلان اینسانلارلا قارشیلاشماق اوْلار. * قوارانا و کوْکا-کوْلا — ان مشهور الکول‌سوز ایچکیلردیر. * سوالا: "ایشلر نجه‌دیر (تودو بم)؟"، یالنیز بیر جواب موختلیفی مؤوجوددور — «هر شئی یاخشی‌دیر (تودو)». حتی اگر هر شئی تماماً یاخشی دییل‌سه و یا حتی پیس‌دی‌سه، جواب ورمک لازیم‌دیر — «هر شئی یاخشی دیر». * برزیلدا میمونلاری تاپماق چوْخ چتین‌دیر. * کوچه‌لرده چوْخ تهلوکه‌لی‌دیر، بۇنا گؤره هئچ کس و هئچ واخت آخشاملار قاران‌لیق دؤنگه‌لر اۆزره گزمیر. اۇشاقلاری عومومیت‌له بعضی کوچه‌لرده گزمه‌یه بوراخمیرلار. * هامیدا، حتی چوْخ کاسیبلاردا، قۇللوق‌چو وار، هانسی کی، ائوی تمیزلییر و یئمک حاضیرلاییر. * ائوده هئچ کیم‌ده دؤشمه‌ده خالچا و دیوارلاردا دیوار کاغیذی یوْخ‌دور. * هر ائوده ان آزی ۲–۳ وان اوْتاغی وار، برزیللیلار تصوّر ائده بیلمیرلر کی، روسلار بیر وان اوْتاغی اوْلان ائوده نجه یاشاییرلار. * برزیلدا یئمک چوْخ موْنوتون‌دور (یکنواخت) — دۆیو، بیشیریلمیش پاخلا، قیزاردیلمیش کارتوف، سالات و قیزاردیلمیش مال اتی گون‌ده ایکی دفعه هر گون یئییلیر. * کوچه‌ده همیشه و هر یئرده چوْخ دیلنچی و بومژ اوْلور. نزیر ایسته‌مک، حتی اگر سن گنجسن‌سه و ساغلامسان‌سا، ایش فعالیّتینه یارارلی برزیللی، بیابیرچی حساب ائدیلمیر. * برزیللیلار چوْخ صؤحبتجیل و اۆنسیت‌لی خالق‌دیر، اوْنلار بیر-بیری ایله کوچه‌ده، ماغازادا، ایجتیماعی نقلیات‌دا یۆکسک سس‌له دانیشماغی خوشلاییرلار. * دیگر طرف‌دن، جاوان اینسانلارین کوچه‌ده «آی قیز، گل تانیش اوْلاق» کیمی تکلیفلری جدی حساب ائدیلیر. * برزیللیلار پیوه‌نی و کاشاسانی (شکر چوغون‌دورون‌دان آراق) سئویرلر. * قیمتلر برزیلدا دونیا قیمتلرین‌دن ۲–۳ دفعه یۇخاری‌دیر. بۆتون ایدخال ماللارینا وئرگی قویولور. * برزیلدا اهالی‌سی‌نین ۱۵٪ یازیب-اوْخویا بیلمیر، اما تخمیناً ۳۰٪ اهالی فونکسیونال ساوادسیز حساب ائدیلیرلر. * برزیللیلار گونون و گئجه‌نین ایستنیلن واختی قهوه ایچمیی سئویرلر، حتی بالاجا اۇشاقلارا بئله تئز-تئز قهوه ایچمه‌یه ایجازه وریرلر. * برزیللیلار شیرنیاتا چوْخ دوشکون‌دولر. * حتی برزیلدا چوْخ کؤهنه یاشاییش اولری ایچری‌ده چوْخ یاخشی وضعیت‌ده دستک‌لنیر، چونکی هر بیر کیریه‌چی مجبوری صورت‌ده کوندومینات اؤدمه‌لی‌دیر. * اوْرتا آمار برزیللی‌سینین سویم‌لی مشغولیتلری: # دوْستلارلا فۇتبولا باخماق و چوْخ پیوه؛ # شوخاسکو (بیزیم کبابیمیزین برزیل نؤعو) یمه‌سی و چوْخ پیوه؛ # چیمرلیک (هارادا پیوه‌نین ایستیفاده‌سی بیرده چیخاریلمامیش‌دیر، بعضی حاللاردا پیوه کوکوس سویویلا عوض ائتمک اوْلار) * ایلده ان اهمیت‌لی بایرام — میلاددیر. ینی ایل بورادا آیریجا قئید اتمیرلر. * برزیللیلارین اکثریتی — کاتولیکلردیر، تخمیناً ۷۰٪ اهالی هر بازار کلیسایه گئدیر. * قدیمی برزیل سحر یمیی — پن‌دیر چؤریی‌دیر، یتیشمیش پاپیا و یوقورت و یا بیر جام قهوه. * برزیللیلار هئچ واخت دونوز اتی‌نی پراکتیک اوْلاراق یمیرلر، دینی ایناملارا گؤره یوْخ، ساده‌جه اوْنلار دونوز اتی‌نی پی‌لی و آغیر یئیجک حساب ائدیرلر. * برزیلین جنوبون‌دا داها چوْخ ساریساچ‌لی و گؤیگؤز برزیللیلار اوْلور، بۆتون برزیللیلار قاراساچ و قارابوغدایی دییل. * برزیلدا قادین بدنی‌نین مؤهوم حیصّه سی آرخاسی حساب ائدیلیر. حساب ائدیلیر کی، اوْ نه قدر بؤیوک‌دوسه، بیر اوْ قدر جازیبه‌لی‌دیر. * سریاللار و فۇتبولتیلویزیوندا هئچ واخت بیر واخت‌دا گؤستریلمیر، چونکی انلیکران‌لی صنعتین هر ایکی شاه اثرینه باخیش برازیلیالینین گون‌ده‌لیک معیشتی‌نین آیریلماز حیصّه سی‌دیر. * یۆکسک قیمتلره گؤره حتی سوپرمارکت‌ده محصوللار اۆچون مؤهلت‌لی کردیت کارتییلا ۲–۳ آی اؤدمیی قبول ائدیلمیش‌دیر. * اینگیلیس دیلی برزیلدا سیزه کؤمک ائتمه‌یه‌جک. * برزیللیلار اصل وتنپرورلردیرلر. براسیل یازیسییلا فوتبولکا و برزیل بایراغی هر بیر برازیلیالینین ایشکافین‌دا وار. * ارده اوْلمایا بورادا احتیاطلا یاخینلاشیرلار. * عائله‌ده ۳-جو اۇشاق — بۇ مینیموم‌دور، عائله‌ده ۲ اۇشاق‌لی پراکتیک اوْلاراق یوْخ‌دور. * بؤیوک میقداردا کاسیب اینسانا و پروبلمه باخمایاراق، برزیللیلار پلانت‌ده ان خوشبخت میلّتلردن بیریدیرلر. * کارناوال واختی بۆتون اؤلکه دینجلیر (کارناوال میلّی بایرام‌دیر). * چوْخ تمپرامنت‌لی و قیسقانج‌دیر برزیللیلار. * برزیللیلار عائله‌لره چوْخ باغلیدیرلار، حتی اۇزاق قوهوملارلا بئله چوْخ یاخین و سیخ موناسیبت‌ده‌دیلر. == داشینما و کوممونیکاسییالار == == دموقرافییا == ۲۰۰۰-جی ایلده آپاریلمیش سیاهییا آلمانین نهاییلارینا اساساً برزیلین اهالی‌سی ۱۶۹. ۸۷۲. ۸۵۶ نفر اوْلموش‌دور. ۲۰۰۹-جو ایلده ایسه برزیلین اهالی‌سی ۱۹۲٬۲۷۲٬۸۹۰ نفر اوْلموش‌دور. اؤلکه هم اهالی‌سی‌نین سایینا گؤره، هم ده اراضی‌سی‌نین بؤیوکلویونه گؤره دونیادا ۵-جی یئرده دایانیر. اهالی‌سی‌نین بؤیوک حیصّه سی شهرلرده یاشاییر. [[اۇربانیزاسییا]] سوییه‌سی ۸۳. ۷۵٪ تشکیل ادیر. اهالی‌سی‌نین بؤیوک حیصّه سی آغدری‌لی و قاریشیق ایرقه مخصوص اینسانلاردان عبارت‌دیر. == دیل == برزیلین رسمی دیلی [[پورتوقالجا|پورتوقال دیلی‌دیر.]] == دین == خالقین ۹۰٪i [[روم کاتولیک کلیساسی]]نه منسوب‌دور. % ۵ اطرافین‌دا [[پروتستانت]]دیر. برزیلدا دیگر بیر دینی قروپ، روح‌چولار (ایسپیریتوالیستلر) دیر. بونلارین ۲ مین‌دن چوْخ ییغین‌جاق یئرلری واردیر. == مدنیت == == علم == اوْخوما-یازما بیلمینلرین نیسبتی بعضی چؤل بؤلگه‌لرده چوْخ یۆکسک‌دیر. ساو پاولو، ریو گرانده دو سول، میناس گرایس‌دا ایسه آشاغی‌دیر. آنا یاسادا تحصیل اۆچون دؤولت گلیرلری‌نین % ۱۰ی آیریلمیش‌دیر. اساس تحصیل مجبوردور. اۆچ نؤع اساس مکتب واردیر. مشهور اوْلانی دؤولت اساس مکتبی اوْلوب، ایالت ایداره‌چیلری طرفیندن ایداره ائدیلیر. ایکینجی‌سی بلدییه مکتبلری، اۆچونجوسو ده خۆصوصی اساس مکتبلردیر. اساس مکتب ۴ ایلدیر و ۷ و یا ۸ یاشین‌دا شاگیرد قبول ائدیلیر. اوْرتا مکتبلر قوزئی آمریکاداکی اوْرتا مکتبلره بنزدیلیر. برزیلدا ایلک بیلیم یوردو ۱۹۲۰-جی ایلده قۇرولموش‌دور. بۇنونلا بیرلیک‌ده ۲۰-جی عصرده ده دقته دَیَر اینکیشافلار اوْلوب ینی بیلیم یوردولر ده قۇرولدو. بعضی بیلیم یوردولر کلیسانین ایداره‌سی آلتیندادیر. ان بؤیوک بیلیم یوردو برزیل بیلیم یوردو اوْلوب، ریو دا ژانریودادیر.<ref>http://www.ibge.gov.br/servidor_arquivos_est/ Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE): censo demografico 2000</ref> == شکیللر == <gallery> |[[کلیسا کاندلاریا]] Enseada_de_Botafogo_e_Pão_de_Açúcar.jpg Downtown of Rio de Janeiro.jpg Aerial View of Flamengo 1.jpg Vista_aérea_Centro_do_Rio_de_Janeiro_RJ.jpg Arcos da Lapa 01.jpg Forte de Copacabana panorama.jpg Paço_de_São_Cristóvão.jpg Rio night.jpg Aterro do Flamengo visto a partir do morro da Urca.jpg Praia da Barra e Montanhas do Parque Nacional da Tijuca.jpg Avenida Rio Branco, Rio de Janeiro (RJ).jpg Image:Vista de ouro preto.jpg Sugarloaf mountain in Rio de Janeiro.jpg Agulhasnegras.JPG PraiadeIcaraí.jpg Serra dos ÓrgãosBrazil.jpg Sanctuary of Bom Jesus do Congonhas.jpg Teresopolis-DedoDeus1.jpg Ouro Preto, Minas Gerais, 1985.jpg Palácio Quitandinha, Petropolis.jpg Canal e o Barco.JPG Arraial.rj.06.jpg Fazenda Itatyba.jpg Nova Friburgo.JPG Igreja de São Francisco de Assis, São João del-Rei, 2006.jpg Julgainconfidentes2.jpg </gallery> == گؤرونتولر == <gallery "mode=traditional" "class=cente""> File:Flag of Portuguese language (PT-BR).svg File:Flag of Greece.svg File:Flag of the United Kingdom.svg File:Flag of Spain.svg File:Flag of Germany.svg :<div class="noprint">File:Crystal Clear app xmag.png File:Flag of Brazil (1889-1960).svg File:Flag of Brazil (1960-1968).svg File:Flag of Brazil (1968-1992).svg File:Flag of Brazil.svg File:COA Regent Prince of Brazil.svg File:Coat of arms of Brazil (1853–1889).svg File:National Seal of Brazil.svg File:National Seal of Brazil (color).svg File:Coat of arms of Brazil.svg :<div class="noprint">File:Crystal Clear app xmag.png :<div class="noprint">File:Crystal Clear app xmag.png File:Brazil 16thc map restored cut.jpg File:Meirelles-primeiramissa2.jpg File:Julgainconfidentes2.jpg :<div class="noprint">File:Crystal Clear app xmag.png File:Independencia RMoreaux.jpg File:Fala do trono.jpg File:Batalha riachuelo victor meirelles.jpg File:Princesa Imperial D. Isabel do Brasil2.jpg :<div class="noprint">File:Crystal Clear app xmag.png File:Henrique Bernardelli - Proclamação da República.jpg File:Juscelino Kubitschek in 1956.jpg :<div class="noprint">File:Crystal Clear app xmag.png File:Amazon rainforest.jpg File:Cerrado ecoregion.jpg File:South America satellite plane.jpg File:Sao.Paulo.coast.jpg :<div class="noprint">File:Crystal Clear app xmag.png File:Museu Imperial Petropolis.jpg File:Southern Brazil in the Winter.jpg File:Lago Negro, Cidade de Gramado, Brasil 2006.jpg File:Boa viagem.jpg :<div class="noprint">File:Crystal Clear app xmag.png File:Brazilian States.svg </gallery> == بیرده باخ == == ایستینادلار == == خاریجی کئچیدلر == * [http://www.biodiversityhotspots.org/xp/Hotspots برزیل، a biodiversity hotspot] * [http://www.fotolog.com/fotosdobrasil A Brazilian grouplog to show brazilian pictures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161105033936/http://www.fotolog.com/fotosdobrasil/ |date=2016-11-05 }} An independent source of pictures and information. * [https://web.archive.org/web/20091121074246/http://www.coha.org/ The Council on Hemispheric Affairs] Another independent source of news and opinion on Latin America * [http://www.brazilink.org/brazil_travel.asp Comprehensive and updated sources, non-profit guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140405044352/http://www.brazilink.org/brazil_travel.asp |date=2014-04-05 }} * [http://www.brazil.org.uk/tourism/accommodation.html Accommodation in Brazil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080925042216/http://www.brazil.org.uk/tourism/accommodation.html |date=2008-09-25 }} — Guide courtesy of the Brazilian embassy in London, UK == قایناق == {{مین مقاله}}{{جی ۲۰}} == منابع == {{قایناق|۲}} [[بؤلمه:برزیل]] [[بؤلمه:فدراتیو دؤولتلر]] [[بؤلمه:اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:گونئی آمریکا اؤلکه‌لری]] [[بؤلمه:جی ۱۵ اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:جی ۲۰ اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:Countries in South America]] [[بؤلمه:Federal constitutional republics]] [[بؤلمه:Former Portuguese colonies]] [[بؤلمه:Southern Cone countries]] [[بؤلمه:Member states of Mercosur]] [[بؤلمه:Member states of the Community of Portuguese Language Countries]] [[بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:Portuguese-speaking countries and territories]] [[بؤلمه:رومانس اؤلکه‌لر و اراضی‌لر]] [[بؤلمه:۱۸۲۲ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:BRICS nations]] [[بؤلمه:ای ۷ اؤلکه‌لر]] ifv1eavm7lnh4psr3lrez0z031ahrfl 0 11024 1594471 1553429 2026-10-30T00:04:13Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594471 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | altname = Castilian | name = ایسپانیا دیلی | nativename = {{Lang|es|español}} <br /> {{Lang|es|castellano}} | pronunciation = {{IPA-es|espaˈɲol|}}, {{IPA-es |kasteˈʎano|}}, {{IPA-es |kaste'ʝano|}} | region = [[ایسپانیا]], [[Hispanic America]], [[اوستوایی قینه]] (see [[#Geographical distribution|below]]) | speakers = {{sigfig|477|2}} million | date = 2017 | ref = <ref name=viva17>{{cite report |title=El español: una lengua viva – Informe 2017 |url=https://cvc.cervantes.es/lengua/espanol_lengua_viva/pdf/espanol_lengua_viva_2017.pdf |publisher=[[Instituto Cervantes]] |date=2017 |access-date=2018-04-20 |archive-date=2017-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170721110755/http://cvc.cervantes.es/lengua/espanol_lengua_viva/pdf/espanol_lengua_viva_2017.pdf |url-status=dead}}</ref> | speakers2 = {{sigfig|572|2}} million total speakers<br />[[L2 speakers]]: {{sigfig|89.5|2}} million (no date)<ref name=EthnologueSp>{{e18|spa|Spanish}}<!--e18 is the first edition with this figure. The previous one was 59M (1991) in e14--></ref> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[ایتالیک دیللری]] | fam3 = [[رومان دیللری]] | fam4 = [[Western Romance languages|Western]] | fam5 = [[Iberian Romance languages|Ibero-Romance]] | fam6 = [[West Iberian languages|West-Iberian]] | fam7 = [[Castilian languages]] | ancestor = [[Old Spanish language|Old Spanish]] | script = [[Latin script|Latin]] ([[Spanish orthography|Spanish alphabet]])<br />[[Spanish Braille]] | nation = {{Collapsible list| titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:right; | title = [[ایسپانیا دیلینده رسمی دانیشان اؤلکه‌لر|۲۰ اؤلکه]]| |{{بایراق|آرژانتین}} |{{بایراق|بولیوی}} |{{بایراق|شیلی}} |{{بایراق|کولومبیا}} |{{بایراق|کاستاریکا}} |{{بایراق|کوبا}} |{{بایراق|دومینیکن جومهوریتی}} |{{بایراق|اکوادور}} |{{بایراق|السالوادور}} |{{بایراق|اوستوایی قینه}} |{{بایراق|گواتمالا}} |{{بایراق|هندوراس}} |{{بایراق|مکزیک}} |{{بایراق|نیکاراگوئه}} |{{بایراق|پاناما}} |{{بایراق|پاراقوئه}} |{{بایراق|پرو}} |{{بایراق|ایسپانیا}} |{{بایراق|اوروقوئه}} |{{بایراق|ونزوئلا}} }} <br />{{Collapsible list|titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:right;|title=[[List of countries where Spanish is an official language|Dependent entity]]| |{{بایراق|پورتو ریکو}}}} <!-- This list is intended for dependent territories that do not form an integral part of a country (such as Puerto Rico), as well as integral parts of nations that are not traditionally considered Spanish-speaking. Adding Ceuta and Melilla will result in deletion as they are integral parts of Spain. This also applies to Chile and the case of Easter Island. --> <br />{{Collapsible list|titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:right;|title=[[List of countries where Spanish is an official language|Significant minority]]| |{{بایراق|آندورا}} |{{بایراق|بلیز}} |{{بایراق|جبل الطارق}} |{{بایراق|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری}} }} <br />{{Collapsible list|titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:right;| title = [[List of countries where Spanish is an official language#International organizations where Spanish is official|International<br />organizations]]| |{{بایراق|African Union}} |[[Caribbean Community|CARICOM]] |[[File:Bandera CELAC.png|25px]] [[Community of Latin American and Caribbean States|CELAC]] |{{بایراق|اوروپا بیرلیگی}} |[[File:ALADI.jpg|25px]] [[Latin American Integration Association|ALADI]] |[[File:Bandera Parlamento Latinoamericano.jpg|25px]] [[Latin American Parliament]] |[[Mercosur]] |[[Organization of American States]] |[[بیرلشمیش میلتلر قورومو]] |[[Union of South American Nations]] }} | agency = [[Association of Spanish Language Academies]]<br /><small>({{Lang|es|[[Real Academia Española]]}} and 22 other national Spanish language academies)</small> | iso1 = es | iso2 = spa | iso3 = spa | lingua = 51-AAA-b | map = Map-Hispanophone World.svg | mapcaption = Spanish language in the world | notice = IPA | sign = [[Signed Spanish]] (Mexico, Spain and presumably elsewhere) | glotto = stan1288 | glottorefname = Standard Spanish }} [[فایل:Countries_with_Spanish_as_an_official_language.svg|بندانگشتی|ایسپانیا دیلی دانیشان اؤلکه‌لر]] '''ایسپانیا دیلی''' ({{IPAc-en|audio=En-us-Spanish.ogg|ˈ|s|p|æ|n|ᵻ|ʃ}}; {{صدا|Espanolpronunciation.ogg|''Español''}}) [[هیند اوروپا دیللری|هیند اوروپا دیل]] عائیله‌سینه منسوب و لاتین قولونا باغلی بیر دیل دیر. بۇ دیل [[اسپانیا]] و چوْخلو [[گونئی آمریکا]] اؤلکه‌لرینده دانیشیلیر. == قایناقلار == {{قایناق}} {{مین مقاله}} [[بؤلمه:دیللر]] [[بؤلمه:اوروپا دیللری]] [[بؤلمه:Spanish language]] [[بؤلمه:Fusional languages]] [[بؤلمه:Languages of Argentina]] [[بؤلمه:Languages of Bolivia]] [[بؤلمه:Languages of the Caribbean]] [[بؤلمه:Languages of Chile]] [[بؤلمه:Languages of Colombia]] [[بؤلمه:Languages of Costa Rica]] [[بؤلمه:Languages of the Dominican Republic]] [[بؤلمه:Languages of Ecuador]] [[بؤلمه:Languages of El Salvador]] [[بؤلمه:Languages of Equatorial Guinea]] [[بؤلمه:Languages of Gibraltar]] [[بؤلمه:Languages of Guatemala]] [[بؤلمه:Languages of Honduras]] [[بؤلمه:Languages of Mexico]] [[بؤلمه:Languages of Nicaragua]] [[بؤلمه:Languages of Panama]] [[بؤلمه:Languages of Paraguay]] [[بؤلمه:Languages of Peru]] [[بؤلمه:Languages of Puerto Rico]] [[بؤلمه:Languages of South America]] [[بؤلمه:Languages of the United States]] [[بؤلمه:Languages of Uruguay]] [[بؤلمه:Languages]] r9q058r6ljixyogowp2t37hrobbg4j7 0 40924 1594496 1594438 2026-10-30T11:27:45Z CommonsDelinker 261 Replacing Wappenflagge_Herzogtum_Württemberg.svg with [[File:Wappenbanner_Württemberg.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · "Wappenbanner" is the correct 1594496 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country |native_name= {{lang-de|Herzogtum Württemberg}} |conventional_long_name=Duchy of Württemberg |common_name=Duchy of Württemberg |image_map = Duchy of Württemberg and other territories of Swabia.jpg |image_map_caption = |continent =اوروپا |region = |p1 = County of Württemberg |flag_p1 = Armoiries Wurtemberg.svg |p2 = |flag_p2 = |p3 = |flag_p3 = |s1 = Electorate of Württemberg |flag_s1 = Flag of Württemberg before 1809.svg |s2 = |flag_s2 = |s3 = |flag_s3 = |image_flag = Wappenbanner Württemberg.svg |flag = |flag_type = بایراق |image_coat = Armoiries duché de Wurtemberg 1733.svg |symbol_type = |coa_size = 150px |era =[[Early modern period|Early modern]] |status = |government_type = |event_start =[[Diet of Worms (1495)|Diet of Worms]] |life_span = |year_start = 1495 |event_pre = |date_pre = |event1 = [[Poor Conrad]] |date_event1 = |event2 = |date_event2 = |event3 = |date_event3 = |event4 = |date_event4 = |event5 = |date_event5 = |event_end = [[Prince-elector|Electorate]] |year_end = 1803 |date_end = |event_post = |date_post = |p1 = |image_p1 = |border_p1 = |s1 = |flag_s1 = |border_s1 = |capital = |common_languages =[[Swabian German]] |currency = |religion =[[مسیحیت‏]] |title_leader = [[Duke of Württemberg]] |leader1 = [[Eberhard I, Duke of Württemberg|Eberhard I]] |year_leader1 = 1495–1496 |leader2 = |year_leader2 = |leader3 = |year_leader3 = |leader4 = |year_leader4 = |leader5 = |year_leader5 = |leader6 = |year_leader6 = |leader7 = |year_leader7 = |leader8 = |year_leader8 = |stat_year3 = |stat_area3 = |stat_pop3 = |stat_year4 = |stat_area4 = |stat_pop4 = |stat_year5 = |stat_area5 = |stat_pop5 = |stat_year6 = |stat_area6 = |stat_pop6 = |stat_year7 = |stat_area7 = |stat_pop7 = |stat_year8 = |stat_area8 = |stat_pop8 = |today = |footnote_a = |footnote_b = }} '''وورتمبرق دوکلیغی''' ({{lang-en|Duchy of Württemberg}}، {{lang-fa|دوک‌نشین وورتمبرگ}}، {{lang-fr|Duché de Wurtemberg}}، {{lang-it|Ducato del Württemberg}}، {{lang-ru|Вюртемберг (герцогство)}}) [[اوروپا|اوروپادا]] بیر اسکی دؤولت. [[مسیحیت‏]] بۇ اؤلکه‌نین [[رسمی دین|رسمی دینی]]دی. وورتمبرق دوکلیغی 1495 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1803 میلادی ایلینده داغیلدی. == گؤرونتولر == <gallery> File:Ludwigsburg Palace December 2018.jpg File:Boundary-Stone Fohrenbühl.jpg </gallery> == بیرده باخ == * [[تاریخ]] *[[ایمپیراتورلوق]] * [[ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر]] * [[ساحه اساسیندا ایمپیراتورلوقلار]] == قایناقلار == {{قایناق}} *اینگلیسیجه ویکی پدیا {{ایمپیراتورلوقلار}} [[File:Duchy of Württemberg and other territories of Swabia.jpg|thumb|left|300px]] [[بؤلمه:تاریخی دؤولتلر]] eaeie3glorz68wmjbep06jrovzixnqv 0 49015 1594492 626368 2026-10-30T08:15:21Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594492 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = دیربورن‌هایتس، میشیقان |settlement_type = شهر |nickname = |motto =Dei Gratia (By the grace of God) <!-- Images --> |image_skyline = Dearborn heights michigan justice center.JPG |imagesize = 200px |image_caption = |image_flag = |image_seal = <!-- Maps --> |image_map = Wayne_County_Michigan_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Dearborn_Heights_highlighted.svg |mapsize = 250px |map_caption =دیربورن‌هایتس شهرین نقشه اۆستونده یئری |pushpin_map = |pushpin_label_position =left |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = <!-- Location --> |subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌|اؤلکه‌]] |subdivision_name = {{بایراقچه|United States}} ،[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]] |subdivision_type1 = [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری|ایالت]] |subdivision_name1 = [[میشیقان ایالتی]] |subdivision_type2 = [[میشیقان ایالتین شهرلری|شهر]] |subdivision_name2 =[[Wayne County, Michigan|Wayne]] <!-- Government --> |government_footnotes = |government_type = [[Council-manager government|Council-Manager]] |leader_title = [[بلدیه باشچی‌سی]] |leader_name = Daniel S. Paletko |leader_title1 = |leader_name1 = |established_title = |established_date = <!-- Area --> |unit_pref = Imperial |area_footnotes = |area_magnitude = |area_total_km2 =30.43 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = <!-- Population --> |population_as_of = 2010 |population_footnotes = |population_total = 57774 |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = <!-- General information --> |timezone = [[North American Eastern Time Zone|EST]] |utc_offset =-5 |timezone_DST =[[Eastern Daylight Time|EDT]] |utc_offset_DST = -4 |elevation_footnotes = |elevation_m = 185 |elevation_ft = 620 |coordinates = {{coord|42|19|47|N|83|16|48|W|region:US-MI|display=inline,title}} |postal_code_type = |postal_code = [[زیپ کود]] |area_code = 48125, 48127 |blank_name =[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 26-21020 |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID |blank1_info = 624433 |website = |footnotes = }} {{Location map|United States |float =left |width=500 | caption =دیربورن‌هایتس شهرین نقشه اۆستونده یئری| label =دیربورن‌هایتس|position=right|background=yellow|lat=42.19|long=-83.16}} '''دیربورن‌هایتس، میشیقان''' ({{Lang-en|'''Dearborn Heights, Michigan'''}}) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[میشیقان ایالتی]]ندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳۰٫۴۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين [[نۆفوس ساییمی]] اساسیندا ۵۷۷۷۴ نفر دیر. بۇ شهر ۱۸۵ متر [[دنیز سئویه‌سی|دنیز سئوییه‌سیندن]] اۇجالیقیدا یئرلشیر. == گؤرونتولر == == بیرده باخ == * [[میشیقان ایالتی]] * [[میشیقان ایالتین شهرلری]] * [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری]] == ائشیک باغلانتی‌لار == *[https://web.archive.org/web/20130903053726/http://www.ci.dearborn-heights.mi.us/ City of Dearborn Heights] {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Dearborn Heights, Michigan | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Dearborn Heights, Michigan|Dearborn Heights, Michigan]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{میشیقان ایالتین شهرلری}} {{آمریکانین ان اۆست دۆزئی ایداری بیریملری}} [[بؤلمه:میشیقان ایالتین شهرلری]] ftjc2yh84un05k922eesfii22xu95qq 0 55132 1594470 1300724 2026-10-29T23:47:42Z Juppi lantteineen 65169 File 1594470 wikitext text/x-wiki [[فایل:Tove_Jansson_1956.jpg|بندانگشتی]] {{Infobox writer <nowiki>|</nowiki> name = تووه یانسون <nowiki>|</nowiki> embed = <nowiki>|</nowiki> honorific_prefix = <nowiki>|</nowiki> honorific_suffix = <nowiki>|</nowiki> image =Tove-Jansson-1967.jpg <nowiki>|</nowiki> image_size = <nowiki>|</nowiki> image_upright = <nowiki>|</nowiki> alt = <nowiki>|</nowiki> caption = Tove Jansson in 1967 <nowiki>|</nowiki> native_name = <nowiki>|</nowiki> native_name_lang = <nowiki>|</nowiki> pseudonym = <nowiki>|</nowiki> birth_name = <nowiki>|</nowiki> birth_date ={{birth date|1914|8|9|df=y}} | birth_place = [[Helsinki]], [[بزرق فنلاند دوکلیغی]], [[روسیه ایمپیراتورلوغو]] | death_date ={{death date and age|2001|6|27|1914|8|9|df=y}} | death_place = | resting_place = | occupation = صنعتچی, [[یازیچی]] | language = | nationality = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = [[Moomin|The]] [[فایل:Tove_Jansson_1923.jpg|بندانگشتی|Jansson (1923)]] [[Moomin|Moomins]] | spouse = [[Tuulikki Pietilä]] | partner = [[Tuulikki Pietilä]] | children = | relatives = | awards = {{awd |[[Hans Christian Andersen Award]] | signature = | signature_alt = | years_active = | module = | website = | portaldisp = | influences = }} '''تووه یانسون''' ({{Lang-en|'''Tove Jansson'''}}) [[یازیچی]] - ۹ آقوست ۱۹۱۴ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۷ ژوئن ۲۰۰۱ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. == بیرده باخ == *[[ادبی تنقیدچی]] *[[ادبیات تاریخی]] *[[ادبیات آخیملاری]] == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Tove Jansson|Tove Jansson]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). == ائشیک باغلانتی‌لار == {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Tove Jansson | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{ادبیات نؤعلری}} [[بؤلمه:هلسینکیلی یازیچیلار]] 3iguq7udql470ptbti47fnjjor05fgf 0 101040 1594480 1593972 2026-10-30T05:17:07Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594480 wikitext text/x-wiki {{شخص بیلگی قوتوسو |آد=جینا رادریقز |شکیل=جینا رادریقز |شکیل آدی=Gina Rodriguez at 2014 PaleyFest.jpg |شکلین اولچوسو =260 |آیری آدلار = |قیسا بیلگی =[[اوْیونچو]] |میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] |تحصیل = [[Tisch School of the Arts]] ([[Bachelor of Fine Arts|BFA]]) |دوْغوم تاریخ ={{Birth date and age|mf=yes|1984|7|30}} |دوْغوم یئر =[[Chicago]], [[ایلینوی ایالتی]], آمریکا بیرلشمیش ایالتلری |اؤلوم تاریخ = |اؤلوم یئر = |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= |حیات یوْلداشی= |اۇشاقلاری= |ایمضا= | وب‌سایت = }} '''جینا رادریقز''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Gina Rodriguez) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[اوْیونچو]] ۳۰ ژولای ۱۹۸۴ ‏ میلادی تاریخینده [[ایلینوی ایالتی]]نده دۆنیایا گؤز آچیب. == اوْینادیغی فیلم‌لر == {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی !روْل ! class="unsortable" | نوت |- | rowspan=2| 2008 | ''Calling It Quits'' | Day player | |- | ''Ten: Thirty One'' | Neighborhood Girl | rowspan=2| Short فیلم |- | 2009 | ''Osvaldo's'' | Ana Daisy |- | rowspan=2| 2010 | ''[[Our Family Wedding]]'' | Bridesmaid | |- | ''Little Spoon'' | Mandy | Short فیلم |- | 2011 | ''Go for It!'' | G | |- | rowspan=2| 2012 | ''[[Filly Brown]]'' | Majo Tenorio | |- | ''[[California Winter]]'' | Ofelia Ramirez | |- | rowspan=5| 2013 | ''Interstate'' | Nayeli | Short فیلم |- | ''[[Enter the Dangerous Mind]]'' | Adrienne | |- | ''The Price We Pay'' | Medic (voice) | Short فیلم |- | ''[[Sleeping with the Fishes (2013 film)|Sleeping with the Fishes]]'' | Alexis Fish | |- | ''Una Y Otra Y Otra Ve'' | Girlfriend | rowspan=3| Short فیلم |- | rowspan=2| 2014 | ''Since I Laid Eyes'' | Ilene |- | ''C'est Jane'' | Jane |- | rowspan=2| 2016 | ''[[Sticky Notes (film)|Sticky Notes]]'' | Natalia | |- | ''[[Deepwater Horizon (film)|Deepwater Horizon]]'' | Andrea Fleytas | |- | rowspan=2| 2017 | ''[[The Star (2017 film)|The Star]]'' | [[Mary, mother of Jesus|Mary]] (voice) | |- | ''[[Ferdinand (film)|Ferdinand]]'' | Una (voice) | |- | rowspan=3| 2018 | ''[[Annihilation (film)|Annihilation]]'' | Anya Thorensen | |- | ''[[Smallfoot (film)|Smallfoot]]'' | Kolka (voice) | |- | ''Sharon 1.2.3.'' | Cindy | |- |rowspan=3|2019 | ''[[Miss Bala (2019 film)|Miss Bala]]'' | Gloria Fuentes | |- | ''[[Someone Great (film)|Someone Great]]'' |Jenny | ''Post-production''; Also producer |- | ''[[Untitled Miranda July project]]'' | |''Post-production'' |} {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی !روْل ! class="unsortable" | نوت |- | 2004 | ''[[Law & Order]]'' | Yolanda | Episode: "Enemy" |- | 2005 | ''[[Jonny Zero]]'' | Rose | Episode: "La Familia" |- | 2008 | ''[[Law & Order]]'' | Inez Soriano | Episode: "Illegal" |- | 2009 | ''[[Eleventh Hour (U.S. TV series)|Eleventh Hour]]'' | Robin | Episode: "Subway" |- | 2010 | ''[[10 Things I Hate About You (TV series)|10 Things I Hate About You]]'' | Danica | Episode: "Meat Is Murder" |- | 2010 | ''[[Army Wives]]'' | Marisol Evans | 3 episodes |- | 2010 | ''[[My Super Psycho Sweet 16: Part 2]]'' | Courtney Ramirez | Television فیلم |- | 2011 | ''[[Happy Endings (TV series)|Happy Endings]]'' | Rita | Episode: "Why Can't You Read Me?" |- | 2011 | ''[[The Mentalist]]'' | Elvia | Episode: "Pink Tops" |- | 2011–2012 | ''[[The Bold and the Beautiful]]'' | Beverly | Recurring role; 15 episodes |- | 2012 | ''No Names'' | Megan | 3 episodes |- | 2013 | ''[[Longmire (TV series)|Longmire]]'' | Lorna Dove | Episode: "Party's Over" |- | 2013 | ''[[Rizzoli & Isles]]'' | Lourdes Santana | Episode: "Built for Speed" |- | 2014 | ''Wild Blue'' | Pilar Robles | Movie |- | 2014–present | ''[[Jane the Virgin]]'' | Jane Villanueva / Bitchy Cecilia | Lead role |- | 2016 | ''[[Lip Sync Battle]]'' | Herself | Episode: "Gina Rodriguez vs. [[Wilmer Valderrama]]" |- | 2017 | ''[[Drop the Mic]]'' | Herself | Episode: "[[James Van Der Beek]] vs. [[Randall Park]] / Gina Rodriguez vs. [[Rob Gronkowski]]" |- | 2018 | ''[[Brooklyn Nine-Nine]]'' | Alicia | Episode: "Jake & Amy" |- | 2018 | ''[[Animals (U.S. TV series)|Animals.]]'' | Narrator (voice) | Episode: "Pigeons" |- | 2018 | ''[[Big Mouth (TV series)|Big Mouth]]'' | Gina Alvarez (voice) | 7 episodes |- | 2018–2019 | ''[[Elena of Avalor]]'' | Princess Marisa (voice) | 3 episodes |- | 2019 | ''[[Carmen Sandiego (TV series)|Carmen Sandiego]]'' | [[Carmen Sandiego (character)|Carmen Sandiego]] (voice) | Lead role |} {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی ! نوت |- | 2018–2019 ||''[[Jane the Virgin]]'' || 2 episodes |- | 2019 || ''[[Charmed (2018 TV series)|Charmed]]'' || Episode: "Witch Perfect" |} {| class="wikitable" |- style="text-align:center;" ! ایل ! Association ! Category ! Nominated work ! Result ! class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | 2011 | [[Imagen Awards|Imagen Award]] | Best Supporting Actress - Feature فیلم | ''Go for It!'' | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=https://www.imagen.org/awards/past-imagen-awards-winners/2011-imagen-awards-winners-nominees/|title=26th Annual Imagen Awards - Winners & Nominees|work=Imagen Foundation|date=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711151946/https://www.imagen.org/awards/past-imagen-awards-winners/2011-imagen-awards-winners-nominees/|archivedate=2018-07-11|accessdate=2019-03-13}}</ref> |- | 2012 | Imagen Award | Best Actress - Feature فیلم | rowspan=2|''Filly Brown'' | {{won}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=https://www.imagen.org/awards/past-imagen-awards-winners/2012-imagen-awards-winners-nominees/|title=27th Annual Imagen Awards - Winners & Nominees|work=Imagen Foundation|date=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161013062251/https://www.imagen.org/awards/past-imagen-awards-winners/2012-imagen-awards-winners-nominees/|archivedate=2016-10-13|accessdate=2019-03-13}}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|2013 | [[ALMA Awards|ALMA Award]] | Achievement in Film <small>(with [[Edward James Olmos]], Michael D. Olmos, and [[Lou Diamond Phillips]])</small> | {{won}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=https://variety.com/2013/scene/awards/nclr-alma-awards-this-is-not-the-white-people-emmys-1200677131/|title=ALMA Awards Fete 'Dexter,' 'Filly Brown,' Robert Rodriguez|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=September 28, 2013}}</ref> |- | Inaugural Lupe Special Achievement Award | Honoree | Gina Rodriguez | {{won}} | |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|2014 | Imagen Award | Best Actress/Supporting Actress - Feature فیلم | ''Sleeping with the Fishes '' | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.imagen.org/awards/2014|title=29th Annual Imagen Awards - Winners & Nominees|work=Imagen Foundation|date=}}</ref> |- | [[Young Hollywood Awards|Young Hollywood Award]] | Rising Star of the ایل | {{n/a}} | {{Won}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://varietylatino.com/video/gina-rodriguez-our-rising-star-of-the-year-at-young-hollywood-awards-video/|title=Gina Rodriguez: our Rising Star of the ایل at Young Hollywood Awards|author=Variety Latino Staff|work=Variety Latino|date=}}</ref> |- | rowspan="16" style="text-align:center;"|2015 | [[72nd Golden Globe Awards|Golden Globe Award]] | [[Golden Globe Award for Best Actress – Television Series Musical or Comedy#2010s|Best Actress – Television Series Musical or Comedy]] | rowspan=12|''Jane the Virgin'' | {{won}} | align="center"| <ref>{{cite news|url=http://www.hfpa.org/nominations-2015/|title=Golden Globe Nominations|date=December 11, 2014|accessdate=|archive-date=2015-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709215134/http://www.hispaniclifestyle.com/articles/entertainment/2015-imagen-foundation-award-nominees-announced|url-status=dead}}</ref> |- | [[5th Critics' Choice Television Awards|Critics' Choice Award]] | [[Critics' Choice Television Award for Best Actress in a Comedy Series#2010s|Best Actress in a Comedy Series]] | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2015/05/critics-choice-television-awards-nominations-2015-list-1201421320|title=Critics' Choice Television Awards Nominations 2015|author=Erik Pedersen|website=[[Deadline Hollywood]]|date=}}</ref> |- | [[Entertainment Weekly#EWwy Awards|EWwy Award]] | Best Actress – Comedy | {{won}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.ew.com/gallery/2015-ewwy-winners|title=EWwy Awards 2015: Meet Your Winners|work=[[Entertainment Weekly]]|date=July 20, 2015|accessdate=|archiveurl=https://www.webcitation.org/6cpVGT3Bn?url=http://www.ew.com/gallery/drama-ewwy-awards-2015-emmy-snubs/2252078_best-supporting-actor-vincent-donofrio-daredevil|archivedate=November 6, 2015|deadurl=no|df=}}</ref> |- | [[TCA Awards|Television Critics Association]] | [[TCA Award for Individual Achievement in Comedy|Individual Achievement in Comedy]] | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://tvline.com/2015/06/04/tca-awards-2015-nominations-empire-transparent-jane-virgin/|title=TCA Award Nominees 2015: 'Empire' 'Transparent' 'Jane the Virgin'|author=Matt Webb Mitovich|work=TVLine|date=}}</ref> |- | rowspan=2| [[Gold Derby Awards|Gold Derby Award]] | Breakthrough Performer of the Year | {{won}} | rowspan=2 align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.goldderby.com/article/2015/gold-derby-tv-award-game-of-thrones-amy-schumer-sam-heughan-426083591/|title=Gold Derby TV Awards: 'Game of Thrones' sweeps, big wins for Amy Schumer, 'Parks and Rec'|work=Gold Derby|date=September 17, 2015}}</ref> |- | Comedy Lead Actress | {{nom}} |- | rowspan=3| [[2015 Teen Choice Awards|Teen Choice Award]] | [[Teen Choice Award for Choice TV Actress Comedy|Choice TV Actress - Comedy]] | {{nom}} | rowspan=3 align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.teenchoice.com/article/winners-of-%E2%80%9Cteen-choice-2015%E2%80%9D-announced|title=Winners of Teen Choice 2015 Announced|work=[[Teen Choice Awards]]|publisher=[[Fox Broadcasting Company|FOX]]|date=August 16, 2015|accessdate=August 17, 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320045213/http://www.pressacademy.com/award_cat/2015/|archivedate=March 20, 2016|df=}}</ref> |- | Choice TV Breakout Star | {{nom}} |- | Choice TV Liplock <small>(with [[Justin Baldoni]])</small> | {{nom}} |- | Imagen Awards | Best Actress – Television | {{won}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=https://www.imagen.org/awards/past-imagen-awards-winners/2015-imagen-awards-winners-nominees/|title=30th Annual Imagen Awards - Winners & Nominees|work=Imagen Foundation|date=}}</ref> |- | Online Film & Television Association Award | Best Actress in a Comedy Series | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://ofta.cinemasight.com/Awards/Television/1415.html|title=OFTA Television Awards|work=Online Film & Television Association|date=|accessdate=2019-03-13|archivedate=2016-08-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6jjEk9jSz?url=http://ofta.cinemasight.com/Awards/Television/1415.html}}</ref> |- |[[Women's Image Network Awards#The Women's Image Awards 2015|Women's Image Network Award]] | Outstanding Actress in a Comedy Series | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.thewinawards.com/17_WINAwards.html|title=WIN Awards|work=Women's Image Network|date=|accessdate=2019-03-13|archivedate=2016-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160121035947/http://thewinawards.com/17_WINAwards.html}}</ref> |- | [[Dorian Awards|Dorian Award]] | [[Dorian Awards#Dorian winners 2014|Rising Star Award]] | {{n/a}} | {{won}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://berkshireonstage.com/2015/01/20/dorian-awards-boyhood-transparent-get-galeca-nod-along-with-ava-duvernay-gina-rodriguez-jill-soloway/|title=Dorian Awards: Boyhood, Transparent get GALECA nod, along with Ava DuVernay, Gina Rodriguez, Jill Soloway|work=BERKSHIRE ON STAGE and SCREEN|date=|accessdate=2019-03-13|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304063951/http://berkshireonstage.com/2015/01/20/dorian-awards-boyhood-transparent-get-galeca-nod-along-with-ava-duvernay-gina-rodriguez-jill-soloway/}}</ref> |- | Girl Power Media Role Model | Honoree | rowspan=8|''Jane the Virgin'' |{{won}} | |- | NHMC Impact Gala Award | Honoree | {{won}} | |- | Feelies Award | Best Actress | {{won}} | |- | rowspan="10" style="text-align:center;"|2016 | [[73rd Golden Globe Awards|Golden Globe Award]] | Best Actress – Television Series Musical or Comedy | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|title=2016 Nominations Announced|url=http://www.goldenglobes.com/articles/2016-nominations-announced|publisher=Hollywood Foreign Press|date=December 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170323141350/http://www.goldenglobes.com/articles/2016-nominations-announced|archivedate=2017-03-23|accessdate=2019-03-13}}</ref> |- | [[47th NAACP Image Awards|NAACP Image Award]] | [[NAACP Image Award for Outstanding Actress in a Comedy Series|Outstanding Actress in a Comedy Series]] | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|title='Creed,' 'Empire' Top NAACP Image Award Nominations; Full List|url=http://www.hollywoodreporter.com/lists/2016-naacp-image-award-nominees-862135|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=February 4, 2016}}</ref> |- | [[6th Critics' Choice Television Awards|Critics' Choice Award]] | Best Actress in a Comedy Series | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|title=2016 Critics' Choice Awards: 'La La Land' Leads With 8 Wins Including Best Picture; Donald Glover Unveils Lando Calrissian 'Stache|url=http://deadline.com/2016/12/tj-miller-la-la-land-hbo-2016-critics-choice-awards-the-complete-winners-list-live-1201868363/|website=Deadline Hollywood|date=December 11, 2016}}</ref> |- | [[20th Satellite Awards|Satellite Award]] | [[Satellite Award for Best Actress – Television Series Musical or Comedy|Best Actress – Television Series Musical or Comedy]] | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|title=2015 Nominees|url=http://www.pressacademy.com/award_cat/2015/}}</ref> |- | Imagen Award | Best Actress – Television | {{won}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=https://www.imagen.org/2016/07/18/nominations-announced-for-the-31st-annual-imagen-awards/|title=31st Annual Imagen Awards|work=Imagen Foundation|date=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170804053800/https://www.imagen.org/2016/07/18/nominations-announced-for-the-31st-annual-imagen-awards/|archivedate=2017-08-04|accessdate=2019-03-13}}</ref> |- | CinemaCon Award | Female Star of Tomorrow | {{n/a}} | {{won}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=http://www.thewrap.com/gina-rodriguez-to-receive-cinemacon-female-star-of-tomorrow-award/|title=Gina Rodriguez to Receive CinemaCon Female Star of Tomorrow Award|work=The Wrap|date=March 28, 2016}}</ref> |- |Unite 4 Humanity Award |Honoree |rowspan=4|Gina Rodriguez |{{won}} | |- |Lip Sync Battle Award |Performer |{{won}} | |- |Feelies Award |Best Actress |{{won}} | |- |T.V. Line Performance of the week |Honoree |{{won}} | |- | rowspan="9" style="text-align:center;" |2017 |[[74th Golden Globe Awards|Golden Globe Award]] | Best Actress – Television Series Musical or Comedy | rowspan="13" |''Jane the Virgin'' | {{nom}} | align="center" |<ref>{{cite web|title=Winners & Nominees 2017|url=http://www.goldenglobes.com/winners-nominees|publisher=Hollywood Foreign Press|date=January 9, 2017}}</ref> |- | [[43rd People's Choice Awards|People's Choice Award]] | Favorite Comedic TV Actress | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|title=2017 People's Choice Award Winners|url=https://www.usatoday.com/story/life/people/2017/01/19/winners-2017-peoples-choice-awards/96756994/|publisher=[[USA Today]]|date=January 19, 2017}}</ref> |- | [[Black Reel Awards of 2017|Black Reel Award]] | Outstanding Actress, Comedy Series | {{nom}} | align="center"| |- | [[2017 MTV Movie & TV Awards|MTV Award]] | Best Actor in a Show | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|title='This Is Us', 'Stranger Things', 'Atlanta' Lead MTV Movie & TV Award Nominations|url=http://tvline.com/2017/04/06/2017-mtv-movie-tv-awards-nominations-list-this-is-us-stranger-things/|publisher=TV Line|date=April 6, 2017}}</ref> |- | [[2017 Teen Choice Awards|Teen Choice Award]] | Choice TV Actress - Comedy | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|title=Teen Choice Awards: 'Pretty Little Liars', 'The Flash' Lead 2017 Nominations|url=http://tvline.com/2017/06/19/teen-choice-awards-2017-nominations-full-list-nominees/|publisher=TV Line|date=June 19, 2017}}</ref> |- |Icon Hispanic Heritage Month |Honoree |{{won}} | |- |ACLU Social Bill of Rights Award |Honoree |{{won}} | |- |Tell Tale Award |Best Actress |{{won}} | |- |Tell Tale Award |Jane and Petra Friendship |{{won}} | |- | rowspan=5| 2018 | [[2018 MTV Movie & TV Awards|MTV Award]] | [[MTV Movie Award for Best Kiss|Best Kiss]] <small>(with Justin Baldoni)</small> | {{nom}} | align="center"| <ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/mtv-movie-tv-awards-2018-nominations-complete-list-1108100 |title=MTV Movie & TV Awards: 'Black Panther,' 'Stranger Things' Top Nominations |last=Nordyke |first=Kimberly |work=[[The Hollywood Reporter]] |date=May 3, 2018 |accessdate=May 3, 2018 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180503235147/https://www.hollywoodreporter.com/lists/mtv-movie-tv-awards-2018-nominations-complete-list-1108100 |archivedate=May 3, 2018 |df=}}</ref> |- | rowspan=2| [[2018 Teen Choice Awards|Teen Choice Award]] | Choice TV Actress - Comedy | {{won}} | rowspan=2 align="center"| <ref>{{cite web |last1=Douglas |first1=Esme |title=Teen Choice Awards 2018: See the full list of winners |url=https://ew.com/awards/2018/08/12/teen-choice-awards-winners-list/ |website=[[Entertainment Weekly|EW]] |accessdate=August 13, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180813151232/https://ew.com/awards/2018/08/12/teen-choice-awards-winners-list/ |archivedate=August 13, 2018}}</ref> |- | Choice TV Liplock <small>(with Justin Baldoni)</small> | {{nom}} |- |Tell Tale Award |Favorite Lead Actress in a Comedy Series |{{won}} | |- |Eva Langoria Foundation Award |Honoree for Activism |Gina Rodriguez |{{won}} | |- | |The Alma Awards |Honoree Award |Jane The Virgin |Won | |} == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Gina Rodriguez|Gina Rodriguez]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Gina Rodriguez | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} [[بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار]] 3oi3zuzx549k7u5aelii1dtxsb833uz 0 108303 1594495 1593334 2026-10-30T10:06:44Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594495 wikitext text/x-wiki {{شخص بیلگی قوتوسو |آد=زک افران |شکیل=زک افران |شکیل آدی=Zac Efron on the red carpet of the Baywatch in Miami 02.png |شکلین اولچوسو =260 |آیری آدلار = |قیسا بیلگی =[[موغنی]] و [[اوْیونچو]]. |میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] |تحصیل = |دوْغوم تاریخ ={{birth date and age|1987|10|18}} |دوْغوم یئر =[[San Luis Obispo, California|San Luis Obispo]], [[کالیفورنیا ایالتی]], [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]] |اؤلوم تاریخ = |اؤلوم یئر = |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= |حیات یوْلداشی= |اۇشاقلاری= |ایمضا= | وب‌سایت = }} '''زک افران''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Zac Efron) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[موغنی]] و [[اوْیونچو]]. ۱۸ اوْکتوبر ۱۹۸۷ ‏ ایلینده [[کالیفورنیا ایالتی|کالیفورنیا ایالتینده]] دۆنیایا گؤز آچیب. 2002–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب. == اوْینادیغی فیلم‌لر == {| class="wikitable" |+ Key | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released.}} | Denotes films that have not yet been released. |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col"| Title ! scope="col"| Year ! scope="col"| Role ! scope="col"| Director(s) ! scope="col" class="unsortable"| نوت ! scope=col class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- ! scope="row"| ''[[Melinda's World]]'' | style="text-align:center"| 2003 | Stuart Wasser | {{sortname|David|Baumgarten|nolink=1}} | | style="text-align:center"|<ref name="Melinda's World">{{cite web|title=Ultimate Throwback: Here's What Zac Efron Was Doing Before He Was a Movie Star or, Even Troy Bolton|url=https://www.j-14.com/posts/zac-efron-transformation-139655/|last=Maldonado|first=Jennifer|date=October 18, 2017|work=[[J-14 (magazine)|J-14]]|accessdate=December 4, 2018|archivedate=2022-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220627235430/https://www.j-14.com/posts/zac-efron-transformation-139655/}}</ref> |- ! scope="row"| {{sort|Derby Stallion|''[[The Derby Stallion]]''}} | style="text-align:center"| 2005 | Patrick McCardle | {{sortname|Craig|Clyde}} | | style="text-align:center"|<ref name="The Derby Stallion">{{cite web|title=Zac Efron's No Stranger to Horseback Riding – Check Out This Throwback Clip!|url=https://www.eonline.com/news/558689/zac-efron-s-no-stranger-to-horseback-riding-check-out-this-throwback-clip|last=Harrison|first=Lily|date=July 10, 2014|work=[[E! News]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Hairspray (2007 film)|Hairspray]]'' | style="text-align:center"| 2007 | Link Larkin | {{sortname|Adam|Shankman}} | | style="text-align:center"|<ref name="Hairspray">{{cite web|title='Hairspray Live!' Fans Want Zac Efron Back As Link Larkin: Read the Funniest Tweets|url=https://www.usmagazine.com/entertainment/news/hairspray-live-fans-arent-happy-that-zac-efron-isnt-link-w454508/|last=Gajewski|first=Ryan|date=December 8, 2016|work=[[Us Weekly]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Me and Orson Welles]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20081|2008}} | Richard Samuels | {{sortname|Richard|Linklater}} | | style="text-align:center"|<ref name="Me and Orson Welles">{{cite web|title=Me and Orson Welles Character Card: Richard Samuels (Zac Efron)|url=https://www.broadwayworld.com/bwwtv/article/Me-and-Orson-Welles-Character-Card-Richard-Samuels-Zac-Efron-20091130|date=November 30, 2009|publisher=[[BroadwayWorld]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[High School Musical 3: Senior Year]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20082|2008}} | [[List of High School Musical characters#Troy Bolton|Troy Bolton]] | {{sortname|Kenny|Ortega}} | | style="text-align:center"| <ref name="HSM">{{cite web|title=Zac Efron Says He Had to "Fight" to Get His Voice in "High School Musical 2"|url=https://www.teenvogue.com/story/zac-efron-high-school-musical-voice|last=Weiss|first=Suzannah|authorlink=Suzannah Weiss|work=[[Teen Vogue]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[17 Again (film)|17 Again]]'' | style="text-align:center"| 2009 | Mike O'Donnell | {{sort|Steers1|[[Burr Steers]]}} | | style="text-align:center"|<ref name="17 Again">{{cite web|title=17 Again Movie Review and Film Summary (2009)|url=https://www.rogerebert.com/reviews/17-again-2009|last=Ebert|first=Roger|authorlink=Roger Ebert|date=April 15, 2009|publisher=RogerEbert.com|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Charlie St. Cloud]]'' | style="text-align:center"| 2010 | Charlie St. Cloud | {{sort|Steers2|[[Burr Steers]]}} | | style="text-align:center"|<ref name="Charlie St. Cloud">{{cite web|title=Zac Efron Interview for Charlie St. Cloud|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/8043458/Zac-Efron-interview-for-Charlie-St-Cloud.html|last=Hiscock|first=John|date=October 5, 2010|work=[[The Daily Telegraph]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[New Year's Eve (2011 film)|New Year's Eve]]'' | style="text-align:center"| 2011 | Paul | {{sortname|Garry|Marshall}} | | style="text-align:center"|<ref name="New Year's Eve">{{cite web|title=Michelle Pfeiffer, Zac Efron, Hilary Swank, Josh Duhamel and Lea Michele New Year's Eve Interview|url=http://collider.com/michelle-pfeiffer-zac-efron-lea-michele-new-years-eve-interview/|last=Radish|first=Christina|date=December 6, 2011|publisher=[[Collider (website)|Collider]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Liberal Arts (film)|Liberal Arts]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20121|2012}} | Nat | {{sortname|Josh|Radnor}} | | style="text-align:center"|<ref name="Liberal Arts">{{cite web|title=Being Zac Efron: An On-Set Liberal Arts Body Double Speaks Out|url=https://www.dmagazine.com/arts-entertainment/2012/10/being-zac-efron-an-onset-liberal-arts-body-double-speaks-out/|last=Arbery|first=Will|date=October 4, 2012|work=[[D Magazine]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| {{sort|Lorax|''[[The Lorax (film)|The Lorax]]''}} | style="text-align:center"| {{sort|20122|2012}} | Ted (voice) | {{sortname|Chris|Renaud}}<br />[[Kyle Balda]] | | style="text-align:center"|<ref name="The Lorax">{{cite web|title=Zac Efron Raises His Voice in 'Dr. Seuss' The Lorax'|url=http://frontrowfeatures.com/features/film-features/zac-efron-raises-his-voice-in-dr-seuss-the-lorax-620.html|last=Dawson|first=Angela|date=February 21, 2012|publisher=Front Row Features|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| {{sort|Lucky One|''[[The Lucky One (film)|The Lucky One]]''}} | style="text-align:center"| {{sort|20123|2012}} | Logan Thibault | {{sortname|Scott|Hicks}} | | style="text-align:center"|<ref name="The Lucky One">{{cite web|title='Lucky One' Is an Unfortunate Union for Zac Efron, Taylor Schilling|url=https://www.bostonglobe.com/arts/movies/2012/04/18/lucky-critical-unfortunate-union-lucky-does-efron-refer-taylor-schilling-lucky-viewer-hampered-unfortunate-union-file-seems-odd-this-probably/5il3NSJksJtalA5G6tEWCO/story.html|last=Morris|first=Wesley|authorlink=Wesley Morris|date=April 18, 2012|work=[[The Boston Globe]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| {{sort|Paperboy|''[[The Paperboy (2012 film)|The Paperboy]]''}} | style="text-align:center"| {{sort|20124|2012}} | Jack Jansen | {{sortname|Lee|Daniels}} | | style="text-align:center"|<ref name="The Paperboy">{{cite web|title=The Paperboy|url=https://variety.com/2012/film/markets-festivals/the-paperboy-1117947630/|last=Chang|first=Justin|authorlink=Justin Chang|date=May 24, 2012|work=Variety|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[At Any Price (film)|At Any Price]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20125|2012}} | Dean Whipple | {{sortname|Ramin|Bahrani}} | | style="text-align:center"|<ref name="At Any Price">{{cite web|title=At Any Price Movie Review and Film Summary (2012)|url=https://www.rogerebert.com/reviews/at-any-price-2012|last=Ebert|first=Roger|date=April 25, 2013|publisher=RogerEbert.com|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Parkland (film)|Parkland]]'' | style="text-align:center"| 2013 | Dr. Charles James "Jim" Carrico | {{sortname|Peter|Landesman}} | | style="text-align:center"|<ref name="Parkland">{{cite web|title=Zac Efron Joins JFK Assassination Pic 'Parkland'|url=https://variety.com/2012/film/news/zac-efron-joins-jfk-assassination-pic-parkland-1118063853/|last=McNary|first=Dave|date=December 19, 2012|work=Variety|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[That Awkward Moment]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20141|2014}} | Jason | {{sortname|Tom|Gormican|nolink=1}} | | style="text-align:center"|<ref name="That Awkward Moment">{{cite web|title=The Girls from That Awkward Moment Spill Everything About Zac Efron, Miles Teller, and Michael B. Jordan|url=https://www.glamour.com/story/the-girls-from-that-awkward-mo|last=Radloff|first=Jessica|date=January 31, 2014|work=[[Glamour (magazine)|Glamour]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Neighbors (2014 film)|Neighbors]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20142|2014}} | Teddy Sanders | {{sortname|Nicholas|Stoller}} | | style="text-align:center"|<ref name="Neighbors">{{cite web|title=Ebiri on Neighbors: Zac Efron's Blank Face Is This Movie's Secret Weapon|url=https://www.vulture.com/2014/05/movie-review-neighbors.html|last=Ebiri|first=Bilge|authorlink=Bilge Ebiri|date=May 8, 2014|publisher=[[New York (magazine)|Vulture.com]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[We Are Your Friends (film)|We Are Your Friends]]'' | style="text-align:center"| 2015 | Cole Carter | {{sortname|Max|Joseph}} | | style="text-align:center"|<ref name="We Are Your Friends">{{cite web|title=Is Cole in 'We Are Your Friends' Based on a Real DJ? Zac Efron's Character Goes on a Major Personal Journey|url=https://www.bustle.com/articles/106884-is-cole-in-we-are-your-friends-based-on-a-real-dj-zac-efrons-character-goes|last=Funk|first=Allie|date=August 27, 2015|publisher=[[Bustle (magazine)|Bustle.com]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Dirty Grandpa]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20161|2016}} | Jason Kelly | {{sortname|Dan|Mazer}} | | style="text-align:center"|<ref name="Dirty Grandpa">{{cite web|title=DVD Review: 'Dirty Grandpa' Sets a (Bad) Tone for Zac Efron's Year|url=https://siouxcityjournal.com/entertainment/movies/dvd-review-dirty-grandpa-sets-a-bad-tone-for-zac/article_b2c9ceb9-fbbc-5194-ae63-14a53e1d133a.html|last=Miller|first=Bruce|date=May 15, 2016|work=[[Sioux City Journal]]|accessdate=December 4, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220628034709/https://siouxcityjournal.com/entertainment/movies/dvd-review-dirty-grandpa-sets-a-bad-tone-for-zac/article_b2c9ceb9-fbbc-5194-ae63-14a53e1d133a.html|archivedate=2022-06-28}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Neighbors 2: Sorority Rising]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20162|2016}} | Teddy Sanders | {{sortname|Nicholas|Stoller}} | | style="text-align:center"|<ref name="Neighbors 2">{{cite web|title=Neighbors 2 Is a Good Comedy with a Surprisingly Great Zac Efron|url=https://film.avclub.com/neighbors-2-is-a-good-comedy-with-a-surprisingly-great-1798187826|last=Hassenger|first=Jesse|date=May 19, 2016|work=[[The A.V. Club]]|accessdate=December 4, 2018|archivedate=2021-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507165232/https://film.avclub.com/neighbors-2-is-a-good-comedy-with-a-surprisingly-great-1798187826}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Mike and Dave Need Wedding Dates]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20163|2016}} | Dave Stangle | {{sortname|Jake|Szymanski}} | | style="text-align:center"|<ref name="Mike and Dave Need Wedding Dates">{{cite web|title=Getting Weird with the Real Mike and Dave Who Needed Wedding Dates|url=https://www.gq.com/story/the-real-mike-and-dave-who-needed-wedding-dates|last=Lange|first=Maggie|date=July 7, 2016|work=[[GQ]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| {{sort|Disaster Artist|''[[The Disaster Artist (film)|The Disaster Artist]]''}} | style="text-align:center"| {{sort|20171|2017}} | Dan Janjigian/'Chris-R' | {{sortname|James|Franco}} | | style="text-align:center"|<ref name="The Disaster Artist">{{cite web|title=See The Disaster Artist Stars and Their Real-Life The Room Counterparts|url=https://ew.com/movies/disaster-artist-stars-the-room-counterparts/#zac-efron-as-dan-janjigian|last=Lawrence|first=Derek|date=November 29, 2017|work=[[Entertainment Weekly]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Baywatch (film)|Baywatch]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20172|2017}} | [[List of Baywatch characters#Baywatch (1989–1990; 1991–1999)|Matt Brody]] | {{sortname|Seth|Gordon}} | | style="text-align:center"|<ref name="Baywatch">{{cite web|title=Critics Hate 'Baywatch,' but Zac Efron as Ryan Lochte Is (Unintentionally) the Best Part|url=https://www.washingtonpost.com/news/arts-and-entertainment/wp/2017/05/27/critics-hate-baywatch-but-zac-efron-as-ryan-lochte-is-unintentionally-the-best-part/?noredirect=on&utm_term=.8009c1181d0e|last=Yahr|first=Emily|date=May 27, 2017|work=[[The Washington Post]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| {{sort|Greatest Showman|''[[The Greatest Showman]]''}} | style="text-align:center"| {{sort|20173|2017}} | Phillip Carlyle | {{sortname|Michael|Gracey}} | | style="text-align:center"|<ref name="The Greatest Showman">{{cite web|title=Why Zac Efron Chose 'The Greatest Showman' for His Musical Comeback|url=https://www.cnn.com/2017/12/21/entertainment/zac-efron-the-greatest-showman/index.html|last=Melas|first=Chloe|authorlink=Chloe Melas|date=December 21, 2017|publisher=[[CNN]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Extremely Wicked, Shockingly Evil and Vile]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20191|2019}} | [[Ted Bundy]] | {{sortname|Joe|Berlinger}} | | style="text-align:center"|<ref name="Extremely Wicked">{{cite web|title=Zac Efron Channels Ted Bundy's Intensity in 'Extremely Wicked, Shockingly Evil and Vile Image|url=https://www.sfgate.com/entertainment/the-wrap/article/Zac-Efron-Channels-Ted-Bundy-s-Intensity-in-13432960.php|last=Verhoeven|first=Beatrice|date=November 29, 2018|work=[[San Francisco Chronicle]]|accessdate=December 4, 2018|archivedate=2019-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190418044047/https://www.sfgate.com/entertainment/the-wrap/article/Zac-Efron-Channels-Ted-Bundy-s-Intensity-in-13432960.php}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffc;"| {{sort|Beach Bum|''[[The Beach Bum]]''}}{{dagger|alt=Film has yet to be released.}} | style="text-align:center"| {{sort|20192|2019}} | Flicker | {{sortname|Harmony|Korine}} | Post-production | style="text-align:center"|<ref name="The Beach Bum">{{cite web|title=Matthew McConaughey Plays the Most Florida Guy Ever in Harmony Korine's Next Film|url=https://www.buzzfeednews.com/article/michaelblackmon/matthew-mcconaughey-snoop-dogg-and-zac-efron-are-starring|last=Blackmon|first=Michael|date=September 7, 2018|publisher=[[BuzzFeed News]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col"| Title ! scope="col"| Year(s) ! scope="col"| Role(s) ! scope="col" class="unsortable"| نوت ! scope="col" class="unsortable"| {{abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- ! scope="row"| ''[[Firefly (TV series)|Firefly]]'' | style="text-align:center| 2002 | Young [[List of Firefly characters#Simon Tam|Simon Tam]] | Episode: "[[Safe (Firefly)|Safe]]" | style="text-align:center"|<ref name="Firefly">{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/2811139/zac-efron-in-firefly/|title=Before They Were Famous: Zac Efron in 'Firefly'|last=Hubschman|first=Daniel|date=April 18, 2012|publisher=[[MTV News]]|accessdate=December 4, 2018|archivedate=2022-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220627055508/http://www.mtv.com/news/2811139/zac-efron-in-firefly/}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[ER (TV series)|ER]]'' | style="text-align:center| {{sort|20031|2003}} | Bobby Neville | Episode: "Dear Abby" | style="text-align:center"|<ref name="ER">{{cite web|title=26 Celebs That Prove Just About Everyone Has Been on "ER"|url=https://www.buzzfeed.com/christopherhudspeth/famous-actors-you-had-no-idea-guest-starred-on-an|last=Hudspeth|first=Christopher|date=January 28, 2018|publisher=BuzzFeed News|accessdate=December 5, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| {{sort|Big Wide World|''The Big Wide World of Carl Laemke''}} | style="text-align:center"| {{sort|20032|2003}} | Pete Laemke | [[Television film]] | style="text-align:center"|<ref name="The Big Wide World of Carl Laemke">{{cite web|title=Zac Efron Biography and Filmography|url=https://www.tribute.ca/people/zac-efron/18880/|work=[[Tribute (magazine)|Tribute]]|accessdate=December 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Summerland (TV series)|Summerland]]'' | style="text-align:center| {{sort|20042|2004–2005}} | Cameron Bale | 16 episodes | style="text-align:center"|<ref name="Summerland">{{cite web|title=Summerland Cast and Characters|url=https://www.tvguide.com/tvshows/summerland/cast/100421/|work=[[TV Guide]]|accessdate=December 5, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200919032239/https://www.tvguide.com/tvshows/summerland/cast/100421/|archivedate=2020-09-19}}</ref> |- ! scope="row"| ''Triple Play'' | style="text-align:center"| {{sort|20043|2004}} | Harry Fuller | Television film | style="text-align:center"|<ref name="Triple Play">{{cite web|title=Triple Play (2004)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/triple_play/|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=December 6, 2018|archivedate=2019-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190418044047/https://www.rottentomatoes.com/m/triple_play/}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Miracle Run]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20044|2004}} | Stephen Morgan | Television film | style="text-align:center"|<ref name="Miracle Run">{{cite web|title=Revisiting Zac Efron's 2004 Lifetime Movie|url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/movies/a58596/zac-efron-lifeti e-movie-review/|last=Thompson|first=Eliza|date=May 18, 2016|work=[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]|accessdate=December 4, 2018}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row"| ''[[CSI: Miami]]'' | style="text-align:center| 2005 | Seth Dawson | Episode: "Sex & Taxes" | style="text-align:center"|<ref name="CSI: Miami">{{cite web|title=CSI: Miami – Season 3 Episode 20: Sex & Taxes (2005)|url=https://www.tvguide.com/tvshows/csi-miami/episode-20-season-3/sex-taxes/100101/|work=TV Guide|accessdate=December 5, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201023054613/https://www.tvguide.com/tvshows/csi-miami/episode-20-season-3/sex-taxes/100101/|archivedate=2020-10-23}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[NCIS (TV series)|NCIS]]'' | style="text-align:center| {{sort|20061|2006}} | Daniel Austin | Episode: "Deception" | style="text-align:center"|<ref name="NCIS">{{cite web|title=The 10 Greatest NCIS Guest Stars, Ranked|url=https://www.cinemablend.com/television/10-Greatest-NCIS-Guest-Stars-Ranked-122457.html|last=Rawden|first=Jessica|publisher=CinemaBlend|accessdate=December 6, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[High School Musical]]'' | style="text-align:center"| {{sort|20062|2006}} | [[List of High School Musical characters#Troy Bolton|Troy Bolton]] | Television film | style="text-align:center"| <ref name="HSM" /> |- ! scope="row"| {{sort|Suite Life|''[[The Suite Life of Zack & Cody]]''}} | style="text-align:center| {{sort|20063|2006}} | Trevor | Episode: "Odd Couples" | style="text-align:center"|<ref name="The Suite Life of Zack & Cody">{{cite web|title=Jaden Smith, and 10 Other Celebs You Forgot Were on 'The Suite Life of Zack and Cody'|url=http://www.mtv.com/news/2363206/suite-life-of-zack-and-cody-guest-stars/|last=Grant|first=Stacey|date=October 28, 2015|publisher=MTV News|accessdate=December 5, 2018|archivedate=2022-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220627154207/http://www.mtv.com/news/2363206/suite-life-of-zack-and-cody-guest-stars/}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Heist (TV series)|Heist]]'' | style="text-align:center| {{sort|20064|2006}} | Pizza Delivery Guy | Episode: "Pilot" | style="text-align:center"|<ref name="Heist">{{cite web|title=Zac Efron Carefully Plotting Next Move|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/zac-efron-carefully-plotting-move-82674|last=Kit|first=Borys|date=April 20, 2009|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=December 6, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''If You Lived Here, You'd Be Home Now'' | style="text-align:center"| {{sort|20065|2006}} | Cody | Television film | style="text-align:center"|<ref name="If You Lived Here">{{cite web|title=Zac Efron|url=https://variety.com/2006/scene/markets-festivals/zac-efron-1117939150/|last=Dodd|first=Stacy|date=March 2, 2006|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|accessdate=December 4, 2018|archivedate=2019-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402043418/https://variety.com/2006/scene/markets-festivals/zac-efron-1117939150/}}</ref> |- ! scope=row| {{sort|Replacements|''[[The Replacements (TV series)|The Replacements]]''}} | style="text-align:center| {{sort|20066|2006}} | Davey Hunkerhoff (voice) | Episode: "Davey Hunkerhoff/Ratted Out" | style="text-align:center"|<ref name="The Replacements">{{cite web|title=High School Musical's Zac Efron Guest Stars on The Replacements|url=https://www.awn.com/news/high-school-musicals-zac-efron-guest-stars-replacements|last=Baisley|first=Sarah|date=November 14, 2006|publisher=[[Animation World Network]]|accessdate=December 5, 2018}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[High School Musical 2]]'' | style="text-align:center"| 2007 | [[List of High School Musical characters#Troy Bolton|Troy Bolton]] | Television film | style="text-align:center"|<ref name="HSM" /> |- ! scope="row"| ''[[Robot Chicken]]'' | style="text-align:center| {{sort|20091|2009–2016}} | Various roles (voice) | 5 episodes | style="text-align:center"|<ref name="Robot Chicken">{{cite web|title=Zac Efron to Voice Anakin Skywalker in December 'Robot Chicken: Star Wars' Special|url=http://www.mtv.com/news/2436979/zac-efron-to-voice-anakin-skywalker-in-december-robot-chicken-star-wars-special/|last=Rosenberg|first=Adam|date=July 13, 2010|publisher=MTV News|accessdate=December 6, 2018|archivedate=2022-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220627032055/http://www.mtv.com/news/2436979/zac-efron-to-voice-anakin-skywalker-in-december-robot-chicken-star-wars-special/}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Entourage (U.S. TV series)|Entourage]]'' | style="text-align:center| {{sort|20092|2009}} | Himself | Episode: "Security Briefs" | style="text-align:center"|<ref name="Entourage">{{cite web|title=Entourage – Season 6, Episode 9|url=https://www.rottentomatoes.com/tv/entourage/s06/e09|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=December 5, 2018}}</ref> |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col"| Title ! scope="col"| Year ! scope="col"| Performer(s) ! scope="col"| Album ! scope="col" class="unsortable"| {{abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- ! scope="row"| "Sick Inside" | style="text-align:center| 2005 | [[Hope Partlow]] | ''[[Who We Are (Hope Partlow album)|Who We Are]]'' | style="text-align:center"|<ref name="Sick Inside">{{cite web|title=Celebrities Who Were in Music Videos Before They Were Famous|url=https://www.j-14.com/posts/celebrities-in-music-videos-before-they-were-famous-88301/photos/zac-efron-hope-partlow-sick-inside-130088/|last=Hiramine|first=Brie|work=J-14|accessdate=December 5, 2018|archivedate=2018-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181215070032/https://www.j-14.com/posts/celebrities-in-music-videos-before-they-were-famous-88301/photos/zac-efron-hope-partlow-sick-inside-130088/}}</ref> |- ! scope="row"| "[[Say OK]]" | style="text-align:center| 2007 | [[Vanessa Hudgens]] | ''[[V (Vanessa Hudgens album)|V]]'' | style="text-align:center"|<ref name="Say OK">{{cite web|title=20 Secrets Behind Vanessa Hudgens and Zac Efron's Relationship|url=https://screenrant.com/vanessa-hudgens-zac-efron-relationship-facts/|last=Sim|first=Bernardo|date=May 28, 2018|publisher=[[Screen Rant]]|accessdate=December 5, 2018}}</ref> |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" border="1" |+ List of songs, with selected chart positions, showing year released and album name ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"| Title ! scope="col" rowspan="2"| Year ! scope="col" colspan="9"| Peak chart positions ! scope="col" rowspan="2"| Certifications ! scope="col" rowspan="2"| Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br><ref name="billboard.com">{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/zac-efron/chart-history/hot-100/|title=Zac Efron Chart History|publisher=}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="auto1">{{cite web|url=http://australian-charts.com/search.asp?search=Zac+Efron&cat=s|title=australian-charts.com - Australian charts portal|first=Steffen|last=Hung|website=australian-charts.com}}</ref> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Canadian Hot 100|CAN]]<br><ref name="billboard.com1">{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/zac-efron/chart-history/canadian-hot-100|title=Zac Efron Chart History|publisher=}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Irish Singles Chart|IRE]]<br><ref name="auto2">http://www.irma.ie/#chartTab1 (NOTE: Respective dates neeed to be searched)</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]<br><ref name="auto3">{{cite web|url=http://lescharts.com/search.asp?search=Zac+Efron&cat=s|title=lescharts.com - Les charts français|first=Steffen|last=Hung|website=lescharts.com}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Recorded Music NZ|NZ]]<br><ref name="auto4">{{cite web|url=http://charts.org.nz/search.asp?search=Zac+Efron&cat=s|title=charts.org.nz - New Zealand charts portal|first=Steffen|last=Hung|website=charts.org.nz}}{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Productores de Música de España|SPA]]<br><ref>{{cite web|url=http://spanishcharts.com/search.asp?search=Zac+Efron&cat=s|title=spanishcharts.com - Spanish charts portal|first=Steffen|last=Hung|website=spanishcharts.com}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Sverigetopplistan|SWE]]<br><ref>{{cite web|url=http://swedishcharts.com/search.asp?search=Zac+Efron&cat=s|title=swedishcharts.com - Swedish Charts Portal|first=Steffen|last=Hung|website=swedishcharts.com}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Official Charts Company|UK]]<br><ref name="officialcharts.com">{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/artist/3198/zac-efron/|title=ZAC EFRON - full Official Chart History - Official Charts Company|website=www.officialcharts.com}}</ref> |- ! scope="row"| "[[Breaking Free]]"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Drew Seeley]] and [[Vanessa Hudgens]])</span> | rowspan="2"| 2006 | 4 || 13 || — || 17 || — || 4 || — || — || 9 | * RIAA: Gold<ref>{{cite web |url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22Breaking+Free%22 |title=Gold & Platinum: Breaking Free |publisher=[[Recording Industry Association of America]] |accessdate=November 17, 2012 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924125403/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22Breaking+Free%22 }}</ref> * BPI: Silver<ref>https://www.bpi.co.uk/brit-certified/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210205223425/https://www.bpi.co.uk/brit-certified/ |date=2021-02-05 }} (Search: High School Musical)</ref> | rowspan="2"| ''[[High School Musical (soundtrack)]]'' |- ! scope="row"| "Get'cha Head in the Game"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Drew Seeley]])</span> | 23 || — || — || — || — || — || — || — || 125 | * RIAA: Gold<ref>{{cite web |url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22Head+In+The+Game%22 |archive-url=https://archive.today/20130201133345/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22Head+In+The+Game%22 |dead-url=yes |archive-date=February 1, 2013 |title=Gold & Platinum: Head In The Game |publisher=[[Recording Industry Association of America]] |accessdate=November 17, 2012 |archivedate=2013-02-01 |archiveurl=https://archive.today/20130201133345/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?artist=%22Head+In+The+Game%22 }}</ref> |- ! scope="row"| "[[You Are the Music in Me]]"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Vanessa Hudgens]])</span> | rowspan="3"| 2007 | 31 || 86 || 54 || 12 || — || — || — || — || 26 | | rowspan="3"| ''[[High School Musical 2 (soundtrack)]]'' |- ! scope="row"| "Bet on It" | 46 || — || 93 || — || — || — || — || 65 | |- ! scope="row"| "Gotta Go My Own Way"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Vanessa Hudgens]])</span> | 34 || — || — || 36 || — || — || — || — || 40 | |- ! scope="row"| "[[Right Here, Right Now (High School Musical song)|Right Here, Right Now]]"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Vanessa Hudgens]])</span> | 2008 | 119 || — || — || — || — || — || — || — || 137 || |''[[High School Musical 3: Senior Year (soundtrack)]]'' |- ! scope="row" | "[[Rewrite the Stars]]"<br>{{small|(with [[Zendaya]])}} | 2017 | 70 || 24 || 71 || 21 || 115 || 32 || 82 || 90 || 16 | * RIAA: Platinum<ref>{{cite web|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Zac+Efron#search_section|title=Gold & Platinum - RIAA|publisher=}}</ref> * ARIA: Platinum<ref name="aria.com.au">{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/SinglesAccreds2018.htm|title=SinglesAccreds2018|website=www.aria.com.au}}</ref> * BPI: Platinum<ref name="BPI">{{cite web|url=https://www.bpi.co.uk/bpi-awards/|title=BPI Awards - bpi|publisher=[[British Phonographic Industry]]|accessdate=March 9, 2018|format=To access, enter the search parameter "Efron" and select "Search by Keyword"|archivedate=2010-01-17|archiveurl=https://www.webcitation.org/5mr0Evm3j?url=http://www.bpi.co.uk/certifiedawards/search.aspx}}</ref> * MC: Gold<ref>{{cite web|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/?fwp_gp_search=Rewrite+the+Stars+Zac+Efron+&+Zendaya|title=Gold/Platinum - Music Canada|publisher=}}</ref> | ''[[The Greatest Showman: Original Motion Picture Soundtrack]]'' |- |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" border="1" |+ List of songs, with selected chart positions, showing year released and album name ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"| Title ! scope="col" rowspan="2"| Year ! scope="col" colspan="7"| Peak chart positions ! scope="col" rowspan="2"| Certifications ! scope="col" rowspan="2"| Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br><ref name="billboard.com"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="auto1"/> ! scope="col" style="width:2.5em;font-size:90%;"| [[Canadian Hot 100|CAN]]<br><ref name="billboard.com1"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Irish Singles Chart|IRE]]<br><ref name="auto2"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]<br><ref name="auto3"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Recorded Music NZ|NZ]]<br><ref name="auto4"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Official Charts Company|UK]]<br><ref name="officialcharts.com"/> |- ! scope="row"| "Start of Something New"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Drew Seeley]] and [[Vanessa Hudgens]])</span> | 2006 | 28 || — || — || — || — || — || — | | ''[[High School Musical (soundtrack)]]'' |- ! scope="row"| "[[Ladies' Choice (Hairspray song)|Ladies' Choice]]" | rowspan="3"| 2007 | — || — || — || — || — || — || 96 | | ''[[Hairspray (2007 soundtrack)|Hairspray: Soundtrack to the Motion Picture]]'' |- ! scope="row"| "Everday"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Vanessa Hudgens]])</span> | 65 || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2"| ''[[High School Musical 2 (soundtrack)]]'' |- ! scope="row"| "You Are the Music in Me (Reprise)"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Ashley Tisdale]])</span> | — || — || — || — || — || — || 89 | |- ! scope="row"| "Can I Have This Dance"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Vanessa Hudgens]])</span> | rowspan="3"| 2008 | 98 || 84 || — || — || — || — || 81 | | rowspan="3"| ''[[High School Musical 3: Senior Year (soundtrack)]]'' |- ! scope="row"| "Just Wanna Be with You"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Lucas Grabeel]], [[Olesya Rulin]], and [[Vanessa Hudgens]])</span> | — || — || — || — || — || — || 153 | |- ! scope="row"| "The Boys Are Back"<br /><span style="font-size:85%;">(with [[Corbin Bleu]])</span> | 101 || 72 || — || — || — || — || 101 | |- ! scope="row" | "The Greatest Show"<br>{{small|(with [[Hugh Jackman]], [[Keala Settle]], [[Zendaya]] and The Greatest Showman Ensemble)}} | rowspan="2"| 2017 | 88 || 42 || — || 34 || 110 || —{{efn|"The Greatest Show" did not enter the [[Official New Zealand Music Chart|NZ Top 40 Singles Chart]], but peaked at number 3 on the NZ Heatseeker Singles Chart.<ref name="NZ January 8">{{cite web|url=https://nztop40.co.nz/index.php/chart/singles?chart=4439|title=NZ Heatseekers Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=January 8, 2018|accessdate=January 17, 2018|archivedate=2018-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180118064538/https://nztop40.co.nz/index.php/chart/singles?chart=4439}}</ref>}} || 20 | * [[Recording Industry Association of America|RIAA]]: Platinum<ref name="RIAA Ensemble">{{cite certification|region=United States|artist=The Greatest Showman Ensemble|type=single|accessdate=July 28, 2018}}</ref> * [[Australian Recording Industry Association|ARIA]]: Platinum<ref name="aria.com.au"/> * [[British Phonographic Industry|BPI]]: Platinum<ref name="BPI"/> | rowspan="2"| ''[[The Greatest Showman: Original Motion Picture Soundtrack]]'' |- |- ! scope="row" | "The Other Side"<br>{{small|(with [[Hugh Jackman]])}} | — || — || — || 54 || — || — || 48 | * BPI: Platinum<ref name="BPI"/> * RIAA: Gold<ref>{{cite certification|region=United States|artist=Hugh Jackman, Zac Efron|type=single|accessdate=July 28, 2018}}</ref> |- |align="center" colspan="14" style="font-size:8pt"| "—" denotes releases that did not chart or were not released in that territory. |} {{notelist-la}} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="width:99%;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! scope="col"| Award ! scope="col"| Year of ceremony ! scope="col"| Category ! scope="col"| Nominee/work ! scope="col"| Result ! scope="col" class="unsortable"| {{Abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- ! scope="row"| [[ASTRA Awards]] | style="text-align:center"| 2008 | Favourite International Personality or Actor | ''[[High School Musical 2]]'' | {{nom}} | style="text-align:center"| <ref name="ASTRA Awards Nom">2008 ASTRA Awards: *{{cite web|title=2008 AST A== قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Zac Efron|Zac Efron]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Zac Efron | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} == گؤرونتولر == <gallery mode="packed-hover" heights="320"> File:Zac_Efron_2,_2012.jpg File:Zac_Efron_Cannes_2012.jpg </gallery> [[بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار]] m30069h0k6fb89tfi20sz2dfg98qw3a 0 112988 1594475 1448351 2026-10-30T01:59:52Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594475 wikitext text/x-wiki {{شخص بیلگی قوتوسو |آد=تاد لسنس |شکیل=تاد لسنس |شکیل آدی=Todd Lasance (8192064570).jpg |شکلین اولچوسو =260 |آیری آدلار = |قیسا بیلگی =[[اوْیونچو]]. |میللیت=[[اوسترالیا|اوسترالیالی]] |تحصیل = |دوْغوم تاریخ ={{Birth date and age|1985|2|18|df=y}} |دوْغوم یئر =[[نیوکاسل، یئنی گونئی ولز]] |اؤلوم تاریخ = |اؤلوم یئر = |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= |حیات یوْلداشی= |اۇشاقلاری= |ایمضا= | وب‌سایت = }} '''تاد لسنس''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Todd Lasance) [[اوسترالیا|اوسترالیالی]] [[اوْیونچو]]. ۱۸ فئوریه ۱۹۸۵ ‏ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. == اوْینادیغی فیلم‌لر == {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !آدی !روْل ! class="unsortable" | نوت |- | 2005–2010 | ''[[Home and Away]]'' | [[Aden Jefferies]] | 481 episodes |- | 2006 | ''[[Blue Water High]]'' | Chris | 2 episodes |- | 2007 | [[McLeod's Daughters]]'' | Brad | 1 episode |- | 2007 | ''[[BlackJack (telemovie)|BlackJack: Ghosts]]'' | Stephen Hulce | Australian telemovie |- | 2008 | ''[[Fool's Gold (2008 film)|Fool's Gold]]'' | Frat Boy#2 | Movie role |- | 2010 | [[Underbelly Files: Tell Them Lucifer was Here]]'' | Dean Thomas | Australian telemovie |- | 2011 | [[Cloudstreet (TV series)|Cloudstreet]]'' | Quick Lamb | TV mini-series |- | 2011 | [[Rescue: Special Ops]]'' | Cam Jackson | 7 episodes |- | 2011 | ''[[Crownies]]'' | Ben McMahon | Regular cast; 22 episodes |- | 2012 | ''[[The Great Mint Swindle]]'' | Peter Mickelberg | |- | 2012 | ''[[Bikie Wars: Brothers in Arms]]'' | "Kiddo" | 4 Episodes |- | 2013 | ''[[Spartacus: War of the Damned]]'' | [[Julius Caesar]] | Regular cast; 9 episodes |- | 2014 | ''[[ANZAC Girls]]'' | Syd Cook | 6 episodes |- | 2015–2016 | ''[[The Vampire Diaries]]'' | Julian | Recurring; 10 episodes |- | 2015 | ''[[How to Murder Your Wife]]'' | Mark Everitt | TV movie |- | 2015 | ''[[Terminus (2015 film)|Terminus]]'' | Zach | |- | 2016 | ''[[The Flash (2014 TV series)|The Flash]]'' | [[Reverse-Flash#Edward Clariss|Edward Clariss / Rival]] | 3 episodes |- | 2017 | ''[[Janet King (TV series)|Janet King]]'' | Ben McMahon | |- | 2018 | ''[[Underbelly Files: Chopper]]'' | Syd Collins | |- |2018–present |''[[Bite Club (TV series)|Bite Club]]'' | Detective Dan Cooper | |} {| class="wikitable sortable" |- ! ایل !! Award !! Category !! Work !!Result |- | 2009 | [[TV Week Logie Awards]] | Silver Logie for Most Popular Actor | ''[[Home and Away]]'' | {{won}} |- | 2010 | [[TV Week Logie Awards]] | Silver Logie for Most Popular Actor | ''[[Home and Away]]'' | {{nom}} |- | 2011 | Jameson IF Awards | Out of the Box | ''[[Crownies]]'' | {{nom}}<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://if.com.au/2011/10/11/article/Jameson-IF-Awards-Sydney-announces-nominations-for-2011/RPSLRSMRMS.html |accessdate=2019-03-13 |archivedate=2016-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160326004116/http://if.com.au/2011/10/11/article/Jameson-IF-Awards-Sydney-announces-nominations-for-2011/RPSLRSMRMS.html }}</ref> |- | 2011 | [[AACTA Awards]] | [[AACTA Award for Best Guest or Supporting Actor in Television Drama|Best Guest or Supporting Actor]] | ''[[Cloudstreet (TV series)|Cloudstreet]]'' | {{nom}}<ref>http://www.theaustralian.com.au/news/arts/aacta-nominations-for-television/story-e6frg8n6-1226210255856 {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Todd Lasance|Todd Lasance]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Todd Lasance | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} [[بؤلمه:اوسترالیالی کیشی اویونچولار]] oqqtdx0ddciorxeqq3dzvvrhx7vz49h 0 255359 1594498 1508143 2026-10-30T11:35:07Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594498 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict |conflict=Somali Civil War (2006–2009) |partof=the [[سومالی ایچ ساواشی ]], the [[Ethiopian–Somali conflict]] and [[ترروریسم‌له موباریزه]] |date=December 20, 2006 – January 30, 2009<br>({{Age in years, months, weeks and days|month1=12|day1=20|year1=2006|month2=01|day2=30|year2=2009}}) |image=Political situation in Somalia following the Ethiopian withdrawal.png |image_size=300px |caption=Situation of the war in Somalia February 3, 2009. |place=Southern [[سومالی]] |status= Ethiopian/TFG military victory * Destruction of the [[Islamic Courts Union]] * End of [[Anarchist Somalia]] * TFG and Ethiopian IRB soldiers establish control over Mogadishu and southern Somalia (2006–2008) *Creation of [[Al-Shabaab (militant group)|Al Shabbab]] * Re-emergence of Islamist insurgency * Ethiopian troops withdraw from the country * Civil war continues with the [[War in Somalia (2009–)|conflict between radical and moderate Islamists]] * [[سومالی ایچ ساواشی]] [[War in Somalia (2009-present)|continues]] |combatant1='''Invasion:'''<br /> {{flagicon image|Flag_of_the_Islamic_Courts_Union.svg}} [[Islamic Courts Union]]<br />{{flagicon image|Flag_of_the_Oromo_Liberation_Front.svg}} [[Oromo Liberation Front]] '''Insurgency:''' {{flagicon image|Flag_of_the_Islamic_Courts_Union.svg}} [[Alliance for the Re-liberation of Somalia]]<br /> {{flagicon image|}} [[Al-Shabaab (Somalia)|al-Shabaab]]<br /> {{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Ras Kamboni Brigades]]<br /> {{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Jabhatul Islamiya]]<br /> {{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Muaskar Anole]]<br /> '''Alleged:''' <br /> {{flagicon image|Flag of al-Qaeda.svg}} [[Al-Qaeda]] and other [[Mujahideen|foreign mujahideen]] |combatant2={{flag|Ethiopia}}<br/> {{flagicon|Somalia}} [[فدرال گئچیش حوکومتی]]<br /> {{flag|Puntland|old}}<br /> {{flagicon|Somalia}} [[Galmudug]]<br /> {{flagicon|Somalia}} pro-Ethiopian fraction leaders<br /> {{flagicon|Somalia}} [[Sufism|Sufi groups]] [[AMISOM]] <br /> *{{flag|Uganda}} *{{flag|Burundi}} *{{flag|Nigeria}}{{Citation needed|date=November 2010}}<!-- maybe pledged troops, but AMISOM page doesn't include any sources showing that troops have been actually deployed in Mogadishu or elsewhere in Somalia --> *{{flag|Ghana}}{{Citation needed|date=November 2010}}<!-- maybe pledged troops, but AMISOM page doesn't include any sources showing that troops have been actually deployed in Mogadishu or elsewhere in Somalia --> *{{flag|Malawi|1964}} |commander1={{flagicon image|Flag_of_the_Islamic_Courts_Union.svg}} [[Sharif Ahmed]]<br /> {{flagicon image|Flag_of_the_Islamic_Courts_Union.svg}} [[Hassan Dahir Aweys|Hassan Aweys]] {{flagicon image|Flag_of_the_Islamic_Courts_Union.svg}} [[Yusuf Mohammed Siad Inda'ade|Yusuf Indacade]]<br /> {{flagicon image|Flag_of_the_Islamic_Courts_Union.svg}} [[Fuad Mohamed Qalaf]]<br /> {{flagicon image|}} [[Adan Ayrow]] {{KIA}}<br /> {{flagicon image|}} [[Mukhtar Robow|Abu Mansur]]<br /> {{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Hasan Hersi "Turki"|Hasan Turki]]<br /> {{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Sheikh Mohamed Ibrahim Hayle|Mohamed Ibrahim Hayle]]<br /> {{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Mukhtar Abu Ali Aisha]] {{flagicon image|Flag of al-Qaeda.svg}} [[Saleh Ali Saleh Nabhan|Ali Saleh Nabhan]]<br /> {{flagicon image|Flag of al-Qaeda.svg}} [[Abu Taha al-Sudan]] {{KIA}} |commander2= {{flagicon|Ethiopia}} [[Meles Zenawi]]<br /> {{flagicon|Ethiopia}} [[Gabre Heard]]<br /> {{flagicon|Ethiopia}} [[Siraj Fergessa]]<br /> {{flagicon|Ethiopia}} [[Kuma Demeksa]]<br /> {{flagicon|Ethiopia}} [[Samora Yunis]]<br /> {{flagicon|Ethiopia}} [[Bacha Debele]]<br /> {{flagicon|Somalia}} [[Abdullahi Yusuf Ahmed]](In Exile)<br/> {{flagicon|Somalia}} [[Mohamed Omar Habeb Dhere|Mohamed Omar Habeb]]{{POW}}(Incarcerated by ARS Coalition)<br/> {{flagicon|Somalia}} [[Abdi Hasan Awale Qeybdiid|Abdi Hasan Awale]]<br/> {{flagicon|Somalia}} [[Abdirisak Afgadud]]<br/> {{flagicon|Puntland}} [[Mohamud Muse Hersi]]<br/> {{flagicon|United Kingdom|naval}} [[Bruce Williams, Royal Navy|Bruce Williams]] |strength1=8,000 ICU militants<br/> '''Alleged forces:'''<ref name=COMBATANTS>{{cite news | title =Fighting erupts in northern Somalia as peace talks falter, says Islamic official | publisher =International Herald Tribune, [[Associated Press]] | date =November 6, 2006 | url =http://www.iht.com/articles/ap/2006/11/06/news/BC_AF_GEN_Somalia.php | accessdate = 2007-01-05 }}</ref><br> 3,000, 4,000 or 8,000 foreign militants<ref name=SOMALI-GOVT-SURROUNDED>{{cite news | title =Somali prime minister says government is surrounded | agency =Associated Press | date =November 6, 2006 | url =http://www.iht.com/articles/ap/2006/12/12/africa/AF_GEN_Somalia.php | accessdate = 2007-01-05 }}</ref><ref name=FOREIGN-FIGHTERS /><ref name=ETHIOPIAN-JETS-STRIKE-SOMALI-AIRPORTS>{{cite news | first =Guled | last =Mohamed | title =Ethiopian jets strike Somali airports | publisher =Reuters | date =December 25, 2006 | url =http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L25477410.htm | accessdate =2007-01-05 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20080117171655/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L25477410.htm | archivedate =2008-01-17 }}</ref> |strength2='''Somalia:''' 10,000 soldiers | accessdate = 2007-01-05 |casualties1=6,000–8,000 killed<ref name=autogenerated6>{{cite web |url=http://sudantribune.com/spip.php?article19495 |title=Ethiopian army accomplished 75% of mission in Somalia – Zenawi |publisher=SudanTribune article |accessdate=2011-07-09 |archivedate=2007-01-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070102124635/http://www.sudantribune.com/spip.php?article19495 }}</ref><ref name="MayCasualties">{{cite news | first =David | last =Ignatius | title =Ethiopia's Iraq | publisher =Washington Post | date =May 13, 2007 | url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/05/11/AR2007051102114.html | accessdate =2007-05-16 }}</ref><br/>7,000 wounded <small>(Ethiopian claim)</small><ref name="SudaneTribune2006-12-29">{{cite news | title =Ethiopian army accomplished 75% of mission in Somalia – Zenawi | publisher =[[Sudan Tribune]] | date =December 29, 2006 | url =http://sudantribune.com/spip.php?article19495 | accessdate =2007-01-05 | archive-date =2007-01-02 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070102124635/http://www.sudantribune.com/spip.php?article19495 | url-status =dead }}</ref> | title =Ethiopian PM says Somalia's Islamists have suffered thousands of casualties | publisher =International Herald Tribune, [[Associated Press]] | date =December 26, 2006 | url =http://www.iht.com/articles/ap/2006/12/26/africa/AF_GEN_Ethiopia_Somalia.php | accessdate = 2007-01-05 }}</ref> |casualties2='''Ethiopia''': 225 killed <br> 500 wounded |casualties3='''Civilian casualties''': 16,724 killed 2008 civilian casualties; 7,674 civilians |notes= }} '''''سومالی ساواشی''' (۲۰۰۶–۲۰۰۹) ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Somali Civil War (2006–2009)) [[سومالی ایچ ساواشی]]نین بیر قیسمی‌دیر. [[سومالی]] یئرینده اوز وئرمیش‌دیر == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Somali Civil War (2006–2009)|Somali Civil War (2006–2009)]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Somali Civil War (2006–2009) | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{ساواش-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:ساواشلار]] [[بؤلمه:سومالی ایچ ساواشی]] [[بؤلمه:بوروندینین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:اریتره‌نین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:اتیوپینین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:غنانین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:کنیانین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:مالاوینین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:نیجریه‌نین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:سومالینین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:اوقاندانین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:بؤیوک بریتانیانین ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ساواش‌لاری]] 5npyw7iofh61ms1syostc5nyxaq9fjq 0 270334 1594476 1495176 2026-10-30T03:20:24Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594476 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=تووا دیلی |nativename=тыва дыл |states=[[روسیه]]، [[موغولیستان]]، [[چین]] |region=[[تووا]] |ethnicity=[[تووالار]] |date=2010 | ref = ۲۹۷ مین <ref>[https://www.ethnologue.com/language/tyv Tuvan] at [[:en:Ethnologue|Ethnologue]] - 18th ed., 2015 </ref> |familycolor=Altaic |fam1=[[تورک دیللری]] |fam2=[[شاز تورکجه‌سی]] |fam3=[[سیبری تورک دیللری]] |fam4=گۆنئی سیبری دیللری |fam5=سایان تۆرکجه‌سی |script = [[کیریل الیفباسی|کیریل]] |nation={{بایراق|روسیه}}<ul><li>{{بایراق|تووا}}</li></ul> |iso2=tyv |iso3=tyv |glotto=tuvi1240 |glottorefname=Tuvinian |notice=IPA }} '''تووا تورکجه‌سی'''، '''تووا دیلی''' یوخسا '''توواجا''' (Tuvaca: тыва дыл) [[سیبری تورک دیللری]] قوروپونا باغلی اولان بیر [[تورک دیل‌لری|تۆرک دیلی]]. بو دیل ۲۹۷.۰۰۰ نفره یاخین آدام طرفیندن دانیشیلیر و [[روسیه|روسیه فدراسیونو]]نون موختار (اؤز‌اَرک) [[تووا|تووا جومهوریتی]]‌نین رسمی دیلی دیر. == الیفباسی == [[فایل:Tuva map.png|250 px|بندانگشتی|[[تووا|تووا جومهوریتی]]]] {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ң |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ө ө | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ү ү |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ъ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ы ы |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я || || || || |} '''لاتین الیفباسی ایله قارشیلاشدیرما:''' {| class="wikitable" |- !تووا الیفباسی ! تۆرکیه الیفباسی<br /> قارشیلیغی !تووا الیفباسی ! تۆرکیه الیفباسی<br /> قارشیلیغی |- | А а | A | П п | P |- | Б б | B | Р р | R |- | В в | V | С с | S |- | Г г | G | Т т | T |- | Д д | D | У у | U |- | Е е | E /YE ^* | Ү ү | Ü |- | Ё ё | YO | Ф ф | F |- | Ж ж | j | Х х | H |- | З з | Z | Ц ц | TS |- | И и | İ | Ч ч | Ç |- | Й й | Y | Ш ш | Ş |- | К к | K | Щ щ | ŞÇ |- | Л л | L | Ъ ъ | کسمه سیمگه‌سی (') |- | М м | M | Ы ы | I |- | Н н | N | Ь ь | اوزاتما سیمگه‌سی (ˆ) |- | Ң ң | Ň ^** | Э э | E |- | О о | O | Ю ю | YU |- | Ө ө | Ö | Я я | YA |} ''<nowiki>*</nowiki> Ee حرفی سؤزجوکلرین باشلانیشیندا YE اولاراق اوْخونور.''{{جب}} ''<nowiki>**</nowiki> داماقدان چیخان N حرفی (ڭ)، [[اورتاق تورکجه الیفباسی]]ندا “Ňň” اولاراق بلیرلنمیشدیر.'' == دانیشانلار == تووا تۆرکجه‌سی، تووا جومهوریتینده یاشایان [[تووا‌لار]]دان علاوه [[موغولیستان]]ین قوزئی-باتیسیندا، [[چین]]‌ین موختار اوستانی اولان [[سین کیانگ اویغور|دوْغو تورکیستان]]دا و آز ساییدا [[قازاخیستان]]دا دا دانیشیلیر. ۲۰۱۰-جو ایلین آمارلارینا گؤره بو دیل توپلام ۲۹۷.۰۰۰ نفر آدام طرفیندن دانیشیلماقدادیر. ==قایناقلار== {{قایناق}} ==ائشیک باغلانتی‌لار== * [https://web.archive.org/web/20150929123602/http://tuvan.swarthmore.edu/ اینگیلیسجه-توواجا، توواجا-اینگیلیسجه آنلاین دیکشنری] {{شابلون:تورک دیللری}} [[بؤلمه:التصاقی دیللر]] [[بؤلمه:سیبری تورک دیللری]] [[بؤلمه:روسیه دیللری]] [[بؤلمه:چین دیللری]] [[بؤلمه:موغولیستان دیللری]] [[Category:Tuvan culture]] 1v8t0i27prd7x7xylj7o6wjods9vr2w 0 297948 1594469 1583605 2026-10-29T23:25:19Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594469 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name= Singtel Optus Pty Limited | logo= Optus logo.svg | caption= | type= [[Subsidiary]] of [[Singtel]] | foundation= 1981 as AUSSAT | location= [[Macquarie Park]], [[سیدنی]], [[یئنی گونئی ولز]], [[اوسترالیا]] | key_people= {{unbulleted list|Paul O'Sullivan,<ref name=CNA>{{cite web |title=SingTel re-organises leadership structure |url=http://www.channelnewsasia.com/news/business/singapore/singtel-re-organises/1358288.html |publisher=Channel NewsAsia |accessdate=15 September 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140915011047/http://www.channelnewsasia.com/news/business/singapore/singtel-re-organises/1358288.html |archivedate=15 September 2014 |df=dmy-all }}</ref> Chairman|Allen Lew,<ref name=CNA /> CEO-designate (from 1 Oct, 2014)|Murray King, CFO|John Paitaridis,<ref>{{cite news |last=Kennedy |first=Stuart |title=Telstra defector John Paitaridis to lift Optus business |url=http://www.theaustralian.com.au/australian-it/telecommunications/telstra-defector-john-paitaridis-to-lift-optus-business/story-fn4iyzsr-1226257749680 |subscription=yes |accessdate=20 February 2012 |newspaper=The Australian |date=31 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120218172413/http://www.theaustralian.com.au/australian-it/telecommunications/telstra-defector-john-paitaridis-to-lift-optus-business/story-fn4iyzsr-1226257749680 |archivedate=2012-02-18}}</ref> MD Optus Business}} | industry= [[Telecommunication]]s | products= [[Telephony|Fixed Telephony]]<br>[[Mobile network operator|Mobile Telephony]]<br>[[Internet service provider|Internet Access]]<br>[[Cable Television]]<br>[[Leased line|Leased Lines]]<br>[[Network service provider|Data Transmission]] | revenue= {{gain}} [[Australian dollar|A$]]8.93 billion (March 2013) <ref name="2013rev">{{cite web|url=https://www.optus.com.au/dafiles/OCA/AboutOptus/StaticFiles/PDF/Q4-MDA.pdf |title=Management Discussions and Analysis |accessdate=2013-06-07 |author=Singtel Optus |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130626051546/http://www.optus.com.au/dafiles/OCA/AboutOptus/StaticFiles/PDF/Q4-MDA.pdf |archivedate=26 June 2013 |df=dmy }}</ref> | net_income= {{profit}} A$764 million (March 2013)<ref name="2013rev"/> | num_employees= Less than 8,370 (June 2018)<ref name="20072008Q4">{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-au/money/company-news/digitisation-and-automation-optus-to-make-440-staff-redundant/ar-BBMgsQD?ocid=ientp|title='Digitisation and automation': Optus to make 440 staff redundant|website=www.msn.com|language=en-AU|access-date=2018-08-28}}</ref> | homepage= {{URL|optus.com.au}} }} '''اپتوس''' ([[اینگیلیسجه]]: Optus) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت [[تله‌کام]] ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. == گؤرونتولر == <gallery> File:Optus Melbourne.jpg|[[ملبورن]] File:NorthSydneyCity Optus.jpg|[[North Sydney, New South Wales|North Sydney]] File:Optus communications logo.png| File:OptusNet Logo Cropped.PNG| File:Optus Underground Fibre Optic Cable warning.jpg|[[Optical fiber cable|Optical fibre cable]] </gallery> == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Optus|Optus]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Optus | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{شیرکت-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:شیرکت‌لر]] j5rftuom261099geni5mpv8eyvc6b3w 0 299905 1594494 1534315 2026-10-30T09:43:27Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594494 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Rio Tinto plc & Rio Tinto Limited | logo = [[Image:Rio Tinto.svg|180px|Rio Tinto Logo]] | type = [[Public company|Public]] | traded_as = {{asx|RIO}}<br>{{lse|RIO}}<br>{{NYSE|RIO}}<br>[[FTSE 100 Index|FTSE 100 Component]] | foundation = {{start date and age|df=yes|1873}} | location = [[لندن]], United Kingdom (Global headquarters & Rio Tinto Plc)<br />[[ملبورن]], Australia (Rio Tinto Limited) | key_people = [[Simon Thompson (businessman)|Simon Thompson]], Chairman <ref name="chairman">{{cite press release |last=Rio Tinto |date=4 December 2017 |title=Simon Thompson to succeed Jan du Plessis as chairman |url=http://www.riotinto.com/documents/171204_Simon_Thompson_to_succeed_Jan_du_Plessis_as_chairman.pdf |publisher=Rio Tinto |access-date=2018-03-16 |archive-date=2018-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180316152637/https://www.riotinto.com/documents/171204_Simon_Thompson_to_succeed_Jan_du_Plessis_as_chairman.pdf |dead-url=yes }}</ref> <br /> [[Jean-Sébastien Jacques]],<ref name="his son">{{cite news | url=http://www.theaustralian.com.au/business/sam-walsh-to-lead-rio-tinto-after-tom-albanese-steps-down/story-e6frg8zx-1226556080839 | title=Sam Walsh to lead Rio Tinto after Tom Albanese steps down as chief executive | work=The Australian | date=17 January 2013 | accessdate=17 January 2013 | author=Chambers, Matt | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130120170641/http://www.theaustralian.com.au/business/sam-walsh-to-lead-rio-tinto-after-tom-albanese-steps-down/story-e6frg8zx-1226556080839 | archivedate=2013-01-20}}</ref> CEO | area_served = Worldwide | revenue = {{increase}}US$ 40.030&nbsp;billion (2017)<ref name=ar>{{cite web|url=http://www.riotinto.com/documents/RT_2017_Annual_report.pdf|title=Annual Report 2017|publisher=Rio Tinto|access-date=16 March 2018|accessdate=2018-12-23|archivedate=2018-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316152543/http://www.riotinto.com/documents/RT_2017_Annual_report.pdf}}</ref> | operating_income= {{increase}}US$ 14.474&nbsp;billion (2017)<ref name=ar/> | net_income = {{increase}} US$ 8.851&nbsp;billion (2017)<ref name=ar/> | assets = {{increase}} US$ 95.726 billion (2017) <ref name=ar/> | equity = {{increase}} US$ 44.711&nbsp;billion (2017)<ref name=ar/> | num_employees = 50,000 (2017)<ref>{{cite web|url=http://www.riotinto.com/our-business-75.aspx|title=Our business|format=PDF|publisher=Rio Tinto Group|accessdate=11 April 2017|archivedate=2017-02-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170209201454/http://www.riotinto.com/our-business-75.aspx}}</ref> | industry = [[Metal]]s and [[Mining]] | products = Iron ore, [[Bauxite]], Alumina, Aluminium, Copper, [[Molybdenum]], Gold, Diamonds, Coal, [[اورانیوم]], [[Titanium Dioxide]], [[Borate]]s, Salt, [[Talc]] | subsid = [[Rio Tinto Alcan]] | homepage = {{URL|http://www.riotinto.com/}} }} '''ریو تینتو''' ([[اینگیلیسجه]]: Rio Tinto Group) سهامی عام و یا [[خالقا آچیق شیرکت]]دیر. بۇ شیرکت [[متالوژی]] و [[معدن]] ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۵۰٬۰۰۰ نفر اوْلوب. == گؤرونتولر == <gallery> File:120CollinsSt.jpg|[[ملبورن]] [[اوسترالیا]] File:Rio tinto river CarolStoker NASA Ames Research Center.jpg|[[Rio Tinto (river)|Rio Tinto]] [[acid mine drainage]] File:RTCL 026.jpg|[[Hugh Matheson (industrialist)|Hugh Matheson]] File:Pyrite foolsgold.jpg|[[Pyrite]] File:LocationRhodesia.png|[[Rhodesia]] File:Rio Tinto Alcan.svg| File:120CollinsSt.jpg|[[120 Collins Street]] File:Bingham Canyon April 2005.jpg|[[Bingham Canyon Mine]] File:Oyu Tolgoi 23.JPG|[[Oyu Tolgoi mine]] File:Alcan lynemouth.JPG|[[Alcan Lynemouth Aluminium Smelter]] File:BauxiteUSGOV.jpg|[[Us cent|US cent]] File:Ranger Uranium Mine in Kakadu National Park.jpeg|[[Ranger Uranium Mine]] File:Yellowcake.jpg|[[yellowcake]] File:Diavik Diamond Mine.jpg| </gallery> == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Rio Tinto Group|Rio Tinto Group]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Rio Tinto Group | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{شیرکت-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:شیرکت‌لر]] lhmjp1lzrkrajcwzxdg38ttj50cvty8 10 372625 1594497 1594439 2026-10-30T11:27:49Z CommonsDelinker 261 Replacing Wappenflagge_Herzogtum_Württemberg.svg with [[File:Wappenbanner_Württemberg.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · "Wappenbanner" is the correct 1594497 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = وورتمبرق شاهلیغی | shortname alias = Württemberg | flag alias = Flagge Königreich Württemberg.svg | flag alias-county = Wappenbanner Württemberg.svg | flag alias-1803 = Flag of Württemberg before 1809.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = county | var2 = 1803 | cat = Wurttemberg </noinclude> }} j1bvfa44z6xwz1iroehacfk3529nfur 0 523826 1594478 1322197 2026-10-30T04:06:17Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594478 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | birthname = | name = John Avoli | image = | caption = | state_delegate = Virginia | district = [[Virginia's 20th House of Delegates district|20th]] | term_start = January 8, 2020 | term_end = | preceded = [[Richard Bell (Virginia politician)|Richard Bell]] | succeeded = | birth_date = {{Birth year and age|1951}}<ref>https://virginiageneralassembly.gov/house/members/members.php?id=H0312</ref> | birth_place = [[تریویلیانو]]<ref>{{Cite web|url=https://www.therecorderonline.com/articles/2-running-for-house-of-delegates-in-20th-district/|title=2 running for House of Delegates in 20th District|date=November 2, 2019|website=The Recorder Online}}</ref> | party =[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی|جومهوری]] | spouse = Lynn Avoli<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyprogress.com/newsvirginian/news/ex-staunton-mayor-john-avoli-announces-th-district-run/article_e799d453-8728-5098-839a-2785d76ca43e.html|title=Ex-Staunton mayor John Avoli announces 20th district run|first=From staff|last=reports|website=The Daily Progress|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191108194558/https://www.dailyprogress.com/newsvirginian/news/ex-staunton-mayor-john-avoli-announces-th-district-run/article_e799d453-8728-5098-839a-2785d76ca43e.html|archivedate=2019-11-08|accessdate=2020-03-16}}</ref> | residence = [[Staunton, Virginia]] | alma_mater = | website = https://johnavoli.com/ }} '''جان آوولی''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]:John Avoli) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[سیاستچی]] و [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین جومهوری حزبی|جومهوری]] حزبینین عوضوو. == قایناقلار == {{قایناق}} {{Authority control}} [[بؤلمه:یاشایان اینسانلار]] [[بؤلمه:ویرجینیا جومهوریتچیلر]] [[بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر]] 0t49zgqzbar68muuwzyjciygnsjxz5y 0 602368 1594493 1492025 2026-10-30T09:12:14Z Rijikk 10380 update 1594493 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Haifa | native_name = {{Hlist | {{Lang|he|{{Script/Hebrew|חֵיפָה}}|rtl=yes}} | {{Lang|ar|{{Lang|ar|حيفا}}|rtl=yes}} }} | settlement_type = [[List of cities in Israel|City]] | image_skyline = Pic haifa.png | image_caption = '''From upper left:''' Night view of Haifa from [[Mount Carmel]]; [[Baháʼí World Centre]]; aerial view of the [[Haifa University]]; [[Ahmadiyya]] [[Mahmood Mosque, Haifa|Mahmood Mosque]]; the [[حئیفا متروسو]]; [[Israel National Museum of Science, Technology, and Space|National Museum of Science, Technology, and Space]]; day view of Haifa from Mount Carmel. | image_flag = Flag of Haifa.svg | image_blank_emblem = [[File:Haifa coa.svg|60px]] | blank_emblem_type = Coat of arms | image_map = Printable_map_haifa_israel_g_view_level_12_eng_svg.svg | mapsize = 250px | map_caption = Map of Haifa | pushpin_map_alt= | pushpin_map = Israel north haifa#Israel | pushpin_mapsize= | pushpin_label_position= left | pushpin_map_caption = Location in Israel | coordinates = {{Coord|32|49|0|N|34|59|0|E|region:IL|format=dms|display=inline,title}} | grid_name = Grid&nbsp;position | grid_position = 145/246 [[Palestine grid|PAL]] | subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری‌نین لیستی]] | subdivision_name= {{Flagu|Israel}} | subdivision_type1= | subdivision_name1= | subdivision_type2 = [[Districts of Israel|District]] | subdivision_name2= {{بایراق|Haifa District|name=Haifa}} | established_title = Founded | established_date = 1st century CE | leader_title = Mayor | leader_name = [[Yona Yahav]] | unit_pref = dunam | area_total_dunam = {{formatnum:63666|R}} | population_footnotes = {{Israel populations|reference}} | population_total = {{Israel populations|Haifa}} | population_urban = 600,000 | population_metro = 1,050,000 | population_as_of = {{Israel populations|Year}} | population_density_km2= auto | website = {{URL|http://www.haifa.muni.il/English/Pages/default.aspx|www.haifa.muni.il}} }} '''حئیفا''' — [[ايسراییل]] اؤلکه‌سی‌نین شهرلریندن‌دیر. بو شهر ایسرائیل اؤلکه‌سی‌نین اوچونجو بؤیوک شهری ساییلیر.<ref name="bbc.com">[http://www.bbc.com/persian/world-38100485 فرار هزاران اسرائیلی از شعله‌های آتش در حیفا]، ''بی‌بی‌سی فارسی''</ref> == قایناقلار == {{قایناق}} [[بؤلمه:ایسراییل شهرلری]] 63wfq8q6sepqcev9bmntpsn4gjdzw6w 0 607619 1594464 1580817 2026-10-29T16:31:42Z CommonsDelinker 261 Removing [[:c:File:National_Intelligence_Organization.png|National_Intelligence_Organization.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Kadı|Kadı]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: See the source, uploader is not the copyright holder.. 1594464 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = میلی ایستیخبارات تشکیلاتی | nativename = {{lang|tr|Milli İstihbarat Teşkilatı}} | nativename_a = | nativename_r = | logo = | logo_width = 200px | logo_caption = | seal = | seal_width = | image = | image_size = | image_caption = | seal_caption = | formed = {{Start date and years ago|1965|7|22|df=y}} | preceding1 = [[میلی امنیت خیدمتی]]<ref>{{cite web |url=http://www.mit.gov.tr/eng/tarihce.html |title=''History of the MİT'', MİT official Web site |publisher=mit.gov.tr |access-date=2014-03-30 |accessdate=2022-08-05 |archivedate=2022-08-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220805121153/http://www.mit.gov.tr/eng/tarihce.html }}</ref> | preceding2 = | dissolved = | superseding = | agency_type = [[ایستیخبارات تشکیلاتی]] | jurisdiction = ایستیخبارات، قارشی ایستیخبارات، ترورلا موجادیله، ایستیخبارات دیپلوماسی‌سی | headquarters = {{nowrap|[[قلعه (میت)|قلعه]]، [[اتیمسقوت]]، [[آنکارا]]}}<ref>{{cite web|url=https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/mitin-yeni-binasi-kale-hizmete-aciliyor/0|title=''MİT'in yeni binası 'KALE' hizmete açılıyor,''Anadolu Agency|publisher=aa.com.tr |access-date=2020-01-29}}</ref> | employees = ۸٫۰۰۰ (<small>۲۰۱۴</small>)<ref name=commission_report_2014>{{cite news|url=http://www.hurriyetdailynews.com/turkish-govt-takes-a-step-back-on-intel-bill-upon-harsh-criticism-62813|access-date=2014-02-23 |title=MTurkish gov't takes a step back on intel bill upon harsh criticism |date=2014-02-23|quote=According to the information disclosed at the Commission, around 8,000 staff members are working for the organization,}}</ref> | budget = {{increase}} [[تورک لیره‌سی|₺]]۱۷٫۴ میلیارد (<small>۲۰۲۴</small>)<ref>{{cite web|title=2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi|date=17 October 2022 |url=https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/10/2023-Yili-Merkezi-Yonetim-Butce-Kanunu-Teklifi-ve-Bagli-Cetveller.pdf|publisher=T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı}}</ref> | motto = وطن اۆچون هر آن هر یئرده<ref>{{cite web|url=http://www.mit.gov.tr/|title=Mit.gov.tr|access-date=12 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213014834/http://www.mit.gov.tr/|archive-date=13 February 2015|url-status=live}}</ref> | minister1_name = | minister1_pfo = | minister2_name = | minister2_pfo = | chief1_name = [[ابراهیم قالین]] | chief1_position = باشقان | chief2_name = | chief2_position = | parent_department = [[تورکیه جومهور باشقانی|تورکیه جومهور باشقانلیغی]] | child1_agency = | child2_agency = | website = [http://mit.gov.tr/ mit.gov.tr] | footnotes = | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = }} '''میلی ایستیخبارات تشکیلاتی''' ({{lang-tr|Millî İstihbarat Teşkilatı}}) و یا قیساجا '''میت''' ({{lang-tr|MİT}})، [[تورکیه]]‌نین [[تورکیه جومهور باشقانی|جومهور باشقانلیغی]]‌نا باغلی رسمی ایستیخبارات تشکیلاتی دیر.<ref>{{cite web|url=http://www.trthaber.com/haber/gundem/milli-istihbarat-teskilati-cumhurbaskanina-baglandi-330613.html|title=Milli İstihbarat Teşkilatı, Cumhurbaşkanına bağlandı|work= TRT Haber|access-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826120044/http://www.trthaber.com/haber/gundem/milli-istihbarat-teskilati-cumhurbaskanina-baglandi-330613.html|archive-date=26 August 2017|url-status=live}}</ref> ''تشکیلات''ین ایندیکی مرکزی، [[آنکارا]]نین [[اتیمسقوت]] ایلچه‌سینده یئرلشن [[قلعه (میت)|قلعه]] بیناسی دیر.<ref>{{cite web|url=https://www.mit.gov.tr/kale.html|title=Kale - Milli İstihbarat Teşkilatı|access-date=4 July 2025|language=Türkçe|work=MİT|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111185733/https://www.mit.gov.tr/kale.html|archive-date=11 January 2024|url-status=live}}</ref> ==قایناقلار== 0ql904jdpl7lqe6tdyqcf7kol4j4hcs 0 612174 1594491 1540568 2026-10-30T07:36:09Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594491 wikitext text/x-wiki {{Short description|Taxonomic rank between class and family}} {{Biological classification}} '''دسته''' ({{اینگیلیسجه|Order}}، {{Lang-la|[[wikt:ordo#Latin|ordo]]}}) [[لینه تاکسونومی‌سی|لینه تاکسونومی‌سینداکی]] سککیز اَساس تاکسونومی سلسله‌مراتب دره‌جه‌لردن بیریدیر. [[عائیله (بیولوژیک)|عائیله]] و [[کلاس (بیولوژی)|کلاس]] آراسیندا صینیفلاندیریلیر. ==قایناقلار== {{قایناق}} * {{cite book |author1=McNeill, J. |author2=Barrie, F.R. |author3=Buck, W.R. |author4=Demoulin, V. |author5=Greuter, W. |author6=Hawksworth, D.L. |author7=Herendeen, P.S. |author8=Knapp, S. |author9=Marhold, K. |author10=Prado, J. |author11=Prud'homme Van Reine, W.F. |author12=Smith, G.F. |author13=Wiersema, J.H. |author14=Turland, N.J. |year=2012 |series=Regnum Vegetabile |volume=154 |title=International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code) adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011 |publisher=A.R.G. Gantner Verlag KG |isbn=978-3-87429-425-6 |url=http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php?page=title |ref=McNeill |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104060236/http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php?page=title |archive-date=2013-11-04 |access-date=2023-03-05 |url-status=dead}} {{Clear}} {{Authority control}} [[Category:Orders (biology)|01]] [[Category:Botanical nomenclature]] [[Category:Plant taxonomy]] [[Category:Zoological nomenclature|rank08]] [[Category:Bacterial nomenclature]] 5qxonqvgspncjsee4xnjawdb6ufde6f 0 613145 1594468 1551371 2026-10-29T22:35:21Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594468 wikitext text/x-wiki {{Infobox mythical creature |name = Bigfoot |AKA = Sasquatch<br>[[#Regional and other names|Other names]] |image = Patterson Gimlin Bigfoot.jpg |image_size = 230px |caption = Frame 352 of the 1967 [[Patterson–Gimlin film]], alleged by the filmmakers to depict a female Bigfoot.<ref name="Australian">{{cite news|title=DNA tests to help crack mystery of Bigfoot or Yeti existence|url=http://www.theaustralian.com.au/news/world/dna-to-test-bigfoot-mystery/story-e6frg6so-1226365397311|access-date=May 21, 2014|newspaper=[[The Australian]]|date=May 24, 2012|agency=[[Associated Press]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120527102922/http://www.theaustralian.com.au/news/world/dna-to-test-bigfoot-mystery/story-e6frg6so-1226365397311|archivedate=2012-05-27}}</ref> |Folklore = |Grouping = |Country = {{Plainlist| * [[Canada]] * [[United States]] }} |Region = [[North America]] |Details = |First_Attested = |Similar_entities = }} '''الی بانی'''، '''بؤیۆک آیاقلی''' یوخسا '''ساسکواچ''' ({{اینگیلیسجه|Big foot}}) ساسکواچ گوریله و اینسانا بنزر بیر مؤوجود دور بو مؤوجود افسانه دیر و بیلیم آدام لاری بو مؤوجودو یاشایان [[حئیوان]] اولاراق تانیمیرلار [[آذربایجان تورکلری|آذربایجان تۆرک]] [[افسانه]] سینده الی بانی ساسکواچ کیمین دیر و اوجا دیر و بؤیۆک آیاق لاری وار بو افسانه ده بو حئیوان [[راکی داغلاری]]<nowiki/>ندا (قوزئی آمریکا) و [[قوزئی آمریکا]] نین گؤل لرین یانیندا یاشاییر . == قایناقلار == {{اتک‌یازی}} 0iec6zytnobqhqbduhyc2ihiophhko4 0 616656 1594479 1594406 2026-10-30T04:25:14Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594479 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = جعفر مجیری | image = Cəfər Müciri.jpg | caption = | birth_name = | birth_date = 1917 | birth_place = | death_date = 2001 | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''جعفر مجیری''' و يا '''جعفر مجیر الممالک''' (1917، تبریز – 2001، بوداپئشت) — ظابط، سیاستچی، خالچاچی رسّام، صنعت‌شوناس عالیم. «21 آذر» حرکاتی‌نین ایشتیراکچیسی، ایران اوردوسونون و قیزیلباش خالق قوشونلاری اوردوسونون ظابطی اولوب. آذربایجان يازیچی‌لار جمعیتی و آذربایجان رسّاملار اتفاقی‌نین عضوو اولوب. سیياسی، تاریخی و خالچاچیلیق‌لا باغلی کیتابلارین مؤلفیدیر. موختلیف مؤوضوعلاردا توخودوغو خالچالار آذربایجان خالچا موزئيینده، بئرلین دؤولت اینجه‌صنعت موزئيینده و بوداپئشت میللی صنایع موزئيینده قورونور. == حیاتی == === ایلک ایل‌لری === جعفر مممدحسين اوغلو مجیر الممالیک 1917-جی ایل فئورالین 4-ده تبریزده آنادان اولوب.<ref name=":0">{{Cite web |last=Aranelli |first=Dəmir |date=2024-08-02 |title=Budapeştdə açılan Təbriz səhəri |url=https://www.anl.az/down/meqale/525/2024/avqust/908892.htm |access-date=2025-02-28 |website=525-ci qəzet |page=14-15}}</ref> کیچیک ياشلاریندان خالچا توخوماغی اؤيره‌نیب.<ref name=":1">{{Cite web |last=İsmayılov |first=Güləddin |date=2024-02-28 |title=Cəfər Müciri |url=https://adfmr.megavisionsites.com/entries/m%25C9%2599qal%25C9%2599l%25C9%2599r/c%25C9%2599f%25C9%2599r-m%25C3%25BCci-ri- |access-date=2025-02-27 |website=Azərbaycan Demokrat Firqəsi }}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> اورتا تحصیلینی بیتیردیکدن سونرا اولجه تبریز حربی مکتبینه داها سونرا ایسه تهراندا يئرلشن عالی ظابطلیک مکتبینه داخیل اولوب.<ref name=":1" /> 1935-جی ایلده ایرانداکی سوي‌آد قانونوندان سونرا عائله‌‌سی «مجیری» سو‌ي‌آدینی گؤتوروب. 1941-جی ایلده حربی تحصیلینی باشا ووردوقدان سونرا توپچو ظابط کیمی ایران اوردوسوندا خیدمته باشلايیب.<ref name=":0" /> 1944-جو ایله قدر اؤلکه اراضی‌سینده موختلیف حربی حیصه‌‌لرده توپچو ظابط کیمی خیدمت ائدیب و کاپیتان روتبه‌سینه يوکسه‌لیب.<ref name=":1" /> خیدمتی دؤورونده گیزلی فعالیت گؤسترن «آزادیخواه افسرلر» («آزادلیق ایسته‌ين ظابط‌لر») تشکیلاتینا قوشولوب.<ref name=":1" /> 1944-جو ایلده ظابط يولداشلاری ایله بیرگه حبس اولوناراق کیرمانا آپاریلیب.<ref name=":0" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Hüseynov |first=Rafael |author-link=Rafael Hüseynov |date=2024-08-21 |title=Mücirinin mücrülərindəki son öyüd |url=https://525.az/news/270839-mucirinin-mucrulerindeki-son-oyud?fbclid=IwY2xjawFLb9xleHRuA2FlbQIxMQABHUjnRCMgAcb9sOg3o7lZg3-98sW0PvjaYZtJJ3S5tEJ2d3emss3Htodp1Q_aem_XJEQzd5Z5gGDV0ienQWeTg |access-date=2025-03-04 |website=525-ci qəzet}}</ref>[[File:Qızılbaş Xalq Qoşunlarının zabitləri.jpg|250px|thumb|right|Cəfər Müciri (sağdan üçüncü) digər zabit yoldaşları ilə birlikdə, Marağa, 1945-ci il.]] در 12 دسامبر 1945، حکومت ملی آذربایجان تأسیس شد.{{sfn|İbrahimov|1948|p=32}} پس از آن، جعفر مجیری به همراه 19 افسر دیگر زندانی در کرمان، از زندان فرار کرده و به تبریز رسیدند.<ref name=":1" /><ref>{{Cite book |last=Miyanalı |first=Əlirza |url=https://www.achiq.info/m.hukumet/fedailer%20duz%20L.pdf |title=Fədailər Azərbaycan xalqının 21 Azər hərəkatında |last2=Fələki |first2=Lütfəli |language=az |access-date=2024-12-11}}</ref> او به عضویت فرقه دموکرات آذربایجان درآمد و با درجه سروانی در ارتش خلق قزلباش شروع به خدمت کرد.{{sfn|Bayramzadə|2015|p=85}} پس از مدتی، به عنوان دادستان نظامی شهر مراغه منصوب شد.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> 1946-جی ایل دئکابرین 5-ده میيانا ایستیقامتینده هوجوم ائدن شاه قوشونلاری عولام يحیی‌نین رهبرلیک ائتدییی فدائی‌لر طرفیندن داياندیریلدی.<ref>{{Cite web |last=Rəhmanifər |first=Məhəmməd |date=2015-01-04 |title=Güney Azərbaycanda Milli Hökumətin süqutundan sonra nələr yaşandı? |url=https://apa.az/guney-azerbaycan/guney-azerbaycanda-milli-hokumetin-suqutundan-sonra-neler-yasandi-arasdirma-883307 |access-date=2025-02-06 |website=Apa.az |language=az |archive-date=2025-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104092154/https://apa.az/guney-azerbaycan/guney-azerbaycanda-milli-hokumetin-suqutundan-sonra-neler-yasandi-arasdirma-883307 |url-status=live }}</ref>{{sfn|Həsənli|2006|p=437}} آذربایجانین موختلیف اراضی‌لریندن اینسانلار سلاحلانماق و شاه قوشونونا قارشی موباریزه آپارماق اوچون میللی حؤکومته مراجعتلر ائدیردیلر.{{sfn|Həsənli|2006|p=438}} بوندان سونرا میر جعفر پیشه‌وری‌نین رهبرلیگی ایله مدافعه‌‌ کومیته‌سی يارادیلدی.<ref>{{Cite book |last=Rəhimli |first=Əkrəm |url=http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_460/N_191.pdf |title=Güney Azərbaycan: tarixi, siyasi və kulturoloji müstəvidə. / S.C.Pişəvəri gənclik illərində |publisher=Azərnəşr |year=2010 |location=Bakı |pages=83 |language=az |access-date=2025-02-06 |url-status=dead |archive-date=2022-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708055159/http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_460/N_191.pdf }}</ref>{{sfn|Hasanli|2006|p=366}} کومیته‌نین ایلک ایشی تبریزده حربی وضعیت اعلان ائدیب، «بابک» آدلی کؤنوللو دسته‌لر ياراتماق اولدو.{{sfn|Həsənli|2006|p=438}}{{sfn|Atabaki|2000|p=172}}{{sfn|Sultanlı|2010|p=83}} کؤنوللو دسته‌لره ایلک ائتاپدا 600 نفر عضو اولدو.{{sfn|Hasanli|2006|p=366}}{{sfn|Rəhimli|2003|p=143}} بوندان سونرا پیشه‌وری يئنی‌دن حربی دستک اوچون سووئت اتفاقینا مراجعت ائتدی.{{sfn|Həsənli|2006|p=438}}<ref>{{Cite book |last=Rəhimli |first=Əkrəm |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=514144&pno=213 |title=Pişəvəri S.C. Məqalə və çıxışlarından seçmələr (Təbriz 1945-1946-cı illər) |publisher=Nurlar nəşriyyatı |year=2016 |location=Bakı |pages=415 |language=az |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423203214/http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=514144&pno=213 |archive-date=2025-04-23 |access-date=2025-07-28 |url-status=dead}}</ref> لاکین بو ایسته‌يی ده جاوابسیز قالدی.{{sfn|Həsənli|2006|p=441}} 1946-جی ایل دئکابرین 11-ده آذربایجان ايالت انجمنی قان تؤکولمه‌سی‌نین قارشیسینی آلماق مقصدیله قیزیلباش خالق قوشونلارینا و فدائی دسته‌لرینه شاه قوشونلارینا قارشی مقاومت گؤسترمه‌مک و دؤيوش مئيدانلارینی ترک ائتمک حاققیندا امر وئردی.{{sfn|Rossow|1956|p=30}}{{sfn|Rəhimli|2003|p=149}}{{sfn|Hasanli|2006|p=370}} ائله همین گوندن اعتباراً، ایران اوردوسو ایری شهرلره گیرمزدن اول بو شهرلرده اربابلارین قولدور دسته‌لری ائله‌جه ده مولکی گئيیملی ژاندارمالار قیرغینلار تؤرتمه‌يه باشلادیلار.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}{{sfn|Balayev|2018|p=36}} بو دسته‌لر تهران رادیوسو طرفیندن «ایران وطن‌پرست‌لری» آدلاندیریلیردیلار.{{sfn|Balayev|2018|p=36}} دسته‌لرین اساس مقصدی دئموکراتلارین محو ائدیلمه‌سی و شاه قوشونونون شهرلره گیریشینی تأمین ائتمک ایدی.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}{{sfn|Balayev|2018|p=36}} تبریز و آذربایجانین دیگر شهرلری تالانا و قیرغینلارا معروض قالدیلار.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}<ref name=":22222">{{Cite book |last=Duqlas |first=Vilyam |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=223661&pno=33 |title=Strange lands and friendly people |publisher=Harper & Brothers Publishers |year=1951 |location=Nyu-York|pages=45 |language=en}}</ref> آذربایجان میللی حؤکومتی سقوط ائتدی.{{sfn|Həsənli|2006|p=448}}<ref>{{Cite book |last=McEvoy |first=Joanne |url=https://archive.org/details/powersharinginde0000unse |title=Power Sharing in Deeply Divided Places |last2=O'Leary |first2=Brendan |date=2013 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=9780812245011 |location=Filadelfiya |pages=[https://archive.org/details/powersharinginde0000unse/page/n200 191]}}</ref> 1946-جی ایل دئکابرین 14-ده آمئریکا و بؤيوک بریتانیيا طرفیندن دستکله‌نن ایران اوردوسو تبریزه داخیل اولدو.<ref>{{Cite book |last=Lenczowski |first=George |url=https://ideas.repec.org/a/sae/anname/v401y1972i1p45-55.html |title=United States' Support for Iran's Independence and Integrity, 1945–1959 |publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science |year=1972 |volume=401 |pages=49 |language=en |doi=10.1177/000271627240100106 |issn=0002-7162}}</ref>{{sfn|Həsənli|2006|p=445}} بوندان سونرا دا قیرغینلار و تالان داوام ائتدی.<ref name=":22222" />{{sfn|Həsənli|2006|p=448}} مین‌لرله اینسان حبس اولوندو، سورگون ائدیلدی.{{sfn|Hasanli|2006|p=375}} باش وئرن قیرغینلاردا ADF عضولری، فدائی‌لر ائله‌جه ده تانینان شاعرلردن علی فطرت، سعدی يوزبندی، جعفر کاشیف و محمّدباغیر نیکنام قتله يئتیریلدیلر.{{sfn|Balayev|2018|p=137}}{{sfn|Əmirov|2000|p=51}}{{sfn|Əliqızı|2001|p=24}} === میللی حؤکومت داغیلدیقدان سونرا === آذربایجان میللی حؤکومتی سقوط ائتدیکدن سونرا جعفر مجیری قوزئی آذربایجانا موهاجیرت ائدیب. بیر نئچه آي فدائی دوشرگه‌لرینده تعلیم کئچیب. میرجفر پیشه‌وری دونياسینی ديَیشدیکدن سونرا تعلیم دوشرگه‌لری لغو ائدیلیب. میللی حؤکومتی داغیلدیقدان سونرا تبریزده فعالیت گؤسترن «شاعرلر و يازیچیلار جمعیتی» 1947-جی ایلدن اعتباراً باکی‌دا، «آذربایجان يازیچی‌لار جمعیتی» آدی ایله فعالیت گؤسترمه‌يه باشلايیب.{{sfn|Balayev|2018|p=139}} جعفر مجیری ده بو جمعیتین عضوو اولوب.{{sfn|Balayev|2018|p=139}} 1947–1951-جی ایل‌لرده باکی عالی پارتیيا مکتبینده تحصیل آلیب و آذربایجان دؤولت اونیوئرسیتئتی‌نین تاریخ فاکولته‌سینی بیتیریب.<ref name=":1" />{{sfn|Асадова|2024|p=50}} آذربایجان دئموکرات فیرقه‌سی‌نین مطبوعات اورقانی اولان «آذربایجان» قزئتینده ژورنالیست کیمی فعالیت گؤستریب.<ref name=":3">{{Cite web |last=Aranelli |first=Dəmir |date=2024-08-14 |title=Cəfər Mücirinin güzəştsiz sevgilisi |url=https://525.az/news/270196-cefer-mucirinin-guzestsiz-sevgilisi |access-date=2025-03-04 |website=525-ci qəzet}}</ref> آذربایجان دئموکرات فیرقه‌سی‌نین فعالیتینده ایشتیراک ائدیب. موختلیف دؤورلرده ADF مرکزی کومیته‌سی‌نین تبلیغات شؤعبه‌سی‌نین مودیری، تفتیش کومیسسیياسی‌نین صدری، ایجرایه هئيتی‌نین عضوو اولوب.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> فارس، عرب و فرانسیز دیل‌لرینی بیلیب. آذربایجان تاریخینه و اینجه‌صنعتینه عاید بیر نئچه کیتابین مؤلفی‌دیر. آذربایجان فدائیلرینه حصر ائدیلمیش «آزادلیق يولونون مبارزلری» آدلی 3 جیلدلیک کیتابلارین<ref name=":2">{{Cite web |last=Quliyev |first=Əsəd |date=1970-01-01 |title=Xalçaçı rəssam |url=https://azerbaijan-news.az/az/posts/detail/xalcaci-ressam-1710025326 |access-date=2025-02-28 |website=Azərbaycan qəzeti |language=az}}</ref> و 1920–1922-جی ایللرده باش وئرمیش خراسان حرکاتی حاقدا اولان «خراسان حرکاتی و محمّد تقی خان پسيان — سلطان‌زاده» آدلی مونوقرافیک اثرین مؤلفی‌دیر.<ref name=":3" /> جعفر مجیری آذربایجان خالچاچیلیق ایداره‌سی‌نین «اینجه‌صنعت» فابریکینده اوّلجه توخوجو، باش اوستا سونرا ایسه ائکسپئریمئنتال لابوراتوریيانین رهبری وظیفه‌‌سینده ایشله‌يیب.<ref name=":2" /> خالچاچیلیق ساحه‌‌سینده «حافیظ و اینجه‌صنعت» (1971)، «آذربایجان خالچاچیلیغی‌نین تئخنولوژی اصول‌لاری» (1977)، «آذربایجان خالچالاری» (1981) کیتابلارینی يازیب.<ref name=":2" />{{sfn|Асадова|2024|p=57}}<ref>{{Cite book |last=Tahirov |first=Kərim |url=http://anl.az/down/az.xalcasi.pdf |title=Azərbaycan xalçası |year=2012 |location=Bakı |pages=203 |language=az |access-date=2025-03-04 |archive-date=2022-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220125064805/http://anl.az/down/az.xalcasi.pdf |url-status=dead }}</ref> 1965-جی ایلده «اون دوققوز -ایییرمی عصرلرده ایران آذربایجانی‌نین خالچاچیلیغیندا بدیی خصوصیتلر» آدلی نامیزدلیک ایشینی مدافعه‌‌ ائدیب و صنعت‌شوناسلیق علم‌لری نامیز‌دی درجه‌‌سینی آلیب.<ref name=":1" /><ref name=":4" />{{sfn|Асадова|2024|p=51}} يارادیجیلیغیندا اساس يئری اورنامئنتال و قیسمن سوژئتلی خالچالار توتوب. «صایب تبریزی»، «فضولی»، «ایکی طالع»،{{sfn|Асадова|2024|p=56}} «گولدانلی»، «سوتونلو»، «حئیدر عمی‌اوغلو»، «بوتا»، «ليلی و مجنون»، « اولدوزلارا دوغرو»، «لچک تورونج»، «کوسموناوتیکا»{{sfn|Асадова|2024|p=56}} کیمی خالچالارین مؤلفی‌دیر.<ref>{{Cite web |last=Hüseynov |first=Rafael |author-link=Rafael Hüseynov |date=2024-08-19 |title=Sığınacaq yeri |url=https://525.az/news/270568-siginacaqyeri?fbclid=IwY2xjawFLbjpleHRuA2FlbQIxMQABHXkfnkBQLOMc3ynC4TYZvioeN_a4MDfCsSKuICXuj1lfcISvbNwUqb057g_aem_qc1DVyuKsPMhG4VHekSetA |access-date=2025-03-04 |website=525-ci qəzet}}</ref> جعفر مجیری «صایب تبریزی» خالچاسینی 10 ایل عرضینده توخويوب.<ref name=":5">{{Cite web |last=Баннаева |first=Наиля |date=2020-11-28 |title=В Баку прошла презентация проекта по изготовлению ковров из некрашеной шерсти |url=https://www.anl.az/down/meqale/kaspi/2020/noyabr/730342.htm |access-date=2025-03-04 |website=Kaspi qəzeti|page=12}}</ref> 1980-جی ایلده اجتماعیته تقدیم اولونان بو خالچادا او، بويانمامیش يون ایپلردن ایستیفاده ائدیب.<ref name=":5" /><ref>{{Cite web |last=Əliyev |first=Ziyadxan |date=2019-04-26 |title=Nadir xalça |url=https://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2019/aprel/648627.htm |access-date=2025-03-04 |website=Mədəniyyət qəzeti |page=7}}</ref> بو خالچا آذربایجان خالچا موزئيی‌نین کوللئکسیياسیندا قورونور.<ref name=":5" /><ref>{{Cite web |title=Azərbaycanın ənənəvi xalçaçılıq sənətinin YUNESKO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs üzrə Reprezentativ Siyahısına daxil edilməsinin 10 illiyi münasibətilə tədbir keçirildi. |url=http://www.azcarpetmuseum.az/az/single/1095 |access-date=2025-03-04 |website=azcarpetmuseum.az }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> توخودوغو خالچالار دفعه‌‌لرله اینگیلتره‌ده، ایتالیيادا، آلمانیيادا، فرانسادا موختلیف سرگی‌لرده نومايیش ائدیلیب.<ref name=":2" /> جعفر مجیری‌نین مؤلفی اولدوغو خالچالار آذربایجانلا ياناشی بئرلین دؤولت اینجه‌صنعت موزئيینده، بوداپئشت میللی صنایع موزئيینده و دیگر اؤلکه‌لرده قورونور. جعفر مجیری هم ده آذربایجان رسّاملار اتفاقی‌نین عضوو اولوب.<ref name=":1" />1996-جی ایلده ماجاریستانا کؤچوب.<ref>{{Cite web |last=Баннаева |first=Наиля |date=2018-04-07 |title=Среди даров Азербайджанскому музею ковра есть ценные экспонаты |url=https://www.anl.az/down/meqale/kaspi/2018/aprel/586714.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180917120357/http://www.anl.az/down/meqale/kaspi/2018/aprel/586714.htm |archive-date=2018-09-17 |access-date=2025-03-04 |website=Kaspi qəzeti |page=12-13 |language=ru}}</ref> عومرونون سون ایل‌لرینده ایفلیج اولوب. 2001-جی ایلده بوداپئشتده وفات ائدیب و کئرئپئشی قبیریستانلیغیندا دفن ائدیلیب.<ref name=":0" /> == قایناقلار == {{قایناق}} == ادبیات == {{refbegin|40em}} * {{Cite book |last=Atabaki |first=Touraj |url=https://www.jstor.org/stable/10.2979/jottturstuass.1.1-2.257 |title=Azerbaijan: Ethnicity and the Struggle for Power in Iran |publisher=I.B.Tauris |year=2000 |isbn=9781860645549 |location=London |page=288 |language=en |ref={{SfnRef|Atabaki|2000}} }} * {{Cite book |last=Асадова |first=Хадиджа |url=https://irs-az.com/sites/default/files/2024-04/IRS%20RUS%20125-2024%20%28small%20sayt%20uchun%29%20pages%2050%20-%2057.pdf |title=Мигрант |publisher=İRS jurnalı |year=2024 |volume=125 |location=Bakı |pages=63 |language=ru |ref={{SfnRef|Асадова|2024}} }} * {{Cite book |last=Balayev |first=Xaqan |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=605320&pno=70 |title=Azərbaycanın sosial-siyasi həyatında cənublu mühacirlərin iştirakı (1947-1991) |publisher=Elm və təhsil nəşriyyatı |year=2018 |isbn=9789952370911 |location=Bakı |page=198 |language=az |ref={{SfnRef|Balayev|2018}} }} * {{Cite book |last=Bayramzadə |first=Səməd |url=http://shirvan.cls.az/front/files/libraries/2474/books/321245743.pdf |title="21 Azər – 70" fotoalbom (şərhlərlə) |publisher=“Araz” nəşriyyatı |year=2015 |isbn=9789952828535 |location=Bakı |page=185 |language=az |ref={{SfnRef|Bayramzadə|2015}} |access-date=2025-03-12 |archive-date=2022-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220309080413/http://shirvan.cls.az/front/files/libraries/2474/books/321245743.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Əliqızı |first=Almaz |url=http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_aysel/N_233.pdf |title=Azadlıq və istiqlal poeziyası |publisher=Bakı Dövlət Universiteti nəşriyyatı |year=2001 |isbn=9789952817607 |location=Bakı |page=160 |language=az |ref={{SfnRef|Əliqızı|2001}} |access-date=2025-03-12 |archive-date=2025-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128110634/http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_aysel/N_233.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Əmirov |first=Sabir |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=13402&pno=1 |title=Cənubi Azərbaycan milli-demokratik ədəbiyyatı (1941-1990) |publisher=Elm nəşriyyatı |year=2000 |isbn=5806612600 |location=Bakı |page=257 |language=az |ref={{SfnRef|Əmirov|2000}} |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222114506/http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=13402&pno=1 |archive-date=2025-02-22 |access-date=2025-07-28 |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Hasanli |first=Jamil |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=60833&pno=2 |title=At the Dawn of the Cold War: The Soviet-American Crisis over Iranian Azerbaijan, 1941–1946 |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |year=2006 |isbn=978-0742540552 |location=Lanham |page=416 |language=az |ref={{SfnRef|Hasanli|2006}} |author-link=جمیل حسنلی }} * {{Cite book |last=Həsənli |first=Cəmil |url=http://www.anl.az/el_ru/q/qc_sssr-iran.pdf |title=СССР-Иран: Азербайджанский кризис и начало холодной войны: 1941-1946 гг. |publisher=Герои Отечества |year=2006 |isbn=5910170120 |location=Moskva |page=560 |language=ru |ref={{SfnRef|Həsənli|2006}} |author-link=جمیل حسنلی |access-date=2024-11-28 |archive-date=2024-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221044555/http://www.anl.az/el_ru/q/qc_sssr-iran.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book |last=İbrahimov |first=Mirzə |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=571678&pno=1 |title=O демократическом движении в Южном Азербайджане |publisher=Elm nəşriyyatı |year=1948 |location=Bakı |page=48 |language=ru |ref={{SfnRef|İbrahimov|1948}} |author-link=میرزا ابراهیموف }} * {{Cite book |last=Rəhimli |first=Əkrəm |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=2100&pno=1 |title=Güney Azərbaycan milli-demokratik hərəkat (1941-1946) |publisher=Meqa nəşriyyatı |year=2003 |location=Bakı |page=207 |language=az |ref={{SfnRef|Rəhimli|2003}} |access-date=2024-12-26 }} * {{cite journal|url = https://www.jstor.org/stable/4322770|jstor = 4322770|trans-title = |language = en|title = The Battle of Azerbaijan, 1946|last1 = Rossow|first1 = Robert|journal = Middle East Journal|year = 1956|volume = X|issue = 1|pages = 17–32|ref = {{SfnRef|Rossow|1956}}}} * {{Cite book |last=Sultanlı |first=Vaqif |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000221950 |title=Güney Azərbaycan tarixi siyasi və kulturoloji müstəvidə (məqalələr toplusu) |publisher=Azərnəşr |year=2010 |location=Bakı |page=172 |language=az |ref={{SfnRef|Sultanlı|2010}} }} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{refend}} [[بؤلمه:۱۹۱۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:تبریزلیلر]] [[بؤلمه:۲۰۰۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر]] [[بؤلمه:آذربایجانلی تاریخچیلر]] ny7xgnp3542i21kelus0tksmivv48p0 0 616802 1594467 1594345 2026-10-29T19:57:58Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 4 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1594467 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = آشیق حسین جاوان | image = Aşıq Hüseyn Cavan - (1).jpg | caption = | birth_name = | birth_date = 1916 | birth_place = | death_date = 1985-11-14 | death_place = | nationality = | other_names = | occupation = | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''آشیق حسین جاوان''' و يا '''حسین الیيئو''' (1916، اوتی کندی، شرقی آذربایجان اوستانی – 14 نويابر 1985) — شاعر، آشیق، 21 آذر حرکاتی‌نین ایشتیراکچی‌سی. آذربایجان دئموکرات پارتیياسی‌نین، آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییی‌نین عضوو، آذربایجانین امکدار مدنیت ایشچی‌سی (1967). 1946-جی ایلده میللی-دئموکراتیک حرکاتدا ایشتیراک ائتدییی اوچون آذربایجان میللی حؤکومتی طرفیندن «21 آذر» مئدالی ایله، اینجه‌صنعت ساحه‌‌سینده گؤستردییی فعالیته گؤره ایسه ائس.ائس.ائری طرفیندن «شرف نیشانی» اوردئنی ایله تلطیف اولونوب. == حیاتی == === ایلک ایل‌لری === علی‌يئو حسین میکايیل اوغلو 1916-جی ایلده قاراداغ ماهالی‌نین اوتی کندینده آنادان اولوب.{{sfn|Kafkasyalı|2002|p=213}}{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}}{{sfn|Bərdəli|2012|p=31}} آتاسی‌نین وفاتیندان سونرا آناسی زؤهره ایله بیرلیکده شیمالی آذربایجانا کؤچوبلر.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=375}}{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} بیر مدت آغجابدیع‌نین شرفخانلی کندینده، داها سونرا ایسه دلی‌مممدلی شهرینده ياشايیبلار.{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 1927-جی ایلدن آشیق علعسگرین قارداشی اوغلو آشیق موسی‌نین شاگیردی اولوب.<ref>{{Cite web |date=2020 |title=Ustad nəfəsli saz-söz ərməğanı |url=https://filologiya.az/images/PDF2/edebiyyat%20d%C9%99rslikl%C9%99r/ustad%20nefesli%20saz-soz%20ermaqani.pdf |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20230616162738/https://filologiya.az/images/PDF2/edebiyyat%20d%C9%99rslikl%C9%99r/ustad%20nefesli%20saz-soz%20ermaqani.pdf |archive-date=2023-06-16 |access-date=17 iyun 2023 |publisher=“Zərdabi Nəşr” MMC nəşriyyatı |place=Bakı |page=286 |language=az |isbn=978-9952-526-83-7 |accessdate=2025-08-19 |archivedate=2023-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230616162738/https://filologiya.az/images/PDF2/edebiyyat%20d%C9%99rslikl%C9%99r/ustad%20nefesli%20saz-soz%20ermaqani.pdf }}</ref>{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}}{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=377}} 1938-جی ایلده ائس.ائس.ائری-دن سورگون اولونوب و تبریزده ياشايیب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}}{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 1934-جو ایلدن شعر يازسا دا،{{sfn|Azəroğlu,Məmmədzadə|1961|p=118}} پوئتیک يارادیجیلیغا اساساً 1941-جی ایلدن باشلايیب.<ref name=":0">{{Cite web |last=İsmayılov |first=Güləddin |date=2023-06-06 |title=Görkəmli fədai - Aşıq Hüseyn Cavan |url=https://adfmr.megavisionsites.com/entries/daxili-x%25C9%2599b%25C9%2599rl%25C9%2599r/g%25C3%25B6rk%25C9%2599mli-f%25C9%2599dai----a%25C5%259Fiq-h%25C3%25BCseyn-cavan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918052503/http://adfmr.megavisionsites.com/entries/daxili-x%C9%99b%C9%99rl%C9%99r/g%C3%B6rk%C9%99mli-f%C9%99dai----a%C5%9Fiq-h%C3%BCseyn-cavan |archive-date=2024-09-18 |access-date=2025-02-12 |website=Azərbaycan Demokrat Firqəsi |accessdate=2025-08-19 |archivedate=2024-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240918052503/http://adfmr.megavisionsites.com/entries/daxili-x%C9%99b%C9%99rl%C9%99r/g%C3%B6rk%C9%99mli-f%C9%99dai----a%C5%9Fiq-h%C3%BCseyn-cavan }}</ref> اؤزونه «جاوان» تخلصو گؤتوروب. ایلک شعرلری: «گول آذربایجان»، «اويان، وطنداشیم»، «آنا وطن»، «اوکتيابر» و دیگرلری تبریزده نشر اولونان «وطن يولوندا» قزئتینده درج اولونوب.<ref name=":0" />{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 21 آذر حرکاتیندا ایشتیراک ائدیب. 1945-جی ایل نويابرین 20-ده تبریزده ارک تئاتریندا آذربایجان خالق کونقره‌سی فعالیته باشلايیب.{{sfn|Atabaki|2000|p=113}}{{sfn|Həsənli|1998|p=269}}{{sfn|Həsənov|2004|p=132}} حسین جاوان دا آذربایجان خالق کونقره‌سینده نوماینده‌‌ کیمی ایشتیراک ائدیب.<ref>{{Cite web |title=Təbrizdə keçirilmiş Xalq Konqresinə seçilmiş nümayəndələrin siyahısı |url=https://azerbaycan-ruznamesi.org/2022/10/25/20-noyabr-1945-ci-ild%C9%99-t%C9%99brizd%C9%99-kecirilmis-az%C9%99rbaycan-xalq-konqresin%C9%99-axk-secilmis-numay%C9%99nd%C9%99l%C9%99rin-siyahisi/ |access-date=2025-02-27 |website=azerbaycan-ruznamesi.org |archive-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130062845/https://azerbaycan-ruznamesi.org/2022/10/25/20-noyabr-1945-ci-ild%C9%99-t%C9%99brizd%C9%99-kecirilmis-az%C9%99rbaycan-xalq-konqresin%C9%99-axk-secilmis-numay%C9%99nd%C9%99l%C9%99rin-siyahisi/ |url-status=live }}</ref> 1945-جی ایل دئکابرین 21-ده آذربایجان میللی حؤکومتی قورولوب.{{sfn|İbrahimov|1948|p=32}} 1946-جی ایلین مارت آيیندا میللی-دئموکراتیک حرکاتدا ایشتیراک ائتدییی اوچون «21 آذر» مئدالی ایله تلطیف اولونوب.{{sfn|Kafkasyalı|2002|p=213}}{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}} عینی آيدا تبریزده تبریز دؤولت فیلارمونیياسی تشکیل اولونوب.{{sfn|İbrahimov|1948|p=34}} آشیق حسین جاوان فیلارمونیيادا دیرئکتور معاونی تعیین اولونوب.<ref name=":0" />{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} اونون رهبرلییی ایله فیلارمونیيادا آشیقلار آنسامبلی يارادیلیب.<ref name=":0" />{{sfn|Ağayeva|2004|p=31}} 1946-جی ایل دئکابرین 5-ده میيانا ایستیقامتینده هوجوم ائدن شاه قوشونلاری غلام يحی‌نین رهبرلیک ائتدییی فدائی‌لر طرفیندن داياندیریلیب.<ref>{{Cite web |last=Rəhmanifər |first=Məhəmməd |date=2015-01-04 |title=Güney Azərbaycanda Milli Hökumətin süqutundan sonra nələr yaşandı? |url=https://apa.az/guney-azerbaycan/guney-azerbaycanda-milli-hokumetin-suqutundan-sonra-neler-yasandi-arasdirma-883307 |access-date=2025-02-06 |website=Apa.az |language=az |archive-date=2025-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104092154/https://apa.az/guney-azerbaycan/guney-azerbaycanda-milli-hokumetin-suqutundan-sonra-neler-yasandi-arasdirma-883307 |url-status=live }}</ref>{{sfn|Həsənli|2006|p=437}} بوندان سونرا آذربایجانین موختلیف اراضی‌لریندن اینسانلار سلاحلانماق و شاه قوشونونا قارشی موباریزه آپارماق اوچون میللی حؤکومته مراجعتلر ائتمه‌يه باشلادیلار.{{sfn|Həsənli|2006|p=438}} نتیجه‌ده میر جعفر پیشه‌وری‌نین رهبرلییی ایله مدافعه‌‌ کومیته‌سی قورولدو.<ref>{{Cite book |last=Rəhimli |first=Əkrəm |url=http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_460/N_191.pdf |title=Güney Azərbaycan: tarixi, siyasi və kulturoloji müstəvidə. / S.C.Pişəvəri gənclik illərində |publisher=Azərnəşr |year=2010 |location=Bakı |pages=83 |language=az |access-date=2025-02-06 |archive-date=2022-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708055159/http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_460/N_191.pdf |url-status=dead }}</ref>{{sfn|Hasanli|2006|p=366}} کومیته‌نین ایلک ایشی تبریزده حربی وضعیت اعلان ائدیب، «بابک» آدلی کؤنوللو دسته‌لر قورماق اولدو.{{sfn|Həsənli|2006|p=438}}{{sfn|Atabaki|2000|p=172}}{{sfn|Sultanlı|2010|p=83}} کؤنوللو دسته‌لره ایلک ائتاپدا 600 نفر عضو اولدو.{{sfn|Hasanli|2006|p=366}}{{sfn|Rəhimli|2003|p=143}} بوندان سونرا پیشه‌وری يئنی‌دن حربی دستک اوچون سووئت اتفاقینا مراجعت ائتدی.{{sfn|Həsənli|2006|p=438}}<ref>{{Cite book |last=Rəhimli |first=Əkrəm |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=514144&pno=213 |title=Pişəvəri S.C. Məqalə və çıxışlarından seçmələr (Təbriz 1945-1946-cı illər) |publisher=Nurlar nəşriyyatı |year=2016 |location=Bakı |pages=415 |language=az |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423203214/http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=514144&pno=213 |archive-date=2025-04-23 |access-date=2025-08-19 |url-status=dead}}</ref> لاکین بو ایسته‌يی ده جاوابسیز قالدی.{{sfn|Həsənli|2006|p=441}} 1946-جی ایل دئکابرین 11-ده آذربایجان ايالت انجمنی قان تؤکولمه‌سی‌نین قارشیسینی آلماق مقصدیله قیزیلباش خالق قوشونلارینا و فدائی دسته‌لرینه شاه قوشونلارینا قارشی مقاومت گؤسترمه‌مک و دؤيوش مئيدانلارینی ترک ائتمک حاققیندا امر وئردی.{{sfn|Rossow|1956|p=30}}{{sfn|Rəhimli|2003|p=149}}{{sfn|Hasanli|2006|p=370}} ائله همین گوندن اعتباراً، ایران اوردوسو ایری شهرلره گیرمزدن اول بو شهرلرده اربابلارین قولدور دسته‌لری ائله‌جه ده مولکی گئيیملی ژاندارمالار قیرغینلار تؤرتمه‌يه باشلادیلار.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}{{sfn|Balayev|2018|p=36}} بو دسته‌لر تهران رادیوسو طرفیندن «ایران وطن‌پرست‌لری» آدلاندیریلیردیلار.{{sfn|Balayev|2018|p=36}} دسته‌لرین اساس مقصدی دئموکراتلارین محو ائدیلمه‌سی و شاه قوشونونون شهرلره گیریشینی تأمین ائتمک ایدی.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}{{sfn|Balayev|2018|p=36}} تبریز و آذربایجانین دیگر شهرلری تالانا و قیرغینلارا معروض قالدیلار.{{sfn|Hasanli|2006|p=373}}<ref name=":22222">{{Cite book |last=Duqlas |first=Vilyam |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=223661&pno=33 |title=Strange lands and friendly people |publisher=Harper & Brothers Publishers |year=1951 |location=Nyu-York|pages=45 |language=en}}</ref> آذربایجان میللی حؤکومتی سقوط ائتدی.{{sfn|Həsənli|2006|p=448}}<ref>{{Cite book |last=McEvoy |first=Joanne |url=https://archive.org/details/powersharinginde0000unse |title=Power Sharing in Deeply Divided Places |last2=O'Leary |first2=Brendan |date=2013 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=9780812245011 |location=Filadelfiya |pages=[https://archive.org/details/powersharinginde0000unse/page/n200 191]}}</ref> 1946-جی ایل دئکابرین 14-ده آمئریکا و بؤيوک بریتانیيا طرفیندن دستکله‌نن ایران اوردوسو تبریزه داخیل اولدو.<ref>{{Cite book |last=Lenczowski |first=George |url=https://ideas.repec.org/a/sae/anname/v401y1972i1p45-55.html |title=United States' Support for Iran's Independence and Integrity, 1945–1959 |publisher=Annals of the American Academy of Political and Social Science |year=1972 |volume=401 |pages=49 |language=en |doi=10.1177/000271627240100106 |issn=0002-7162}}</ref>{{sfn|Həsənli|2006|p=445}} بوندان سونرا دا قیرغینلار و تالان داوام ائتدی.<ref name=":22222" />{{sfn|Həsənli|2006|p=448}} مین‌لرله اینسان حبس اولوندو، سورگون ائدیلدی.{{sfn|Hasanli|2006|p=375}} باش وئرن قیرغینلاردا ADF عضولری، فدائی‌لر ائله‌جه ده تانینان شاعرلردن علی فطرت، سعدی يوزبندی، جعفر کاشیف و محمّدباغیر نیکنام قتله يئتیریلدیلر.{{sfn|Balayev|2018|p=137}}{{sfn|Əmirov|2000|p=51}}{{sfn|Əliqızı|2001|p=24}} شاه قوشونلاری حسین جاوانی دا اؤلدورمک مقصدیله آختاریرلار.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} اؤزونو تاپا بیلمه‌دیکده ایسه ائوینی غارت ائدیب اليازمالارینی محو ائدیرلر.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} شاهین خفیه‌لری طرفیندن حیات يولداشی حمیده و اؤولادلاری حبس اولوناراق ایرانین جنوب ویلايتلریندن اولان خورمابادا سورگون اولونورلار.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} سورگونده ایکن 2 اؤولادی دونياسینی ديَیشیب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013|p=379}} === آ.م.ح داغیلدیقدان سونرا === آشیق حسین جاوان دا آذربایجان میللی حؤکومتی داغیلدیقدان سونرا شیمالی آذربایجانا موهاجیرت ائدیب. 1946-جی ایلده مسلم ماقومايئو آدینا آذربایجان دؤولت فیلارمونیياسیندا سولیست ایشله‌يیب.{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} میللی حؤکومت داغیلدیقدان سونرا تبریزده فعالیت گؤسترن «شاعرلر و يازیچی‌لار جمعیتی» 1947-جی ایلدن اعتباراً باکی‌دا، «آذربایجان يازیچیلار جمعیتی» آدی ایله فعالیت گؤسترمه‌يه باشلايیب.{{sfn|Balayev|2018|p=139}} آشیق حسین جاوان دا بو جمعیتین عضوو اولوب.{{sfn|Balayev|2018|p=139}} 1948-جی ایلده آذربایجان يازیچی‌لار بیرلییی‌نین عضوو اولوب.{{sfn|Əhmədov|2011|p=81}} 1948-جی ایلدن گوران‌بوي رايونونون کهریزلی کندینه کؤچوب.{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 1959-جو ایلده موسکوادا کئچیریلن آذربایجان ادبیاتی و اینجه‌صنعتی اونگونلويونده آشیقلار دسته‌سی‌نین بدیعی رهبری اولوب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}}{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} ائس.ائس.ائری طرفیندن «شرف نیشانی» اوردئنی ایله تلطیف اولونوب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=157}}{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} 1967-جی ایلده آذربایجان ائس.ائس.ائر امکدار مدنیت ایشچی‌سی فخری آدینی آلیب.{{sfn|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988|p=158}} موختلیف واختلاردا باکی‌دا «آزادلیق ماهنی‌لاری» (1950)، «آشیغین آرزولاری» (1950)، «شعرلر» (1953)، «صدفلی ساز» (1956)، «قوشمالار» (1959)، «شعرلر» (1962)، «دانیش تئللی سازیم» (1966)، «ائل آشیغی» (1975)، «باهار کیمی» (1979) آدلی کیتابلاری نشر اولونوب.{{sfn|Bərdəli|2012|p=34}} 1985-جی ایل نويابرین 14-ده وفات ائدیب و کهریزلی کندینده دفن اولونوب.<ref name=":0" />{{sfn|Əhmədov|2011|p=82}} == خاطیره‌سی == 1947-جی ایلده رئژیسسورو و سسئناریستی ائسفیر شوب اولان آرازین او تايیندا فیلمی چکیلیب..<ref name=":7">{{Cite web |last=Sultanova |first=Sevda |date=2018-01-27 |title=Cənubi Azərbaycandan bəhs edən 1947-ci il filmimiz |url=https://kulis.az/xeber/senet/xeber_________________________________-21325 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203223905/https://kulis.az/xeber/senet/xeber_________________________________-21325 |archive-date=2024-12-03 |access-date=2024-12-02 |website=kulis.az |language=az}}</ref> فیلم 1945–1946-جی ایللرده مؤوجود اولموش آذربایجان میللی حؤکومتی و عمومی‌لیکده حؤکومت قورولانا قدر باش وئرمیش پروسئسلر حاققیندادیر. بو فیلمده آشیق حسین جاوانین ایفاسی دا لئنته آلینیب.<ref name=":7" />{{sfn|Fərzad|2006|p=72}} 2016-جی ایل نويابرین 22-ده آذربایجان رئسپوبلیکاسی مدنیت و توریزم ناظرلییی و آذربایجان آشیقلار بیرلییی‌نین تشکیلاتچیلیغی ایله رشید بئهبودوو آدینا ماهنی تئاتریندا آشیق حسین جاوانین 100 ایللیک يوبیلئيی قئيد اولونوب.<ref>{{Cite web |last=Sarıyeva |first=İradə |date=2016-11-24 |title=Həsrət aşığı Hüseyn Cavanın 100 illik yubileyi qeyd edildi |url=https://www.anl.az/down/meqale/baki_xeber/2016/noyabr/516236.htm |access-date=2025-02-12 |website=Bakı xəbər}}</ref> == کیتابلاری == * آزادلیق ماهنی‌لاری — باکی: آذرنشر، 1950، 35 سه. * آشیغین آرزولاری — باکی: اوشاقگنجنشر، 1950، 94 سه. * شعرلر — باکی: اوشاقگنجنشر، 1953، 56 سه. * صدفلی ساز — باکی: آذرنشر، 1956، 92 سه. * قوشمالار — باکی: آذرنشر، 1959، 148 سه. * شعرلر — باکی: آذرنشر، 1962، 114 سه. * دانیش تئللی سازیم — باکی: آذرنشر، 1966، 116 سه. * ائل آشیغی — باکی: آذرنشر، 1975، 106 سه. * باهار کیمی — باکی: يازیچی، 1979، 76 سه. == قایناقلار == {{قایناق}} == ادبیات == {{refbegin|40em}} * {{Cite book |last=Ağayeva |first=Gözəl |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=31902&pno=1 |title=Təbriz ədəbi mühiti |publisher=Nurlar NPM |year=2004 |isbn=9952403356 |location=[[باکی]] |page=168 |language=az |ref={{SfnRef|Ağayeva|2004}} }} * {{Cite book|last=Atabaki|first=Touraj|url=https://www.jstor.org/stable/10.2979/jottturstuass.1.1-2.257|title=Azerbaijan: Ethnicity and the Struggle for Power in Iran|publisher=I.B.Tauris|year=2000|isbn=9781860645549|location=[[لندن]]|page=288|language=en|ref={{SfnRef|Atabaki|2000}}}} * {{Cite book |last=Azəroğlu |first=Balaş |url=https://turuz.com/fa/book/title/C%C9%99nubi+Az%C9%99rbaycan+Yaz%C4%B1%C3%A7%C4%B1lar%C4%B1n%C4%B1n+%C6%8Fd%C9%99bi+M%C9%99cmu%C9%99si |title=Cənubi Azərbaycan yazıçılarının ədəbi məcmuəsi |last2=Məmmədzadə |first2=Həmid |publisher=Azərbaycan ruznaməsi |year=1961 |location=[[باکی]] |page=342 |language=azb |ref={{SfnRef|Azəroğlu,Məmmədzadə|1961}} |author-link=بالاش آذراوغلو |access-date=2025-01-28 }} * {{Cite book |last=Balayev |first=Xaqan |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=605320&pno=70 |title=Azərbaycanın sosial-siyasi həyatında cənublu mühacirlərin iştirakı (1947-1991) |publisher=Elm və təhsil nəşriyyatı |year=2018 |isbn=9789952370911 |location=[[باکی]] |page=198 |language=az |ref={{SfnRef|Balayev|2018}} }} * {{Cite book|last=Bərdəli|first=Bahar|url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=274561&pno=1|title=Cənubi Azərbayan mühacirət poeziyası (1947-1990)|publisher=Elm və təhsil nəşriyyatı|year=2012|location=[[باکی]]|page=116|language=az|ref={{SfnRef|Bərdəli|2012}}}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Cite book |url=https://turuz.com/book/title/Cenubi+Azerbaycan+edebiyati+Antolojyas%C4%B1+3-c%C3%BC+Cild |title=Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası |publisher=Sabah nəşriyyatı |year=1988 |volume=III |location=[[باکی]] |page=554 |language=az |ref={{SfnRef|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı Antologiyası|1988}} |access-date=2025-01-27 }} * {{Cite book |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=824293&pno=1 |title=Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi |publisher=Qanun nəşriyyatı |year=2013 |volume=II |location=[[باکی]] |page=148 |language=az |ref={{SfnRef|Cənubi Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi|2013}} |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423203219/http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=824293&pno=1 |archive-date=2025-04-23 |access-date=2025-08-19 |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Əhmədov |first=Teymur |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=257460&pno=2 |title=Azərbaycan yazıçıları (XX-XXI yüzillikdə) |publisher=Nurlar NPM |year=2011 |isbn=9789952460063 |location=[[باکی]] |page=1056 |language=az |ref={{SfnRef|Əhmədov|2011}} |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123155016/http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=257460&pno=2 |archive-date=2025-01-23 |access-date=2025-08-19 |url-status=dead }} * {{Cite book|last=Əliqızı|first=Almaz|url=http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_aysel/N_233.pdf|title=Azadlıq və istiqlal poeziyası|publisher=Bakı Dövlət Universiteti nəşriyyatı|isbn=9789952817607|year=2001|location=[[باکی]]|page=160|language=az|ref={{SfnRef|Əliqızı|2001}}|access-date=2025-03-07|archive-date=2025-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20250128110634/http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_aysel/N_233.pdf|url-status=dead}} * {{Cite book|last=Əmirov|first=Sabir|url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=13402&pno=1|title=Cənubi Azərbaycan milli-demokratik ədəbiyyatı (1941-1990)|publisher=Elm nəşriyyatı|year=2000|location=[[باکی]]|page=257|isbn=5806612600|language=az|ref={{SfnRef|Əmirov|2000}}|archive-url=https://web.archive.org/web/20250222114506/http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=13402&pno=1|archive-date=2025-02-22|access-date=2025-08-19|url-status=dead}} * {{Cite book|last=Fərzad|first=Şahruh|url=https://www.gisoom.com/book/1427780/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87/|title=فرقه دموکرات آذربایجان از تخلیه‌ی تبریز تا مرگ پیشه‌وری: خاطراتی از شهود عینی به انضمام اسناد منتشر نشده / Azərbaycan Demokrat Firqəsi Təbrizin boşaldılmasından Pişəvərinin ölümünə qədər: Şahidlərin xatirələri, o cümlədən dərc olunmamış sənədlər|publisher=اوحدی|isbn=9789648234404|year=2006|location=Tehran|page=788|language=fa|ref={{SfnRef|Fərzad|2006}}|access-date=2025-08-19|archive-date=2025-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20250331080959/https://www.gisoom.com/book/1427780/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87/|url-status=dead}} * {{Cite book|last=Hasanli|first=Jamil|url=https://archive.org/details/atdawnofcoldwars0000hasa|title=At the Dawn of the Cold War: The Soviet-American Crisis over Iranian Azerbaijan, 1941–1946|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|year=2006|location=Lanham|page=[https://archive.org/details/atdawnofcoldwars0000hasa/page/n433 416]|isbn=978-0742540552|language=az|author-link=جمیل حسنلی|ref={{SfnRef|Hasanli|2006}}}} * {{Cite book |last=Həsənli |first=Cəmil |url=https://www.kitabxana.net/files/books/file/1268836078.pdf |title=Güney Azərbaycan:Tehran - Bakı - Moskva arasında |publisher=Diplomat nəşriyyatı |year=1998 |location=[[باکی]] |page=324 |language=az |ref={{SfnRef|Həsənli|1998}} |author-link=جمیل حسنلی |access-date=2024-11-28 }} * {{Cite book |last=Həsənli |first=Cəmil |url=http://www.anl.az/el_ru/q/qc_sssr-iran.pdf |title=СССР-Иран: Азербайджанский кризис и начало холодной войны: 1941-1946 гг. |publisher=Герои Отечества |year=2006 |isbn=5910170120 |location=Moskva |page=560 |language=ru |ref={{SfnRef|Həsənli|2006}} |author-link=جمیل حسنلی |access-date=2024-11-28 |archive-date=2024-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221044555/http://www.anl.az/el_ru/q/qc_sssr-iran.pdf |url-status=dead }} * {{Cite book|last=Həsənov|first=Həsən|url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=928&pno=1|title=Cənubi Azərbaycanda Milli Demokratik hərəkat (1941-1946-cı illər)|publisher=Elm nəşriyyatı|year=2004|location=[[باکی]]|page=204|language=az|ref={{SfnRef|Həsənov|2004}}|archive-url=https://web.archive.org/web/20250423203208/http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=928&pno=1|archive-date=2025-04-23|access-date=2025-08-19|url-status=dead}} * {{Cite book |last=Kafkasyalı |first=Ali |url=https://turuz.com/index/view/4884bf78b08d8fbe19bec8ceb8c01ba281461998 |title=İran türk edebiyatı antolojisi |publisher=Atatürk Üniversitesi Basımevi |year=2002 |isbn=9757698113 |volume=V |location=Ərzurum |page=573 |language=tr |ref={{SfnRef|Kafkasyalı|2002}} |access-date=2025-01-06 }} * {{Cite book |last=İbrahimov |first=Mirzə |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=571678&pno=1 |title=O демократическом движении в Южном Азербайджане |publisher=Elm nəşriyyatı |year=1948 |location=[[باکی]] |page=48 |language=ru |ref={{SfnRef|İbrahimov|1948}} |author-link=میرزا ابراهیموف }} * {{Cite book |last=Rəhimli |first=Əkrəm |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=2100&pno=1 |title=Güney Azərbaycan milli-demokratik hərəkat (1941-1946) |publisher=Meqa nəşriyyatı |year=2003 |location=[[باکی]] |page=207 |language=az |ref={{SfnRef|Rəhimli|2003}} |access-date=2024-12-26 }} * {{cite journal|url = https://www.jstor.org/stable/4322770|jstor = 4322770|trans-title = |language = en|title = The Battle of Azerbaijan, 1946|last1 = Rossow|first1 = Robert|journal = Middle East Journal|year = 1956|volume = X|issue = 1|pages = 17–32|ref = {{SfnRef|Rossow|1956}}}} * {{Cite book |last=Sultanlı |first=Vaqif |url=http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000221950 |title=Güney Azərbaycan tarixi siyasi və kulturoloji müstəvidə (məqalələr toplusu) |publisher=Azərnəşr |year=2010 |location=[[باکی]] |page=172 |language=az |ref={{SfnRef|Sultanlı|2010}} }} {{refend}} [[بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر]] [[بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر]] [[بؤلمه:۱۹۱۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:آذربایجان دموکرات فیرقه‌سینین عوضولری]] fonwncc2ca7f1m187qb0i49mmyfkyar 0 618301 1594465 1594143 2026-10-29T19:50:15Z H.Ganjeli 58356 /* آیریجا باخ */ 1594465 wikitext text/x-wiki بیر '''زرهلی عسگرداشیان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Armoured personnel carrier''' ) (موخففی:APC) دؤیوش منطقه‌لرینده پرسنل و تجهیراتی داشماق اوچون حاضیرلانمیش گئنیش بیر نوع زره‌لی ساواش ماشین‌دیر. [[بیرینجی دونیا ساواشی|بیرینجی دونیا ساواشیندان]] بری، زره‌لی عسگرداشییانلار بوتون دونیا‌دا چوخ یاییلمیش بیر حربی تجهیزاتا چئوریلیبلر. [[File:Swiss Army FMC M113A2 APC in 1964 (Com M12-0346-0026-0001).jpg|thumb|'''سوئیس اوردوسونونزره‌لی عسگرداشییان ام ۱۱۳آ۱''']] اوروپادا عادّی [[سیلاح|سیلاح‌لار]] موقاویله‌سینده‌کی تعریفه‌ گؤره، زره‌لی عسگرداشییان بیر دؤیوش پیاده دسته‌سینی داشماق اوچون لاییحه‌لندیریلمیش و تجهیز اولونموش زره‌لی دؤیوش ماشینی‌دیر کی، عادتاً ۲۰ میلی‌متردن آز قالایبرلی اولان قورتاق یا دا اؤز‌ اوستوندن اولان بیر سلاهلا سیلاحلانیب. <ref>{{cite book|title=Treaty on conventional armed forces in Europe|year=1989|page=3|publisher=Organization for Security and Co-operation in Europe|url=http://www.osce.org/library/14087|access-date=4 April 2013}}</ref> [[پیاده (قوشون نؤوعو)|پیاده‌لری]] دؤیوش مئیدانینا داشماق اوچون ایستیفاده اولونان پیاده دؤیوش ماشین‌لاری (IFVs) ایله موقاییسه‌ده، زره‌لی عسگرداشییانلارین سیلاحلاری داها آز‌دیر و دؤیوشده بیرباشا آتش دسته‌گی وئرمک اوچون لاییحه‌لندیریلمییبلر. زره‌لی عسگرداشییانلارلا حرکت ائدن پیاده بیرلیکلری مکانیزه‌ پیاده‌لر آدی ایله تانینیرلار. بعضی [[اوردو|اوردولار]] زره‌لی عسگرداشییانلاردان ایستیفاده ائدن پیاده بیرلیکلری ایله پیاده ساواش ماشین‌لاریندان ایستیفاده ائدن پیاده بیرلیکلری آراسیندا فرق قویورلار؛ بو سونونجولار زره‌لی پیاده‌لر کیمی تانینیرلار. [[File:M113.jpg|thumbnail|'''ام ۱۱۳ ویتنام ساواشیندا''']] ==گئچمیشی== [[File:D-14 tank right.jpg|thumb|دی-۱۴ شوروی عسگر داشیان]] ۱۹۰۰-جی ایلین باهاریندا لرد رابرتس گونئی آفریقادا ایستیفاده اوچون آلتی زره‌لی یول قاتاری سیفاریش وئردی؛ ۱۹۰۱-جی ایلین دسامبر آی یوخلامادان سونرا دؤرد زره‌لی یول قاتاری تحویل وئریلدی. هر بیر قاتار جان فاولر و شرکتی‌نین (John Fowler & Co) بیر بوخارلی تراکتورو ایله چکب‌سیریلیردی و عسگرلری و تداروکاتی داشماق اوچون ایستیفاده اولونا بیلن اوچ زره‌لی واقونو واریدی. بو موتورلار تحویل وئریلندن سونرا زره‌لری‌ چیخاریلدی و ایمپریال حربی دمیریولی (Imperial Military Railway) طرفیندن ایستیفاده ائدیلدی.<ref>{{Cite web |last=Schreier |first=Konrad F. Jr |title=Steam Tractors the Power Behind First Motorized Armored Vehicles |url=https://www.farmcollector.com/steam-traction/steam-tractors-power-behind-first-motorized-armored-vehicles/ |access-date=2025-10-30 |website=Farm Collector |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hills |first=Andrew |date=2020-03-03 |title=Fowler B5 Armoured Road Train |url=https://tanks-encyclopedia.com/ww1/uk/fowler-b5/ |access-date=2025-10-30 |website=Tank Encyclopedia |language=en-US}}</ref><ref name="Beavan-217">{{cite book |last=Beavan |first=Arthur H. |url=https://archive.org/stream/tubetraintramcar00beavrich#page/216/mode/2up |title=Tube, Train, Tram, and Car or Up-to-date Locomotion |publisher=G. Routledge & sons |year=1903 |location=London |page=217}}</ref><ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/nsillustratedwar03londuoft#page/10/mode/1up |title=The Illustrated war news |date=29 November 1916}}</ref> [[File:British Mark IX Armoured Personnel Carrier.jpg|thumb|بیرلشمیش شاهلیقین مارک ۹ تانکی]] ساواشدا ایستیفاده اولونان ایلک زره‌لی ماشیندان بیری، مراکش‌ده عملیات گؤرن ایسپانیا‌لی «اشنایدر-بریلیه» (Schneider-Brillié) ایدی. بو ماشین، بیر «اشنایدر P2-4000» اوتوبوسونون شاسیسیندن دوزلدیلمیشدی و ۱۲ سئرنیشین داشیا بیلردی. زره‌لی عسگرداشییانین یارانیش کؤکو [[بیرینجی دونیا ساواشی|بیرینجی دونیا ساواشینین]] غربی جبهه‌سینه گئدیر. ساواشین سون مرحله‌سینده، مۆتفیق‌لرین [[تانک|تانک‌لاری]] دوشمن سنگرلرینی یارابیریلدیلر، آما اله کئچیریلن توپراغی برکیتمک اوچون لازیم اولان و آرتیقدان گلن پیاده‌لر، هله ده کیچیک ال سیلاحلاری و توپ آتش ایله قارشی‌لشیردیلار. پیاده دسته‌سی‌نین دسته‌گی اولما‌دان، تانک‌لر تک قالیر و داها راحت یوخ ائدیلیردیلر. بونا جاواب اولاراق، اینگیلیس‌لر «مارک ۵» (Mark V) تانک‌ینده [[اوتوماتیک توفنگ|موسلسل]] حیئتینی داشاماقلا سیناقلار آپاردیلار، آما معلوم اولدو کی تانک‌لرین ایچینده‌کی شرایط آداملاری دؤیوشه یارارسیز حالا گتیریر. ایکینجی دونیا ساواشی دؤورونده، آمریکا‌نین [[ام ۳ یاریم زنجیرلی|ام ۳]] و آلمانین [[اس دی کااف زد ۲۵۱]] کیمی [[ یاریم‌زنجیرلی]] ماشین‌لر ساواشدان سونراکی زره‌لی عسگرداشییانلارا بنزر بیر روْل اوینادیلار. [[بیرلشمیش شاهلیق]] گوجلری بوتون‌زنجیرلی [[یونیورسال کاریئر]] (Universal Carrier) ماشین‌لرینه آرخالانیردیلار. ساواش گئدیشاتیندا، زره‌لی عسگرداشییانلار داشیما قابیلیتی اولان ساده زرهلی ماشیندان، خوصوصی دوزلدیلمیش ماشین‌لارا دؤنوشدولر. کؤهَنلمیش زرهلی ماشین‌لار ده، مثلاً [[مارک ۷ پریئست]] اؤزویئر‌یریین توپلاریندان و چرچیل، [[ام ۳ استیوارت]] و [[رام تانکی|رام تانک‌لاریندن]] دؤندریلمیش مۆختلیف کانقورو کانگورولار کیمی، زره‌لی عسگرداشییان اولاراق یئنی‌دن ایستیفاده‌یه وئریلدیلر. [[سویوق ساواش]] دؤورونده، داها خوصوصی‌لشمیش زرهلی عسگرداشییانلار گلیشدیرلدی. آمریکا ساواش دؤورونده‌کی «دریادا یئر‌بیلن دگیرمانلی ماشیندان» (Landing Vehicle Tracked) سونرا گلنلری ده داخیل اولماق اوزره بیر سیرا بونلاردان اورتایا چیخاردی. ان چوْخ سای‌دا اولان [[M113]] زرهلی عسگرداشییانی ایدی کی، بوندان ۸۰ مین‌دن چوْخ ایستحصال اولونموشدور.<ref>{{Cite web |last=Montes |first=Gareth Lynn |date=2018-12-20 |title=Blindado Schneider-Brillié |url=https://tanks-encyclopedia.com/ww1-spain-blindado-schneider-brillie/ |access-date=2023-04-18 |website=Tank Encyclopedia |language=en-US}}</ref> باتی اؤلکه‌لری او زاماندان بری ام ۱۱۳-لرین چوْخونو گئری چاغیردیلار و اونلاری داها یئنی زرهلی عسگرداشییانلارلا (بونلارین چوْخو تکرلی‌دیر) عوض ائتدیلر. سویوق ساواش دؤورونه بیر اؤرنک اولاراق، توتولموش [[تی ۵۵]] تانک‌لریندن دؤندریلمیش، آغیر زرهلی ایسرائیل‌لی [[آخزاریت]] اولار کی، بو آنلاییش نامر ایله قیسمتینین اوج نقطه‌سینه چاتدی. بو آرادا، ورشو موقاویله سی اؤلکه‌لری زره‌لی عسگرداشییانین اؤز نۆسخه لرینی گلیشدیردیلر. [[شوروی]] اؤز ماشین‌لارینا «برونەتراسپورتئر» (روسجا: бронетранспортер) آدی وئردی، بو آد [[بی‌تی‌آر]] سریسی کیمی داها یاخشی تانینیر. بو سری بی‌تی‌آر-۴۰، بی‌تی‌آر-۱۵۲، بی‌تی‌آر-۶۰ ، بی‌تی‌آر-۷۰ ، بی‌تی‌آر-۸۰ و بوتونلوکله بؤیوک ساییدا ایستحصال اولونموش بی‌تی‌آر-۹۰-نو ایحاطه ائدیردی. [[چک ایسلواکی]] و [[لهیستان]] بیرلیکده [[اوتی-۶۴ اسکوت]] سوداقورودایاشایان عومومی‌ماشینینی گلیشدیردیلر. بی‌ام‌پی سریسی پیاده دؤیوش ماشینی آدلاندیریلیر، آما اونون ساواش مئیدانینا عسگر داشماق اوزره لاییحه‌لندیریلمیش بیر روْلو وار. بی‌ام‌پی-۱، ۲ و ۳ هامیسی عسگر داشماق قابیلیتی‌نه مالیکدیرلر.<ref>{{Cite web|url=https://fas.org/man/dod-101/sys/land/m113.htm|title=M113A1 Armored Personnel Carrier|date=5 February 2000|website=Federation of American Scientists|access-date=19 April 2019}}</ref> ==آیریجا باخ== *[[عسگری نقلیه وسیله‌سی]] *[[زرهلی قوتارما نقلیه‌سی]] ==قایناقلار== {{قایناق}} [[بؤلمه:زرهلی عسگر داشییان ماشینلار]] i0wvgo6xnjhz5crq0m7wpwee2mbbrhq 0 618337 1594461 1594460 2026-10-29T12:04:39Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1594461 wikitext text/x-wiki '''پانتر تانکی''' ( [[آلمان دیلی|آلمانجا]] : Panzerkampfwagen V )، رسمی اولاراق پانزرکامپ‌واگن ۵ پانتر (قیسالتماسی Pz.Kpfw. V) و تسلیحات انبار کودی ایله: Sd.Kfz. 171، [[ایکینجی دونیا ساواشی|ایکینجی دونیا ساواشی‌نین]] آلمان اوردوسونا عایید [[اورتا تانک|اورتا سای‌لی]] بیر تانکیدی. بو تانک ایکینجی دونیا ساواشی‌نین چوْخ‌لو اوروپا جیبهه‌لرینده ۱۹۴۳-جو ایلین اورتالاریندان ساواشین سونو اولان ۱۹۴۵-جی ایلین می آیینا قدر ایشله‌دیلدی. {{Infobox weapon | name = '''پانتر''' | image = Bundesarchiv Bild 183-H26258, Panzer V "Panther".jpg | image_size = 300 | caption = پانتر دی تانکؽ ، ۱۹۴۳جو ایلده | origin = [[Nazi Germany]] | type = [[اورتا تانک]] | is_vehicle = yes | is_UK = yes | service = {{plainlist| * 1943–1945 (Nazi Germany) * 1944–1945 (Kingdom of Hungary) * 1944–1952 (France) }} | used_by = {{plainlist| * [[Nazi Germany]] * [[French Fourth Republic|France]] * [[Kingdom of Hungary (1920–1946)|Hungary]] * Limited use by other militaries (see [[#Foreign and postwar use|Postwar and foreign use]]) }} | wars = [[World War II]] | designer = [[MAN SE|MAN AG]] | design_date = 1942 | manufacturer = MAN, [[Daimler-Benz]], {{ill|Maschinenfabrik Niedersachsen-Hannover|lt=MNH|de}} | unit_cost = {{Reichsmark|117,100|link=yes}} (without weapons, optics, or radio)<br />{{Reichsmark|143,912}} (combat ready)<ref>Zaloga 2015, ''Armored Champion'' p. [https://books.google.com/books?id=22gSCAAAQBAJ&pg=PA37 37]</ref><ref>Walter J Spielberger 1993, Panther & Its Variants p. 232.</ref> <br /> 2,000 Man hours<ref>Walter J Spielberger 1993, Panther & Its Variants p. 244.</ref> | production_date = 1943–1945 (1946–49 postwar for the British Army) | number = ~6,000<ref name="Jentz284"/> | variants = {{plainlist| * ''Befehlspanzer'' (command tank), * [[Bergepanther]] (armoured recovery vehicle), * [[Jagdpanther]] }} | weight = {{convert|44.8|t|abbr=out|lk=on}}<ref name="Doyle28">Doyle and Jentz 1997, p. 28.</ref> | length = {{ubl|{{convert|6.87|m|ftin|abbr=on}}|{{convert|8.66|m|ftin|abbr=on}} (with gun forward)<ref name="Doyle28"/>}} | part_length = | width = {{ubl|{{convert|3.27|m|ftin|abbr=on}}<ref name="Doyle28"/>|{{convert|3.42|m|ftin|abbr=on}} (with skirts)}} | height = {{convert|2.99|m|ftin|abbr=on}} | crew = 5 (driver, radio operator/hull machine gunner, commander, gunner, loader) <!-- Vehicle specifications -->| armour = {{convert|16|–|100| mm|in|abbr=on}} | primary_armament = {{plainlist| * 1 × [[7.5 cm KwK 42|75 mm KwK 42 L/70 tank gun]] with 79 rounds<ref name="Doyle28"/> }} | secondary_armament = {{plainlist| * 2 × [[7,92 x 57 mm|7.92&nbsp;mm]] [[MG 34]] machine guns with 5,100 rounds }} | engine = [[V12 engine|V12]] [[Maybach HL230|Maybach HL230 P30]] [[petrol engine]]<ref name="Doyle28"/> | engine_power = 700 PS (690 hp, 515 kW) | transmission = ZF AK 7-200. (7 forward 1 reverse)<ref name="Doyle28"/> | fuel_capacity = {{convert|730|L}} | pw_ratio = 15.39 PS (11.5 kW/tonne, 13.77 hp/ton) | suspension = double [[torsion bar]], interleaved road wheels | clearance = | vehicle_range = {{ubl|Road: {{convert|260|km|mi|abbr=on}}|Cross-country: {{convert|100|km|mi|abbr=on}}}}<ref name="Panzer Tracts 5-1"/><ref>Wehrtechnische Gemeinschaft des VDI in Berlin 1945 February 7.</ref> | speed = {{ubl|{{convert|55|km/h|mph|abbr=on}} (early models)|{{convert|46|km/h|mph|abbr=on}} (later models)}} }} ==قایناقلار== {{قایناق}} 1jsomq51hmbwltvh748yh9i2ye3ydki 1594462 1594461 2026-10-29T12:09:41Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1594462 wikitext text/x-wiki '''پانتر تانکی''' ( [[آلمان دیلی|آلمانجا]] : Panzerkampfwagen V )، رسمی اولاراق پانزرکامپ‌واگن ۵ پانتر (قیسالتماسی Pz.Kpfw. V) و تسلیحات انبار کودی ایله: Sd.Kfz. 171، [[ایکینجی دونیا ساواشی|ایکینجی دونیا ساواشی‌نین]] آلمان اوردوسونا عایید [[اورتا تانک|اورتا سای‌لی]] بیر تانکیدی. بو تانک ایکینجی دونیا ساواشی‌نین چوْخ‌لو اوروپا جیبهه‌لرینده ۱۹۴۳-جو ایلین اورتالاریندان ساواشین سونو اولان ۱۹۴۵-جی ایلین می آیینا قدر ایشله‌دیلدی. {{Infobox weapon | name = '''پانتر''' | image = PanzerV Ausf.G 1 sk.jpg | image_size = 300 | caption = پانتر دی ، تانکؽ ۱۹۴۳جو ایلده | origin = {{بایراق|نازی آلمان}} | type = [[اورتا تانک]] | is_vehicle = yes | is_UK = yes | service = {{plainlist| * ۱۹۴۳-۱۹۴۵ ([[نازی آلمان]]) * ۱۹۴۴-۱۹۴۵ ([[مجارستان شاهلیغی(۱۹۲۰–۱۹۴۶)|مجاریستان]]) * ۱۹۴۴-۱۹۵۲ ([[دؤردونجو فرانسه جومهوریتی|فرانسه]]) }} | used_by = {{plainlist| * [[نازی آلمان]] * [[دؤردونجو فرانسه جومهوریتی|فرانسه]] * [[مجارستان شاهلیغی(۱۹۲۰–۱۹۴۶)|مجاریستان]] * محدود ایشلنمق آیری اوردلاردا }} | wars = [[ایکینجی دونیا ساواشی ]] | designer = مان ای جی | design_date = ۱۹۴۲ | manufacturer = مان, [[دایملر آق]], {{ill|Maschinenfabrik Niedersachsen-Hannover|lt=MNH|de}} | unit_cost = {{Reichsmark|117,100|link=yes}} (without weapons, optics, or radio)<br />{{Reichsmark|143,912}} (combat ready)<ref>Zaloga 2015, ''Armored Champion'' p. [https://books.google.com/books?id=22gSCAAAQBAJ&pg=PA37 37]</ref><ref>Walter J Spielberger 1993, Panther & Its Variants p. 232.</ref> <br /> 2,000 Man hours<ref>Walter J Spielberger 1993, Panther & Its Variants p. 244.</ref> | production_date = 1943–1945 (1946–49 postwar for the British Army) | number = ~۶,۰۰۰<ref name="Jentz284"/> | variants = {{plainlist| * ''Befehlspanzer'' (command tank), * [[Bergepanther]] (armoured recovery vehicle), * [[Jagdpanther]] }} | weight = {{convert|44.8|t|abbr=out|lk=on}}<ref name="Doyle28">Doyle and Jentz 1997, p. 28.</ref> | length = {{ubl|{{convert|۶٫۸۷|m|ftin|abbr=on}}|{{convert|۸٫۶۶|m|ftin|abbr=on}} (with gun forward)<ref name="Doyle28"/>}} | part_length = | width = {{ubl|{{convert|۳٫۲۷|m|ftin|abbr=on}}<ref name="Doyle28"/>|{{convert|۳٫۴۲|m|ftin|abbr=on}} (with skirts)}} | height = {{convert|۲٫۹۹|m|ftin|abbr=on}} | crew = ۵ (شوفر, رادیوچی/موسلسل چی, باشچی, سیلاحلی, دولدوران) <!-- Vehicle specifications -->| armour = {{convert|16|–|100| mm|in|abbr=on}} | primary_armament = {{plainlist| * 1 × [[7.5 cm KwK 42|75 mm KwK 42 L/70 tank gun]] with 79 rounds<ref name="Doyle28"/> }} | secondary_armament = {{plainlist| * 2 × [[7,92 x 57 mm|7.92&nbsp;mm]] [[MG 34]] machine guns with 5,100 rounds }} | engine = [[V12 engine|V12]] [[Maybach HL230|Maybach HL230 P30]] [[petrol engine]]<ref name="Doyle28"/> | engine_power = 700 PS (690 hp, 515 kW) | transmission = ZF AK 7-200. (7 forward 1 reverse)<ref name="Doyle28"/> | fuel_capacity = {{convert|730|L}} | pw_ratio = 15.39 PS (11.5 kW/tonne, 13.77 hp/ton) | suspension = double [[torsion bar]], interleaved road wheels | clearance = | vehicle_range = {{ubl|Road: {{convert|260|km|mi|abbr=on}}|Cross-country: {{convert|100|km|mi|abbr=on}}}}<ref name="Panzer Tracts 5-1"/><ref>Wehrtechnische Gemeinschaft des VDI in Berlin 1945 February 7.</ref> | speed = ۵۵کیلومتر/ساعت }} ==قایناقلار== {{قایناق}} 29c81rp9adq9dtc4kdmk0o8x7ftyij1 1594463 1594462 2026-10-29T12:14:19Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1594463 wikitext text/x-wiki '''پانتر تانکی''' ( [[آلمان دیلی|آلمانجا]] : Panzerkampfwagen V )، رسمی اولاراق پانزرکامپ‌واگن ۵ پانتر (قیسالتماسی Pz.Kpfw. V) و تسلیحات انبار کودی ایله: Sd.Kfz. 171، [[ایکینجی دونیا ساواشی|ایکینجی دونیا ساواشی‌نین]] آلمان اوردوسونا عایید [[اورتا تانک|اورتا سای‌لی]] بیر تانکیدی. بو تانک ایکینجی دونیا ساواشی‌نین چوْخ‌لو اوروپا جیبهه‌لرینده ۱۹۴۳-جو ایلین اورتالاریندان ساواشین سونو اولان ۱۹۴۵-جی ایلین می آیینا قدر ایشله‌دیلدی. {{Infobox weapon | name = '''پانتر''' | image = PanzerV Ausf.G 1 sk.jpg | image_size = 300 | caption = پانتر دی ، تانکؽ ۱۹۴۳جو ایلده | origin = {{بایراق|نازی آلمان}} | type = [[اورتا تانک]] | is_vehicle = yes | is_UK = yes | service = {{plainlist| * ۱۹۴۳-۱۹۴۵ ([[نازی آلمان]]) * ۱۹۴۴-۱۹۴۵ ([[مجارستان شاهلیغی(۱۹۲۰–۱۹۴۶)|مجاریستان]]) * ۱۹۴۴-۱۹۵۲ ([[دؤردونجو فرانسه جومهوریتی|فرانسه]]) }} | used_by = {{plainlist| * [[نازی آلمان]] * [[دؤردونجو فرانسه جومهوریتی|فرانسه]] * [[مجارستان شاهلیغی(۱۹۲۰–۱۹۴۶)|مجاریستان]] * محدود ایشلنمق آیری اوردلاردا }} | wars = [[ایکینجی دونیا ساواشی ]] | designer = مان ای جی | design_date = ۱۹۴۲ | manufacturer = مان, [[دایملر آق]], {{ill|Maschinenfabrik Niedersachsen-Hannover|lt=MNH|de}} | unit_cost = ۱۱۷,۰۰۰رایش مارکی | number = ~۶,۰۰۰<ref name="Jentz284"/> | variants = {{plainlist| * ''Befehlspanzer'' (command tank), * [[Bergepanther]] (armoured recovery vehicle), * [[Jagdpanther]] }} | weight = {{convert|۴۴٫۸|t|abbr=out|lk=on}}<ref name="Doyle28">Doyle and Jentz 1997, p. 28.</ref> | length = {{ubl|{{convert|۶٫۸۷|m|ftin|abbr=on}}|{{convert|۸٫۶۶|m|ftin|abbr=on}} (with gun forward)<ref name="Doyle28"/>}} | part_length = | width = {{ubl|{{convert|۳٫۲۷|m|ftin|abbr=on}}<ref name="Doyle28"/>|{{convert|۳٫۴۲|m|ftin|abbr=on}} (with skirts)}} | height = {{convert|۲٫۹۹|m|ftin|abbr=on}} | crew = ۵ (شوفر, رادیوچی/موسلسل چی, باشچی, سیلاحلی, دولدوران) <!-- Vehicle specifications -->| armour = {{convert|16|–|100| mm|in|abbr=on}} | primary_armament = {{plainlist| * 1 × [[7.5 cm KwK 42|75 mm KwK 42 L/70 tank gun]] with 79 rounds<ref name="Doyle28"/> }} | secondary_armament = {{plainlist| * 2 × [[7,92 x 57 mm|7.92&nbsp;mm]] [[MG 34]] machine guns with 5,100 rounds }} | engine = [[V12 engine|V12]] [[Maybach HL230|Maybach HL230 P30]] [[petrol engine]]<ref name="Doyle28"/> | engine_power = 700 PS (690 hp, 515 kW) | transmission = ZF AK 7-200. (7 forward 1 reverse)<ref name="Doyle28"/> | fuel_capacity = {{convert|۷۳۰|L}} | pw_ratio = 15.39 PS (11.5 kW/tonne, 13.77 hp/ton) | suspension = double [[torsion bar]], interleaved road wheels | clearance = | vehicle_range = {{ubl|Road: {{convert|260|km|mi|abbr=on}}|Cross-country: {{convert|100|km|mi|abbr=on}}}}<ref name="Panzer Tracts 5-1"/><ref>Wehrtechnische Gemeinschaft des VDI in Berlin 1945 February 7.</ref> | speed = ۵۵کیلومتر/ساعت }} ==قایناقلار== {{قایناق}} 3o7z8nwta9kmatr3hvon41ddrvqo2nl 1594466 1594463 2026-10-29T19:51:48Z H.Ganjeli 58356 1594466 wikitext text/x-wiki '''پانتر تانکی''' ( [[آلمان دیلی|آلمانجا]] : Panzerkampfwagen V )، رسمی اولاراق پانزرکامپ‌واگن ۵ پانتر (قیسالتماسی Pz.Kpfw. V) و تسلیحات انبار کودی ایله: Sd.Kfz. 171، [[ایکینجی دونیا ساواشی|ایکینجی دونیا ساواشی‌نین]] آلمان اوردوسونا عایید [[اورتا تانک|اورتا سای‌لی]] بیر تانکیدی. بو تانک ایکینجی دونیا ساواشی‌نین چوْخ‌لو اوروپا جیبهه‌لرینده ۱۹۴۳-جو ایلین اورتالاریندان ساواشین سونو اولان ۱۹۴۵-جی ایلین می آیینا قدر ایشله‌دیلدی. {{Infobox weapon | name = '''پانتر''' | image = PanzerV Ausf.G 1 sk.jpg | image_size = 300 | caption = پانتر دی ، تانکؽ ۱۹۴۳جو ایلده | origin = {{بایراق|نازی آلمان}} | type = [[اورتا تانک]] | is_vehicle = yes | is_UK = yes | service = {{plainlist| * ۱۹۴۳-۱۹۴۵ ([[نازی آلمان]]) * ۱۹۴۴-۱۹۴۵ ([[مجارستان شاهلیغی(۱۹۲۰–۱۹۴۶)|مجاریستان]]) * ۱۹۴۴-۱۹۵۲ ([[دؤردونجو فرانسه جومهوریتی|فرانسه]]) }} | used_by = {{plainlist| * [[نازی آلمان]] * [[دؤردونجو فرانسه جومهوریتی|فرانسه]] * [[مجارستان شاهلیغی(۱۹۲۰–۱۹۴۶)|مجاریستان]] * محدود ایشلنمق آیری اوردلاردا }} | wars = [[ایکینجی دونیا ساواشی ]] | designer = مان ای جی | design_date = ۱۹۴۲ | manufacturer = مان, [[دایملر آق]], {{ill|Maschinenfabrik Niedersachsen-Hannover|lt=MNH|de}} | unit_cost = ۱۱۷,۰۰۰رایش مارکی | number = ~۶,۰۰۰<ref name="Jentz284"/> | variants = {{plainlist| * ''Befehlspanzer'' (command tank), * [[Bergepanther]] (armoured recovery vehicle), * [[Jagdpanther]] }} | weight = {{convert|۴۴٫۸|t|abbr=out|lk=on}}<ref name="Doyle28">Doyle and Jentz 1997, p. 28.</ref> | length = {{ubl|{{convert|۶٫۸۷|m|ftin|abbr=on}}|{{convert|۸٫۶۶|m|ftin|abbr=on}} (with gun forward)<ref name="Doyle28"/>}} | part_length = | width = {{ubl|{{convert|۳٫۲۷|m|ftin|abbr=on}}<ref name="Doyle28"/>|{{convert|۳٫۴۲|m|ftin|abbr=on}} (with skirts)}} | height = {{convert|۲٫۹۹|m|ftin|abbr=on}} | crew = ۵ (شوفر, رادیوچی/موسلسل چی, باشچی, سیلاحلی, دولدوران) <!-- Vehicle specifications -->| armour = {{convert|16|–|100| mm|in|abbr=on}} | primary_armament = {{plainlist| * 1 × [[7.5 cm KwK 42|75 mm KwK 42 L/70 tank gun]] with 79 rounds<ref name="Doyle28"/> }} | secondary_armament = {{plainlist| * 2 × [[7,92 x 57 mm|7.92&nbsp;mm]] [[MG 34]] machine guns with 5,100 rounds }} | engine = [[V12 engine|V12]] [[Maybach HL230|Maybach HL230 P30]] [[petrol engine]]<ref name="Doyle28"/> | engine_power = 700 PS (690 hp, 515 kW) | transmission = ZF AK 7-200. (7 forward 1 reverse)<ref name="Doyle28"/> | fuel_capacity = {{convert|۷۳۰|L}} | pw_ratio = 15.39 PS (11.5 kW/tonne, 13.77 hp/ton) | suspension = double [[torsion bar]], interleaved road wheels | clearance = | vehicle_range = {{ubl|Road: {{convert|260|km|mi|abbr=on}}|Cross-country: {{convert|100|km|mi|abbr=on}}}}<ref name="Panzer Tracts 5-1"/><ref>Wehrtechnische Gemeinschaft des VDI in Berlin 1945 February 7.</ref> | speed = ۵۵کیلومتر/ساعت }} ==آیریجا باخ== *[[ایشمالتورم]] ==قایناقلار== {{قایناق}} tk2ewuk1diqbnz6m2gsmnf8u6lc8qyn 0 618338 1594481 2026-10-30T05:48:05Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''ایشمالتورم''' ( [[آلمان دیلی|آلمانجا]] : '''Schmalturm''' ) آلمانجا «دار برجک» معناسی‌نی وئریر و ایکینجی دونیا ساواشی‌نین سون ایللرینده [[پانتر (تانک)|پانتر تانکی]] اوچون حاضیرلانمیش بیر بورجک تیپی ایدی. بو برجک اؤنجه [[راین‌متال]] شیرکتینده لاییحه‌لنمیش، ۱...' ایله ياراتدی 1594481 wikitext text/x-wiki '''ایشمالتورم''' ( [[آلمان دیلی|آلمانجا]] : '''Schmalturm''' ) آلمانجا «دار برجک» معناسی‌نی وئریر و ایکینجی دونیا ساواشی‌نین سون ایللرینده [[پانتر (تانک)|پانتر تانکی]] اوچون حاضیرلانمیش بیر بورجک تیپی ایدی. بو برجک اؤنجه [[راین‌متال]] شیرکتینده لاییحه‌لنمیش، ۱۹۴۴-جو ایلین فوریه آییندا [[دایملر آق|دایملر-بنز]] شیرکتینده یئنی‌دن ایشلنمیش و «ایشمالتورم» آدی اورادا قویولموشدور. مقصد آچیق ایدی ، کؤهنه برجکدن داها یاخین، داها یومرو و داها آز نیشانه اولان بیر قولپاق دوزلتمک. اساس فرق [[جیبهه خطی|اؤن جبهه]] ده ایدی، اؤن صفحه ۱۲۰ میلیمتر قالینلیغی و ۱۵۰ میلیمترلیک کونوس شکیللی توپ قیناغی ایله دوشمن گولله‌سینه داها یاخشی دؤزدو. یان دیوارلار ۸۰ میلیمتر، دام ایسه [[تانک|تانکین]] ایچینه دوشن گولله قطعی قیرماق اوچون اگیشدیریلمیشدی. بورجکین اساس تاکتیکی اۆستونلویو اونون اؤلچولرینده ایدی ائنی آزالدیلدیغی اوچون تانکین سیلوئت وگؤروشو کیچیلدی و دوشمنین آتش آچماسی اوچون هدف اولماق شانسی آشاغی دوشدو. بو، «قورخوتماجاق، یاپیشدیرماق» تاکتیکاسینا تام اویغون ایدی. بورجکین حلقا دیامتری ۱۶۵۰ میلیمتر قالمیشدی، یعنی پانتر شاسیسینده بؤیوک دییشیک‌لیک لازیم دئییلدی. بو، ایشین ان آسان طرفی ایدی و لاییحه‌یه اهمیت وئریردی. سیلاح داخیلینده ۷.۵ سانتی‌متر KwK ۴۲ L/۷۰ توپو و سایدا بیر [[ام‌جی ۴۲]] تانکین پیاده یره دؤیوش آتشینه قارشی محافظت اوچون قرارلاشتیریلمیشدی. توپون کونوس شکیللی قیناغی مشینا ایشینه ده یاخشی تأثیر گؤستردی. برجکین ان ماراقلی جزاسی استریوسکوپی مسافه اؤلچه‌ن (اینتل‌فایندر) ایدی. ایکی اوبیئکتیوین آردیندان گلن ایکی تصویر بیرلشنده، توپچی هدفین مسافه‌سینی داها دقیق تعیین ائده بیلیردی؛ بو ابزار ایلک دفعه اولماسا دا، سئری تولیدده ایشلنمیش بیر تانکدا نادیر ایدی. گئجه دؤیوشو اوچون ده ایلگین (اینفرارئد) نیشانه آلما سیستمی نظره توتولموشدو. بو، ۱۹۴۴-جو ایلین سونلاریندا آلمان‌لارین گئجه عملیاتینا جدی ماراق گؤستردیگینی گؤستریر. بورجک تکجه پانتر «اف» (Ausf. F) اوچون دئییل، باشقا پروژه لره ده دوشونولموشدو. ۱۹۴۴-جو ایلین نوامبریندا کروپ شیرکتی پانتر برجکینی ۷.۵ سانتی‌متر KwK 42 L/70 توپو ایله پانتر IV شاسیسی اۆزرینه قویماغی تکلیف ائتدی. بو «پانتر IV ایشمالتورم» لاییحه سی‌دیر و قورغوشوندا هئچ واخت حاضیرلانمادی، چونکی اوردو IV پانترین سئری تولیدینی دایاندیرماق قرارینی وئرمیشدی. بورجکین موتور سیستمه اوچون مخصوص بیر آغیرلیق حسابلاندی تخمیناً ۳۵۰۰ کیلوگرم، کؤهنه بورجکدن بیر آز یونگول. بو، شاسیسین اوست طرفینه دوشن یوکو آزالتمیش و سوسپنسیا سیستمینی راحت ائتمیشدی. بورجکین داماسیندا ایکی قاپاق وار ایدی و اوردان قوماندان اؤزونون باشینی چیخارمادان گؤرۆشه بیلیردی. هابئله بورجکین یانلاریندا موشاهیده یاریغی (پئریسکوپ) وار ایدی. توللاندیریلمیشی نین اصلی موشکیلی ایستئحصالاتدا یوخ، چاتدیرما (تداروک) ایدی. آلمان ۱۹۴۴-جو ایلین سونوندا هم فولاد، هم ایشچی قوه، هم ده فابریک ظرفیتیندن یوخسول ایدی. بو سببله بورجک طرحی نظری اولاراق گؤزل گؤرونوردو، آما واقعیتده چتین ایدی. ==قایناقلار== {{قایناق}} in4q8f30xxa8rbsvklpbgasdmuepxnz 1594482 1594481 2026-10-30T05:50:26Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1594482 wikitext text/x-wiki '''ایشمالتورم''' ( [[آلمان دیلی|آلمانجا]] : '''Schmalturm''' ) آلمانجا «دار برجک» معناسی‌نی وئریر و ایکینجی دونیا ساواشی‌نین سون ایللرینده [[پانتر (تانک)|پانتر تانکی]] اوچون حاضیرلانمیش بیر بورجک تیپی ایدی. بو برجک اؤنجه [[راین‌متال]] شیرکتینده لاییحه‌لنمیش، ۱۹۴۴-جو ایلین فوریه آییندا [[دایملر آق|دایملر-بنز]] شیرکتینده یئنی‌دن ایشلنمیش و «ایشمالتورم» آدی اورادا قویولموشدور. مقصد آچیق ایدی ، کؤهنه برجکدن داها یاخین، داها یومرو و داها آز نیشانه اولان بیر قولپاق دوزلتمک. اساس فرق [[جیبهه خطی|اؤن جبهه]] ده ایدی، اؤن صفحه ۱۲۰ میلیمتر قالینلیغی و ۱۵۰ میلیمترلیک کونوس شکیللی توپ قیناغی ایله دوشمن گولله‌سینه داها یاخشی دؤزدو. یان دیوارلار ۸۰ میلیمتر، دام ایسه [[تانک|تانکین]] ایچینه دوشن گولله قطعی قیرماق اوچون اگیشدیریلمیشدی. بورجکین اساس تاکتیکی اۆستونلویو اونون اؤلچولرینده ایدی ائنی آزالدیلدیغی اوچون تانکین سیلوئت وگؤروشو کیچیلدی و دوشمنین آتش آچماسی اوچون هدف اولماق شانسی آشاغی دوشدو. بو، «قورخوتماجاق، یاپیشدیرماق» تاکتیکاسینا تام اویغون ایدی. بورجکین حلقا دیامتری ۱۶۵۰ میلیمتر قالمیشدی، یعنی پانتر شاسیسینده بؤیوک دییشیک‌لیک لازیم دئییلدی. بو، ایشین ان آسان طرفی ایدی و لاییحه‌یه اهمیت وئریردی. سیلاح داخیلینده ۷.۵ سانتی‌متر KwK ۴۲ L/۷۰ توپو و سایدا بیر [[ام‌جی ۴۲]] تانکین پیاده یره دؤیوش آتشینه قارشی محافظت اوچون قرارلاشتیریلمیشدی. توپون کونوس شکیللی قیناغی مشینا ایشینه ده یاخشی تأثیر گؤستردی. برجکین ان ماراقلی جزاسی استریوسکوپی مسافه اؤلچه‌ن (اینتل‌فایندر) ایدی. ایکی اوبیئکتیوین آردیندان گلن ایکی تصویر بیرلشنده، توپچی هدفین مسافه‌سینی داها دقیق تعیین ائده بیلیردی؛ بو ابزار ایلک دفعه اولماسا دا، سئری تولیدده ایشلنمیش بیر تانکدا نادیر ایدی. گئجه دؤیوشو اوچون ده ایلگین (اینفرارئد) نیشانه آلما سیستمی نظره توتولموشدو. بو، ۱۹۴۴-جو ایلین سونلاریندا آلمان‌لارین گئجه عملیاتینا جدی ماراق گؤستردیگینی گؤستریر. بورجک تکجه پانتر «اف» (Ausf. F) اوچون دئییل، باشقا پروژه لره ده دوشونولموشدو. ۱۹۴۴-جو ایلین نوامبریندا کروپ شیرکتی پانتر برجکینی ۷.۵ سانتی‌متر KwK 42 L/70 توپو ایله پانتر IV شاسیسی اۆزرینه قویماغی تکلیف ائتدی. بو «پانتر IV ایشمالتورم» لاییحه سی‌دیر و قورغوشوندا هئچ واخت حاضیرلانمادی، چونکی اوردو IV پانترین سئری تولیدینی دایاندیرماق قرارینی وئرمیشدی. بورجکین موتور سیستمه اوچون مخصوص بیر آغیرلیق حسابلاندی تخمیناً ۳۵۰۰ کیلوگرم، کؤهنه بورجکدن بیر آز یونگول. بو، شاسیسین اوست طرفینه دوشن یوکو آزالتمیش و سوسپنسیا سیستمینی راحت ائتمیشدی. بورجکین داماسیندا ایکی قاپاق وار ایدی و اوردان قوماندان اؤزونون باشینی چیخارمادان گؤرۆشه بیلیردی. هابئله بورجکین یانلاریندا موشاهیده یاریغی (پئریسکوپ) وار ایدی. توللاندیریلمیشی نین اصلی موشکیلی ایستئحصالاتدا یوخ، چاتدیرما (تداروک) ایدی. آلمان ۱۹۴۴-جو ایلین سونوندا هم فولاد، هم ایشچی قوه، هم ده فابریک ظرفیتیندن یوخسول ایدی. بو سببله بورجک طرحی نظری اولاراق گؤزل گؤرونوردو، آما واقعیتده چتین ایدی.<ref>{{Cite web|url=http://www.tanks-encyclopedia.com/schmalturm-turret/|title=Schmalturm Turret - Tank Encyclopedia|website=www.tanks-encyclopedia.com|date=14 November 2016 |language=en-US|access-date=2017-05-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ftr.wot-news.com/2013/10/15/panther-ultimate-evolution-panther-ausf-f/|title=Panther ultimate evolution – Panther Ausf.F {{!}} For the Record|access-date=2017-05-18}}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} o66eglemyvtmoq9ft2lcxcxurhk0cbi 1594483 1594482 2026-10-30T05:52:52Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1594483 wikitext text/x-wiki '''ایشمالتورم''' ( [[آلمان دیلی|آلمانجا]] : '''Schmalturm''' ) آلمانجا «دار برجک» معناسی‌نی وئریر و ایکینجی دونیا ساواشی‌نین سون ایللرینده [[پانتر (تانک)|پانتر تانکی]] اوچون حاضیرلانمیش بیر بورجک تیپی ایدی. بو برجک اؤنجه [[راین‌متال]] شیرکتینده لاییحه‌لنمیش، ۱۹۴۴-جو ایلین فوریه آییندا [[دایملر آق|دایملر-بنز]] شیرکتینده یئنی‌دن ایشلنمیش و «ایشمالتورم» آدی اورادا قویولموشدور. مقصد آچیق ایدی ، کؤهنه برجکدن داها یاخین، داها یومرو و داها آز نیشانه اولان بیر قولپاق دوزلتمک. [[File:Schmalturm at the Tank Museum, Bovington.jpg|thumb|ایشمالتورم بورجکی بوْوینقتون تانک موزه سینده]] اساس فرق [[جیبهه خطی|اؤن جبهه]] ده ایدی، اؤن صفحه ۱۲۰ میلیمتر قالینلیغی و ۱۵۰ میلیمترلیک کونوس شکیللی توپ قیناغی ایله دوشمن گولله‌سینه داها یاخشی دؤزدو. یان دیوارلار ۸۰ میلیمتر، دام ایسه [[تانک|تانکین]] ایچینه دوشن گولله قطعی قیرماق اوچون اگیشدیریلمیشدی. بورجکین اساس تاکتیکی اۆستونلویو اونون اؤلچولرینده ایدی ائنی آزالدیلدیغی اوچون تانکین سیلوئت وگؤروشو کیچیلدی و دوشمنین آتش آچماسی اوچون هدف اولماق شانسی آشاغی دوشدو. بو، «قورخوتماجاق، یاپیشدیرماق» تاکتیکاسینا تام اویغون ایدی. بورجکین حلقا دیامتری ۱۶۵۰ میلیمتر قالمیشدی، یعنی پانتر شاسیسینده بؤیوک دییشیک‌لیک لازیم دئییلدی. بو، ایشین ان آسان طرفی ایدی و لاییحه‌یه اهمیت وئریردی. سیلاح داخیلینده ۷.۵ سانتی‌متر KwK ۴۲ L/۷۰ توپو و سایدا بیر [[ام‌جی ۴۲]] تانکین پیاده یره دؤیوش آتشینه قارشی محافظت اوچون قرارلاشتیریلمیشدی. توپون کونوس شکیللی قیناغی مشینا ایشینه ده یاخشی تأثیر گؤستردی. برجکین ان ماراقلی جزاسی استریوسکوپی مسافه اؤلچه‌ن (اینتل‌فایندر) ایدی. ایکی اوبیئکتیوین آردیندان گلن ایکی تصویر بیرلشنده، توپچی هدفین مسافه‌سینی داها دقیق تعیین ائده بیلیردی؛ بو ابزار ایلک دفعه اولماسا دا، سئری تولیدده ایشلنمیش بیر تانکدا نادیر ایدی. گئجه دؤیوشو اوچون ده ایلگین (اینفرارئد) نیشانه آلما سیستمی نظره توتولموشدو. بو، ۱۹۴۴-جو ایلین سونلاریندا آلمان‌لارین گئجه عملیاتینا جدی ماراق گؤستردیگینی گؤستریر. بورجک تکجه پانتر «اف» (Ausf. F) اوچون دئییل، باشقا پروژه لره ده دوشونولموشدو. ۱۹۴۴-جو ایلین نوامبریندا کروپ شیرکتی پانتر برجکینی ۷.۵ سانتی‌متر KwK 42 L/70 توپو ایله پانتر IV شاسیسی اۆزرینه قویماغی تکلیف ائتدی. بو «پانتر IV ایشمالتورم» لاییحه سی‌دیر و قورغوشوندا هئچ واخت حاضیرلانمادی، چونکی اوردو IV پانترین سئری تولیدینی دایاندیرماق قرارینی وئرمیشدی. بورجکین موتور سیستمه اوچون مخصوص بیر آغیرلیق حسابلاندی تخمیناً ۳۵۰۰ کیلوگرم، کؤهنه بورجکدن بیر آز یونگول. بو، شاسیسین اوست طرفینه دوشن یوکو آزالتمیش و سوسپنسیا سیستمینی راحت ائتمیشدی. بورجکین داماسیندا ایکی قاپاق وار ایدی و اوردان قوماندان اؤزونون باشینی چیخارمادان گؤرۆشه بیلیردی. هابئله بورجکین یانلاریندا موشاهیده یاریغی (پئریسکوپ) وار ایدی. توللاندیریلمیشی نین اصلی موشکیلی ایستئحصالاتدا یوخ، چاتدیرما (تداروک) ایدی. آلمان ۱۹۴۴-جو ایلین سونوندا هم فولاد، هم ایشچی قوه، هم ده فابریک ظرفیتیندن یوخسول ایدی. بو سببله بورجک طرحی نظری اولاراق گؤزل گؤرونوردو، آما واقعیتده چتین ایدی.<ref>{{Cite web|url=http://www.tanks-encyclopedia.com/schmalturm-turret/|title=Schmalturm Turret - Tank Encyclopedia|website=www.tanks-encyclopedia.com|date=14 November 2016 |language=en-US|access-date=2017-05-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ftr.wot-news.com/2013/10/15/panther-ultimate-evolution-panther-ausf-f/|title=Panther ultimate evolution – Panther Ausf.F {{!}} For the Record|access-date=2017-05-18}}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} 03c6l1kcu8j6u8bu8blkowsue3nclsv 0 618339 1594485 2026-10-30T05:57:00Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''زرهلی قوتارما نقلیه‌سی''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''armoured recovery vehicle''' ) عادتاً گۆجلۆ بیر [[تانک]] یا دا زره‌لی پیاده‌داشییجی (ای‌پی‌سی) شاسیسی دیر کی ساواش زامانی عسگری واسطه‌لرین قوتاریلماسی (چکیلمه‌سی) و یا ساواشده آسیب گؤرمۆش، باتمیش و یا...' ایله ياراتدی 1594485 wikitext text/x-wiki '''زرهلی قوتارما نقلیه‌سی''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''armoured recovery vehicle''' ) عادتاً گۆجلۆ بیر [[تانک]] یا دا زره‌لی پیاده‌داشییجی (ای‌پی‌سی) شاسیسی دیر کی ساواش زامانی عسگری واسطه‌لرین قوتاریلماسی (چکیلمه‌سی) و یا ساواشده آسیب گؤرمۆش، باتمیش و یا ایشله‌مه‌ین زرهلی دؤیوش ماشین‌لارینین، او جۆمله‌دن تانک‌لار و [[ زرهلی عسگرداشیان]] تعمیری اۆچۆن ده‌ییشدیریلیبدیر. بو نقلیه‌لرین چوخونون تانک یا بولدوزر کیمی موتورلو زنجیرلری وار کی بو دا اولارا دۆز اولمایان یئرلرده چالیشماغا ایمکان وئریر. '''زرهلی تعمیر و قوتارما نقلیه‌سی''' اصطلاحی ده ایشله‌دیلیر. [[File:Centurion-ARV-MkII-latrun-2.jpg|thumb|right|سئنتوریون ام کا۲ قوتارما نقلیه]] ===گئچمیشی=== بیرینجی دونیا ساواشی زامانی زره‌لی قوتارما نقلیه‌لری‌نین ایلک نومونه‌لری مئیدانا گلدی؛ چۆنکی او دؤنمده تانک‌لار تئز-تئز خراب اولور و یا [[باتاقلؽق|باتلاق]] یوللاردا باتیردیلار. او ایللرده موهندیسلر عادی تانک شاسی‌لرینی چَکَر و قوزایجی آلتلارلا تجهیز ائده‌رک ایلک کؤمک و چکمه واسطه‌لرینی دوزلتدیلر. [[ایکینجی دونیا ساواشی]] دؤورونده ایسه بو نقلیه‌لرین اهمیتی داها دا آرتدی و اوردولار آرتیق اؤزل اولاراق آغیر تانک‌لارین دؤیوش مئیدانیندان چیخاردیلماسی اۆچؤن حرفه‌ای قوتارما ماشین‌لاری دوزلتمه‌یه باشلایان‌لار. بوگون ده زره‌لی قوتارما نقلیه‌لری هر بیر گۆجلۆ اوردونون ان اؤنملی تیکه‌لریندن بیری ساییلیر. [[File:VIU-55 Munja.jpg|thumb|وی آی یو ۵۵ مونیا]] ha4qyoy4f9rgy6bkaafoke5x7w9gc0k 1594486 1594485 2026-10-30T05:58:18Z H.Ganjeli 58356 /* گئچمیشی */ 1594486 wikitext text/x-wiki '''زرهلی قوتارما نقلیه‌سی''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''armoured recovery vehicle''' ) عادتاً گۆجلۆ بیر [[تانک]] یا دا زره‌لی پیاده‌داشییجی (ای‌پی‌سی) شاسیسی دیر کی ساواش زامانی عسگری واسطه‌لرین قوتاریلماسی (چکیلمه‌سی) و یا ساواشده آسیب گؤرمۆش، باتمیش و یا ایشله‌مه‌ین زرهلی دؤیوش ماشین‌لارینین، او جۆمله‌دن تانک‌لار و [[ زرهلی عسگرداشیان]] تعمیری اۆچۆن ده‌ییشدیریلیبدیر. بو نقلیه‌لرین چوخونون تانک یا بولدوزر کیمی موتورلو زنجیرلری وار کی بو دا اولارا دۆز اولمایان یئرلرده چالیشماغا ایمکان وئریر. '''زرهلی تعمیر و قوتارما نقلیه‌سی''' اصطلاحی ده ایشله‌دیلیر. [[File:Centurion-ARV-MkII-latrun-2.jpg|thumb|right|سئنتوریون ام کا۲ قوتارما نقلیه]] ===گئچمیشی=== بیرینجی دونیا ساواشی زامانی زره‌لی قوتارما نقلیه‌لری‌نین ایلک نومونه‌لری مئیدانا گلدی؛ چۆنکی او دؤنمده تانک‌لار تئز-تئز خراب اولور و یا [[باتاقلؽق|باتلاق]] یوللاردا باتیردیلار. او ایللرده موهندیسلر عادی تانک شاسی‌لرینی چَکَر و قوزایجی آلتلارلا تجهیز ائده‌رک ایلک کؤمک و چکمه واسطه‌لرینی دوزلتدیلر. [[ایکینجی دونیا ساواشی]] دؤورونده ایسه بو نقلیه‌لرین اهمیتی داها دا آرتدی و اوردولار آرتیق اؤزل اولاراق آغیر تانک‌لارین دؤیوش مئیدانیندان چیخاردیلماسی اۆچؤن حرفه‌ای قوتارما ماشین‌لاری دوزلتمه‌یه باشلایان‌لار. بوگون ده زره‌لی قوتارما نقلیه‌لری هر بیر گۆجلۆ اوردونون ان اؤنملی تیکه‌لریندن بیری ساییلیر. [[File:VIU-55 Munja.jpg|thumb|وی آی یو ۵۵ مونیا]] ==قایناقلار== {{قایناق}} c2jeqhjnqspl0ton9ssck6whoj0a9qv 1594487 1594486 2026-10-30T05:59:55Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1594487 wikitext text/x-wiki '''زرهلی قوتارما نقلیه‌سی''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''armoured recovery vehicle''' ) عادتاً گۆجلۆ بیر [[تانک]] یا دا زره‌لی پیاده‌داشییجی (ای‌پی‌سی) شاسیسی دیر کی ساواش زامانی عسگری واسطه‌لرین قوتاریلماسی (چکیلمه‌سی) و یا ساواشده آسیب گؤرمۆش، باتمیش و یا ایشله‌مه‌ین زرهلی دؤیوش ماشین‌لارینین، او جۆمله‌دن تانک‌لار و [[ زرهلی عسگرداشیان]] تعمیری اۆچۆن ده‌ییشدیریلیبدیر. بو نقلیه‌لرین چوخونون تانک یا بولدوزر کیمی موتورلو زنجیرلری وار کی بو دا اولارا دۆز اولمایان یئرلرده چالیشماغا ایمکان وئریر. '''زرهلی تعمیر و قوتارما نقلیه‌سی''' اصطلاحی ده ایشله‌دیلیر. [[File:Centurion-ARV-MkII-latrun-2.jpg|thumb|right|سئنتوریون ام کا۲ قوتارما نقلیه]]<ref>AFV Profile No. 3 ''Tanks Mark I – V'' Profile Publishing.</ref> ===گئچمیشی=== بیرینجی دونیا ساواشی زامانی زره‌لی قوتارما نقلیه‌لری‌نین ایلک نومونه‌لری مئیدانا گلدی؛ چۆنکی او دؤنمده تانک‌لار تئز-تئز خراب اولور و یا [[باتاقلؽق|باتلاق]] یوللاردا باتیردیلار. او ایللرده موهندیسلر عادی تانک شاسی‌لرینی چَکَر و قوزایجی آلتلارلا تجهیز ائده‌رک ایلک کؤمک و چکمه واسطه‌لرینی دوزلتدیلر. [[ایکینجی دونیا ساواشی]] دؤورونده ایسه بو نقلیه‌لرین اهمیتی داها دا آرتدی و اوردولار آرتیق اؤزل اولاراق آغیر تانک‌لارین دؤیوش مئیدانیندان چیخاردیلماسی اۆچؤن حرفه‌ای قوتارما ماشین‌لاری دوزلتمه‌یه باشلایان‌لار. بوگون ده زره‌لی قوتارما نقلیه‌لری هر بیر گۆجلۆ اوردونون ان اؤنملی تیکه‌لریندن بیری ساییلیر. [[File:VIU-55 Munja.jpg|thumb|وی آی یو ۵۵ مونیا]] ==قایناقلار== {{قایناق}} 0crdo12wejaok5f395in6aljiybangd 0 618340 1594488 2026-10-30T06:02:17Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''زوهره‌نین آتموسفری''' [[زؤهره]] گزه‌گنین احاطه ائدن چوخ سؽخ قاز طبقه‌سیدیر. زؤهره‌نین آتموسفری ۹۶٫۵٪ [[کربون دی‌اوکسید]] قازؽندان و ۳٫۵٪ [[نیتروژن|آزوتدان]] عیبارتدیر، دیگر شیمیایی بیرلشمه‌لر ایسه یالنؽز ایز میقدارؽندا مؤوجوددور. او، یئر کۆره‌...' ایله ياراتدی 1594488 wikitext text/x-wiki '''زوهره‌نین آتموسفری''' [[زؤهره]] گزه‌گنین احاطه ائدن چوخ سؽخ قاز طبقه‌سیدیر. زؤهره‌نین آتموسفری ۹۶٫۵٪ [[کربون دی‌اوکسید]] قازؽندان و ۳٫۵٪ [[نیتروژن|آزوتدان]] عیبارتدیر، دیگر شیمیایی بیرلشمه‌لر ایسه یالنؽز ایز میقدارؽندا مؤوجوددور. او، یئر کۆره‌سین‌دن داها سؽخ و ایستیدیر؛ سطحدکی [[حرارت درجه‌سی]] ۷۴۰ ک (۴۶۷ °س، ۸۷۲ °ف)، تضییق ایسه ۹۳ بار (۹،۳ مپا؛ ۱۳۵۰ پسی)-دیر کی، بو دا یئر کۆره‌سینده سویون آلتؽندا ۹۰۰ م (۳۰۰۰ فوت) درینلیکده آشکار ائدیلن تضییقه برابردیر. زؤهره‌نین آتموسفری بۆتون گزه‌گن لردن احاطه ائدن غیر-شفاف سولفات تورشوسو بولودلارینی دسته‌کلَییر و بو یاخؽنلارا قدر سطحین اوپتیک یئر اساسلؽ و اوربیتال مۆشاهیده‌سینین قارشؽسینی آلؽر. سطح توپوقرافییاسی حاقؽندا معلومات اولجه یالنؽز رادار گؤرونتولمه یولو ایله الده ائدیلیردی. آما پارکر گۆنش سونداسی جیهازؽ اینفراقؽرمیزی شوعاعلانما و یاخؽنلیقداکی گؤرونن ایشؽق تئزلیکلرین‌دن ایستیفاده ائده‌رک سطحین شکیللرینی چکه بیلدی و بو دا توپوقرافییانی تصدیقلَییردی. ==قایناقلار== {{قایناق}} 9t0erec163avalgcd3w9k1alwlbij8u 1594489 1594488 2026-10-30T06:05:09Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1594489 wikitext text/x-wiki '''زوهره‌نین آتموسفری''' [[زؤهره]] گزه‌گنین احاطه ائدن چوخ سؽخ قاز طبقه‌سیدیر. زؤهره‌نین آتموسفری ۹۶٫۵٪ [[کربون دی‌اوکسید]] قازؽندان و ۳٫۵٪ [[نیتروژن|آزوتدان]] عیبارتدیر، دیگر شیمیایی بیرلشمه‌لر ایسه یالنؽز ایز میقدارؽندا مؤوجوددور. او، یئر کۆره‌سین‌دن داها سؽخ و ایستیدیر؛ سطحدکی [[حرارت درجه‌سی]] ۷۴۰ ک (۴۶۷ °س، ۸۷۲ °ف)، تضییق ایسه ۹۳ بار (۹،۳ مپا؛ ۱۳۵۰ پسی)-دیر کی، بو دا یئر کۆره‌سینده سویون آلتؽندا ۹۰۰ م (۳۰۰۰ فوت) درینلیکده آشکار ائدیلن تضییقه برابردیر. زؤهره‌نین آتموسفری بۆتون گزه‌گن لردن احاطه ائدن غیر-شفاف سولفات تورشوسو بولودلارینی دسته‌کلَییر و بو یاخؽنلارا قدر سطحین اوپتیک یئر اساسلؽ و اوربیتال مۆشاهیده‌سینین قارشؽسینی آلؽر. سطح توپوقرافییاسی حاقؽندا معلومات اولجه یالنؽز رادار گؤرونتولمه یولو ایله الده ائدیلیردی. آما پارکر گۆنش سونداسی جیهازؽ اینفراقؽرمیزی شوعاعلانما و یاخؽنلیقداکی گؤرونن ایشؽق تئزلیکلرین‌دن ایستیفاده ائده‌رک سطحین شکیللرینی چکه بیلدی و بو دا توپوقرافییانی تصدیقلَییردی.<ref>{{Cita publicación|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2003RPPh...66.1699B|título=The surface of Venus|apellidos=Basilevsky|nombre=Alexander T.|apellidos2=Head|nombre2=James W.|fecha=2003-10-01|publicación=Reports on Progress in Physics|volumen=66|páginas=1699–1734|fechaacceso=2022-11-22|issn=0034-4885|doi=10.1088/0034-4885/66/10/R04}}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} 4oijlxi4o0zrfsr5tzfoa4obp031rpx