Vikimənbə azwikisource https://az.wikisource.org/wiki/Ana_s%C9%99hif%C9%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Media Xüsusi Müzakirə İstifadəçi İstifadəçi müzakirəsi Vikimənbə Vikimənbə müzakirəsi Fayl Fayl müzakirəsi MediaViki MediaViki müzakirəsi Şablon Şablon müzakirəsi Kömək Kömək müzakirəsi Kateqoriya Kateqoriya müzakirəsi Portal Portal müzakirəsi Müəllif Müəllif müzakirəsi Səhifə Səhifə müzakirəsi İndeks İndeks müzakirəsi TimedText TimedText talk Modul Modul müzakirəsi Tədbir Tədbir müzakirəsi 0 3524 95724 81416 2026-05-07T05:57:34Z Araz Yaquboglu 734 Araz Yaquboglu [[Ürək]] səhifəsinin adını [[Ürək (Mikayıl Müşfiq)]] olaraq dəyişdi 81416 wikitext text/x-wiki {{Başlıq | başlıq = Ürək | müəllif = Mikayıl Müşfiq | keçidsiz müəllif = | tərcüməçi = | keçidsiz tərcüməçi = | bölmə = | əvvəlki = | növbəti = | il = | qeydlər = }} <poem> Sən onun eşqilə, məhəbbətilə Vurmadın ömrünü başa, ürəyim. Sevgi hədəfinə nişan alanda Dəydimi oxların daşa, ürəyim?! Sevgi dəryasında ruhum bir ada, Fırtınam ziyada, dalğam ziyada, O ellər gözəli düşəndə yada, Az qalır xəyalım şaşa, ürəyim! Sən canı canandan ayrı tutmadın, Odur ki, vəfasız deyildir adın. O səni unutdu, sən unutmadın, Yaşa, məhəbbətim, yaşa, ürəyim! </poem> [[Kateqoriya:Qoşmalar]] o4clywmnnha9vnqwcon4gbd22u1dwc2 95726 95724 2026-05-07T05:58:03Z Araz Yaquboglu 734 [[Vikimənbə:Qadcetlər/Vikiləşdirici|vikiləşdirmə]] 95726 wikitext text/x-wiki {{digər məna|Ürək}} {{Başlıq | başlıq = Ürək | müəllif = Mikayıl Müşfiq | keçidsiz müəllif = | tərcüməçi = | keçidsiz tərcüməçi = | bölmə = | əvvəlki = | növbəti = | il = | qeydlər = }} <poem> Sən onun eşqilə, məhəbbətilə Vurmadın ömrünü başa, ürəyim. Sevgi hədəfinə nişan alanda Dəydimi oxların daşa, ürəyim?! Sevgi dəryasında ruhum bir ada, Fırtınam ziyada, dalğam ziyada, O ellər gözəli düşəndə yada, Az qalır xəyalım şaşa, ürəyim! Sən canı canandan ayrı tutmadın, Odur ki, vəfasız deyildir adın. O səni unutdu, sən unutmadın, Yaşa, məhəbbətim, yaşa, ürəyim! </poem> [[Kateqoriya:Qoşmalar]] [[Kateqoriya:Ürək]] glrdxui7r88x9s6uo403lfnvhgrhsut 102 13245 95720 95706 2026-05-07T05:29:36Z Araz Yaquboglu 734 /* Seçilmiş əsərləri. Beş cilddə. II cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005 */ 95720 wikitext text/x-wiki {{Müəllif |ad = Səməd Vurğun |soyad = |baş hərf = V |doğum ili = 1906 |vəfat ili = 1956 |qeydlər = |şəkil = Samad Vurgun (1942).jpg |şəkil başlığı = |vikipediya_keçidi = Səməd Vurğun |vikisitat_keçidi = Səməd Vurğun |commons_keçidi = Category:Samad Vurgun }} == Məqalələri == *[[Səhvlərimiz haqqında]] == Tərcümələri == *[[Leyli və Məcnun (Nizami Gəncəvi)]] == Əsərləri == === Poemaları === * [[Komsomol poeması]] * [[26lar poeması]] *[[Azərbaycan (Səməd Vurğun)]] *[[Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası himni]] === Dramları === * [[Vaqif]] * [[Xanlar]] * [[Fərhad və Şirin]] * [[İnsan/Səməd Vurğun|İnsan]] ===Şeirləri=== * [[Azərbaycan (Səməd Vurğun)]] == Seçilmiş əsərləri. Beş cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005 == * [[Cavanlara xitab]] * [[Maydan]] * [[Göygöl (Səməd Vurğun)]] * [[Şikəstəyə məktub]] * [[Sızıltılarım]] * [[Tərlanım (Səməd Vurğun)]] * [[Bir gün məni lap boğurdu hicran]] * [[Şuşa (Səməd Vurğun)]] * [[Zeynal (Səməd Vurğun)]] * [[Çiçək (Səməd Vurğun)]] * [[Dan yıldızı]] * [[Bir qətrə yaş]] * [[Səyahət]] * [[Sorma aqil kimsələrdən, sorma heç dünya nədir]] * [[Dağlar (Səməd Vurğun)]] * [[]] * [[]] * [[]] <nowiki> {{Başlıq | başlıq = {{PAGENAME}} | müəllif = Səməd Vurğun | keçidsiz müəllif = | tərcüməçi = | keçidsiz tərcüməçi = | bölmə = | əvvəlki = | növbəti = | il = | qeydlər = | mənbə = Səməd Vurğun. Seçilmiş əsərləri. Beş cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005, səh. }} <poem> </poem> [[Kateqoriya:XX əsrin şeirləri]] </nowiki> == Seçilmiş əsərləri. Beş cilddə. II cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005 == * [[Aşıq qardaşıma]] * [[Karyerist]] * [[Çil toyuğun tək yumurtası]] * [[Xeyrə-şərə yaramaz]] * [[İncə xanım]] * [[Azərbaycan (Gəlin sizə bir-bir danışım)]] * [[Şadlıq]] * [[Bizim gəncliyə]] * [[Xəyal]] * [[Qızcığaz]] * [[Nizami (Səməd Vurğun)]] * [[Fitnə]] * [[Ürəyi xain adam]] * [[Ləzgi qızı]] * [[Sən utan]] * [[Samur çayı]] * [[Bir səs...]] * [[20 bahar]] * [[Ala gözlər]] * [[Təzə il]] * [[Şam]] * [[Ananın öyüdü]] * [[Şəfqət bacısı]] * [[Qızıl şahinlər]] * [[Qoca qəhrəmanın çıxışı]] * [[Bütün xalqlar, qəbilələr od içindən çıxacaqdır]] * [[Tarla nəğməsi]] * [[Mıs-mıs]] * [[Qəhrəmanın hünəri]] * [[Sənəm qarının pıçıltıları]] * [[Uşaq bağçası]] * [[İgid şahin]] * [[Məhəbbət (Səməd Vurğun)]] * [[Sovqat]] * [[Həyat eşqi]] * [[Moskva (Səməd Vurğun)]] * [[Oktyabr (Səməd Vurğun)]] * [[Ukrayna partizanları]] * [[Azərbaycan balası]] * [[Salam, Moskva]] * [[Həyat fəlsəfəsi]] * [[Partizan Babaş]] * [[Göz aydınlığı]] * [[Dağlar (Binələri çadır-çadır)]] * [[Gülə-gülə (Səməd Vurğun)]] * [[Qoca qartal]] * [[Salam, dostum]] * [[Gələcəyin toy-bayramı]] * [[İlham pərisi]] * [[Mənə belə söyləyirlər]] * [[Bayraqdar]] * [[Göyərçin (Səməd Vurğun)]] * [[Adsız qəhrəman]] * [[Ey könül! Min namə yaz bir gülüzarın eşqinə]] * [[Ürək (Səməd Vurğun)]] * [[]] * [[]] <nowiki> {{Başlıq | başlıq = {{PAGENAME}} | müəllif = Səməd Vurğun | keçidsiz müəllif = | tərcüməçi = | keçidsiz tərcüməçi = | bölmə = | əvvəlki = | növbəti = | il = | qeydlər = | mənbə = Səməd Vurğun. Seçilmiş əsərləri. Beş cilddə. II cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005 }} <poem> </poem> [[Kateqoriya:XX əsrin şeirləri]] </nowiki> == Səməd Vurğuna məktublar == * [[İldırım təşkilatının Səməd Vurğuna məktubu]] [[Kateqoriya:Azərbaycan şairləri]] [[Kateqoriya:Azərbaycan tərcüməçiləri]] [[Kateqoriya:1906-cı ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:1956-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:Tənqidçilər]] cgctf0csxadr6v8zxcg03khhykqnzbi 0 19112 95719 93735 2026-05-06T15:20:43Z ~2026-27648-85 12633 95719 wikitext text/x-wiki {{digər məna|Olmayınca}} {{Başlıq | başlıq = Olmayınca | müəllif = Şah İsmayıl Xətai | keçidsiz müəllif = | tərcüməçi = | keçidsiz tərcüməçi = | bölmə = | əvvəlki = | növbəti = | il = | qeydlər = | mənbə = {{cite web |url=http://www.bizimyazi.com/yuklenen/2011/08/sechme_ashiq_sheirleri.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160401023125/http://www.bizimyazi.com/yuklenen/2011/08/sechme_ashiq_sheirleri.pdf |archivedate=2016-04-01 |title=Seçmə aşıq şeirləri. 3 cilddə. I cild |author= |date=2011 |work= |publisher=DGTYB |accessdate=2016-08-11 |language=az }} | vikipediya_keçidi = | vikisitat_keçidi = | commons_keçidi = }} <poem> Könül, nə gəzirsən seyran yerində, Aləmdə hər şeyin var olmayınca?! Olura-olmaza dost deyib gəzmə, Bir əhdinə bütün yar olmayınca. Yürü, sufi, yürü, yolundan azma, Elin qeybətinə quyular qazma, Yorulma bihudə, boşuna gəzmə, Yanında mürşidin var olmayınca. Qalxdı, havalandı könülün quşu, Qovğa, qeybət etmək kötünün işi, Ustadın tanımaz bunda hər kişi, Onun kim mürşüdü ər olmayınca. Varub bir kötüyə sən olma nökər, Çərxinə dəgər də, dolunu dögər, Nə Xudadan qorxar, nə hicab çəkər, Bir kötüdə namus, ar olmayınca. Şah Xətayim edim bu sirri bəyan, Kamilmidir cahil sözünə uyan? Bir başdan ağlamaq ömrədir ziyan, iki başdan mühibb, yar olmayınca. </poem> [[Kateqoriya:Qoşmalar]] sbt7a1p0jv3u3ut4ozthg5dshstw10c 0 33488 95721 2026-05-07T05:40:48Z Araz Yaquboglu 734 [[Vikimənbə:Qadcetlər/Vikiləşdirici|vikiləşdirmə]] 95721 wikitext text/x-wiki {{Başlıq | başlıq = {{PAGENAME}} | müəllif = Səməd Vurğun | keçidsiz müəllif = | tərcüməçi = | keçidsiz tərcüməçi = | bölmə = | əvvəlki = | növbəti = | il = 1943, noyabr | qeydlər = | mənbə = Səməd Vurğun. Seçilmiş əsərləri. Beş cilddə. II cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005 }} <poem> Ey könül! Min namə yaz bir gülüzarın eşqinə, Can evindən seyrə çıx bir xoş güzarın eşqinə. Hansı rəssamın əlilə canlanır dünya evi? Hər çəmən min qönçə açmış novbaharın eşqinə! Gəl, gəl, ey sevdalı bülbül, gəl gəzək gülşənləri, Sən gülün eşqilə dillən, mən də yarın eşqinə. Məcnun öz şurilə çox da aləmə səs salmasın, Hansı namərd can əsirgər bir nigarın eşqinə? Gün keçir, dövran keçir… Öz hökmünü vermiş zaman; Ney tutulsun, badə gəlsin ruzigarın eşqinə! İnsan oğlu can verər pərvanətək atəşlərə Düz sözün, düz ilqarın, düz etibarın eşqinə! Vurğunun öz aləmi, öz qəlbi, öz ilhamı var Mehri-ülfətdən yaranmış bir diyarın eşqinə! </poem> [[Kateqoriya:1943-cü ilin şeirləri]] 1lv5530sub4kyqb9v93cze7mk5afx35 0 33489 95722 2026-05-07T05:57:10Z Araz Yaquboglu 734 [[Vikimənbə:Qadcetlər/Vikiləşdirici|vikiləşdirmə]] 95722 wikitext text/x-wiki {{digər məna|Ürək}} {{Başlıq | başlıq = {{PAGENAME}} | müəllif = Səməd Vurğun | keçidsiz müəllif = | tərcüməçi = | keçidsiz tərcüməçi = | bölmə = | əvvəlki = | növbəti = | il = 1943, 20 dekabr | qeydlər = | mənbə = Səməd Vurğun. Seçilmiş əsərləri. Beş cilddə. II cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005 }} <poem> I Bir incik dost kimi gileylənərək, Bu axşam dil açdı sinəmdə ürək: "İyirmi ildir ki, qələm çalırsan, Yerdən də, göydən də ilham alırsan; Başında rəqs edir od da, şimşək də, Şerinə ruh verir gül də, çiçək də, — Baxıb təbiətin min nemətinə, İnsan nəfəsinin şeriyyətinə, Dağlardan tökülən şəffaf sulara, Dalğın xəyallara, saf duyğulara, İnsan qayğısına, qəmə, möhnətə, Şərəfə, izzətə, eşqə, hörmətə, Min bir xatirənin sirli səsinə, Keçən tarixlərin faciəsinə, Gələcək günlərə şeir demisən. Dövran da sürmüsən, qəm də yemisən. Bəs söylə, şairim! Söylə bir görək, Gecə də, gündüz də hey döyünərək, Ömründə rahatlıq görmədən bir an. Köksün qəfəsində dustaq yaşayan, Dünyada gözünə yuxu gəlməyən, Bircə an dayanıb heç dincəlməyən, Sənin bədəninə qızıl qan verən, Şair varlığına həyəcan verən Vəfalı bir dostu unutdunmu sən? Mən ki doymamışam öz ilk eşqimdən! Mənim öz andım var, öz ilqarım var, Ölüm gününədək etibarım var. Hər şeyə ad verdin sən bu dünyada, Nə olar, məni də salasan yada? Nə olar, bir danış, ey nankor insan! Bir şerin adım ürək qoyasan! Qoy mənim adım da qalsın yadigar, Boynunda bu qədər haqqı-sayım var!.." Ürək bu sözləri danışıb susdu, Elə bil sinəmdə qızıl qan qusdu. Könlümün evində bu axşam, düzü, Şeir pərisinin pərişan üzü Bir aya bənzədi — camalı solğun. Bir qıza bənzədi — gözləri dolğun. Bu dəm bir ağrı da gəldi başıma, Üz tutub, dil açdım can sirdaşıma: "Ey ürək dediyim vəfalı pəri! Sənin söylədiyin bu töhmətləri Eşidə bilsəydi, əriyərdi dağ… De görüm, mən səndən dönmüşəm haçaq? Biz ki, yetimliklə böyüdük qoşa, Birgə qonaq getdik yara, yoldaşa. Dağlan, düzləri gəzdik piyada. Ancaq başımızı əymədik yada… Bəzən ac da qaldıq, susuz da qaldıq, Alıb qəm sazını birlikdə çaldıq. Bəzən də atlanıb cıdıra çıxdıq, Ağ günlər əsrinin əlini sıxdıq. Səni balam kimi bağrıma basdım. Sənin hər ağrına mən qulaq asdım. Mən səni vermədim soyuğa, yelə, Sənsiz dolaşmadım bir addım belə; De, hansı məclisdə sənsiz oturdum. Bir aşiyan tikib, bir yuva qurdum?! De, hansı şerimi yaratdım sənsiz?! Sənsiz yaradanlar ölər vətənsiz! Sən də öz eşqinə nankor olmadın. Şerdən, sənətdən ucadır adın, Ürəksən, əsirin olmuşdur aləm; Nə yazsın şəninə zəif bir qələm? İndi ki, yaz deyə, əmr eləyirsən. Buyruq səninkidir, öz qulunam mən. Adma bağlayım bir yeni dastan, Bir yığın sümükdür ürəksiz insan". II Bir ovuc damarsan, bir parçacıq ot, Bir nemət yaratdı səni təbiət. İnsana can verən ruh verən sənsən, Həyat aşiqisən, ömür sevənsən. Dillər dastanıdır mehribanlığın, Sən mehrin, ülfətin, pərişanlığın, Ümidin, nəşənin, eşqin, vüqarın, Alovlu, şimşəkli ehtirasların Bir ilk beşiyisən, ilk anasısan! Sənin qüdrətinlə yaşayır insan. Sənsən bu dünyada ən yaxın həmdəm, Sənin övladındır hər nəşə, hər qəm! Hər batan axşamın, doğan səhərin. Gələcək günlərin keçən günlərin, Hər toyun, bayramın, hər səadətin, Min bir fəlakətin, min bir möhnətin Xatirə dəftəri sən deyilmisən? Keçdiyim yolların şahidiyəm mən! Nə olsun ki, yuvan çox qaranlıqdır? Şöhrətin günəşlə qəhrəmanlıqdır. Köksünü aləmə gərəndən bəri, Köhlən bir at kimi getdin irəli… Sıldırım dağlarda, qayalıqlarda, Ayazda, şaxtada, boranda, qarda, Bütün təbiətlə üz-üzə gəldin, Əridib gecəni, gündüzə gəldin! Ayazda donmadı sənin nəfəsin, Tufanda batmadı eşqin, həvəsin. Dünyada düşdünsə min qəmə, dərdə, Qaranlıq çəkmədi gözünə pərdə… Demə ki, bir ətsən, bir də ki, qansan, Qüdrətin böyükdür, çünki insansan. Varlığın nə zərif yarandı sənin. Gözlə görünməyən bir aləmin var… Sən həyat suyusan ruhla bədənin - Qoynunda bəslənir incə duyğular. Bir insan oğluna üz verəndə qəm, Səməndər quşu tək sən də yanırsan. Tufanlar içinə düşəndə aləm. Sən də dəniz kimi dalğalanırsan… Əzəldən bəridir ürəkdir adın, Köksün qəfəsində dustaq olmadın. Vəfasız görəndə bir dostu, yarı, Yanırsan aldanmış bir gözəl kimi. Əsəndə dövranın acı ruzgarı, Saralıb solursan bir xəzəl kimi. O zərif tellərin kamana bənzər, Düşmə çəngəlinə soyuq əllərin; Hər anın bir böyük zamana bənzər, Çünki beşiyisən saf əməllərin… Ömrümüz keçdikcə tufan içindən, Sən bir məşəl olub yolda yanırsan. Bizi ülviyyətə çağırdıqca sən Bəzən günəş kimi alovlanırsan. Böyükdür cahanda eşqin, nifrətin, Bəşər qüdrətidir, çünki, qüdrətin. III Yazıqlar olsun ki, ey təmiz ürək! Bəzən yuva salır səndə xəyanət… İlanlar, əqrəblər pəncələşərək, Qiyamət qoparır başa, qiyamət… Bəzən "mələk" kimi gülümsəyərək. Sənə sirdaş olur həsəd ilə kin. Sənsə aldanırsan, sadəlövh ürək. Toruna düşürsən hər müsibətin. İllər dolandıqca o sönük hisslər Əridir dəmbədəm səni mum kimi. O saf varlığını yeyir iblislər. Əsir bahar yeli bir səmum kimi. Bəzən də qədrini bilməyirik biz, Deyirik: biz hara, intizam hara? — Sərxoşluq eşqinə uyur nəfsimiz, Ürək qurban olur ehtiraslara… Yuxusuz gecələr… çılğın badələr, Soldurur ürəyi qızıl gül kimi. Yazıqda qalmayır taqətdən əsər, Boğulur qəfəsdə bir bülbül kimi. O səsli məclislər, o dəbdəbələr Həris gözümüzə munis görünür. Ağır bir yuxuyla keçir min səhər, Ürək dil açır ki, gödəlir ömür. Bəzən də ötərgi bir həyat qəmi, Ürəkdə böyüyüb bir dastan olur; Pərişan gəzirsən bütün aləmi, Gözündə ilk bahar zimistan olur. Ey müqəddəs həyat! Müqəddəs insan! Sənə ilham verən yalnız ürəkdir. Ayıl, məclislərin sərxoşluğundan, — Ömür röya kimi boş keçəcəkdir! Ey insan! Ürəyin qədrini bil ki, Həyat çeşməsidir o müqəddəs su… Ürək dəmir deyil, daş da deyil ki, — Min bir muradı var, min bir arzusu! Qoy nakam getməsin dünyadan o qız, Dadsın hər arzunun yüz nemətini. Ürək qocalmasın dünyada vaxtsız, Aiomdo görmosin can möhnətini. O bir şeirdir ki, ehtişamı var, Sığışır qoynuna bütün təbiət… Onun arzusudur gözəl duyğular, O qandan yaranır şeirlə sənət. Qulaq ver sözümə, ellər, obalar! Mərhəmət, iltifat ürəkdən keçər… Nə böyük hikmətlə demiş babalar: "Hər şey öz suyunu ürəkdən içər!". Ürəksiz əkilən yerlər saralar, Şitillər boy atıb bağça-bağ olmaz, Hər evi, qapını boran, qar alar, İşıqlı, istili bir ocaq olmaz. Ovçunun könülsüz atdığı güllə Ya torpaq sovurar, ya gözdən itər. Hər kimi dindirsən soyuq bir dillə Baxıb yadlar kimi yanından ötər… Varaqla tarixi, keçmişlərə bax, Qəlbsiz izdivacdan xəyanət doğar. Rəyasət, ehtiras düşgünü, ancaq, Doğma balasını əlilə boğar! Qulaq as, nə deyir, gör qərinələr, Qulaq as bir daha könül mülkünə. Ürəksiz yaranan hansı bir əsər Yadigar qalmışdır sabahkı günə? Zamanın fövqünə qaldıran bizi Könül pərisinin qanadlandır. Açsaq qapı-qapı xəzinəmizi — Onun dövlətidir, onun varıdır. Siz су, ürək ile alver edənlər, Tarix tüpürəcək sifətinizə! Ey bütün ömründə rəqəm güdənlər, Elin haqqı-sayı haramdır sizə! IV Dostlar! Qapıları döyək ülfətlə; Könüldən könülə yol açaq elçin. Müqəddəs, ilahi bir məhəbbətlə Bir də xeyirxahlıq qalacaq elçin! Gəlin, təbib kimi hər nəbzi tutaq. Dinləyək döyünən hər bir ürəyi. Uzun nitqləri artıq unudaq, İnsanın insana işdir köməyi. Gəlin, bu torpaqlı evlərə girək; Öpək hər çırağı, hər yanan şamı. Hər duyan ürəyə bir salam verək, Öz evində görsün qoy bizi hamı, Öpək hər çırağı, hər yanan şamı. O zaman qəlbini bizə el açar, Öz ürək sözünü deyər doyunca. Sədəf dəhanından yüz min dür saçar, Üstü unlu olan hər arif qoca Öz ürək sözünü deyər doyunca. Yoxsa yetməyəcək kamala şair, Quru bir taxtanı simsiz çalacaq! Yüz kitab yazsa da insana dair, Kim ondan dünyada bir həzz alacaq? Quru bir taxtanı simsiz çalacaq! Ey ürək! Yoruldu fikirdən başım. Həm də ki, az qalır artıq səhərə. Ey ömür yoldaşım, cy can sirdaşım, Bayaq söylədiyin o töhmətlərə İndi nə deyirsən? : Çırpındı ürək, Mənim sevgilim tək gülümsəyərək, Boynuma sarıldı; sonra qol-qola Səhərin eşqilə düzəldik yola. Ana torpağımın azad elləri, Qurbanı olduğum ceyran çölləri Açıb qucağını, "gəl", — dedi bizə, — Ürəklə can deyək Vətənimizə! </poem> [[Kateqoriya:1943-cü ilin şeirləri]] 94i5l5ufkshqgo5rn0cgn5rhnm9mvsz 95723 95722 2026-05-07T05:57:20Z Araz Yaquboglu 734 [[Kateqoriya:Ürək]] əlavə olundu [[VM:HC|HotCat]] 95723 wikitext text/x-wiki {{digər məna|Ürək}} {{Başlıq | başlıq = {{PAGENAME}} | müəllif = Səməd Vurğun | keçidsiz müəllif = | tərcüməçi = | keçidsiz tərcüməçi = | bölmə = | əvvəlki = | növbəti = | il = 1943, 20 dekabr | qeydlər = | mənbə = Səməd Vurğun. Seçilmiş əsərləri. Beş cilddə. II cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005 }} <poem> I Bir incik dost kimi gileylənərək, Bu axşam dil açdı sinəmdə ürək: "İyirmi ildir ki, qələm çalırsan, Yerdən də, göydən də ilham alırsan; Başında rəqs edir od da, şimşək də, Şerinə ruh verir gül də, çiçək də, — Baxıb təbiətin min nemətinə, İnsan nəfəsinin şeriyyətinə, Dağlardan tökülən şəffaf sulara, Dalğın xəyallara, saf duyğulara, İnsan qayğısına, qəmə, möhnətə, Şərəfə, izzətə, eşqə, hörmətə, Min bir xatirənin sirli səsinə, Keçən tarixlərin faciəsinə, Gələcək günlərə şeir demisən. Dövran da sürmüsən, qəm də yemisən. Bəs söylə, şairim! Söylə bir görək, Gecə də, gündüz də hey döyünərək, Ömründə rahatlıq görmədən bir an. Köksün qəfəsində dustaq yaşayan, Dünyada gözünə yuxu gəlməyən, Bircə an dayanıb heç dincəlməyən, Sənin bədəninə qızıl qan verən, Şair varlığına həyəcan verən Vəfalı bir dostu unutdunmu sən? Mən ki doymamışam öz ilk eşqimdən! Mənim öz andım var, öz ilqarım var, Ölüm gününədək etibarım var. Hər şeyə ad verdin sən bu dünyada, Nə olar, məni də salasan yada? Nə olar, bir danış, ey nankor insan! Bir şerin adım ürək qoyasan! Qoy mənim adım da qalsın yadigar, Boynunda bu qədər haqqı-sayım var!.." Ürək bu sözləri danışıb susdu, Elə bil sinəmdə qızıl qan qusdu. Könlümün evində bu axşam, düzü, Şeir pərisinin pərişan üzü Bir aya bənzədi — camalı solğun. Bir qıza bənzədi — gözləri dolğun. Bu dəm bir ağrı da gəldi başıma, Üz tutub, dil açdım can sirdaşıma: "Ey ürək dediyim vəfalı pəri! Sənin söylədiyin bu töhmətləri Eşidə bilsəydi, əriyərdi dağ… De görüm, mən səndən dönmüşəm haçaq? Biz ki, yetimliklə böyüdük qoşa, Birgə qonaq getdik yara, yoldaşa. Dağlan, düzləri gəzdik piyada. Ancaq başımızı əymədik yada… Bəzən ac da qaldıq, susuz da qaldıq, Alıb qəm sazını birlikdə çaldıq. Bəzən də atlanıb cıdıra çıxdıq, Ağ günlər əsrinin əlini sıxdıq. Səni balam kimi bağrıma basdım. Sənin hər ağrına mən qulaq asdım. Mən səni vermədim soyuğa, yelə, Sənsiz dolaşmadım bir addım belə; De, hansı məclisdə sənsiz oturdum. Bir aşiyan tikib, bir yuva qurdum?! De, hansı şerimi yaratdım sənsiz?! Sənsiz yaradanlar ölər vətənsiz! Sən də öz eşqinə nankor olmadın. Şerdən, sənətdən ucadır adın, Ürəksən, əsirin olmuşdur aləm; Nə yazsın şəninə zəif bir qələm? İndi ki, yaz deyə, əmr eləyirsən. Buyruq səninkidir, öz qulunam mən. Adma bağlayım bir yeni dastan, Bir yığın sümükdür ürəksiz insan". II Bir ovuc damarsan, bir parçacıq ot, Bir nemət yaratdı səni təbiət. İnsana can verən ruh verən sənsən, Həyat aşiqisən, ömür sevənsən. Dillər dastanıdır mehribanlığın, Sən mehrin, ülfətin, pərişanlığın, Ümidin, nəşənin, eşqin, vüqarın, Alovlu, şimşəkli ehtirasların Bir ilk beşiyisən, ilk anasısan! Sənin qüdrətinlə yaşayır insan. Sənsən bu dünyada ən yaxın həmdəm, Sənin övladındır hər nəşə, hər qəm! Hər batan axşamın, doğan səhərin. Gələcək günlərin keçən günlərin, Hər toyun, bayramın, hər səadətin, Min bir fəlakətin, min bir möhnətin Xatirə dəftəri sən deyilmisən? Keçdiyim yolların şahidiyəm mən! Nə olsun ki, yuvan çox qaranlıqdır? Şöhrətin günəşlə qəhrəmanlıqdır. Köksünü aləmə gərəndən bəri, Köhlən bir at kimi getdin irəli… Sıldırım dağlarda, qayalıqlarda, Ayazda, şaxtada, boranda, qarda, Bütün təbiətlə üz-üzə gəldin, Əridib gecəni, gündüzə gəldin! Ayazda donmadı sənin nəfəsin, Tufanda batmadı eşqin, həvəsin. Dünyada düşdünsə min qəmə, dərdə, Qaranlıq çəkmədi gözünə pərdə… Demə ki, bir ətsən, bir də ki, qansan, Qüdrətin böyükdür, çünki insansan. Varlığın nə zərif yarandı sənin. Gözlə görünməyən bir aləmin var… Sən həyat suyusan ruhla bədənin - Qoynunda bəslənir incə duyğular. Bir insan oğluna üz verəndə qəm, Səməndər quşu tək sən də yanırsan. Tufanlar içinə düşəndə aləm. Sən də dəniz kimi dalğalanırsan… Əzəldən bəridir ürəkdir adın, Köksün qəfəsində dustaq olmadın. Vəfasız görəndə bir dostu, yarı, Yanırsan aldanmış bir gözəl kimi. Əsəndə dövranın acı ruzgarı, Saralıb solursan bir xəzəl kimi. O zərif tellərin kamana bənzər, Düşmə çəngəlinə soyuq əllərin; Hər anın bir böyük zamana bənzər, Çünki beşiyisən saf əməllərin… Ömrümüz keçdikcə tufan içindən, Sən bir məşəl olub yolda yanırsan. Bizi ülviyyətə çağırdıqca sən Bəzən günəş kimi alovlanırsan. Böyükdür cahanda eşqin, nifrətin, Bəşər qüdrətidir, çünki, qüdrətin. III Yazıqlar olsun ki, ey təmiz ürək! Bəzən yuva salır səndə xəyanət… İlanlar, əqrəblər pəncələşərək, Qiyamət qoparır başa, qiyamət… Bəzən "mələk" kimi gülümsəyərək. Sənə sirdaş olur həsəd ilə kin. Sənsə aldanırsan, sadəlövh ürək. Toruna düşürsən hər müsibətin. İllər dolandıqca o sönük hisslər Əridir dəmbədəm səni mum kimi. O saf varlığını yeyir iblislər. Əsir bahar yeli bir səmum kimi. Bəzən də qədrini bilməyirik biz, Deyirik: biz hara, intizam hara? — Sərxoşluq eşqinə uyur nəfsimiz, Ürək qurban olur ehtiraslara… Yuxusuz gecələr… çılğın badələr, Soldurur ürəyi qızıl gül kimi. Yazıqda qalmayır taqətdən əsər, Boğulur qəfəsdə bir bülbül kimi. O səsli məclislər, o dəbdəbələr Həris gözümüzə munis görünür. Ağır bir yuxuyla keçir min səhər, Ürək dil açır ki, gödəlir ömür. Bəzən də ötərgi bir həyat qəmi, Ürəkdə böyüyüb bir dastan olur; Pərişan gəzirsən bütün aləmi, Gözündə ilk bahar zimistan olur. Ey müqəddəs həyat! Müqəddəs insan! Sənə ilham verən yalnız ürəkdir. Ayıl, məclislərin sərxoşluğundan, — Ömür röya kimi boş keçəcəkdir! Ey insan! Ürəyin qədrini bil ki, Həyat çeşməsidir o müqəddəs su… Ürək dəmir deyil, daş da deyil ki, — Min bir muradı var, min bir arzusu! Qoy nakam getməsin dünyadan o qız, Dadsın hər arzunun yüz nemətini. Ürək qocalmasın dünyada vaxtsız, Aiomdo görmosin can möhnətini. O bir şeirdir ki, ehtişamı var, Sığışır qoynuna bütün təbiət… Onun arzusudur gözəl duyğular, O qandan yaranır şeirlə sənət. Qulaq ver sözümə, ellər, obalar! Mərhəmət, iltifat ürəkdən keçər… Nə böyük hikmətlə demiş babalar: "Hər şey öz suyunu ürəkdən içər!". Ürəksiz əkilən yerlər saralar, Şitillər boy atıb bağça-bağ olmaz, Hər evi, qapını boran, qar alar, İşıqlı, istili bir ocaq olmaz. Ovçunun könülsüz atdığı güllə Ya torpaq sovurar, ya gözdən itər. Hər kimi dindirsən soyuq bir dillə Baxıb yadlar kimi yanından ötər… Varaqla tarixi, keçmişlərə bax, Qəlbsiz izdivacdan xəyanət doğar. Rəyasət, ehtiras düşgünü, ancaq, Doğma balasını əlilə boğar! Qulaq as, nə deyir, gör qərinələr, Qulaq as bir daha könül mülkünə. Ürəksiz yaranan hansı bir əsər Yadigar qalmışdır sabahkı günə? Zamanın fövqünə qaldıran bizi Könül pərisinin qanadlandır. Açsaq qapı-qapı xəzinəmizi — Onun dövlətidir, onun varıdır. Siz су, ürək ile alver edənlər, Tarix tüpürəcək sifətinizə! Ey bütün ömründə rəqəm güdənlər, Elin haqqı-sayı haramdır sizə! IV Dostlar! Qapıları döyək ülfətlə; Könüldən könülə yol açaq elçin. Müqəddəs, ilahi bir məhəbbətlə Bir də xeyirxahlıq qalacaq elçin! Gəlin, təbib kimi hər nəbzi tutaq. Dinləyək döyünən hər bir ürəyi. Uzun nitqləri artıq unudaq, İnsanın insana işdir köməyi. Gəlin, bu torpaqlı evlərə girək; Öpək hər çırağı, hər yanan şamı. Hər duyan ürəyə bir salam verək, Öz evində görsün qoy bizi hamı, Öpək hər çırağı, hər yanan şamı. O zaman qəlbini bizə el açar, Öz ürək sözünü deyər doyunca. Sədəf dəhanından yüz min dür saçar, Üstü unlu olan hər arif qoca Öz ürək sözünü deyər doyunca. Yoxsa yetməyəcək kamala şair, Quru bir taxtanı simsiz çalacaq! Yüz kitab yazsa da insana dair, Kim ondan dünyada bir həzz alacaq? Quru bir taxtanı simsiz çalacaq! Ey ürək! Yoruldu fikirdən başım. Həm də ki, az qalır artıq səhərə. Ey ömür yoldaşım, cy can sirdaşım, Bayaq söylədiyin o töhmətlərə İndi nə deyirsən? : Çırpındı ürək, Mənim sevgilim tək gülümsəyərək, Boynuma sarıldı; sonra qol-qola Səhərin eşqilə düzəldik yola. Ana torpağımın azad elləri, Qurbanı olduğum ceyran çölləri Açıb qucağını, "gəl", — dedi bizə, — Ürəklə can deyək Vətənimizə! </poem> [[Kateqoriya:1943-cü ilin şeirləri]] [[Kateqoriya:Ürək]] o5ysamadc0np8fx4i7eh9tw46oul6ky 0 33490 95725 2026-05-07T05:57:34Z Araz Yaquboglu 734 Araz Yaquboglu [[Ürək]] səhifəsinin adını [[Ürək (Mikayıl Müşfiq)]] olaraq dəyişdi 95725 wikitext text/x-wiki #İSTİQAMƏTLƏNDİRMƏ [[Ürək (Mikayıl Müşfiq)]] l3w1r5y2zd7j6a0bu0lzdrz9nvrxxeh 95727 95725 2026-05-07T05:58:34Z Araz Yaquboglu 734 [[Ürək (Mikayıl Müşfiq)]] yönləndirməsi silindi 95727 wikitext text/x-wiki * [[Ürək (Mikayıl Müşfiq)]] * [[Ürək (Səməd Vurğun)]] {{dəqiqləşdirmə}} 8s5iymz4pxg3mw3dzp2744qr0mztaqw 0 33491 95728 2026-05-07T05:59:29Z Araz Yaquboglu 734 [[Ürək]] səhifəsinə istiqamətləndirilir 95728 wikitext text/x-wiki #redirect[[Ürək]] nqxukapxz8hf2b5r569hmzh98fcfevr 14 33492 95729 2026-05-07T06:03:56Z Araz Yaquboglu 734 Səhifə "{{Vikilər}} [[Kateqoriya:Orqanlar]] [[Kateqoriya:Döş qəfəsi]] [[Kateqoriya:Əzələ sistemi]] [[Kateqoriya:Endokrin sistemi]]" məzmunu ilə yaradıldı 95729 wikitext text/x-wiki {{Vikilər}} [[Kateqoriya:Orqanlar]] [[Kateqoriya:Döş qəfəsi]] [[Kateqoriya:Əzələ sistemi]] [[Kateqoriya:Endokrin sistemi]] 7txglr3l3uurxehnmqqcfm0n0gk9mhx 14 33493 95730 2026-05-07T06:07:16Z Araz Yaquboglu 734 Səhifə "{{Vikilər}} [[Kateqoriya:Göyərçinlər]] [[Kateqoriya:Quşçuluq təsərrüfatı]]" məzmunu ilə yaradıldı 95730 wikitext text/x-wiki {{Vikilər}} [[Kateqoriya:Göyərçinlər]] [[Kateqoriya:Quşçuluq təsərrüfatı]] smsh7fvcraed80co778ba6wrtitlb1n