Wikipedia
bclwiki
https://bcl.wikipedia.org/wiki/Panginot_na_Pahina
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
Medio
Espesyal
Olay
Paragamit
Olay kan paragamit
Wikipedia
Olay sa Wikipedia
Ladawan
Olay sa ladawan
MediaWiki
Olay sa MediaWiki
Plantilya
Olay sa plantilya
Tabang
Olay sa tabang
Kategorya
Olay sa kategorya
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Atomo
0
24416
307377
204754
2026-07-15T09:02:32Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307377
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox atom}}
An '''atomo''' ([[Ingles]]: ''atom'') iyo an pinakasadit na yunit nin ordinaryong [[materya]] na minabilog sa sarong [[elementong kimikal]]. An lambang [[solido]], [[likido]], [[gas]], asin [[plasma]] iyo pigbibilog nin neutral o pig-iyonisang mga atomo. An mga atomo iyo saraditon na maray, asin tipikal na yaon sa 100 pikometro an laba. Saditon sinda na sa paghula kan saindang kaugalian sa paagi nin klasikal na pisika —kun sain halimbawa, sinda iyo mga bolang pang-tennis—iyo bakong posible huli sa epektong [[quantum]].
An kada atomo iyo pigbibilog nin sarong [[atomikong nukleyus|nukleyus]] sagkod saro o mas dakol na mga [[elektron]] na nakapalibot sa nukleyus. An nukleyus iyo igwang saro o mas dakol na mga [[proton]] asin mga [[neutron]]. An kasarosarong atomo na mayo nin neutron iyo an pinakabistong baryente nin [[idrohino]]. Mas halangkaw sa 99.94% nin sarong atomong gabat an yayaon sa nukleyus. An mga proton iyo igwang positibong elektriko na kargo, an elektron igwang negatibong elektriko na kargo, asin an neutron mayo kaini. Kun an numero nin mga proton asin elektron iyo parehas, an atomo iyo may elektrisidad na neutral. Kun an atomo iyo may mas halangkaw o mas dikit na elektron kaysa sa proton, an atomo igwa nin kabilugang negatibo o positibong kargo – na inaapod na mga [[ion]].
An mga elektron nin sarong atomo iyo napaparani sa mga proton sa sarong atomikong nukleyus sa paagi nin [[elektromagnetikong pwersa]]. An mga proton sagkod neutron sa nukleyus iyo nagraranihan huli sa [[nukleyar na pwersa]]. An pwersang ini iyo harus mas makusog kaysa sa elektomagnetikong pwersa na minasuway sa kada mga positibong kargo na proton. Sa irarom nin mga arug kaining sirkumstansya, an nagpapasuway na elektromagnetikong pwersa iyo nagigin mas makusog kaysa sa nukleyar na pwersa. Sa kasong ini, an nukleyus nagsusuruwayan asin nagwawalat nin mangiba-ibang mga elemento. Ini iyo sarong porma nin [[pagkalapang nukleyar]].
An numero nin mga proton sa nukleyus iyo an ''[[atomikong bilang]]'' asin pigtatawan kaini nin depinisyon kun sain an elementong kimikal iyo nabibilang. Halimbawa, an maski arin na atomo na igwang 29 na proton iyo [[tanso]]. An numero nin mga neutron iyo nagtatao nin depinisyon sa isotopo kan sarong elemento. An mga atomo iyo pupuwede makisugpon sa saro mas dakul na mga atomo sa paagi nin [[sugpong kimikal]] ngarig makabilog nin [[kompuwestong kimikal]] arug nin mga molekula o kristal. An abilidad kan mga atomo na makisugpon o makisuway iyo responsable sa harus nin mga [[pagbabagong pisikal]] na maoobserbahan sa kapalibotan. An [[kimika]] iyo an displina na minaadal sa mga pagbabagong ini.
== Hilingon man ==
* [[Materya]]
* [[Elementong kimikal]]
* [[Kimika]]
== Panluwas na takod ==
{{commons category|Atom}}
* {{cite web|first=Tim|last=Sharp|title=What is an Atom?|url=https://www.livescience.com/37206-atom-definition.html|publisher=Live Science|date=8 August 2017}}
* {{cite web|date=3 January 2006|title=Hitchhikers Guide to the Universe, Atoms and Atomic Structure|website=[[h2g2]]|publisher=BBC|url=https://h2g2.com/edited_entry/A6672963|access-date=21 February 2021|archive-date=14 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414013418/https://h2g2.com/edited_entry/A6672963|dead-url=yes}}
{{agham-poon}}
[[Kategorya:Atomo]]
iw80zwen4aeu05sv6lf0dlk9vm5la2s
Bonifacio Global City
0
40137
307370
298230
2026-07-14T14:32:22Z
NicoScribe
11752
Dae idagos an rebisyon sa [[Special:Contributions/112.200.161.40|112.200.161.40]] ([[User talk:112.200.161.40|olay]]) cross-wiki vandalism
307370
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement|official_name=Bonifacio Global City|native_name=|image_skyline=|image_caption=|image_flag=|flag_link=|seal_size=120px|image_blank_emblem=|nicknames=''BGC'' <br> ''Global City'' <br> ''The Fort''|motto=|image_map=Bonifacio Global City location map.svg|map_caption=Bonifacio Global City asin mga nakapalibot na lokalidad|pushpin_map=Metro Manila|pushpin_label_position=bottom|pushpin_mapsize=|pushpin_map_caption=Kinamumugtakan kan Bonifacio Global City sa laog kan Metro Manila|coordinates={{coord|14|33|02.9|N|121|3|3.5|E|display=inline, title}}|subdivision_type=Nasyon|subdivision_name=[[Filipinas]]|subdivision_type1=Rehiyon|subdivision_type2=Syudad|subdivision_type3=Barangay|subdivision_name1=[[Metro Manila|National Capital Region]]|subdivision_name2=[[Taguig]]|subdivision_name3=[[Fort Bonifacio (barangay)|Fort Bonifacio]]|established_title=|established_date=Pebrero 7, 1995|government_type=|leader_title=|leader_name=|unit_pref=|area_footnotes=|area_total_km2=|area_land_sq_mi=|elevation_footnotes=|elevation_m=16.0|elevation_max_m=40|elevation_max_footnotes=<ref name="rise">{{cite news|last1=Remo|first1=Amy|title=Rise of the new city|url=http://business.inquirer.net/246143/rise-new-city|accessdate=10 May 2018|work=Philippine Daily Inquirer|date=17 February 2018}}</ref>|population_total=11,739|population_as_of=2015|population_footnotes=<ref name="census.gov.ph">[https://www.census.gov.ph/data/sectordata/2010/2010CPH_ncr.pdf Total Population by Province, City, Municipality and Barangay: as of May 1, 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625152554/http://www.census.gov.ph/data/sectordata/2010/2010CPH_ncr.pdf |date=2012-06-25 }} - Philippine Statistics Authority</ref>|population_density_km2=auto|population_note=|postal_code_type=[[Zip code]]|postal_code=|area_code=2|website=[http://www.bgc.com.ph/ www.bgc.com.ph]|footnotes=|type=''Central Business District''|timezone=[[Philippine Standard Time|PST]]|utc_offset=+8|timezone_DST=|utc_offset_DST=}}
An '''Bonifacio Global City''' (midbid man bilang '''BGC''', '''Global City''', o '''The Fort''') iyo sarong panpinansyal asin pang-''lifestyle'' na distrito sa [[Taguig]], [[Metro Manila]], Filipinas. Ini mahihiling 11 km (6.8 mi) sa sur-subangan kan syudad nin [[Manila]]. An distrito naka-eksperyensya nin pag-uswag sa komersyo pakatapos kan pagpabakal kan sarong 440-hektarya na base-militar sa Fort Bonifacio kan Bases Conversion and Development Authority (BCDA). An entirong distrito iyo nagligad na parte kan panginot na kampo nin Philippine Army.
Sa ngunyan, ini iyo naiipit sa barangaan kan tolong syudad sa Metro Manila: an [[Taguig]], [[Makati]], asin [[Pateros]].
== Mga panluwas na takod ==
{{Commons category|Bonifacio Global City}}
* [https://web.archive.org/web/20111015011952/http://www.taguig.gov.ph/ Opisyal na Websityo kan Taguig]
* [http://www.ayalaland.com.ph/estate/bgc-bonifacio-global-city/ Bonifacio Global City] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220201010957/https://www.ayalaland.com.ph/estate/bgc-bonifacio-global-city/ |date=2022-02-01 }}
* [https://www.taguig.com.ph BGC Taguig]
==Ladawanan==
<gallery mode="packed" heights="100" caption="Selection of places in Bonifacio Global City">
File:View of Central Square from 30th St., BGC.jpg|Central Square
File:BGC - BHS Central Jan 22 2025.jpg|An Skyline kan BGC na mahihiling gikan sa amphitheater kan Bonifacio High Street
File:BGC Taguig at night (Jopet Sy) - Flickr.jpg|An Metrobank Center pagbanggi na nahihiling hali sa Syudad nin Makati
File:One Bonifacio Skyline (Dec. 2024).jpg|Philippine Stock Exchange
File:Serendra Taguig.jpg|Mga kondominyom kan Serendra
File:BGC Feb 5 2025.jpg|Bonifacio High Street gikan sa 7th Avenue
</gallery>
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{tamboan}}
[[Kategorya:Metro Manila]]
s6ylg63cz4w363wnlvumjpqtj3dc9kd
Alexandra Eala
0
55902
307364
307361
2026-07-14T12:40:06Z
Derk29
17433
307364
wikitext
text/x-wiki
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** gaya sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, gaya sa *yakap*
- **/l/** = **l** gaya sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, gaya sa hulíng tunog ng *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na puwesto sa karera niya sa singles, bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA kan Hulyo 13, 2026, na nagin rason na siya an pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web|last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022.
May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa WTA 1000 Miami Open, final sa WTA 250 Eastbourne Open, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara Open 2025 asin Birmingham Open 2026.
Nagsimula si Eala sa Grand Slam kan 2023. Sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024, asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026. An pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026. Sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224 panalo – 135 talo
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 ( ulyo163 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 28 (Hulyo163 2026)
|-
| Doubles record || 49 panalo – 49 talo
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 130 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 13, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
==Kaamayi nin buhay==
Si Alexandra Maniego Eala namundag Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]], Pilipinas. An ama niya si Michael Eala, sarong business executive, asin an ina niya si Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO nin Globe Telecom asin dating national swimmer na nagdaog nin bronze medal sa 1985 SEA Games.
An mga tiyo niya iyo si Noli Eala, dating PSC chairperson asin PBA commissioner,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=August 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=March 28, 2025}}</ref> asin si Rhett Eala, sarong fashion designer. An tugang niya si Michael Francis "Miko" Eala naglalaro nin tenis para sa Penn State Nittany Lions halì 2020 hasta 2024.<ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |first1=Frances Karmel S. |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |access-date=August 27, 2025 |website=[[Philippine Entertainment Portal]]}}</ref>
Nagsimula si Eala magtenis sa edad na 4, pinakilala kan saiyang lolo na si Roberto Maniego, na siya man an enot niyang coach.<ref>{{Cite web |date=November 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |access-date=January 12, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
Nag-adal siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] asin Colegio San Agustin sa [[Makati]] bago siya nagtraining sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, Spain. Nagtapos siya kan 2023.<ref>{{Cite web |date=December 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |access-date=January 12, 2026 |website=Globe Telecom |language=en}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Paboritong comfort food ni Eala an [[kaldereta]], asin mas gusto niya an matcha kesa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Nagsasabi siya nin Ingles asin Español, bukod sa saiyang sariling [[Filipino language|Filipino]]. An Wimbledon an paborito niyang Grand Slam asin an Centre Court an paborito niyang korte.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Binanggit niya si [[Maria Sharapova]] bilang impluwensya, asin nakatrabaho niya si [[Rafael Nadal]] asin an tugang niyang si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref>
An breakthrough niya sa 2025 Miami Open nagtao saiya nin pagkilala bilang sarong bantog na atleta sa Pilipinas, na ikinukumpara pa ki [[Manny Pacquiao]]. Sa mga post‑match interviews, ginagamit niya an Tagalog na nakadagdag sa kasikatan nin tenis sa mga Pilipino.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Sa edad na 12 kan 2018, si Alex Eala nagdaog sa Les Petits As na torneo sa France asin kaidto nakua niya an enot niyang under‑18 singles asin doubles na titulo sa ITF Trofeo David Ferrer sa Spain. Kan 2019, nagdaog siya sa Orange Bowl girls’ doubles kaiba si Evialina Laskevich, asin kan 2020 nagdaog man sa Australian Open girls’ doubles kaiba si Priska Nugroho. Kan 2021, nagdugang siya nin ikaduwang junior Grand Slam doubles trophy sa French Open kaiba si Oksana Selekhmeteva, asin sa parehong taon nagdaog siya sa singles asin doubles sa Trofeo Bonfiglio sa Milan. An pinakaimportante niyang milestone nag-abot kan 2022 nang siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web|title=WTA Official: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches|access-date=October 5, 2025|publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
==== 2020 hanggang 2023 ====
Kan 2020 hanggang 2023, si Eala hinay-hinay na nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA na mga torneo. Kan 2020, naglalaro siya sa limang ITF singles tournaments, nakalampas sa Round of 16 sa tulo. Kan 2021, nagdebut siya sa WTA Tour sa Miami Open pero nawara sa qualifying, asin nakaabot sa Round of 16 sa Romania 250; sa doubles, nakaabot siya sa final sa W25 Platja d’Aro asin quarterfinal sa Madrid. Kan 2022, nagkompetensya siya sa Miami asin Madrid sa WTA Tour, habang sa ITF circuit nagdaog siya sa W25 Chiang Rai, runner‑up sa W60 Madrid, asin nakaabot sa mga semifinals asin quarterfinals; sa doubles, an pinakaimportante niyang resulta iyo an semifinal sa W25 Palma del Río. Kan 2023, nagpartisipar siya sa mga WTA events kaiba an Australian Open qualifying asin apat na 250 tournaments, pero dai nakalampas sa enot na round; nagdaog man siya sa ITF circuit sa W15 Yecla asin W25 Roehampton, asin nakaabot sa finals asin semifinals sa mas dakulang events. Kan Agosto, nakasulod siya sa WTA top 200, nag-abot sa No. 191, asin nakaabot man sa mga doubles semifinals asin quarterfinals sa ITF asin WTA tournaments.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2024 ====
Kan 2024, si Eala nagkompetensya sa Grand Slams, WTA, asin ITF na mga torneo na may halong resulta. Sa singles, dai siya nakalampas sa qualifying sa apat na majors, pero nakaabot sa quarterfinals sa Veneto 125 asin second round sa Miami 1000. Nakaabot man siya sa semifinal sa Canberra 125 asin nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa W100 Vitoria-Gasteiz, kaiba nin iba pang semifinals asin quarterfinals sa iba pang ITF tournaments. Sa doubles, an pinakaimportante niyang WTA resulta iyo an semifinal sa Canberra 125 kaiba si Laura Pigossi, asin lima pang quarterfinals sa iba’t ibang WTA events. Sa ITF circuit, nagdaog siya nin tulo na doubles titles, kaiba an back‑to‑back wins kaiba si Estelle Cascino sa Croissy-Beaubourg asin Vitoria-Gasteiz, asin nagdugang nin mga semifinals kaiba nin iba’t ibang partners.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025 ====
Kan 2025, nagkaigwa nin breakthrough season si Eala na pinakahighlight an pag-abot niya sa Miami Open, kun sain natalo niya an world No. 2 Iga Świątek sa quarterfinals bago natalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakaabot siya sa enot niyang WTA final sa grass sa Eastbourne 250, nagdaog nin enot niyang Grand Slam main‑draw win sa US Open, asin nagdaog nin enot niyang challenger title sa Guadalajara 125. Iba pang highlights iyo an quarterfinals sa São Paulo asin Ilkley, semifinals sa Jingshan asin Canberra, asin second‑round appearances sa Madrid asin Hong Kong. Maski nagkaigwa nin early exits sa Australian Open, French Open, Wimbledon, asin iba pang WTA 250 asin 1000 events, an tuloy-tuloy niyang progreso nagtaas sa ranking niya sa world’s top 50.<ref name="WTAEALAPROF" />
Sa doubles, nakaabot siya sa semifinals sa Guangzhou 250 kaiba si Nadiia Kichenok asin quarterfinals sa Rome 1000 kaiba si Coco Gauff. Sa Grand Slams, nakaabot siya sa second round sa French Open kaiba si Renata Zarazúa pero natalo sa enot na round sa Wimbledon kaiba si Eva Lys. Iba pang appearances sa Birmingham, Hong Kong, Mumbai, asin Oeiras, pero natapos sa early losses.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2026 ====
An 2026 na season ni Eala pinahiling an saiyang breakthrough sa Wimbledon, kun sain pinahiling niya an pagkagustuhan kan mga fans matapos niyang madakol an defending champion na si Iga Świątek sa ikatlong round bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WIM26SwiUpset2">{{cite news |last=Caacbay |first=Kennedy |date=July 4, 2026 |title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=July 6, 2026 |title=Alex Eala's Wimbledon campaign ends with loss to Italy's Paolini |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/6/tennis-alex-eala-s-wimbledon-campaign-ends-with-loss-to-italy-s-paolini-2300 |access-date=July 6, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Mas nauna sa taon, nagdara siya nin ikaduwang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos niyang madakol si Nikola Bartůňková sa final.<ref>{{cite web |title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/ |access-date=June 7, 2026 |website=GMA News Online}}</ref> Pinahiling man niya an talento sa Berlin Open, kun sain naglaog siya bilang wildcard asin natalo si Elena Rybakina asin Elina Svitolina bago siya natalo sa semifinals kontra sa champion na si Linda Nosková.<ref>{{cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa hard courts, nakaabot siya sa ikaapat na round sa Indian Wells asin Miami Open, pero natalo ki Nosková asin Karolína Muchová.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |date=March 24, 2026 |title=Alex Eala bows out of Miami Open in loss to Karolina Muchova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=March 24, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Nakaabot man siya sa quarterfinals sa Dubai asin Abu Dhabi Open, kun sain nagpares siya ki Janice Tjen para sa doubles semifinals.<ref>{{cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |website=onesports.ph |access-date=February 19, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Alex Eala bows out of Abu Dhabi quarterfinals in loss to Russia's Alexandrova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> An saiyang season nagpoon nin marikas sa Auckland Open, kun sain nakaabot siya sa semifinals sa singles asin doubles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks |work=Inquirer.net}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa clay courts, halo-halo an resulta: nakaabot siya sa ikatlong round sa Italian Open asin ikaduwang round sa Madrid, pero nagkaigwa nin early exits sa Linz, Stuttgart, Strasbourg, asin French Open.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=May 10, 2026 |title=Alex Eala bows out of Italian Open with loss to Rybakina |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/5/10/tennis-alex-eala-bows-out-of-italian-open-with-loss-to-rybakina-2341 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=April 24, 2026 |title=Alex Eala suffers second round defeat to Elise Mertens at Mutua Madrid Open |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/48579925/alex-eala-suffers-second-round-defeat-elise-mertens-mutua-madrid-open |access-date=April 24, 2026 |work=ESPN.com}}</ref>
Sa grass courts, aside sa Birmingham na pagkadaug, nakaabot siya sa ikaduwang round sa Queen’s Club, quarterfinals sa doubles sa Bad Homburg kaiba si Venus Williams, asin nagkaigwa nin memorable na Wimbledon run. Alagad, nagkaigwa man siya nin early exits sa singles sa Bad Homburg asin doubles sa Wimbledon.<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=June 10, 2026 |title=Alex Eala falls to pal Iva Jovic yet again at Queen's Club |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-loses-to-pal-iva-jovic-yet-again-at-queen-s-club-a5019-20260610 |access-date=June 10, 2026 |website=Spin.ph}}</ref><ref>{{cite news |last=Flores-Colina |first=Celest |date=June 25, 2026 |title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles |url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles |access-date=June 25, 2026 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ini nagtabang saiya na maabot an career-high ranking bilang world No. 28 kan Hulyo.<ref name="NewCareerHigh" />
==Estilo nin pagkawat==
Si Eala kilala bilang sarong agresibong ''baseliner'' (paraténis na naglalaro sa likod nin korte) na ginagamit an saiyang ''forehand'' (harap na palo) asin matatag na dalawahang kamot na ''backhand'' (likod na palo) tanganing makontrol an mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=January 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang an kaliwang kamot na ''topspin'' (paakyat na ikot) nagtutulak sa mga kalaban na mas marikas asin mas marayô. Maski magayon an saiyang pagbabalik asin performance sa ''hard court'' (matigas na palaruan), nananatiling kahinaan an saiyang ''serve'' na kulang sa bilis asin pagkakaiba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=January 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya an makasaysayang tagumpay bilang enot na Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' asin natalo an tulo na pangunahing kampeon sa Miami Open kan 2025, pero binibigyang-diin nin mga eksperto asin dating propesyonal na an pagpauswag sa saiyang ''serve''—sa bilis, taktikal na pagkakaiba, asin pisikal na kondisyon—iyo an susi sa pangmatagalang tagumpay.
Itinampok nin dating mga propesyonal na paraténis na sinda Greg Rusedski, Andrea Petkovic, asin Martina Navratilova an pangangaipo para sa mas dakulang kusog, pagiging maaasahan, asin pagkakaiba-iba sa saiyang ''serve'', kasabay nin mas marikas na pangangatawan asin kondisyon.<ref>{{Cite web |date=March 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=March 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
=== Mga Tagapagsanay ===
Si Eala nagtrabaho sa iba’t ibang mga tagapagsanay sa saiyang karera, kadaklan kaugnay sa Rafa Nadal Academy.
Si Daniel Gomez an nagin tagapagsanay niya sa mga enot na taon. An saiyang pagtuturo nakatuon sa konsistensi, mental na pokus, asin pisikal na kondisyon, na nagin pundasyon para sa paglipat niya sa propesyonal na sirkito.<ref name="coach0">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Sino ang tagapagsanay ni Alexandra Eala? Lahat ng Dapat Mong Malaman Tungkol sa Mentor ng WTA Icon |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-tagapagsanay-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref>
Si Joan Bosch kabilang sa mga enot niyang mentor sa akademya. Sinamahan niya si Eala sa semifinals kan 2025 Miami Open asin sa Wimbledon 2026, kun sain binigyang-diin niya an kahalagahan nin disiplina asin tuloy-tuloy na pagsasanay sa Grand Slam competition.<ref name="coach1">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Mga banyagang tagapagsanay sa likod ng paglago ni Eala |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-tagapagsanayes-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="coach2">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=‘Work never stops’ habang naghahanda si Alex Eala para kay Iga Swiatek |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Si Alexandro "Sandro" Viaene nagin pangunahing tagapagsanay niya bago an 2025 season. Siya an namahala sa pre‑season training asin naggabay sa saiyang pagsubok na makasulod sa Australian Open, na may metodolohiya na nakatuon sa istrukturadong preparasyon asin kondisyon para sa mga pangangaipo nin WTA Tour.<ref name="coach1" />
Sumali si Toni Nadal sa saiyang koponan kan 2025 Miami Open. Inilarawan ni Eala an partisipasyon bilang sarong "biyaya," binanggit an saiyang karanasan sa pagtagapagsanay kay Rafael Nadal bilang mahalaga sa saiyang pag-uswag, lalo na sa disiplina asin kakayahang mag-adapt.<ref name="coach0" /><ref>{{Cite web |date=April 7, 2026 |title=Ibinahagi ni Alex Eala kun ano an naging karanasan niya na ma-tagapagsanay ni Toni Nadal bago an clay court season |url=https://tennishead.net/alex-eala-shares-what-its-been-like-to-be-tagapagsanayed-by-toni-nadal-recently-ahead-of-the-clay-court-season/ |access-date=April 7, 2026 |website=Tennishead |language=en-GB|last=Kilham|first=Max}}</ref>
Nakatrabaho man niya si Lluc Bauzá, sarong medical fitness tagapagsanay halì sa Rafa Nadal Academy, na namahala sa kondisyon niya bago an laban sa Wimbledon 2026 kontra kay Iga Świątek.<ref name="coach2" />
== Ibang lantad ==
===Pambanwang grupohan===
Pigrerepresentar ni Eala an Filipinas sa manlaen-laen na pangkinaban na torneo. Nakasikwit siya nin mga medalya sa SEA Games 2021 (pirak sa singles, team, asin mixed doubles), saka sa Asian Games 2022 (pirak sa singles asin mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Kan 2024, pinamayohan niya an aripompon sa 5–0 panggana sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date= |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=October 25, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa SEA Games 2025, nasikwit niya an medalyang bulawan sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles asin team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Poon pa pagka-aki, sinuportahan si Eala kan Globe Telecom,<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> asin kahaloyan nagkaigwa nang mga endorsement hale sa Babolat, Nike, asin BPI,<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago nagin brand ambassador nin Milo kaidtong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga onra ===
[[File:Alexandra Eala and Ambassador Philippe Lhuillier.jpg|Eala kaiba an Philippine Ambassador sa España, Philippe Lhuillier, kan Abril 2025]]
Si Eala pig-ako kan Philippine Sportswriters Association bilang walong beses na honoree (2019–2026) sa PSA Annual Awards huli sa “outstanding achievements in tennis.”<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025 |website=Rappler |language=en-US }}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025 |work=Manila Bulletin }}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |access-date=October 12, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025 |website=Tiebreaker Times |language=en-US }}
* {{Cite news |work=The Philippine Star |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025 |website=ABS-CBN News }}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025 |website=Philippine News Agency |language=en }}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025 |website=SunStar Publishing Inc. |language=en }}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Kan 2021, isinama siya nin ''Tatler Asia'' sa listahan nin pinakaimpluwensyal na tawo sa Asia.<ref>{{Cite magazine |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021 |access-date=October 20, 2025 |magazine=[Tatler Asia |language=en}}</ref>
Kan Abril 2025, pigtawan siya nin ''Premios Tanglaw'' trophy kan embahada nin Pilipinas sa Madrid huli sa kontribusyon niya sa pagpapatibay nin Philippines–Spain relations.<ref>{{cite news|author=Dyan Castillejo|title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257|work=ABS-CBN|date=April 28, 2025|access-date=April 28, 2025}}</ref>
Kan 2026, pig-ako siya nin Forbes Asia bilang sarong 30 Under 30 icon sa sports asin entertainment huli sa pagtaas niya sa Pilipinas sa global tennis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=May 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=May 27, 2026 |work=Forbes Asia}}</ref> Nakareceive siya nin Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Manila kan Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa saiyang pagkakamit sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos an presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page]
{{Tamboan}}
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
ndxmefq7j8nyoceutcwph1z8ann7va1
307375
307364
2026-07-14T18:41:58Z
Tabilay
31389
/* Mga onra */
307375
wikitext
text/x-wiki
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** gaya sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, gaya sa *yakap*
- **/l/** = **l** gaya sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, gaya sa hulíng tunog ng *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na puwesto sa karera niya sa singles, bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA kan Hulyo 13, 2026, na nagin rason na siya an pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web|last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022.
May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa WTA 1000 Miami Open, final sa WTA 250 Eastbourne Open, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara Open 2025 asin Birmingham Open 2026.
Nagsimula si Eala sa Grand Slam kan 2023. Sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024, asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026. An pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026. Sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224 panalo – 135 talo
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 ( ulyo163 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 28 (Hulyo163 2026)
|-
| Doubles record || 49 panalo – 49 talo
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 130 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 13, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
==Kaamayi nin buhay==
Si Alexandra Maniego Eala namundag Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]], Pilipinas. An ama niya si Michael Eala, sarong business executive, asin an ina niya si Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO nin Globe Telecom asin dating national swimmer na nagdaog nin bronze medal sa 1985 SEA Games.
An mga tiyo niya iyo si Noli Eala, dating PSC chairperson asin PBA commissioner,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=August 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=March 28, 2025}}</ref> asin si Rhett Eala, sarong fashion designer. An tugang niya si Michael Francis "Miko" Eala naglalaro nin tenis para sa Penn State Nittany Lions halì 2020 hasta 2024.<ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |first1=Frances Karmel S. |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |access-date=August 27, 2025 |website=[[Philippine Entertainment Portal]]}}</ref>
Nagsimula si Eala magtenis sa edad na 4, pinakilala kan saiyang lolo na si Roberto Maniego, na siya man an enot niyang coach.<ref>{{Cite web |date=November 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |access-date=January 12, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
Nag-adal siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] asin Colegio San Agustin sa [[Makati]] bago siya nagtraining sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, Spain. Nagtapos siya kan 2023.<ref>{{Cite web |date=December 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |access-date=January 12, 2026 |website=Globe Telecom |language=en}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Paboritong comfort food ni Eala an [[kaldereta]], asin mas gusto niya an matcha kesa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Nagsasabi siya nin Ingles asin Español, bukod sa saiyang sariling [[Filipino language|Filipino]]. An Wimbledon an paborito niyang Grand Slam asin an Centre Court an paborito niyang korte.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Binanggit niya si [[Maria Sharapova]] bilang impluwensya, asin nakatrabaho niya si [[Rafael Nadal]] asin an tugang niyang si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref>
An breakthrough niya sa 2025 Miami Open nagtao saiya nin pagkilala bilang sarong bantog na atleta sa Pilipinas, na ikinukumpara pa ki [[Manny Pacquiao]]. Sa mga post‑match interviews, ginagamit niya an Tagalog na nakadagdag sa kasikatan nin tenis sa mga Pilipino.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Sa edad na 12 kan 2018, si Alex Eala nagdaog sa Les Petits As na torneo sa France asin kaidto nakua niya an enot niyang under‑18 singles asin doubles na titulo sa ITF Trofeo David Ferrer sa Spain. Kan 2019, nagdaog siya sa Orange Bowl girls’ doubles kaiba si Evialina Laskevich, asin kan 2020 nagdaog man sa Australian Open girls’ doubles kaiba si Priska Nugroho. Kan 2021, nagdugang siya nin ikaduwang junior Grand Slam doubles trophy sa French Open kaiba si Oksana Selekhmeteva, asin sa parehong taon nagdaog siya sa singles asin doubles sa Trofeo Bonfiglio sa Milan. An pinakaimportante niyang milestone nag-abot kan 2022 nang siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web|title=WTA Official: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches|access-date=October 5, 2025|publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
==== 2020 hanggang 2023 ====
Kan 2020 hanggang 2023, si Eala hinay-hinay na nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA na mga torneo. Kan 2020, naglalaro siya sa limang ITF singles tournaments, nakalampas sa Round of 16 sa tulo. Kan 2021, nagdebut siya sa WTA Tour sa Miami Open pero nawara sa qualifying, asin nakaabot sa Round of 16 sa Romania 250; sa doubles, nakaabot siya sa final sa W25 Platja d’Aro asin quarterfinal sa Madrid. Kan 2022, nagkompetensya siya sa Miami asin Madrid sa WTA Tour, habang sa ITF circuit nagdaog siya sa W25 Chiang Rai, runner‑up sa W60 Madrid, asin nakaabot sa mga semifinals asin quarterfinals; sa doubles, an pinakaimportante niyang resulta iyo an semifinal sa W25 Palma del Río. Kan 2023, nagpartisipar siya sa mga WTA events kaiba an Australian Open qualifying asin apat na 250 tournaments, pero dai nakalampas sa enot na round; nagdaog man siya sa ITF circuit sa W15 Yecla asin W25 Roehampton, asin nakaabot sa finals asin semifinals sa mas dakulang events. Kan Agosto, nakasulod siya sa WTA top 200, nag-abot sa No. 191, asin nakaabot man sa mga doubles semifinals asin quarterfinals sa ITF asin WTA tournaments.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2024 ====
Kan 2024, si Eala nagkompetensya sa Grand Slams, WTA, asin ITF na mga torneo na may halong resulta. Sa singles, dai siya nakalampas sa qualifying sa apat na majors, pero nakaabot sa quarterfinals sa Veneto 125 asin second round sa Miami 1000. Nakaabot man siya sa semifinal sa Canberra 125 asin nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa W100 Vitoria-Gasteiz, kaiba nin iba pang semifinals asin quarterfinals sa iba pang ITF tournaments. Sa doubles, an pinakaimportante niyang WTA resulta iyo an semifinal sa Canberra 125 kaiba si Laura Pigossi, asin lima pang quarterfinals sa iba’t ibang WTA events. Sa ITF circuit, nagdaog siya nin tulo na doubles titles, kaiba an back‑to‑back wins kaiba si Estelle Cascino sa Croissy-Beaubourg asin Vitoria-Gasteiz, asin nagdugang nin mga semifinals kaiba nin iba’t ibang partners.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025 ====
Kan 2025, nagkaigwa nin breakthrough season si Eala na pinakahighlight an pag-abot niya sa Miami Open, kun sain natalo niya an world No. 2 Iga Świątek sa quarterfinals bago natalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakaabot siya sa enot niyang WTA final sa grass sa Eastbourne 250, nagdaog nin enot niyang Grand Slam main‑draw win sa US Open, asin nagdaog nin enot niyang challenger title sa Guadalajara 125. Iba pang highlights iyo an quarterfinals sa São Paulo asin Ilkley, semifinals sa Jingshan asin Canberra, asin second‑round appearances sa Madrid asin Hong Kong. Maski nagkaigwa nin early exits sa Australian Open, French Open, Wimbledon, asin iba pang WTA 250 asin 1000 events, an tuloy-tuloy niyang progreso nagtaas sa ranking niya sa world’s top 50.<ref name="WTAEALAPROF" />
Sa doubles, nakaabot siya sa semifinals sa Guangzhou 250 kaiba si Nadiia Kichenok asin quarterfinals sa Rome 1000 kaiba si Coco Gauff. Sa Grand Slams, nakaabot siya sa second round sa French Open kaiba si Renata Zarazúa pero natalo sa enot na round sa Wimbledon kaiba si Eva Lys. Iba pang appearances sa Birmingham, Hong Kong, Mumbai, asin Oeiras, pero natapos sa early losses.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2026 ====
An 2026 na season ni Eala pinahiling an saiyang breakthrough sa Wimbledon, kun sain pinahiling niya an pagkagustuhan kan mga fans matapos niyang madakol an defending champion na si Iga Świątek sa ikatlong round bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WIM26SwiUpset2">{{cite news |last=Caacbay |first=Kennedy |date=July 4, 2026 |title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=July 6, 2026 |title=Alex Eala's Wimbledon campaign ends with loss to Italy's Paolini |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/6/tennis-alex-eala-s-wimbledon-campaign-ends-with-loss-to-italy-s-paolini-2300 |access-date=July 6, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Mas nauna sa taon, nagdara siya nin ikaduwang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos niyang madakol si Nikola Bartůňková sa final.<ref>{{cite web |title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/ |access-date=June 7, 2026 |website=GMA News Online}}</ref> Pinahiling man niya an talento sa Berlin Open, kun sain naglaog siya bilang wildcard asin natalo si Elena Rybakina asin Elina Svitolina bago siya natalo sa semifinals kontra sa champion na si Linda Nosková.<ref>{{cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa hard courts, nakaabot siya sa ikaapat na round sa Indian Wells asin Miami Open, pero natalo ki Nosková asin Karolína Muchová.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |date=March 24, 2026 |title=Alex Eala bows out of Miami Open in loss to Karolina Muchova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=March 24, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Nakaabot man siya sa quarterfinals sa Dubai asin Abu Dhabi Open, kun sain nagpares siya ki Janice Tjen para sa doubles semifinals.<ref>{{cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |website=onesports.ph |access-date=February 19, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Alex Eala bows out of Abu Dhabi quarterfinals in loss to Russia's Alexandrova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> An saiyang season nagpoon nin marikas sa Auckland Open, kun sain nakaabot siya sa semifinals sa singles asin doubles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks |work=Inquirer.net}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa clay courts, halo-halo an resulta: nakaabot siya sa ikatlong round sa Italian Open asin ikaduwang round sa Madrid, pero nagkaigwa nin early exits sa Linz, Stuttgart, Strasbourg, asin French Open.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=May 10, 2026 |title=Alex Eala bows out of Italian Open with loss to Rybakina |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/5/10/tennis-alex-eala-bows-out-of-italian-open-with-loss-to-rybakina-2341 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=April 24, 2026 |title=Alex Eala suffers second round defeat to Elise Mertens at Mutua Madrid Open |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/48579925/alex-eala-suffers-second-round-defeat-elise-mertens-mutua-madrid-open |access-date=April 24, 2026 |work=ESPN.com}}</ref>
Sa grass courts, aside sa Birmingham na pagkadaug, nakaabot siya sa ikaduwang round sa Queen’s Club, quarterfinals sa doubles sa Bad Homburg kaiba si Venus Williams, asin nagkaigwa nin memorable na Wimbledon run. Alagad, nagkaigwa man siya nin early exits sa singles sa Bad Homburg asin doubles sa Wimbledon.<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=June 10, 2026 |title=Alex Eala falls to pal Iva Jovic yet again at Queen's Club |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-loses-to-pal-iva-jovic-yet-again-at-queen-s-club-a5019-20260610 |access-date=June 10, 2026 |website=Spin.ph}}</ref><ref>{{cite news |last=Flores-Colina |first=Celest |date=June 25, 2026 |title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles |url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles |access-date=June 25, 2026 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ini nagtabang saiya na maabot an career-high ranking bilang world No. 28 kan Hulyo.<ref name="NewCareerHigh" />
==Estilo nin pagkawat==
Si Eala kilala bilang sarong agresibong ''baseliner'' (paraténis na naglalaro sa likod nin korte) na ginagamit an saiyang ''forehand'' (harap na palo) asin matatag na dalawahang kamot na ''backhand'' (likod na palo) tanganing makontrol an mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=January 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang an kaliwang kamot na ''topspin'' (paakyat na ikot) nagtutulak sa mga kalaban na mas marikas asin mas marayô. Maski magayon an saiyang pagbabalik asin performance sa ''hard court'' (matigas na palaruan), nananatiling kahinaan an saiyang ''serve'' na kulang sa bilis asin pagkakaiba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=January 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya an makasaysayang tagumpay bilang enot na Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' asin natalo an tulo na pangunahing kampeon sa Miami Open kan 2025, pero binibigyang-diin nin mga eksperto asin dating propesyonal na an pagpauswag sa saiyang ''serve''—sa bilis, taktikal na pagkakaiba, asin pisikal na kondisyon—iyo an susi sa pangmatagalang tagumpay.
Itinampok nin dating mga propesyonal na paraténis na sinda Greg Rusedski, Andrea Petkovic, asin Martina Navratilova an pangangaipo para sa mas dakulang kusog, pagiging maaasahan, asin pagkakaiba-iba sa saiyang ''serve'', kasabay nin mas marikas na pangangatawan asin kondisyon.<ref>{{Cite web |date=March 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=March 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
=== Mga Tagapagsanay ===
Si Eala nagtrabaho sa iba’t ibang mga tagapagsanay sa saiyang karera, kadaklan kaugnay sa Rafa Nadal Academy.
Si Daniel Gomez an nagin tagapagsanay niya sa mga enot na taon. An saiyang pagtuturo nakatuon sa konsistensi, mental na pokus, asin pisikal na kondisyon, na nagin pundasyon para sa paglipat niya sa propesyonal na sirkito.<ref name="coach0">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Sino ang tagapagsanay ni Alexandra Eala? Lahat ng Dapat Mong Malaman Tungkol sa Mentor ng WTA Icon |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-tagapagsanay-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref>
Si Joan Bosch kabilang sa mga enot niyang mentor sa akademya. Sinamahan niya si Eala sa semifinals kan 2025 Miami Open asin sa Wimbledon 2026, kun sain binigyang-diin niya an kahalagahan nin disiplina asin tuloy-tuloy na pagsasanay sa Grand Slam competition.<ref name="coach1">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Mga banyagang tagapagsanay sa likod ng paglago ni Eala |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-tagapagsanayes-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="coach2">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=‘Work never stops’ habang naghahanda si Alex Eala para kay Iga Swiatek |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Si Alexandro "Sandro" Viaene nagin pangunahing tagapagsanay niya bago an 2025 season. Siya an namahala sa pre‑season training asin naggabay sa saiyang pagsubok na makasulod sa Australian Open, na may metodolohiya na nakatuon sa istrukturadong preparasyon asin kondisyon para sa mga pangangaipo nin WTA Tour.<ref name="coach1" />
Sumali si Toni Nadal sa saiyang koponan kan 2025 Miami Open. Inilarawan ni Eala an partisipasyon bilang sarong "biyaya," binanggit an saiyang karanasan sa pagtagapagsanay kay Rafael Nadal bilang mahalaga sa saiyang pag-uswag, lalo na sa disiplina asin kakayahang mag-adapt.<ref name="coach0" /><ref>{{Cite web |date=April 7, 2026 |title=Ibinahagi ni Alex Eala kun ano an naging karanasan niya na ma-tagapagsanay ni Toni Nadal bago an clay court season |url=https://tennishead.net/alex-eala-shares-what-its-been-like-to-be-tagapagsanayed-by-toni-nadal-recently-ahead-of-the-clay-court-season/ |access-date=April 7, 2026 |website=Tennishead |language=en-GB|last=Kilham|first=Max}}</ref>
Nakatrabaho man niya si Lluc Bauzá, sarong medical fitness tagapagsanay halì sa Rafa Nadal Academy, na namahala sa kondisyon niya bago an laban sa Wimbledon 2026 kontra kay Iga Świątek.<ref name="coach2" />
== Ibang lantad ==
===Pambanwang grupohan===
Pigrerepresentar ni Eala an Filipinas sa manlaen-laen na pangkinaban na torneo. Nakasikwit siya nin mga medalya sa SEA Games 2021 (pirak sa singles, team, asin mixed doubles), saka sa Asian Games 2022 (pirak sa singles asin mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Kan 2024, pinamayohan niya an aripompon sa 5–0 panggana sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date= |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=October 25, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa SEA Games 2025, nasikwit niya an medalyang bulawan sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles asin team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Poon pa pagka-aki, sinuportahan si Eala kan Globe Telecom,<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> asin kahaloyan nagkaigwa nang mga endorsement hale sa Babolat, Nike, asin BPI,<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago nagin brand ambassador nin Milo kaidtong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga onra ===
[[File:Alexandra Eala and Ambassador Philippe Lhuillier.jpg|Eala kaiba an Philippine Ambassador sa España, Philippe Lhuillier, kan Abril 2025]]
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] naghatag kan Eala ug Presidential Citation niadtong Hulyo 2026.]]
Si Eala pig-ako kan Philippine Sportswriters Association bilang walong beses na honoree (2019–2026) sa PSA Annual Awards huli sa “outstanding achievements in tennis.”<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025 |website=Rappler |language=en-US }}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025 |work=Manila Bulletin }}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |access-date=October 12, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025 |website=Tiebreaker Times |language=en-US }}
* {{Cite news |work=The Philippine Star |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025 |website=ABS-CBN News }}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025 |website=Philippine News Agency |language=en }}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025 |website=SunStar Publishing Inc. |language=en }}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Kan 2021, isinama siya nin ''Tatler Asia'' sa listahan nin pinakaimpluwensyal na tawo sa Asia.<ref>{{Cite magazine |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021 |access-date=October 20, 2025 |magazine=[Tatler Asia |language=en}}</ref>
Kan Abril 2025, pigtawan siya nin ''Premios Tanglaw'' trophy kan embahada nin Pilipinas sa Madrid huli sa kontribusyon niya sa pagpapatibay nin Philippines–Spain relations.<ref>{{cite news|author=Dyan Castillejo|title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257|work=ABS-CBN|date=April 28, 2025|access-date=April 28, 2025}}</ref>
Kan 2026, pig-ako siya nin Forbes Asia bilang sarong 30 Under 30 icon sa sports asin entertainment huli sa pagtaas niya sa Pilipinas sa global tennis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=May 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=May 27, 2026 |work=Forbes Asia}}</ref> Nakareceive siya nin Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Manila kan Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa saiyang pagkakamit sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos an presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page]
{{Tamboan}}
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
srr0ct43e9gfklr6xfrdnn0ypxlzozg
307376
307375
2026-07-14T18:42:25Z
Tabilay
31389
/* Mga onra */
307376
wikitext
text/x-wiki
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** gaya sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, gaya sa *yakap*
- **/l/** = **l** gaya sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, gaya sa hulíng tunog ng *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na puwesto sa karera niya sa singles, bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA kan Hulyo 13, 2026, na nagin rason na siya an pinakamataas na nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web|last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022.
May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa WTA 1000 Miami Open, final sa WTA 250 Eastbourne Open, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara Open 2025 asin Birmingham Open 2026.
Nagsimula si Eala sa Grand Slam kan 2023. Sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024, asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026. An pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026. Sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224 panalo – 135 talo
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 ( ulyo163 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 28 (Hulyo163 2026)
|-
| Doubles record || 49 panalo – 49 talo
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 130 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 13, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
==Kaamayi nin buhay==
Si Alexandra Maniego Eala namundag Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]], Pilipinas. An ama niya si Michael Eala, sarong business executive, asin an ina niya si Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO nin Globe Telecom asin dating national swimmer na nagdaog nin bronze medal sa 1985 SEA Games.
An mga tiyo niya iyo si Noli Eala, dating PSC chairperson asin PBA commissioner,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=August 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=March 28, 2025}}</ref> asin si Rhett Eala, sarong fashion designer. An tugang niya si Michael Francis "Miko" Eala naglalaro nin tenis para sa Penn State Nittany Lions halì 2020 hasta 2024.<ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |first1=Frances Karmel S. |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |access-date=August 27, 2025 |website=[[Philippine Entertainment Portal]]}}</ref>
Nagsimula si Eala magtenis sa edad na 4, pinakilala kan saiyang lolo na si Roberto Maniego, na siya man an enot niyang coach.<ref>{{Cite web |date=November 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |access-date=January 12, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
Nag-adal siya sa Immaculate Conception Academy sa [[San Juan, Metro Manila|San Juan]] asin Colegio San Agustin sa [[Makati]] bago siya nagtraining sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, Spain. Nagtapos siya kan 2023.<ref>{{Cite web |date=December 19, 2025 |title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court |url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro |access-date=January 12, 2026 |website=Globe Telecom |language=en}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Paboritong comfort food ni Eala an [[kaldereta]], asin mas gusto niya an matcha kesa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Nagsasabi siya nin Ingles asin Español, bukod sa saiyang sariling [[Filipino language|Filipino]]. An Wimbledon an paborito niyang Grand Slam asin an Centre Court an paborito niyang korte.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Binanggit niya si [[Maria Sharapova]] bilang impluwensya, asin nakatrabaho niya si [[Rafael Nadal]] asin an tugang niyang si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref>
An breakthrough niya sa 2025 Miami Open nagtao saiya nin pagkilala bilang sarong bantog na atleta sa Pilipinas, na ikinukumpara pa ki [[Manny Pacquiao]]. Sa mga post‑match interviews, ginagamit niya an Tagalog na nakadagdag sa kasikatan nin tenis sa mga Pilipino.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Sa edad na 12 kan 2018, si Alex Eala nagdaog sa Les Petits As na torneo sa France asin kaidto nakua niya an enot niyang under‑18 singles asin doubles na titulo sa ITF Trofeo David Ferrer sa Spain. Kan 2019, nagdaog siya sa Orange Bowl girls’ doubles kaiba si Evialina Laskevich, asin kan 2020 nagdaog man sa Australian Open girls’ doubles kaiba si Priska Nugroho. Kan 2021, nagdugang siya nin ikaduwang junior Grand Slam doubles trophy sa French Open kaiba si Oksana Selekhmeteva, asin sa parehong taon nagdaog siya sa singles asin doubles sa Trofeo Bonfiglio sa Milan. An pinakaimportante niyang milestone nag-abot kan 2022 nang siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web|title=WTA Official: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches|access-date=October 5, 2025|publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
==== 2020 hanggang 2023 ====
Kan 2020 hanggang 2023, si Eala hinay-hinay na nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA na mga torneo. Kan 2020, naglalaro siya sa limang ITF singles tournaments, nakalampas sa Round of 16 sa tulo. Kan 2021, nagdebut siya sa WTA Tour sa Miami Open pero nawara sa qualifying, asin nakaabot sa Round of 16 sa Romania 250; sa doubles, nakaabot siya sa final sa W25 Platja d’Aro asin quarterfinal sa Madrid. Kan 2022, nagkompetensya siya sa Miami asin Madrid sa WTA Tour, habang sa ITF circuit nagdaog siya sa W25 Chiang Rai, runner‑up sa W60 Madrid, asin nakaabot sa mga semifinals asin quarterfinals; sa doubles, an pinakaimportante niyang resulta iyo an semifinal sa W25 Palma del Río. Kan 2023, nagpartisipar siya sa mga WTA events kaiba an Australian Open qualifying asin apat na 250 tournaments, pero dai nakalampas sa enot na round; nagdaog man siya sa ITF circuit sa W15 Yecla asin W25 Roehampton, asin nakaabot sa finals asin semifinals sa mas dakulang events. Kan Agosto, nakasulod siya sa WTA top 200, nag-abot sa No. 191, asin nakaabot man sa mga doubles semifinals asin quarterfinals sa ITF asin WTA tournaments.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2024 ====
Kan 2024, si Eala nagkompetensya sa Grand Slams, WTA, asin ITF na mga torneo na may halong resulta. Sa singles, dai siya nakalampas sa qualifying sa apat na majors, pero nakaabot sa quarterfinals sa Veneto 125 asin second round sa Miami 1000. Nakaabot man siya sa semifinal sa Canberra 125 asin nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa W100 Vitoria-Gasteiz, kaiba nin iba pang semifinals asin quarterfinals sa iba pang ITF tournaments. Sa doubles, an pinakaimportante niyang WTA resulta iyo an semifinal sa Canberra 125 kaiba si Laura Pigossi, asin lima pang quarterfinals sa iba’t ibang WTA events. Sa ITF circuit, nagdaog siya nin tulo na doubles titles, kaiba an back‑to‑back wins kaiba si Estelle Cascino sa Croissy-Beaubourg asin Vitoria-Gasteiz, asin nagdugang nin mga semifinals kaiba nin iba’t ibang partners.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025 ====
Kan 2025, nagkaigwa nin breakthrough season si Eala na pinakahighlight an pag-abot niya sa Miami Open, kun sain natalo niya an world No. 2 Iga Świątek sa quarterfinals bago natalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakaabot siya sa enot niyang WTA final sa grass sa Eastbourne 250, nagdaog nin enot niyang Grand Slam main‑draw win sa US Open, asin nagdaog nin enot niyang challenger title sa Guadalajara 125. Iba pang highlights iyo an quarterfinals sa São Paulo asin Ilkley, semifinals sa Jingshan asin Canberra, asin second‑round appearances sa Madrid asin Hong Kong. Maski nagkaigwa nin early exits sa Australian Open, French Open, Wimbledon, asin iba pang WTA 250 asin 1000 events, an tuloy-tuloy niyang progreso nagtaas sa ranking niya sa world’s top 50.<ref name="WTAEALAPROF" />
Sa doubles, nakaabot siya sa semifinals sa Guangzhou 250 kaiba si Nadiia Kichenok asin quarterfinals sa Rome 1000 kaiba si Coco Gauff. Sa Grand Slams, nakaabot siya sa second round sa French Open kaiba si Renata Zarazúa pero natalo sa enot na round sa Wimbledon kaiba si Eva Lys. Iba pang appearances sa Birmingham, Hong Kong, Mumbai, asin Oeiras, pero natapos sa early losses.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2026 ====
An 2026 na season ni Eala pinahiling an saiyang breakthrough sa Wimbledon, kun sain pinahiling niya an pagkagustuhan kan mga fans matapos niyang madakol an defending champion na si Iga Świątek sa ikatlong round bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WIM26SwiUpset2">{{cite news |last=Caacbay |first=Kennedy |date=July 4, 2026 |title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=July 6, 2026 |title=Alex Eala's Wimbledon campaign ends with loss to Italy's Paolini |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/6/tennis-alex-eala-s-wimbledon-campaign-ends-with-loss-to-italy-s-paolini-2300 |access-date=July 6, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Mas nauna sa taon, nagdara siya nin ikaduwang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos niyang madakol si Nikola Bartůňková sa final.<ref>{{cite web |title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/ |access-date=June 7, 2026 |website=GMA News Online}}</ref> Pinahiling man niya an talento sa Berlin Open, kun sain naglaog siya bilang wildcard asin natalo si Elena Rybakina asin Elina Svitolina bago siya natalo sa semifinals kontra sa champion na si Linda Nosková.<ref>{{cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa hard courts, nakaabot siya sa ikaapat na round sa Indian Wells asin Miami Open, pero natalo ki Nosková asin Karolína Muchová.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |date=March 24, 2026 |title=Alex Eala bows out of Miami Open in loss to Karolina Muchova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=March 24, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Nakaabot man siya sa quarterfinals sa Dubai asin Abu Dhabi Open, kun sain nagpares siya ki Janice Tjen para sa doubles semifinals.<ref>{{cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |website=onesports.ph |access-date=February 19, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Alex Eala bows out of Abu Dhabi quarterfinals in loss to Russia's Alexandrova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> An saiyang season nagpoon nin marikas sa Auckland Open, kun sain nakaabot siya sa semifinals sa singles asin doubles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks |work=Inquirer.net}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa clay courts, halo-halo an resulta: nakaabot siya sa ikatlong round sa Italian Open asin ikaduwang round sa Madrid, pero nagkaigwa nin early exits sa Linz, Stuttgart, Strasbourg, asin French Open.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=May 10, 2026 |title=Alex Eala bows out of Italian Open with loss to Rybakina |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/5/10/tennis-alex-eala-bows-out-of-italian-open-with-loss-to-rybakina-2341 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=April 24, 2026 |title=Alex Eala suffers second round defeat to Elise Mertens at Mutua Madrid Open |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/48579925/alex-eala-suffers-second-round-defeat-elise-mertens-mutua-madrid-open |access-date=April 24, 2026 |work=ESPN.com}}</ref>
Sa grass courts, aside sa Birmingham na pagkadaug, nakaabot siya sa ikaduwang round sa Queen’s Club, quarterfinals sa doubles sa Bad Homburg kaiba si Venus Williams, asin nagkaigwa nin memorable na Wimbledon run. Alagad, nagkaigwa man siya nin early exits sa singles sa Bad Homburg asin doubles sa Wimbledon.<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=June 10, 2026 |title=Alex Eala falls to pal Iva Jovic yet again at Queen's Club |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-loses-to-pal-iva-jovic-yet-again-at-queen-s-club-a5019-20260610 |access-date=June 10, 2026 |website=Spin.ph}}</ref><ref>{{cite news |last=Flores-Colina |first=Celest |date=June 25, 2026 |title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles |url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles |access-date=June 25, 2026 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ini nagtabang saiya na maabot an career-high ranking bilang world No. 28 kan Hulyo.<ref name="NewCareerHigh" />
==Estilo nin pagkawat==
Si Eala kilala bilang sarong agresibong ''baseliner'' (paraténis na naglalaro sa likod nin korte) na ginagamit an saiyang ''forehand'' (harap na palo) asin matatag na dalawahang kamot na ''backhand'' (likod na palo) tanganing makontrol an mga palitan,<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=January 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> habang an kaliwang kamot na ''topspin'' (paakyat na ikot) nagtutulak sa mga kalaban na mas marikas asin mas marayô. Maski magayon an saiyang pagbabalik asin performance sa ''hard court'' (matigas na palaruan), nananatiling kahinaan an saiyang ''serve'' na kulang sa bilis asin pagkakaiba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=January 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Nakamit na niya an makasaysayang tagumpay bilang enot na Pilipino sa WTA 1000 ''semis'' asin natalo an tulo na pangunahing kampeon sa Miami Open kan 2025, pero binibigyang-diin nin mga eksperto asin dating propesyonal na an pagpauswag sa saiyang ''serve''—sa bilis, taktikal na pagkakaiba, asin pisikal na kondisyon—iyo an susi sa pangmatagalang tagumpay.
Itinampok nin dating mga propesyonal na paraténis na sinda Greg Rusedski, Andrea Petkovic, asin Martina Navratilova an pangangaipo para sa mas dakulang kusog, pagiging maaasahan, asin pagkakaiba-iba sa saiyang ''serve'', kasabay nin mas marikas na pangangatawan asin kondisyon.<ref>{{Cite web |date=March 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=March 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
=== Mga Tagapagsanay ===
Si Eala nagtrabaho sa iba’t ibang mga tagapagsanay sa saiyang karera, kadaklan kaugnay sa Rafa Nadal Academy.
Si Daniel Gomez an nagin tagapagsanay niya sa mga enot na taon. An saiyang pagtuturo nakatuon sa konsistensi, mental na pokus, asin pisikal na kondisyon, na nagin pundasyon para sa paglipat niya sa propesyonal na sirkito.<ref name="coach0">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Sino ang tagapagsanay ni Alexandra Eala? Lahat ng Dapat Mong Malaman Tungkol sa Mentor ng WTA Icon |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-tagapagsanay-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref>
Si Joan Bosch kabilang sa mga enot niyang mentor sa akademya. Sinamahan niya si Eala sa semifinals kan 2025 Miami Open asin sa Wimbledon 2026, kun sain binigyang-diin niya an kahalagahan nin disiplina asin tuloy-tuloy na pagsasanay sa Grand Slam competition.<ref name="coach1">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Mga banyagang tagapagsanay sa likod ng paglago ni Eala |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-tagapagsanayes-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="coach2">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=‘Work never stops’ habang naghahanda si Alex Eala para kay Iga Swiatek |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Si Alexandro "Sandro" Viaene nagin pangunahing tagapagsanay niya bago an 2025 season. Siya an namahala sa pre‑season training asin naggabay sa saiyang pagsubok na makasulod sa Australian Open, na may metodolohiya na nakatuon sa istrukturadong preparasyon asin kondisyon para sa mga pangangaipo nin WTA Tour.<ref name="coach1" />
Sumali si Toni Nadal sa saiyang koponan kan 2025 Miami Open. Inilarawan ni Eala an partisipasyon bilang sarong "biyaya," binanggit an saiyang karanasan sa pagtagapagsanay kay Rafael Nadal bilang mahalaga sa saiyang pag-uswag, lalo na sa disiplina asin kakayahang mag-adapt.<ref name="coach0" /><ref>{{Cite web |date=April 7, 2026 |title=Ibinahagi ni Alex Eala kun ano an naging karanasan niya na ma-tagapagsanay ni Toni Nadal bago an clay court season |url=https://tennishead.net/alex-eala-shares-what-its-been-like-to-be-tagapagsanayed-by-toni-nadal-recently-ahead-of-the-clay-court-season/ |access-date=April 7, 2026 |website=Tennishead |language=en-GB|last=Kilham|first=Max}}</ref>
Nakatrabaho man niya si Lluc Bauzá, sarong medical fitness tagapagsanay halì sa Rafa Nadal Academy, na namahala sa kondisyon niya bago an laban sa Wimbledon 2026 kontra kay Iga Świątek.<ref name="coach2" />
== Ibang lantad ==
===Pambanwang grupohan===
Pigrerepresentar ni Eala an Filipinas sa manlaen-laen na pangkinaban na torneo. Nakasikwit siya nin mga medalya sa SEA Games 2021 (pirak sa singles, team, asin mixed doubles), saka sa Asian Games 2022 (pirak sa singles asin mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Kan 2024, pinamayohan niya an aripompon sa 5–0 panggana sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date= |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=October 25, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa SEA Games 2025, nasikwit niya an medalyang bulawan sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles asin team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Poon pa pagka-aki, sinuportahan si Eala kan Globe Telecom,<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> asin kahaloyan nagkaigwa nang mga endorsement hale sa Babolat, Nike, asin BPI,<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago nagin brand ambassador nin Milo kaidtong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga onra ===
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] naghatag kan Eala ug Presidential Citation niadtong Hulyo 2026.]]
Si Eala pig-ako kan Philippine Sportswriters Association bilang walong beses na honoree (2019–2026) sa PSA Annual Awards huli sa “outstanding achievements in tennis.”<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025 |website=Rappler |language=en-US }}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025 |work=Manila Bulletin }}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |access-date=October 12, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025 |website=Tiebreaker Times |language=en-US }}
* {{Cite news |work=The Philippine Star |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025 |website=ABS-CBN News }}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025 |website=Philippine News Agency |language=en }}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025 |website=SunStar Publishing Inc. |language=en }}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Kan 2021, isinama siya nin ''Tatler Asia'' sa listahan nin pinakaimpluwensyal na tawo sa Asia.<ref>{{Cite magazine |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021 |access-date=October 20, 2025 |magazine=[Tatler Asia |language=en}}</ref>
Kan Abril 2025, pigtawan siya nin ''Premios Tanglaw'' trophy kan embahada nin Pilipinas sa Madrid huli sa kontribusyon niya sa pagpapatibay nin Philippines–Spain relations.<ref>{{cite news|author=Dyan Castillejo|title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257|work=ABS-CBN|date=April 28, 2025|access-date=April 28, 2025}}</ref>
Kan 2026, pig-ako siya nin Forbes Asia bilang sarong 30 Under 30 icon sa sports asin entertainment huli sa pagtaas niya sa Pilipinas sa global tennis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=May 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=May 27, 2026 |work=Forbes Asia}}</ref> Nakareceive siya nin Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Manila kan Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa saiyang pagkakamit sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos an presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page]
{{Tamboan}}
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
49lf8vjq77rn43kmhzzy5qewpeh9tc5
Mga tataramon na Para-Mongoliko
0
56572
307365
307025
2026-07-14T13:23:10Z
ShiminUfesoj
11957
/* Mga tataramon */
307365
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ipinupuntong grupo nin mga napuho nang tataramon}}
{{Infobox pamilya nin tataramon
| name = Para-Mongoliko
| altname = Serbi–Awar (Xianbei–Wuhuan)<br>Khitanic
| region = [[Mongolya]], [[amihanan na Tsina]], rona nin [[Danaw Baikal]]
| familycolor = Altaiko
| fam1 = [[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]
| child1 = [[Tataramon na Khitan|Khitan]]
| child2 = [[Tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]]
| child3 = [[Tataramon na Tuoba|Tuoba]]?
| child4 = [[Tataramon na Rouran|Rouran]]?
| child5 = [[Pannonian Avars#Tataramon|Pannonian Avar]]?
| glotto = none
| glottorefname =
| glotto2 = kita1247
| glottoname2 = Kitan{{efn|An kaapil sana kan sangay na ini an nagrepresentar}}
}}
An '''Para-Mongoliko''' sarong grupo nin mga tataramon na pigkokonsiderar na sarong napuho nang tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. An Para-Mongoliko igwa nin nagkapirang mga tataramon na nawara na sa kasaysayan, kabali an [[tataramon na Khitan|Khitan]] asin [[tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]].
== Mga tataramon ==
[[File:MongolicLanguagesGraph.svg|thumb|right|Sarong representasyong grapiko susog sa talaan sa panahon kan mga tataramon na Mongoliko asin Para-Mongoliko]]
An mga tataramon kan [[tataramon na Xiongnu|Xiongnu]], [[mga tawong Donghu|Donghu]] asin [[Wuhuan]] pwedeng Para-Mongoliko,{{sfn|Andrews|1999|p=72}} siring man an mga nasa [[tataramon na Xianbei|Xianbei]] asin an [[tataramon na Tuoba|Tuoba]] (an mga kagmukna kan [[Amihanan na Wei]]) asin [[tataramon na Khitan|Khitan]]. Nin huli ta an mga natatadang ebidensya para sa Xianbei asin Tuoba dikit na gayo, an saro makakahipotesis sana na an sarong henetikong relasyon ''pwede'' na magin posible. Sa kaso kan Khitan, igwa nin mayaman na ebidensya, alagad an kadaklan kaini nakasurat sa duwang Khitan na iskritura ([[dakulang iskriturang Khitan |dakula]] asin [[sadit na iskriturang Khitan|sadit]]) na dai pa lubos na nadesiper. Alagad, gikan sa makukuang ebidensiya ini nakonklusyon na an sarong henetikong relasyon sa [[mga tataramon na Mongoliko|Mongoliko]] posible.{{sfn|Janhunen|2003b|pp=391–394}}{{sfn|Janhunen|2003a|pp=1–3}}
=== Tuoba ===
{{main|Tataramon na Tuoba}}
Si [[Alexander Vovin]] (2007) pigbibisto an napuho nang [[tataramon na Tuoba]] (Tabɣač) bilang sarong tataramon na Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2007 |title=Once again on the Tabɣač language |journal=Mongolian Studies |volume=XXIX |pages=191–206}}</ref> Minsan siring, Chen (2005)<ref>{{cite journal|last=Chen |first=Sanping |date=2005 |title=Turkic or Proto-Mongolian? A Note on the Tuoba Language |journal=[[Central Asiatic Journal]] |volume=49 |number=2 |pages=161–73}}</ref> nagsasabi na an Tuoba sarong [[tataramon na Turko]].
Pigklasipikar ni Shimunek an Tuoba bilang sarong "Serbi" (i.e., Para-Mongoliko) na tataramon, kaiba an Tuyuhun asin Khitan.<ref name="Shimunek2017">{{cite book|last=Shimunek |first=Andrew |title=Languages of Ancient Southern Mongolia and North China: a Historical-Comparative Study of the Serbi or Xianbei Branch of the Serbi-Mongolic Language Family, with an Analysis of Northeastern Frontier Chinese and Old Tibetan Phonology |publisher=Harrassowitz Verlag |publication-place=[[Wiesbaden]] |year=2017 |isbn=978-3-447-10855-3 |oclc=993110372}}</ref>
ftj0d7gvus9uhjclfpuaxudje2xnpny
307366
307365
2026-07-14T13:25:51Z
ShiminUfesoj
11957
307366
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ipinupuntong grupo nin mga napuho nang tataramon}}
{{Infobox pamilya nin tataramon
| name = Para-Mongoliko
| altname = Serbi–Awar (Xianbei–Wuhuan)<br>Khitanic
| region = [[Mongolya]], [[amihanan na Tsina]], rona nin [[Danaw Baikal]]
| familycolor = Altaiko
| fam1 = [[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]
| child1 = [[Tataramon na Khitan|Khitan]]
| child2 = [[Tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]]
| child3 = [[Tataramon na Tuoba|Tuoba]]?
| child4 = [[Tataramon na Rouran|Rouran]]?
| child5 = [[Pannonian Avars#Tataramon|Pannonian Avar]]?
| glotto = none
| glottorefname =
| glotto2 = kita1247
| glottoname2 = Kitan{{efn|An kaapil sana kan sangay na ini an nagrepresentar}}
}}
An '''Para-Mongoliko''' sarong grupo nin mga tataramon na pigkokonsiderar na sarong napuho nang tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. An Para-Mongoliko igwa nin nagkapirang mga tataramon na nawara na sa kasaysayan, kabali an [[tataramon na Khitan|Khitan]] asin [[tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]].
== Mga tataramon ==
[[File:MongolicLanguagesGraph.svg|thumb|right|Sarong representasyong grapiko susog sa talaan sa panahon kan mga tataramon na Mongoliko asin Para-Mongoliko]]
An mga tataramon kan [[tataramon na Xiongnu|Xiongnu]], [[mga tawong Donghu|Donghu]] asin [[Wuhuan]] pwedeng Para-Mongoliko,{{sfn|Andrews|1999|p=72}} siring man an mga nasa [[tataramon na Xianbei|Xianbei]] asin an [[tataramon na Tuoba|Tuoba]] (an mga kagmukna kan [[Amihanan na Wei]]) asin [[tataramon na Khitan|Khitan]]. Nin huli ta an mga natatadang ebidensya para sa Xianbei asin Tuoba dikit na gayo, an saro makakahipotesis sana na an sarong henetikong relasyon ''pwede'' na magin posible. Sa kaso kan Khitan, igwa nin mayaman na ebidensya, alagad an kadaklan kaini nakasurat sa duwang Khitan na iskritura ([[dakulang iskriturang Khitan |dakula]] asin [[sadit na iskriturang Khitan|sadit]]) na dai pa lubos na nadesiper. Alagad, gikan sa makukuang ebidensiya ini nakonklusyon na an sarong henetikong relasyon sa [[mga tataramon na Mongoliko|Mongoliko]] posible.{{sfn|Janhunen|2003b|pp=391–394}}{{sfn|Janhunen|2003a|pp=1–3}}
=== Tuoba ===
{{main|Tataramon na Tuoba}}
Si [[Alexander Vovin]] (2007) pigbibisto an napuho nang [[tataramon na Tuoba]] (Tabɣač) bilang sarong tataramon na Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2007 |title=Once again on the Tabɣač language |journal=Mongolian Studies |volume=XXIX |pages=191–206}}</ref> Minsan siring, Chen (2005)<ref>{{cite journal|last=Chen |first=Sanping |date=2005 |title=Turkic or Proto-Mongolian? A Note on the Tuoba Language |journal=[[Central Asiatic Journal]] |volume=49 |number=2 |pages=161–73}}</ref> nagsasabi na an Tuoba sarong [[tataramon na Turko]].
Pigklasipikar ni Shimunek an Tuoba bilang sarong "Serbi" (i.e., Para-Mongoliko) na tataramon, kaiba an Tuyuhun asin Khitan.<ref name="Shimunek2017">{{cite book|last=Shimunek |first=Andrew |title=Languages of Ancient Southern Mongolia and North China: a Historical-Comparative Study of the Serbi or Xianbei Branch of the Serbi-Mongolic Language Family, with an Analysis of Northeastern Frontier Chinese and Old Tibetan Phonology |publisher=Harrassowitz Verlag |publication-place=[[Wiesbaden]] |year=2017 |isbn=978-3-447-10855-3 |oclc=993110372}}</ref>
=== Rouran ===
{{main|Tataramon na Rouran}}
Si [[Alexander Vovin]] (2018) nagsusuherir na an [[tataramon na Rouran]] kan [[Kaganato nin Rouran]] sarong tataramon na Mongol, harani alagad bakong kapareho kan Tahaw na Mongol.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |title=A Sketch of the Earliest Mongolic Language: the Brāhmī Bugut and Khüis Tolgoi Inscriptions |url=https://www.academia.edu/39716045 |journal=[[International Journal of Eurasian Linguistics]] |year=2019 |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=162–197 |doi=10.1163/25898833-12340008 |s2cid=198833565 |issn=2589-8825}}</ref>
==== Pannonian Avar ====
Si Shimunek (2017) nagproponer na an elite core kan [[Pannonian Avars|Avars]] nagtataram nin sarong "Para-Mongolic na tataramon" kan grupong "Serbi–Awar", na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. Pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[Mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon.<ref name="Shimunek2017"/>
7gzhiir5w2s3zx3rkz9zjy8zd7x31rp
307367
307366
2026-07-14T13:27:48Z
ShiminUfesoj
11957
/* Pannonian Avar */
307367
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ipinupuntong grupo nin mga napuho nang tataramon}}
{{Infobox pamilya nin tataramon
| name = Para-Mongoliko
| altname = Serbi–Awar (Xianbei–Wuhuan)<br>Khitanic
| region = [[Mongolya]], [[amihanan na Tsina]], rona nin [[Danaw Baikal]]
| familycolor = Altaiko
| fam1 = [[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]
| child1 = [[Tataramon na Khitan|Khitan]]
| child2 = [[Tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]]
| child3 = [[Tataramon na Tuoba|Tuoba]]?
| child4 = [[Tataramon na Rouran|Rouran]]?
| child5 = [[Pannonian Avars#Tataramon|Pannonian Avar]]?
| glotto = none
| glottorefname =
| glotto2 = kita1247
| glottoname2 = Kitan{{efn|An kaapil sana kan sangay na ini an nagrepresentar}}
}}
An '''Para-Mongoliko''' sarong grupo nin mga tataramon na pigkokonsiderar na sarong napuho nang tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. An Para-Mongoliko igwa nin nagkapirang mga tataramon na nawara na sa kasaysayan, kabali an [[tataramon na Khitan|Khitan]] asin [[tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]].
== Mga tataramon ==
[[File:MongolicLanguagesGraph.svg|thumb|right|Sarong representasyong grapiko susog sa talaan sa panahon kan mga tataramon na Mongoliko asin Para-Mongoliko]]
An mga tataramon kan [[tataramon na Xiongnu|Xiongnu]], [[mga tawong Donghu|Donghu]] asin [[Wuhuan]] pwedeng Para-Mongoliko,{{sfn|Andrews|1999|p=72}} siring man an mga nasa [[tataramon na Xianbei|Xianbei]] asin an [[tataramon na Tuoba|Tuoba]] (an mga kagmukna kan [[Amihanan na Wei]]) asin [[tataramon na Khitan|Khitan]]. Nin huli ta an mga natatadang ebidensya para sa Xianbei asin Tuoba dikit na gayo, an saro makakahipotesis sana na an sarong henetikong relasyon ''pwede'' na magin posible. Sa kaso kan Khitan, igwa nin mayaman na ebidensya, alagad an kadaklan kaini nakasurat sa duwang Khitan na iskritura ([[dakulang iskriturang Khitan |dakula]] asin [[sadit na iskriturang Khitan|sadit]]) na dai pa lubos na nadesiper. Alagad, gikan sa makukuang ebidensiya ini nakonklusyon na an sarong henetikong relasyon sa [[mga tataramon na Mongoliko|Mongoliko]] posible.{{sfn|Janhunen|2003b|pp=391–394}}{{sfn|Janhunen|2003a|pp=1–3}}
=== Tuoba ===
{{main|Tataramon na Tuoba}}
Si [[Alexander Vovin]] (2007) pigbibisto an napuho nang [[tataramon na Tuoba]] (Tabɣač) bilang sarong tataramon na Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2007 |title=Once again on the Tabɣač language |journal=Mongolian Studies |volume=XXIX |pages=191–206}}</ref> Minsan siring, Chen (2005)<ref>{{cite journal|last=Chen |first=Sanping |date=2005 |title=Turkic or Proto-Mongolian? A Note on the Tuoba Language |journal=[[Central Asiatic Journal]] |volume=49 |number=2 |pages=161–73}}</ref> nagsasabi na an Tuoba sarong [[tataramon na Turko]].
Pigklasipikar ni Shimunek an Tuoba bilang sarong "Serbi" (i.e., Para-Mongoliko) na tataramon, kaiba an Tuyuhun asin Khitan.<ref name="Shimunek2017">{{cite book|last=Shimunek |first=Andrew |title=Languages of Ancient Southern Mongolia and North China: a Historical-Comparative Study of the Serbi or Xianbei Branch of the Serbi-Mongolic Language Family, with an Analysis of Northeastern Frontier Chinese and Old Tibetan Phonology |publisher=Harrassowitz Verlag |publication-place=[[Wiesbaden]] |year=2017 |isbn=978-3-447-10855-3 |oclc=993110372}}</ref>
=== Rouran ===
{{main|Tataramon na Rouran}}
Si [[Alexander Vovin]] (2018) nagsusuherir na an [[tataramon na Rouran]] kan [[Kaganato nin Rouran]] sarong tataramon na Mongol, harani alagad bakong kapareho kan Tahaw na Mongol.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |title=A Sketch of the Earliest Mongolic Language: the Brāhmī Bugut and Khüis Tolgoi Inscriptions |url=https://www.academia.edu/39716045 |journal=[[International Journal of Eurasian Linguistics]] |year=2019 |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=162–197 |doi=10.1163/25898833-12340008 |s2cid=198833565 |issn=2589-8825}}</ref>
==== Pannonian Avar ====
Si Shimunek (2017) nagproponer na an elite core kan [[Pannonian Avars|Avars]] nagtataram nin sarong "Para-Mongolic na tataramon" kan grupong "Serbi–Awar", na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. Pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[Mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon.<ref name="Shimunek2017"/>
=== Khitan ===
{{main|Tataramon na Khitan}}
Si [[Juha Janhunen]] (2006) pigklasipikar an [[tataramon na Khitan]] sa pamilyang "Para-Mongoliko", na an boot sabihon ini may relasyon sa mga tataramon na Mongoliko bilang sarong [[tugang na grupo]], imbes na bilang sarong direktang gikan kan Proto-Mongoliko.<ref name=Janhunen>{{cite book|first=Juha |last=Janhunen |author-link=Juha Janhunen |title=The Mongolic Languages |url=https://books.google.com/books?id=DuCRAgAAQBAJ&pg=PA364 |date=2006 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-135-79690-7 |page=393}}</ref> Si [[Alexander Vovin]] (2017)<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2017 |title=Koreanic loanwords in Khitan and their importance in the decipherment of the latter |journal=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae |volume=70 |number=2 |pages=207–215|doi=10.1556/062.2017.70.2.4 |url=https://real.mtak.hu/56022/1/062.2017.70.2.4.pdf }}</ref> nagmidbid man nin nagkapirang posibleng mga subling taga gikan sa [[mga tataramon na Koreano]] pasiring sa tataramon na Khitan.
t3jaspzy4r2s4x907iygfg1c8f97lth
307368
307367
2026-07-14T13:29:54Z
ShiminUfesoj
11957
/* Mga tataramon */
307368
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ipinupuntong grupo nin mga napuho nang tataramon}}
{{Infobox pamilya nin tataramon
| name = Para-Mongoliko
| altname = Serbi–Awar (Xianbei–Wuhuan)<br>Khitanic
| region = [[Mongolya]], [[amihanan na Tsina]], rona nin [[Danaw Baikal]]
| familycolor = Altaiko
| fam1 = [[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]
| child1 = [[Tataramon na Khitan|Khitan]]
| child2 = [[Tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]]
| child3 = [[Tataramon na Tuoba|Tuoba]]?
| child4 = [[Tataramon na Rouran|Rouran]]?
| child5 = [[Pannonian Avars#Tataramon|Pannonian Avar]]?
| glotto = none
| glottorefname =
| glotto2 = kita1247
| glottoname2 = Kitan{{efn|An kaapil sana kan sangay na ini an nagrepresentar}}
}}
An '''Para-Mongoliko''' sarong grupo nin mga tataramon na pigkokonsiderar na sarong napuho nang tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. An Para-Mongoliko igwa nin nagkapirang mga tataramon na nawara na sa kasaysayan, kabali an [[tataramon na Khitan|Khitan]] asin [[tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]].
== Mga tataramon ==
[[File:MongolicLanguagesGraph.svg|thumb|right|Sarong representasyong grapiko susog sa talaan sa panahon kan mga tataramon na Mongoliko asin Para-Mongoliko]]
An mga tataramon kan [[tataramon na Xiongnu|Xiongnu]], [[mga tawong Donghu|Donghu]] asin [[Wuhuan]] pwedeng Para-Mongoliko,{{sfn|Andrews|1999|p=72}} siring man an mga nasa [[tataramon na Xianbei|Xianbei]] asin an [[tataramon na Tuoba|Tuoba]] (an mga kagmukna kan [[Amihanan na Wei]]) asin [[tataramon na Khitan|Khitan]]. Nin huli ta an mga natatadang ebidensya para sa Xianbei asin Tuoba dikit na gayo, an saro makakahipotesis sana na an sarong henetikong relasyon ''pwede'' na magin posible. Sa kaso kan Khitan, igwa nin mayaman na ebidensya, alagad an kadaklan kaini nakasurat sa duwang Khitan na iskritura ([[dakulang iskriturang Khitan |dakula]] asin [[sadit na iskriturang Khitan|sadit]]) na dai pa lubos na nadesiper. Alagad, gikan sa makukuang ebidensiya ini nakonklusyon na an sarong henetikong relasyon sa [[mga tataramon na Mongoliko|Mongoliko]] posible.{{sfn|Janhunen|2003b|pp=391–394}}{{sfn|Janhunen|2003a|pp=1–3}}
=== Tuoba ===
{{main|Tataramon na Tuoba}}
Si [[Alexander Vovin]] (2007) pigbibisto an napuho nang [[tataramon na Tuoba]] (Tabɣač) bilang sarong tataramon na Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2007 |title=Once again on the Tabɣač language |journal=Mongolian Studies |volume=XXIX |pages=191–206}}</ref> Minsan siring, Chen (2005)<ref>{{cite journal|last=Chen |first=Sanping |date=2005 |title=Turkic or Proto-Mongolian? A Note on the Tuoba Language |journal=[[Central Asiatic Journal]] |volume=49 |number=2 |pages=161–73}}</ref> nagsasabi na an Tuoba sarong [[tataramon na Turko]].
Pigklasipikar ni Shimunek an Tuoba bilang sarong "Serbi" (i.e., Para-Mongoliko) na tataramon, kaiba an Tuyuhun asin Khitan.<ref name="Shimunek2017">{{cite book|last=Shimunek |first=Andrew |title=Languages of Ancient Southern Mongolia and North China: a Historical-Comparative Study of the Serbi or Xianbei Branch of the Serbi-Mongolic Language Family, with an Analysis of Northeastern Frontier Chinese and Old Tibetan Phonology |publisher=Harrassowitz Verlag |publication-place=[[Wiesbaden]] |year=2017 |isbn=978-3-447-10855-3 |oclc=993110372}}</ref>
=== Rouran ===
{{main|Tataramon na Rouran}}
Si [[Alexander Vovin]] (2018) nagsusuherir na an [[tataramon na Rouran]] kan [[Kaganato nin Rouran]] sarong tataramon na Mongol, harani alagad bakong kapareho kan Tahaw na Mongol.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |title=A Sketch of the Earliest Mongolic Language: the Brāhmī Bugut and Khüis Tolgoi Inscriptions |url=https://www.academia.edu/39716045 |journal=[[International Journal of Eurasian Linguistics]] |year=2019 |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=162–197 |doi=10.1163/25898833-12340008 |s2cid=198833565 |issn=2589-8825}}</ref>
==== Pannonian Avar ====
Si Shimunek (2017) nagproponer na an elite core kan [[Pannonian Avars|Avars]] nagtataram nin sarong "Para-Mongolic na tataramon" kan grupong "Serbi–Awar", na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. Pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[Mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon.<ref name="Shimunek2017"/>
=== Khitan ===
{{main|Tataramon na Khitan}}
Si [[Juha Janhunen]] (2006) pigklasipikar an [[tataramon na Khitan]] sa pamilyang "Para-Mongoliko", na an boot sabihon ini may relasyon sa mga tataramon na Mongoliko bilang sarong [[tugang na grupo]], imbes na bilang sarong direktang gikan kan Proto-Mongoliko.<ref name=Janhunen>{{cite book|first=Juha |last=Janhunen |author-link=Juha Janhunen |title=The Mongolic Languages |url=https://books.google.com/books?id=DuCRAgAAQBAJ&pg=PA364 |date=2006 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-135-79690-7 |page=393}}</ref> Si [[Alexander Vovin]] (2017)<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2017 |title=Koreanic loanwords in Khitan and their importance in the decipherment of the latter |journal=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae |volume=70 |number=2 |pages=207–215|doi=10.1556/062.2017.70.2.4 |url=https://real.mtak.hu/56022/1/062.2017.70.2.4.pdf }}</ref> nagmidbid man nin nagkapirang posibleng mga subling taga gikan sa [[mga tataramon na Koreano]] pasiring sa tataramon na Khitan.
=== Tuyuhun ===
{{main|Tataramon na Tuyuhun}}
Si Vovin (2015) pigmidbid an napuho nang [[tataramon na Tuyuhun]] bilang sarong tataramon na Para-Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=December 2015 |url=https://www.academia.edu/24403941 |title=Some notes on the Tuyuhun (吐谷渾) language: in the footsteps of Paul Pelliot |journal=[[Journal of Sino-Western Communications]] |volume=7 |issue=2}}</ref>
== Panlaog na Karayarayan ==
Si Shimunek (2017) nagproponer nin sarong "Serbi-Awar" na grupo nin mga tataramon na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongol]]. Sa pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon sa karayarayan o klasipikasyon ni Shimunek.<ref name="Shimunek2017"/>
24vqfl5528bwo6497lhwguhglnvlzhg
307369
307368
2026-07-14T13:31:07Z
ShiminUfesoj
11957
/* Panlaog na Karayarayan */
307369
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ipinupuntong grupo nin mga napuho nang tataramon}}
{{Infobox pamilya nin tataramon
| name = Para-Mongoliko
| altname = Serbi–Awar (Xianbei–Wuhuan)<br>Khitanic
| region = [[Mongolya]], [[amihanan na Tsina]], rona nin [[Danaw Baikal]]
| familycolor = Altaiko
| fam1 = [[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]
| child1 = [[Tataramon na Khitan|Khitan]]
| child2 = [[Tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]]
| child3 = [[Tataramon na Tuoba|Tuoba]]?
| child4 = [[Tataramon na Rouran|Rouran]]?
| child5 = [[Pannonian Avars#Tataramon|Pannonian Avar]]?
| glotto = none
| glottorefname =
| glotto2 = kita1247
| glottoname2 = Kitan{{efn|An kaapil sana kan sangay na ini an nagrepresentar}}
}}
An '''Para-Mongoliko''' sarong grupo nin mga tataramon na pigkokonsiderar na sarong napuho nang tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. An Para-Mongoliko igwa nin nagkapirang mga tataramon na nawara na sa kasaysayan, kabali an [[tataramon na Khitan|Khitan]] asin [[tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]].
== Mga tataramon ==
[[File:MongolicLanguagesGraph.svg|thumb|right|Sarong representasyong grapiko susog sa talaan sa panahon kan mga tataramon na Mongoliko asin Para-Mongoliko]]
An mga tataramon kan [[tataramon na Xiongnu|Xiongnu]], [[mga tawong Donghu|Donghu]] asin [[Wuhuan]] pwedeng Para-Mongoliko,{{sfn|Andrews|1999|p=72}} siring man an mga nasa [[tataramon na Xianbei|Xianbei]] asin an [[tataramon na Tuoba|Tuoba]] (an mga kagmukna kan [[Amihanan na Wei]]) asin [[tataramon na Khitan|Khitan]]. Nin huli ta an mga natatadang ebidensya para sa Xianbei asin Tuoba dikit na gayo, an saro makakahipotesis sana na an sarong henetikong relasyon ''pwede'' na magin posible. Sa kaso kan Khitan, igwa nin mayaman na ebidensya, alagad an kadaklan kaini nakasurat sa duwang Khitan na iskritura ([[dakulang iskriturang Khitan |dakula]] asin [[sadit na iskriturang Khitan|sadit]]) na dai pa lubos na nadesiper. Alagad, gikan sa makukuang ebidensiya ini nakonklusyon na an sarong henetikong relasyon sa [[mga tataramon na Mongoliko|Mongoliko]] posible.{{sfn|Janhunen|2003b|pp=391–394}}{{sfn|Janhunen|2003a|pp=1–3}}
=== Tuoba ===
{{main|Tataramon na Tuoba}}
Si [[Alexander Vovin]] (2007) pigbibisto an napuho nang [[tataramon na Tuoba]] (Tabɣač) bilang sarong tataramon na Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2007 |title=Once again on the Tabɣač language |journal=Mongolian Studies |volume=XXIX |pages=191–206}}</ref> Minsan siring, Chen (2005)<ref>{{cite journal|last=Chen |first=Sanping |date=2005 |title=Turkic or Proto-Mongolian? A Note on the Tuoba Language |journal=[[Central Asiatic Journal]] |volume=49 |number=2 |pages=161–73}}</ref> nagsasabi na an Tuoba sarong [[tataramon na Turko]].
Pigklasipikar ni Shimunek an Tuoba bilang sarong "Serbi" (i.e., Para-Mongoliko) na tataramon, kaiba an Tuyuhun asin Khitan.<ref name="Shimunek2017">{{cite book|last=Shimunek |first=Andrew |title=Languages of Ancient Southern Mongolia and North China: a Historical-Comparative Study of the Serbi or Xianbei Branch of the Serbi-Mongolic Language Family, with an Analysis of Northeastern Frontier Chinese and Old Tibetan Phonology |publisher=Harrassowitz Verlag |publication-place=[[Wiesbaden]] |year=2017 |isbn=978-3-447-10855-3 |oclc=993110372}}</ref>
=== Rouran ===
{{main|Tataramon na Rouran}}
Si [[Alexander Vovin]] (2018) nagsusuherir na an [[tataramon na Rouran]] kan [[Kaganato nin Rouran]] sarong tataramon na Mongol, harani alagad bakong kapareho kan Tahaw na Mongol.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |title=A Sketch of the Earliest Mongolic Language: the Brāhmī Bugut and Khüis Tolgoi Inscriptions |url=https://www.academia.edu/39716045 |journal=[[International Journal of Eurasian Linguistics]] |year=2019 |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=162–197 |doi=10.1163/25898833-12340008 |s2cid=198833565 |issn=2589-8825}}</ref>
==== Pannonian Avar ====
Si Shimunek (2017) nagproponer na an elite core kan [[Pannonian Avars|Avars]] nagtataram nin sarong "Para-Mongolic na tataramon" kan grupong "Serbi–Awar", na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. Pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[Mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon.<ref name="Shimunek2017"/>
=== Khitan ===
{{main|Tataramon na Khitan}}
Si [[Juha Janhunen]] (2006) pigklasipikar an [[tataramon na Khitan]] sa pamilyang "Para-Mongoliko", na an boot sabihon ini may relasyon sa mga tataramon na Mongoliko bilang sarong [[tugang na grupo]], imbes na bilang sarong direktang gikan kan Proto-Mongoliko.<ref name=Janhunen>{{cite book|first=Juha |last=Janhunen |author-link=Juha Janhunen |title=The Mongolic Languages |url=https://books.google.com/books?id=DuCRAgAAQBAJ&pg=PA364 |date=2006 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-135-79690-7 |page=393}}</ref> Si [[Alexander Vovin]] (2017)<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2017 |title=Koreanic loanwords in Khitan and their importance in the decipherment of the latter |journal=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae |volume=70 |number=2 |pages=207–215|doi=10.1556/062.2017.70.2.4 |url=https://real.mtak.hu/56022/1/062.2017.70.2.4.pdf }}</ref> nagmidbid man nin nagkapirang posibleng mga subling taga gikan sa [[mga tataramon na Koreano]] pasiring sa tataramon na Khitan.
=== Tuyuhun ===
{{main|Tataramon na Tuyuhun}}
Si Vovin (2015) pigmidbid an napuho nang [[tataramon na Tuyuhun]] bilang sarong tataramon na Para-Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=December 2015 |url=https://www.academia.edu/24403941 |title=Some notes on the Tuyuhun (吐谷渾) language: in the footsteps of Paul Pelliot |journal=[[Journal of Sino-Western Communications]] |volume=7 |issue=2}}</ref>
== Panlaog na Karayarayan ==
Si Shimunek (2017) nagproponer nin sarong "Serbi-Awar" na grupo nin mga tataramon na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongol]]. Sa pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon sa karayarayan o klasipikasyon ni Shimunek.<ref name="Shimunek2017"/>
{{tree list}}
*''[[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]''
**[[Mongolic languages|Mongolic]]
**'''Serbi–Awar''' (= [[Juha Janhunen]]'s "Para-Mongolic")
***[[Wuhuan#Language|Awar (Avar)]] ([[Wuhuan]] 烏桓 or Wuwan 烏丸)
***[[Xianbei#Language|Old Serbi]] (Common Serbi)
****Ch’i-fu/[[Western_Qin#Language|Qifu]] 乞伏 (northern [[Early Middle Chinese]]/NEMC *kʰɨrbuwk)
****Tuan/[[Duan tribe#Language|Duan]] 段 (NEMC *dɔr̃)
****[[Taghbach language|Taghbach]]
****[[Tuyuhun language|Tuyuhun]]/T’u-yü-hun (Mu-jung/[[Murong]] 慕容)
****Kitanic (Yü-wen/[[Yuwen]] 宇文)
*****Old [[Khitan language|Kitan]]
*****[[Kumo Xi|Qay]] 奚 (NEMC *ɣay)
*****[[Shiwei people|Shirwi]] proper 室韋 (*širwi/*širβi < *serbi 鮮卑 '[[Xianbei]]')
{{tree list/end}}
my3y0w9l20s0r8n487n7by9pvstt56p
307371
307369
2026-07-14T18:31:40Z
ShiminUfesoj
11957
/* Panlaog na Karayarayan */
307371
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ipinupuntong grupo nin mga napuho nang tataramon}}
{{Infobox pamilya nin tataramon
| name = Para-Mongoliko
| altname = Serbi–Awar (Xianbei–Wuhuan)<br>Khitanic
| region = [[Mongolya]], [[amihanan na Tsina]], rona nin [[Danaw Baikal]]
| familycolor = Altaiko
| fam1 = [[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]
| child1 = [[Tataramon na Khitan|Khitan]]
| child2 = [[Tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]]
| child3 = [[Tataramon na Tuoba|Tuoba]]?
| child4 = [[Tataramon na Rouran|Rouran]]?
| child5 = [[Pannonian Avars#Tataramon|Pannonian Avar]]?
| glotto = none
| glottorefname =
| glotto2 = kita1247
| glottoname2 = Kitan{{efn|An kaapil sana kan sangay na ini an nagrepresentar}}
}}
An '''Para-Mongoliko''' sarong grupo nin mga tataramon na pigkokonsiderar na sarong napuho nang tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. An Para-Mongoliko igwa nin nagkapirang mga tataramon na nawara na sa kasaysayan, kabali an [[tataramon na Khitan|Khitan]] asin [[tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]].
== Mga tataramon ==
[[File:MongolicLanguagesGraph.svg|thumb|right|Sarong representasyong grapiko susog sa talaan sa panahon kan mga tataramon na Mongoliko asin Para-Mongoliko]]
An mga tataramon kan [[tataramon na Xiongnu|Xiongnu]], [[mga tawong Donghu|Donghu]] asin [[Wuhuan]] pwedeng Para-Mongoliko,{{sfn|Andrews|1999|p=72}} siring man an mga nasa [[tataramon na Xianbei|Xianbei]] asin an [[tataramon na Tuoba|Tuoba]] (an mga kagmukna kan [[Amihanan na Wei]]) asin [[tataramon na Khitan|Khitan]]. Nin huli ta an mga natatadang ebidensya para sa Xianbei asin Tuoba dikit na gayo, an saro makakahipotesis sana na an sarong henetikong relasyon ''pwede'' na magin posible. Sa kaso kan Khitan, igwa nin mayaman na ebidensya, alagad an kadaklan kaini nakasurat sa duwang Khitan na iskritura ([[dakulang iskriturang Khitan |dakula]] asin [[sadit na iskriturang Khitan|sadit]]) na dai pa lubos na nadesiper. Alagad, gikan sa makukuang ebidensiya ini nakonklusyon na an sarong henetikong relasyon sa [[mga tataramon na Mongoliko|Mongoliko]] posible.{{sfn|Janhunen|2003b|pp=391–394}}{{sfn|Janhunen|2003a|pp=1–3}}
=== Tuoba ===
{{main|Tataramon na Tuoba}}
Si [[Alexander Vovin]] (2007) pigbibisto an napuho nang [[tataramon na Tuoba]] (Tabɣač) bilang sarong tataramon na Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2007 |title=Once again on the Tabɣač language |journal=Mongolian Studies |volume=XXIX |pages=191–206}}</ref> Minsan siring, Chen (2005)<ref>{{cite journal|last=Chen |first=Sanping |date=2005 |title=Turkic or Proto-Mongolian? A Note on the Tuoba Language |journal=[[Central Asiatic Journal]] |volume=49 |number=2 |pages=161–73}}</ref> nagsasabi na an Tuoba sarong [[tataramon na Turko]].
Pigklasipikar ni Shimunek an Tuoba bilang sarong "Serbi" (i.e., Para-Mongoliko) na tataramon, kaiba an Tuyuhun asin Khitan.<ref name="Shimunek2017">{{cite book|last=Shimunek |first=Andrew |title=Languages of Ancient Southern Mongolia and North China: a Historical-Comparative Study of the Serbi or Xianbei Branch of the Serbi-Mongolic Language Family, with an Analysis of Northeastern Frontier Chinese and Old Tibetan Phonology |publisher=Harrassowitz Verlag |publication-place=[[Wiesbaden]] |year=2017 |isbn=978-3-447-10855-3 |oclc=993110372}}</ref>
=== Rouran ===
{{main|Tataramon na Rouran}}
Si [[Alexander Vovin]] (2018) nagsusuherir na an [[tataramon na Rouran]] kan [[Kaganato nin Rouran]] sarong tataramon na Mongol, harani alagad bakong kapareho kan Tahaw na Mongol.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |title=A Sketch of the Earliest Mongolic Language: the Brāhmī Bugut and Khüis Tolgoi Inscriptions |url=https://www.academia.edu/39716045 |journal=[[International Journal of Eurasian Linguistics]] |year=2019 |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=162–197 |doi=10.1163/25898833-12340008 |s2cid=198833565 |issn=2589-8825}}</ref>
==== Pannonian Avar ====
Si Shimunek (2017) nagproponer na an elite core kan [[Pannonian Avars|Avars]] nagtataram nin sarong "Para-Mongolic na tataramon" kan grupong "Serbi–Awar", na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. Pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[Mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon.<ref name="Shimunek2017"/>
=== Khitan ===
{{main|Tataramon na Khitan}}
Si [[Juha Janhunen]] (2006) pigklasipikar an [[tataramon na Khitan]] sa pamilyang "Para-Mongoliko", na an boot sabihon ini may relasyon sa mga tataramon na Mongoliko bilang sarong [[tugang na grupo]], imbes na bilang sarong direktang gikan kan Proto-Mongoliko.<ref name=Janhunen>{{cite book|first=Juha |last=Janhunen |author-link=Juha Janhunen |title=The Mongolic Languages |url=https://books.google.com/books?id=DuCRAgAAQBAJ&pg=PA364 |date=2006 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-135-79690-7 |page=393}}</ref> Si [[Alexander Vovin]] (2017)<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2017 |title=Koreanic loanwords in Khitan and their importance in the decipherment of the latter |journal=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae |volume=70 |number=2 |pages=207–215|doi=10.1556/062.2017.70.2.4 |url=https://real.mtak.hu/56022/1/062.2017.70.2.4.pdf }}</ref> nagmidbid man nin nagkapirang posibleng mga subling taga gikan sa [[mga tataramon na Koreano]] pasiring sa tataramon na Khitan.
=== Tuyuhun ===
{{main|Tataramon na Tuyuhun}}
Si Vovin (2015) pigmidbid an napuho nang [[tataramon na Tuyuhun]] bilang sarong tataramon na Para-Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=December 2015 |url=https://www.academia.edu/24403941 |title=Some notes on the Tuyuhun (吐谷渾) language: in the footsteps of Paul Pelliot |journal=[[Journal of Sino-Western Communications]] |volume=7 |issue=2}}</ref>
== Panlaog na Karayarayan ==
Si Shimunek (2017) nagproponer nin sarong "Serbi-Awar" na grupo nin mga tataramon na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongol]]. Sa pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon sa karayarayan o klasipikasyon ni Shimunek.<ref name="Shimunek2017"/>
{{tree list}}
*''[[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]''
**[[Mga tataramon na Mongol|Mongoliko]]
**'''Serbi–Awar''' (= "Para-Mongoliko" ni [[Juha Janhunen]])
***[[Wuhuan#Tataramon|Awar (Avar)]] ([[Wuhuan]] 烏桓 or Wuwan 烏丸)
***[[Xianbei#Tataramon|Daan na Serbi]] (Komon na Serbi)
****Ch’i-fu/[[Sulnopan_na_Qin#Tataramon|Qifu]] 乞伏 (amihanan na [[Amay na Tahaw na Intsik]]/NEMC *kʰɨrbuwk)
****Tuan/[[Tribo nin Duan#Tataramon|Duan]] 段 (NEMC *dɔr̃)
****[[Tataramon na Taghbach|Taghbach]]
****[[Tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]]/T’u-yü-hun (Mu-jung/[[Murong]] 慕容)
****Kitaniko (Yü-wen/[[Yuwen]] 宇文)
*****Daan na [[Tataramon na Khitan|Kitan]]
*****[[Kumo Xi|Qay]] 奚 (NEMC *ɣay)
*****Kasentruhan nin [[Mga tawong Shiwei|Shirwi]] 室韋 (*širwi/*širβi < *serbi 鮮卑 '[[Xianbei]]')
{{tree list/end}}
3ckn8a06z6n13kryvrr68z44yjcmkx2
307372
307371
2026-07-14T18:33:09Z
ShiminUfesoj
11957
/* Panlaog na Karayarayan */
307372
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ipinupuntong grupo nin mga napuho nang tataramon}}
{{Infobox pamilya nin tataramon
| name = Para-Mongoliko
| altname = Serbi–Awar (Xianbei–Wuhuan)<br>Khitanic
| region = [[Mongolya]], [[amihanan na Tsina]], rona nin [[Danaw Baikal]]
| familycolor = Altaiko
| fam1 = [[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]
| child1 = [[Tataramon na Khitan|Khitan]]
| child2 = [[Tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]]
| child3 = [[Tataramon na Tuoba|Tuoba]]?
| child4 = [[Tataramon na Rouran|Rouran]]?
| child5 = [[Pannonian Avars#Tataramon|Pannonian Avar]]?
| glotto = none
| glottorefname =
| glotto2 = kita1247
| glottoname2 = Kitan{{efn|An kaapil sana kan sangay na ini an nagrepresentar}}
}}
An '''Para-Mongoliko''' sarong grupo nin mga tataramon na pigkokonsiderar na sarong napuho nang tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. An Para-Mongoliko igwa nin nagkapirang mga tataramon na nawara na sa kasaysayan, kabali an [[tataramon na Khitan|Khitan]] asin [[tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]].
== Mga tataramon ==
[[File:MongolicLanguagesGraph.svg|thumb|right|Sarong representasyong grapiko susog sa talaan sa panahon kan mga tataramon na Mongoliko asin Para-Mongoliko]]
An mga tataramon kan [[tataramon na Xiongnu|Xiongnu]], [[mga tawong Donghu|Donghu]] asin [[Wuhuan]] pwedeng Para-Mongoliko,{{sfn|Andrews|1999|p=72}} siring man an mga nasa [[tataramon na Xianbei|Xianbei]] asin an [[tataramon na Tuoba|Tuoba]] (an mga kagmukna kan [[Amihanan na Wei]]) asin [[tataramon na Khitan|Khitan]]. Nin huli ta an mga natatadang ebidensya para sa Xianbei asin Tuoba dikit na gayo, an saro makakahipotesis sana na an sarong henetikong relasyon ''pwede'' na magin posible. Sa kaso kan Khitan, igwa nin mayaman na ebidensya, alagad an kadaklan kaini nakasurat sa duwang Khitan na iskritura ([[dakulang iskriturang Khitan |dakula]] asin [[sadit na iskriturang Khitan|sadit]]) na dai pa lubos na nadesiper. Alagad, gikan sa makukuang ebidensiya ini nakonklusyon na an sarong henetikong relasyon sa [[mga tataramon na Mongoliko|Mongoliko]] posible.{{sfn|Janhunen|2003b|pp=391–394}}{{sfn|Janhunen|2003a|pp=1–3}}
=== Tuoba ===
{{main|Tataramon na Tuoba}}
Si [[Alexander Vovin]] (2007) pigbibisto an napuho nang [[tataramon na Tuoba]] (Tabɣač) bilang sarong tataramon na Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2007 |title=Once again on the Tabɣač language |journal=Mongolian Studies |volume=XXIX |pages=191–206}}</ref> Minsan siring, Chen (2005)<ref>{{cite journal|last=Chen |first=Sanping |date=2005 |title=Turkic or Proto-Mongolian? A Note on the Tuoba Language |journal=[[Central Asiatic Journal]] |volume=49 |number=2 |pages=161–73}}</ref> nagsasabi na an Tuoba sarong [[tataramon na Turko]].
Pigklasipikar ni Shimunek an Tuoba bilang sarong "Serbi" (i.e., Para-Mongoliko) na tataramon, kaiba an Tuyuhun asin Khitan.<ref name="Shimunek2017">{{cite book|last=Shimunek |first=Andrew |title=Languages of Ancient Southern Mongolia and North China: a Historical-Comparative Study of the Serbi or Xianbei Branch of the Serbi-Mongolic Language Family, with an Analysis of Northeastern Frontier Chinese and Old Tibetan Phonology |publisher=Harrassowitz Verlag |publication-place=[[Wiesbaden]] |year=2017 |isbn=978-3-447-10855-3 |oclc=993110372}}</ref>
=== Rouran ===
{{main|Tataramon na Rouran}}
Si [[Alexander Vovin]] (2018) nagsusuherir na an [[tataramon na Rouran]] kan [[Kaganato nin Rouran]] sarong tataramon na Mongol, harani alagad bakong kapareho kan Tahaw na Mongol.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |title=A Sketch of the Earliest Mongolic Language: the Brāhmī Bugut and Khüis Tolgoi Inscriptions |url=https://www.academia.edu/39716045 |journal=[[International Journal of Eurasian Linguistics]] |year=2019 |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=162–197 |doi=10.1163/25898833-12340008 |s2cid=198833565 |issn=2589-8825}}</ref>
==== Pannonian Avar ====
Si Shimunek (2017) nagproponer na an elite core kan [[Pannonian Avars|Avars]] nagtataram nin sarong "Para-Mongolic na tataramon" kan grupong "Serbi–Awar", na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongoliko]]. Pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[Mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon.<ref name="Shimunek2017"/>
=== Khitan ===
{{main|Tataramon na Khitan}}
Si [[Juha Janhunen]] (2006) pigklasipikar an [[tataramon na Khitan]] sa pamilyang "Para-Mongoliko", na an boot sabihon ini may relasyon sa mga tataramon na Mongoliko bilang sarong [[tugang na grupo]], imbes na bilang sarong direktang gikan kan Proto-Mongoliko.<ref name=Janhunen>{{cite book|first=Juha |last=Janhunen |author-link=Juha Janhunen |title=The Mongolic Languages |url=https://books.google.com/books?id=DuCRAgAAQBAJ&pg=PA364 |date=2006 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-1-135-79690-7 |page=393}}</ref> Si [[Alexander Vovin]] (2017)<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=2017 |title=Koreanic loanwords in Khitan and their importance in the decipherment of the latter |journal=Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae |volume=70 |number=2 |pages=207–215|doi=10.1556/062.2017.70.2.4 |url=https://real.mtak.hu/56022/1/062.2017.70.2.4.pdf }}</ref> nagmidbid man nin nagkapirang posibleng mga subling taga gikan sa [[mga tataramon na Koreano]] pasiring sa tataramon na Khitan.
=== Tuyuhun ===
{{main|Tataramon na Tuyuhun}}
Si Vovin (2015) pigmidbid an napuho nang [[tataramon na Tuyuhun]] bilang sarong tataramon na Para-Mongoliko.<ref>{{cite journal|last=Vovin |first=Alexander |author-link=Alexander Vovin |date=December 2015 |url=https://www.academia.edu/24403941 |title=Some notes on the Tuyuhun (吐谷渾) language: in the footsteps of Paul Pelliot |journal=[[Journal of Sino-Western Communications]] |volume=7 |issue=2}}</ref>
== Panlaog na Karayarayan ==
Si Shimunek (2017) nagproponer nin sarong "Serbi-Awar" na grupo nin mga tataramon na sarong tugang na sanga kan [[mga tataramon na Mongol]]. Sa pag'iribahan, an mga tataramon na Serbi-Awar asin Mongoliko minabilog kan ''[[mga tataramon na Serbi-Mongoliko|Serbi-Mongoliko]]'' na mga tataramon sa karayarayan o klasipikasyon ni Shimunek.<ref name="Shimunek2017"/>
{{tree list}}
*''[[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]''
**[[Mga tataramon na Mongol|Mongoliko]]
**'''Serbi–Awar''' (= "Para-Mongoliko" ni [[Juha Janhunen]])
***[[Wuhuan#Tataramon|Awar (Avar)]] ([[Wuhuan]] 烏桓 or Wuwan 烏丸)
***[[Xianbei#Tataramon|Daan na Serbi]] (Komon na Serbi)
****Ch’i-fu/[[Sulnopan_na_Qin#Tataramon|Qifu]] 乞伏 (amihanan na [[Amay na Tahaw na Intsik]]/NEMC *kʰɨrbuwk)
****Tuan/[[Tribo nin Duan#Tataramon|Duan]] 段 (NEMC *dɔr̃)
****[[Tataramon na Taghbach|Taghbach]]
****[[Tataramon na Tuyuhun|Tuyuhun]]/T’u-yü-hun (Mu-jung/[[Murong]] 慕容)
****Kitaniko (Yü-wen/[[Yuwen]] 宇文)
*****Daan na [[Tataramon na Khitan|Kitan]]
*****[[Kumo Xi|Qay]] 奚 (NEMC *ɣay)
*****Kasentruhan nin [[Mga tawong Shiwei|Shirwi]] 室韋 (*širwi/*širβi < *serbi 鮮卑 '[[Xianbei]]')
{{tree list/end}}
== Hilingon man ==
*[[Xianbei]]
*[[Mga tawong Donghu]]
== Mga tala ==
{{Notelist}}
== Mga toltolan ==
{{Reflist}}
== Bibliograpiya ==
{{refbegin}}
* {{cite book |last=Andrews |first=Peter A. |year=1999 |title=Felt tents and pavilions: the nomadic tradition and its interaction with princely tentage |volume=1 |publisher=Melisende |isbn=1-901764-03-6 |url=https://books.google.com/books?id=AD1SAAAAMAAJ&q=Hsien-pei+yellow+beard }}
* {{cite book |last=Janhunen |first=Juha |author-link=Juha Janhunen |year=2003a |title=The Mongolic languages |url=https://archive.org/details/mongoliclanguage00janh |url-access=limited |chapter=Proto-Mongolic |editor-last=Janhunen |editor-first=J. |publisher=Routledge |isbn=9780700711338 }}
* {{cite book |last=Janhunen |first=Juha |author-link=Juha Janhunen |year=2003b |title=The Mongolic languages |url=https://archive.org/details/mongoliclanguage00janh |url-access=limited |chapter=Para-Mongolic |editor-last=Janhunen |editor-first=J. |pages=[https://archive.org/details/mongoliclanguage00janh/page/n421 391]–402 |publisher=Routledge |isbn=9780700711338 }}
{{refend}}
{{Mga tataramon na Mongoliko}}
[[Category:Mga tataramon na Serbi–Mongoliko]]
[[Kategorya:Mga propuestong pamilya nin tataramon]]
c3mo73eynr1zd4vr14kaapcrnn3imvv
Olay:Mga tataramon na Para-Mongoliko
1
56614
307373
2026-07-14T18:34:49Z
ShiminUfesoj
11957
Pinagmukna an pahina kaining "{{WikiProyekto banner shell|blp=no|1= {{BW 2021-3 |klase= |importansya= }}}}"
307373
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProyekto banner shell|blp=no|1=
{{BW 2021-3
|klase=
|importansya=
}}}}
4ddfzf7lbgha8b7tukhbh6sbre4c8jz
Tataramon na Tuyuhun
0
56615
307374
2026-07-14T18:41:39Z
ShiminUfesoj
11957
Pinagmukna an pahina kaining "{{Short description|Napuho na tataramon kan ika-5 siglo kan amihanan na Tsina}} {{Infobox tataramon | name = Tuyuhun | states = [[Tuyuhun]] | region = [[Amihanan na Tsina]] | extinct = | script = | familycolor = Altaiko | fam1 = [[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]] | fam2 = [[Mga tataramon na Para-Mongoliko|Para-Mongoliko]] | iso3 = mayo | glotto..."
307374
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Napuho na tataramon kan ika-5 siglo kan amihanan na Tsina}}
{{Infobox tataramon
| name = Tuyuhun
| states = [[Tuyuhun]]
| region = [[Amihanan na Tsina]]
| extinct =
| script =
| familycolor = Altaiko
| fam1 = [[Mga tataramon na Serbi–Mongoliko|Serbi–Mongoliko]]
| fam2 = [[Mga tataramon na Para-Mongoliko|Para-Mongoliko]]
| iso3 = mayo
| glotto = mayo
| glottorefname =
| linglist =
| era = ika-5 na siglo
| ethnicity = Tuyuhun
| altname = ‘Azha
}}
6mjoxwb9wsh10cyf38duo588k853ol6