Wikipedia bclwiki https://bcl.wikipedia.org/wiki/Panginot_na_Pahina MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Medio Espesyal Olay Paragamit Olay kan paragamit Wikipedia Olay sa Wikipedia Ladawan Olay sa ladawan MediaWiki Olay sa MediaWiki Plantilya Olay sa plantilya Tabang Olay sa tabang Kategorya Olay sa kategorya TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Filipinas 0 44 311961 311028 2026-10-28T13:27:01Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Pilipinas]] pasiring sa [[Filipinas]] sa paagi kan panlikwat 311028 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nacion | native_name = Republika kan Filipinas<br />''Republic of the Philippines''<br/>''República de Filipinas'' | common_name = Filipinas | image_flag = Flag of the Philippines.svg | image_coat = Coat of arms of the Philippines (1985-1986).svg | national_motto = ''Maka-Diyos, Makatawo, Makakapalibotan, asin Makabanwa'' | image_map = LocationPhilippines.png | national_anthem = ''[[Lupang Hinirang]]'' <center>[[File:Lupang Hinirang instrumental.ogg]]</center> | official_languages = [[Filipino]] asin [[Ingles]] | capital = [[Manila]] |latd=14|latm=35|latNS=N|longd=121|longm=0|longEW=E | largest_city = [[Ciudad nin Quezon]] <!-- Algagad an [[Ciudad nin Davao]] iyo an igwa nin pinakamahiwas nin kadagaan. --> | government_type = [[Estadong unitaryo|Unitaryong]] [[Presidente|presidensyal]] na [[republika]] | leader_title1 = [[Presidente kan Filipinas|Presidente]] | leader_title2 = [[Bise Presidente kan Filipinas|Bise Presidente]] | leader_name1 = [[Bongbong Marcos]] ([[PFP]]) | leader_name2 = [[Sara Duterte]] ([[Ind]]) | leader_title3 = [[Presidente kan Senado nin Filipinas|Presidente kan Senado]] | leader_name3 = [[Migz Zubiri]] ([[NPC]]) | area = 300,000 | areami² = 115,831 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | area_rank = Ika-72 | area_magnitude = 1 E11 | percent_water = 0.6 | population_estimate = 104,256,076<ref name="population">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rp.html The World Factbook Population Projection (2017)]</ref> | population_estimate_year = 2017 | population_estimate_rank = Ika-13 | population_census = 100,981,437<ref name="population2">[https://www.psa.gov.ph/content/highlights-philippine-population-2015-census-population Highlights of the Philippine Population 2015 Census of Population (2015)]</ref> | population_census_year = 2015 | population_density = 294 | population_densitymi² = 761.5 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = Ika-42 | GDP_PPP_year = 2005 | GDP_PPP = $453 bilyon <!--IMF--> | GDP_PPP_rank = Ika-25 | GDP_PPP_per_capita = $4,923 | GDP_PPP_per_capita_rank = Ika-102 | GDP_nominal = $394.09 bilyon | | GDP_nominal_rank = Ika-34 | | GDP_nominal_year = 2021 | | GDP_nominal_per_capita = $3,460 | | GDP_nominal_per_capita_rank = Ika-131 | | HDI_year = 2006 | HDI = 0.763 | HDI_rank = Ika-84 | HDI_category = <font color="#ffcc00">Katamtaman</font> | sovereignty_type = Katalingkasan | sovereignty_note = halì sa [[Espanya]] asin [[Estados Unidos]] | established_event1 = Pigdeklarar | established_date1 = [[Hunyo 12]], [[1898]] | established_event2 = Pansadiring gobyerno | established_date2 = [[Marso 24]], [[1934]] | established_event3 = Pigbibisto | established_date3 = [[Hulyo 4]], [[1946]] | established_event4 = [[Konstitusyon kan Filipinas|Presenteng konstitusyon]] | established_date4 = [[Pebrero 2]], [[1987]] | currency = [[Peso filipino]] | currency_code = PHP | time_zone = [[Estandarteng Oras kan Filipinas|PST]] | utc_offset = +8 | time_zone_DST = | utc_offset_DST = | cctld = [[.ph]] | calling_code = 63 | ISO_3166-1_alpha2 = PH | ISO_3166-1_alpha3 = PHL | ISO_3166-1_numeric = 608 | sport_code = PHI (IOC & FIFA), PHL (ISO 3166-1) | vehicle_code = RP | footnotes = * An [[Cebuano]], [[Ilokano]], [[Hiligaynon]], [[Bikol]], [[Waray-Waray]], [[Pampango]], [[Pangasinense]], [[Kinaray-a]], [[Maranao]], [[Maguindanaon]], [[Tagalog]], asin [[Tausug]] an mga opisyal na katabang na tatataramon sa saindang sadiring rehiyon. An [[Espanyol]] (Kastila) asin at asin pa [[Arabo]] pigkokonsiderar na opsyonal asin boluntaryong basehan. }} An '''Pilipinas''' ([[Ingles]]: ''Philippines'', [[Espanyol]]: ''Filipinas''), opisyal na '''Republika kan Pilipinas''' sarong arkipelahikong nasyon sa [[Habagatan-subangan na Asya]] na [[Manila]] an [[kapitolyo]]. Igwa ining 7,641 na mga isla na may total na hiwas na 300,000 kilometro kwadrado na mahiwas na nakategorya sa tolong pangenot na heograpikong dibisyon poon norte pasiring sa habagatan: Luzon, Visayas , asin Mindanao. an arkipelago kan Pilipinas na namumugtak sa gamping sulnopan kan [[Kadagatan Pasipiko]]. Napapalibotan an Pilipinas kan Dagat Habagatan Tsina sa sulnupan, Dagat Pilipinas sa sirangan, asin Dagat Celebes sa subangan. Igwa ining mga linderos sa dagat sa Taiwan sa norte, Hapon sa norte-subangan, Palau sa sirangan asin sur-subangan, Indonesya sa sur, Malaysia sa sur-sulnopan, Vietnam sa sulnopan, asin Tsina sa norte-sulnupan. Ini an ika-doseng pinakadakulang populasyon na nasyon sa kinaban, na may manlaen-laen na etnisidad asin kultura. An Manila iyo an kapitolyo kan nasyon, asin an pinakadakol na populasyon kaini iyo an Quezon City. Parehong nasa laog kan Metro Manila. An mga Negrito, an pinakaenot na mga nag-eerok sa arkipelago, sinundan nin mga alon nin mga tawong Austronesyo. An pag-ampon kan animismo, an Hinduismo na may impluwensya nin Budista, asin an Islam nagmukna nin mga ''kahadean-isla'' na pinamamahalaan nin mga datu, raja, asin sultan. An mahiwas na komersyo sa ibang nasyon sa mga kataed arog kan huring imperyo kan Tang o Song nagdara man kan mga Intsik sa arkipelago, na luway-luway man na nag-eerok asin nag-iiribahan sa laog nin mga siglo. An pag-abot ni Ferdinand Magellan, sarong eksplorador na Portuges na nangengenot sa sarong armada pasiring sa Castile, iyo an nagin kapinunan kan kolonisasyon kan mga Espanyol. Kan taon 1543, an Espanyol na eksplorador na si Ruy López de Villalobos nginaranan an arkipelago na Las Islas Filipinas bilang pag-onra ki Hadeng Felipe II kan Castilla. An kolonisasyon kan Espanya sa paagi kan Bagong Espanya, nagpoon kan 1565, nagdara sa Pilipinas na pamamahalaan kan Korona nin Castile, bilang parte kan Imperyo Espanyol, sa laog nin labing 300 na taon. An Kristiyanismo Katoliko an nagin nangingibabaw na relihion, asin an Manila an nagin sentro kan komersyo sa trans-Pasipiko sa solnopan. An mga Hispanic na imigrante hale sa Latin Amerika asin Iberia mapili man na magkolonya. An rebolusyon kan Filipinas nagpoon kan 1896, asin nagin kaiba kan 1898 na Gera Espanyol-Amerikano. Itinao kan Espanya an teritoryo sa Estados Unidos, asin an mga rebolusyonaryong Pilipino nagdeklarar kan Enot na Republika Pilipinas. An suminunod na Gerang Pilipinas-Amerikano natapos na kontrolado kan Estados Unidos an teritoryo sagkod sa pagsalakay kan mga Hapon sa mga isla durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. Pagkatapos na bawion kan Estados Unidos an Pilipinas sa mga Hapon, an Pilipinas nagin independiente kan 1946. An nasyon nagkaigwa nin maribok na eksperyensya sa demokrasya, na kabali an pagbagsak kan sarong dekada na diktadura sa sarong rebolusyon na daing kadahasan. == Pangaran == [[Ladawan:Pantoja de la Cruz Copia de Antonio Moro.jpg|thumb|upright|left|Si [[Felipe II kan Espanya]].]] Pinangaran kan Kastilang eksplorador na si [[Ruy López de Villalobos]], sa tahaw kan saiyang paglalayag kadtong 1542, an mga isla nin [[Leyte]] asin [[Samar]] bilang ''Felipinas'' kasunod kan Prinsipe nin [[Asturias (Espanya)|Asturias]]. Sa huri, an pangarang ''Las Islas Filipinas'' gagamiton para sa mga rogaring kan arkipelago. Bago ini nagin parati, piggamit man kan mga kastila an iba pan mga pangaran na arog kan ''Islas del Poniente'' (Mga Kaiislahan nin Sulnupan) asin an ipinangaran ni Magallanes para sa mga isla na ''San Lázaro'' tanganing tukuyon an kaiislahan. Sa paglihis nin historiya, pirang beses na nagbago an opisyal na pangaran kan Filipinas. Sa katahawan kan [[Himagsikang Pilipino]], ipighayag kan [[Kongreso nin Malolos]] an pagtugdas kan ''República Filipina'' (Republika kan Filipinas). Poon sa panahon kan [[Gerang Espanyol–Amerikano]] (1898) asin [[Gerang Pilipino–Amerikano]] (1899 sagkod 1902) hasta sa panahon kan [[Komonwelt kan Pilipinas|Komonwelt]] (1935 sagkod 1946), pig'apod kan mga Amerikano an nasyon bilan ''Philippine Islands'', na palis-taramon sa Ingles gikan sa Kastila. Poon sa [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], nagpoon na nagbutwaan an pangaran na "Pilipinas" (Filipinas) dangan poon kadto ini na an naging parating ngaran kan nasyon. Poon sa katapusan kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]], an opisyal na pangaran kan nasyon iyo an "Republika kan Filipinas". == Uusipon == [[File:PH Mapa ng Wika (Bicolano).png|thumb|left|upright=0.9|]] Namundag an historya kan Filipinas kan nag-abot an mga inot na tawo sa Filipinas sa paagi kan mga tulay na dagâ 30,000 taon na an nakakaagi. An inot na rehistro kan pagbisita na halì sa sulnopan iyo an pag-abot ni [[Fernando Magallanes]] sa isla kan Homonhon sa sur-sulnupan kan [[Samar]] kan [[Marso 16]], [[1521]]. Nagpoon an rebolusyon laban sa [[Espanya]] kan Abril taon [[1896]] na pagkalihis nin duwang taon naghantong sa proklamasyon kan katalingkasan asin pagkamukna kan [[Inot na Republika kan Filipinas]]. Alagad an Kasunduan sa [[Paris]] na ginibo sa katapusan ng Gyerang Espanyol-Amerikano naglipat kan poder sa Filipinas sa [[Estados Unidos]]. Nagpoon an pagkolonya kan Estados Unidos sa Filipinas kan Desyembre 1899 kaiba an limitadong lokal na pagkapot kan 1905. An parsyal na pagsasadiri itinao kan 1935 mantang naghahanda sa independensya halì sa Estados Unidos kan 1945. Alagad an 10-taon na transisyon hale sa pagigin komonwelt pasiring sa sarong soberanyang nasyon nasibol nin huli sa pagsakop kan Hapon sa Filipinas kan panahon kan Ikaduwang Gyerang Pankinaban. Nin huli kaiyan an pagsasadiri itinao sa Filipinas kan Hulyo 1946. == Pulitika asin gobyerno == An Filipinas igwang sistemang presidensyal asin unitaryong porma nin gobyerno, na an presidente an nagseserbeng pamayo kan estado sagkod pamayo kan gobyerno, asin an commander-in-chief kan Puwersa Armada. An presidente pig-eelihir sa paagi kan popular na boto sa terminong anom na taon. == Heograpiya == [[File:Relief Map Of The Philippines.png|thumb|left|upright=0.9|]] An Filipinas sarong [[arkipelago]] na binibilog nin maabot sa 7,641ng mga [[isla]]<ref>Mayuga, Jonathan. [http://www.businessmirror.com.ph/namria-discovers-400-previously-unknown-phl-islands-using-ifsar Namria 'discovers' 400 previously 'unknown' PHL islands using IfSAR] Nagluwas kan Pebrero 10, 2016 sa BusinessMirror.</ref> na igwa nin total na sakop nin kadagaan, sagkod hawak nin katubigan sa laog kaini, nin 300,000 kilometro kwadrado.<ref>[https://psa.gov.ph/content/philippine-population-density-based-2015-census-population Susog sa Senyu kan 2015] Philippine Population Density.</ref> An 36,289 kilometrong baybayon kaini iyo an ikalima sa pinakahalawig sa kinaban.<ref>Central Intelligence Agency. (2009). [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html "Field Listing :: Coastline"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170716042040/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html |date=2017-07-16 }}. Washington, D.C.: Author. Retrieved 2009-11-07.</ref> Namumugtak ini sa tagboan na 116° 40', sagkod 126° 34' Subangan na longhitud asin 4° 40' sagkod 21° 10' Norteng latitud asin nahahanggan kan [[Dagat Filipinas]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090820123304/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580288/Philippine_Sea.html Philippine Sea], [http://encarta.msn.com/ encarta.msn.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090411143533/http://encarta.msn.com/ |date=2009-04-11 }} Hilingon sa [http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580288/Philippine_Sea.html Web Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090820123304/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580288/Philippine_Sea.html |date=2009-08-20 }}.</ref> sa subangan, kan [[Sur Dagat Tsina]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130213111846/http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?ID=201302090013&Type=aIPL "U.S. report details rich resources in South China Sea."] Hilingon sa [http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?Type=aIPL&ID=201302090013 Web Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211203082913/http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?Type=aIPL&ID=201302090013 |date=2021-12-03 }}</ref> sa sulnopan, asin kan [[Dagat Celebes]]<ref>C.Michael Hogan. 2011. [http://www.eoearth.org/article/Celebes_Sea?topic=49523 "Celebes Sea"]. ''Encyclopedia of Earth''. Eds. P. Saundry & C. J. Cleveland. National Council for Science and the Environment. Washington, D.C.</ref> sa sur. An pinakahalangkaw na bukid kaini iyo an Bukid Apo sa Mindanao, na may langkaw na piye) mas halangkaw pa sa lebel kan dagat. An pinakahalabang salog kan Pilipinas iyo an Salog Cagayan sa norteng Luzon, na nagbobolos nin mga mi). Sa solnopan na mga gilid kan Ring nin Fire sa Pasipiko, an Pilipinas parateng may seismo asin bulkan. Aktibo an rehiyon, asin igwa nin mga plaka na minakonekta sa kada saro hali sa manlain-lain na direksiyon. Mga limang linog an nakarekord aroaldaw, minsan ngani kadaklan maluyaon nang marhay para sa pagmate. An huring mayor na mga linog nangyari kan 1976 sa Golpo nin Moro asin kan 1990 sa Luzon. An Filipinas igwang 23 na aktibong bulkan; sainda, Mayon, Taal, Canlaon, asin Bulusan an may pinakadakol na nakatalang pagtuga. == Kasaysayan == IMay mga ebidensiya na an mga enot na hominin nag-istar na sa lugar na ngonyan iyo an Filipinas mga 709,000 taon na an nakaagi. An mga buto na nadiskubre sa Callao Cave posibleng haloy sa sarong dai pa gaanong nakikilalang espesye, an ''Homo luzonensis'', na nabuhay mga 50,000 sagkod 67,000 taon na an nakaagi. An pinakagurang na modernong labi nin tawo na natukod sa mga isla naggikan sa Tabon Caves sa Palawan, na may edad na mga 47,000 ± 10,000 taon na an nakaagi base sa U/Th dating. An tinatawag na Tabon Man posibleng sarong Negrito, na kabali sa mga pinakaenot na nag-abot sa arkipelago, na naggikan sa mga enot na migrasyon nin tawo haloy sa Aprika paagi sa baybayon kan timog na Asya pasiring sa mga rehiyon na ngonyan kilala bilang Sundaland asin Sahul. == Toltolan == {{reflist|2}} {{poon}} {{Asya}} [[Kategorya:Filipinas]] d2edbubkjq07l7wog6dkxsurm8r0h36 311965 311961 2026-10-28T13:27:52Z CarlessParking 29749 /* */ 311965 wikitext text/x-wiki {{Infobox Nacion | native_name = Republika kan Filipinas<br />''Republic of the Philippines''<br/>''República de Filipinas'' | common_name = Filipinas | image_flag = Flag of the Philippines.svg | image_coat = Coat of arms of the Philippines (1985-1986).svg | national_motto = ''Maka-Diyos, Makatawo, Makakapalibotan, asin Makabanwa'' | image_map = LocationPhilippines.png | national_anthem = ''[[Lupang Hinirang]]'' <center>[[File:Lupang Hinirang instrumental.ogg]]</center> | official_languages = [[Filipino]] asin [[Ingles]] | capital = [[Manila]] |latd=14|latm=35|latNS=N|longd=121|longm=0|longEW=E | largest_city = [[Ciudad nin Quezon]] <!-- Algagad an [[Ciudad nin Davao]] iyo an igwa nin pinakamahiwas nin kadagaan. --> | government_type = [[Estadong unitaryo|Unitaryong]] [[Presidente|presidensyal]] na [[republika]] | leader_title1 = [[Presidente kan Filipinas|Presidente]] | leader_title2 = [[Bise Presidente kan Filipinas|Bise Presidente]] | leader_name1 = [[Bongbong Marcos]] ([[PFP]]) | leader_name2 = [[Sara Duterte]] ([[Ind]]) | leader_title3 = [[Presidente kan Senado nin Filipinas|Presidente kan Senado]] | leader_name3 = [[Migz Zubiri]] ([[NPC]]) | area = 300,000 | areami² = 115,831 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | area_rank = Ika-72 | area_magnitude = 1 E11 | percent_water = 0.6 | population_estimate = 104,256,076<ref name="population">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rp.html The World Factbook Population Projection (2017)]</ref> | population_estimate_year = 2017 | population_estimate_rank = Ika-13 | population_census = 100,981,437<ref name="population2">[https://www.psa.gov.ph/content/highlights-philippine-population-2015-census-population Highlights of the Philippine Population 2015 Census of Population (2015)]</ref> | population_census_year = 2015 | population_density = 294 | population_densitymi² = 761.5 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = Ika-42 | GDP_PPP_year = 2005 | GDP_PPP = $453 bilyon <!--IMF--> | GDP_PPP_rank = Ika-25 | GDP_PPP_per_capita = $4,923 | GDP_PPP_per_capita_rank = Ika-102 | GDP_nominal = $394.09 bilyon | | GDP_nominal_rank = Ika-34 | | GDP_nominal_year = 2021 | | GDP_nominal_per_capita = $3,460 | | GDP_nominal_per_capita_rank = Ika-131 | | HDI_year = 2006 | HDI = 0.763 | HDI_rank = Ika-84 | HDI_category = <font color="#ffcc00">Katamtaman</font> | sovereignty_type = Katalingkasan | sovereignty_note = halì sa [[Espanya]] asin [[Estados Unidos]] | established_event1 = Pigdeklarar | established_date1 = [[Hunyo 12]], [[1898]] | established_event2 = Pansadiring gobyerno | established_date2 = [[Marso 24]], [[1934]] | established_event3 = Pigbibisto | established_date3 = [[Hulyo 4]], [[1946]] | established_event4 = [[Konstitusyon kan Filipinas|Presenteng konstitusyon]] | established_date4 = [[Pebrero 2]], [[1987]] | currency = [[Peso filipino]] | currency_code = PHP | time_zone = [[Estandarteng Oras kan Filipinas|PST]] | utc_offset = +8 | time_zone_DST = | utc_offset_DST = | cctld = [[.ph]] | calling_code = 63 | ISO_3166-1_alpha2 = PH | ISO_3166-1_alpha3 = PHL | ISO_3166-1_numeric = 608 | sport_code = PHI (IOC & FIFA), PHL (ISO 3166-1) | vehicle_code = RP | footnotes = * An [[Cebuano]], [[Ilokano]], [[Hiligaynon]], [[Bikol]], [[Waray-Waray]], [[Pampango]], [[Pangasinense]], [[Kinaray-a]], [[Maranao]], [[Maguindanaon]], [[Tagalog]], asin [[Tausug]] an mga opisyal na katabang na tatataramon sa saindang sadiring rehiyon. An [[Espanyol]] (Kastila) asin at asin pa [[Arabo]] pigkokonsiderar na opsyonal asin boluntaryong basehan. }} An '''Filipinas''' ([[Ingles]]: ''Philippines'', [[Espanyol]]: ''Filipinas''), opisyal na '''Republika kan Filipinas''' sarong arkipelahikong nasyon sa [[Habagatan-subangan na Asya]] na [[Manila]] an [[kapitolyo]]. Igwa ining 7,641 na mga isla na may total na hiwas na 300,000 kilometro kwadrado na mahiwas na nakategorya sa tolong pangenot na heograpikong dibisyon poon norte pasiring sa habagatan: Luzon, Visayas , asin Mindanao. an arkipelago kan Pilipinas na namumugtak sa gamping sulnopan kan [[Kadagatan Pasipiko]]. Napapalibotan an Pilipinas kan Dagat Habagatan Tsina sa sulnupan, Dagat Pilipinas sa sirangan, asin Dagat Celebes sa subangan. Igwa ining mga linderos sa dagat sa Taiwan sa norte, Hapon sa norte-subangan, Palau sa sirangan asin sur-subangan, Indonesya sa sur, Malaysia sa sur-sulnopan, Vietnam sa sulnopan, asin Tsina sa norte-sulnupan. Ini an ika-doseng pinakadakulang populasyon na nasyon sa kinaban, na may manlaen-laen na etnisidad asin kultura. An Manila iyo an kapitolyo kan nasyon, asin an pinakadakol na populasyon kaini iyo an Quezon City. Parehong nasa laog kan Metro Manila. An mga Negrito, an pinakaenot na mga nag-eerok sa arkipelago, sinundan nin mga alon nin mga tawong Austronesyo. An pag-ampon kan animismo, an Hinduismo na may impluwensya nin Budista, asin an Islam nagmukna nin mga ''kahadean-isla'' na pinamamahalaan nin mga datu, raja, asin sultan. An mahiwas na komersyo sa ibang nasyon sa mga kataed arog kan huring imperyo kan Tang o Song nagdara man kan mga Intsik sa arkipelago, na luway-luway man na nag-eerok asin nag-iiribahan sa laog nin mga siglo. An pag-abot ni Ferdinand Magellan, sarong eksplorador na Portuges na nangengenot sa sarong armada pasiring sa Castile, iyo an nagin kapinunan kan kolonisasyon kan mga Espanyol. Kan taon 1543, an Espanyol na eksplorador na si Ruy López de Villalobos nginaranan an arkipelago na Las Islas Filipinas bilang pag-onra ki Hadeng Felipe II kan Castilla. An kolonisasyon kan Espanya sa paagi kan Bagong Espanya, nagpoon kan 1565, nagdara sa Pilipinas na pamamahalaan kan Korona nin Castile, bilang parte kan Imperyo Espanyol, sa laog nin labing 300 na taon. An Kristiyanismo Katoliko an nagin nangingibabaw na relihion, asin an Manila an nagin sentro kan komersyo sa trans-Pasipiko sa solnopan. An mga Hispanic na imigrante hale sa Latin Amerika asin Iberia mapili man na magkolonya. An rebolusyon kan Filipinas nagpoon kan 1896, asin nagin kaiba kan 1898 na Gera Espanyol-Amerikano. Itinao kan Espanya an teritoryo sa Estados Unidos, asin an mga rebolusyonaryong Pilipino nagdeklarar kan Enot na Republika Pilipinas. An suminunod na Gerang Pilipinas-Amerikano natapos na kontrolado kan Estados Unidos an teritoryo sagkod sa pagsalakay kan mga Hapon sa mga isla durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. Pagkatapos na bawion kan Estados Unidos an Pilipinas sa mga Hapon, an Pilipinas nagin independiente kan 1946. An nasyon nagkaigwa nin maribok na eksperyensya sa demokrasya, na kabali an pagbagsak kan sarong dekada na diktadura sa sarong rebolusyon na daing kadahasan. == Pangaran == [[Ladawan:Pantoja de la Cruz Copia de Antonio Moro.jpg|thumb|upright|left|Si [[Felipe II kan Espanya]].]] Pinangaran kan Kastilang eksplorador na si [[Ruy López de Villalobos]], sa tahaw kan saiyang paglalayag kadtong 1542, an mga isla nin [[Leyte]] asin [[Samar]] bilang ''Felipinas'' kasunod kan Prinsipe nin [[Asturias (Espanya)|Asturias]]. Sa huri, an pangarang ''Las Islas Filipinas'' gagamiton para sa mga rogaring kan arkipelago. Bago ini nagin parati, piggamit man kan mga kastila an iba pan mga pangaran na arog kan ''Islas del Poniente'' (Mga Kaiislahan nin Sulnupan) asin an ipinangaran ni Magallanes para sa mga isla na ''San Lázaro'' tanganing tukuyon an kaiislahan. Sa paglihis nin historiya, pirang beses na nagbago an opisyal na pangaran kan Filipinas. Sa katahawan kan [[Himagsikang Pilipino]], ipighayag kan [[Kongreso nin Malolos]] an pagtugdas kan ''República Filipina'' (Republika kan Filipinas). Poon sa panahon kan [[Gerang Espanyol–Amerikano]] (1898) asin [[Gerang Pilipino–Amerikano]] (1899 sagkod 1902) hasta sa panahon kan [[Komonwelt kan Pilipinas|Komonwelt]] (1935 sagkod 1946), pig'apod kan mga Amerikano an nasyon bilan ''Philippine Islands'', na palis-taramon sa Ingles gikan sa Kastila. Poon sa [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], nagpoon na nagbutwaan an pangaran na "Pilipinas" (Filipinas) dangan poon kadto ini na an naging parating ngaran kan nasyon. Poon sa katapusan kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]], an opisyal na pangaran kan nasyon iyo an "Republika kan Filipinas". == Uusipon == [[File:PH Mapa ng Wika (Bicolano).png|thumb|left|upright=0.9|]] Namundag an historya kan Filipinas kan nag-abot an mga inot na tawo sa Filipinas sa paagi kan mga tulay na dagâ 30,000 taon na an nakakaagi. An inot na rehistro kan pagbisita na halì sa sulnopan iyo an pag-abot ni [[Fernando Magallanes]] sa isla kan Homonhon sa sur-sulnupan kan [[Samar]] kan [[Marso 16]], [[1521]]. Nagpoon an rebolusyon laban sa [[Espanya]] kan Abril taon [[1896]] na pagkalihis nin duwang taon naghantong sa proklamasyon kan katalingkasan asin pagkamukna kan [[Inot na Republika kan Filipinas]]. Alagad an Kasunduan sa [[Paris]] na ginibo sa katapusan ng Gyerang Espanyol-Amerikano naglipat kan poder sa Filipinas sa [[Estados Unidos]]. Nagpoon an pagkolonya kan Estados Unidos sa Filipinas kan Desyembre 1899 kaiba an limitadong lokal na pagkapot kan 1905. An parsyal na pagsasadiri itinao kan 1935 mantang naghahanda sa independensya halì sa Estados Unidos kan 1945. Alagad an 10-taon na transisyon hale sa pagigin komonwelt pasiring sa sarong soberanyang nasyon nasibol nin huli sa pagsakop kan Hapon sa Filipinas kan panahon kan Ikaduwang Gyerang Pankinaban. Nin huli kaiyan an pagsasadiri itinao sa Filipinas kan Hulyo 1946. == Pulitika asin gobyerno == An Filipinas igwang sistemang presidensyal asin unitaryong porma nin gobyerno, na an presidente an nagseserbeng pamayo kan estado sagkod pamayo kan gobyerno, asin an commander-in-chief kan Puwersa Armada. An presidente pig-eelihir sa paagi kan popular na boto sa terminong anom na taon. == Heograpiya == [[File:Relief Map Of The Philippines.png|thumb|left|upright=0.9|]] An Filipinas sarong [[arkipelago]] na binibilog nin maabot sa 7,641ng mga [[isla]]<ref>Mayuga, Jonathan. [http://www.businessmirror.com.ph/namria-discovers-400-previously-unknown-phl-islands-using-ifsar Namria 'discovers' 400 previously 'unknown' PHL islands using IfSAR] Nagluwas kan Pebrero 10, 2016 sa BusinessMirror.</ref> na igwa nin total na sakop nin kadagaan, sagkod hawak nin katubigan sa laog kaini, nin 300,000 kilometro kwadrado.<ref>[https://psa.gov.ph/content/philippine-population-density-based-2015-census-population Susog sa Senyu kan 2015] Philippine Population Density.</ref> An 36,289 kilometrong baybayon kaini iyo an ikalima sa pinakahalawig sa kinaban.<ref>Central Intelligence Agency. (2009). [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html "Field Listing :: Coastline"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170716042040/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html |date=2017-07-16 }}. Washington, D.C.: Author. Retrieved 2009-11-07.</ref> Namumugtak ini sa tagboan na 116° 40', sagkod 126° 34' Subangan na longhitud asin 4° 40' sagkod 21° 10' Norteng latitud asin nahahanggan kan [[Dagat Filipinas]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090820123304/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580288/Philippine_Sea.html Philippine Sea], [http://encarta.msn.com/ encarta.msn.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090411143533/http://encarta.msn.com/ |date=2009-04-11 }} Hilingon sa [http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580288/Philippine_Sea.html Web Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090820123304/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580288/Philippine_Sea.html |date=2009-08-20 }}.</ref> sa subangan, kan [[Sur Dagat Tsina]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130213111846/http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?ID=201302090013&Type=aIPL "U.S. report details rich resources in South China Sea."] Hilingon sa [http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?Type=aIPL&ID=201302090013 Web Archive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211203082913/http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?Type=aIPL&ID=201302090013 |date=2021-12-03 }}</ref> sa sulnopan, asin kan [[Dagat Celebes]]<ref>C.Michael Hogan. 2011. [http://www.eoearth.org/article/Celebes_Sea?topic=49523 "Celebes Sea"]. ''Encyclopedia of Earth''. Eds. P. Saundry & C. J. Cleveland. National Council for Science and the Environment. Washington, D.C.</ref> sa sur. An pinakahalangkaw na bukid kaini iyo an Bukid Apo sa Mindanao, na may langkaw na piye) mas halangkaw pa sa lebel kan dagat. An pinakahalabang salog kan Pilipinas iyo an Salog Cagayan sa norteng Luzon, na nagbobolos nin mga mi). Sa solnopan na mga gilid kan Ring nin Fire sa Pasipiko, an Pilipinas parateng may seismo asin bulkan. Aktibo an rehiyon, asin igwa nin mga plaka na minakonekta sa kada saro hali sa manlain-lain na direksiyon. Mga limang linog an nakarekord aroaldaw, minsan ngani kadaklan maluyaon nang marhay para sa pagmate. An huring mayor na mga linog nangyari kan 1976 sa Golpo nin Moro asin kan 1990 sa Luzon. An Filipinas igwang 23 na aktibong bulkan; sainda, Mayon, Taal, Canlaon, asin Bulusan an may pinakadakol na nakatalang pagtuga. == Kasaysayan == IMay mga ebidensiya na an mga enot na hominin nag-istar na sa lugar na ngonyan iyo an Filipinas mga 709,000 taon na an nakaagi. An mga buto na nadiskubre sa Callao Cave posibleng haloy sa sarong dai pa gaanong nakikilalang espesye, an ''Homo luzonensis'', na nabuhay mga 50,000 sagkod 67,000 taon na an nakaagi. An pinakagurang na modernong labi nin tawo na natukod sa mga isla naggikan sa Tabon Caves sa Palawan, na may edad na mga 47,000 ± 10,000 taon na an nakaagi base sa U/Th dating. An tinatawag na Tabon Man posibleng sarong Negrito, na kabali sa mga pinakaenot na nag-abot sa arkipelago, na naggikan sa mga enot na migrasyon nin tawo haloy sa Aprika paagi sa baybayon kan timog na Asya pasiring sa mga rehiyon na ngonyan kilala bilang Sundaland asin Sahul. == Toltolan == {{reflist|2}} {{poon}} {{Asya}} [[Kategorya:Filipinas]] hbqbx58wnclmjgv092jla6lm924ndgz Manok 0 2500 311999 306948 2026-10-29T06:00:59Z CarlessParking 29749 /* Pisikal na porma */ 311999 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_caption = Lalaki (wala) asin babayi (too) | status = DOM | genus = Gallus | species = gallus | species_link. = Red junglefowl | subspecies = domesticus | synonyms = ''Gallus domesticus'' <small>[[L.]]</small> | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | range_map = GLW 2 global distributions of c) chickens.tif | range_map_caption = Chicken distribution }} [[Ladawan:Gallus gallus male big.jpg|too|thumbnail|300px|An lalong na manok]] [[Ladawan:Mother hen with chicks02.jpg|too|thumbnail|300px|An gunâ kaiba an saiyang mga siyô]] [[Ladawan:CH Hen 1.jpg|thumb|An puting gunâ]] An '''manok''' (''Gallus gallus domesticus'') sarong napagarong manok . An bagong nadukayan na adal, ini palan 10,000 nang taon kaidto pa pinapagarò asin inaataman sa Byetnam. An pagtubod dati ini an pag-ataman kaini asin pagpagaro nagpuon sa [[Indya|India]]. Hali sa India an inaataman asin garong gamgam na ini nakaabot man ini sa Persiya, sa lugar kan Lydia, sarong lugar sa Habagatan kan Menor na Asya na yaon sa irarom kan pagsakop an Persiya. Dangan an mga manok na pinagaro naglakop man sa Gresiya mga ika-5 siglo(BCE) an nakaagi. Sa [[Ehipto]], puon pa kan ika-18 Dinastiya, an "gamgam na aro-aldaw nagsusugok," nagdatong sa nasiyon na ini komo sarong tributo haling Babiloniya, ini susog sa kasuratan ni [[Tutmose III]]. Mayong nasambitan an manok sa [[Daan na Tipan]]. An mga bagong pag-aadal sa ''genes'' kan manok nagpapahiling na ini pwedeng guminikan pareho sa inaapod na ''Red Junglefowl'' asin sa ''Grey Junglefowl'' (G. sonneratii). An manok iyo an saro sa pinakalakop na inaataman na hayop. Ini may populasiyon na 24 bilyon kan taon 2000, na mangyari pa an manok iyo na an gamgam na pinakadakol nabubuhay igdi sa kinaban. An mga tawo inaataman ini ta kinakakan ninda an laman asin [[sugok]] kaini. == Mga termino dapit sa manok == Sa [[Estados Unidos]], [[Kanada]] asin [[Australya]], an may edad nang manok na lalake inaapod na ''cocks'', na kun sa [[tataramon na Bikol|Bikol]] an apod kaini '''lalong'''. An hoben pang manok na lalake, dai malampas sa edad na sarong taon inaapod man sa mga lugar na ini na ''cockerels''., sa Bikol man inaapod na '''sulog'''. An hinalian na nin kakayahan na maka-semilya, inaapod man na ''capons'', siring man sa Bikol inaapod na '''kinapon'''. An manok na sobra sa sarong taon an edad, inaapod na ''hens'', na kun sa Bikol an apod '''gunâ''' asin an inaapod ninda na ''pullets,'' apod man kaini sa Bikol, '''dumaraga'''. Sinasabi daa na sa Australia, New Zealand asin Britaniya, may termino para sa arin man na manok na anoman na edad o babae man o lalake: ''chook'', na simpleng inaapod sa Bikol na ''manok'' asin an mga ''umboy'' pang manok an apod sa mga lugar na iyan ''chicks'' na siring man sa Bikol inaapod na '''siyô''' o '''siwô'''. == Pisikal na porma == [[Ladawan:Native Philippine Chicken Camarinensis.jpg|thumb|300x300px|Manok na mahihiling sa [[Gaboc, Camrines Norte|Gaboc]], [[Camarines Norte]]]][[Ladawan:Russian Orloff in winter.jpg|thumb|right|250px|Orlof na manok]] An mga manok daa mga ''omnivores'', na buot sabihon daing pili an tinutuka, na puwedeng dahon, pisog nin tinanom, o puwede man kumakan nin mga hayop. Sa layas, an manok nagkakayas, naghahanap nin mga pisog kan mga tinanom, nagtutuka kan mga layog-layog o mga insekto asin nakakan man ngani kan mga saradit na hayop arog kan [[lokton]], [[tabili]], [[buru-buaya]], o saradit na [[kinô]]. Sa natural na kamugtakan, an manok natagal an buhay nin lima abot onseng taon. Alagad, sa ataman na kamugtakan na pangkomersyo, an manok binubuno na pag edad pa sanang anom (6) na semana. An mga gunang parasugok puwede sumugok nin mga 300 na sugok (bunay) sa sarong taon. Pakalihis nin kagduwang (12) bulan, napuon nang pagluya an pagsusugok kaini asin an mga ini binubuno sa pagproseso nin mga kakanon na pang-umboy, para sa mga [[ayam]] asin iba pang kakanon. Natatala sa rekord kan [[Guinness Book of World Records]] na an naggurang nanggad na manok nag-edad nin kag-anom (16) na taon, tapos nagadan na ini, atake sa puso. An lalong maririsa man huli sa saiyang mga balukag na mararaburab an kolor, may haralabang luyloy na lawi saka buntot na makikilyab, mga balukag sa liog na naturangkig kun nakikipurok. Bistong marhay an lalong sa guna ta siya mas darakula asin haralaba an saka, mas dakula asin giring-giting an palong (papatlongon) na parati makilyab na pula, saka sa liog sa irarom kan tuka niya igwang kayat na malugyat na laman an kolor pula man, na an apod kaini ''lambi-lambi''. An saka kan pampurok na lalong, iyo an tinatambodan kan [[bulang]], sarong mataromon asin mapanason na aserong kawit porma kan ''gapas''. [[File:Silky manok 01.jpg|thumb|right|250px|An manok na silkie, puting balukag]] An ibang kasta nin manok tinutubuan nin pinong balukag na na-itsurang may bigote o bungot sa palibot kan tuka. An mga manok na inaataman dai kayang maglayog nin harayo, alagad an mga saradit na kasta nakakalayog lampaw sa mga kudal asin nakatutugdon sa halangkaw na sanga kan kahoy kun sain nahapon sinda. Nakaluyap ini sa harayo parati kun nagdudulag sa kinakatakotan. An mga manok makiramason sa kapwa niya asin nagbubuhay-buhay komo sarong gipaw. Nagsasaro asin nagtatarabang sinda sa paghilumlom sa mga sugok asin pagpadakula kan mga siyo-siyo. An mga manok may sinasabing ''padaraogan'' asin uso sainda an turusikan sa pagpahiling kun si isay an kagdaog sainda. An dominante, iyo an may inot na lugar sa kakanan asin sa mga magayon na lugar paggigibong tataghan. Nadidisturbo an relasyon na ini - kun siisay an kagdaog asin kun siisay an pahunod - kun may isinasalak sa grupo. Kun minsan naabot sa punto na nagduduruguan sa turusikan asin may nagagadan. ==Mga panluwas na takod== * Gabos manungod sa pag-ataman kan manok- http://www.worldpoultry.net/article-database/breeding/?gclid=CObz2_PYn5oCFRFMagodnjci8w{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Toltolan == # Smith, Page; Charles Daniel (April 2000). 'The Chicken Book'. University of Georgia Press. ISBN 0-8203-2213-X. # Green-Armytage, Stephen (October 2000). 'Extraordinary Chickens'. Harry N. Abrams. ISBN 0-8109-3343-8. {{Poon}} [[Kategorya:Mga hayop]] nxbw1zif25mfqgn59p9fv1xa0we65dk Islas Filipinas 0 3706 311966 297080 2026-10-28T13:30:17Z Xqbot 669 Fixing double redirect from [[Pilipinas]] to [[Filipinas]] 311966 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Filipinas]] 58ag6e12y0h7ln5vwdfs95wl0h0a7ie Philippines 0 4739 311967 297081 2026-10-28T13:30:22Z Xqbot 669 Fixing double redirect from [[Pilipinas]] to [[Filipinas]] 311967 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Filipinas]] 58ag6e12y0h7ln5vwdfs95wl0h0a7ie Tataghan 0 10490 312003 237034 2026-10-29T06:05:46Z CarlessParking 29749 /* */ 312003 wikitext text/x-wiki [[File:Tataghan dignos.jpg|right|thumb|300px|Tataghan nin [[dignos]] sa [[Milaor, Camarines Sur]]]] [[File:Tuwad-tuwad siyo'.jpg|thumb|right|300px|tataghan nin [[tuwad-tuwad]]]] An '''tataghan''' o '''salag''' iyo an sarong hilomloman kan mga sugok, estaran kan ogbon o siwo o lugar na kun saen pinadadakula an mga ini kan saindang magurang. Ini parati gibo sa mga giring, doot, dahon, dagami. Pwede man masabing tataghan an kinalot o kinayas sa daga na magkaigwang pilwak, o sarong guang sa kahoy, piwang sa kagagapoan, sa sarong bongag o sa sarong harong na ginagamit na tagoan o sarayan kan mga sinogok. Kun minsan man an materyales na ginagamit mga lubid, plastik, yamit, buhok, papel o kun ano sanang magkapurorot kan hayop sa paghaman nin tataghan. Lambang species sinasabing may sadiring gawe sa pagporma nin tataghan asin makukua ini sa manlaenlaen na habitat. Primeramente an mga ini ginigibo asin binibilog nin mga [[gamgam]], alagad an mga nagpapasusong mga hayop, arog kan [[kino]] o [[amid]], mga [[sira]], [[insekto]] (arog kan [[kutakti]], [[taboan]], [[potyokan]], [[aloy]]) asin mga reptilya (halimbawa, [[halas]] asin [[baoo]]). Sa mga hayop, ordinaryo an paghaman nin tataghan kun madali nang magsugok o mag'ogbon. ==Iba-ibang klase nin tataghan== <gallery> Image:Bird nest in grass.jpg|Tataghan sa doot Image:Inside a nest.jpg|An linalaog kan sarong tataghan nin gamgam Image:redwing_nest.jpg|An mga [[Redwing]] tipikal nagibong tataghan sa daga Image:Swallownest1.jpg|Dagang tataghan gibo kan mga [[balinsyawan]] Image:Bald eagle nesting.JPG|Babaeng [[Bald Eagle]] naghihilomlom sa saiyang mga sugok Image:Nest_lamp.jpg|Sarong tataghan sa ilawan Image:Nest_bird.jpg|Gamgam naggigibong salagan na garo sildok Image:Wasp_starting_nest.jpg|Mga kutakti nagpoon maggibo nin tataghan Image:nest_insect_wilcannia.jpg|Mga insekto may hinaman na tataghan sa imburnal [[Wilcannia, New South Wales]] Australia Image:Termite-nest-Tulum-Mexico.jpg|Tataghan nin mga aloy sa [[Mehiko]] Image:Basket style nest.jpg|Sarong tataghan na garo na kararaw Image:Gorilla nest.jpg|Sarong tataghan nin gorilya </gallery> ==Mga panluwas na takod-== [[Kategorya: Mga hilomloman nin mga hayop]] * [http://www.earthlife.net/birds/nests.html www.earthlife.net/birds/nests.html] em94joj95zz9eeup51zr2gr8xtgkk81 312004 312003 2026-10-29T06:06:20Z CarlessParking 29749 /* */ 312004 wikitext text/x-wiki [[File:Tataghan dignos.jpg|right|thumb|300px|Tataghan nin [[rignos|dignos]] sa [[Milaor, Camarines Sur]]]] [[File:Tuwad-tuwad siyo'.jpg|thumb|right|300px|tataghan nin [[tuwad-tuwad]]]] An '''tataghan''' o '''salag''' iyo an sarong hilomloman kan mga sugok, estaran kan ogbon o siwo o lugar na kun saen pinadadakula an mga ini kan saindang magurang. Ini parati gibo sa mga giring, doot, dahon, dagami. Pwede man masabing tataghan an kinalot o kinayas sa daga na magkaigwang pilwak, o sarong guang sa kahoy, piwang sa kagagapoan, sa sarong bongag o sa sarong harong na ginagamit na tagoan o sarayan kan mga sinogok. Kun minsan man an materyales na ginagamit mga lubid, plastik, yamit, buhok, papel o kun ano sanang magkapurorot kan hayop sa paghaman nin tataghan. Lambang species sinasabing may sadiring gawe sa pagporma nin tataghan asin makukua ini sa manlaenlaen na habitat. Primeramente an mga ini ginigibo asin binibilog nin mga [[gamgam]], alagad an mga nagpapasusong mga hayop, arog kan [[kino]] o [[amid]], mga [[sira]], [[insekto]] (arog kan [[kutakti]], [[taboan]], [[potyokan]], [[aloy]]) asin mga reptilya (halimbawa, [[halas]] asin [[baoo]]). Sa mga hayop, ordinaryo an paghaman nin tataghan kun madali nang magsugok o mag'ogbon. ==Iba-ibang klase nin tataghan== <gallery> Image:Bird nest in grass.jpg|Tataghan sa doot Image:Inside a nest.jpg|An linalaog kan sarong tataghan nin gamgam Image:redwing_nest.jpg|An mga [[Redwing]] tipikal nagibong tataghan sa daga Image:Swallownest1.jpg|Dagang tataghan gibo kan mga [[balinsyawan]] Image:Bald eagle nesting.JPG|Babaeng [[Bald Eagle]] naghihilomlom sa saiyang mga sugok Image:Nest_lamp.jpg|Sarong tataghan sa ilawan Image:Nest_bird.jpg|Gamgam naggigibong salagan na garo sildok Image:Wasp_starting_nest.jpg|Mga kutakti nagpoon maggibo nin tataghan Image:nest_insect_wilcannia.jpg|Mga insekto may hinaman na tataghan sa imburnal [[Wilcannia, New South Wales]] Australia Image:Termite-nest-Tulum-Mexico.jpg|Tataghan nin mga aloy sa [[Mehiko]] Image:Basket style nest.jpg|Sarong tataghan na garo na kararaw Image:Gorilla nest.jpg|Sarong tataghan nin gorilya </gallery> ==Mga panluwas na takod-== [[Kategorya: Mga hilomloman nin mga hayop]] * [http://www.earthlife.net/birds/nests.html www.earthlife.net/birds/nests.html] qg61zyu4vkddytthaqrtsgsp4cdrfcb 312005 312004 2026-10-29T06:06:42Z CarlessParking 29749 312005 wikitext text/x-wiki [[File:Tataghan dignos.jpg|right|thumb|300px|Tataghan nin [[rignos|dignos]] sa [[Milaor, Camarines Sur]]]] [[File:Tuwad-tuwad siyo'.jpg|thumb|right|300px|tataghan nin [[tuwad-tuwad]]]] An '''tataghan''' o '''salag''' iyo an sarong hilomloman kan mga sugok, estaran kan ogbon o siwo o lugar na kun saen pinadadakula an mga ini kan saindang magurang. Ini parati gibo sa mga giring, doot, dahon, dagami. Pwede man masabing tataghan an kinalot o kinayas sa daga na magkaigwang pilwak, o sarong guang sa kahoy, piwang sa kagagapoan, sa sarong bongag o sa sarong harong na ginagamit na tagoan o sarayan kan mga sinogok. Kun minsan man an materyales na ginagamit mga lubid, plastik, yamit, buhok, papel o kun ano sanang magkapurorot kan hayop sa paghaman nin tataghan. Lambang species sinasabing may sadiring gawe sa pagporma nin tataghan asin makukua ini sa manlaenlaen na habitat. Primeramente an mga ini ginigibo asin binibilog nin mga [[gamgam]], alagad an mga nagpapasusong mga hayop, arog kan [[kino]] o [[amid]], mga [[sira]], [[insekto]] (arog kan [[kutakti]], [[taboan]], [[potyokan]], [[aloy]]) asin mga reptilya (halimbawa, [[halas]] asin [[baoo]]). Sa mga hayop, ordinaryo an paghaman nin tataghan kun madali nang magsugok o mag'ogbon. ==Manlaenlaen na klase nin tataghan== <gallery> Image:Bird nest in grass.jpg|Tataghan sa doot Image:Inside a nest.jpg|An linalaog kan sarong tataghan nin gamgam Image:redwing_nest.jpg|An mga [[Redwing]] tipikal nagibong tataghan sa daga Image:Swallownest1.jpg|Dagang tataghan gibo kan mga [[balinsyawan]] Image:Bald eagle nesting.JPG|Babaeng [[Bald Eagle]] naghihilomlom sa saiyang mga sugok Image:Nest_lamp.jpg|Sarong tataghan sa ilawan Image:Nest_bird.jpg|Gamgam naggigibong salagan na garo sildok Image:Wasp_starting_nest.jpg|Mga kutakti nagpoon maggibo nin tataghan Image:nest_insect_wilcannia.jpg|Mga insekto may hinaman na tataghan sa imburnal [[Wilcannia, New South Wales]] Australia Image:Termite-nest-Tulum-Mexico.jpg|Tataghan nin mga aloy sa [[Mehiko]] Image:Basket style nest.jpg|Sarong tataghan na garo na kararaw Image:Gorilla nest.jpg|Sarong tataghan nin gorilya </gallery> ==Mga panluwas na takod-== [[Kategorya: Mga hilomloman nin mga hayop]] * [http://www.earthlife.net/birds/nests.html www.earthlife.net/birds/nests.html] ndpp3qj44wqomr7izbby19vbw5lpev2 Tuwad-tuwad 0 18574 312000 178961 2026-10-29T06:03:18Z CarlessParking 29749 /* */ 312000 wikitext text/x-wiki [[File:Tuwad-tuwad bcl - Copy.jpg|thumb|280px|right|Tuwad-tuwad nakatogdon sa [[adgaw]]]] [[File:Tuwad-tuwad bahog ogbon.jpg|thumb|280px|Gamgam iwad-iwad binabahog siyo-siyo']] An '''tuwad-tuwad''' na inaapod man '''iwad-iwad''' (Rhipidura nigritorquis; Ingles, Philippine Pied Fantail) sarong klaseng gamgam na tubong natural sa Filipinas. Ini maliksihon, sili-sili na, nagtutuwad-tuwad kun nakatogdon asin garo ipigkakayab an ikog. Ini may pagka'agresibo ta mga [[ayam]], [[ikos]] o maski tawo saiyang tinutusik, sinasaplakan orog na kun makarani sa saiyang [[tataghan]]. Sa klasipikasyon, ini isinuway na sa Pied Fantail R. Javanica na mas lakop sa ibang parte kan [[habagatan-subangan na Asya]] kaiba an Borneo, Java asin Sumatra. <ref>Tanedo, Constantino asin Hutchinson. Birds of the Philippines.2015. ISBN 978-1-909612-49-5. p.100.Kinua 2019-02-17</ref> ==Deskripsyon== An tuwad-tuwad, 19 sm sa laba, may itom na banda sa halanuhan alagad sa tongod kan daghan asin tulak abot lubot anas na puti an balukag. May kiray na puti sa itaas kan mata niya, ini itom an tuka' asin kamoy. An mga balukag niya sa pakpak asin ikog maitom na may diit na karo-kayumanggi. An ikog niya prominente asin sobra sa laba kan kahawakan. An ikog sa tanga itom alagad sa mga gilid may mapuputing balukag. An bura' kaini malagting. An tataghan na gibo kaini pormang cup asin matibay ta dinurukot nin lapat kan [[lawa']].<ref>A Photographic Guide of the Birds of Southeast Asia Including the Philippines and Borneo. Tuttle Publishing. Division of Periplus Editions (HK)Ltd. 2001. p. 334. Kinua 2019-02-17</ref> An tuwad-tuwad parati nag'eerok sa katangyanan alagad makukua man sa mga kadlagan na sekundarya, sa mga kostal, asin sa mga hardin pa ngane. Parati suno kaini an may mga tubig. Makisi-kisi, ini lukso sanang lukso sa mga sanga na garo dai mapa'ontok. ==Pagbuhay== An tuwad-tuwad paboritong kakanon mga layog-layog o insekto arog kan [[alibangbang]], [[kutakti]], [[kulagbaw]], [[ulod]], [[lawa]], [[langaw]] asin iba pa. Minsan man ini nakakan prutas. Sa paghanap kan mga insekto pwede ining magsuwi sa mga sanga madakop sana mga nasa irarom. Dai ini nagbabahog sa daga'. An saiyang tuka' igwang gari'gi' na madaling makaipit sa dakop kaini. An babae lalaking magurang pareho nag'aatom sa pagbahog kan mga himsa' asin namasdan na ini binabahog an mga siyo-siyo' lambang sampolong minuto!, o mga sanggatos na beses sa sarong aldaw. Nasugok ini mga 2-5 sugok asin hinihilomloman sa laog nin 14 aldaw. An mga siyo' nagpapakusog sa laog nin 13 aldaw bago makasadiring maglayog.<ref>[https://www.doc.govt.nz/documents/about-doc/concessions-and-permits/conservation-revealed/fantail-piwakawaka-lowres.pdf]www.doc.govt.nz. Kinua 2019-02-17</ref> An tuwad-tuwad tolong paagi an pagdakop insekto. Enot, namasid sa halangkaw na lugar ngane mahiling an may aripumpon nin mga insekto saka diretso naatake ining man'tuka. Ikaduwa, kun mahibog an kagobgoban, nalayog sa lugar na nagriribok ngane matarog saka magralayog an mga layog-layog, dangan bwelo siyang mandakop. An ikatolo, sinusunod kaini ibang gamgam na naghahanap man pagkakan saka an nagdudurulag saiyang inaabangan na madakop.<ref>[https://www.doc.govt.nz/documents/about-doc/concessions-and-permits/conservation-revealed/fantail-piwakawaka-lowres.pdf]www.doc.govt.nz. Kinua 2019-02-17</ref> Arog kan ibang mga gamgam, an tuwad-tuwad iyo man an darakopon kan mga ibang hayop arog kan [[ikos]], [[kino]], o mga gamgam na mas dakula saiya asin pwede siyang sakloton.<ref>[https://www.doc.govt.nz/documents/about-doc/concessions-and-permits/conservation-revealed/fantail-piwakawaka-lowres.pdf]www.doc.govt.nz. Kinua 2019-02-17</ref> ==Arapodan sa ibang tataramon<ref>[https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=7EAC662D]avibase.bsc.org.Kinua 2019-02-17</ref> == * Aleman: Philippinenfächerschwanz * Ingles: Philippine Fantail, Philippine Pied Fantail, Philippine Pied-Fantail, Pied Fantail (nigritorquis) * Ingles (IOC): Philippine Pied Fantail * Espanyol: Abanico pío de Filipinas *Finnish: filippiinienviuhko * Pranses: Rhipidure de Vigors, Rhipidure pie (nigritorquis) *Italiano: Codaventaglio delle Filippin * Hapon: firipin'obiougibitaki * Hapon: フィリピンオビオウギビタキ * Latin: Rhipidura javanica nigritorquis, Rhipidura nigritorquis * Olandes: Filipijnse Bonte Waaierstaart, Filippijnse Bonte Waaierstaart * Norwegian Nynorsk: Filippinarviftestjert *Norwegian: Filippinerviftestjert * Polako: wachlarzówka czarnogrzbieta *Slovak: vejárnik čiernonohý * Serbian: Filipinska šarena lepezarka * Sweko: filippinsk solfjäderstjärt * Tsino: 菲律宾斑扇尾鹟 * Mäori: pïwakawaka * Visaya: tarerekoy * Tagalog: Maria Cafra, sipao ==Mga panluwas na takod== * Fantail/piwakawaka[https://www.doc.govt.nz/documents/about-doc/concessions-and-permits/conservation-revealed/fantail-piwakawaka-lowres.pdf]Kinua 2019-02-17 * [https://www.youtube.com/watch?v=o7SeVYjhDzo] Fantail video. YouTube. Kinua 2019-02-18. == Toltolan == {{reflist}} {{stub}} [[Kategorya: Mga gamgam sa Filipinas]] 2sudn3cgin2obwinyx69ql7tpiu63us 312001 312000 2026-10-29T06:04:41Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Tuwad-tuwad (gamgam)]] pasiring sa [[Tuwad-tuwad]] 312000 wikitext text/x-wiki [[File:Tuwad-tuwad bcl - Copy.jpg|thumb|280px|right|Tuwad-tuwad nakatogdon sa [[adgaw]]]] [[File:Tuwad-tuwad bahog ogbon.jpg|thumb|280px|Gamgam iwad-iwad binabahog siyo-siyo']] An '''tuwad-tuwad''' na inaapod man '''iwad-iwad''' (Rhipidura nigritorquis; Ingles, Philippine Pied Fantail) sarong klaseng gamgam na tubong natural sa Filipinas. Ini maliksihon, sili-sili na, nagtutuwad-tuwad kun nakatogdon asin garo ipigkakayab an ikog. Ini may pagka'agresibo ta mga [[ayam]], [[ikos]] o maski tawo saiyang tinutusik, sinasaplakan orog na kun makarani sa saiyang [[tataghan]]. Sa klasipikasyon, ini isinuway na sa Pied Fantail R. Javanica na mas lakop sa ibang parte kan [[habagatan-subangan na Asya]] kaiba an Borneo, Java asin Sumatra. <ref>Tanedo, Constantino asin Hutchinson. Birds of the Philippines.2015. ISBN 978-1-909612-49-5. p.100.Kinua 2019-02-17</ref> ==Deskripsyon== An tuwad-tuwad, 19 sm sa laba, may itom na banda sa halanuhan alagad sa tongod kan daghan asin tulak abot lubot anas na puti an balukag. May kiray na puti sa itaas kan mata niya, ini itom an tuka' asin kamoy. An mga balukag niya sa pakpak asin ikog maitom na may diit na karo-kayumanggi. An ikog niya prominente asin sobra sa laba kan kahawakan. An ikog sa tanga itom alagad sa mga gilid may mapuputing balukag. An bura' kaini malagting. An tataghan na gibo kaini pormang cup asin matibay ta dinurukot nin lapat kan [[lawa']].<ref>A Photographic Guide of the Birds of Southeast Asia Including the Philippines and Borneo. Tuttle Publishing. Division of Periplus Editions (HK)Ltd. 2001. p. 334. Kinua 2019-02-17</ref> An tuwad-tuwad parati nag'eerok sa katangyanan alagad makukua man sa mga kadlagan na sekundarya, sa mga kostal, asin sa mga hardin pa ngane. Parati suno kaini an may mga tubig. Makisi-kisi, ini lukso sanang lukso sa mga sanga na garo dai mapa'ontok. ==Pagbuhay== An tuwad-tuwad paboritong kakanon mga layog-layog o insekto arog kan [[alibangbang]], [[kutakti]], [[kulagbaw]], [[ulod]], [[lawa]], [[langaw]] asin iba pa. Minsan man ini nakakan prutas. Sa paghanap kan mga insekto pwede ining magsuwi sa mga sanga madakop sana mga nasa irarom. Dai ini nagbabahog sa daga'. An saiyang tuka' igwang gari'gi' na madaling makaipit sa dakop kaini. An babae lalaking magurang pareho nag'aatom sa pagbahog kan mga himsa' asin namasdan na ini binabahog an mga siyo-siyo' lambang sampolong minuto!, o mga sanggatos na beses sa sarong aldaw. Nasugok ini mga 2-5 sugok asin hinihilomloman sa laog nin 14 aldaw. An mga siyo' nagpapakusog sa laog nin 13 aldaw bago makasadiring maglayog.<ref>[https://www.doc.govt.nz/documents/about-doc/concessions-and-permits/conservation-revealed/fantail-piwakawaka-lowres.pdf]www.doc.govt.nz. Kinua 2019-02-17</ref> An tuwad-tuwad tolong paagi an pagdakop insekto. Enot, namasid sa halangkaw na lugar ngane mahiling an may aripumpon nin mga insekto saka diretso naatake ining man'tuka. Ikaduwa, kun mahibog an kagobgoban, nalayog sa lugar na nagriribok ngane matarog saka magralayog an mga layog-layog, dangan bwelo siyang mandakop. An ikatolo, sinusunod kaini ibang gamgam na naghahanap man pagkakan saka an nagdudurulag saiyang inaabangan na madakop.<ref>[https://www.doc.govt.nz/documents/about-doc/concessions-and-permits/conservation-revealed/fantail-piwakawaka-lowres.pdf]www.doc.govt.nz. Kinua 2019-02-17</ref> Arog kan ibang mga gamgam, an tuwad-tuwad iyo man an darakopon kan mga ibang hayop arog kan [[ikos]], [[kino]], o mga gamgam na mas dakula saiya asin pwede siyang sakloton.<ref>[https://www.doc.govt.nz/documents/about-doc/concessions-and-permits/conservation-revealed/fantail-piwakawaka-lowres.pdf]www.doc.govt.nz. Kinua 2019-02-17</ref> ==Arapodan sa ibang tataramon<ref>[https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=7EAC662D]avibase.bsc.org.Kinua 2019-02-17</ref> == * Aleman: Philippinenfächerschwanz * Ingles: Philippine Fantail, Philippine Pied Fantail, Philippine Pied-Fantail, Pied Fantail (nigritorquis) * Ingles (IOC): Philippine Pied Fantail * Espanyol: Abanico pío de Filipinas *Finnish: filippiinienviuhko * Pranses: Rhipidure de Vigors, Rhipidure pie (nigritorquis) *Italiano: Codaventaglio delle Filippin * Hapon: firipin'obiougibitaki * Hapon: フィリピンオビオウギビタキ * Latin: Rhipidura javanica nigritorquis, Rhipidura nigritorquis * Olandes: Filipijnse Bonte Waaierstaart, Filippijnse Bonte Waaierstaart * Norwegian Nynorsk: Filippinarviftestjert *Norwegian: Filippinerviftestjert * Polako: wachlarzówka czarnogrzbieta *Slovak: vejárnik čiernonohý * Serbian: Filipinska šarena lepezarka * Sweko: filippinsk solfjäderstjärt * Tsino: 菲律宾斑扇尾鹟 * Mäori: pïwakawaka * Visaya: tarerekoy * Tagalog: Maria Cafra, sipao ==Mga panluwas na takod== * Fantail/piwakawaka[https://www.doc.govt.nz/documents/about-doc/concessions-and-permits/conservation-revealed/fantail-piwakawaka-lowres.pdf]Kinua 2019-02-17 * [https://www.youtube.com/watch?v=o7SeVYjhDzo] Fantail video. YouTube. Kinua 2019-02-18. == Toltolan == {{reflist}} {{stub}} [[Kategorya: Mga gamgam sa Filipinas]] 2sudn3cgin2obwinyx69ql7tpiu63us Olay:Filipinas 1 29466 311963 297035 2026-10-28T13:27:01Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Olay:Pilipinas]] pasiring sa [[Olay:Filipinas]] sa paagi kan panlikwat 225377 wikitext text/x-wiki {{WikiProyekto banner shell|blp=no|1= {{BW 2022-1 |klase=tamboan |importansya=Itoktok }} {{BW 2021-11 |klase=tamboan |importansya=Itoktok }}}} 7lq5ojp5s8rugx7ns7tdmzj038818fw Kylie Verzosa 0 31736 311953 290818 2026-10-28T12:14:03Z Ringer 55 /* Miss International 2016 */ 311953 wikitext text/x-wiki {{Short description|Filipino actress, model, and beauty pageant titleholder (born 1992)}} {{Use mdy dates|date=September 2021}} {{Philippine name|Fausto|Verzosa}} {{Infobox pageant titleholder |name = Kylie Verzosa |image = Kylie Verzosa, both hands on hips (cropped).jpg |caption = Verzosa in 2018 |image_size = |title = {{ubl|[[Binibining Pilipinas 2016|Binibining Pilipinas International 2016]]|[[Miss International 2016]]}} |competitions = {{ubl|[[Binibining Pilipinas 2015]] (Top 15)|[[Binibining Pilipinas 2016]] (Winner – Binibining Pilipinas International 2016)|[[Miss International 2016]] (Winner)}} |birth_name = Kylie Fausto Verzosa |birth_date = {{birth date and age|1992|02|07}} |birth_place = [[Baguio]], [[Benguet]], Philippines |alma mater = [[Ateneo de Manila University]], ([[Bachelor's degree]]) | height = 1.74m<ref>{{cite web |url=https://www.miss-international.org/en/2016/contestants/profile-304.html |title=Miss International 2016 |website=Miss International Official Website}}</ref> | years active = 2015–present | agency = <!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source. --> }} Si '''Kylie Fausto Verzosa''' (namundag Pebrero 7, 1992) sarong Filipinong aktres, modelo, asin beauty queen na kinoronahan na Binibining Pilipinas International 2016 asin Miss International 2016. Siya an ikaanom na Filipinong nanggana sa koronang Miss International. == Kaamayi kan buhay asin edukasyon == Si Kylie Verzosa namundag sa Baguio, Filipinas.Baguio. Philippines Siya naggradwar nin haiskul sa Saint Louis University, Baguio City asin naggradwar siya sa Ateneo de Manila University na may bachelor's degree sa Business Management.Saint Louis University, Baguio City. Ateneo de Manila University. Nagtrabaho siya bilang sarong maestra sa pre-school sa sarong panahon. Sia parasuportar sa mental na salud, depresyon, asin pakamate nin paghugot. Si Verzosa nagboluntaryo para sa Natasha Goulborn Foundation, na an katuyohan iyo na maedukar an mga tawo manongod sa depresyon asin paghugot. Paghaloyhaloy, linalang nia an Mental Health Matters, sarong online na nagsusuportar sa grupo na an katuyohan tumao nin emosyonal na suporta sa mga tawo na nakakaeksperyensia nin depresyon, kahaditan, asin iba pang klase nin helang sa isip.<ref name="GMA Network">{{Cite news|url=http://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/healthandwellness/602901/kylie-verzosa-creates-online-mental-health-support-group/story/|title=Kylie Verzosa creates online mental health support group}}</ref> Myembro man siya kan Profesional Models Association kan Pilipinas. Naggibo sia nin pag - arahit asin pag - imprenta.<ref name="Rappler">{{Cite news|url=http://www.rappler.com/life-and-style/specials/bb-pilipinas/130048-kylie-verzosa-bb-pilipinas-international-2016-trivia-fun-facts|title=8 fun facts: Bb Pilipinas International 2016 Kylie Verzosa}}</ref> == Pateantaryo == === Binibining Pilipinas === Si Verzosa inot na nagpartisipar sa Binibining Pilipinas 2015 kun sain siya nagbugtak sa pinakataas na 15. Binibing Pilipinas 2015 Nagbali naman siya sa Binibining Pilipinas asin nakoronahan na Binibining Pilipinas International 2016 kan Abril 17, 2016 sa Smart Araneta Coliseum, Quezon City, Philippines. Binibing Pilipinas. Binibing Pilipinas International 2016. .Smart Araneta Coliseum. Huli kaini, irinepresentar nia an Pilipinas sa pahinang Miss International 2016 sa Tokyo, Hapon. Miss International 2016. Tokyo, Hapon.<ref name="Rappler"/> === Miss International 2016 === Si Verzosa an nagrepresentar sa Pilipinas sa Miss International 2016 sa Hapon kun sain siya sa huri kinoronahan bilang Miss International 2016 ni Edymar Martínez kan Venezuela. Siya an ika-6 na Miss International Winner na gikan sa Pilipinas. .Philippine.<ref>{{Cite news|url=http://www.rappler.com/life-and-style/specials/150449-kylie-verzosa-wins-miss-international-2016|title=PH bet Kylie Verzosa crowned Miss International 2016|date=October 27, 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.pep.ph/news/65085/kylie-verzosa-of-the-philippines-is-miss-international-2016?ref=featured_big|title=Kylie Verzosa of the Philippines is Miss International 2016!|date=October 27, 2016|accessdate=December 11, 2021|archivedate=December 11, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211211190845/https://www.pep.ph/news/65085/kylie-verzosa-of-the-philippines-is-miss-international-2016?ref=featured_big}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.abs-cbn.com/life/10/27/16/ph-bet-kylie-verzosa-crowned-2016-miss-international|title=PH bet Kylie Verzosa crowned 2016 Miss International|date=October 27, 2016}}</ref> Durante kan kabtang sa pagtaram, an mga daragita tinawan nin oportunidad na ipahayag an saindang mga plano kun makoronahan na Miss International asin ihinihiras an saindang personal na mga adbokasiya. An pahayag ni Verzosa nagsasabi:<ref name="QandA">{{Cite news|url=http://www.philstar.com/entertainment/2015/12/21/1535006/qa-pia-wurtzbach-us-presence-being-miss-universe|title=Q&A: Pia Wurtzbach on US presence, being Miss Universe|work=The Philippine Star}}</ref><blockquote>   </blockquote>After the coronation, Verzosa and her court had some final things to do with the sponsors of the Miss International Organization such as Miss Paris' beauty school and Mikimoto pearl farm in Japan. Also, Miss International 2016 visited Toba International Hotel and Unicef where she met the National Directors of UNICEF in [[Denmark]] and [[Hapon|Japan]]. Verzosa and her court also visited the Org's sponsor, Ash Salon in Yokohama before flying to Ishigaki. During their trip to Ishigaki, they were able to meet the local weavers and claypot makers of the island and have a parade.{{Citation needed|date=December 2017}} Nagkapirang aldaw pakalihis kan Miss International Activities sa Hapon, si Verzosa naglipat pabalik sa Pilipinas kun saen sia nagkaigwa nin diaryo hale sa gabos na pinakadakulang network sa nasyon asin nag - iba sa saiyang eksperyensia sa kompetisyon asin ipinakipag - olay an saiyang adbokasiya. Kan Disyembre 5, nag - apod sia sa kortesiya hale sa Presidente kan Pilipinas asin pormal na nakamidbid si Presidente Rodrigo Duterte. Philippines. Rodrigo Duterte. On April 5, Kylie became the newest endorser of Wilkins Delight together with Mateo Guidicelli for their new product.{{Citation needed|date=December 2017}} Kylie was invited on April 7 to speak about mental health for the [[Nagkakasararong Nasyon|United Nations]] by the World Health Organization.{{Citation needed|date=December 2017}} The next day, Kylie was also invited to speak in Miriam College for TEDxMiriamCollege. During the Holy Week vacation, Kylie travelled to Brunei to visit preschoolers in Bandar Seri Begawan.{{Citation needed|date=December 2017}} Kylie also received some endorsements / invitations such as for DrCRB Aesthetic and Laser Clinic.{{Citation needed|date=December 2017}} On the last day of the month Kylie crowned the newest Binibining Pilipinas International 2017.{{Citation needed|date=December 2017}} == Toltolan == 6z6au01ln7j4w0rn21sny8jasxira1g Republika kan Filipinas 0 33664 311968 297082 2026-10-28T13:30:27Z Xqbot 669 Fixing double redirect from [[Pilipinas]] to [[Filipinas]] 311968 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Filipinas]] 58ag6e12y0h7ln5vwdfs95wl0h0a7ie Payo-payo 0 37446 312008 309693 2026-10-29T06:26:39Z CarlessParking 29749 /* */ 312008 wikitext text/x-wiki {{Infobox anatomy | Name = Payo-payo | synonyms = Glans | pronunciation = {{IPAc-en|g|l|æ||n|z|}}<ref>''[[OED]]'' 2nd edition, 1989.</ref> | Latin = glans penis | Image = Glans Penis of A Human.jpg | Caption = Payo-payo nin tawo (dorsal view) | Width = 190 | Image2 = Anat09IMG 0034.jpg | Caption2 = Payo-payo (ventral view) | Precursor = [[Genital tubercle]] | System = [[Genitourinary system|Urogenital system]] | Artery = [[Dorsal artery of the penis]] | Vein = [[Dorsal veins of the penis]] | Nerve = [[Dorsal nerve of the penis]] | Lymph = }} [[File:Anatomy of the human glans penis.png|thumb|242x242px|Panlaog na anatomiya nin payo-payo nin tawo:<br>1. Fascia penis<br>2. Corpus cavernosum<br>3. Coronal sulcus<br>4. Corona kan glans<br>5. Panluwas na kublit<br>6. Glans penis<br>7. Meatus kan urethra<br>8. Navicular fossa kan panlalaking urethra<br>9. Tunica albuginea kan putoy<br>10. Corpus spongiosum<br>11. Urethra]] An '''payo-payo''', na sa tataramon na Ingles inaapod na '''glans penis''', sarong maluyang estruktura sa may distal na poro kan mga putoy nin tawo na iyo an pinakamaintrigang sona asin pinakasensitibong anatomikong gikanan nin sekswal na kaogmahan nin mga lalaki.<ref>{{Cite book|title=Affective Touch and the Neurophysiology of CT Afferents|last=Olausson|first=Håkan|last2=Wessberg|first2=Johan|last3=Morrison|first3=India|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|year=2016|isbn=9781493964185|pages=305|quote=...the most pleasurable of all body parts when stimulated sexually: the glans (or tip) of the penis.}}</ref> Mga anatomikal na homologo ini sa mga klitora glans. An payo kan putoy iyo an kabtang kan [[sistemang reproduktibo]] kan lalaki sa mga tawo asin iba pang mamalya na kun saen iyan garo baga mahalnas, maspanas, pahalaba, o baak.<ref name="Renfree1987">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HpjovN0vXW4C|title=Reproductive Physiology of Marsupials|last=Renfree|first=Marilyn|last2=Hugh Tyndale-Biscoe|date=1987-01-30|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521337922|access-date=5 May 2013}}</ref> Iyan nasa luwas na konektado sa tisyu nin mucosal, na nagbubunga nin sarong mahalnas na tela asin glossia. Sa tipikong mga kamugtakan, an mga glans biyong natatahoban kan kublit sa mga tawo, apwera sa nagkapira, kaiba an pagturi. An kublit sa poro, sa pankagabsan mapupwedeng lusluson, asin puedeng automatikong maluslos kapag naglala'tog. An glans na mas inaapod na "payo" o an "poro" kan mga putoy, asin kolokyal na inaapod sa British English na "bellend". == Sa mga tawo == === Estruktura === An payo kan putoy iyo an pinaunat na kopya kan corpus spongiosum. Nahurma ini sa matalimon na poro kan corpora cavernosa penis, asin unat pasiring sa saiyang itaas na parte kisa sa ibabang parte. Sa alitoktok kan mga glans igwa nin labot na agihan kan ihi. An serkumperensya kan poro kan payo kan putoy iyo nagbibilog nin matalimon poro asin inaapod na corona glandis na nagkakalaykalay sa hararom na retroglandular groove na inaapod na corona sulcus, asin sa likod namomogtak an liog kan putoy. Mapupwedeng manlaen - laen an sokol kan payo kan putoy. Sa ibang putoy mas mahiwas an sirkumperensya, na nagtatao sa mga putoy nin garo mushroom na hitsura, asin sa iba mas hayakpit ini asin mas katakin sa probe na korte. An malomhok na payopayo kan mga putoy napupudpod mantang nakikipagkitoan.<ref>HSU, G‐L., et al. "The distribution of elastic fibrous elements within the human penis." BJU International 73.5 (1994): 566-571.</ref> Pigmamantener kan kublit kan putoy an mucosa na magin basa an palibot.<ref>Cold, C. J.; Taylor, J. R. (1999). "The prepuce". BJU International. 83 (S1): 34–44. doi:10.1046/j.1464-410x.1999.0830s1034.x. ISSN 1464-410X.</ref> An mga putoy na turi igwang glans na permanenteng balad asin alang. Magkapirang pag'adal an nagsuherir na an mga glans iyo haros sensitibo man sa mga tinuri sagkod sa mga dai tinuring mga putoy.<ref>Bleustein, Clifford B.; James D. Fogarty; Haftan Eckholdt; Joseph C. Arezzo; Arnold Melman (April 2005). "Effect of neonatal circumcision on penile neurologic sensation". Urology. 65 (4): 773–7. doi:10.1016/j.urology.2004.11.007. PMID 15833526.</ref><ref>Bleustein, Clifford B.; Haftan Eckholdt; Joseph C. Arezzo; Arnold Melman (April 26 – May 1, 2003). "Effects of Circumcision on Male Penile Sensitivity". American Urological Association 98th Annual Meeting. Chicago, Illinois. Archived from the original on February 7, 2005.</ref><ref>Payne, Kimberley; Thaler, Lea; Kukkonen, Tuuli; Carrier, Serge; Binik, Yitzchak (May 2007). "Sensation and Sexual Arousal in Circumcised and Uncircumcised Men". Journal of Sexual Medicine. 4 (3): 667–674. doi:10.1111/j.1743-6109.2007.00471.x. PMID 17419812.</ref> Pigreport ni Hala & Munger (1986) na pinakadakula an densidad nin genital corpuscles sa corona glandis, mantang si Yang & Bradley's (1998) nagbabareta na "mayong ibang lugar sa kina'ban na mas mahibog an laog kisa iba."<ref name="halata1">{{Cite journal|last=Halata|first=Zdenek|author2=Bryce L. Munger|date=April 1986|title=The neuroanatomical basis for the protopathic sensibility of the human glans penis|url=https://archive.org/details/sim_brain-research_1986-04-23_371_2/page/205|journal=Brain Research|volume=371|issue=2|pages=205–30|doi=10.1016/0006-8993(86)90357-4|pmid=3697758}}</ref><ref name="yangcc">{{Cite journal|last=Yang|first=C. C.|author2=W.E. Bradley|date=July 1998|title=Neuroanatomy of the penile portion of the human dorsal nerve of the penis|journal=British Journal of Urology|volume=82|issue=1|pages=109–13|doi=10.1046/j.1464-410x.1998.00669.x|pmid=9698671}}</ref> Halata & Spathe (1997) an nagbareta; " An mga payo kan putoy igwa nin nerve endings , kadakul na genital end bulbs asin pambihirang Pancinian asin Ruffinian corpuscles. Mayo diyan an Merkel nerve endnings asin an Meisner's corpuscles.<ref name="halata2">{{Cite book|url=http://www.cirp.org/library/anatomy/halata2/|title=Sensory innervation of the human penis|last=Halata|first=Zdenek|last2=A. Spaethe|year=1997|isbn=978-0-306-45696-1|series=Advances in Experimental Medicine and Biology|volume=424|pages=265–6|doi=10.1007/978-1-4615-5913-9_48|pmid=9361804|access-date=2006-07-07}}</ref> Nagsarason si Yang & Bradley; "An naiibang dalagan nin panglaog na importansya kan mga glans nagdodoon kan papel kan mga glans bilang sarong esensyaryong estruktura."<ref name="yangcc">{{Cite journal|last=Yang|first=C. C.|author2=W.E. Bradley|date=July 1998|title=Neuroanatomy of the penile portion of the human dorsal nerve of the penis|journal=British Journal of Urology|volume=82|issue=1|pages=109–13|doi=10.1046/j.1464-410x.1998.00669.x|pmid=9698671}}</ref> Pigsuherir kan ibang mga parasiyasat na an mga glans nag-evlove na magin acorn-mushroom o korteng balisungsong tangani na sa panahon nin pagkikitoan ini nagtatrabaho tangani mahali an arin man na kasit duman sa mga dating kasosyo sa sex, alagad ini dai suportado kun naghihiling sa mga pirimate na mga paryentes na igwa nin iba-ibang gawi.<ref>Gallup, Gordon G., et al. "[https://www.researchgate.net/profile/Rebecca_Burch2/publication/225573839_Semen_displacement_as_a_sperm_competition_strategy/links/560c1d6508aea68653d354bd.pdf The human penis as a semen displacement device]." Evolution and Human Behavior 24.4 (2003): 277-289</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VRTniKE2liYC&pg=PA68|title=Sexual Selection and the Origins of Human Mating Systems|last=Dixson|first=Alan F.|date=2009|publisher=OUP Oxford|isbn=9780191569739|page=68|language=en}}</ref> == <span class="mw-headline" id="Toltolan">Toltolan</span> == <references />{{Poon}} dosricie0jmh7jqs6vhuyrf336ulxnt Pagtsupa 0 37700 311982 311044 2026-10-29T00:51:10Z CarlessParking 29749 /* */ 311982 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | direction = vertical | width = 220 | image1 = Wiki-fellatio02.png | caption1 = Sarong babayi na nagsusupsop nin putoy kan sarong lalaki | image2 = | caption2 = }} An '''pagsupsop sa putoy''' ([[Tataramon na Ingles|Ingles]]: ''fellatio'', slang: ''blowjob'') iyo an klase nin [[pagkitoan]] kun saen pigbubugtak asin pigsosoksok sa laog kan nguso kan [[kadurog]] an putoy kan lalaki.<ref name="BBC">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |title=Oral Sex |publisher=BBC |work=BBC Advice |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112034943/http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |archive-date=2010-11-12 |url-status=dead }}</ref> == Gawi == ===Deep-throating=== [[File:Wiki-dthroat.png|alt=A woman with the full length of a man's penis inside her mouth.|thumb|Sarong ilustrasyon nin sarong babayi na nagsasagibo nin deep-throating sa sarong lalaki]] An deep-throating iyo an sarong sekswal na akto na kun saen an sarong tawo pigkukua an enterong [[pagla'tog|la'tog]] na buto sa saiyang nguso asin [[halonan]]. An teknik asin an termino nagin bantog kan 1972 [[pornograpiya|pornograpikong]] pelikula na [[Deep Throat (film)|''Deep Throat'']]. Sa pangkagabsan, an tawo na nagresibi kan fellatio iyo an nasa kontrol.<ref name="Grandma's Sex Handbook 161">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZxVCHdCqOKYC&pg=PA161|title=Grandma's Sex Handbook|author=Wright, Anne|publisher=Intimate Press, USA|year=2009|isbn=978-0-578-02075-4|page=161|access-date=January 7, 2012|archive-date=July 31, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731130558/https://books.google.com/books?id=ZxVCHdCqOKYC&pg=PA161|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/leonardodavincip00freu_0|title=Leonardo da Vinci: A PSYCHOSEXUAL STUDY OF AN INFANTILE REMINISCENCE|author=Freud, Sigmund|publisher=MOFFAT YARD & COMPANY|year=1916|location=New York|pages=[https://archive.org/details/leonardodavincip00freu_0/page/39 39]|quote=The situation contained in the phantasy, that a vulture opened the mouth of the child and forcefully belabored it with its tail, corresponds to the idea of fellatio, a sexual act in which the member is placed into the mouth of the woman.|access-date=January 7, 2012}}</ref> Para sa deep-throating, an putoy dapat na halaba tanganing maabot an likod kan halonan kan ''giver''.<ref name="Grandma's Sex Handbook 161" group="[16rUvP8N9M " /> An pagsupsop sa putoy kan lalaki iyo marahil nagpuon sa kapadangatan kan magkakitoan o an saro nagpapaogma nin saiyang kakitoan. == Toltolan == <references />{{Tamboan}} qfihsmjgs1ua8lvzbx15zdiu5tvdqw2 311983 311982 2026-10-29T00:56:22Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Pagsupsop sa putoy]] pasiring sa [[Pagtsupa]] 311982 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | direction = vertical | width = 220 | image1 = Wiki-fellatio02.png | caption1 = Sarong babayi na nagsusupsop nin putoy kan sarong lalaki | image2 = | caption2 = }} An '''pagsupsop sa putoy''' ([[Tataramon na Ingles|Ingles]]: ''fellatio'', slang: ''blowjob'') iyo an klase nin [[pagkitoan]] kun saen pigbubugtak asin pigsosoksok sa laog kan nguso kan [[kadurog]] an putoy kan lalaki.<ref name="BBC">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |title=Oral Sex |publisher=BBC |work=BBC Advice |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112034943/http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |archive-date=2010-11-12 |url-status=dead }}</ref> == Gawi == ===Deep-throating=== [[File:Wiki-dthroat.png|alt=A woman with the full length of a man's penis inside her mouth.|thumb|Sarong ilustrasyon nin sarong babayi na nagsasagibo nin deep-throating sa sarong lalaki]] An deep-throating iyo an sarong sekswal na akto na kun saen an sarong tawo pigkukua an enterong [[pagla'tog|la'tog]] na buto sa saiyang nguso asin [[halonan]]. An teknik asin an termino nagin bantog kan 1972 [[pornograpiya|pornograpikong]] pelikula na [[Deep Throat (film)|''Deep Throat'']]. Sa pangkagabsan, an tawo na nagresibi kan fellatio iyo an nasa kontrol.<ref name="Grandma's Sex Handbook 161">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZxVCHdCqOKYC&pg=PA161|title=Grandma's Sex Handbook|author=Wright, Anne|publisher=Intimate Press, USA|year=2009|isbn=978-0-578-02075-4|page=161|access-date=January 7, 2012|archive-date=July 31, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731130558/https://books.google.com/books?id=ZxVCHdCqOKYC&pg=PA161|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/leonardodavincip00freu_0|title=Leonardo da Vinci: A PSYCHOSEXUAL STUDY OF AN INFANTILE REMINISCENCE|author=Freud, Sigmund|publisher=MOFFAT YARD & COMPANY|year=1916|location=New York|pages=[https://archive.org/details/leonardodavincip00freu_0/page/39 39]|quote=The situation contained in the phantasy, that a vulture opened the mouth of the child and forcefully belabored it with its tail, corresponds to the idea of fellatio, a sexual act in which the member is placed into the mouth of the woman.|access-date=January 7, 2012}}</ref> Para sa deep-throating, an putoy dapat na halaba tanganing maabot an likod kan halonan kan ''giver''.<ref name="Grandma's Sex Handbook 161" group="[16rUvP8N9M " /> An pagsupsop sa putoy kan lalaki iyo marahil nagpuon sa kapadangatan kan magkakitoan o an saro nagpapaogma nin saiyang kakitoan. == Toltolan == <references />{{Tamboan}} qfihsmjgs1ua8lvzbx15zdiu5tvdqw2 311987 311983 2026-10-29T00:56:53Z CarlessParking 29749 /* */ 311987 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | direction = vertical | width = 220 | image1 = Wiki-fellatio02.png | caption1 = Sarong babayi na nagsusupsop nin putoy kan sarong lalaki | image2 = | caption2 = }} An '''pagtsupa''' ([[Tataramon na Ingles|Ingles]]: ''fellatio'', slang: ''blowjob'') iyo an klase nin [[pagkitoan]] kun saen pigbubugtak asin pigsosoksok sa laog kan nguso kan [[kadurog]] an putoy kan lalaki.<ref name="BBC">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |title=Oral Sex |publisher=BBC |work=BBC Advice |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112034943/http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |archive-date=2010-11-12 |url-status=dead }}</ref> == Gawi == ===Deep-throating=== [[File:Wiki-dthroat.png|alt=A woman with the full length of a man's penis inside her mouth.|thumb|Sarong ilustrasyon nin sarong babayi na nagsasagibo nin deep-throating sa sarong lalaki]] An deep-throating iyo an sarong sekswal na akto na kun saen an sarong tawo pigkukua an enterong [[pagla'tog|la'tog]] na buto sa saiyang nguso asin [[halonan]]. An teknik asin an termino nagin bantog kan 1972 [[pornograpiya|pornograpikong]] pelikula na [[Deep Throat (film)|''Deep Throat'']]. Sa pangkagabsan, an tawo na nagresibi kan fellatio iyo an nasa kontrol.<ref name="Grandma's Sex Handbook 161">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZxVCHdCqOKYC&pg=PA161|title=Grandma's Sex Handbook|author=Wright, Anne|publisher=Intimate Press, USA|year=2009|isbn=978-0-578-02075-4|page=161|access-date=January 7, 2012|archive-date=July 31, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731130558/https://books.google.com/books?id=ZxVCHdCqOKYC&pg=PA161|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/leonardodavincip00freu_0|title=Leonardo da Vinci: A PSYCHOSEXUAL STUDY OF AN INFANTILE REMINISCENCE|author=Freud, Sigmund|publisher=MOFFAT YARD & COMPANY|year=1916|location=New York|pages=[https://archive.org/details/leonardodavincip00freu_0/page/39 39]|quote=The situation contained in the phantasy, that a vulture opened the mouth of the child and forcefully belabored it with its tail, corresponds to the idea of fellatio, a sexual act in which the member is placed into the mouth of the woman.|access-date=January 7, 2012}}</ref> Para sa deep-throating, an putoy dapat na halaba tanganing maabot an likod kan halonan kan ''giver''.<ref name="Grandma's Sex Handbook 161" group="[16rUvP8N9M " /> An pagsupsop sa putoy kan lalaki iyo marahil nagpuon sa kapadangatan kan magkakitoan o an saro nagpapaogma nin saiyang kakitoan. == Toltolan == <references />{{Tamboan}} hrbgveoqw08xir36dlt8q0isv1g9j33 311991 311987 2026-10-29T01:01:51Z CarlessParking 29749 /* */ 311991 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | direction = vertical | width = 220 | image1 = Wiki-fellatio02.png | caption1 = Sarong babayi na nagsusupsop nin putoy kan sarong lalaki | image2 = Fellatio between males.svg | caption2 = Sa pag-ultanan nin duwang lalaki }} An '''pagtsupa''' ([[Tataramon na Ingles|Ingles]]: ''fellatio'', slang: ''blowjob'') iyo an klase nin [[pagkitoan]] kun saen pigbubugtak asin pigsosoksok sa laog kan nguso kan [[kadurog]] an putoy kan lalaki.<ref name="BBC">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |title=Oral Sex |publisher=BBC |work=BBC Advice |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112034943/http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |archive-date=2010-11-12 |url-status=dead }}</ref> == Gawi == ===Deep-throating=== [[File:Wiki-dthroat.png|alt=A woman with the full length of a man's penis inside her mouth.|thumb|Sarong ilustrasyon nin sarong babayi na nagsasagibo nin deep-throating sa sarong lalaki]] An deep-throating iyo an sarong sekswal na akto na kun saen an sarong tawo pigkukua an enterong [[pagla'tog|la'tog]] na buto sa saiyang nguso asin [[halonan]]. An teknik asin an termino nagin bantog kan 1972 [[pornograpiya|pornograpikong]] pelikula na [[Deep Throat (film)|''Deep Throat'']]. Sa pangkagabsan, an tawo na nagresibi kan fellatio iyo an nasa kontrol.<ref name="Grandma's Sex Handbook 161">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZxVCHdCqOKYC&pg=PA161|title=Grandma's Sex Handbook|author=Wright, Anne|publisher=Intimate Press, USA|year=2009|isbn=978-0-578-02075-4|page=161|access-date=January 7, 2012|archive-date=July 31, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731130558/https://books.google.com/books?id=ZxVCHdCqOKYC&pg=PA161|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/leonardodavincip00freu_0|title=Leonardo da Vinci: A PSYCHOSEXUAL STUDY OF AN INFANTILE REMINISCENCE|author=Freud, Sigmund|publisher=MOFFAT YARD & COMPANY|year=1916|location=New York|pages=[https://archive.org/details/leonardodavincip00freu_0/page/39 39]|quote=The situation contained in the phantasy, that a vulture opened the mouth of the child and forcefully belabored it with its tail, corresponds to the idea of fellatio, a sexual act in which the member is placed into the mouth of the woman.|access-date=January 7, 2012}}</ref> Para sa deep-throating, an putoy dapat na halaba tanganing maabot an likod kan halonan kan ''giver''.<ref name="Grandma's Sex Handbook 161" group="[16rUvP8N9M " /> An pagsupsop sa putoy kan lalaki iyo marahil nagpuon sa kapadangatan kan magkakitoan o an saro nagpapaogma nin saiyang kakitoan. == Toltolan == <references />{{Tamboan}} 6xweq8jbhytkqds5t42lced31hi8ra9 311992 311991 2026-10-29T01:03:43Z CarlessParking 29749 /* Deep-throating */ 311992 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | direction = vertical | width = 220 | image1 = Wiki-fellatio02.png | caption1 = Sarong babayi na nagsusupsop nin putoy kan sarong lalaki | image2 = Fellatio between males.svg | caption2 = Sa pag-ultanan nin duwang lalaki }} An '''pagtsupa''' ([[Tataramon na Ingles|Ingles]]: ''fellatio'', slang: ''blowjob'') iyo an klase nin [[pagkitoan]] kun saen pigbubugtak asin pigsosoksok sa laog kan nguso kan [[kadurog]] an putoy kan lalaki.<ref name="BBC">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |title=Oral Sex |publisher=BBC |work=BBC Advice |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112034943/http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/oral_sex |archive-date=2010-11-12 |url-status=dead }}</ref> == Gawi == ===Deep-throating=== [[File:Wiki-dthroat.png|alt=A woman with the full length of a man's penis inside her mouth.|thumb|Sarong ilustrasyon nin sarong babayi na nagsasagibo nin deep-throating sa sarong lalaki]] An deep-throating iyo an sarong sekswal na akto na kun saen an sarong tawo pigkukua an enterong [[pagla'tog|la'tog]] na buto sa saiyang nguso asin [[halonan]]. An teknik asin an termino nagin bantog kan 1972 [[pornograpiya|pornograpikong]] pelikula na [[Deep Throat (film)|''Deep Throat'']]. Sa pangkagabsan, an tawo na nagresibi kan fellatio iyo an nasa kontrol. An pagsupsop sa putoy kan lalaki iyo marahil nagpuon sa kapadangatan kan magkakitoan o an saro nagpapaogma nin saiyang kakitoan. == Toltolan == <references />{{Tamboan}} ijeayuui2xlmjwr0c6zp1tfakfdv4a0 Olay:Pagtsupa 1 37708 311985 265694 2026-10-29T00:56:22Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Olay:Pagsupsop sa putoy]] pasiring sa [[Olay:Pagtsupa]] 265694 wikitext text/x-wiki {{WikiProyekto banner shell|blp=no|1= {{BW 2021-9 |klase=tamboan |importansya=Tahaw }}}} == Pwede man gayod Molmol == An pagsupsup suck iba man an blowjob <span style="border:1px solid red;padding:1px;">[[User: ShiminUfesoj|<font style="color: red;background: black;">''' Shimin_Ufesoj '''</font>]][[User talk: ShiminUfesoj|<font style="color: black;background:red;">''' ᜂᜎᜌ᜔_ᜃᜒᜆ?'''</font>]] </span> 10:13, 7 Nobyembre 2023 (UTC) eupxxi7px892ctt3fhnc21u630boj4r Fellatio 0 37709 311989 235333 2026-10-29T00:59:14Z Xqbot 669 Fixing double redirect from [[Pagsupsop sa putoy]] to [[Pagtsupa]] 311989 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pagtsupa]] 5k2e8s14r3i9kiq0r8ufvd0i2vijdju Blowjob 0 37712 311990 235337 2026-10-29T00:59:19Z Xqbot 669 Fixing double redirect from [[Pagsupsop sa putoy]] to [[Pagtsupa]] 311990 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pagtsupa]] 5k2e8s14r3i9kiq0r8ufvd0i2vijdju Bulang 0 38455 311998 237388 2026-10-29T05:57:07Z CarlessParking 29749 /* */ 311998 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Microcosm of London Plate 018 - Royal Cock Pit (colour).jpg|thumb|Bulang sa Londres, c.&nbsp;1808]] [[Ladawan:Zoffani, Johann - Colonel Mordaunt's Cock Match - 1784-86.jpg|thumb|Bulangan ni Colonel Mordaunt sa [[Lucknow]], 1784–1786, ni [[Johann Zoffany]]]] [[Ladawan:Cockfighting Pavilion, Pura Taman Ayun 1490.jpg|thumb|An [[wantilan]], sarong Balineseng bulangan, asin importanteng ritwal sa templo]] An '''bulang''' iyo an sarong isport na padugoan, na ginigibo sa ring na inaapod na bulangan. An kasaysayan nin pag-ataman nin [[manok]] para ilaban sa bulang nagpoon kaidto pang 6,000 na taon. Isinurat an inot na dokumentadong paggamit kan terminong gamecock, na nagpaparisa nin paggamit kan medya na "game," sarong isport, pampalihis nin oras o aling - alingan, narekord kan 1634, pagkatapos kan terminong "cock of the game" na ginamit ni George Wilson, sa kaenot - enoteng sikat na libro dapit sa isport na pagbulang sa The Commendation of Cocks and Cockighting in 1607.{{cn|date=July 2022}} Alagad durante kan biyahe ni Magellan sa pagkadiskobre sa Pilipinas kan 1521 kan enot nang mapatotoohan asin madokumento an modernong pagbulang inot na nasaksihan kan mga taga Solnopan kan Italianong si Antonio Pigafetta, an historiador ni Magellan, sa Kahadean nin Taytay. An mga naglaban, na inaapod na mga gamecock (dai dapat ikaribong sa mga ''gamebirds''), nangorognang binubuta asin natitigado huli sa orog na kosog. An mga manok na arog kaiyan na ataman na hayop inaapod na game fowl. An mga lalake igwa nin congenital na karingisan sa gabos na lalaking may parehong espesye. An mga paghatol parateng ginigibo sa resulta kan pag-purukan. An bulang iyo sarong isport sa madugo huli sa sarong kabtang kan pisikal na trauma na ginigibo nin mga sulog na nangdadanyar sa kada saro, na kun beses pinakokosog sa paagi kan pagkonektar nin metal na spurs sa natural na mga spurs. Minsan ngani bakong gabos na iriwal minaresulta sa kagadanan, an mga sulog puedeng magtagal nin dakulang pisikal na makolog na eksperyensia. Sa nagkapirang lugar sa bilog na kinaban, an pagbulang ginigibo pa man giraray bilang sarong mayor na aktibidad; sa nagkapirang nasyon iyan kontrolado nin ley, o direktang ipinangangalad. An mga kaapil sa "age old sport" parati piglista an impluwensyang kultural asin relihiyoso bilang rason sa pagpadagos kan pagkokompara bilang sarong isport.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1995/04/11/nyregion/blood-sport-gets-blood-fans-cockfighting-don-t-understand-its-outlaw-status.html?pagewanted=all&src=pm|title=A Blood Sport Gets in the Blood; Fans of Cockfighting Don't Understand Its Outlaw Status|date=1995-04-11}}</ref> == Toltolan == {{reflist}} {{stub}} 0r0cqvmmsauzlv4gzbzg6r9u0wuf9sq 69 (sekswal na posisyon) 0 40753 311993 308783 2026-10-29T01:10:22Z CarlessParking 29749 /* */ 311993 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right<!-- right (default), left, center, none --> | direction = <!-- horizontal (default), vertical --> | background color = <!-- box background --> | total_width = 550<!-- total width of all the displayed images in pixels (an integer, omit "px" suffix) --> | caption_align = center<!-- left (default), center, right --> <!-- Header -->| header_background = | header_align = <!-- center (default), left, right --> | header = <!--image 1--> | image1 = Wiki-sixtynine.png<!-- filename only, i.e. without "File:" or "Image:" prefix -->| | alt1 = | link1 = File:Wiki-sixtynine.png | thumbtime1 = | caption1 = <!--image 2--> | image2 = Lesbian_sexual_position_3.jpg<!-- filename only, i.e. without "File:" or "Image:" prefix --> | alt2 = | link2 = File:Lesbian_sexual_position_3.jpg | thumbtime2 = | caption2 = <!--image 3--> | image3 = Wiki-sixtynine-male.jpg<!-- filename only, i.e. without "File:" or "Image:" prefix --> | alt3 = | link3 = File:Wiki-sixtynine-male.jpg | thumbtime3 = | caption3 = <!-- and so on --> <!-- Footer -->| footer_background = | footer_align = center<!-- left (default), center, right --> | footer = Mga pagladawan nin pagdurog na pangngoso sa 69 posisyon.{{break}}'''Wala:''' sarong heterosekswal na magkailusyon, '''Tahaw:''' sarong lesbyanang magkailusyon, '''Tuo:''' sarong baklang magkailusyon }} An '''anom na polo-siyam''' o '''69''', na bisto man sa ngaran kaini na [[Tataramon na Pranses|Pranses]] na '''soixante-neuf''' (69), sarong grupo nin mga posisyon sa pagdurog na diyan an duwang tawo minapwesto an saindang sadiri tanganing an ngoso kan lambang tawo harani sa ikinabuhay nin iba, an kada saro durungan na naggigibo nin pagdurog na pangngoso sa ibong.<ref name="little">{{Cite book|title=The Little Book of Sex|url=https://archive.org/details/littlebitnaughty0000jean|last=Rojiere|first=Jean|publisher=Ulysses Press|year=2001|isbn=1-56975-305-9}}</ref><ref>Julie Coleman, "Love, sex, and marriage: a historical thesaurus", Rodopi, 1999, {{ISBN|90-420-0433-9}}, p.214</ref><ref name="aggrawal">{{Cite book|title=[[Forensic and Medico-legal Aspects of Sexual Crimes and Unusual Sexual Practices]]|last=Aggrawal|first=Anil|publisher=CRC Press|year=2009|isbn=978-1-4200-4308-2|location=Boca Raton|page=[https://archive.org/details/forensicmedicole0000aggr/page/380 380]|author-link=Anil Aggrawal}}</ref> Sa siring, an mga partisipante baliktaran an posisyon arog kan mga numeral 6 asin 9 sa numerong 69 (69), kaya baga siring kaiyan an ngaran.<ref name="aggrawal" /><ref>René James Hérail, Edwin A. Lovatt, "Dictionary of Modern Colloquial French", Routledge, 1990, {{ISBN|0-415-05893-7}}, p.484</ref> Pwedeng imbwelto ini sa ano man na kombinasyon nin mga sekso. == Toltolan == {{reflist}} {{stub}} eram6fglm02xpktav8p3bcgbkc6rmkv Irumasyon 0 45391 311988 265147 2026-10-29T00:58:21Z CarlessParking 29749 /* */ 311988 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Wiki-dthroat02.png|thumb|250x250px|Sarong ilustrasyon kan sarong babayi na pigkakaldagan kan sarong lalaki]] An '''irumasyon''' iyo an porma nin [[pagdurog na pangngoso]] na kun saen [[Pagkaldag|pigkakaldag]] kan sarong tawo an saiyang [[Buto nin tawo|putoy]] pasiring sa nguso kan saro pang tawo, kabaliktaran iyan kan [[pagtsupa]] na kun saen an putoy aktibong pigpapala'tog kan nagtsutsupa. An pagkakalaen iyo an sa pangenot sa kun saen na partido an aktibong naghihiro. Sa mahiwas na sentido, an ''irrumatio'' pwede man na magpanongod sa sekswal na teknik kan pagkaldag kan putoy sa pag-ultanan kan paa kan kadurog ([[pagdurog na pampaa]]).<ref name="SL">{{cite web|url=http://www.sex-lexis.com/Sex-Dictionary/irrumatio|title=irrumatio in Sex-Lexis|access-date=2009-07-07}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 33llllpclibuaj1r5wy1x74oa638z1h Udo 0 49701 312006 277969 2026-10-29T06:10:47Z CarlessParking 29749 /* */ 312006 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | image1 = Elephant feces in the wildlife.jpg | width1 = 192 | alt1 = Elephant feces | image2 = Cow dung.JPG | width2 = 175 | alt2 = Cow feces | footer_align = center | footer = Sarong comparison nin [[elephant]] (wala) asin [[udo nin baka]] (tuo) }} An '''udo''' iyo an solido o semi-solido na tada kan kakanon na dai natunaw sa [[sadit na bituka]], asin kinonsumo kan mga bakterya sa [[dakulang bituka]].<ref name=tortora1>{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J. |last2=Anagnostakos |first2=Nicholas P. |title=Principles of anatomy and physiology |url=https://archive.org/details/principlesofanat05tort |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/principlesofanat05tort/page/624 624] |edition=Fifth |location=New York |publisher=Harper & Row, Publishers |date=1987 |isbn=978-0-06-350729-6|language=en}}</ref><ref name=ciba>{{cite book |last1=Diem |first1=K. |last2=Lentner |first2=C. |chapter=Faeces |title=in: Scientific Tables |edition=Seventh |location=Basle, Switzerland |publisher=CIBA-GEIGY Ltd. |date=1970 |pages=657–660|language=en}}</ref> Mapupwedeng igwang laog na mahalagang saradit na porsyento nin ating metabolikong produkto siring kan bilirrubina na binago kan bakterya, asin mga selulang epiteliyal gikan sa poro kan bituka.<ref name=tortora1 /> Pigluluwas an ati sa [[tumbong]] o kloaka kapag nag-uudo. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} tbe5x51sdl1lf20srxetb74189z85h1 312007 312006 2026-10-29T06:11:49Z CarlessParking 29749 /* */ 312007 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | image1 = Elephant feces in the wildlife.jpg | width1 = 192 | alt1 = Elephant feces | image2 = Cow dung.JPG | width2 = 175 | alt2 = Cow feces | footer_align = center | footer = Sarong comparison nin [[elephant]] (wala) asin [[udo nin baka]] (tuo) }} An '''udo''' iyo an solido o semi-solido na tada kan kakanon na dai natunaw sa [[sadit na bituka]], asin kinonsumo kan mga bakterya sa [[dakulang bituka]].<ref name=tortora1>{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J. |last2=Anagnostakos |first2=Nicholas P. |title=Principles of anatomy and physiology |url=https://archive.org/details/principlesofanat05tort |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/principlesofanat05tort/page/624 624] |edition=Fifth |location=New York |publisher=Harper & Row, Publishers |date=1987 |isbn=978-0-06-350729-6|language=en}}</ref><ref name=ciba>{{cite book |last1=Diem |first1=K. |last2=Lentner |first2=C. |chapter=Faeces |title=in: Scientific Tables |edition=Seventh |location=Basle, Switzerland |publisher=CIBA-GEIGY Ltd. |date=1970 |pages=657–660|language=en}}</ref> Mapupwedeng igwang laog na mahalagang saradit na porsyento nin ating metabolikong produkto siring kan bilirrubina na binago kan bakterya, asin mga selulang epiteliyal gikan sa poro kan bituka.<ref name=tortora1 /> Pigluluwas an ati sa [[lubot]] o kloaka kapag nag-uudo. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} m4xbkfy740pz853pi4x7ze2kyve8ye8 Maka-Diyos, Maka-tao, Makakalikasan at Makabansa 0 49877 311969 278874 2026-10-28T13:31:01Z CarlessParking 29749 /* */ 311969 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} [[Ladawan:Seal_of_the_Philippines.svg|too|thumb|200x200px|{{lang|fil|Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa}} incorporated into the [[Great Seal of the Philippines]].]] An '''''<span lang="tl">Maka</span>-Diyos, Maka-tao, Makakalikasan at Makabansa''''' ([[Filipino language|Filipino]] para sa (''Maka-Diyos, Makatawo, Makakapalibotan asin Makabanwa'') o sa Ingles: "For God, People, Nature, and Country"<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jfrWCQAAQBAJ&pg=PA151|title=The Complete Guide to National Symbols and Emblems [2 volumes]|last=Minahan|first=James B.|date=December 23, 2009|publisher=ABC-CLIO|isbn=9780313344978|pages=151|language=en}}</ref> o "For the Love of God, People, Nature, and Country"<ref>{{Cite web|url=http://globalpeace.org/session/global-peace-convention-2017-plenary-i-opening-plenary|title=Global Peace Convention 2017 Plenary I: Opening Plenary {{!}} Global Peace Foundation|date=February 28, 2017|website=globalpeace.org|publisher=[[Global Peace Foundation]]|access-date=February 15, 2019}}</ref>) iyo an [[List of national mottos|national motto]] kan [[Filipinas]]. Ginuno gikan sa huring apat na linya kan [[Pledge of Allegiance to the Philippine Flag]], inadopar iyan kaidtong Pebrero 12, 1998, sa pagpasa kan Akta Republika Bilang. 8491, an Bandera asin Heraldikong Kodigo kan Filipinas, durante kan presidensya ni [[Fidel V. Ramos]].<ref name="currentmotto">{{cite web|title=Republic Act No. 8491|url=https://www.officialgazette.gov.ph/1998/02/12/republic-act-no-8491/|website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]]|access-date=22 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525084350/https://www.officialgazette.gov.ph/1998/02/12/republic-act-no-8491/|archive-date=May 25, 2017|date=12 February 1998}}</ref> An saiyang pagkaadaptar uminabot nin kagduwang taon pagkatapos kan abolisyon kan dating motto kan nasyon,<ref name="memo">{{cite web|title=Memorandum Order No. 34, s. 1986|url=https://www.officialgazette.gov.ph/1986/09/10/memorandum-order-no-34-s-1986/|website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]]|access-date=22 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20170710120222/https://www.officialgazette.gov.ph/1986/09/10/memorandum-order-no-34-s-1986/|archive-date=July 10, 2017|date=10 September 1986}}</ref> "{{lang|fil|[[Isang Bansa, Isang Diwa]]}}", na inadaptar durante kan presidensya ni [[Ferdinand Marcos]] kaidtong 1979. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 5q1yn3abiw9zd2qyxgonqg472pzei53 Paz Márquez-Benítez 0 52725 312012 309613 2026-10-29T11:09:06Z AshleyMendaros 30517 Created by translating the section "Education" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1382588098|Paz Márquez-Benítez]]" 312012 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Paz Marquez-Benítez|image=PazMarquezBenitezFilipinoEngWriter.jpg|image_size=160px|caption=|birth_date={{birth_date|1894|3|3}}|birth_place=[[Lucena, Philippines|Lucena]], [[Quezon|Tayabas]], [[Captaincy General of the Philippines]]|death_date={{death date and age|1983|11|10|1894|3|3}}|death_place=[[Manila]], Philippines|education=[[University of the Philippines Manila|University of the Philippines, Manila]]<br/>[[Philippine Normal University|Philippine Normal School]]|occupation=Writer|spouse=|parents=|children=}} '''Si Paz Márquez-Benítez''' (Marso 3, 1894 – Nobyembre 10, 1983) sarong Filipinang parasurat nin mga usipon, edukador asin editor. <ref name=":0">{{Cite journal|last=Raftery|first=Judith R.|date=2010|title=La Girl Filipina: Paz Marquez Benitez, Brokering Cultures|journal=The Journal of the Gilded Age and Progressive Era|volume=9|issue=2|pages=232–243|issn=1537-7814|doi=10.1017/S1537781400003960}}</ref> An saiyang karera bilang sarong edukador, pati man an saiyang mga ambag bilang parasurat, pigbibisto bilang importanteng lakdang sa pag-uswag kan kababaihan sa mga propesyonal na karera, siring na man sa pag-uswag kan literaturang Filipino <ref name=":0" />. Sya man sarong reyna nin kagayunan. Sa panahon kan saiyang karera bilang parasurat, si Marquez-Benitez nagsurat nin mga halipot na usipon na kritikal sa Imperyalismong Amerikano . Sya pinakabisto sa saiyang usipon na ''Dead Stars'' (1925) kun saen an duwang panginot na karakter ipinapahiling bilang mga alegorya sa imperyalismong Amerikano tanganing ipahiling an maluway na pagkaraot kan panublion kan Pilipinas. <ref name=":0">{{Cite journal|last=Raftery|first=Judith R.|date=2010|title=La Girl Filipina: Paz Marquez Benitez, Brokering Cultures|journal=The Journal of the Gilded Age and Progressive Era|volume=9|issue=2|pages=232–243|issn=1537-7814|doi=10.1017/S1537781400003960}}</ref> <ref name=":1">{{Cite journal|date=1953|title=Philippine studies: historical and ethnographic viewpoints.|journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints|issn=0031-7837}}</ref> An saiyang solamenteng ibang midbid na naipublikar na obra iyo ''an A Night in the Hills'' (1925). Maski duwa lang an pinublikar niyang mga obra, binibisto an saiyang mga sinurat bilang enot na mga lakdang sa pagpasiring sa panginot na dalan kan literaturang Filipino.<ref name=":1" /> Si Marquez-Benitez nagdadanay bilang prominenteng impluwensya sa literaturang Pilipinas sa paagi bako sana kan saiyang pagsurat kundi kan saiyang epekto bilang sarong edukador asin editor. An pagmukna nya asin kan saiyang agom nin mga magasin pang-edukasyon, mga eskwelahan, asin an saiyang mga kontribusyon sa pagpatalubo kan mga kurso sa pagsurat nin halipot na usipon na gibo sa laog kan Filipinas pigtutubodan na nagtao nin inspirasyon sa mga henerasyon nin mga parasurat na Pilipino. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Buhay == === Mga enot na taon === Si Paz Marquez-Benitez namundag kan Marso 3, 1894, sa munisipyo kaidto na inaapod [[Lucena]], ngonyan Tayabas ( [[Quezon]] ), [[Filipinas|Philippines]] . <ref name=":0">{{Cite journal|last=Raftery|first=Judith R.|date=2010|title=La Girl Filipina: Paz Marquez Benitez, Brokering Cultures|journal=The Journal of the Gilded Age and Progressive Era|volume=9|issue=2|pages=232–243|issn=1537-7814|doi=10.1017/S1537781400003960}}</ref> Namundag sa prominenteng pamilyang Marquez kan probinsya nin Quezon asin an saiyang mga magurang may marahay na inadalan. <ref name=":0" /> An saiyang ama, si Gregorio Marquez, nag-adal sa [[Ateneo de Manila na Unibersidad|Ateneo de Manila]] asin an ina, si Maria Jurado nag-adal sa Escuela Municipal. <ref name=":0" /> An mga magurang ni Paz parehong naglaog sa larangan kan edukasyon asin nagin mga paratukdo, na nagdara sa paghanga asin paggalang ni Paz sa propesyon nin edukasyon. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Sa edad na anom, si Márquez-Benítez nagpuon kan saiyang karera sa edukasyon asin pakalihis nin tolong taon sa edad na siyam siya nakalista sa hayskul. <ref name=":0">{{Cite journal|last=Raftery|first=Judith R.|date=2010|title=La Girl Filipina: Paz Marquez Benitez, Brokering Cultures|journal=The Journal of the Gilded Age and Progressive Era|volume=9|issue=2|pages=232–243|issn=1537-7814|doi=10.1017/S1537781400003960}}</ref> Nag-adal siya sa Tayabas Highschool, ngonyan, Quezon National High School kun saen siya pig-omaw kan saiyang prinsipal huli sa saiyang mga karangalan sa Ingles. <ref name=":0" /> Kan panahon ni Paz sa [[Unibersidad Normal kan Pilipinas|Normal School]] sa Manila, siya arog kan kadaklan na ibang mga Pilipino kan amay na mga taon 1900, namidbid sa kulturang Amerikano. <ref name=":0">{{Cite journal|last=Raftery|first=Judith R.|date=2010|title=La Girl Filipina: Paz Marquez Benitez, Brokering Cultures|journal=The Journal of the Gilded Age and Progressive Era|volume=9|issue=2|pages=232–243|issn=1537-7814|doi=10.1017/S1537781400003960}}</ref> An introduksiyon na ini sa kulturang Amerikano nagpoon kan 1910 sa edad na disi-sais kan si Márquez-Benítez nagpoon sa basketbol asin sa kahurihurihi nagin kapitan kan koponan. <ref name=":0" /> An kulturang Amerikano padagos na nakapalibot saiya kan 1912, sa edad na labing walong taon, kan siya ipinamidbid, asin nagpartisipar sa, sarong paligsahan sa kagayunan kun saen siya napili bilang Manila Carnival Queen kan 1912 asin kaya nag-adorno sa takop kan ''Renacimiento Filipino.'' <ref name=":0" /> === Propesyon === Napatapos si Márquez-Benítez sa Unibersidad kan Pilipinas sa Manila kan 1916, asin apat na taon pagkatapos kaini, siya nagin sarong paratukdo sa Departamento nin Ingles sa saiyang alma mater. Mantang nagtutukdo sa Unibersidad kan Pilipinas, si Márquez-Benítez padagos na nagdisinyo asin nagtukdo nin kurso sa pagsurat nin halipot na istorya sa laog nin 35 taon, hasta sa saiyang pagretiro kan 1951. Sa bilog niyang karera bilang paratukdo, si Márquez-Benítez kinilala bilang sarong maimpluwensyang pigura sa paghubog nin mga prominente asin halangkaw na mga parasurat na Pilipino sa Ingles, arog nina Francisco Arcellana, Bienvenido N. Santos, Paz Latorena, Loreto Paras Sulit, Edna Zapanta Manlapaz, asin Arturo B. Rotor—na gabos tinokdoan niya sa Unibersidad kan Pilipinas. An taon-taon na Marquez-Benitez Lectures sa Pilipinas iyo an padagos na pagtao nin onra sa saiyang memorya, paagi sa pagdadarayaw kan kontribusyon kan mga Pilipinong parasurat sa literaturang nasurat sa Ingles Bilang sarong propesor, ginamit ni Márquez-Benítez an saiyang kurso sa pagsurat bilang sarong oportunidad na magsurat kan saiyang pinakaenot na mayor na halipot na osipon kan 1925 na may titulong ''Dead Stars'' na ipinublikar sa ''[[Philippine Herald]]'' . <ref name=":0">{{Cite journal|last=Raftery|first=Judith R.|date=2010|title=La Girl Filipina: Paz Marquez Benitez, Brokering Cultures|journal=The Journal of the Gilded Age and Progressive Era|volume=9|issue=2|pages=232–243|issn=1537-7814|doi=10.1017/S1537781400003960}}</ref> ''An Dead Stars'' sa huri nagin kritikal na aklamado sa laog kan literaturang Pilipinas asin pigsitar bilang sarong gikanan nin inspirasyon sa kadakol na mga parasurat na Pilipino. <ref name=":0" /> Dawa ngani si Márquez-Benítez midbid na marhay sa saiyang kapangganahan sa ''Dead Stars,'' bako sana ini an saiyang obra huli ta padagos siyang magpapaluwas nin mga halipot na istorya arog kan ''A Night in the Hills'' asin ''Stepping Stones'' dawa ngani an mga obrang ini dai naresibe arog kan ''Dead Stars.'' <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">kaipuhan an sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Para ki Márquez-Benítez, an pagsurat sarong buhayon na trabaho. Kan 1918, luwas pa sa saiyang karera sa pagtukdo, si Márquez-Benítez asin an saiyang agom na si Francisco Benítez nagin mga kagmukna kan ''Philippine Educational Magazine'', kun saen sinda nagprodyus nin mga magasin na pang-edukasyon para sa mga paratukdo. Si Francisco Benítez an naging editor kan journal hasta sa saiyang kagadanan kan Hunyo 1951. Dai nahaloy pakatapos kaini, si Márquez-Benítez nagretiro man sa saiyang karera bilang edukador asin siya an nagsalida bilang editor kan journal. Kan 1919, siya man an nagmukna kan ''Woman’s Home Journal'', an pinakaenot na magasin para sa mga babae sa nasyon. Kan parehas na taon, siya, kaibahan an anom pang prominenteng miyembro kan mga elite sosyal sa Manila—sinda Clara Aragon, Concepcion Aragon, Francisca Tirona Benítez, Carolina Ocampo Palma, Mercedes Rivera, asin an saiyang matuang tugang na babae na si Socorro Márquez Zaballero—an nagmukna kan ''Philippine Women’s College'', na ngonyan tinatawag na ''Philippine Women’s University''. === Pag-agom asin pamilya === Kan Disyembre 1914, duwang taon pakatapos kan saiyang gradwasyon, inagom niya si Francisco Benítez (Hunyo 1, 1887 – Hunyo 30, 1951), sarong dekano sa [[:en:University_of_the_Philippines|University of the Philippines]] asin tagmukna kan ''Philippine Educational Magazine''. An duwa nagkaigwa nin apat na aki na magkaibanan. Kan 1951, nagadan si Francisco Benítez huli sa atake sa puso. == Si Paz Márquez-Benítez namundag sa sarong pamilya na nagpapahalaga nang marhay sa edukasyon, huli ta siya nabibilang sa pinakapiling klase sa Pilipinas asin an saiyang mga magurang parehong may maugmang inadalan.Nagpoon siya kan saiyang pag-adal sa edad na anom sa Lucena West 1 Elementary School, kun saen siya enot na nakatukdo nin tataramon na Ingles. Sa edad na trese, nagpadagos siya sa hayskul sa Tayabas High School — na ngonyan inaapod nang Quezon National High School — asin nakatapos siya duman kan taon 1912. Sa saiyang pag-adal, bisto siya bilang sarong estudyanteng masinop asin marahay an pag-adal, kaya nagpadagos siya sa mas halangkaw na pag-adal.Pakagradwar sa hayskul, nag-adal siya sa Normal School sa Manila sa laog nin duwang taon; duman siya nakabasa manungod sa kultura nin Amerika asin nakapukaw an saiyang pagkagustong magsulat. Kan 1914, natapos niya an saiyang pag-adal bilang kabali sa enot na grupo nin mga nagtapos sa bagong itinatag na Unibersidad kan Pilipinas, kun saen siya nakua nin Batsilyer sa Sining Makatao. Pagkatapos, nagbalik siya sa siring na eskwelahan asin nagtukdo duman bilang propesor. == Si Márquez-Benítez, bilang parte kan mga piling klase sa Pilipinas asin igwa nin duwang edukadong magurang, namundag sa sarong pamilya na pinahahalagahan an edukasyon. Nagpoon siya sa saiyang karera sa edukasyon sa edad na anom, kun saen siya nag-adal sa Lucena West 1 Elementary School, asin enot na nakanuod nin Ingles. Sa edad na trese, si Márquez-Benítez padagos na nag-uswag asin nagpadagos sa hayskul sa Tayabas High School (ngonyan, Quezon National High School), kun saen siya naggradwar kan taon 1912. Durante kan saiyang mga enot na taon sa edukasyon, siya pigkonsiderar na sarong mapag-adal asin marayhon na estudyante, na iyo an nagdara saiya sa post-sekundaryang edukasyon. Pakagradwar sa hayskul, si Márquez-Benítez nagpoon kan saiyang post-sekundaryang edukasyon sa Normal na Eskwelahan sa Manila, kun saen siya nag-erok nin duwang taon, asin enot na nakanuod manungod sa kulturang Amerikano asin nagkaigwa nin interes sa pagsurat. Pakatapos nin duwang taon sa Normal na Eskwelahan sa Manila, kan 1914, natapos ni Márquez-Benítez an saiyang edukasyon bilang parte kan enot na klase na nag-agi sa bagong itinatag na Unibersidad kan Pilipinas, sarong eskwelahan na kun saen siya nagin propesor, asin kun saen siya naggradwar na may BA sa Liberal Arts. Si Paz Márquez-Benítez namundag sa sarong pamilya na nagpapahalaga nang marhay sa edukasyon, huli ta siya nabibilang sa pinakapiling klase sa Pilipinas asin an saiyang mga magurang parehong may maugmang inadalan. Nagpoon siya kan saiyang pag-adal sa edad na anom sa Lucena West 1 Elementary School, kun saen siya enot na nakatukdo nin tataramon na Ingles. Sa edad na trese, nagpadagos siya sa hayskul sa Tayabas High School — na ngonyan inaapod nang Quezon National High School — asin nakatapos siya duman kan taon 1912. Sa saiyang pag-adal, kilala siya bilang sarong estudyanteng masinop asin marahay an pag-aad, kaya nagpadagos siya sa mas halangkaw na pag-adal. Pakatapos nin duwang taon sa Normal na Eskwelahan sa Manila, Kan 1914, natapos ni Márquez-Benítez an saiyang edukasyon bilang parte kan enot na klase na nag-agi sa bagong itinogdok na Unibersidad kan Pilipinas, sarong eskwelahan na kun saen siya nagin propesor kan huri, na kun saen siya naggradwar na may BA sa Liberal Arts. <ref name=":0" /> == Mga gibo == * Dead Stars (1925) * A Night in the Hills (1925) == Hilingon man == * [[Cecilia Manguerra Brainard]] * PAWWA * [[Ninotchka Rosca]] * [[Lualhati Bautista]] * [[Sophia Romero]] == Mga Panultulan == # [http://rizal.lib.admu.edu.ph/aliww/pmblecture.html The Paz Marquez-Benitez Memorial Lectures, Ateneo Library of Women's Writings, Admu.edu, date retrieved: 27 May 2007] # [http://rizal.lib.admu.edu.ph/aliww/english_pmbenitez.html The Major Collections Filipino Writers in English: Paz Marquez-Benitez (1894–1983), Biography, Ateneo Library of Women's Writings, Admu.edu], retrieved on: June 17, 2007 # {{Cite journal|date=1953|title=Philippine studies: historical and ethnographic viewpoints.|journal=Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints|language=en|issn=0031-7837|oclc=841344088}} # {{cite web|url=https://manilacarnivals.blogspot.com/search/label/1912%20Manila%20Carnival|title=Manila Carnivals 1908-1939}} # {{cite web|url=http://rizal.lib.admu.edu.ph/aliww/pmblecture.html#:~:text=Memorial%20Lectures,eminent%20writers%2C%20teachers%20and%20scholars.|title=The Paz Marquez-Benitez: Memorial Lectures}} # {{Cite journal|last=Raftery|first=Judith R.|date=2010|title=La Girl Filipina: Paz Marquez Benitez, Brokering Cultures|journal=The Journal of the Gilded Age and Progressive Era|volume=9|issue=2|pages=232–243|issn=1537-7814|jstor=27821470|doi=10.1017/S1537781400003960|s2cid=161094836}}{{Reflist}} == Dagdag na basahon == * {{Cite journal|last1=Jacobson|first1=Helga E.|title=Reviewed work: Paz Marquez Benitez: One Woman's Life, Letters, and Writings, Virginia Benitez Lichunan|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-asian-studies_1998-05_57_2/page/612|journal=The Journal of Asian Studies|year=1998|volume=57|issue=2|pages=612–613|doi=10.2307/2658929}} {{Authority control}} [[Kategorya:1983 nagkagaradan]] h4brab3ugizhqcpop51qr4vxa7dy7vx Gamgam na parasaklot 0 55325 312011 301360 2026-10-29T06:39:56Z CarlessParking 29749 /* */ 312011 wikitext text/x-wiki An mga '''gamgam na parasaklot''' or '''predatory birds''', midbid man bilang '''raptors''', iyo an [[hypercarnivorous]] na [[gamgam]] [[species]] na aktibong [[Predation|hunt and feed]] sa iba pang [[Vertebrate|vertebrates]] (pangenot sa [[mamalya]], [[reptilya]] asin saradit na gamgam). Dugang pa sa rikas asin kusog, ining mga predators igwang [[Bird vision|keen eyesight]] para sa pagdetekt nin prey gikan sa harayo o durante kan paglayog, makusog na bitis na igwang matarom na [[Talon (anatomy)|talons]] para sa grasping o paggadan nin prey, asin poderoso, tikong [[tuka]] para sa tearing off nin laman.<ref name="Perrins">{{cite book|title=The Encyclopaedia of Birds|publisher=Guild Publishing|year=1984|editor1-last=Perrins|editor1-first=Christopher M|page=102|editor2-last=Middleton|editor2-first=Alex L. A.}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Fowler|first1=Denver W.|last2=Freedman|first2=Elizabeth A.|last3=Scannella|first3=John B.|last4=Pizzari|first4=Tom|title=Predatory Functional Morphology in Raptors: Interdigital Variation in Talon Size Is Related to Prey Restraint and Immobilisation Technique|journal=PLOS ONE|date=25 November 2009|volume=4|issue=11|article-number=e7999|doi=10.1371/journal.pone.0007999|pmid=19946365|pmc=2776979|bibcode=2009PLoSO...4.7999F|doi-access=free}}</ref><ref name="Burton">{{cite book|url=https://archive.org/details/birdsofprey0000burt/page/8|title=Birds of Prey|last=Burton|first=Philip|publisher=Gallery Books|others=illustrated by Boyer, Trevor; Ellis, Malcolm; Thelwell, David|year=1989|isbn=978-0-8317-6381-7|page=[https://archive.org/details/birdsofprey0000burt/page/8 8]|url-access=registration}}</ref> Minsan ngani an mga predatory birds pangenot na nagdadakop nin buhay na prey, dakol na mga espesye (siring kan [[Fish eagle|fish eagles]], [[Vulture|vultures]] asin [[Condor|condors]]) siring man [[scavenge]] asin nagkakakan nin [[carrion]].<ref name="Perrins" /> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 5iajajeuxdqb4ntm7gswl06zo8m6sc8 Balanitis 0 55328 312010 301406 2026-10-29T06:28:25Z CarlessParking 29749 /* */ 312010 wikitext text/x-wiki [[File:Inflammation of the glans penis and the preputial mucosa.jpg|right|thumb|270px|Paggatok kan payo-payo nin putoy]] An '''Balanitis''' iyo an [[paggatok o implamasyon]] kan [[payo-payo]] kan [[putoy]]..<ref name="Eu2013" /> '''Balanoposthitis''' an mas angay na termino kun pati an [[golom]] apektado man.<ref name="Eu2013" /> Balanitis sa mga lalaking nakayampin ibahon man sa pagpupula kan laman huli sa [[Ammonia|ammoniacal]] [[dermatitis]].<ref>{{cite journal |vauthors=Simpson ET, Barraclough P |title=The management of the paediatric foreskin |journal=Aust Fam Physician |volume=27 |issue=5 |pages=381–3 |year=1998 |pmid=9613002 }}</ref> == Etimolohiya== An katagang ''balanitis'' hale sa Griyegong [[wikt:βάλανος#Ancient Greek|βάλανος]]'' {{lang|el-Latn|balanos}}'', literalmente '[[acorn]]' hi sa pagkaagid sa porma kan [[payo-payo]].<ref>{{LSJ|ba/lanos|βάλανος|ref}}.</ref> ''-Itis'' panghuring takod hale sa Griyegong 'inflammation'. An ''Posthe'' iyo an Griyegong termino kan 'golom' (foreskin).. ==Mga tanda asin sintomas== * Mga saradit na namumulang ludog-ludog sa glans (enot na senyales) * Pagpupula kan golom * Pagpupula kan putoy * Iba pang hiras sa payo-payo kan putoy * Mabatang parong nag'aalisngaw * Makulog na golom asin putoy ===Komplikasyon=== An balik-balik na mateng balanitis pwedeng magkawsa nin gasgas sa [[preputial orifice]]; asin an pagkulang nin pagkalogyat kaini pwedeng magkawsa nin patolohikong [[phimosis]].<ref>{{EMedicine|article|777539|Phimosis}}</ref> Iba pang komplikasyon na naluwas:<ref>{{cite web |url=https://www.clarewellclinics.co.uk/sexual-health-clinic/balanitis/ |title=Balanitis |website=clarewellclinics.co.uk |access-date=2024-11-08}}</ref> * Paghigot sa ihian [[urinary meatus]] * [[Paraphimosis]] ==Mga kawsa== [[File:Balanitis caused by smegma.jpg|thumb|303x303px|Balanitis resulta kan [[sapal]]]] [[Paggagatok]] dakul posibleng mga kawsa, kabali na diyan an mga medikasyon o mgsa kaatian sa palibot, [[Injury|physical trauma]], asin [[impeksyon]] huli sa bacteria, virus, o fungus.<ref name=Edwards>{{cite journal |author=Edwards S |title=Balanitis and balanoposthitis: a review |journal=Genitourin Med |volume=72 |issue=3 |pages=155–9 |year=1996 |pmid=8707315 |pmc=1195642 |doi= 10.1136/sti.72.3.155}}</ref><ref>[http://my.clevelandclinic.org/disorders/penile_disorders/hic_disorders_of_the_penis.aspx Cleveland Clinic: Penile Disorders]</ref> Some of these [[Sexually transmitted infection|infections are sexually transmitted]], however a [[yeast infection]], ''[[Candida (fungus)|Candida]] balanitis'', is generally not categorized as such. Ini bakong gayong marateon nin mga lalaking [[turi]]; sa ibang mga kaso, an pagkaproblema sa golom pwedeng magin kawsa o nakakaparandan sa kamugtakan.<ref name=Eu2013>{{cite journal|last1=Edwards|first1=SK|last2=Bunker|first2=CB|last3=Ziller|first3=F|last4=van der Meijden|first4=WI|title=2013 European guideline for the management of balanoposthitis.|journal=International Journal of STD & AIDS|date=August 2014|volume=25|issue=9|pages=615–26|pmid=24828553|doi=10.1177/0956462414533099|s2cid=127341}}</ref> Pareho an dai paglinig o sdobrang paglinig pwede man magkawsa kan problema.<ref name=Eu2013/> ==Diagnosis== An diagnosis pwedeng maugid na pagmimidbid kan mga kawsa paagi nin pag'adal kan historya kan pasyente, swabs asin kultura, asin patolohikong eksaminasyon nin [[biopsy]] igdi.<ref name=Edwards/> ==Toltolan== {{Reflist}} ==Mga basahon pa== *Edwards S. (for the Clinical Effectiveness Group) [https://web.archive.org/web/20041030063437/http://www.bashh.org/guidelines/2002/balanitis_0901b.pdf National guideline on the management of balanitis]. Association for Genitourinary Medicine (UK) and the Medical Society for the Study of Venereal Diseases (UK), 2001. == Mga panluwas na takod == {{Medical resources | ICD10 = {{ICD10|N|48|1|n|40}} | ICD9 = {{ICD9|607.1}} | ICDO = {{IPAc-en|b|æ|l|ə|ˈ|n|aɪ|t|ɪ|s}} | OMIM = | OMIM_mult = | MedlinePlus = 000862 | eMedicineSubj = emerg | eMedicineTopic = 51 | DiseasesDB = 1229 | MeshID = D001446 }} {{Commons category|Balanitis}} *{{eMedicine|derm|45|Zoon's Balanitis}} *[http://www.atlasdermatologico.com.br/ListaImagens/Balanitis_Candidomycetica1.jpg Dermatological atlas] {{Male diseases of the pelvis and genitals}} [[Kategorya:Mga debate sa pagtuturi]] [[Kategorya:Mga paggagatok]] [[Kategorya:Mga kakundian nin putoy]] [[Kategorya:Theriogenology]] dd8xl7sb7uguwua9eot97ycfw5pwdac Ford Motor Company 0 56963 311960 311920 2026-10-28T13:00:08Z ~2026-57507-73 33486 311960 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Ford Motor Company | logo = Ford logo flat.svg | logo_size = 200px | image_caption = [[Ford World Headquarters|Headquarters]] in [[Dearborn, Michigan]] | image = Ford World Headquarters from sidewalk, against sun.jpg | image_size = 250px | logo_class = logo-nobg | type = [[Public company|Public]] | traded_as = {{unbulleted list|{{NYSE|F}}|[[S&P 500]] component}} | ISIN = {{ISIN|sl=n|pl=y|US6541061031}} | industry = [[Automotive industry|Automotive]] | area_served = Worldwide | key_people = {{unbulleted list | [[William Clay Ford Jr.]] ([[Chairman#Executive chairman|executive chairman]]) | [[Jim Farley (businessman)|Jim Farley]] ([[President (corporate title)|president]] & [[CEO]]) }} | products = {{unbulleted list | [[Automobile]]s | [[Performance car|Performance vehicle]]s | [[Luxury vehicle]]s | [[Commercial vehicle]]s | [[List of auto parts|Automotive parts]] }} | brands = {{plainlist| * Ford * [[Lincoln Motor Company|Lincoln]] * [[Motorcraft]] }} | revenue = {{increase}} {{US$|187.26 billion|link=yes}} (2025) | operating_income = {{decrease}} {{US$|-9.169 billion}} (2025) | net_income = {{decrease}} {{US$|-8.162 billion}} (2025) | assets = {{increase}} {{US$|289.16 billion}} (2025) | equity = {{decrease}} {{US$|35.98 billion}} (2025) | owner = [[Ford family (Michigan)|Ford family]] (2% equity; 40% voting power) | num_employees = 169,000 (2025) | founded = {{start date and age|1903|6|16}} in [[Detroit]], Michigan, US<ref>{{Cite web|last=Hyde|first=Charles K.|date=June 2005|title=National Historic Landmark Nomination – Ford Piquette Avenue Plant|url=http://www.nps.gov/nhl/find/statelists/mi/FordPiquette.pdf|publisher=[[National Park Service]]|page=11|access-date=August 18, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222032217/http://www.nps.gov/nhl/find/statelists/mi/FordPiquette.pdf|archive-date=February 22, 2017}}</ref> | location = [[Ford World Headquarters]]<br />[[Dearborn, Michigan]], US | founder = [[Henry Ford]] | divisions = {{unbulleted list | Ford Blue | Ford Model E | Ford Pro | [[Ford Racing]] }} | subsid = {{collapsible list |'''International''' * [[Ford Motor Company of Argentina|Ford Argentina]] * [[Ford Australia]] * [[Ford do Brasil|Ford Brazil]] * [[Ford Motor Company of Canada|Ford Canada]] * [[Ford of Europe|Ford Europe]] ** [[Ford of Britain|Britain]] ** [[Ford SAF|France]] ** [[Ford Germany|Germany]] ** [[Henry Ford & Son Ltd|Ireland]] ** [[Ford Italia|Italy]] ** [[Ford Otosan|Otosan]] (41%) ** [[Ford Romania|Romania]] ** [[:es:Ford España|Spain]] ** [[TrustFord]] * [[Ford India Private Limited|Ford India]] * [[Ford Motor Company of New Zealand|Ford New Zealand]] * [[Ford Motor Company Philippines|Ford Philippines]] * [[Ford Motor Company of Southern Africa|Ford Southern Africa]] * [[Ford Vietnam]] (75%) * [[Ford Lio Ho]] (70%) * [[AutoAlliance Thailand]] (50%) * [[Changan Ford]] (35%) * [[Jiangling Motors]] (32%) '''Finance''' * [[Ford Motor Credit Company|Ford Credit]] '''Other''' * BlueOval SK * Ford Drive * Ford Next * Latitude AI }} | website = {{URL|https://ford.com}} | footnotes = <ref name="10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/37996/000003799625000013/f-20241231.htm |title=Ford Motor Company 2024 Annual Report (Form 10-K) |date=February 6, 2025 |publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]] |access-date=February 6, 2025 }}</ref><ref name=FordFamily>{{cite news |last=Rogers |first=Christina |title=Shareholders Again Back Ford Family |url=https://www.wsj.com/articles/shareholders-again-back-ford-family-1463087314 |url-status=live |work=[[The Wall Street Journal]] |date=May 12, 2016 |access-date=September 16, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930141157/https://www.wsj.com/articles/shareholders-again-back-ford-family-1463087314 |archive-date=September 30, 2019}}</ref><ref name=DFP0302>{{cite news |last=Howard |first=Phoebe Wall |title=Ford reveals radical plan to restructure automaker into three business units |url=https://www.freep.com/story/money/cars/ford/2022/03/02/ford-ceo-jim-farley-unveils-plan-ev-model-e/6981544001/ |work=[[Detroit Free Press]] |date=March 2, 2022 |access-date=March 3, 2022}}</ref> |predecessor=[[Henry Ford Company]]}} An '''Ford Motor Company''' (komun na inaapod na '''Ford''', minsan pinahalipot na '''FoMoCo''') sarong Amerikanong multinasyunal na paragibo nin awto na may hedkuarter sa [[Dearborn]], [[Michigan]], Estados Unidos. Ini pigtogdas ni [[Henry Ford]] asin pig-inkorporar kan Hunyo 16, 1903. An kompanya nagpapabakal nin mga awto asin mga komersyal na lunadan sa irarom kan tatak na Ford, asin mga luhong awto sa irarom kan tatak na [[Lincoln Motor Company|Lincoln]]. An kompanya nakalista sa [[New York Stock Exchange]] sa irarom kan sarong letra na simbolo nin ticker na F asin kontrolado kan pamilya Ford. Igwa sinda nin minoriyang pagsasadiri alagad sarong pluralidad kan kapangyarihan sa pagboto. An Ford nag-introdusir nin mga paagi para sa dakulang paggibo nin mga awto asin dakulang pagdumara nin sarong industriyal na pwersa nin trabaho gamit an detalyadong inhenyero na mga pagkasunod-sunod nin paggibo na pigtitipika kan mga naghihirong linya nin pag-asembliya. Kan 1914, an mga paaging ini midbid sa bilog na kinaban bilang [[Fordismo]]. An mga dating British subsidiary kan Ford na [[Jaguar Cars|Jaguar]] asin [[Land Rover]], na nakua kan 1989 asin 2000, sunod-sunod, ipinabakal sa Indian na paragibo nin awto na Tata Motors kan Marso 2008. An Ford iyo an kagsadiri kan Swedish na paragibo nin awto na Volvo poon 1999 sagkod 2010.[6] Kan ikatolong kwarter kan 2010, pigpondo kan Ford an tatak na Mercury, na kun saen ini nagbabakal nin mga awto na nasa tahaw na presyo sa Estados Unidos, Canada, Mehiko, asin sa Tahaw na Sirangan poon pa kan 1938. An Ford iyo an ikaduwang pinakadakulang paragibo nin awto na nakabase sa Amerika, sunod sa [[General Motors]], asin an ikaanom na pinakadakula sa kinaban, sunod sa [[Toyota]], [[Volkswagen Group]], [[Hyundai Motor Group]], [[Stellantis]], asin General Motors, base sa produksyon nin lunadan kan 2022. An kompanya nagin publiko kan 1956 alagad an pamilya Ford, sa paagi nin espesyal na mga aksyon kan Klase B, nagdanay an 40 porsyento kan mga deretso sa pagboto. Durante kan krisis sa industriya nin awto kan 2008-2010, an kompanya nakipaglaban sa pinansiyal alagad dai kinaipuhan na iligtas kan gobyerno federal, bakong arog kan duwang mayor na paragibo nin awto sa Estados Unidos. An Ford Motors poon kaidto nagbalik sa ganansya,asin iyo an ika-onseng ranggo sa kabilogan na kompanya na nakabase sa Amerika sa 2018 [[Fortune 500]] na listahan, base sa pankinaban na kita kan 2017 na $156.7 bilyon. Kan 2023, an Ford nagprodusir nin 4.4 milyon na mga awto, asin nag-empleyo nin mga 177,000 na empleyado sa bilog na kinaban. An kompanya nag-ooperar nin mga pinagsararong negosyo sa Tsina ([[Changan Ford]] asin [[Jiangling Ford]]), Taiwan ([[Ford Lio Ho]]), Thailand ([[AutoAlliance]] Thailand), asin Turkey (Ford Otosan). An Ford igwa nin 32% na parte sa [[Jiangling Motors]] kan Tsina ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} rll6oip0f1pg8fe7xj30h47eu4tq6h0 311978 311960 2026-10-29T00:42:03Z ~2026-57865-72 33500 311978 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Ford Motor Company | logo = Ford logo flat.svg | logo_size = 200px | image_caption = [[Ford World Headquarters|Headquarters]] in [[Dearborn, Michigan]] | image = Ford World Headquarters from sidewalk, against sun.jpg | image_size = 250px | logo_class = logo-nobg | type = [[Public company|Public]] | traded_as = {{unbulleted list|{{NYSE|F}}|[[S&P 500]] component}} | ISIN = {{ISIN|sl=n|pl=y|US6541061031}} | industry = [[Automotive industry|Automotive]] | area_served = Worldwide | key_people = {{unbulleted list | [[William Clay Ford Jr.]] ([[Chairman#Executive chairman|executive chairman]]) | [[Jim Farley (businessman)|Jim Farley]] ([[President (corporate title)|president]] & [[CEO]]) }} | products = {{unbulleted list | [[Automobile]]s | [[Performance car|Performance vehicle]]s | [[Luxury vehicle]]s | [[Commercial vehicle]]s | [[List of auto parts|Automotive parts]] }} | brands = {{plainlist| * Ford * [[Lincoln Motor Company|Lincoln]] * [[Motorcraft]] }} | revenue = {{increase}} {{US$|187.26 billion|link=yes}} (2025) | operating_income = {{decrease}} {{US$|-9.169 billion}} (2025) | net_income = {{decrease}} {{US$|-8.162 billion}} (2025) | assets = {{increase}} {{US$|289.16 billion}} (2025) | equity = {{decrease}} {{US$|35.98 billion}} (2025) | owner = [[Ford family (Michigan)|Ford family]] (2% equity; 40% voting power) | num_employees = 169,000 (2025) | founded = {{start date and age|1903|6|16}} in [[Detroit]], Michigan, US<ref>{{Cite web|last=Hyde|first=Charles K.|date=June 2005|title=National Historic Landmark Nomination – Ford Piquette Avenue Plant|url=http://www.nps.gov/nhl/find/statelists/mi/FordPiquette.pdf|publisher=[[National Park Service]]|page=11|access-date=August 18, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222032217/http://www.nps.gov/nhl/find/statelists/mi/FordPiquette.pdf|archive-date=February 22, 2017}}</ref> | location = [[Ford World Headquarters]]<br />[[Dearborn, Michigan]], US | founder = [[Henry Ford]] | divisions = {{unbulleted list | Ford Blue | Ford Model E | Ford Pro | [[Ford Racing]] }} | subsid = {{collapsible list |'''International''' * [[Ford Motor Company of Argentina|Ford Argentina]] * [[Ford Australia]] * [[Ford do Brasil|Ford Brazil]] * [[Ford Motor Company of Canada|Ford Canada]] * [[Ford of Europe|Ford Europe]] ** [[Ford of Britain|Britain]] ** [[Ford SAF|France]] ** [[Ford Germany|Germany]] ** [[Henry Ford & Son Ltd|Ireland]] ** [[Ford Italia|Italy]] ** [[Ford Otosan|Otosan]] (41%) ** [[Ford Romania|Romania]] ** [[:es:Ford España|Spain]] ** [[TrustFord]] * [[Ford India Private Limited|Ford India]] * [[Ford Motor Company of New Zealand|Ford New Zealand]] * [[Ford Motor Company Philippines|Ford Philippines]] * [[Ford Motor Company of Southern Africa|Ford Southern Africa]] * [[Ford Vietnam]] (75%) * [[Ford Lio Ho]] (70%) * [[AutoAlliance Thailand]] (50%) * [[Changan Ford]] (35%) * [[Jiangling Motors]] (32%) '''Finance''' * [[Ford Motor Credit Company|Ford Credit]] '''Other''' * BlueOval SK * Ford Drive * Ford Next * Latitude AI }} | website = {{URL|https://ford.com}} | footnotes = <ref name="10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/37996/000003799625000013/f-20241231.htm |title=Ford Motor Company 2024 Annual Report (Form 10-K) |date=February 6, 2025 |publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]] |access-date=February 6, 2025 }}</ref><ref name=FordFamily>{{cite news |last=Rogers |first=Christina |title=Shareholders Again Back Ford Family |url=https://www.wsj.com/articles/shareholders-again-back-ford-family-1463087314 |url-status=live |work=[[The Wall Street Journal]] |date=May 12, 2016 |access-date=September 16, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930141157/https://www.wsj.com/articles/shareholders-again-back-ford-family-1463087314 |archive-date=September 30, 2019}}</ref><ref name=DFP0302>{{cite news |last=Howard |first=Phoebe Wall |title=Ford reveals radical plan to restructure automaker into three business units |url=https://www.freep.com/story/money/cars/ford/2022/03/02/ford-ceo-jim-farley-unveils-plan-ev-model-e/6981544001/ |work=[[Detroit Free Press]] |date=March 2, 2022 |access-date=March 3, 2022}}</ref> |predecessor=[[Henry Ford Company]]}} An '''Ford Motor Company''' (komun na inaapod na '''Ford''', minsan pinahalipot na '''FoMoCo''') sarong Amerikanong multinasyunal na paragibo nin awto na may hedkuarter sa [[Dearborn]], [[Michigan]], Estados Unidos. Ini pigtogdas ni [[Henry Ford]] asin pig-inkorporar kan Hunyo 16, 1903. An kompanya nagpapabakal nin mga awto asin mga komersyal na lunadan sa irarom kan tatak na Ford, asin mga luhong awto sa irarom kan tatak na [[Lincoln Motor Company|Lincoln]]. An kompanya nakalista sa [[New York Stock Exchange]] sa irarom kan sarong letra na simbolo nin ticker na F asin kontrolado kan pamilya Ford. Igwa sinda nin minoriyang pagsasadiri alagad sarong pluralidad kan kapangyarihan sa pagboto. An Ford nag-introdusir nin mga paagi para sa dakulang paggibo nin mga awto asin dakulang pagdumara nin sarong industriyal na pwersa nin trabaho gamit an detalyadong inhenyero na mga pagkasunod-sunod nin paggibo na pigtitipika kan mga naghihirong linya nin pag-asembliya. Kan 1914, an mga paaging ini midbid sa bilog na kinaban bilang [[Fordismo]]. An mga dating British subsidiary kan Ford na [[Jaguar Cars|Jaguar]] asin [[Land Rover]], na nakua kan 1989 asin 2000, sunod-sunod, ipinabakal sa Indian na paragibo nin awto na Tata Motors kan Marso 2008. An Ford iyo an kagsadiri kan Swedish na paragibo nin awto na Volvo poon 1999 sagkod 2010.[6] Kan ikatolong kwarter kan 2010, pigpondo kan Ford an tatak na Mercury, na kun saen ini nagbabakal nin mga awto na nasa tahaw na presyo sa Estados Unidos, Canada, Mehiko, asin sa Tahaw na Sirangan poon pa kan 1938. An Ford iyo an ikaduwang pinakadakulang paragibo nin awto na nakabase sa Amerika, sunod sa [[General Motors]], asin an ikaanom na pinakadakula sa kinaban, sunod sa [[Toyota]], [[Volkswagen Group]], [[Hyundai Motor Group]], [[Stellantis]], asin General Motors, base sa produksyon nin lunadan kan 2022. An kompanya nagin publiko kan 1956 alagad an pamilya Ford, sa paagi nin espesyal na mga aksyon kan Klase B, nagdanay an 40 porsyento kan mga deretso sa pagboto. Durante kan krisis sa industriya nin awto kan 2008-2010, an kompanya nakipaglaban sa pinansiyal alagad dai kinaipuhan na iligtas kan gobyerno federal, bakong arog kan duwang mayor na paragibo nin awto sa Estados Unidos. An Ford Motors poon kaidto nagbalik sa ganansya,asin iyo an ika-onseng ranggo sa kabilogan na kompanya na nakabase sa Amerika sa 2018 [[Fortune 500]] na listahan, base sa pankinaban na kita kan 2017 na $156.7 bilyon. Kan 2023, an Ford nagprodusir nin 4.4 milyon na mga awto, asin nag-empleyo nin mga 177,000 na empleyado sa bilog na kinaban. An kompanya nag-ooperar nin mga pinagsararong negosyo sa Tsina ([[Changan Ford]] asin [[Jiangling Ford]]), Taiwan ([[Ford Lio Ho]]), Thailand ([[AutoAlliance]] Thailand), asin Turkey (Ford Otosan). An Ford igwa nin 32% na parte sa [[Jiangling Motors]] kan Tsina ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} [[Kategorya:Lista nin mga kumpanya nin auto]] [[Kategorya:Mga kumpanya nin awtomobil]] [[Kategorya:Lista nin mga kumpanya sa Estados Unidos]] 1kt1u7nil38oqlxaj1znheit3oouqwa Harababang Nasyon 0 56969 311954 2026-10-28T12:23:05Z CarlessParking 29749 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1366161231|Low Countries]]" 311954 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:NasaBenelux.jpg|alt=|thumb|400x400px|The Low Countries as seen from [[NASA]] space satellite]] The '''Low Countries'''{{efn|{{langx|nl|de Nederlanden}} or ''de Lage Landen''; {{langx|fr|les Pays-Bas}} or ''les Plats-Pays''; {{langx|fy|de Nederlannen}} or ''de Lege Lannen''; {{langx|lb|d'Nidderlanden}}; {{langx|de|die Niederlande}}), historically also known as the '''Netherlands'''.}} is a historical and geographically coastal [[lowland]] region in Northwestern [[Europe]] forming the lower [[Drainage basin|basin]] of the [[Rhine–Meuse–Scheldt delta]] and consisting today of the three modern "[[Benelux]]" countries: [[Belgium]], the [[Netherlands]], and [[Luxembourg]]. Also sometimes included are parts of [[France]] (such as [[Nord (French department)|Nord]] and [[Pas-de-Calais]]) and the [[Germany|German]] regions of [[East Frisia]], [[Geldern|Guelders]] and [[Cleves]]. Since the creation of the [[Holy Roman Empire]], the region has been divided into numerous different entities.<ref name="britannica">{{cite encyclopedia|title=Low Countries|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/349663/Low-Countries|access-date=26 January 2014}}</ref><ref name="thefreedictionary" /> Historically, the regions without access to the sea linked themselves politically and economically to those with access to form various unions of ports and [[hinterland]],<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B3M_zRR-AmcC&pg=PA105|title=Re-imagining Western European Geography in English Renaissance Drama|last1=Matei-Chesnoiu|first1=Monica|date=2012|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=9780230366305|page=105|language=en}}</ref> stretching inland as far as parts of the German [[Rhineland]]. Not only physically-low-altitude areas but also some hilly or elevated regions are now therefore considered part of the Low Countries, including Luxembourg and southern Belgium. Within the [[European Union]], the region's political grouping is still referred to as the [[Benelux]] (short for Belgium-Netherlands-Luxembourg). During the [[Roman Empire]], the region contained a militarised frontier and contact point with the [[Germanic peoples|Germanic tribes]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=h5LlDQAAQBAJ&pg=PA908|title=The Statesman's Yearbook 2011: The Politics, Cultures and Economies of the World|last1=Turner|first1=Barry|date=2010|publisher=Springer|isbn=9781349586356|page=908|language=en}}</ref> The Low Countries were the scene of the early independent trading centres that marked [[Renaissance of the 12th century|the reawakening]] of Europe in the 12th century. In that period, they rivalled [[northern Italy]] as one of the most densely populated regions of Western Europe. [[Guilds]] and councils governed most of the cities along with a [[figurehead]] ruler; interaction with their ruler was regulated by a strict set of rules describing what the latter could and could not expect. All of the regions depended mainly on trade, manufacturing and the encouragement of the free flow of goods and craftsmen.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xMZI2QEer9QC&pg=PA98|title=Civilization and Capitalism, 15th–18th Century, Vol. III: The Perspective of the World|last1=Braudel|first1=Fernand|date=1992|publisher=University of California Press|isbn=9780520081161|page=98|language=en}}</ref> [[Dutch language|Dutch]] and [[French language|French]] dialects were the main languages used in secular city life. l65e3nd6p482943s9se8ei0j64gza0q 311955 311954 2026-10-28T12:27:08Z CarlessParking 29749 /* */ 311955 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:NasaBenelux.jpg|alt=|thumb|400x400px|The Low Countries as seen from [[NASA]] space satellite]] An '''Harababang Nasyon'''{{efn|{{langx|nl|de Nederlanden}} or ''de Lage Landen''; {{langx|fr|les Pays-Bas}} or ''les Plats-Pays''; {{langx|fy|de Nederlannen}} or ''de Lege Lannen''; {{langx|lb|d'Nidderlanden}}; {{langx|de|die Niederlande}}), midbid sa kasaysayan bilang '''Netherlands'''.}} iyo an sarong makasaysayan asin heograpikong baybayon na ronang [[lowland]] sa Northwestern [[Europe]] pigbibilog an ibabang [[Drainage basin|basin]] kan [[Rhine–Meuse–Scheldt delta]] asin kompwesto sa ngunyan kan tulong modernong "[[Benelux]]" na mga nasyon: [[Belgium]], an [[Netherlands]], asin [[Luxembourg]]. Also sometimes included are parts of [[France]] (such as [[Nord (French department)|Nord]] and [[Pas-de-Calais]]) and the [[Germany|German]] regions of [[East Frisia]], [[Geldern|Guelders]] and [[Cleves]]. Since the creation of the [[Holy Roman Empire]], the region has been divided into numerous different entities.<ref name="britannica">{{cite encyclopedia|title=Low Countries|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/349663/Low-Countries|access-date=26 January 2014}}</ref><ref name="thefreedictionary" /> Historically, the regions without access to the sea linked themselves politically and economically to those with access to form various unions of ports and [[hinterland]],<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B3M_zRR-AmcC&pg=PA105|title=Re-imagining Western European Geography in English Renaissance Drama|last1=Matei-Chesnoiu|first1=Monica|date=2012|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=9780230366305|page=105|language=en}}</ref> stretching inland as far as parts of the German [[Rhineland]]. Not only physically-low-altitude areas but also some hilly or elevated regions are now therefore considered part of the Low Countries, including Luxembourg and southern Belgium. Within the [[European Union]], the region's political grouping is still referred to as the [[Benelux]] (short for Belgium-Netherlands-Luxembourg). During the [[Roman Empire]], the region contained a militarised frontier and contact point with the [[Germanic peoples|Germanic tribes]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=h5LlDQAAQBAJ&pg=PA908|title=The Statesman's Yearbook 2011: The Politics, Cultures and Economies of the World|last1=Turner|first1=Barry|date=2010|publisher=Springer|isbn=9781349586356|page=908|language=en}}</ref> The Low Countries were the scene of the early independent trading centres that marked [[Renaissance of the 12th century|the reawakening]] of Europe in the 12th century. In that period, they rivalled [[northern Italy]] as one of the most densely populated regions of Western Europe. [[Guilds]] and councils governed most of the cities along with a [[figurehead]] ruler; interaction with their ruler was regulated by a strict set of rules describing what the latter could and could not expect. All of the regions depended mainly on trade, manufacturing and the encouragement of the free flow of goods and craftsmen.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xMZI2QEer9QC&pg=PA98|title=Civilization and Capitalism, 15th–18th Century, Vol. III: The Perspective of the World|last1=Braudel|first1=Fernand|date=1992|publisher=University of California Press|isbn=9780520081161|page=98|language=en}}</ref> [[Dutch language|Dutch]] and [[French language|French]] dialects were the main languages used in secular city life. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 952vygxoxx89f2oqod21utfxl7cc0j8 311956 311955 2026-10-28T12:30:25Z CarlessParking 29749 /* */ 311956 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:NasaBenelux.jpg|alt=|thumb|400x400px|An Harababang Nasyon nahihiling gikan sa [[NASA]] space satellite]] An '''Harababang Nasyon''' iyo an sarong makasaysayan asin heograpikong baybayon na ronang [[lowland]] sa Northwestern [[Europe]] pigbibilog an ibabang [[Drainage basin|basin]] kan [[Rhine–Meuse–Scheldt delta]] asin kompwesto sa ngunyan kan tulong modernong "[[Benelux]]" na mga nasyon: [[Belgium]], an [[Netherlands]], asin [[Luxembourg]]. Kun minsan kabali man an kabtang kan [[France]] (siring kan [[Nord (French department)|Nord]] asin [[Pas-de-Calais]]) asin an mga rehiyon kan [[Germany]] na [[East Frisia]], [[Geldern|Guelders]] asin [[Cleves]]. Poon kan pagtugdas kan [[Holy Roman Empire]], an rehiyon nakabaranga sa dakol na manlaenlaen na entidad.<ref name="britannica">{{cite encyclopedia|title=Low Countries|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/349663/Low-Countries|access-date=26 January 2014}}</ref><ref name="thefreedictionary" /> Historically, the regions without access to the sea linked themselves politically and economically to those with access to form various unions of ports and [[hinterland]],<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B3M_zRR-AmcC&pg=PA105|title=Re-imagining Western European Geography in English Renaissance Drama|last1=Matei-Chesnoiu|first1=Monica|date=2012|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=9780230366305|page=105|language=en}}</ref> stretching inland as far as parts of the German [[Rhineland]]. Not only physically-low-altitude areas but also some hilly or elevated regions are now therefore considered part of the Low Countries, including Luxembourg and southern Belgium. Within the [[European Union]], the region's political grouping is still referred to as the [[Benelux]] (short for Belgium-Netherlands-Luxembourg). During the [[Roman Empire]], the region contained a militarised frontier and contact point with the [[Germanic peoples|Germanic tribes]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=h5LlDQAAQBAJ&pg=PA908|title=The Statesman's Yearbook 2011: The Politics, Cultures and Economies of the World|last1=Turner|first1=Barry|date=2010|publisher=Springer|isbn=9781349586356|page=908|language=en}}</ref> The Low Countries were the scene of the early independent trading centres that marked [[Renaissance of the 12th century|the reawakening]] of Europe in the 12th century. In that period, they rivalled [[northern Italy]] as one of the most densely populated regions of Western Europe. [[Guilds]] and councils governed most of the cities along with a [[figurehead]] ruler; interaction with their ruler was regulated by a strict set of rules describing what the latter could and could not expect. All of the regions depended mainly on trade, manufacturing and the encouragement of the free flow of goods and craftsmen.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xMZI2QEer9QC&pg=PA98|title=Civilization and Capitalism, 15th–18th Century, Vol. III: The Perspective of the World|last1=Braudel|first1=Fernand|date=1992|publisher=University of California Press|isbn=9780520081161|page=98|language=en}}</ref> [[Dutch language|Dutch]] and [[French language|French]] dialects were the main languages used in secular city life. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} keawh7vptisg9cmf34zyzzp8n0blyp3 311957 311956 2026-10-28T12:38:50Z CarlessParking 29749 /* */ 311957 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:NasaBenelux.jpg|alt=|thumb|400x400px|An Harababang Nasyon nahihiling gikan sa [[NASA]] space satellite]] An '''Harababang Nasyon''' iyo an sarong makasaysayan asin heograpikong baybayon na ronang [[lowland]] sa Northwestern [[Europe]] pigbibilog an ibabang [[Drainage basin|basin]] kan [[Rhine–Meuse–Scheldt delta]] asin kompwesto sa ngunyan kan tulong modernong "[[Benelux]]" na mga nasyon: [[Belgium]], an [[Netherlands]], asin [[Luxembourg]]. Kun minsan kabali man an kabtang kan [[France]] (siring kan [[Nord (French department)|Nord]] asin [[Pas-de-Calais]]) asin an mga rehiyon kan [[Germany]] na [[East Frisia]], [[Geldern|Guelders]] asin [[Cleves]]. Poon kan pagtugdas kan [[Holy Roman Empire]], an rehiyon nakabaranga sa dakol na manlaenlaen na entidad.<ref name="britannica">{{cite encyclopedia|title=Low Countries|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/349663/Low-Countries|access-date=26 January 2014}}</ref><ref name="thefreedictionary" /> Historically, the regions without access to the sea linked themselves politically and economically to those with access to form various unions of ports and [[hinterland]],<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B3M_zRR-AmcC&pg=PA105|title=Re-imagining Western European Geography in English Renaissance Drama|last1=Matei-Chesnoiu|first1=Monica|date=2012|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=9780230366305|page=105|language=en}}</ref> stretching inland as far as parts of the German [[Rhineland]]. Not only physically-low-altitude areas but also some hilly or elevated regions are now therefore considered part of the Low Countries, including Luxembourg and southern Belgium. Within the [[European Union]], the region's political grouping is still referred to as the [[Benelux]] (short for Belgium-Netherlands-Luxembourg). Durante kan [[Emperyong Romano]], an rehiyon igwang sarong militarisadong frontier asin contact point sa [[Germanic peoples|Germanic tribes]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=h5LlDQAAQBAJ&pg=PA908|title=The Statesman's Yearbook 2011: The Politics, Cultures and Economies of the World|last1=Turner|first1=Barry|date=2010|publisher=Springer|isbn=9781349586356|page=908|language=en}}</ref> An Harababang Nasyon iyo an eksena kan amay na independent trading centres na minarkahan an [[Renaissance of the 12th century|the reawakening]] kan Europa kaidtong ika-12 siglo. Sa panahon na iyan, nagin karibal ninda an [[northern Italy]] bilang saro sa pinakamatawong rehiyon sa Solnopan na Europa. An [[Guilds]] asin mga konseho pigpapamayuhan an kadaklan sa mga syudad kaiba an sarong [[figurehead]] ruler; an interaction sa saindang ruler pigkokontrol kan istriktong set nin panundon na naglaladawan sa kun ano an dapat asin dai dapat laoman. Gabos kan mga rehiyon pangenot na nakadepende sa pagkalakal, manufacturing asin sa pag-enganyar kan talingkas na bulos kan mga produkto asin craftsmen.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xMZI2QEer9QC&pg=PA98|title=Civilization and Capitalism, 15th–18th Century, Vol. III: The Perspective of the World|last1=Braudel|first1=Fernand|date=1992|publisher=University of California Press|isbn=9780520081161|page=98|language=en}}</ref> An mga diyalektong [[Dutch language|Dutch]] asin [[French language|French]] iyo an pangenot na tataramon na ginamit sa sekular na buhay sa syudad. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} b2fpi7v45mfkexueku34x79n48g1r75 311958 311957 2026-10-28T12:47:54Z CarlessParking 29749 /* */ 311958 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:NasaBenelux.jpg|alt=|thumb|400x400px|An Harababang Nasyon nahihiling gikan sa [[NASA]] space satellite]] An '''Harababang Nasyon''' iyo an sarong makasaysayan asin heograpikong baybayon na ronang [[lowland]] sa Northwestern [[Europe]] pigbibilog an ibabang [[Drainage basin|basin]] kan [[Rhine–Meuse–Scheldt delta]] asin kompwesto sa ngunyan kan tulong modernong "[[Benelux]]" na mga nasyon: [[Belgium]], an [[Netherlands]], asin [[Luxembourg]]. Kun minsan kabali man an kabtang kan [[France]] (siring kan [[Nord (French department)|Nord]] asin [[Pas-de-Calais]]) asin an mga rehiyon kan [[Germany]] na [[East Frisia]], [[Geldern|Guelders]] asin [[Cleves]]. Poon kan pagtugdas kan [[Holy Roman Empire]], an rehiyon nakabaranga sa dakol na manlaenlaen na entidad.<ref name="britannica">{{cite encyclopedia|title=Low Countries|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/349663/Low-Countries|access-date=26 January 2014}}</ref><ref name="thefreedictionary" /> Sa kasaysayan, an mga rehiyon na mayong akses sa dagat pigtatarakod ninda an saindang mga sadiri pag-abot sa pulitika asin ekonomiya sa mga nasyon na may akses tanganing maporma an manlaenlaen na pagkaburunyog kan mga duongan asin [[hinterland]],<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B3M_zRR-AmcC&pg=PA105|title=Re-imagining Western European Geography in English Renaissance Drama|last1=Matei-Chesnoiu|first1=Monica|date=2012|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=9780230366305|page=105|language=en}}</ref> nakaunat pasiring sa laog kan kadagaan sagkod sa mga kabtang kan German [[Rhineland]]. Bako sanang physically-low-altitude areas alagad an iba man na mabulod o elevated na mga rehiyon sa ngunyan kaya baga konsideradong kabtang kan Harababang Nasyon, kabali an Luxembourg asin habagatan na Belgium. Sa laog kan [[European Union]], an grupong pulitikal kan rehiyon pigpanungdan man giraray bilang the region's political grouping [[Benelux]] (halipot para sa Belgium-Netherlands-Luxembourg). Durante kan [[Emperyong Romano]], an rehiyon igwang sarong militarisadong frontier asin contact point sa [[Germanic peoples|Germanic tribes]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=h5LlDQAAQBAJ&pg=PA908|title=The Statesman's Yearbook 2011: The Politics, Cultures and Economies of the World|last1=Turner|first1=Barry|date=2010|publisher=Springer|isbn=9781349586356|page=908|language=en}}</ref> An Harababang Nasyon iyo an eksena kan amay na independent trading centres na minarkahan an [[Renaissance of the 12th century|the reawakening]] kan Europa kaidtong ika-12 siglo. Sa panahon na iyan, nagin karibal ninda an [[northern Italy]] bilang saro sa pinakamatawong rehiyon sa Solnopan na Europa. An [[Guilds]] asin mga konseho pigpapamayuhan an kadaklan sa mga syudad kaiba an sarong [[figurehead]] ruler; an interaction sa saindang ruler pigkokontrol kan istriktong set nin panundon na naglaladawan sa kun ano an dapat asin dai dapat laoman. Gabos kan mga rehiyon pangenot na nakadepende sa pagkalakal, manufacturing asin sa pag-enganyar kan talingkas na bulos kan mga produkto asin craftsmen.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xMZI2QEer9QC&pg=PA98|title=Civilization and Capitalism, 15th–18th Century, Vol. III: The Perspective of the World|last1=Braudel|first1=Fernand|date=1992|publisher=University of California Press|isbn=9780520081161|page=98|language=en}}</ref> An mga diyalektong [[Dutch language|Dutch]] asin [[French language|French]] iyo an pangenot na tataramon na ginamit sa sekular na buhay sa syudad. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} j0iztymhed96um38svhkw9xg084a59f 311959 311958 2026-10-28T12:48:36Z CarlessParking 29749 /* */ 311959 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:NasaBenelux.jpg|alt=|thumb|400x400px|An Harababang Nasyon nahihiling gikan sa [[NASA]] space satellite]] An '''Harababang Nasyon''' iyo an sarong makasaysayan asin heograpikong baybayon na ronang [[lowland]] sa Northwestern [[Europe]] pigbibilog an ibabang [[Drainage basin|basin]] kan [[Rhine–Meuse–Scheldt delta]] asin kompwesto sa ngunyan kan tulong modernong "[[Benelux]]" na mga nasyon: [[Belgium]], an [[Netherlands]], asin [[Luxembourg]]. Kun minsan kabali man an kabtang kan [[France]] (siring kan [[Nord (French department)|Nord]] asin [[Pas-de-Calais]]) asin an mga rehiyon kan [[Germany]] na [[East Frisia]], [[Geldern|Guelders]] asin [[Cleves]]. Poon kan pagtugdas kan [[Holy Roman Empire]], an rehiyon nakabaranga sa dakol na manlaenlaen na entidad.<ref name="britannica">{{cite encyclopedia|title=Low Countries|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/349663/Low-Countries|access-date=26 January 2014}}</ref><ref name="thefreedictionary" /> Sa kasaysayan, an mga rehiyon na mayong akses sa dagat pigtatarakod ninda an saindang mga sadiri pag-abot sa pulitika asin ekonomiya sa mga nasyon na may akses tanganing maporma an manlaenlaen na pagkaburunyog kan mga duongan asin [[hinterland]],<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=B3M_zRR-AmcC&pg=PA105|title=Re-imagining Western European Geography in English Renaissance Drama|last1=Matei-Chesnoiu|first1=Monica|date=2012|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=9780230366305|page=105|language=en}}</ref> nakaunat pasiring sa laog kan kadagaan sagkod sa mga kabtang kan German [[Rhineland]]. Bako sanang physically-low-altitude areas alagad an iba man na mabulod o elevated na mga rehiyon sa ngunyan kaya baga konsideradong kabtang kan Harababang Nasyon, kabali an Luxembourg asin habagatan na Belgium. Sa laog kan [[European Union]], an grupong pulitikal kan rehiyon pigpanungdan man giraray bilang the region's political grouping [[Benelux]] (halipot para sa Belgium-Netherlands-Luxembourg). Durante kan [[Imperyong Romano]], an rehiyon igwang sarong militarisadong frontier asin contact point sa [[Germanic peoples|Germanic tribes]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=h5LlDQAAQBAJ&pg=PA908|title=The Statesman's Yearbook 2011: The Politics, Cultures and Economies of the World|last1=Turner|first1=Barry|date=2010|publisher=Springer|isbn=9781349586356|page=908|language=en}}</ref> An Harababang Nasyon iyo an eksena kan amay na independent trading centres na minarkahan an [[Renaissance of the 12th century|the reawakening]] kan Europa kaidtong ika-12 siglo. Sa panahon na iyan, nagin karibal ninda an [[northern Italy]] bilang saro sa pinakamatawong rehiyon sa Solnopan na Europa. An [[Guilds]] asin mga konseho pigpapamayuhan an kadaklan sa mga syudad kaiba an sarong [[figurehead]] ruler; an interaction sa saindang ruler pigkokontrol kan istriktong set nin panundon na naglaladawan sa kun ano an dapat asin dai dapat laoman. Gabos kan mga rehiyon pangenot na nakadepende sa pagkalakal, manufacturing asin sa pag-enganyar kan talingkas na bulos kan mga produkto asin craftsmen.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xMZI2QEer9QC&pg=PA98|title=Civilization and Capitalism, 15th–18th Century, Vol. III: The Perspective of the World|last1=Braudel|first1=Fernand|date=1992|publisher=University of California Press|isbn=9780520081161|page=98|language=en}}</ref> An mga diyalektong [[Dutch language|Dutch]] asin [[French language|French]] iyo an pangenot na tataramon na ginamit sa sekular na buhay sa syudad. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 7h4c73d2cx2o07tsozvvra2is7wio8j Pilipinas 0 56970 311962 2026-10-28T13:27:01Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Pilipinas]] pasiring sa [[Filipinas]] sa paagi kan panlikwat 311962 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Filipinas]] 58ag6e12y0h7ln5vwdfs95wl0h0a7ie Olay:Pilipinas 1 56971 311964 2026-10-28T13:27:01Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Olay:Pilipinas]] pasiring sa [[Olay:Filipinas]] sa paagi kan panlikwat 311964 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Olay:Filipinas]] 8fsju6ewnsswdsx1g8jm7mteq2l497d Hosanna 0 56972 311970 2026-10-28T16:51:47Z Ringer 55 Pinagmukna an pahina kaining "An '''''Hosanna''''' ({{IPAc-en|h|oʊ|ˈ|z|æ|n|ə}}) sarong [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]]'ng-gnikanan na [[liturhiya|liturhiko]]ng pagrukyaw inuuar sa [[Judaismo]] asin [[Kristiyanismo]]. Sa Judaismo ini sarong pag'iyak na nagpapahayag nin paghurot nin tabang sa [[Dyos sa Abramikong relihiyon Abrahamic religions|Dyos]].<ref name=Friberg>Friberg Lexicon</ref> Sa Kristiyanismo, sarong pagrukyaw ini nin pag'umaw. == Etimolohiya == An katagang ''hosanna'' o 'osa..." 311970 wikitext text/x-wiki An '''''Hosanna''''' ({{IPAc-en|h|oʊ|ˈ|z|æ|n|ə}}) sarong [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]]'ng-gnikanan na [[liturhiya|liturhiko]]ng pagrukyaw inuuar sa [[Judaismo]] asin [[Kristiyanismo]]. Sa Judaismo ini sarong pag'iyak na nagpapahayag nin paghurot nin tabang sa [[Dyos sa Abramikong relihiyon Abrahamic religions|Dyos]].<ref name=Friberg>Friberg Lexicon</ref> Sa Kristiyanismo, sarong pagrukyaw ini nin pag'umaw. == Etimolohiya == An katagang ''hosanna'' o 'osana' (Latin ''{{lang|la|osanna}}'', [[Koine Greek|Griyego]] {{lang|grc|ὡσαννά}}, ''hōsanná'') gikan sa [[Lenggwaheng Hebrew language|Hebrew]] {{lang|he|הוֹשִׁיעָה־נָּא}}, {{lang|he|הוֹשִׁיעָה נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšîʿâ-nā}}'', asin urog na an pinalipot na porma {{lang|he|הוֹשַׁע נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšâ-nā}}'', asin nakatakod sa [[Lenggwaheng Aramaiko|Aramakoc]] {{lang|syr|ܐܘܿܫܲܥܢܵܐ}} (ʾōshaʿnā) na boot sabihon 'iligtas, ilungkas, paraligtas'.<ref>[[Oxford English Dictionary]] and [[Bauer lexicon]]</ref> An Griyegong ὡσαννά (hōsanná) [[Transliteration|transliterates]] Hebrew הוֹשִׁיעָה־נָּא (hôšîʿā-nnāʾ) “save, we pray” (Psalm 118:25); orihinal sarong paki-ulay paghagad tabang na dangan nagin sarong liturhikal na pagpamibi.{{cite encyclopedia |title=Hosanna |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Hosanna}} Sa [[Bibliyang Hebrew]] ginagamit sana ini sa mga bersong "tabang" o "iligtas, pamibi ko" ({{bibleverse||Psalms|118:25|HE}}). Alagad, sa [[Ebanghelyo]] ini inuusar bilang sarong pagkurahaw nin kaogmahan,<ref name=EB1911>{{cite EB1911 |wstitle=Hosanna |volume=13 |page=783}}</ref> asin ini nagbunga nin dakul na mga diskusyon.<ref>See the articles {{cite encyclopedia |last=Thayer|first=J. H.|author-link=Joseph Henry Thayer|editor=James Hastings|editor-link=James Hastings|encyclopedia=[[Hastings' Dictionary of the Bible|A Dictionary of the Bible]] |title=Hosanna |url=http://www.ccel.org/ccel/hastings/dictv2/Page_418.html |year= 1902}} and more especially {{cite encyclopedia |last=Cheyne|first=T. K.|author-link=Thomas Kelly Cheyne|editor=Cheyne and Black |encyclopedia=[[Encyclopedia Biblica]] |title=Hosanna |url=http://en.wikisource.org/wiki/Encyclopaedia_Biblica/Hizkijah-Huz#HOSANNA }}</ref> Sa kontekstong iyan, an katagang ''Hosanna'' garo sarong "napapalaen na pagrespeto" na iwinawaras duman sa nanligtas, nanliligtas o manligtas. Kun siring an Hosanna nangahulogan "sarong espesyal na onra duman sa nanligtas". An interpretasyon na literal na The literal "Ligtasan, ngonyan!",<ref name="artScrollSiddur">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=YASyAkPenAsC&q=הושענא+רבה |title=סדור קול יעקב The Complete ArtScroll Siddur: Nusach Ashkenaz |publisher=Mesorah Publications |year=1990 |isbn=978-0-89906-650-9 |editor-last=Zlotowitz |editor-first=Meir |edition=3rd |series=ArtScroll Mesorah Series |location=Brooklyn, N.Y |page=727 |translator-last=Scherman |translator-first=Nosson}}</ref> basado sa [[Psalmo 118]]:25, dai na napaliwanag na husto kan pagngimot kan tataramon.<ref name=EB1911/> == Liturgical use in Judaism == In [[Jewish liturgy]], the word is applied specifically to the Hoshana Service, a cycle of prayers from which a selection is sung each morning during [[Sukkot]], the Feast of Booths or Tabernacles. The complete cycle is sung on the seventh day of the festival, which is called [[Hoshana Rabbah]] ({{lang|he|הושענא רבה}}, "Great Hoshana").{{R|artScrollSiddur|p=726}} In Judaism it is always used in its original [[Hebrew language|Hebrew]] form, {{lang|he|הושע נא}} ''Hosha na'' or {{lang|he|הושענא}} ''Hoshana''. == Liturhikal na gamit sa Kristyanismo == [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598369549).jpg|thumb|An aripompon nagrurukyaw "Hosanna" durante kan [[paglaog ni Hesus sa Jerusalem]]]] === Interpretasyon sa kristyano === Sa pagdangadang ni Hesus asin duman sa nagsarabat saiya [[Triumphal entry into Jerusalem|paglaog sa Jerusalem]], an iba mainterpretar kan kurahaw na "Hosanna" sa toltol na kahulogan, sarong pag'iyak kan banwaan nin paghagad kaligtasan asin pagsapod sa kamugtakan.<ref>{{Cite web |last=Piper |first=John |date=March 27, 1893 |title=Hosanna! |url=https://www.desiringgod.org/messages/hosanna |url-status=live |access-date=September 15, 2026 |website=Desiring God}}</ref> "Hosanna" many interpret as a shout of praise or adoration made in recognition of the [[messiah]]ship of [[Jesus]] on his [[entry into Jerusalem]].<ref name="EB1911" / ==Hilnga man== * {{section link|Language of Jesus#Hosanna (Ὡσαννά)}} * [[Hallelujah]] * [[Hosanna shout]] – a Latter Day Saint practice ==Toltolan== {{Reflist|30em}} ==Ginunuan== * Yohannan Aharoni & Michael Avi-Yonah, ''The MacMillan Bible Atlas'', Revised Edition, pp.&nbsp;157–165 (1968 & 1977 by Carta Ltd). * {{Catholic Encyclopedia |wstitle=Hosanna |volume=7 |first=Cornelius |last=Aherne}} ==== *{{wiktionary-inline}} {{Tridentine Latin Mass}} {{Lutheran Divine Service}} {{Sukkot}} [[Category:Christian worship and liturgy]] [[Category:Jewish services]] [[Category:New Testament Aramaic words and phrases]] [[Category:New Testament Hebrew words and phrases]] [[Category:Hoshana Rabbah]] [[Category:English words]] [[Category:Sukkot]] 65kco16oqfng4v7djiqi6j73emiq6yo 311971 311970 2026-10-28T16:58:49Z Ringer 55 /* Liturgical use in Judaism */ 311971 wikitext text/x-wiki An '''''Hosanna''''' ({{IPAc-en|h|oʊ|ˈ|z|æ|n|ə}}) sarong [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]]'ng-gnikanan na [[liturhiya|liturhiko]]ng pagrukyaw inuuar sa [[Judaismo]] asin [[Kristiyanismo]]. Sa Judaismo ini sarong pag'iyak na nagpapahayag nin paghurot nin tabang sa [[Dyos sa Abramikong relihiyon Abrahamic religions|Dyos]].<ref name=Friberg>Friberg Lexicon</ref> Sa Kristiyanismo, sarong pagrukyaw ini nin pag'umaw. == Etimolohiya == An katagang ''hosanna'' o 'osana' (Latin ''{{lang|la|osanna}}'', [[Koine Greek|Griyego]] {{lang|grc|ὡσαννά}}, ''hōsanná'') gikan sa [[Lenggwaheng Hebrew language|Hebrew]] {{lang|he|הוֹשִׁיעָה־נָּא}}, {{lang|he|הוֹשִׁיעָה נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšîʿâ-nā}}'', asin urog na an pinalipot na porma {{lang|he|הוֹשַׁע נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšâ-nā}}'', asin nakatakod sa [[Lenggwaheng Aramaiko|Aramakoc]] {{lang|syr|ܐܘܿܫܲܥܢܵܐ}} (ʾōshaʿnā) na boot sabihon 'iligtas, ilungkas, paraligtas'.<ref>[[Oxford English Dictionary]] and [[Bauer lexicon]]</ref> An Griyegong ὡσαννά (hōsanná) [[Transliteration|transliterates]] Hebrew הוֹשִׁיעָה־נָּא (hôšîʿā-nnāʾ) “save, we pray” (Psalm 118:25); orihinal sarong paki-ulay paghagad tabang na dangan nagin sarong liturhikal na pagpamibi.{{cite encyclopedia |title=Hosanna |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Hosanna}} Sa [[Bibliyang Hebrew]] ginagamit sana ini sa mga bersong "tabang" o "iligtas, pamibi ko" ({{bibleverse||Psalms|118:25|HE}}). Alagad, sa [[Ebanghelyo]] ini inuusar bilang sarong pagkurahaw nin kaogmahan,<ref name=EB1911>{{cite EB1911 |wstitle=Hosanna |volume=13 |page=783}}</ref> asin ini nagbunga nin dakul na mga diskusyon.<ref>See the articles {{cite encyclopedia |last=Thayer|first=J. H.|author-link=Joseph Henry Thayer|editor=James Hastings|editor-link=James Hastings|encyclopedia=[[Hastings' Dictionary of the Bible|A Dictionary of the Bible]] |title=Hosanna |url=http://www.ccel.org/ccel/hastings/dictv2/Page_418.html |year= 1902}} and more especially {{cite encyclopedia |last=Cheyne|first=T. K.|author-link=Thomas Kelly Cheyne|editor=Cheyne and Black |encyclopedia=[[Encyclopedia Biblica]] |title=Hosanna |url=http://en.wikisource.org/wiki/Encyclopaedia_Biblica/Hizkijah-Huz#HOSANNA }}</ref> Sa kontekstong iyan, an katagang ''Hosanna'' garo sarong "napapalaen na pagrespeto" na iwinawaras duman sa nanligtas, nanliligtas o manligtas. Kun siring an Hosanna nangahulogan "sarong espesyal na onra duman sa nanligtas". An interpretasyon na literal na The literal "Ligtasan, ngonyan!",<ref name="artScrollSiddur">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=YASyAkPenAsC&q=הושענא+רבה |title=סדור קול יעקב The Complete ArtScroll Siddur: Nusach Ashkenaz |publisher=Mesorah Publications |year=1990 |isbn=978-0-89906-650-9 |editor-last=Zlotowitz |editor-first=Meir |edition=3rd |series=ArtScroll Mesorah Series |location=Brooklyn, N.Y |page=727 |translator-last=Scherman |translator-first=Nosson}}</ref> basado sa [[Psalmo 118]]:25, dai na napaliwanag na husto kan pagngimot kan tataramon.<ref name=EB1911/> == Liturhikal na paggamit sa Judaismo == Sa [[Hudyong lilturhiya]], an tataramon na ini piling ginagamit sa Hoshana Service, sarong siklo nin pangadyea kun saen may pinipiling seleksyon na kinakanta pagkakaaga durante kan [[Sukkot]], an Feast of Booths o Tabernacles. an kompletong siklo kinakanta sa ikapitong aldaw kan festival, na ini inaapod [[Hoshana Rabbah]] ({{lang|he|הושענא רבה}}, "Great Hoshana").{{R|artScrollSiddur|p=726}} Sa Judaismo pirme ini inuusar sa orihinal na [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]'ng porma, {{lang|he|הושע נא}} ''Hosha na'' o {{lang|he|הושענא}} ''Hoshana''. == Liturhikal na gamit sa Kristyanismo == [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598369549).jpg|thumb|An aripompon nagrurukyaw "Hosanna" durante kan [[paglaog ni Hesus sa Jerusalem]]]] === Interpretasyon sa kristyano === Sa pagdangadang ni Hesus asin duman sa nagsarabat saiya [[Triumphal entry into Jerusalem|paglaog sa Jerusalem]], an iba mainterpretar kan kurahaw na "Hosanna" sa toltol na kahulogan, sarong pag'iyak kan banwaan nin paghagad kaligtasan asin pagsapod sa kamugtakan.<ref>{{Cite web |last=Piper |first=John |date=March 27, 1893 |title=Hosanna! |url=https://www.desiringgod.org/messages/hosanna |url-status=live |access-date=September 15, 2026 |website=Desiring God}}</ref> "Hosanna" many interpret as a shout of praise or adoration made in recognition of the [[messiah]]ship of [[Jesus]] on his [[entry into Jerusalem]].<ref name="EB1911" / ==Hilnga man== * {{section link|Language of Jesus#Hosanna (Ὡσαννά)}} * [[Hallelujah]] * [[Hosanna shout]] – a Latter Day Saint practice ==Toltolan== {{Reflist|30em}} ==Ginunuan== * Yohannan Aharoni & Michael Avi-Yonah, ''The MacMillan Bible Atlas'', Revised Edition, pp.&nbsp;157–165 (1968 & 1977 by Carta Ltd). * {{Catholic Encyclopedia |wstitle=Hosanna |volume=7 |first=Cornelius |last=Aherne}} ==== *{{wiktionary-inline}} {{Tridentine Latin Mass}} {{Lutheran Divine Service}} {{Sukkot}} [[Category:Christian worship and liturgy]] [[Category:Jewish services]] [[Category:New Testament Aramaic words and phrases]] [[Category:New Testament Hebrew words and phrases]] [[Category:Hoshana Rabbah]] [[Category:English words]] [[Category:Sukkot]] mkamvysrq0brvzrd6r98osg1hvi3q17 311972 311971 2026-10-28T17:01:47Z Ringer 55 /* Etimolohiya */ 311972 wikitext text/x-wiki An '''''Hosanna''''' ({{IPAc-en|h|oʊ|ˈ|z|æ|n|ə}}) sarong [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]]'ng-gnikanan na [[liturhiya|liturhiko]]ng pagrukyaw inuuar sa [[Judaismo]] asin [[Kristiyanismo]]. Sa Judaismo ini sarong pag'iyak na nagpapahayag nin paghurot nin tabang sa [[Dyos sa Abramikong relihiyon Abrahamic religions|Dyos]].<ref name=Friberg>Friberg Lexicon</ref> Sa Kristiyanismo, sarong pagrukyaw ini nin pag'umaw. == Etimolohiya == An katagang ''hosanna'' o 'osana' (Latin ''{{lang|la|osanna}}'', [[Koine Greek|Griyego]] {{lang|grc|ὡσαννά}}, ''hōsanná'') gikan sa [[Lenggwaheng Hebrew language|Hebrew]] {{lang|he|הוֹשִׁיעָה־נָּא}}, {{lang|he|הוֹשִׁיעָה נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšîʿâ-nā}}'', asin urog na an pinalipot na porma {{lang|he|הוֹשַׁע נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšâ-nā}}'', asin nakatakod sa [[Lenggwaheng Aramaiko|Aramakoc]] {{lang|syr|ܐܘܿܫܲܥܢܵܐ}} (ʾōshaʿnā) na boot sabihon 'iligtas, ilungkas, paraligtas'.<ref>[[Oxford English Dictionary]] and [[Bauer lexicon]]</ref> An Griyegong ὡσαννά (hōsanná) [[Transliteration|transliterates]] Hebrew הוֹשִׁיעָה־נָּא (hôšîʿā-nnāʾ) “save, we pray” (Psalm 118:25); orihinal sarong paki-ulay paghagad tabang na dangan nagin sarong liturhikal na pagpamibi.{{cite encyclopedia |title=Hosanna |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Hosanna}} Sa [[Bibliyang Hebrew]] ginagamit sana ini sa mga bersong "tabang" o "iligtas, pamibi ko" ({{bibleverse||Psalms|118:25|HE}}). Alagad, sa [[Ebanghelyo]] ini inuusar bilang sarong pagkurahaw nin kaogmahan,<ref name=EB1911>{{cite EB1911 |wstitle=Hosanna |volume=13 |page=783}}</ref> asin ini nagbunga nin dakul na mga diskusyon.<ref>See the articles {{cite encyclopedia |last=Thayer|first=J. H.|author-link=Joseph Henry Thayer|editor=James Hastings|editor-link=James Hastings|encyclopedia=[[Hastings' Dictionary of the Bible|A Dictionary of the Bible]] |title=Hosanna |url=http://www.ccel.org/ccel/hastings/dictv2/Page_418.html |year= 1902}} and more especially {{cite encyclopedia |last=Cheyne|first=T. K.|author-link=Thomas Kelly Cheyne|editor=Cheyne and Black |encyclopedia=[[Encyclopedia Biblica]] |title=Hosanna |url=http://en.wikisource.org/wiki/Encyclopaedia_Biblica/Hizkijah-Huz#HOSANNA }}</ref> Sa kontekstong iyan, an katagang ''Hosanna'' garo sarong "napapalaen na pagrespeto" na iwinawaras duman sa nanligtas, nanliligtas o manligtas. Kun siring an Hosanna nangahulogan "sarong espesyal na onra duman sa nanligtas". An interpretasyon na literal na "Ligtasan, ngonyan!",<ref name="artScrollSiddur">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=YASyAkPenAsC&q=הושענא+רבה |title=סדור קול יעקב The Complete ArtScroll Siddur: Nusach Ashkenaz |publisher=Mesorah Publications |year=1990 |isbn=978-0-89906-650-9 |editor-last=Zlotowitz |editor-first=Meir |edition=3rd |series=ArtScroll Mesorah Series |location=Brooklyn, N.Y |page=727 |translator-last=Scherman |translator-first=Nosson}}</ref> basado sa [[Psalmo 118]]:25, dai na napaliwanag na husto kan pagngimot kan tataramon.<ref name=EB1911/> == Liturhikal na paggamit sa Judaismo == Sa [[Hudyong lilturhiya]], an tataramon na ini piling ginagamit sa Hoshana Service, sarong siklo nin pangadyea kun saen may pinipiling seleksyon na kinakanta pagkakaaga durante kan [[Sukkot]], an Feast of Booths o Tabernacles. an kompletong siklo kinakanta sa ikapitong aldaw kan festival, na ini inaapod [[Hoshana Rabbah]] ({{lang|he|הושענא רבה}}, "Great Hoshana").{{R|artScrollSiddur|p=726}} Sa Judaismo pirme ini inuusar sa orihinal na [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]'ng porma, {{lang|he|הושע נא}} ''Hosha na'' o {{lang|he|הושענא}} ''Hoshana''. == Liturhikal na gamit sa Kristyanismo == [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598369549).jpg|thumb|An aripompon nagrurukyaw "Hosanna" durante kan [[paglaog ni Hesus sa Jerusalem]]]] === Interpretasyon sa kristyano === Sa pagdangadang ni Hesus asin duman sa nagsarabat saiya [[Triumphal entry into Jerusalem|paglaog sa Jerusalem]], an iba mainterpretar kan kurahaw na "Hosanna" sa toltol na kahulogan, sarong pag'iyak kan banwaan nin paghagad kaligtasan asin pagsapod sa kamugtakan.<ref>{{Cite web |last=Piper |first=John |date=March 27, 1893 |title=Hosanna! |url=https://www.desiringgod.org/messages/hosanna |url-status=live |access-date=September 15, 2026 |website=Desiring God}}</ref> "Hosanna" many interpret as a shout of praise or adoration made in recognition of the [[messiah]]ship of [[Jesus]] on his [[entry into Jerusalem]].<ref name="EB1911" / ==Hilnga man== * {{section link|Language of Jesus#Hosanna (Ὡσαννά)}} * [[Hallelujah]] * [[Hosanna shout]] – a Latter Day Saint practice ==Toltolan== {{Reflist|30em}} ==Ginunuan== * Yohannan Aharoni & Michael Avi-Yonah, ''The MacMillan Bible Atlas'', Revised Edition, pp.&nbsp;157–165 (1968 & 1977 by Carta Ltd). * {{Catholic Encyclopedia |wstitle=Hosanna |volume=7 |first=Cornelius |last=Aherne}} ==== *{{wiktionary-inline}} {{Tridentine Latin Mass}} {{Lutheran Divine Service}} {{Sukkot}} [[Category:Christian worship and liturgy]] [[Category:Jewish services]] [[Category:New Testament Aramaic words and phrases]] [[Category:New Testament Hebrew words and phrases]] [[Category:Hoshana Rabbah]] [[Category:English words]] [[Category:Sukkot]] mlctf0bwxrvryqr46vdhtwqsiqkcddq 311994 311972 2026-10-29T02:26:50Z Ringer 55 311994 wikitext text/x-wiki An '''''Hosanna''''' ({{IPAc-en|h|oʊ|ˈ|z|æ|n|ə}}) sarong [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]]'ng-gnikanan na [[liturhiya|liturhiko]]ng pagrukyaw inuuar sa [[Judaismo]] asin [[Kristiyanismo]]. Sa Judaismo ini sarong pag'iyak na nagpapahayag nin paghurot nin tabang sa [[Dyos sa Abramikong relihiyon Abrahamic religions|Dyos]].<ref name=Friberg>Friberg Lexicon</ref> Sa Kristiyanismo, sarong pagrukyaw ini nin pag'umaw. == Etimolohiya == An katagang ''hosanna'' o 'osana' (Latin ''{{lang|la|osanna}}'', [[Koine Greek|Griyego]] {{lang|grc|ὡσαννά}}, ''hōsanná'') gikan sa [[Lenggwaheng Hebrew language|Hebrew]] {{lang|he|הוֹשִׁיעָה־נָּא}}, {{lang|he|הוֹשִׁיעָה נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšîʿâ-nā}}'', asin urog na an pinalipot na porma {{lang|he|הוֹשַׁע נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšâ-nā}}'', asin nakatakod sa [[Lenggwaheng Aramaiko|Aramakoc]] {{lang|syr|ܐܘܿܫܲܥܢܵܐ}} (ʾōshaʿnā) na boot sabihon 'iligtas, ilungkas, paraligtas'.<ref>[[Oxford English Dictionary]] and [[Bauer lexicon]]</ref> An Griyegong ὡσαννά (hōsanná) [[Transliteration|transliterates]] Hebrew הוֹשִׁיעָה־נָּא (hôšîʿā-nnāʾ) “save, we pray” (Psalm 118:25); orihinal sarong paki-ulay paghagad tabang na dangan nagin sarong liturhikal na pagpamibi.{{cite encyclopedia |title=Hosanna |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Hosanna}} Sa [[Bibliyang Hebrew]] ginagamit sana ini sa mga bersong "tabang" o "iligtas, pamibi ko" ({{bibleverse||Psalms|118:25|HE}}). Alagad, sa [[Ebanghelyo]] ini inuusar bilang sarong pagkurahaw nin kaogmahan,<ref name=EB1911>{{cite EB1911 |wstitle=Hosanna |volume=13 |page=783}}</ref> asin ini nagbunga nin dakul na mga diskusyon.<ref>See the articles {{cite encyclopedia |last=Thayer|first=J. H.|author-link=Joseph Henry Thayer|editor=James Hastings|editor-link=James Hastings|encyclopedia=[[Hastings' Dictionary of the Bible|A Dictionary of the Bible]] |title=Hosanna |url=http://www.ccel.org/ccel/hastings/dictv2/Page_418.html |year= 1902}} and more especially {{cite encyclopedia |last=Cheyne|first=T. K.|author-link=Thomas Kelly Cheyne|editor=Cheyne and Black |encyclopedia=[[Encyclopedia Biblica]] |title=Hosanna |url=http://en.wikisource.org/wiki/Encyclopaedia_Biblica/Hizkijah-Huz#HOSANNA }}</ref> Sa kontekstong iyan, an katagang ''Hosanna'' garo sarong "napapalaen na pagrespeto" na iwinawaras duman sa nanligtas, nanliligtas o manligtas. Kun siring an Hosanna nangahulogan "sarong espesyal na onra duman sa nanligtas". An interpretasyon na literal na "Ligtasan, ngonyan!",<ref name="artScrollSiddur">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=YASyAkPenAsC&q=הושענא+רבה |title=סדור קול יעקב The Complete ArtScroll Siddur: Nusach Ashkenaz |publisher=Mesorah Publications |year=1990 |isbn=978-0-89906-650-9 |editor-last=Zlotowitz |editor-first=Meir |edition=3rd |series=ArtScroll Mesorah Series |location=Brooklyn, N.Y |page=727 |translator-last=Scherman |translator-first=Nosson}}</ref> basado sa [[Psalmo 118]]:25, dai na napaliwanag na husto kan pagngimot kan tataramon.<ref name=EB1911/> == Liturhikal na paggamit sa Judaismo == Sa [[Hudyong lilturhiya]], an tataramon na ini piling ginagamit sa Hoshana Service, sarong siklo nin pangadyea kun saen may pinipiling seleksyon na kinakanta pagkakaaga durante kan [[Sukkot]], an Feast of Booths o Tabernacles. an kompletong siklo kinakanta sa ikapitong aldaw kan festival, na ini inaapod [[Hoshana Rabbah]] ({{lang|he|הושענא רבה}}, "Great Hoshana").{{R|artScrollSiddur|p=726}} Sa Judaismo pirme ini inuusar sa orihinal na [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]'ng porma, {{lang|he|הושע נא}} ''Hosha na'' o {{lang|he|הושענא}} ''Hoshana''. == Liturhikal na gamit sa Kristyanismo == [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598369549).jpg|thumb|An aripompon nagrurukyaw "Hosanna" durante kan [[paglaog ni Hesus sa Jerusalem]]]] === Interpretasyon sa kristyano === Sa pagdangadang ni Hesus asin duman sa nagsarabat saiya [[Triumphal entry into Jerusalem|paglaog sa Jerusalem]], an iba mainterpretar kan kurahaw na "Hosanna" sa toltol na kahulogan, sarong pag'iyak kan banwaan nin paghagad kaligtasan asin pagsapod sa kamugtakan.<ref>{{Cite web |last=Piper |first=John |date=March 27, 1893 |title=Hosanna! |url=https://www.desiringgod.org/messages/hosanna |url-status=live |access-date=September 15, 2026 |website=Desiring God}}</ref> "Hosanna" many interpret as a shout of praise or adoration made in recognition of the [[messiah]]ship of [[Jesus]] on his [[entry into Jerusalem]].<ref name="EB1911" / ==Hilnga man== * {{section link|Language of Jesus#Hosanna (Ὡσαννά)}} * [[Hallelujah]] * [[Hosanna shout]] – a Latter Day Saint practice ==Toltolan== {{Reflist|30em}} ==Ginunuan== * Yohannan Aharoni & Michael Avi-Yonah, ''The MacMillan Bible Atlas'', Revised Edition, pp.&nbsp;157–165 (1968 & 1977 by Carta Ltd). * {{Catholic Encyclopedia |wstitle=Hosanna |volume=7 |first=Cornelius |last=Aherne}} ==== *{{wiktionary-inline}} {{Tridentine Latin Mass}} {{Lutheran Divine Service}} {{Sukkot}} [[Category:Christian worship and liturgy]] [[Category:Jewish services]] [[Category:New Testament Aramaic words and phrases]] [[Category:New Testament Hebrew words and phrases]] [[Category:Hoshana Rabbah]] [[Category:English words]] [[Category:Sukkot]] [[en:Hosanna]] o02fs82rg0fhewazsi9mnc5xtfjmgpc 311995 311994 2026-10-29T02:53:31Z Ringer 55 /* Liturhikal na gamit sa Kristyanismo */ 311995 wikitext text/x-wiki An '''''Hosanna''''' ({{IPAc-en|h|oʊ|ˈ|z|æ|n|ə}}) sarong [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]]'ng-gnikanan na [[liturhiya|liturhiko]]ng pagrukyaw inuuar sa [[Judaismo]] asin [[Kristiyanismo]]. Sa Judaismo ini sarong pag'iyak na nagpapahayag nin paghurot nin tabang sa [[Dyos sa Abramikong relihiyon Abrahamic religions|Dyos]].<ref name=Friberg>Friberg Lexicon</ref> Sa Kristiyanismo, sarong pagrukyaw ini nin pag'umaw. == Etimolohiya == An katagang ''hosanna'' o 'osana' (Latin ''{{lang|la|osanna}}'', [[Koine Greek|Griyego]] {{lang|grc|ὡσαννά}}, ''hōsanná'') gikan sa [[Lenggwaheng Hebrew language|Hebrew]] {{lang|he|הוֹשִׁיעָה־נָּא}}, {{lang|he|הוֹשִׁיעָה נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšîʿâ-nā}}'', asin urog na an pinalipot na porma {{lang|he|הוֹשַׁע נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšâ-nā}}'', asin nakatakod sa [[Lenggwaheng Aramaiko|Aramakoc]] {{lang|syr|ܐܘܿܫܲܥܢܵܐ}} (ʾōshaʿnā) na boot sabihon 'iligtas, ilungkas, paraligtas'.<ref>[[Oxford English Dictionary]] and [[Bauer lexicon]]</ref> An Griyegong ὡσαννά (hōsanná) [[Transliteration|transliterates]] Hebrew הוֹשִׁיעָה־נָּא (hôšîʿā-nnāʾ) “save, we pray” (Psalm 118:25); orihinal sarong paki-ulay paghagad tabang na dangan nagin sarong liturhikal na pagpamibi.{{cite encyclopedia |title=Hosanna |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Hosanna}} Sa [[Bibliyang Hebrew]] ginagamit sana ini sa mga bersong "tabang" o "iligtas, pamibi ko" ({{bibleverse||Psalms|118:25|HE}}). Alagad, sa [[Ebanghelyo]] ini inuusar bilang sarong pagkurahaw nin kaogmahan,<ref name=EB1911>{{cite EB1911 |wstitle=Hosanna |volume=13 |page=783}}</ref> asin ini nagbunga nin dakul na mga diskusyon.<ref>See the articles {{cite encyclopedia |last=Thayer|first=J. H.|author-link=Joseph Henry Thayer|editor=James Hastings|editor-link=James Hastings|encyclopedia=[[Hastings' Dictionary of the Bible|A Dictionary of the Bible]] |title=Hosanna |url=http://www.ccel.org/ccel/hastings/dictv2/Page_418.html |year= 1902}} and more especially {{cite encyclopedia |last=Cheyne|first=T. K.|author-link=Thomas Kelly Cheyne|editor=Cheyne and Black |encyclopedia=[[Encyclopedia Biblica]] |title=Hosanna |url=http://en.wikisource.org/wiki/Encyclopaedia_Biblica/Hizkijah-Huz#HOSANNA }}</ref> Sa kontekstong iyan, an katagang ''Hosanna'' garo sarong "napapalaen na pagrespeto" na iwinawaras duman sa nanligtas, nanliligtas o manligtas. Kun siring an Hosanna nangahulogan "sarong espesyal na onra duman sa nanligtas". An interpretasyon na literal na "Ligtasan, ngonyan!",<ref name="artScrollSiddur">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=YASyAkPenAsC&q=הושענא+רבה |title=סדור קול יעקב The Complete ArtScroll Siddur: Nusach Ashkenaz |publisher=Mesorah Publications |year=1990 |isbn=978-0-89906-650-9 |editor-last=Zlotowitz |editor-first=Meir |edition=3rd |series=ArtScroll Mesorah Series |location=Brooklyn, N.Y |page=727 |translator-last=Scherman |translator-first=Nosson}}</ref> basado sa [[Psalmo 118]]:25, dai na napaliwanag na husto kan pagngimot kan tataramon.<ref name=EB1911/> == Liturhikal na paggamit sa Judaismo == Sa [[Hudyong lilturhiya]], an tataramon na ini piling ginagamit sa Hoshana Service, sarong siklo nin pangadyea kun saen may pinipiling seleksyon na kinakanta pagkakaaga durante kan [[Sukkot]], an Feast of Booths o Tabernacles. an kompletong siklo kinakanta sa ikapitong aldaw kan festival, na ini inaapod [[Hoshana Rabbah]] ({{lang|he|הושענא רבה}}, "Great Hoshana").{{R|artScrollSiddur|p=726}} Sa Judaismo pirme ini inuusar sa orihinal na [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]'ng porma, {{lang|he|הושע נא}} ''Hosha na'' o {{lang|he|הושענא}} ''Hoshana''. == Liturhikal na gamit sa Kristyanismo == [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598369549).jpg|thumb|An aripompon nagrurukyaw "Hosanna" durante kan [[paglaog ni Hesus sa Jerusalem]]]] === Interpretasyon sa kristyano === Sa pagdangadang ni Hesus asin duman sa nagsarabat saiya [[Triumphal entry into Jerusalem|paglaog sa Jerusalem]], an iba mainterpretar kan kurahaw na "Hosanna" sa toltol na kahulogan, sarong pag'iyak kan banwaan nin paghagad kaligtasan asin pagsapod sa kamugtakan.<ref>{{Cite web |last=Piper |first=John |date=March 27, 1893 |title=Hosanna! |url=https://www.desiringgod.org/messages/hosanna |url-status=live |access-date=September 15, 2026 |website=Desiring God}}</ref> An "Hosanna" dakul ini-interpretar na sarong kurahaw nin pag'umaw o pagsamba sa pagmidbid kan papel ni Hesus komo sarong Messiah sa aktong [[paglaog sa Jerusalem]].<ref name="EB1911" / === Reinterpretasyon Kristiyano== Ta si Jesus asin idtong nagsabat saiya [[Matrayumpong paglaog sa Jerusalem|sa paglaog niya sa Jerusalem]], an iba sasabooton an kurahaw na "Hosanna" sa toltol na kahulogan sarong pag'iyak nin banwaan sa paghagad kaligtasan asin pagsapod. <ref>{{Cite web |last=Piper |first=John |date=March 27, 1893 |title=Hosanna! |url=https://www.desiringgod.org/messages/hosanna |url-status=live |access-date=September 15, 2026 |website=Desiring God}}</ref> An "Hosanna" dakul pig'interpretar bilang kurahaw nin pag'umaw o pagsamba na ginibo sa pagbisto kan saiyang pagkaMessiah kan si Jesus naglaog sa Jerusalem]].<ref name="EB1911" /> Ini man pinapanungod sa magkapirang berso sa [[Bagong Tipan]], kabali an "Hosanna! paladan an nag'abot sa pangaran nin [[Tetragrammaton|{{KAGURANGNAN}}]]!" ({{bibleverse|Matthew|21:9,15}}; {{bibleverse|Mark|11:9–10}}; {{bibleverse|John|12:13}}), na parte kan pamibing ''[[Sanctus]]'' ; "hosanna sa kaitaasan" ({{bibleverse|Mark|11.10}}); asin "hosanna sa aki ni David" ({{bibleverse|Matt|21:9}}). Ining mga quotations,manta, mga tataramon sa Hudyong [[Psalmo 118]]. Dawa totoo ini dai gamit sa [[libro ni Lucas]], an testimonya kan paglaog ni Jesus sa Jerusalem natatasla' sa [[Lucas 19]]. ==Hilnga man== * {{section link|Language of Jesus#Hosanna (Ὡσαννά)}} * [[Hallelujah]] * [[Hosanna shout]] – a Latter Day Saint practice ==Toltolan== {{Reflist|30em}} ==Ginunuan== * Yohannan Aharoni & Michael Avi-Yonah, ''The MacMillan Bible Atlas'', Revised Edition, pp.&nbsp;157–165 (1968 & 1977 by Carta Ltd). * {{Catholic Encyclopedia |wstitle=Hosanna |volume=7 |first=Cornelius |last=Aherne}} ==== *{{wiktionary-inline}} {{Tridentine Latin Mass}} {{Lutheran Divine Service}} {{Sukkot}} [[Category:Christian worship and liturgy]] [[Category:Jewish services]] [[Category:New Testament Aramaic words and phrases]] [[Category:New Testament Hebrew words and phrases]] [[Category:Hoshana Rabbah]] [[Category:English words]] [[Category:Sukkot]] [[en:Hosanna]] 8vt9whzz0zq1dbaqtfmigujvgzqetgf 311996 311995 2026-10-29T03:33:39Z Ringer 55 311996 wikitext text/x-wiki An '''''Hosanna''''' ({{IPAc-en|h|oʊ|ˈ|z|æ|n|ə}}) sarong [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]]'ng-gnikanan na [[liturhiya|liturhiko]]ng pagrukyaw inuuar sa [[Judaismo]] asin [[Kristiyanismo]]. Sa Judaismo ini sarong pag'iyak na nagpapahayag nin paghurot nin tabang sa [[Dyos sa Abramikong relihiyon Abrahamic religions|Dyos]].<ref name=Friberg>Friberg Lexicon</ref> Sa Kristiyanismo, sarong pagrukyaw ini nin pag'umaw. == Etimolohiya == An katagang ''hosanna'' o 'osana' (Latin ''{{lang|la|osanna}}'', [[Koine Greek|Griyego]] {{lang|grc|ὡσαννά}}, ''hōsanná'') gikan sa [[Lenggwaheng Hebrew language|Hebrew]] {{lang|he|הוֹשִׁיעָה־נָּא}}, {{lang|he|הוֹשִׁיעָה נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšîʿâ-nā}}'', asin urog na an pinalipot na porma {{lang|he|הוֹשַׁע נָּא}} ''{{Transliteration|sem|hôšâ-nā}}'', asin nakatakod sa [[Lenggwaheng Aramaiko|Aramakoc]] {{lang|syr|ܐܘܿܫܲܥܢܵܐ}} (ʾōshaʿnā) na boot sabihon 'iligtas, ilungkas, paraligtas'.<ref>[[Oxford English Dictionary]] and [[Bauer lexicon]]</ref> An Griyegong ὡσαννά (hōsanná) [[Transliteration|transliterates]] Hebrew הוֹשִׁיעָה־נָּא (hôšîʿā-nnāʾ) “save, we pray” (Psalm 118:25); orihinal sarong paki-ulay paghagad tabang na dangan nagin sarong liturhikal na pagpamibi.{{cite encyclopedia |title=Hosanna |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Hosanna}} Sa [[Bibliyang Hebrew]] ginagamit sana ini sa mga bersong "tabang" o "iligtas, pamibi ko" ({{bibleverse||Psalms|118:25|HE}}). Alagad, sa [[Ebanghelyo]] ini inuusar bilang sarong pagkurahaw nin kaogmahan,<ref name=EB1911>{{cite EB1911 |wstitle=Hosanna |volume=13 |page=783}}</ref> asin ini nagbunga nin dakul na mga diskusyon.<ref>See the articles {{cite encyclopedia |last=Thayer|first=J. H.|author-link=Joseph Henry Thayer|editor=James Hastings|editor-link=James Hastings|encyclopedia=[[Hastings' Dictionary of the Bible|A Dictionary of the Bible]] |title=Hosanna |url=http://www.ccel.org/ccel/hastings/dictv2/Page_418.html |year= 1902}} and more especially {{cite encyclopedia |last=Cheyne|first=T. K.|author-link=Thomas Kelly Cheyne|editor=Cheyne and Black |encyclopedia=[[Encyclopedia Biblica]] |title=Hosanna |url=http://en.wikisource.org/wiki/Encyclopaedia_Biblica/Hizkijah-Huz#HOSANNA }}</ref> Sa kontekstong iyan, an katagang ''Hosanna'' garo sarong "napapalaen na pagrespeto" na iwinawaras duman sa nanligtas, nanliligtas o manligtas. Kun siring an Hosanna nangahulogan "sarong espesyal na onra duman sa nanligtas". An interpretasyon na literal na "Ligtasan, ngonyan!",<ref name="artScrollSiddur">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=YASyAkPenAsC&q=הושענא+רבה |title=סדור קול יעקב The Complete ArtScroll Siddur: Nusach Ashkenaz |publisher=Mesorah Publications |year=1990 |isbn=978-0-89906-650-9 |editor-last=Zlotowitz |editor-first=Meir |edition=3rd |series=ArtScroll Mesorah Series |location=Brooklyn, N.Y |page=727 |translator-last=Scherman |translator-first=Nosson}}</ref> basado sa [[Psalmo 118]]:25, dai na napaliwanag na husto kan pagngimot kan tataramon.<ref name=EB1911/> == Liturhikal na paggamit sa Judaismo == Sa [[Hudyong lilturhiya]], an tataramon na ini piling ginagamit sa Hoshana Service, sarong siklo nin pangadyea kun saen may pinipiling seleksyon na kinakanta pagkakaaga durante kan [[Sukkot]], an Feast of Booths o Tabernacles. an kompletong siklo kinakanta sa ikapitong aldaw kan festival, na ini inaapod [[Hoshana Rabbah]] ({{lang|he|הושענא רבה}}, "Great Hoshana").{{R|artScrollSiddur|p=726}} Sa Judaismo pirme ini inuusar sa orihinal na [[Lenggwaheng Hebrew|Hebrew]'ng porma, {{lang|he|הושע נא}} ''Hosha na'' o {{lang|he|הושענא}} ''Hoshana''. == Liturhikal na gamit sa Kristyanismo == [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598369549).jpg|thumb|An aripompon nagrurukyaw "Hosanna" durante kan [[paglaog ni Hesus sa Jerusalem]]]] === Interpretasyon sa kristyano === Sa pagdangadang ni Hesus asin duman sa nagsarabat saiya [[Triumphal entry into Jerusalem|paglaog sa Jerusalem]], an iba mainterpretar kan kurahaw na "Hosanna" sa toltol na kahulogan, sarong pag'iyak kan banwaan nin paghagad kaligtasan asin pagsapod sa kamugtakan.<ref>{{Cite web |last=Piper |first=John |date=March 27, 1893 |title=Hosanna! |url=https://www.desiringgod.org/messages/hosanna |url-status=live |access-date=September 15, 2026 |website=Desiring God}}</ref> An "Hosanna" dakul ini-interpretar na sarong kurahaw nin pag'umaw o pagsamba sa pagmidbid kan papel ni Hesus komo sarong Messiah sa aktong [[paglaog sa Jerusalem]].<ref name="EB1911" / === Reinterpretasyon Kristiyano== Ta si Jesus asin idtong nagsabat saiya [[Matrayumpong paglaog sa Jerusalem|sa paglaog niya sa Jerusalem]], an iba sasabooton an kurahaw na "Hosanna" sa toltol na kahulogan sarong pag'iyak nin banwaan sa paghagad kaligtasan asin pagsapod. <ref>{{Cite web |last=Piper |first=John |date=March 27, 1893 |title=Hosanna! |url=https://www.desiringgod.org/messages/hosanna |url-status=live |access-date=September 15, 2026 |website=Desiring God}}</ref> An "Hosanna" dakul pig'interpretar bilang kurahaw nin pag'umaw o pagsamba na ginibo sa pagbisto kan saiyang pagkaMessiah kan si Jesus naglaog sa Jerusalem]].<ref name="EB1911" /> Ini man pinapanungod sa magkapirang berso sa [[Bagong Tipan]], kabali an "Hosanna! paladan an nag'abot sa pangaran nin [[Tetragrammaton|{{KAGURANGNAN}}]]!" ({{bibleverse|Matthew|21:9,15}}; {{bibleverse|Mark|11:9–10}}; {{bibleverse|John|12:13}}), na parte kan pamibing ''[[Sanctus]]'' ; "hosanna sa kaitaasan" ({{bibleverse|Mark|11.10}}); asin "hosanna sa aki ni David" ({{bibleverse|Matt|21:9}}). Ining mga quotations,manta, mga tataramon sa Hudyong [[Psalmo 118]]. Dawa totoo ini dai gamit sa [[libro ni Lucas]], an testimonya kan paglaog ni Jesus sa Jerusalem natatala' sa [[Lucas 19]]. ==Hilnga man== * {{section link|Language of Jesus#Hosanna (Ὡσαννά)}} * [[Hallelujah]] * [[Hosanna shout]] – a Latter Day Saint practice ==Toltolan== {{Reflist|30em}} ==Ginunuan== * Yohannan Aharoni & Michael Avi-Yonah, ''The MacMillan Bible Atlas'', Revised Edition, pp.&nbsp;157–165 (1968 & 1977 by Carta Ltd). * {{Catholic Encyclopedia |wstitle=Hosanna |volume=7 |first=Cornelius |last=Aherne}} ==== *{{wiktionary-inline}} {{Tridentine Latin Mass}} {{Lutheran Divine Service}} {{Sukkot}} [[Kategorya:Kristiyanong pagsamba asin liturhiya]] [[Kategorya:Mga Hudyong serbisyo]] [[Kategorya:Mga Bagong tipan na Aramikong mga kataga asin prase]] [[Kategorya:Mga Bagong tipan na Hebrew'ng mga kataga asin prase]] [[Kategorya:Hoshana Rabbah]] [[Kategorya:Mga katagang Ingles]] [[Kategorya:Sukkot]] [[en:Hosanna]] 00o0ywb5oq6otlkwjj97pa1j1gf8gkw Salog Agusan 0 56973 311973 2026-10-29T00:20:15Z CarlessParking 29749 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1367248344|Agusan River]]" 311973 wikitext text/x-wiki The '''Agusan River''' is third longest river in the [[Philippines]], located in the north-eastern part of [[Mindanao]] island, draining majority of the [[Caraga]] region and some parts of [[Davao de Oro]]. It is the country's third largest river (after the [[Cagayan River]] and [[Rio Grande de Mindanao]]) with a total drainage area of {{convert|11937|km2}}<ref name="DENR" /> and an estimated length of {{convert|349|km}} from its origin.<ref name="worldatlas">{{cite web|author1=Kenneth Kimutai too|title=Longest Rivers In The Philippines|url=https://www.worldatlas.com/articles/longest-rivers-in-the-philippines.html|website=worldatlas.com|publisher=WorldAtlas|accessdate=September 9, 2019|language=en|date=July 24, 2018}}</ref><ref name="eearth">{{cite web|url=http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines#River_Basins_and_Water_Resources|title=Water profile of Philippines|last=Kundel|first=Jim|date=June 7, 2007|publisher=Encyclopedia of Earth|accessdate=September 30, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921155605/http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines|archivedate=September 21, 2008|url-status=live}}</ref><ref name="adb">{{cite web|title=Technical Assistance To The Republic of the Philippines For A Master Plan For the Agusan River Basin|publisher=Asian Development Bank|date=December 2004|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|format=PDF|accessdate=August 9, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070713184424/http://adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|archivedate=July 13, 2007}}</ref> okbpi81o3wk3tw2lgw129p6cqxk3ntd 311974 311973 2026-10-29T00:23:18Z CarlessParking 29749 /* */ 311974 wikitext text/x-wiki An '''Salog Agusan''' iyo an ikatolong pinakahalabang salog sa [[Filipinas]], namumugtak sa amihanan-subangan na kabtang kan isla nin [[Mindanao]], draining majority of the [[Caraga]] region and some parts of [[Davao de Oro]]. It is the country's third largest river (after the [[Cagayan River]] and [[Rio Grande de Mindanao]]) with a total drainage area of {{convert|11937|km2}}<ref name="DENR" /> and an estimated length of {{convert|349|km}} from its origin.<ref name="worldatlas">{{cite web|author1=Kenneth Kimutai too|title=Longest Rivers In The Philippines|url=https://www.worldatlas.com/articles/longest-rivers-in-the-philippines.html|website=worldatlas.com|publisher=WorldAtlas|accessdate=September 9, 2019|language=en|date=July 24, 2018}}</ref><ref name="eearth">{{cite web|url=http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines#River_Basins_and_Water_Resources|title=Water profile of Philippines|last=Kundel|first=Jim|date=June 7, 2007|publisher=Encyclopedia of Earth|accessdate=September 30, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921155605/http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines|archivedate=September 21, 2008|url-status=live}}</ref><ref name="adb">{{cite web|title=Technical Assistance To The Republic of the Philippines For A Master Plan For the Agusan River Basin|publisher=Asian Development Bank|date=December 2004|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|format=PDF|accessdate=August 9, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070713184424/http://adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|archivedate=July 13, 2007}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} t2u5qgwordv6pclxi7w3vw3cz82elrd 311975 311974 2026-10-29T00:26:01Z CarlessParking 29749 /* */ 311975 wikitext text/x-wiki An '''Salog Agusan''' iyo an ikatolong pinakahalabang salog sa [[Filipinas]], namumugtak sa amihanan-subangan na kabtang kan isla nin [[Mindanao]], draining majority of the [[Caraga]] region asin ibang kabtang kan [[Davao de Oro]]. Iyo iyan an ikatulong pinakadakulang salog sa nasyon (pagkatapos kan [[Salog Cagayan]] asin [[Rio Grande de Mindanao]]) with a total drainage area of {{convert|11937|km2}}<ref name="DENR" /> and an estimated length of {{convert|349|km}} from its origin.<ref name="worldatlas">{{cite web|author1=Kenneth Kimutai too|title=Longest Rivers In The Philippines|url=https://www.worldatlas.com/articles/longest-rivers-in-the-philippines.html|website=worldatlas.com|publisher=WorldAtlas|accessdate=September 9, 2019|language=en|date=July 24, 2018}}</ref><ref name="eearth">{{cite web|url=http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines#River_Basins_and_Water_Resources|title=Water profile of Philippines|last=Kundel|first=Jim|date=June 7, 2007|publisher=Encyclopedia of Earth|accessdate=September 30, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921155605/http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines|archivedate=September 21, 2008|url-status=live}}</ref><ref name="adb">{{cite web|title=Technical Assistance To The Republic of the Philippines For A Master Plan For the Agusan River Basin|publisher=Asian Development Bank|date=December 2004|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|format=PDF|accessdate=August 9, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070713184424/http://adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|archivedate=July 13, 2007}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} o0pv7xdldfnwkps3l8rkz3k68ryybb2 311976 311975 2026-10-29T00:29:04Z CarlessParking 29749 /* */ 311976 wikitext text/x-wiki An '''Salog Agusan''' iyo an ikatolong pinakahalabang salog sa [[Filipinas]], namumugtak sa amihanan-subangan na kabtang kan isla nin [[Mindanao]], draining majority of the [[Caraga]] region asin ibang kabtang kan [[Davao de Oro]]. Iyo iyan an ikatulong pinakadakulang salog sa nasyon (pagkatapos kan [[Salog Cagayan]] asin [[Rio Grande de Mindanao]]) na igwang kabilugan na drainage area nin {{convert|11937|km2}}<ref name="DENR" /> asin an pigkakarkulong laba nin {{convert|349|km}} poon sa saiyang ginikanan.<ref name="worldatlas">{{cite web|author1=Kenneth Kimutai too|title=Longest Rivers In The Philippines|url=https://www.worldatlas.com/articles/longest-rivers-in-the-philippines.html|website=worldatlas.com|publisher=WorldAtlas|accessdate=September 9, 2019|language=en|date=July 24, 2018}}</ref><ref name="eearth">{{cite web|url=http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines#River_Basins_and_Water_Resources|title=Water profile of Philippines|last=Kundel|first=Jim|date=June 7, 2007|publisher=Encyclopedia of Earth|accessdate=September 30, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921155605/http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines|archivedate=September 21, 2008|url-status=live}}</ref><ref name="adb">{{cite web|title=Technical Assistance To The Republic of the Philippines For A Master Plan For the Agusan River Basin|publisher=Asian Development Bank|date=December 2004|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|format=PDF|accessdate=August 9, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070713184424/http://adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|archivedate=July 13, 2007}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 127v5kw8rk4nd1jhhs6wh51jmlhlp48 311977 311976 2026-10-29T00:30:04Z CarlessParking 29749 /* */ 311977 wikitext text/x-wiki An '''Salog Agusan''' iyo an ikatolong pinakahalabang salog sa [[Filipinas]], namumugtak sa amihanan-subangan na kabtang kan isla [[Mindanao]], draining majority of the [[Caraga]] region asin ibang kabtang kan [[Davao de Oro]]. Iyo iyan an ikatulong pinakadakulang salog sa nasyon (pagkatapos kan [[Salog Cagayan]] asin [[Rio Grande de Mindanao]]) na igwang kabilugan na drainage area nin {{convert|11937|km2}}<ref name="DENR" /> asin an pigkakarkulong laba nin {{convert|349|km}} poon sa saiyang ginikanan.<ref name="worldatlas">{{cite web|author1=Kenneth Kimutai too|title=Longest Rivers In The Philippines|url=https://www.worldatlas.com/articles/longest-rivers-in-the-philippines.html|website=worldatlas.com|publisher=WorldAtlas|accessdate=September 9, 2019|language=en|date=July 24, 2018}}</ref><ref name="eearth">{{cite web|url=http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines#River_Basins_and_Water_Resources|title=Water profile of Philippines|last=Kundel|first=Jim|date=June 7, 2007|publisher=Encyclopedia of Earth|accessdate=September 30, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921155605/http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines|archivedate=September 21, 2008|url-status=live}}</ref><ref name="adb">{{cite web|title=Technical Assistance To The Republic of the Philippines For A Master Plan For the Agusan River Basin|publisher=Asian Development Bank|date=December 2004|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|format=PDF|accessdate=August 9, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070713184424/http://adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|archivedate=July 13, 2007}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 3wub0z7pau27tduads77f6pogf7lr8r 311979 311977 2026-10-29T00:43:17Z CarlessParking 29749 /* */ 311979 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = Agusan River | native_name = | native_name_lang = | other_name = Rio Grande de Agusan | etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Aerial view of Butuan city, April 2019.jpg | image_size = 250px | image_caption = The Agusan River at Butuan City | map = Agusan river watershed.png | map_size = | map_caption = Agusan River [[drainage basin]] | pushpin_map = Mindanao mainland#Philippines | pushpin_map_size = | pushpin_caption = Agusan River [[river mouth|mouth]] <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Philippines]] | subdivision_type2 = Region | subdivision_name2 = {{hlist|[[Caraga]]|[[Davao Region]]}} | subdivision_type3 = Province | subdivision_name3 = [[Agusan del Sur]] | subdivision_type4 = Cities/municipalities | subdivision_name4 = {{hlist|[[Butuan]]|[[Bayugan]]}} | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = {{convert|349|km|mi|abbr=on}}<ref name="worldatlas"/> | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location = | discharge1_min = | discharge1_avg = {{cvt|940|m³/s|abbr=on}}{{Cn|date=June 2026}} | discharge1_max = {{cvt|4,600|m³/s|abbr=on}}{{Cn|date=June 2026}} <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = [[Mount Tagubud]], [[Pantukan, Davao de Oro]] | source1_location = [[Davao del Norte]] | source1_coordinates = {{coord|7.443|126.221|format=dms|dim:15000_region:PH_type:river|display=inline}} | source1_elevation = {{convert|1022|m|abbr=on}} | mouth = [[Butuan Bay]] | mouth_location = [[Butuan]] | mouth_coordinates = {{coord|9|01|00|N|125|30|40|E|dim:15000_region:PH_type:river|display=inline,title}} | mouth_elevation = {{convert|0|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = {{convert|11937|km2|abbr=on}}<ref name=DENR>{{cite web |author1=Vicente B. Tuddao Jr. |title=Water Quality Management in the Context of Basin Management: Water Quality, River Basin Management and Governance Dynamics in the Philippines |url=http://www.wepa-db.net/pdf/1203forum/08.pdf |website=www.wepa-db.net |publisher=Department of Environment and Natural Resources |accessdate=April 10, 2017 |date=September 21, 2011 |archive-date=August 29, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829035314/http://wepa-db.net/pdf/1203forum/08.pdf |url-status=dead }}</ref> | tributaries_left = {{hlist|[[Umayam River]]|[[Bansa River]]|[[Ojot River]]|[[Manat River]]|[[Bugabos River]]}} | tributaries_right = {{hlist|[[Wawa River (Agusan del Sur)|Wawa River]]|[[Andanan River]]|[[Gibong River]]|[[Choco River]] in [[Davao de Oro]]|[[Ulip River]]}} | custom_label = | custom_data = | extra = }} An '''Salog Agusan''' iyo an ikatolong pinakahalabang salog sa [[Filipinas]], namumugtak sa amihanan-subangan na kabtang kan isla [[Mindanao]], draining majority of the [[Caraga]] region asin ibang kabtang kan [[Davao de Oro]]. Iyo iyan an ikatulong pinakadakulang salog sa nasyon (pagkatapos kan [[Salog Cagayan]] asin [[Rio Grande de Mindanao]]) na igwang kabilugan na drainage area nin {{convert|11937|km2}}<ref name="DENR" /> asin an pigkakarkulong laba nin {{convert|349|km}} poon sa saiyang ginikanan.<ref name="worldatlas">{{cite web|author1=Kenneth Kimutai too|title=Longest Rivers In The Philippines|url=https://www.worldatlas.com/articles/longest-rivers-in-the-philippines.html|website=worldatlas.com|publisher=WorldAtlas|accessdate=September 9, 2019|language=en|date=July 24, 2018}}</ref><ref name="eearth">{{cite web|url=http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines#River_Basins_and_Water_Resources|title=Water profile of Philippines|last=Kundel|first=Jim|date=June 7, 2007|publisher=Encyclopedia of Earth|accessdate=September 30, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921155605/http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines|archivedate=September 21, 2008|url-status=live}}</ref><ref name="adb">{{cite web|title=Technical Assistance To The Republic of the Philippines For A Master Plan For the Agusan River Basin|publisher=Asian Development Bank|date=December 2004|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|format=PDF|accessdate=August 9, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070713184424/http://adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|archivedate=July 13, 2007}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} d38n6a72z3r85s4pw244j7mxfv8foqo 311980 311979 2026-10-29T00:44:17Z CarlessParking 29749 /* */ 311980 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = Salog Agusan | native_name = | native_name_lang = | other_name = Rio Grande de Agusan | etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Aerial view of Butuan city, April 2019.jpg | image_size = 250px | image_caption = The Agusan River at Butuan City | map = Agusan river watershed.png | map_size = | map_caption = Agusan River [[drainage basin]] | pushpin_map = Mindanao mainland#Philippines | pushpin_map_size = | pushpin_caption = Agusan River [[river mouth|mouth]] <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Philippines]] | subdivision_type2 = Region | subdivision_name2 = {{hlist|[[Caraga]]|[[Davao Region]]}} | subdivision_type3 = Province | subdivision_name3 = [[Agusan del Sur]] | subdivision_type4 = Cities/municipalities | subdivision_name4 = {{hlist|[[Butuan]]|[[Bayugan]]}} | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = {{convert|349|km|mi|abbr=on}}<ref name="worldatlas"/> | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location = | discharge1_min = | discharge1_avg = {{cvt|940|m³/s|abbr=on}}{{Cn|date=June 2026}} | discharge1_max = {{cvt|4,600|m³/s|abbr=on}}{{Cn|date=June 2026}} <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = [[Mount Tagubud]], [[Pantukan, Davao de Oro]] | source1_location = [[Davao del Norte]] | source1_coordinates = {{coord|7.443|126.221|format=dms|dim:15000_region:PH_type:river|display=inline}} | source1_elevation = {{convert|1022|m|abbr=on}} | mouth = [[Butuan Bay]] | mouth_location = [[Butuan]] | mouth_coordinates = {{coord|9|01|00|N|125|30|40|E|dim:15000_region:PH_type:river|display=inline,title}} | mouth_elevation = {{convert|0|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = {{convert|11937|km2|abbr=on}}<ref name=DENR>{{cite web |author1=Vicente B. Tuddao Jr. |title=Water Quality Management in the Context of Basin Management: Water Quality, River Basin Management and Governance Dynamics in the Philippines |url=http://www.wepa-db.net/pdf/1203forum/08.pdf |website=www.wepa-db.net |publisher=Department of Environment and Natural Resources |accessdate=April 10, 2017 |date=September 21, 2011 |archive-date=August 29, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829035314/http://wepa-db.net/pdf/1203forum/08.pdf |url-status=dead }}</ref> | tributaries_left = {{hlist|[[Umayam River]]|[[Bansa River]]|[[Ojot River]]|[[Manat River]]|[[Bugabos River]]}} | tributaries_right = {{hlist|[[Wawa River (Agusan del Sur)|Wawa River]]|[[Andanan River]]|[[Gibong River]]|[[Choco River]] in [[Davao de Oro]]|[[Ulip River]]}} | custom_label = | custom_data = | extra = }} An '''Salog Agusan''' iyo an ikatolong pinakahalabang salog sa [[Filipinas]], namumugtak sa amihanan-subangan na kabtang kan isla [[Mindanao]], draining majority of the [[Caraga]] region asin ibang kabtang kan [[Davao de Oro]]. Iyo iyan an ikatulong pinakadakulang salog sa nasyon (pagkatapos kan [[Salog Cagayan]] asin [[Rio Grande de Mindanao]]) na igwang kabilugan na drainage area nin {{convert|11937|km2}}<ref name="DENR" /> asin an pigkakarkulong laba nin {{convert|349|km}} poon sa saiyang ginikanan.<ref name="worldatlas">{{cite web|author1=Kenneth Kimutai too|title=Longest Rivers In The Philippines|url=https://www.worldatlas.com/articles/longest-rivers-in-the-philippines.html|website=worldatlas.com|publisher=WorldAtlas|accessdate=September 9, 2019|language=en|date=July 24, 2018}}</ref><ref name="eearth">{{cite web|url=http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines#River_Basins_and_Water_Resources|title=Water profile of Philippines|last=Kundel|first=Jim|date=June 7, 2007|publisher=Encyclopedia of Earth|accessdate=September 30, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921155605/http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines|archivedate=September 21, 2008|url-status=live}}</ref><ref name="adb">{{cite web|title=Technical Assistance To The Republic of the Philippines For A Master Plan For the Agusan River Basin|publisher=Asian Development Bank|date=December 2004|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|format=PDF|accessdate=August 9, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070713184424/http://adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|archivedate=July 13, 2007}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} s0ydmu2sji1iev1f3b16srbko7msvgq 311981 311980 2026-10-29T00:46:20Z CarlessParking 29749 /* */ 311981 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = Salog Agusan | native_name = | native_name_lang = | other_name = Rio Grande de Agusan | etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Aerial view of Butuan city, April 2019.jpg | image_size = 250px | image_caption = The Agusan River at Butuan City | map = Agusan river watershed.png | map_size = | map_caption = Agusan River [[drainage basin]] | pushpin_map = Mindanao mainland#Philippines | pushpin_map_size = | pushpin_caption = Agusan River [[river mouth|mouth]] <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Philippines]] | subdivision_type2 = Region | subdivision_name2 = {{hlist|[[Caraga]]|[[Davao Region]]}} | subdivision_type3 = Province | subdivision_name3 = [[Agusan del Sur]] | subdivision_type4 = Cities/municipalities | subdivision_name4 = {{hlist|[[Butuan]]|[[Bayugan]]}} | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = {{convert|349|km|mi|abbr=on}}<ref name="worldatlas"/> | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location = | discharge1_min = | discharge1_avg = {{cvt|940|m³/s|abbr=on}}{{Cn|date=June 2026}} | discharge1_max = {{cvt|4,600|m³/s|abbr=on}}{{Cn|date=June 2026}} <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = [[Mount Tagubud]], [[Pantukan, Davao de Oro]] | source1_location = [[Davao del Norte]] | source1_coordinates = {{coord|7.443|126.221|format=dms|dim:15000_region:PH_type:river|display=inline}} | source1_elevation = {{convert|1022|m|abbr=on}} | mouth = [[Butuan Bay]] | mouth_location = [[Butuan]] | mouth_coordinates = {{coord|9|01|00|N|125|30|40|E|dim:15000_region:PH_type:river|display=inline,title}} | mouth_elevation = {{convert|0|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = {{convert|11937|km2|abbr=on}}<ref name=DENR>{{cite web |author1=Vicente B. Tuddao Jr. |title=Water Quality Management in the Context of Basin Management: Water Quality, River Basin Management and Governance Dynamics in the Philippines |url=http://www.wepa-db.net/pdf/1203forum/08.pdf |website=www.wepa-db.net |publisher=Department of Environment and Natural Resources |accessdate=April 10, 2017 |date=September 21, 2011 |archive-date=August 29, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829035314/http://wepa-db.net/pdf/1203forum/08.pdf |url-status=dead }}</ref> | tributaries_left = {{hlist|[[Salog Umayam]]|[[Salog Bansa]]|[[Salog Ojot]]|[[Salog Manat]]|[[Salog Bugabos]]}} | tributaries_right = {{hlist|[[Salog Wawa (Agusan del Sur)|Salog Wawa]]|[[Andanan River]]|[[Gibong River]]|[[Salog Choco]] sa [[Davao de Oro]]|[[Salog Ulip]]}} | custom_label = | custom_data = | extra = }} An '''Salog Agusan''' iyo an ikatolong pinakahalabang salog sa [[Filipinas]], namumugtak sa amihanan-subangan na kabtang kan isla [[Mindanao]], draining majority of the [[Caraga]] region asin ibang kabtang kan [[Davao de Oro]]. Iyo iyan an ikatulong pinakadakulang salog sa nasyon (pagkatapos kan [[Salog Cagayan]] asin [[Rio Grande de Mindanao]]) na igwang kabilugan na drainage area nin {{convert|11937|km2}}<ref name="DENR" /> asin an pigkakarkulong laba nin {{convert|349|km}} poon sa saiyang ginikanan.<ref name="worldatlas">{{cite web|author1=Kenneth Kimutai too|title=Longest Rivers In The Philippines|url=https://www.worldatlas.com/articles/longest-rivers-in-the-philippines.html|website=worldatlas.com|publisher=WorldAtlas|accessdate=September 9, 2019|language=en|date=July 24, 2018}}</ref><ref name="eearth">{{cite web|url=http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines#River_Basins_and_Water_Resources|title=Water profile of Philippines|last=Kundel|first=Jim|date=June 7, 2007|publisher=Encyclopedia of Earth|accessdate=September 30, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921155605/http://www.eoearth.org/article/Water_profile_of_Philippines|archivedate=September 21, 2008|url-status=live}}</ref><ref name="adb">{{cite web|title=Technical Assistance To The Republic of the Philippines For A Master Plan For the Agusan River Basin|publisher=Asian Development Bank|date=December 2004|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|format=PDF|accessdate=August 9, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070713184424/http://adb.org/Documents/TARs/PHI/tar-phi-36540.pdf|archivedate=July 13, 2007}}</ref> ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} pvnp51hahi2xau3kfdo78upyor9weih Pagsupsop sa putoy 0 56974 311984 2026-10-29T00:56:22Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Pagsupsop sa putoy]] pasiring sa [[Pagtsupa]] 311984 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pagtsupa]] 5k2e8s14r3i9kiq0r8ufvd0i2vijdju Olay:Pagsupsop sa putoy 1 56975 311986 2026-10-29T00:56:22Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Olay:Pagsupsop sa putoy]] pasiring sa [[Olay:Pagtsupa]] 311986 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Olay:Pagtsupa]] tp039pod8orp2b62fvi9ins6k059yf2 Barra, Napoles 0 56976 311997 2026-10-29T03:51:54Z Ringer 55 Pinagmukna an pahina kaining "{{Infobox settlement | name = Barra | type = [[:Category:Quartieri of Naples|Quarter of Naples]] | image = File:BARRA.jpg | image_map = Napoli Quartiere Barra.svg | map_caption = Location of Barra within Naples | subdivision_name = {{flag|Italy}} | subdivision_type = Country | subdivision_type1 = [[Regions of Italy|Region]] | subdivision_name1 = [[Campania]] | subdivision_type2 = [[City]] | subdivision_name2 = Na..." 311997 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Barra | type = [[:Category:Quartieri of Naples|Quarter of Naples]] | image = File:BARRA.jpg | image_map = Napoli Quartiere Barra.svg | map_caption = Location of Barra within Naples | subdivision_name = {{flag|Italy}} | subdivision_type = Country | subdivision_type1 = [[Regions of Italy|Region]] | subdivision_name1 = [[Campania]] | subdivision_type2 = [[City]] | subdivision_name2 = [[Naples]] | subdivision_type3 = ''[[Circoscrizione|Municipalità]]'' | subdivision_name3 = [[6th municipality of Naples|6th]] | postal_code = 80147 | area_total_km2 = 7.82 | population_total = 36.642 | population_density_km2 = auto | population_demonym = barresi }} An '''Barra''' sarong [[quartiere|quarter]] nin [[Napoles]], habagatan Italya, na igwang populasyon na 40,000 na habitante (36,642 sa 2011 na senso). An Barra naglalaklak sa bandang subangan na kabtang kan teritoryo kan ''[[comune]]'' nin Napoles, napoon sa dagat pasiring sa bakilid nin [[Mount Vesuvius]]. An teritoryo kaini haros kapatagan asin namumugtak sa elebasyon 15 metres taas nin dagat. Ini kadolon an quarter nin [[Ponticelli]] asin an comune nin [[Cercola]] sa bandang amnayan, an komunidad nin [[San Giorgio a Cremano]] asin [[San Sebastiano al Vesuvio]] sa subangan, an quarter nin [[San Giovanni a Teduccio]] sa habagatan, asin an mga quarter nin [[Poggioreale, Naples|Poggioreale]] saka [[Zona Industriale]] sa sulnopan. ==Toltolan== [[Kategorya: k0n5kpfnbjfjwym2awli2sgfyp4sq6s Tuwad-tuwad (gamgam) 0 56977 312002 2026-10-29T06:04:42Z CarlessParking 29749 CarlessParking pinagbalyo an pahina [[Tuwad-tuwad (gamgam)]] pasiring sa [[Tuwad-tuwad]] 312002 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tuwad-tuwad]] h9iagd6nf22zlck9yh8xn1983xjckki Gwy Saludes 0 56978 312009 2026-10-29T06:27:12Z Jmbysbtr 30687 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1317019720|Gwy Saludes]]" 312009 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|image=|caption=|birth_name=Gwynette Jan C. Saludes|birth_date={{birth date and age|2000|11|08}}|birth_place=Bataan|death_date=<!--Reserved for death. RESERVED and DON'T INPUT ANY VALUE HERE if there is no credible citation-->|pseudonym=4reuminct|death_place=|education=Ateneo de Manila University|genre=[[Romance novel|Romance]]|years_active=|notableworks={{ubl| * ''[[The Rain In España]]'' *''Safe Skies, Archer'' *''Chasing in the Wild'' *''Avenues of the Diamond'' *''Golden Scenery of Tomorrow'' *''Our Yesterday's Escape'' }}|website=|module={{infobox youtuber | child = yes | youtube_handle = gwysaludes | youtube_display_name = Gwy Saludes | youtube_years_active = | youtube_genre = {{flatlist| * Travel * lifestyle }} | youtube_subscribers = 669k{{nu|date=October 2025}}<!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | youtube_views = <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | stats_update = }}}} # {{Cite news|last=Mendoza|first=Mylene|title=Cute! Gwy Saludes’ ‘Along Espana’ Series Was Inspired By An Encounter With Her Crush|url=https://www.candymag.com/all-access/things-to-know-about-gwy-saludes-a00306-20200818#:~:text=Gwy%20was%20born%20on%20November%208%2C%202000.|work=Candymag.com}} # {{Cite news|last=Reyes|first=Shiela|title=How young author Gwy Saludes feels about success of 'The Rain in España'|url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/06/15/23/author-gwy-saludes-surprised-at-success-of-rain-in-espaa|work=[[ABS-CBN News]]}} # {{Cite news|last=Salterio|first=Leah C.|title='The Rain in Espana' series to be faithful to Wattpad original|url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/11/06/22/the-rain-in-espana-to-be-faithful-to-wattpad-original|work=[[ABS-CBN News]]}} An saiyang mga pambihirang obra sa Wattpad iyo an The Rain In España asin Safe Skies, Archer, na pig-adaptar sa sarong 10-episode na serye. <ref name=":0">{{Cite news|last=Mendoza|first=Mylene|title=Cute! Gwy Saludes’ ‘Along Espana’ Series Was Inspired By An Encounter With Her Crush|url=https://www.candymag.com/all-access/things-to-know-about-gwy-saludes-a00306-20200818#:~:text=Gwy%20was%20born%20on%20November%208%2C%202000.|work=Candymag.com}}</ref> <ref>{{Cite news|last=Reyes|first=Shiela|title=How young author Gwy Saludes feels about success of 'The Rain in España'|url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/06/15/23/author-gwy-saludes-surprised-at-success-of-rain-in-espaa|work=[[ABS-CBN News]]}}</ref> <ref>{{Cite news|last=Salterio|first=Leah C.|title='The Rain in Espana' series to be faithful to Wattpad original|url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/11/06/22/the-rain-in-espana-to-be-faithful-to-wattpad-original|work=[[ABS-CBN News]]}}</ref> == Personal na buhay == Si Saludes namundag kan Nobyembre 8, 2000. Nag-adal siya nin legal na pamamahala sa [[Ateneo de Manila na Unibersidad|Ateneo de Manila University]] . <ref name=":0" /> == Karera == Saludes is known in Wattpad by her pen name/username ''4reuminct'' (4 is read as A). One of her notable works, The Rain In España is a KathNiel inspired story she writes on [[twitter]] (''Twitterserye'').<ref name=":0" /> Igwa man siyang channel sa YouTube. <ref name=":0" /> == Mga Reperensya == {{Authority control}}{{Reflist}} == Mga panluwas na sumpay == * {{wikiquote-inline}} {{Authority control}} [[Kategorya:Wattpad writers]] [[Kategorya:Filipino romantic fiction writers]] [[Kategorya:Ateneo de Manila University alumni]] [[Kategorya:Tagalog-language writers]] [[Kategorya:Living people]] [[Kategorya:2000 births]] [[Kategorya:All wikipedia articles in need of updating]] [[Kategorya:Wikipedia articles in need of updating from October 2014]] q31tjqwq8suqvtwko4ro0l3273l5bve