Індыйскі акіян

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be-tarask">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікіпэдыя</sitename>
    <dbname>be_x_oldwiki</dbname>
    <base>https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мэдыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Спэцыяльныя</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Абмеркаваньне</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Гутаркі ўдзельніка</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікіпэдыя</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Абмеркаваньне Вікіпэдыі</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Абмеркаваньне файла</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Абмеркаваньне MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблён</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Абмеркаваньне шаблёну</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Дапамога</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Абмеркаваньне дапамогі</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Абмеркаваньне катэгорыі</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Партал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Абмеркаваньне парталу</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Абмеркаваньне модулю</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Індыйскі акіян</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9796</id>
    <revision>
      <id>2667209</id>
      <parentid>2467563</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T02:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25051" sha1="fkk7hez0yc558uoqw6odpvl52motwfm" xml:space="preserve">{{Вадаём}}
'''Індыйскі акіян''' — трэці паводле велічыні акіян на [[Зямля|Зямлі]]. На поўначы мяжуе з [[Паўднёвая Азія|Паўднёвай Азіяй]] ([[Індыйскі субкантынэнт]]), на ўсходзе — з [[Аўстралія]]й і [[Паўднёва-Ўсходняя Азія|Паўднёва-Ўсходняй Азіяй]], на захадзе — з [[Афрыка]]й, на поўдні — з [[Паўднёвы акіян|Паўднёвым акіянам]] (ці [[Антарктыда]]й, у залежнасьці ад пункту гледжаньня). Плошча разам з марамі складае 75,556 млн км², што ёсьць каля 20% воднай паверхні плянэты&lt;ref name=&quot;20percent&quot;&gt;Rasul Bux Rais, [http://books.google.com/?id=2pMOAAAAQAAJ&amp;pg=PA33&amp;dq=Indian+Ocean+20%25 The Indian Ocean and the superpowers: economic, political and strategic], {{ISBN|978-0-7099-4241-2}}&lt;/ref&gt;. Гэта адзіны акіян, названы паводле назвы [[краіна|краіны]], то бок [[Індыя|Індыі]].&lt;ref name=&quot;indoamerican&quot;&gt;Матур, Ананд. [http://books.google.co.in/books?id=pTR2AAAAMAAJ Indo-American relations: foreign policy orientations and perspectives of P.V], 2003. {{ISBN|978-81-7233-336-2}}&lt;/ref&gt;

Як адзін з кампанэнтаў узаемазьвязанага сусьветнага акіяна, Індыйскі акіян акрэсьлены ад [[Атлянтычны акіян|Атлянтычнага акіяна]] на 20° на ўсход ад [[мэрыдыян]]а ля мыса [[Іголкавы (мыс)|Іголкавага]], і ад [[Ціхі акіян|Ціхага акіяна]] па мэрыдыяне 146° 55' усходняй даўгаты&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20091007114205/http://www.iho.shom.fr/publicat/free/files/S23_1953.pdf «Limits of Oceans and Seas»]. International Hydrographic Organization Special Publication No. 23, 1953.&lt;/ref&gt;. Паўночная частка акіяна дасягае прыкладна да 30° паўночнай шыраты ў [[Пэрсыдзкая затока|Пэрсыдзкай затоцы]]. Акіян шырыню ў амаль 10 000 км паводле берагоў [[Афрыка|Афрыкі]] і [[Аўстралія|Аўстраліі]], ягоная плошча складае 73,556 млн км²&lt;ref&gt;[http://www.enchantedlearning.com/subjects/ocean/ Earth's oceans: An Introduction]. enchantedlearning.com&lt;/ref&gt;, улічваючы ў ягоным складзе [[Чырвонае мора]] і [[Фарсі (затока)|затоку Фарсі]].

Аб’ём акіяна ацэньваецца ў 292,131 млн км³&lt;ref&gt;Donald W. Gotthold, Julia J. Gotthold (1988). [http://books.google.com/?id=ujoRAAAAYAAJ&amp;q=292,131,000+cubic+kilometers&amp;dq=292,131,000+cubic+kilometers «Indian Ocean: Bibliography»]. Clio Press. {{ISBN|1-85109-034-7}}.&lt;/ref&gt;. Малыя астравы раскіданыя на кантынэнтальных плітах. Астраўнымі дзяржавамі ў Індыйскім акіяне ёсьць [[Мадагаскар]], якая месьціцца на чацьвертым паводле велічыні востраве ў сьвеце, [[Каморскія астравы]], [[Сэйшэльскія выспы|Сэйшэльскія астравы]], [[Мальдывы]], [[Маўрыцы]] і [[Шры-Ланка]]. Архіпэляг [[Інданэзія|Інданэзіі]] мяжуе з акіянам на ўсходзе.

== Геаграфія ==
=== Аб’ём і зьвесткі ===
[[Файл:Indian Ocean surface.jpg|значак|зьлева|Мапа паверхні Індыйскага акіяну.]]
Межы Індыйскага акіяна, акрэсьленыя [[Міжнародная гідраграфічная арганізацыя|Міжнароднай гідраграфічнай арганізацыяй]] у 1953 годзе, уключалі [[Паўднёвы акіян]]. Аднак, у 2002 годзе гэтая ж арганізацыя вылучыла з шэрагу акіянаў, у тым ліку з Індыйскага, асобны Паўднёвы акіян, акрэсьліўшы мяжу на поўдзень ад 60°&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20161020064540/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf «Limits of Oceans and Seas»]. Nature. International Hydrographic Organization. 172 (4376): 484. 1953. — [[doi:10.1038/172484b0]].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;iho&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20150606055041/http://www.iho.int/mtg_docs/com_wg/S-23WG/S-23WG_Misc/Draft_2002/S-23_Draft_2002_INDIAN_OCEAN.doc «The Indian Ocean and its sub-divisions»]. International Hydrographic Organization&lt;/ref&gt;. Індыйскі акіян адмяжоўваецца ад [[Атлянтычны акіян|Атлянтычнага акіяна]] мэрыдыянам 20° усходняй даўгаты ад мыса [[Іголкавы (мыс)|Іголкавага]] ля берагоў [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі]]. Мяжа ж зь [[Ціхі акіян|Ціхімі акіянам]] пазначаная мэрыдыянам 146°49' усходняй даўгаты на поўдзень ад мыса [[Паўднёва-ўсходні мыс|Паўднёва-ўсходняга мысу]] да вострава [[Тасманія|Тасманіі]]. Самая паўночная частка Індыйскага акіяну, уключна з скрайнімі морамі, месьціцца прыкладна на паўночнай шыраце 30° у Пэрсыдзкай затоцы&lt;ref name=&quot;iho&quot;/&gt; .

Індыйскі акіян займае плошчу роўную {{Лік|70560000}} км², уключаючы [[Чырвонае мора]] і [[Пэрсыдзкая затока|Пэрсыдзкую затоку]] або 19,5% аб’ёму [[акіян|сусьветнага акіяну]]. Аб’ём акіяну складае {{Лік|264000000}} км³ або 19,8% ад аб’ёму сусьветнага акіяна. Сярэдняе глыбіня акіяна складае 3741 мэтар, а максымальную глыбіня сягае 7290 мэтраў&lt;ref&gt;Eakins, B.W.; Sharman, G.F. (2010). [http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/global/etopo1_ocean_volumes.html «Volumes of the World’s Oceans from ETOPO1»]. Boulder, CO: NOAA National Geophysical Data Center.&lt;/ref&gt;. Індыйскі акіян цалкам месьціцца ва [[усходняе паўшар’е|ўсходнім паўшар’і]], а цэнтар гэтага паўшар’я праходзіць праз [[Усходне-Індыйскі сьцяг]].

=== Берагі і шэльфы ===
{{Акіяны}}
У адрозьненьне ад Атлянтычнага і Ціхага акіянаў, Індыйскі акіян з трох бакоў аточаны буйнымі часткамі сушы і архіпэлягам ды не цягнецца ад аднага да другога полюса. Ён ёсьць своеасаблівым замыкнёным акіянам. Не зважаючы, што акіян моцна павязаны з Індыйскім субкантынэнтам, але ён згуляў значную ролю агулам у рэгіёне, зьвязаўшы сабой афрыканскія і азіяцкія цывілізацыі з пачаткам гісторыі чалавецтва&lt;ref&gt;Prange, S. R. (2008). [https://www.researchgate.net/publication/249472939 «Scholars and the sea: a historiography of the Indian Ocean»]. History Compass. 6 (5): 1382—1393. — [[doi:10.1111/j.1478-0542.2008.00538.x]].&lt;/ref&gt;.

[[Канвэргентная граніца|Канвэргентныя граніцы]] Індыйскага акіяна маюць сярэднюю шырыню розную 19 ± 0,61 км з максымальнай шырынёю 175 км. [[Пасыўная ўскраіна|Пасыўныя ўскраіны]] маюць сярэднюю шырыню 47,6 ± 0,8 км&lt;ref name=&quot;Harris&quot;&gt;Harris, P. T.; Macmillan-Lawler, M.; Rupp, J.; Baker, E. K. (2014). [https://www.researchgate.net/publication/260031735 «Geomorphology of the oceans»]. Marine Geology. 352: 4—24. — [[doi:10.1016/j.margeo.2014.01.011]].&lt;/ref&gt;. Сярэдняя шырыня схілаў кантынэнтальных шэльфаў складае 50,4—52,4 км для актыўных і пасіўных ускраінаў адпаведна, з максымальнай шырынёю 205,3—255,2 км&lt;ref name=&quot;Harris&quot;/&gt;. У адпаведнасьці з [[шэльф]]авай стромай [[анамалія Бугера]] вагаецца ад 0 да 30 [[гал (адзінка вымярэньня)|мГал]], што незвычайна для кантынэнтальнага рэгіёну з адкладамі таўшчынёю каля 16 км. Была выказаная здагадка, што [[шарнірная зона]] можа ўяўляць сабой рэлікт кантынэнтальнай і протаакіянічнай мяжы зямной кары, якая ўтварылася падчас адлучэньня [[Індыя|Індыі]] ад [[Антарктыда|Антарктыды]]&lt;ref name=&quot;Damodara&quot;&gt;N. Damodara; V. Vijaya Rao; Kalachand Sain; A.S.S.S.R.S. Prasad; A.S.N. Murty (3.01.2017). [https://academic.oup.com/gji/article/208/3/1490/2929279?searchresult=1#58419117 «Basement configuration of the West Bengal sedimentary basin, India as revealed by seismic refraction tomography: its tectonic implications»]. Vol. 208. Oxford University Press. — С. 1490—1507. — [[doi:10.1093/gji/ggw461]].&lt;/ref&gt;.

[[Аўстралія]], [[Інданэзія]] і Індыя ёсьць трыма краінамі з самымі доўгімі берагамі Індыйскага акіяну. Кантынэнтальны шэльф займае 15% плошчы акіяна. Больш за два мільярды чалавек жывуць у краінах, якія мяжуюць з Індыйскім акіянам, у параўнанні з 1,7 мільярдаў у рэгіёне Атлянтычнага акіяна і 2,7 мільярдаў у рэгіёне зь Ціхім акіянам. Варта адзначыць, што ў памянёных разьліках бралося пад увагу, што некаторыя краіны мяжуюць з больш чым адным акіянам&lt;ref&gt;Keesing, J.; Irvine, T. (2005). [http://nopr.niscair.res.in/bitstream/123456789/1539/1/IJMS%2034(1)%2011-26.pdf «Coastal biodiversity in the Indian Ocean: The known, the unknown»]. Indian Journal of Marine Sciences. 34 (1): 11—26.&lt;/ref&gt;.

=== Рэкі і моры ===
[[Файл:Blue Marble Eastern Hemisphere.jpg|значак|зьлева|Спадарожнікавы здымак Зямлі з выразным фокусам на Індыйскім акіяне.]]
Плошча [[вадазбор]]у Індыйскага акіяна сягае {{Лік|21100000}} км², што практычна супадае з плошчай вадазбору Ціхага акіяна і скаладе палову ад вадазбору Атлянтычнага акіяна. Агульны вадазбор акіяну можна ўмоўна падзяліць прыкладна на 800 асобных басэйнаў, зь якіх 50% будуць месьціцца ў [[Азія|Азіі]], 30% будуць прыпадаць на [[Афрыка|Афрыку]] і 20% зоймуць [[Аўстралазія (геаграфія)|Аўстралазію]]. Рэкі Індыйскага акіяну ў сярэднім карацейшыя за рэкі іншых буйных акіянаў. Найбуйнейшымі зь іх ёсьць [[Замбэзі]], [[Ганг]], [[Брахмапутра]], [[Інд]], [[Джуба (рака)|Джуба]], [[Марэй (рака)|Марэй]], [[Арвандруд]] і [[Лімпопа]]&lt;ref&gt;Vörösmarty, C. J.; Fekete, B. M.; Meybeck, M.; Lammers, R. B. (2000). [https://scholars.unh.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1147&amp;context=faculty_pubs «Global system of rivers: Its role in organizing continental land mass and defining land‐to‐ocean linkages»]. Global Biogeochemical Cycles. 14 (2): 599—621. — [[doi:10.1029/1999GB900092]].&lt;/ref&gt;. Пасьля распаду Усходняй [[Гандвана|Гандваны]] і ўтварэньня [[Гімалаі|Гімалаяў]] рэкі Ганг і Брахмапутра, упадаючы ў акіян, ствараюць найвялікшую дэльту, вядомую як [[дэльта Ганга]]&lt;ref name=&quot;Damodara&quot;/&gt;.

Уздоўж усходняга ўзьбярэжжа Афрыкі месьціцца [[Мазамбіцкая пратока]], якая аддзяляе [[Мадагаскар]] ад мацерыковай часткі Афрыкі, а на поўнач ад вострава месьціцца мора [[Зындж (мора)|Зындж]]. На паўночным узьбярэжжы [[Арабскае мора]] злучаецца з [[Чырвонае мора|Чырвоным морам]] праз [[Адэнская затока|Адэнскую затоку]] і [[Баб-эль-Мандэбская пратока|Баб-эль-Мандэбскую пратоку]]. У сваю чаргу ў Адэнскай затоцы месьціцца затока [[Таджура (затока)|Таджура]], якая пралягае да дзяржавы [[Джыбуці]]. Паўночная частка Чырвонага мора сканчваецца [[Акабская затока|Акабскай]] і [[Суэцкая затока|Суэцкай затокамі]]. Індыйскі акіян штучна злучаны зь [[Міжземнае мора|Міжземным морам]] праз [[Суэцкі канал]], да якога можна дабрацца праз Чырвонае мора. Гэты шлях з вельмі важны для сусьветнага гандлю, бо дазваляе злучыць паміж сабой [[Эўропа|Эўропу]] і Азію. Арабскае мора злучанае з [[Пэрсыдзкая затока|Пэрсыдзкай затокай]] [[Аманская затока|Аманскай затокай]] і [[Армуская пратока|Армускай пратокай]]. У Пэрсыдзкай затоцы [[Бахрэйнская затока]] аддзяляе [[Катар]] ад [[Арабійскі паўвостраў|Арабійскага паўвострава]].

Уздоўж заходняга ўзьбярэжжа Індыі цягнуцца [[Кацкая затока|Кацкая]] і [[Камбэйская затока|Камбэйская затокі]] ля штату [[Гуджарат]]. [[Лакадыўскае мора]] аддзяляе [[Мальдыўскія астравы|Мальдывы]] ад паўднёвай ускраіны Індыі і [[Шры-Ланка|Шры-Ланкі]]. Зрэшты, сама Шры-Ланка аддзеленая ад Індыі [[Манарская затока|Манарскай затокай]] і [[Полская пратока|Полскай пратокай]]. Між тым, гэтыя краіны ўсё ж такі злучаныя паміж сабой [[Адамаў мост|Адамавам мостам]]. [[Андаманскае мора]] месьціцца паміж [[Бэнгальская затока|Бэнгальскай затокай]] і [[Андаманскія астравы|Андаманскімі астравамі]]. Інданэзійскі марскі шлях складаецца з [[Малаская пратока|Маласкай]], [[Зондзкая пратока|Зондзкай]] і [[Торэсава пратока|Торэсавай пратокаў]]. Затока [[Карпэнтарыя]] месьціцца на паўночным узьбярэжжы [[Аўстралія|Аўстраліі]], у той час як [[Вялікая Аўстралійская затока]] ахоплівае значную частку паўднёвага ўзьбярэжжа гэтага кантынэнту&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200915222930/https://www.livescience.com/29533-the-worlds-biggest-oceans-and-seas.html «The World’s Biggest Oceans and Seas»]. Live Science.&lt;/ref&gt;.

== Клімат ==
[[Файл:Indian Ocean Monsoon.jpg|значак|Улетку цёплыя кантынэнтальныя масы выцягваюць вільготнае паветра з Індыйскага акіяна, у выніку чаго выпадаюць моцныя ападкі. Узімку працэс адваротны, што прыводзіць да сухіх умоваў.]]
Некаторыя асаблівасьці робяць Індыйскі акіян унікальным. Ён фармуе ядро буйнамаштабнага [[Трапічны цёплы басэйн|Трапічнага цёплага басэйна]], які, узаемадзейнічаючы з атмасфэрай, уплывае на клімат як на рэгіянальным, гэтак і на глябальным узроўні. [[Азія]] блякуе адтоку цяпла і перашкаджае вэнтыляцыі [[тэрмаклін]]у Індыйскага акіяна. Гэты кантынэнт таксама выклікае мусоны ў Індыйскім акіяне, самыя моцныя на Зямлі, якія параджаюць буйнамаштабныя сэзонныя зьмены ў акіянскіх плынях, у тым ліку зьмяненьне [[Самалійская плынь|Самалійскай плыні]] і [[Індыйская мусонная плынь|Індыйскай мусоннай плыні]]. Праз [[Ўокерская цыркуляцыя|Ўокерскую цыркуляцыю]] ў Індыйскім акіяне бракуе бесьперапынных экватарыяльных усходніх вятроў. [[Апвэлінг]] назіраецца ля [[Афрыканскі рог|Афрыканскага рагу]] і [[Арабійскі паўвостраў|Арабійскага паўвострава]] ў [[Паўночнае паўшар’е|Паўночным паўшар’і]] ды на поўнач ад пасатаў у [[Паўднёвае паўшар’е|Паўднёвым паўшар’і]]. [[Інданэзійскі струмень]] ёсьць унікальным экватарыяльным злучэньнем зь [[Ціхі акіян|Ціхім акіянам]]&lt;ref&gt;Schott, F. A.; Xie, S. P.; McCreary, J. P. (2009). [https://web.archive.org/web/20190306042834/https://pdfs.semanticscholar.org/da96/7eac72aa100f57ad5b67bf45a2883eb8a364.pdf «Indian Ocean circulation and climate variability»]. Reviews of Geophysics. 47 (1): RG1002. — [[doi:10.1029/2007RG000245]].&lt;/ref&gt;.

На клімат на поўнач ад экватару ўплывае мусонны клімат. З кастрычніка па красавік дзьмуць моцныя паўночна-ўсходнія вятры, а з траўня па кастрычнік пераважаюць паўднёвыя і заходнія вятры. У Арабійскім моры моцныя мусоны прыносяць дождж на [[Індыйскі субкантынэнт]]. У паўднёвым паўшар’і вятры звычайна мякчэйшыя, але летнія штормы ля [[Маўрыцы]]я могуць быць моцнымі. Пры зьмене мусонных вятроў часам цыклёны могуць абрынуцца на берагі [[Арабскае мора|Арабскага мора]] і [[Бэнгальская затока|Бэнгальскай затокі]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20010802084832/http://oceanographer.navy.mil/indian.html «Indian Ocean»]. U.S. Navy Oceanographer.&lt;/ref&gt;. Каля 80% агульнай гадавой колькасьці ападкаў у Індыі выпадае улетку, і рэгіён настолькі залежыць ад гэтых ападкаў, што многія цывілізацыі загінулі, калі парушаўся мусонны цыкль.

Індыйскі акіян ёсьць найцяплейшым акіянам у сьвеце&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190428092339/https://www.worldatlas.com/articles/which-ocean-is-the-warmest.html «Which Ocean is the Warmest?»]. Worldatlas.&lt;/ref&gt;. Паводле зафіксаваных запісаў тэмпэратуры акіяна назіраецца хуткае бесьперапыннае пацяпленьне акіяну прыкладна на 1,2 °C цягам 1901—2012 гадоў&lt;ref name=&quot;Roxy&quot;&gt;Roxy, Mathew Koll; Ritika, Kapoor; Terray, Pascal; Masson, Sébastien (2014). [https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01141647/file/jclim2015_roxy_etal.pdf «The Curious Case of Indian Ocean Warming»]. Journal of Climate. 27 (22): 8501—8509. — [[doi:10.1175/JCLI-D-14-00471.1]]&lt;/ref&gt;. Дасьледаваньні выявілі, што выкліканае чалавекам парніковае пацяпленьне, а таксама зьмены ў частасьці і велічыні [[Эль Ніньнё|Эль-Ніньнё]] ёсьць трыгерам гэтага моцнага пацяпленнья ў Індыйскім акіяне&lt;ref name=&quot;Roxy&quot;/&gt;. На поўдзень ад [[роўнік|экватару]] акіян награваецца з чэрвеня па кастрычнік, падчас аўстралійскай зімы, у той час як гэтае цяпло губляецца цягам часу зь лістапада па сакавік, падчас аўстралійскага лета&lt;ref&gt;Carton, J. A.; Chepurin, G.; Cao, X. (2000). [http://www.atmos.umd.edu/~carton/pdfs/cartonetal00b.pdf «A simple ocean data assimilation analysis of the global upper ocean 1950–95. Part II: Results»]. Journal of Physical Oceanography. 30 (2): 311—326. — [[doi:10.1175/1520-0485(2000)030&lt;0311:ASODAA&gt;2.0.CO;2]]&lt;/ref&gt;. У 1999 годзе экспэрымэнт засьведчыў, што спальваньне выкапнёвага паліва і біямасы ў [[Паўднёвая Азія|Паўднёвай]] і [[Паўднёва-Ўсходняя Азія|Паўднёва-Ўсходняй Азіі]] выклікала забруджваньне паветра, вядомае як [[Азіяцкі карычневы воблак]], якое дасягае межтрапічнай зоны канвэргенцыі. Гэтае забруджваньне мае негатыўныя наступствы як у мясцовым, гэтак і ў глябальным маштабе&lt;ref&gt;Lelieveld, J. O.; Crutzen, P. J.; Ramanathan, V.; Andreae, M. O.; Brenninkmeijer, C. A. M.; Campos, T.; Cass, G. R.; Dickerson, R. R.; Fischer, H.; de Gouw, J. A.; Hansel, A.; Jefferson, A.; Kley, D.; de Laat, A. T. J.; Lal, S.; Lawrence, M. G.; Lobert, J. M.; Mayol-Bracero, O.; Mitra, A. P.; Novakov, T.; Oltmans, S. J.; Prather, K. A.; Reiner, T.; Rodhe, H.; Scheeren, H. A.; Sikka, D.; Williams, J. (2001). [http://repository.ias.ac.in/31565/1/31565.pdf «The Indian Ocean experiment: widespread air pollution from South and Southeast Asia»]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Science. 291 (5506): 1031—1036. — [[doi:10.1126/science.1057103]]. PMID 11161214.&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20130816084352/http://indian-ocean.in/ Інфармацыя пра Індыйскі акіян]
* [https://web.archive.org/web/20140509220851/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xo.html Indian Ocean]. The World Factbook
* [https://web.archive.org/web/20111224071631/http://dapper.pmel.noaa.gov/dchart/index.html?map=-11.25,73.125&amp;z=2 NOAA In-situ Ocean Data Viewer]

{{Рэгіёны}}

[[Катэгорыя:Індыйскі акіян| ]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>fkk7hez0yc558uoqw6odpvl52motwfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Брагін</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19313</id>
    <revision>
      <id>2667115</id>
      <parentid>2666472</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181720" sha1="iipq5fezum1riipusu9nea1l11j49kc" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Брагін
|Лацінка                          = Brahin
|Статус                           = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне            = Брагіна
|Герб                             = Coat of Arms of Brahin 2001.svg
|Сьцяг                            = Flag of Bragin.svg
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1147 
|Першыя згадкі                    = 1147
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Брягинь, Брягинъ
|Мясцовая назва                   = Брагінь 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 4507
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  =  &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 000 Brahin 07.JPG 
|Апісаньне выявы                  = У цэнтры мястэчка
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 47
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 16
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = [http://bragin.gomel-region.by/by/ bragin.gomel-region.by/by]
}}
'''Бра́гін''' — [[гарадзкі пасёлак|мястэчка]] ў [[Беларусь|Беларусі]] на рацэ [[Брагінка|Брагінцы]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 119 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомля]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]], [[Рэчыца]]й, [[Лоеў|Лоевам]], [[Камарын]]ам.

Брагін — даўняе [[места]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Брагіна}}

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]][[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|170пкс|значак|зьлева|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, сустракаем у [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь{{заўвага|Акрамя іншага, зьвестка яшчэ раз наўпростую засьведчыла ўяўленьне XII ст. што да лякалізацыі Русі.}} с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}} У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. P. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Васіль III Іванавіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. P. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. P. 131—132, 168—169&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). P. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892 — 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія{{заўвага|Падрабязна пра братоў гл. у кнізе І. Чаманьскай&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 53–59, 63–64&lt;/ref&gt;.}}, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24; Akta unji Polski z Litwą 1385 – 1791. / Wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz. – Krakow, 1932. S. 326–327&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час памылкова даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]]е, пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], [[Піркі|Перка]], [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (каля 126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 рымараў{{заўвага|Майстроў па вырабу конскага рыштунку.}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, усе рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Астраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Сэбасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Мікалаю Лосятынскаму. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крыстыны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.jpg|значак|170px|Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ілічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}.   

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}}{{заўвага|Пра князя Ярэмія Міхала і княгіню Грызэльду Канстанцыю гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 164—231&lt;/ref&gt;.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70; Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 187&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|Пра Міхала Томаша Вішнявецкага гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 249—292&lt;/ref&gt;.}}{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гетмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 334—335&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]
 
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам, тут названым дэканам, быў Гаўрыіл альбо Габрыэль Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш царкве Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.-735; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 гг.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся зь сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў зь Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным зь сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 328-333зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону іх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты. Ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|зьлева|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыблізна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]]{{заўвага|Пра Міхала Сэрвацыя гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 405—436&lt;/ref&gt;}} ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Tekla Ruža Višniavieckaja (Radzivił). Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл) (XVIII).jpg|значак|170px|Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл). Невядомы мастак. XVIII ст.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у хутары Кавака, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Бярнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

[[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|зьлева|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747){{заўвага|Пра Тэклю Ружу гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 444—453&lt;/ref&gt;}}. Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|170px|Астраглядавіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 г. мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых{{заўвага|Зьвестка запазычаная з артыкула Вікіпэдыі [[Адам Міхал Ракіцкі]]. Але крыніца ў ім ня ўказаная.}} панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 годзе запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і брагінскіх ваколіцаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: у визітах 1740, 1743, 1752, 1785 г. што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы. Прыведзены запіс  літаральна паўтарае той, што датычыўся глухавіцкай царквы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Хведар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцежарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб нараджэньні і хросьце Тэклі Ракіцкай. 1799 г.jpg|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут знаходзілася адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход «происходила из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;.  Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней гэнэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавыя часы Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа —  да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзеялі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзеялі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Геаграфія ==

Каля Брагіна ёсьць паклады жалезьняку, гліны і суглінкаў. Брагін месьціцца за 100 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомлю]] і за 25 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Злучэньне аўтадарогамі існавала з [[Лоеў|Лоевам]], [[Рэчыца]]й і Хвойнікамі ў Беларусі, а таксама з [[Чарнігаў|Чарнігавам]] ва Ўкраіне. Сярэдняя тэмпэратура студзеня складала -6,6°C, а ліпеня — +18[[°C]]. Ападкаў у сярэднім выпадала 533 мм за год. [[Вэгетацыйны пэрыяд]] росту расьлінаў складаў 194 дні ў год&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Геаграфія|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/geo-by/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе''': 1850 год — 1233 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 66.&lt;/ref&gt;; 1860 год — 2628 чал.; 1880 год — 2,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Brahin // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/348 348]&lt;/ref&gt;; 1897 год — 4519 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 2,7 тыс. чал.; 1939 год — 4,7 тыс. чал.; 1969 год — 6,7 тыс. чал.; 1985 год — 5,6 тыс. чал.; 1993 год — 3,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 63.&lt;/ref&gt;; 1995 год — 2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|3к}} С. 227.&lt;/ref&gt;
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 3,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 65.&lt;/ref&gt;; 2006 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,7 тыс. чал.; 2009 год — 3954 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 3698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 3662 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 3681 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2020 год — 4400 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2020&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210430042021/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_16754/ Численность населения на 1 января 2020 г. и среднегодовая численность населения за 2019 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

== Адукацыя ==
На 2022 год у Брагіне дзеялі [[гімназія]], Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня і рэабілітацыі, Цэнтар творчасьці дзяцей і [[Моладзь|моладзі]], Фізкультурна-спартовы цэнтар дзяцей і моладзі, Брагінскі раённы сацыяльна-пэдагагічны цэнтар зь дзіцячым [[Прытулак|прытулкам]], [[дзіцяча-юнацкая спартовая школа]] (ДЮСШ) і Брагінскія дзіцячыя [[ясьлі]]-сад, якія забясьпечвалі поўны ахоп дзяцей [[Дашкольная ўстанова|дашкольнай]] асьветай. У ясьлях-садзе працавалі 4 гурткі: 1) [[Выяўленчае мастацтва|выяўленчага мастацтва]], 2) замежных моваў, 3) падрыхтоўкі да школы, 4) [[Харэаграфія|харэаграфіі]]. Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня Брагінскага раёну меў клясу для дзяцей з множнымі парушэньнямі разьвіцьця, якім забясьпечвалі падвоз. Забясьпечанасьць кампутарамі складала 1 кампутар на 16 чалавек пры стандарце 1 на 30&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Адукацыя|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/aduk/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Мэдыцына ==
На 2022 год [[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]] месьцілася па вуліцы Крылова, д. 7 і мела 91 ложак, зь іх: 40 — у тэрапэўтычным аддзяленьні; 28 — у [[Хірургія|хірургічным]]; 20 — у [[Акушэрства|акушэрска]]-[[Пэдыятрыя|пэдыятрычным]], у тым ліку 10 пэдыятрычных ложкаў і па 5 — [[Гінэкалёгія|гінэкалягічных]] і хваробаў [[Цяжарнасьць|цяжарнасьці]]; 3 — у аддзяленьні [[Анастэзіялёгія|анастэзіялёгіі]] і [[Рэанімацыя|рэанімацыі]]. У [[Паліклініка|паліклініцы]] працавалі лекары 14 спэцыяльнасьцяў: некалькі лекараў агульнай практыкі, участковых пэдыятраў, хірургаў і акушэраў-гінэколягаў, па адным [[Нэўралёгія|нэўролягу]], отарыналярынголягу, [[Анкалёгія|анколягу]], [[Эндакрыналёгія|эндакрынолягу]], [[Афтальмалёгія|афтальмолягу]], інфэкцыяністу, дэрматавэнэролягу, [[Псыхіятрыя|псыхіятру]]-нарколягу і фтызіятру, а таксама зубныя [[фэльчар]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лекавая сетка|спасылка=http://bragincrb.by/лечебная-сеть/|выдавец=[[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]]|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Культура ==
На 2022 год у Брагінскім раёне дзеялі:
* [[Брагінскі раённы дом культуры]], які меў 12 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх клюбаў, зь якіх 7 было ў [[Пасёлак|пасёлках]];
* [[Брагінская цэнтральная раённая бібліятэка]], якая мела 20 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх [[Бібліятэка|бібліятэк]];
* [[Брагінская дзіцячая школа мастацтваў]], што мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е  і клясы ў пасёлках [[Буркі]], [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]], [[Малажын]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]];
* [[Брагінскі гістарычны музэй]] з карціннай [[галерэя]]й&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

У Брагіне існавалі 3 народныя творчыя гурты, якія дзеялі пры Брагінскім раённым доме культуры: 1) музычны гурт «[[Бравія]]», 2) эстрадная студыя «Музычны лябірынт», 3) мужчынскі сьпеўны гурт «[[Галасы дубравы]]». У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў працаваў дзіцячы харэаграфічны гурт «[[Брагінка (гурт)|Брагінка]]», што быў лаўрэатам 2-й ступені абласнога конкурсу «Карагод сяброў». Бібліятэчнае абслугоўваньне ахоплівала звыш 80 % месьцічаў. Кнігазабясьпечанасьць складала 14,8 кніг на чалавека і 19,7 кніг на чытача. У Брагінскай цэнтральнай раённай бібліятэцы дзеяў публічны цэнтар прававой інфармацыі з выхадам у Сеціва, што ўлучаў эталённы банк прававых зьвестак. У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў дзеялі 7 клясаў па: 1) [[акардэон]]е, 2) [[баян]]е, 3) выяўленчым мастацтве, 4) [[Гітара|гітары]], 5) [[фартэпіяна]], 6) харэаграфіі, 7) [[Цымбалы|цымбалах]]. Штогод ладзіўся раённы конкурс «Брагінская музычная вясна»&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Культура|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/culture/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама ў Брагіне дзеялі праваслаўная царква [[Мікола Цудатворца|Міколы Цудатворцы]] і пратэстанцкая царква «Благодаць»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Рэлігія|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/religiya/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Вядуцца радыётрансьляцыі. Выходзіць раённая газэта «[[Маяк Палесься]]», рэдакцыя якой месьціцца па вуліцы Гагарына, д. 47&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.bragin.by/kontakty/|выдавец=Газэта «[[Маяк Палесься]]»|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Забудова ==
=== Плян ===
Сучасны Брагін плянавальна складаецца зь сеткі кварталаў, выцягнутых уздоўж ракі. Асноўныя адміністрацыйныя і гандлёвыя будынкі канцэнтруюцца вакол пляцу. У цэнтральнай частцы разьмяшчаюцца 2-, 4- і 5-павярховыя жылыя дамы. Астатняя забудова пераважна аднапавярховая, драўляная.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''{{Заўвага|Усё, што датычыцца вуліц і мясцовасьцяў Брагіна, вядома дзякуючы Віктару Гілеўскаму і заснавана на матэрыялах Усесаюзнага перапісу 1926 г.&lt;ref&gt;НАРБ. Ф. 30. Воп. 2. Спр. 7031, 7130, 7131&lt;/ref&gt; Гл. таксама: Трыбуна калгасніка. 6.04.1935 (перайменаваньні).}}  || '''Былыя назвы'''
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Заходняя вуліца || '''Пойма''' вуліца ||
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Каапэратыўная вуліца || '''Шайкевіча''' вуліца{{Заўвага|Гэтая і іншыя імянныя назвы ўтварыліся з прозьвішчаў гаспадароў сядзібаў.}} || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Камсамольская вуліца || '''Зялёная''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава вуліца || '''Загародзьдзе''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава завулак || '''Панеўчыка''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Мамкіна вуліца || '''Кротава''' вуліца || &lt;br&gt; Сялянская вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Манжоса вуліца || ''Безымянная'' вуліца &lt;br&gt; '''Садовая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава вуліца || '''Мясная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Гарбарная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Школьны''' завулак (частка){{Заўвага|А таксама завулкі, прылеглыя да вуліцаў Траецкай, Качанава, Баранава.}} || Інтэрнацыянальная вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава завулак || '''Баранава''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Жэжкі''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Процкаў''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Набярэжная вуліца || '''Пасад''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Партызанская вуліца || '''Новая'''{{Заўвага|Бо зьявілася пасьля 1861 г.}} вуліца ||  
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Першамайская вуліца || '''Кардашова вуліца''' (частка) &lt;br&gt; '''Качанава''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Траецкая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца &lt;br&gt; '''Вузкі Базар''' вуліца &lt;br&gt; '''Прабойная''' вуліца &lt;br&gt; '''Пясочная''' вуліца|| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Садовы завулак || '''Казінаўка (Казіміраўка)''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Скарахода вуліца || '''Выганная''' вуліца&lt;ref&gt;Гілеўскі В. [https://web.archive.org/web/20210614095025/http://www.bragin.by/2021/06/bragin-gistarychny-u-poshukax-doma-syargeya-paluyana/ Брагін гістарычны. У пошуках дома Сяргея Палуяна], Маяк Палесся, 10 чэрвеня 2021 г.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейская вуліца || '''Гаток''' вуліца&lt;ref&gt;Віктар Гілеўскі. Твой дом — Брагін. // Літаратура і мастацтва. № 17, 26 красавіка 2019. С. 6.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейскі завулак || '''Сідаровіча''' вуліца || 
|}

Вуліцы, якія не існуюць і ў пераназваным выглядзе: Кавальская, Кароткая, Вузкая, Падол, Школьная, Цясьлярская.

=== Мясцовасьці ===
[[Файл:Згадка пра двор Звярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.png|значак|зьлева|170px|Згадка пра двор Зьвярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.]][[Файл:Grave crosses in Brahin - Zagorodskoje cemetery 2 - br 1900 AD.jpg|150px|значак|Надмагільны крыж з пахаваньня на Загародзкіх могілках. Перад 1900 годам.]]Гістарычныя мясцовасьці Брагіна: Загародзьдзе, Зьвярынец{{заўвага|14 студзеня 1812 г. сьвятар Актавіян Доўгірд, настаяцель Сялецкага кляштару базыльянаў, ахрысьціў Люцыю Юзафату, дачку сужэнства Рыгора і Зофіі Каплінскіх з двара Зьвярынец, пісараў пры сховішчах Брагінскага маёнтку, парафіянаў Астраглядавіцкага касьцёлу, а кумамі былі пан Антоні Зяньковіч, стражнік аршанскі, і пані Калета Лышчынская, ротмістрава, пан Антоні Мрачкоўскі і пані Францішка Згажэльская, рэгэнтава, пан Леон Згажэльскі, рэгэнт, і панна Пелагія Лышчынская, усе — з замку Гарадыскага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 47адв.&lt;/ref&gt;.|}}  (раён сучасных вуліц Зіновіча, Юбілейнай, Паркавай, Пясочнай, канца Кастрычніцкай, Крылова, Палескай, Аэрадромнай, Чэлідзэ), Касачоў, Ліпкі, Палуянаўшчына.

== Эканоміка ==
На 2022 год у Брагіне месьціліся:
* ААТ «Брагінаграсэрвіс» (вул. Мэханізатараў, д. 4) на 69 супрацоўнікаў, якое ажыцьцяўляла грузаперавозкі і [[рамонт]] сельгастэхнікі, а таксама мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сельская гаспадарка|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/sels_g/|выдавец=[[Брагінскі раённы выканаўчы камітэт]]|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* УП «Брагінская перасоўная мэханізаваная калёна № 91» (вул. Ігнаценкі, д. 26) на 69 працаўнікоў, якое належала ААТ «[[Палесьсебуд]]»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Будаўніцтва|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/buda/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* 21 спажывецкая і 14 харчовых [[крама]]ў;
* 7 спажывецкіх і 4 харчовыя [[павільён]]ы;
* 3 спажывецкія і 2 харчовыя [[шапік]]і;
* 3 спажывецкія і 2 мяшаныя гандлёвыя [[намёт]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Разьмяшчэньне гандлёвых кропак у Брагінскім раёне|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/uploads/files/Dislokatsija-roznichnyx-torgovyx-objektov,-raspolozhennyx-na-territorii-rajona.xlsx|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=1 кастрычніка 2020|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама працавалі дробныя вытворцы харчаваньня і мэтэастанцыя.

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
Дзее гістарычна-этнаграфічны музэй (з 1987 году) з мастацкай галерэяй.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Брагінскі замак|Замак]] (XV—XVII стст.)
* Касьцёл (сярэдзіна XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1790)
* Царква Сьвятога Мікалая (XVII ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (1786)

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Краявіды Брагіна&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
000 Brahin 04.JPG|Старая камяніца
000 Brahin 09.JPG|Вуліца
000 Brahin 08.JPG|Пляц
000 Brahin 12.JPG|Адміністрацыя
&lt;/gallery&gt;

== Асобы ==
* [[Адам Міхал Ракіцкі]] (каля 1740—1779) — [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]], уласьнік Брагіна
* Міхал, сын Рафала, Ракіцкі (1797—1855) — рэчыцкі павятовы маршалак, уласьнік Брагіна
* [[Сяргей Палуян]] (1890—1910) — беларускі публіцыст, празаік і літаратуразнавец пачатку ХХ ст.
* [[Барыс Магілевіч]] (1907—1934) — удзельнік марской экспэдыцыі на параходзе «Чэлюскін» (1933—1934)&lt;ref&gt;[http://www.rujen.ru/index.php/МОГИЛЕВИЧ_Борис_Григорьевич]&lt;/ref&gt;
* [[Алег Мельнікаў]] (нар. 1946) — беларускі матэматык і пэдагог
* [[Яўген Панамарэнка]] (нар. 1947) — беларускі мастак
* [[Навум Фальковіч]] (нар. 1924) — намесьнік начальніка ваеннай катэдры Томскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210624201046/http://wiki.tsu.ru/wiki/index.php/%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87,_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87]&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі{{заўвага|Шкрабы – абрэвіятура, якая выкарыстоўвалася ў 1920-я гг. адносна школьных работнікаў; бальшавікам спачатку нават і ў слове «настаўнік» бачылася нешта буржуазнае?}} ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

{{Навігацыйная група
|назоў = Брагін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Брагінскі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Брагін| ]]</text>
      <sha1>iipq5fezum1riipusu9nea1l11j49kc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667116</id>
      <parentid>2667115</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:59:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181730" sha1="95bcid14rahneygcukkenqfj35qyfxr" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Брагін
|Лацінка                          = Brahin
|Статус                           = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне            = Брагіна
|Герб                             = Coat of Arms of Brahin 2001.svg
|Сьцяг                            = Flag of Bragin.svg
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1147 
|Першыя згадкі                    = 1147
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Брягинь, Брягинъ
|Мясцовая назва                   = Брагінь 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 4507
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  =  &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 000 Brahin 07.JPG 
|Апісаньне выявы                  = У цэнтры мястэчка
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 47
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 16
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = [http://bragin.gomel-region.by/by/ bragin.gomel-region.by/by]
}}
'''Бра́гін''' — [[гарадзкі пасёлак|мястэчка]] ў [[Беларусь|Беларусі]] на рацэ [[Брагінка|Брагінцы]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 119 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомля]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]], [[Рэчыца]]й, [[Лоеў|Лоевам]], [[Камарын]]ам.

Брагін — даўняе [[места]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Брагіна}}

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]][[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|170пкс|значак|зьлева|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, сустракаем у [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь{{заўвага|Акрамя іншага, зьвестка яшчэ раз наўпростую засьведчыла ўяўленьне XII ст. што да лякалізацыі Русі.}} с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}} У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. P. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Васіль III Іванавіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. P. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. P. 131—132, 168—169&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). P. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892 — 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія{{заўвага|Падрабязна пра братоў гл. у кнізе І. Чаманьскай&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 53–59, 63–64&lt;/ref&gt;.}}, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24; Akta unji Polski z Litwą 1385 – 1791. / Wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz. – Krakow, 1932. S. 326–327&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час памылкова даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]]е, пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], [[Піркі|Перка]], [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (каля 126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 рымараў{{заўвага|Майстроў па вырабу конскага рыштунку.}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, усе рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Астраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Сэбасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крыстыны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.jpg|значак|170px|Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ілічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}.   

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}}{{заўвага|Пра князя Ярэмія Міхала і княгіню Грызэльду Канстанцыю гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 164—231&lt;/ref&gt;.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70; Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 187&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|Пра Міхала Томаша Вішнявецкага гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 249—292&lt;/ref&gt;.}}{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гетмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 334—335&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]
 
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам, тут названым дэканам, быў Гаўрыіл альбо Габрыэль Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш царкве Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.-735; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 гг.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся зь сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў зь Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным зь сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 328-333зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону іх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты. Ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|зьлева|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыблізна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]]{{заўвага|Пра Міхала Сэрвацыя гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 405—436&lt;/ref&gt;}} ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Tekla Ruža Višniavieckaja (Radzivił). Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл) (XVIII).jpg|значак|170px|Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл). Невядомы мастак. XVIII ст.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у хутары Кавака, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Бярнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

[[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|зьлева|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747){{заўвага|Пра Тэклю Ружу гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 444—453&lt;/ref&gt;}}. Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|170px|Астраглядавіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 г. мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых{{заўвага|Зьвестка запазычаная з артыкула Вікіпэдыі [[Адам Міхал Ракіцкі]]. Але крыніца ў ім ня ўказаная.}} панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 годзе запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і брагінскіх ваколіцаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: у визітах 1740, 1743, 1752, 1785 г. што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы. Прыведзены запіс  літаральна паўтарае той, што датычыўся глухавіцкай царквы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Хведар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцежарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб нараджэньні і хросьце Тэклі Ракіцкай. 1799 г.jpg|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут знаходзілася адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход «происходила из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;.  Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней гэнэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавыя часы Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа —  да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзеялі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзеялі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Геаграфія ==

Каля Брагіна ёсьць паклады жалезьняку, гліны і суглінкаў. Брагін месьціцца за 100 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомлю]] і за 25 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Злучэньне аўтадарогамі існавала з [[Лоеў|Лоевам]], [[Рэчыца]]й і Хвойнікамі ў Беларусі, а таксама з [[Чарнігаў|Чарнігавам]] ва Ўкраіне. Сярэдняя тэмпэратура студзеня складала -6,6°C, а ліпеня — +18[[°C]]. Ападкаў у сярэднім выпадала 533 мм за год. [[Вэгетацыйны пэрыяд]] росту расьлінаў складаў 194 дні ў год&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Геаграфія|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/geo-by/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе''': 1850 год — 1233 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 66.&lt;/ref&gt;; 1860 год — 2628 чал.; 1880 год — 2,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Brahin // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/348 348]&lt;/ref&gt;; 1897 год — 4519 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 2,7 тыс. чал.; 1939 год — 4,7 тыс. чал.; 1969 год — 6,7 тыс. чал.; 1985 год — 5,6 тыс. чал.; 1993 год — 3,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 63.&lt;/ref&gt;; 1995 год — 2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|3к}} С. 227.&lt;/ref&gt;
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 3,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 65.&lt;/ref&gt;; 2006 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,7 тыс. чал.; 2009 год — 3954 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 3698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 3662 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 3681 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2020 год — 4400 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2020&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210430042021/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_16754/ Численность населения на 1 января 2020 г. и среднегодовая численность населения за 2019 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

== Адукацыя ==
На 2022 год у Брагіне дзеялі [[гімназія]], Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня і рэабілітацыі, Цэнтар творчасьці дзяцей і [[Моладзь|моладзі]], Фізкультурна-спартовы цэнтар дзяцей і моладзі, Брагінскі раённы сацыяльна-пэдагагічны цэнтар зь дзіцячым [[Прытулак|прытулкам]], [[дзіцяча-юнацкая спартовая школа]] (ДЮСШ) і Брагінскія дзіцячыя [[ясьлі]]-сад, якія забясьпечвалі поўны ахоп дзяцей [[Дашкольная ўстанова|дашкольнай]] асьветай. У ясьлях-садзе працавалі 4 гурткі: 1) [[Выяўленчае мастацтва|выяўленчага мастацтва]], 2) замежных моваў, 3) падрыхтоўкі да школы, 4) [[Харэаграфія|харэаграфіі]]. Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня Брагінскага раёну меў клясу для дзяцей з множнымі парушэньнямі разьвіцьця, якім забясьпечвалі падвоз. Забясьпечанасьць кампутарамі складала 1 кампутар на 16 чалавек пры стандарце 1 на 30&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Адукацыя|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/aduk/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Мэдыцына ==
На 2022 год [[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]] месьцілася па вуліцы Крылова, д. 7 і мела 91 ложак, зь іх: 40 — у тэрапэўтычным аддзяленьні; 28 — у [[Хірургія|хірургічным]]; 20 — у [[Акушэрства|акушэрска]]-[[Пэдыятрыя|пэдыятрычным]], у тым ліку 10 пэдыятрычных ложкаў і па 5 — [[Гінэкалёгія|гінэкалягічных]] і хваробаў [[Цяжарнасьць|цяжарнасьці]]; 3 — у аддзяленьні [[Анастэзіялёгія|анастэзіялёгіі]] і [[Рэанімацыя|рэанімацыі]]. У [[Паліклініка|паліклініцы]] працавалі лекары 14 спэцыяльнасьцяў: некалькі лекараў агульнай практыкі, участковых пэдыятраў, хірургаў і акушэраў-гінэколягаў, па адным [[Нэўралёгія|нэўролягу]], отарыналярынголягу, [[Анкалёгія|анколягу]], [[Эндакрыналёгія|эндакрынолягу]], [[Афтальмалёгія|афтальмолягу]], інфэкцыяністу, дэрматавэнэролягу, [[Псыхіятрыя|псыхіятру]]-нарколягу і фтызіятру, а таксама зубныя [[фэльчар]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лекавая сетка|спасылка=http://bragincrb.by/лечебная-сеть/|выдавец=[[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]]|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Культура ==
На 2022 год у Брагінскім раёне дзеялі:
* [[Брагінскі раённы дом культуры]], які меў 12 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх клюбаў, зь якіх 7 было ў [[Пасёлак|пасёлках]];
* [[Брагінская цэнтральная раённая бібліятэка]], якая мела 20 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх [[Бібліятэка|бібліятэк]];
* [[Брагінская дзіцячая школа мастацтваў]], што мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е  і клясы ў пасёлках [[Буркі]], [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]], [[Малажын]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]];
* [[Брагінскі гістарычны музэй]] з карціннай [[галерэя]]й&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

У Брагіне існавалі 3 народныя творчыя гурты, якія дзеялі пры Брагінскім раённым доме культуры: 1) музычны гурт «[[Бравія]]», 2) эстрадная студыя «Музычны лябірынт», 3) мужчынскі сьпеўны гурт «[[Галасы дубравы]]». У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў працаваў дзіцячы харэаграфічны гурт «[[Брагінка (гурт)|Брагінка]]», што быў лаўрэатам 2-й ступені абласнога конкурсу «Карагод сяброў». Бібліятэчнае абслугоўваньне ахоплівала звыш 80 % месьцічаў. Кнігазабясьпечанасьць складала 14,8 кніг на чалавека і 19,7 кніг на чытача. У Брагінскай цэнтральнай раённай бібліятэцы дзеяў публічны цэнтар прававой інфармацыі з выхадам у Сеціва, што ўлучаў эталённы банк прававых зьвестак. У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў дзеялі 7 клясаў па: 1) [[акардэон]]е, 2) [[баян]]е, 3) выяўленчым мастацтве, 4) [[Гітара|гітары]], 5) [[фартэпіяна]], 6) харэаграфіі, 7) [[Цымбалы|цымбалах]]. Штогод ладзіўся раённы конкурс «Брагінская музычная вясна»&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Культура|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/culture/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама ў Брагіне дзеялі праваслаўная царква [[Мікола Цудатворца|Міколы Цудатворцы]] і пратэстанцкая царква «Благодаць»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Рэлігія|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/religiya/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Вядуцца радыётрансьляцыі. Выходзіць раённая газэта «[[Маяк Палесься]]», рэдакцыя якой месьціцца па вуліцы Гагарына, д. 47&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.bragin.by/kontakty/|выдавец=Газэта «[[Маяк Палесься]]»|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Забудова ==
=== Плян ===
Сучасны Брагін плянавальна складаецца зь сеткі кварталаў, выцягнутых уздоўж ракі. Асноўныя адміністрацыйныя і гандлёвыя будынкі канцэнтруюцца вакол пляцу. У цэнтральнай частцы разьмяшчаюцца 2-, 4- і 5-павярховыя жылыя дамы. Астатняя забудова пераважна аднапавярховая, драўляная.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''{{Заўвага|Усё, што датычыцца вуліц і мясцовасьцяў Брагіна, вядома дзякуючы Віктару Гілеўскаму і заснавана на матэрыялах Усесаюзнага перапісу 1926 г.&lt;ref&gt;НАРБ. Ф. 30. Воп. 2. Спр. 7031, 7130, 7131&lt;/ref&gt; Гл. таксама: Трыбуна калгасніка. 6.04.1935 (перайменаваньні).}}  || '''Былыя назвы'''
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Заходняя вуліца || '''Пойма''' вуліца ||
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Каапэратыўная вуліца || '''Шайкевіча''' вуліца{{Заўвага|Гэтая і іншыя імянныя назвы ўтварыліся з прозьвішчаў гаспадароў сядзібаў.}} || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Камсамольская вуліца || '''Зялёная''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава вуліца || '''Загародзьдзе''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава завулак || '''Панеўчыка''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Мамкіна вуліца || '''Кротава''' вуліца || &lt;br&gt; Сялянская вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Манжоса вуліца || ''Безымянная'' вуліца &lt;br&gt; '''Садовая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава вуліца || '''Мясная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Гарбарная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Школьны''' завулак (частка){{Заўвага|А таксама завулкі, прылеглыя да вуліцаў Траецкай, Качанава, Баранава.}} || Інтэрнацыянальная вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава завулак || '''Баранава''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Жэжкі''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Процкаў''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Набярэжная вуліца || '''Пасад''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Партызанская вуліца || '''Новая'''{{Заўвага|Бо зьявілася пасьля 1861 г.}} вуліца ||  
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Першамайская вуліца || '''Кардашова вуліца''' (частка) &lt;br&gt; '''Качанава''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Траецкая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца &lt;br&gt; '''Вузкі Базар''' вуліца &lt;br&gt; '''Прабойная''' вуліца &lt;br&gt; '''Пясочная''' вуліца|| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Садовы завулак || '''Казінаўка (Казіміраўка)''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Скарахода вуліца || '''Выганная''' вуліца&lt;ref&gt;Гілеўскі В. [https://web.archive.org/web/20210614095025/http://www.bragin.by/2021/06/bragin-gistarychny-u-poshukax-doma-syargeya-paluyana/ Брагін гістарычны. У пошуках дома Сяргея Палуяна], Маяк Палесся, 10 чэрвеня 2021 г.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейская вуліца || '''Гаток''' вуліца&lt;ref&gt;Віктар Гілеўскі. Твой дом — Брагін. // Літаратура і мастацтва. № 17, 26 красавіка 2019. С. 6.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейскі завулак || '''Сідаровіча''' вуліца || 
|}

Вуліцы, якія не існуюць і ў пераназваным выглядзе: Кавальская, Кароткая, Вузкая, Падол, Школьная, Цясьлярская.

=== Мясцовасьці ===
[[Файл:Згадка пра двор Звярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.png|значак|зьлева|170px|Згадка пра двор Зьвярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.]][[Файл:Grave crosses in Brahin - Zagorodskoje cemetery 2 - br 1900 AD.jpg|150px|значак|Надмагільны крыж з пахаваньня на Загародзкіх могілках. Перад 1900 годам.]]Гістарычныя мясцовасьці Брагіна: Загародзьдзе, Зьвярынец{{заўвага|14 студзеня 1812 г. сьвятар Актавіян Доўгірд, настаяцель Сялецкага кляштару базыльянаў, ахрысьціў Люцыю Юзафату, дачку сужэнства Рыгора і Зофіі Каплінскіх з двара Зьвярынец, пісараў пры сховішчах Брагінскага маёнтку, парафіянаў Астраглядавіцкага касьцёлу, а кумамі былі пан Антоні Зяньковіч, стражнік аршанскі, і пані Калета Лышчынская, ротмістрава, пан Антоні Мрачкоўскі і пані Францішка Згажэльская, рэгэнтава, пан Леон Згажэльскі, рэгэнт, і панна Пелагія Лышчынская, усе — з замку Гарадыскага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 47адв.&lt;/ref&gt;.|}}  (раён сучасных вуліц Зіновіча, Юбілейнай, Паркавай, Пясочнай, канца Кастрычніцкай, Крылова, Палескай, Аэрадромнай, Чэлідзэ), Касачоў, Ліпкі, Палуянаўшчына.

== Эканоміка ==
На 2022 год у Брагіне месьціліся:
* ААТ «Брагінаграсэрвіс» (вул. Мэханізатараў, д. 4) на 69 супрацоўнікаў, якое ажыцьцяўляла грузаперавозкі і [[рамонт]] сельгастэхнікі, а таксама мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сельская гаспадарка|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/sels_g/|выдавец=[[Брагінскі раённы выканаўчы камітэт]]|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* УП «Брагінская перасоўная мэханізаваная калёна № 91» (вул. Ігнаценкі, д. 26) на 69 працаўнікоў, якое належала ААТ «[[Палесьсебуд]]»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Будаўніцтва|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/buda/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* 21 спажывецкая і 14 харчовых [[крама]]ў;
* 7 спажывецкіх і 4 харчовыя [[павільён]]ы;
* 3 спажывецкія і 2 харчовыя [[шапік]]і;
* 3 спажывецкія і 2 мяшаныя гандлёвыя [[намёт]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Разьмяшчэньне гандлёвых кропак у Брагінскім раёне|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/uploads/files/Dislokatsija-roznichnyx-torgovyx-objektov,-raspolozhennyx-na-territorii-rajona.xlsx|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=1 кастрычніка 2020|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама працавалі дробныя вытворцы харчаваньня і мэтэастанцыя.

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
Дзее гістарычна-этнаграфічны музэй (з 1987 году) з мастацкай галерэяй.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Брагінскі замак|Замак]] (XV—XVII стст.)
* Касьцёл (сярэдзіна XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1790)
* Царква Сьвятога Мікалая (XVII ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (1786)

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Краявіды Брагіна&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
000 Brahin 04.JPG|Старая камяніца
000 Brahin 09.JPG|Вуліца
000 Brahin 08.JPG|Пляц
000 Brahin 12.JPG|Адміністрацыя
&lt;/gallery&gt;

== Асобы ==
* [[Адам Міхал Ракіцкі]] (каля 1740—1779) — [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]], уласьнік Брагіна
* Міхал, сын Рафала, Ракіцкі (1797—1855) — рэчыцкі павятовы маршалак, уласьнік Брагіна
* [[Сяргей Палуян]] (1890—1910) — беларускі публіцыст, празаік і літаратуразнавец пачатку ХХ ст.
* [[Барыс Магілевіч]] (1907—1934) — удзельнік марской экспэдыцыі на параходзе «Чэлюскін» (1933—1934)&lt;ref&gt;[http://www.rujen.ru/index.php/МОГИЛЕВИЧ_Борис_Григорьевич]&lt;/ref&gt;
* [[Алег Мельнікаў]] (нар. 1946) — беларускі матэматык і пэдагог
* [[Яўген Панамарэнка]] (нар. 1947) — беларускі мастак
* [[Навум Фальковіч]] (нар. 1924) — намесьнік начальніка ваеннай катэдры Томскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210624201046/http://wiki.tsu.ru/wiki/index.php/%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87,_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87]&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі{{заўвага|Шкрабы – абрэвіятура, якая выкарыстоўвалася ў 1920-я гг. адносна школьных работнікаў; бальшавікам спачатку нават і ў слове «настаўнік» бачылася нешта буржуазнае?}} ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

{{Навігацыйная група
|назоў = Брагін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Брагінскі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Брагін| ]]</text>
      <sha1>95bcid14rahneygcukkenqfj35qyfxr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667120</id>
      <parentid>2667116</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:07:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181594" sha1="9v2njavljdmzwjt6x50fbxf1jm6yn1j" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Брагін
|Лацінка                          = Brahin
|Статус                           = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне            = Брагіна
|Герб                             = Coat of Arms of Brahin 2001.svg
|Сьцяг                            = Flag of Bragin.svg
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1147 
|Першыя згадкі                    = 1147
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Брягинь, Брягинъ
|Мясцовая назва                   = Брагінь 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 4507
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  =  &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 000 Brahin 07.JPG 
|Апісаньне выявы                  = У цэнтры мястэчка
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 47
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 16
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = [http://bragin.gomel-region.by/by/ bragin.gomel-region.by/by]
}}
'''Бра́гін''' — [[гарадзкі пасёлак|мястэчка]] ў [[Беларусь|Беларусі]] на рацэ [[Брагінка|Брагінцы]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 119 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомля]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]], [[Рэчыца]]й, [[Лоеў|Лоевам]], [[Камарын]]ам.

Брагін — даўняе [[места]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Брагіна}}

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]][[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|170пкс|значак|зьлева|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, сустракаем у [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь{{заўвага|Акрамя іншага, зьвестка яшчэ раз наўпростую засьведчыла ўяўленьне XII ст. што да лякалізацыі Русі.}} с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}} У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. P. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Васіль III Іванавіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. P. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. P. 131—132, 168—169&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). P. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892 — 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія{{заўвага|Падрабязна пра братоў гл. у кнізе І. Чаманьскай&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 53–59, 63–64&lt;/ref&gt;.}}, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24; Akta unji Polski z Litwą 1385 – 1791. / Wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz. – Krakow, 1932. S. 326–327&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час памылкова даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]]е, пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], [[Піркі|Перка]], [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (каля 126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 рымараў{{заўвага|Майстроў па вырабу конскага рыштунку.}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, усе рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Астраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Сэбасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ілічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}.   

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}}{{заўвага|Пра князя Ярэмія Міхала і княгіню Грызэльду Канстанцыю гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 164—231&lt;/ref&gt;.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70; Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 187&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|Пра Міхала Томаша Вішнявецкага гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 249—292&lt;/ref&gt;.}}{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гетмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 334—335&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]
 
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам, тут названым дэканам, быў Гаўрыіл альбо Габрыэль Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш царкве Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.-735; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 гг.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся зь сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў зь Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным зь сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 328-333зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону іх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты. Ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|зьлева|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыблізна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]]{{заўвага|Пра Міхала Сэрвацыя гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 405—436&lt;/ref&gt;}} ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Tekla Ruža Višniavieckaja (Radzivił). Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл) (XVIII).jpg|значак|170px|Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл). Невядомы мастак. XVIII ст.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у хутары Кавака, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Бярнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

[[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|зьлева|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747){{заўвага|Пра Тэклю Ружу гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 444—453&lt;/ref&gt;}}. Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|170px|Астраглядавіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 г. мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых{{заўвага|Зьвестка запазычаная з артыкула Вікіпэдыі [[Адам Міхал Ракіцкі]]. Але крыніца ў ім ня ўказаная.}} панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 годзе запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і брагінскіх ваколіцаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: у визітах 1740, 1743, 1752, 1785 г. што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы. Прыведзены запіс  літаральна паўтарае той, што датычыўся глухавіцкай царквы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Хведар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцежарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб нараджэньні і хросьце Тэклі Ракіцкай. 1799 г.jpg|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут знаходзілася адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход «происходила из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;.  Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней гэнэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавыя часы Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа —  да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзеялі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзеялі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Геаграфія ==

Каля Брагіна ёсьць паклады жалезьняку, гліны і суглінкаў. Брагін месьціцца за 100 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомлю]] і за 25 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Злучэньне аўтадарогамі існавала з [[Лоеў|Лоевам]], [[Рэчыца]]й і Хвойнікамі ў Беларусі, а таксама з [[Чарнігаў|Чарнігавам]] ва Ўкраіне. Сярэдняя тэмпэратура студзеня складала -6,6°C, а ліпеня — +18[[°C]]. Ападкаў у сярэднім выпадала 533 мм за год. [[Вэгетацыйны пэрыяд]] росту расьлінаў складаў 194 дні ў год&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Геаграфія|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/geo-by/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе''': 1850 год — 1233 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 66.&lt;/ref&gt;; 1860 год — 2628 чал.; 1880 год — 2,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Brahin // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/348 348]&lt;/ref&gt;; 1897 год — 4519 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 2,7 тыс. чал.; 1939 год — 4,7 тыс. чал.; 1969 год — 6,7 тыс. чал.; 1985 год — 5,6 тыс. чал.; 1993 год — 3,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 63.&lt;/ref&gt;; 1995 год — 2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|3к}} С. 227.&lt;/ref&gt;
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 3,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 65.&lt;/ref&gt;; 2006 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,7 тыс. чал.; 2009 год — 3954 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 3698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 3662 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 3681 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2020 год — 4400 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2020&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210430042021/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_16754/ Численность населения на 1 января 2020 г. и среднегодовая численность населения за 2019 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

== Адукацыя ==
На 2022 год у Брагіне дзеялі [[гімназія]], Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня і рэабілітацыі, Цэнтар творчасьці дзяцей і [[Моладзь|моладзі]], Фізкультурна-спартовы цэнтар дзяцей і моладзі, Брагінскі раённы сацыяльна-пэдагагічны цэнтар зь дзіцячым [[Прытулак|прытулкам]], [[дзіцяча-юнацкая спартовая школа]] (ДЮСШ) і Брагінскія дзіцячыя [[ясьлі]]-сад, якія забясьпечвалі поўны ахоп дзяцей [[Дашкольная ўстанова|дашкольнай]] асьветай. У ясьлях-садзе працавалі 4 гурткі: 1) [[Выяўленчае мастацтва|выяўленчага мастацтва]], 2) замежных моваў, 3) падрыхтоўкі да школы, 4) [[Харэаграфія|харэаграфіі]]. Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня Брагінскага раёну меў клясу для дзяцей з множнымі парушэньнямі разьвіцьця, якім забясьпечвалі падвоз. Забясьпечанасьць кампутарамі складала 1 кампутар на 16 чалавек пры стандарце 1 на 30&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Адукацыя|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/aduk/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Мэдыцына ==
На 2022 год [[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]] месьцілася па вуліцы Крылова, д. 7 і мела 91 ложак, зь іх: 40 — у тэрапэўтычным аддзяленьні; 28 — у [[Хірургія|хірургічным]]; 20 — у [[Акушэрства|акушэрска]]-[[Пэдыятрыя|пэдыятрычным]], у тым ліку 10 пэдыятрычных ложкаў і па 5 — [[Гінэкалёгія|гінэкалягічных]] і хваробаў [[Цяжарнасьць|цяжарнасьці]]; 3 — у аддзяленьні [[Анастэзіялёгія|анастэзіялёгіі]] і [[Рэанімацыя|рэанімацыі]]. У [[Паліклініка|паліклініцы]] працавалі лекары 14 спэцыяльнасьцяў: некалькі лекараў агульнай практыкі, участковых пэдыятраў, хірургаў і акушэраў-гінэколягаў, па адным [[Нэўралёгія|нэўролягу]], отарыналярынголягу, [[Анкалёгія|анколягу]], [[Эндакрыналёгія|эндакрынолягу]], [[Афтальмалёгія|афтальмолягу]], інфэкцыяністу, дэрматавэнэролягу, [[Псыхіятрыя|псыхіятру]]-нарколягу і фтызіятру, а таксама зубныя [[фэльчар]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лекавая сетка|спасылка=http://bragincrb.by/лечебная-сеть/|выдавец=[[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]]|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Культура ==
На 2022 год у Брагінскім раёне дзеялі:
* [[Брагінскі раённы дом культуры]], які меў 12 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх клюбаў, зь якіх 7 было ў [[Пасёлак|пасёлках]];
* [[Брагінская цэнтральная раённая бібліятэка]], якая мела 20 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх [[Бібліятэка|бібліятэк]];
* [[Брагінская дзіцячая школа мастацтваў]], што мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е  і клясы ў пасёлках [[Буркі]], [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]], [[Малажын]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]];
* [[Брагінскі гістарычны музэй]] з карціннай [[галерэя]]й&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

У Брагіне існавалі 3 народныя творчыя гурты, якія дзеялі пры Брагінскім раённым доме культуры: 1) музычны гурт «[[Бравія]]», 2) эстрадная студыя «Музычны лябірынт», 3) мужчынскі сьпеўны гурт «[[Галасы дубравы]]». У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў працаваў дзіцячы харэаграфічны гурт «[[Брагінка (гурт)|Брагінка]]», што быў лаўрэатам 2-й ступені абласнога конкурсу «Карагод сяброў». Бібліятэчнае абслугоўваньне ахоплівала звыш 80 % месьцічаў. Кнігазабясьпечанасьць складала 14,8 кніг на чалавека і 19,7 кніг на чытача. У Брагінскай цэнтральнай раённай бібліятэцы дзеяў публічны цэнтар прававой інфармацыі з выхадам у Сеціва, што ўлучаў эталённы банк прававых зьвестак. У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў дзеялі 7 клясаў па: 1) [[акардэон]]е, 2) [[баян]]е, 3) выяўленчым мастацтве, 4) [[Гітара|гітары]], 5) [[фартэпіяна]], 6) харэаграфіі, 7) [[Цымбалы|цымбалах]]. Штогод ладзіўся раённы конкурс «Брагінская музычная вясна»&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Культура|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/culture/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама ў Брагіне дзеялі праваслаўная царква [[Мікола Цудатворца|Міколы Цудатворцы]] і пратэстанцкая царква «Благодаць»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Рэлігія|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/religiya/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Вядуцца радыётрансьляцыі. Выходзіць раённая газэта «[[Маяк Палесься]]», рэдакцыя якой месьціцца па вуліцы Гагарына, д. 47&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.bragin.by/kontakty/|выдавец=Газэта «[[Маяк Палесься]]»|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Забудова ==
=== Плян ===
Сучасны Брагін плянавальна складаецца зь сеткі кварталаў, выцягнутых уздоўж ракі. Асноўныя адміністрацыйныя і гандлёвыя будынкі канцэнтруюцца вакол пляцу. У цэнтральнай частцы разьмяшчаюцца 2-, 4- і 5-павярховыя жылыя дамы. Астатняя забудова пераважна аднапавярховая, драўляная.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''{{Заўвага|Усё, што датычыцца вуліц і мясцовасьцяў Брагіна, вядома дзякуючы Віктару Гілеўскаму і заснавана на матэрыялах Усесаюзнага перапісу 1926 г.&lt;ref&gt;НАРБ. Ф. 30. Воп. 2. Спр. 7031, 7130, 7131&lt;/ref&gt; Гл. таксама: Трыбуна калгасніка. 6.04.1935 (перайменаваньні).}}  || '''Былыя назвы'''
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Заходняя вуліца || '''Пойма''' вуліца ||
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Каапэратыўная вуліца || '''Шайкевіча''' вуліца{{Заўвага|Гэтая і іншыя імянныя назвы ўтварыліся з прозьвішчаў гаспадароў сядзібаў.}} || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Камсамольская вуліца || '''Зялёная''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава вуліца || '''Загародзьдзе''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава завулак || '''Панеўчыка''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Мамкіна вуліца || '''Кротава''' вуліца || &lt;br&gt; Сялянская вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Манжоса вуліца || ''Безымянная'' вуліца &lt;br&gt; '''Садовая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава вуліца || '''Мясная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Гарбарная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Школьны''' завулак (частка){{Заўвага|А таксама завулкі, прылеглыя да вуліцаў Траецкай, Качанава, Баранава.}} || Інтэрнацыянальная вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава завулак || '''Баранава''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Жэжкі''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Процкаў''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Набярэжная вуліца || '''Пасад''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Партызанская вуліца || '''Новая'''{{Заўвага|Бо зьявілася пасьля 1861 г.}} вуліца ||  
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Першамайская вуліца || '''Кардашова вуліца''' (частка) &lt;br&gt; '''Качанава''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Траецкая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца &lt;br&gt; '''Вузкі Базар''' вуліца &lt;br&gt; '''Прабойная''' вуліца &lt;br&gt; '''Пясочная''' вуліца|| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Садовы завулак || '''Казінаўка (Казіміраўка)''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Скарахода вуліца || '''Выганная''' вуліца&lt;ref&gt;Гілеўскі В. [https://web.archive.org/web/20210614095025/http://www.bragin.by/2021/06/bragin-gistarychny-u-poshukax-doma-syargeya-paluyana/ Брагін гістарычны. У пошуках дома Сяргея Палуяна], Маяк Палесся, 10 чэрвеня 2021 г.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейская вуліца || '''Гаток''' вуліца&lt;ref&gt;Віктар Гілеўскі. Твой дом — Брагін. // Літаратура і мастацтва. № 17, 26 красавіка 2019. С. 6.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейскі завулак || '''Сідаровіча''' вуліца || 
|}

Вуліцы, якія не існуюць і ў пераназваным выглядзе: Кавальская, Кароткая, Вузкая, Падол, Школьная, Цясьлярская.

=== Мясцовасьці ===
[[Файл:Згадка пра двор Звярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.png|значак|зьлева|170px|Згадка пра двор Зьвярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.]][[Файл:Grave crosses in Brahin - Zagorodskoje cemetery 2 - br 1900 AD.jpg|150px|значак|Надмагільны крыж з пахаваньня на Загародзкіх могілках. Перад 1900 годам.]]Гістарычныя мясцовасьці Брагіна: Загародзьдзе, Зьвярынец{{заўвага|14 студзеня 1812 г. сьвятар Актавіян Доўгірд, настаяцель Сялецкага кляштару базыльянаў, ахрысьціў Люцыю Юзафату, дачку сужэнства Рыгора і Зофіі Каплінскіх з двара Зьвярынец, пісараў пры сховішчах Брагінскага маёнтку, парафіянаў Астраглядавіцкага касьцёлу, а кумамі былі пан Антоні Зяньковіч, стражнік аршанскі, і пані Калета Лышчынская, ротмістрава, пан Антоні Мрачкоўскі і пані Францішка Згажэльская, рэгэнтава, пан Леон Згажэльскі, рэгэнт, і панна Пелагія Лышчынская, усе — з замку Гарадыскага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 47адв.&lt;/ref&gt;.|}}  (раён сучасных вуліц Зіновіча, Юбілейнай, Паркавай, Пясочнай, канца Кастрычніцкай, Крылова, Палескай, Аэрадромнай, Чэлідзэ), Касачоў, Ліпкі, Палуянаўшчына.

== Эканоміка ==
На 2022 год у Брагіне месьціліся:
* ААТ «Брагінаграсэрвіс» (вул. Мэханізатараў, д. 4) на 69 супрацоўнікаў, якое ажыцьцяўляла грузаперавозкі і [[рамонт]] сельгастэхнікі, а таксама мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сельская гаспадарка|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/sels_g/|выдавец=[[Брагінскі раённы выканаўчы камітэт]]|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* УП «Брагінская перасоўная мэханізаваная калёна № 91» (вул. Ігнаценкі, д. 26) на 69 працаўнікоў, якое належала ААТ «[[Палесьсебуд]]»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Будаўніцтва|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/buda/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* 21 спажывецкая і 14 харчовых [[крама]]ў;
* 7 спажывецкіх і 4 харчовыя [[павільён]]ы;
* 3 спажывецкія і 2 харчовыя [[шапік]]і;
* 3 спажывецкія і 2 мяшаныя гандлёвыя [[намёт]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Разьмяшчэньне гандлёвых кропак у Брагінскім раёне|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/uploads/files/Dislokatsija-roznichnyx-torgovyx-objektov,-raspolozhennyx-na-territorii-rajona.xlsx|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=1 кастрычніка 2020|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама працавалі дробныя вытворцы харчаваньня і мэтэастанцыя.

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
Дзее гістарычна-этнаграфічны музэй (з 1987 году) з мастацкай галерэяй.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Брагінскі замак|Замак]] (XV—XVII стст.)
* Касьцёл (сярэдзіна XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1790)
* Царква Сьвятога Мікалая (XVII ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (1786)

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Краявіды Брагіна&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
000 Brahin 04.JPG|Старая камяніца
000 Brahin 09.JPG|Вуліца
000 Brahin 08.JPG|Пляц
000 Brahin 12.JPG|Адміністрацыя
&lt;/gallery&gt;

== Асобы ==
* [[Адам Міхал Ракіцкі]] (каля 1740—1779) — [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]], уласьнік Брагіна
* Міхал, сын Рафала, Ракіцкі (1797—1855) — рэчыцкі павятовы маршалак, уласьнік Брагіна
* [[Сяргей Палуян]] (1890—1910) — беларускі публіцыст, празаік і літаратуразнавец пачатку ХХ ст.
* [[Барыс Магілевіч]] (1907—1934) — удзельнік марской экспэдыцыі на параходзе «Чэлюскін» (1933—1934)&lt;ref&gt;[http://www.rujen.ru/index.php/МОГИЛЕВИЧ_Борис_Григорьевич]&lt;/ref&gt;
* [[Алег Мельнікаў]] (нар. 1946) — беларускі матэматык і пэдагог
* [[Яўген Панамарэнка]] (нар. 1947) — беларускі мастак
* [[Навум Фальковіч]] (нар. 1924) — намесьнік начальніка ваеннай катэдры Томскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210624201046/http://wiki.tsu.ru/wiki/index.php/%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87,_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87]&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі{{заўвага|Шкрабы – абрэвіятура, якая выкарыстоўвалася ў 1920-я гг. адносна школьных работнікаў; бальшавікам спачатку нават і ў слове «настаўнік» бачылася нешта буржуазнае?}} ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

{{Навігацыйная група
|назоў = Брагін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Брагінскі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Брагін| ]]</text>
      <sha1>9v2njavljdmzwjt6x50fbxf1jm6yn1j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667127</id>
      <parentid>2667120</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:21:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182054" sha1="mqrw8p6yosqrrsj9b3gzp7oo2lx8rk9" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Брагін
|Лацінка                          = Brahin
|Статус                           = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне            = Брагіна
|Герб                             = Coat of Arms of Brahin 2001.svg
|Сьцяг                            = Flag of Bragin.svg
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1147 
|Першыя згадкі                    = 1147
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Брягинь, Брягинъ
|Мясцовая назва                   = Брагінь 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 4507
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  =  &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 000 Brahin 07.JPG 
|Апісаньне выявы                  = У цэнтры мястэчка
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 47
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 16
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = [http://bragin.gomel-region.by/by/ bragin.gomel-region.by/by]
}}
'''Бра́гін''' — [[гарадзкі пасёлак|мястэчка]] ў [[Беларусь|Беларусі]] на рацэ [[Брагінка|Брагінцы]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 119 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомля]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]], [[Рэчыца]]й, [[Лоеў|Лоевам]], [[Камарын]]ам.

Брагін — даўняе [[места]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Брагіна}}

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]][[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|170пкс|значак|зьлева|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, сустракаем у [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь{{заўвага|Акрамя іншага, зьвестка яшчэ раз наўпростую засьведчыла ўяўленьне XII ст. што да лякалізацыі Русі.}} с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}} У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. P. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Васіль III Іванавіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. P. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. P. 131—132, 168—169&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). P. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892 — 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія{{заўвага|Падрабязна пра братоў гл. у кнізе І. Чаманьскай&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 53–59, 63–64&lt;/ref&gt;.}}, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24; Akta unji Polski z Litwą 1385 – 1791. / Wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz. – Krakow, 1932. S. 326–327&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час памылкова даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]]е, пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], [[Піркі|Перка]], [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (каля 126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 рымараў{{заўвага|Майстроў па вырабу конскага рыштунку.}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, усе рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Астраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Сэбасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ілічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}.   

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}}{{заўвага|Пра князя Ярэмія Міхала і княгіню Грызэльду Канстанцыю гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 164—231&lt;/ref&gt;.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70; Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 187&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|Пра Міхала Томаша Вішнявецкага гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 249—292&lt;/ref&gt;.}}{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гетмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 334—335&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]
 
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам, тут названым дэканам, быў Гаўрыіл альбо Габрыэль Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш царкве Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.-735; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 гг.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся зь сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў зь Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным зь сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 328-333зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

У акце Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;. 

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону іх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты. Ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|зьлева|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыблізна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]]{{заўвага|Пра Міхала Сэрвацыя гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 405—436&lt;/ref&gt;}} ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Tekla Ruža Višniavieckaja (Radzivił). Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл) (XVIII).jpg|значак|170px|Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл). Невядомы мастак. XVIII ст.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у хутары Кавака, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Бярнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

[[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|зьлева|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747){{заўвага|Пра Тэклю Ружу гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 444—453&lt;/ref&gt;}}. Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|170px|Астраглядавіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 г. мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых{{заўвага|Зьвестка запазычаная з артыкула Вікіпэдыі [[Адам Міхал Ракіцкі]]. Але крыніца ў ім ня ўказаная.}} панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 годзе запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і брагінскіх ваколіцаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: у визітах 1740, 1743, 1752, 1785 г. што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы. Прыведзены запіс  літаральна паўтарае той, што датычыўся глухавіцкай царквы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Хведар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцежарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб нараджэньні і хросьце Тэклі Ракіцкай. 1799 г.jpg|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут знаходзілася адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход «происходила из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;.  Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней гэнэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавыя часы Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа —  да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзеялі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзеялі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Геаграфія ==

Каля Брагіна ёсьць паклады жалезьняку, гліны і суглінкаў. Брагін месьціцца за 100 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомлю]] і за 25 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Злучэньне аўтадарогамі існавала з [[Лоеў|Лоевам]], [[Рэчыца]]й і Хвойнікамі ў Беларусі, а таксама з [[Чарнігаў|Чарнігавам]] ва Ўкраіне. Сярэдняя тэмпэратура студзеня складала -6,6°C, а ліпеня — +18[[°C]]. Ападкаў у сярэднім выпадала 533 мм за год. [[Вэгетацыйны пэрыяд]] росту расьлінаў складаў 194 дні ў год&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Геаграфія|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/geo-by/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе''': 1850 год — 1233 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 66.&lt;/ref&gt;; 1860 год — 2628 чал.; 1880 год — 2,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Brahin // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/348 348]&lt;/ref&gt;; 1897 год — 4519 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 2,7 тыс. чал.; 1939 год — 4,7 тыс. чал.; 1969 год — 6,7 тыс. чал.; 1985 год — 5,6 тыс. чал.; 1993 год — 3,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 63.&lt;/ref&gt;; 1995 год — 2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|3к}} С. 227.&lt;/ref&gt;
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 3,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 65.&lt;/ref&gt;; 2006 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,7 тыс. чал.; 2009 год — 3954 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 3698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 3662 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 3681 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2020 год — 4400 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2020&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210430042021/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_16754/ Численность населения на 1 января 2020 г. и среднегодовая численность населения за 2019 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

== Адукацыя ==
На 2022 год у Брагіне дзеялі [[гімназія]], Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня і рэабілітацыі, Цэнтар творчасьці дзяцей і [[Моладзь|моладзі]], Фізкультурна-спартовы цэнтар дзяцей і моладзі, Брагінскі раённы сацыяльна-пэдагагічны цэнтар зь дзіцячым [[Прытулак|прытулкам]], [[дзіцяча-юнацкая спартовая школа]] (ДЮСШ) і Брагінскія дзіцячыя [[ясьлі]]-сад, якія забясьпечвалі поўны ахоп дзяцей [[Дашкольная ўстанова|дашкольнай]] асьветай. У ясьлях-садзе працавалі 4 гурткі: 1) [[Выяўленчае мастацтва|выяўленчага мастацтва]], 2) замежных моваў, 3) падрыхтоўкі да школы, 4) [[Харэаграфія|харэаграфіі]]. Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня Брагінскага раёну меў клясу для дзяцей з множнымі парушэньнямі разьвіцьця, якім забясьпечвалі падвоз. Забясьпечанасьць кампутарамі складала 1 кампутар на 16 чалавек пры стандарце 1 на 30&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Адукацыя|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/aduk/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Мэдыцына ==
На 2022 год [[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]] месьцілася па вуліцы Крылова, д. 7 і мела 91 ложак, зь іх: 40 — у тэрапэўтычным аддзяленьні; 28 — у [[Хірургія|хірургічным]]; 20 — у [[Акушэрства|акушэрска]]-[[Пэдыятрыя|пэдыятрычным]], у тым ліку 10 пэдыятрычных ложкаў і па 5 — [[Гінэкалёгія|гінэкалягічных]] і хваробаў [[Цяжарнасьць|цяжарнасьці]]; 3 — у аддзяленьні [[Анастэзіялёгія|анастэзіялёгіі]] і [[Рэанімацыя|рэанімацыі]]. У [[Паліклініка|паліклініцы]] працавалі лекары 14 спэцыяльнасьцяў: некалькі лекараў агульнай практыкі, участковых пэдыятраў, хірургаў і акушэраў-гінэколягаў, па адным [[Нэўралёгія|нэўролягу]], отарыналярынголягу, [[Анкалёгія|анколягу]], [[Эндакрыналёгія|эндакрынолягу]], [[Афтальмалёгія|афтальмолягу]], інфэкцыяністу, дэрматавэнэролягу, [[Псыхіятрыя|псыхіятру]]-нарколягу і фтызіятру, а таксама зубныя [[фэльчар]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лекавая сетка|спасылка=http://bragincrb.by/лечебная-сеть/|выдавец=[[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]]|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Культура ==
На 2022 год у Брагінскім раёне дзеялі:
* [[Брагінскі раённы дом культуры]], які меў 12 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх клюбаў, зь якіх 7 было ў [[Пасёлак|пасёлках]];
* [[Брагінская цэнтральная раённая бібліятэка]], якая мела 20 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх [[Бібліятэка|бібліятэк]];
* [[Брагінская дзіцячая школа мастацтваў]], што мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е  і клясы ў пасёлках [[Буркі]], [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]], [[Малажын]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]];
* [[Брагінскі гістарычны музэй]] з карціннай [[галерэя]]й&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

У Брагіне існавалі 3 народныя творчыя гурты, якія дзеялі пры Брагінскім раённым доме культуры: 1) музычны гурт «[[Бравія]]», 2) эстрадная студыя «Музычны лябірынт», 3) мужчынскі сьпеўны гурт «[[Галасы дубравы]]». У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў працаваў дзіцячы харэаграфічны гурт «[[Брагінка (гурт)|Брагінка]]», што быў лаўрэатам 2-й ступені абласнога конкурсу «Карагод сяброў». Бібліятэчнае абслугоўваньне ахоплівала звыш 80 % месьцічаў. Кнігазабясьпечанасьць складала 14,8 кніг на чалавека і 19,7 кніг на чытача. У Брагінскай цэнтральнай раённай бібліятэцы дзеяў публічны цэнтар прававой інфармацыі з выхадам у Сеціва, што ўлучаў эталённы банк прававых зьвестак. У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў дзеялі 7 клясаў па: 1) [[акардэон]]е, 2) [[баян]]е, 3) выяўленчым мастацтве, 4) [[Гітара|гітары]], 5) [[фартэпіяна]], 6) харэаграфіі, 7) [[Цымбалы|цымбалах]]. Штогод ладзіўся раённы конкурс «Брагінская музычная вясна»&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Культура|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/culture/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама ў Брагіне дзеялі праваслаўная царква [[Мікола Цудатворца|Міколы Цудатворцы]] і пратэстанцкая царква «Благодаць»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Рэлігія|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/religiya/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Вядуцца радыётрансьляцыі. Выходзіць раённая газэта «[[Маяк Палесься]]», рэдакцыя якой месьціцца па вуліцы Гагарына, д. 47&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.bragin.by/kontakty/|выдавец=Газэта «[[Маяк Палесься]]»|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Забудова ==
=== Плян ===
Сучасны Брагін плянавальна складаецца зь сеткі кварталаў, выцягнутых уздоўж ракі. Асноўныя адміністрацыйныя і гандлёвыя будынкі канцэнтруюцца вакол пляцу. У цэнтральнай частцы разьмяшчаюцца 2-, 4- і 5-павярховыя жылыя дамы. Астатняя забудова пераважна аднапавярховая, драўляная.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''{{Заўвага|Усё, што датычыцца вуліц і мясцовасьцяў Брагіна, вядома дзякуючы Віктару Гілеўскаму і заснавана на матэрыялах Усесаюзнага перапісу 1926 г.&lt;ref&gt;НАРБ. Ф. 30. Воп. 2. Спр. 7031, 7130, 7131&lt;/ref&gt; Гл. таксама: Трыбуна калгасніка. 6.04.1935 (перайменаваньні).}}  || '''Былыя назвы'''
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Заходняя вуліца || '''Пойма''' вуліца ||
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Каапэратыўная вуліца || '''Шайкевіча''' вуліца{{Заўвага|Гэтая і іншыя імянныя назвы ўтварыліся з прозьвішчаў гаспадароў сядзібаў.}} || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Камсамольская вуліца || '''Зялёная''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава вуліца || '''Загародзьдзе''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава завулак || '''Панеўчыка''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Мамкіна вуліца || '''Кротава''' вуліца || &lt;br&gt; Сялянская вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Манжоса вуліца || ''Безымянная'' вуліца &lt;br&gt; '''Садовая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава вуліца || '''Мясная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Гарбарная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Школьны''' завулак (частка){{Заўвага|А таксама завулкі, прылеглыя да вуліцаў Траецкай, Качанава, Баранава.}} || Інтэрнацыянальная вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава завулак || '''Баранава''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Жэжкі''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Процкаў''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Набярэжная вуліца || '''Пасад''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Партызанская вуліца || '''Новая'''{{Заўвага|Бо зьявілася пасьля 1861 г.}} вуліца ||  
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Першамайская вуліца || '''Кардашова вуліца''' (частка) &lt;br&gt; '''Качанава''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Траецкая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца &lt;br&gt; '''Вузкі Базар''' вуліца &lt;br&gt; '''Прабойная''' вуліца &lt;br&gt; '''Пясочная''' вуліца|| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Садовы завулак || '''Казінаўка (Казіміраўка)''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Скарахода вуліца || '''Выганная''' вуліца&lt;ref&gt;Гілеўскі В. [https://web.archive.org/web/20210614095025/http://www.bragin.by/2021/06/bragin-gistarychny-u-poshukax-doma-syargeya-paluyana/ Брагін гістарычны. У пошуках дома Сяргея Палуяна], Маяк Палесся, 10 чэрвеня 2021 г.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейская вуліца || '''Гаток''' вуліца&lt;ref&gt;Віктар Гілеўскі. Твой дом — Брагін. // Літаратура і мастацтва. № 17, 26 красавіка 2019. С. 6.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейскі завулак || '''Сідаровіча''' вуліца || 
|}

Вуліцы, якія не існуюць і ў пераназваным выглядзе: Кавальская, Кароткая, Вузкая, Падол, Школьная, Цясьлярская.

=== Мясцовасьці ===
[[Файл:Згадка пра двор Звярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.png|значак|зьлева|170px|Згадка пра двор Зьвярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.]][[Файл:Grave crosses in Brahin - Zagorodskoje cemetery 2 - br 1900 AD.jpg|150px|значак|Надмагільны крыж з пахаваньня на Загародзкіх могілках. Перад 1900 годам.]]Гістарычныя мясцовасьці Брагіна: Загародзьдзе, Зьвярынец{{заўвага|14 студзеня 1812 г. сьвятар Актавіян Доўгірд, настаяцель Сялецкага кляштару базыльянаў, ахрысьціў Люцыю Юзафату, дачку сужэнства Рыгора і Зофіі Каплінскіх з двара Зьвярынец, пісараў пры сховішчах Брагінскага маёнтку, парафіянаў Астраглядавіцкага касьцёлу, а кумамі былі пан Антоні Зяньковіч, стражнік аршанскі, і пані Калета Лышчынская, ротмістрава, пан Антоні Мрачкоўскі і пані Францішка Згажэльская, рэгэнтава, пан Леон Згажэльскі, рэгэнт, і панна Пелагія Лышчынская, усе — з замку Гарадыскага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 47адв.&lt;/ref&gt;.|}}  (раён сучасных вуліц Зіновіча, Юбілейнай, Паркавай, Пясочнай, канца Кастрычніцкай, Крылова, Палескай, Аэрадромнай, Чэлідзэ), Касачоў, Ліпкі, Палуянаўшчына.

== Эканоміка ==
На 2022 год у Брагіне месьціліся:
* ААТ «Брагінаграсэрвіс» (вул. Мэханізатараў, д. 4) на 69 супрацоўнікаў, якое ажыцьцяўляла грузаперавозкі і [[рамонт]] сельгастэхнікі, а таксама мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сельская гаспадарка|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/sels_g/|выдавец=[[Брагінскі раённы выканаўчы камітэт]]|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* УП «Брагінская перасоўная мэханізаваная калёна № 91» (вул. Ігнаценкі, д. 26) на 69 працаўнікоў, якое належала ААТ «[[Палесьсебуд]]»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Будаўніцтва|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/buda/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* 21 спажывецкая і 14 харчовых [[крама]]ў;
* 7 спажывецкіх і 4 харчовыя [[павільён]]ы;
* 3 спажывецкія і 2 харчовыя [[шапік]]і;
* 3 спажывецкія і 2 мяшаныя гандлёвыя [[намёт]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Разьмяшчэньне гандлёвых кропак у Брагінскім раёне|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/uploads/files/Dislokatsija-roznichnyx-torgovyx-objektov,-raspolozhennyx-na-territorii-rajona.xlsx|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=1 кастрычніка 2020|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама працавалі дробныя вытворцы харчаваньня і мэтэастанцыя.

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
Дзее гістарычна-этнаграфічны музэй (з 1987 году) з мастацкай галерэяй.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Брагінскі замак|Замак]] (XV—XVII стст.)
* Касьцёл (сярэдзіна XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1790)
* Царква Сьвятога Мікалая (XVII ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (1786)

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Краявіды Брагіна&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
000 Brahin 04.JPG|Старая камяніца
000 Brahin 09.JPG|Вуліца
000 Brahin 08.JPG|Пляц
000 Brahin 12.JPG|Адміністрацыя
&lt;/gallery&gt;

== Асобы ==
* [[Адам Міхал Ракіцкі]] (каля 1740—1779) — [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]], уласьнік Брагіна
* Міхал, сын Рафала, Ракіцкі (1797—1855) — рэчыцкі павятовы маршалак, уласьнік Брагіна
* [[Сяргей Палуян]] (1890—1910) — беларускі публіцыст, празаік і літаратуразнавец пачатку ХХ ст.
* [[Барыс Магілевіч]] (1907—1934) — удзельнік марской экспэдыцыі на параходзе «Чэлюскін» (1933—1934)&lt;ref&gt;[http://www.rujen.ru/index.php/МОГИЛЕВИЧ_Борис_Григорьевич]&lt;/ref&gt;
* [[Алег Мельнікаў]] (нар. 1946) — беларускі матэматык і пэдагог
* [[Яўген Панамарэнка]] (нар. 1947) — беларускі мастак
* [[Навум Фальковіч]] (нар. 1924) — намесьнік начальніка ваеннай катэдры Томскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210624201046/http://wiki.tsu.ru/wiki/index.php/%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87,_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87]&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі{{заўвага|Шкрабы – абрэвіятура, якая выкарыстоўвалася ў 1920-я гг. адносна школьных работнікаў; бальшавікам спачатку нават і ў слове «настаўнік» бачылася нешта буржуазнае?}} ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

{{Навігацыйная група
|назоў = Брагін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Брагінскі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Брагін| ]]</text>
      <sha1>mqrw8p6yosqrrsj9b3gzp7oo2lx8rk9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667129</id>
      <parentid>2667127</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182224" sha1="s4s8fpdkxcfzn5k5xibqjcl7pda0b7x" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Брагін
|Лацінка                          = Brahin
|Статус                           = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне            = Брагіна
|Герб                             = Coat of Arms of Brahin 2001.svg
|Сьцяг                            = Flag of Bragin.svg
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1147 
|Першыя згадкі                    = 1147
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Брягинь, Брягинъ
|Мясцовая назва                   = Брагінь 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 4507
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  =  &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 000 Brahin 07.JPG 
|Апісаньне выявы                  = У цэнтры мястэчка
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 47
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 16
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = [http://bragin.gomel-region.by/by/ bragin.gomel-region.by/by]
}}
'''Бра́гін''' — [[гарадзкі пасёлак|мястэчка]] ў [[Беларусь|Беларусі]] на рацэ [[Брагінка|Брагінцы]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 119 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомля]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]], [[Рэчыца]]й, [[Лоеў|Лоевам]], [[Камарын]]ам.

Брагін — даўняе [[места]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Брагіна}}

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]][[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|170пкс|значак|зьлева|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, сустракаем у [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь{{заўвага|Акрамя іншага, зьвестка яшчэ раз наўпростую засьведчыла ўяўленьне XII ст. што да лякалізацыі Русі.}} с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}} У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. P. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Васіль III Іванавіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. P. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. P. 131—132, 168—169&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). P. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892 — 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія{{заўвага|Падрабязна пра братоў гл. у кнізе І. Чаманьскай&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 53–59, 63–64&lt;/ref&gt;.}}, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24; Akta unji Polski z Litwą 1385 – 1791. / Wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz. – Krakow, 1932. S. 326–327&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час памылкова даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]]е, пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], [[Піркі|Перка]], [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (каля 126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 рымараў{{заўвага|Майстроў па вырабу конскага рыштунку.}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, усе рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Астраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Сэбасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ілічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}.   

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}}{{заўвага|Пра князя Ярэмія Міхала і княгіню Грызэльду Канстанцыю гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 164—231&lt;/ref&gt;.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70; Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 187&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|Пра Міхала Томаша Вішнявецкага гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 249—292&lt;/ref&gt;.}}{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гетмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 334—335&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]
 
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам, тут названым дэканам, быў Гаўрыіл альбо Габрыэль Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш царкве Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.-735; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся зь сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў зь Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным зь сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 328-333зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

У акце Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;. 

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону іх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты. Ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|зьлева|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыблізна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]]{{заўвага|Пра Міхала Сэрвацыя гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 405—436&lt;/ref&gt;}} ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Tekla Ruža Višniavieckaja (Radzivił). Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл) (XVIII).jpg|значак|170px|Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл). Невядомы мастак. XVIII ст.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у хутары Кавака, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Бярнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

[[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|зьлева|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747){{заўвага|Пра Тэклю Ружу гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 444—453&lt;/ref&gt;}}. Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|170px|Астраглядавіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 г. мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых{{заўвага|Зьвестка запазычаная з артыкула Вікіпэдыі [[Адам Міхал Ракіцкі]]. Але крыніца ў ім ня ўказаная.}} панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 годзе запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і брагінскіх ваколіцаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: у визітах 1740, 1743, 1752, 1785 г. што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы. Прыведзены запіс  літаральна паўтарае той, што датычыўся глухавіцкай царквы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Хведар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцежарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб нараджэньні і хросьце Тэклі Ракіцкай. 1799 г.jpg|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут знаходзілася адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход «происходила из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;.  Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней гэнэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавыя часы Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа —  да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзеялі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзеялі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Геаграфія ==

Каля Брагіна ёсьць паклады жалезьняку, гліны і суглінкаў. Брагін месьціцца за 100 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомлю]] і за 25 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Злучэньне аўтадарогамі існавала з [[Лоеў|Лоевам]], [[Рэчыца]]й і Хвойнікамі ў Беларусі, а таксама з [[Чарнігаў|Чарнігавам]] ва Ўкраіне. Сярэдняя тэмпэратура студзеня складала -6,6°C, а ліпеня — +18[[°C]]. Ападкаў у сярэднім выпадала 533 мм за год. [[Вэгетацыйны пэрыяд]] росту расьлінаў складаў 194 дні ў год&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Геаграфія|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/geo-by/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе''': 1850 год — 1233 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 66.&lt;/ref&gt;; 1860 год — 2628 чал.; 1880 год — 2,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Brahin // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/348 348]&lt;/ref&gt;; 1897 год — 4519 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 2,7 тыс. чал.; 1939 год — 4,7 тыс. чал.; 1969 год — 6,7 тыс. чал.; 1985 год — 5,6 тыс. чал.; 1993 год — 3,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 63.&lt;/ref&gt;; 1995 год — 2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|3к}} С. 227.&lt;/ref&gt;
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 3,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 65.&lt;/ref&gt;; 2006 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,7 тыс. чал.; 2009 год — 3954 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 3698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 3662 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 3681 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2020 год — 4400 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2020&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210430042021/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_16754/ Численность населения на 1 января 2020 г. и среднегодовая численность населения за 2019 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

== Адукацыя ==
На 2022 год у Брагіне дзеялі [[гімназія]], Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня і рэабілітацыі, Цэнтар творчасьці дзяцей і [[Моладзь|моладзі]], Фізкультурна-спартовы цэнтар дзяцей і моладзі, Брагінскі раённы сацыяльна-пэдагагічны цэнтар зь дзіцячым [[Прытулак|прытулкам]], [[дзіцяча-юнацкая спартовая школа]] (ДЮСШ) і Брагінскія дзіцячыя [[ясьлі]]-сад, якія забясьпечвалі поўны ахоп дзяцей [[Дашкольная ўстанова|дашкольнай]] асьветай. У ясьлях-садзе працавалі 4 гурткі: 1) [[Выяўленчае мастацтва|выяўленчага мастацтва]], 2) замежных моваў, 3) падрыхтоўкі да школы, 4) [[Харэаграфія|харэаграфіі]]. Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня Брагінскага раёну меў клясу для дзяцей з множнымі парушэньнямі разьвіцьця, якім забясьпечвалі падвоз. Забясьпечанасьць кампутарамі складала 1 кампутар на 16 чалавек пры стандарце 1 на 30&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Адукацыя|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/aduk/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Мэдыцына ==
На 2022 год [[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]] месьцілася па вуліцы Крылова, д. 7 і мела 91 ложак, зь іх: 40 — у тэрапэўтычным аддзяленьні; 28 — у [[Хірургія|хірургічным]]; 20 — у [[Акушэрства|акушэрска]]-[[Пэдыятрыя|пэдыятрычным]], у тым ліку 10 пэдыятрычных ложкаў і па 5 — [[Гінэкалёгія|гінэкалягічных]] і хваробаў [[Цяжарнасьць|цяжарнасьці]]; 3 — у аддзяленьні [[Анастэзіялёгія|анастэзіялёгіі]] і [[Рэанімацыя|рэанімацыі]]. У [[Паліклініка|паліклініцы]] працавалі лекары 14 спэцыяльнасьцяў: некалькі лекараў агульнай практыкі, участковых пэдыятраў, хірургаў і акушэраў-гінэколягаў, па адным [[Нэўралёгія|нэўролягу]], отарыналярынголягу, [[Анкалёгія|анколягу]], [[Эндакрыналёгія|эндакрынолягу]], [[Афтальмалёгія|афтальмолягу]], інфэкцыяністу, дэрматавэнэролягу, [[Псыхіятрыя|псыхіятру]]-нарколягу і фтызіятру, а таксама зубныя [[фэльчар]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лекавая сетка|спасылка=http://bragincrb.by/лечебная-сеть/|выдавец=[[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]]|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Культура ==
На 2022 год у Брагінскім раёне дзеялі:
* [[Брагінскі раённы дом культуры]], які меў 12 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх клюбаў, зь якіх 7 было ў [[Пасёлак|пасёлках]];
* [[Брагінская цэнтральная раённая бібліятэка]], якая мела 20 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх [[Бібліятэка|бібліятэк]];
* [[Брагінская дзіцячая школа мастацтваў]], што мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е  і клясы ў пасёлках [[Буркі]], [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]], [[Малажын]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]];
* [[Брагінскі гістарычны музэй]] з карціннай [[галерэя]]й&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

У Брагіне існавалі 3 народныя творчыя гурты, якія дзеялі пры Брагінскім раённым доме культуры: 1) музычны гурт «[[Бравія]]», 2) эстрадная студыя «Музычны лябірынт», 3) мужчынскі сьпеўны гурт «[[Галасы дубравы]]». У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў працаваў дзіцячы харэаграфічны гурт «[[Брагінка (гурт)|Брагінка]]», што быў лаўрэатам 2-й ступені абласнога конкурсу «Карагод сяброў». Бібліятэчнае абслугоўваньне ахоплівала звыш 80 % месьцічаў. Кнігазабясьпечанасьць складала 14,8 кніг на чалавека і 19,7 кніг на чытача. У Брагінскай цэнтральнай раённай бібліятэцы дзеяў публічны цэнтар прававой інфармацыі з выхадам у Сеціва, што ўлучаў эталённы банк прававых зьвестак. У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў дзеялі 7 клясаў па: 1) [[акардэон]]е, 2) [[баян]]е, 3) выяўленчым мастацтве, 4) [[Гітара|гітары]], 5) [[фартэпіяна]], 6) харэаграфіі, 7) [[Цымбалы|цымбалах]]. Штогод ладзіўся раённы конкурс «Брагінская музычная вясна»&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Культура|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/culture/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама ў Брагіне дзеялі праваслаўная царква [[Мікола Цудатворца|Міколы Цудатворцы]] і пратэстанцкая царква «Благодаць»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Рэлігія|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/religiya/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Вядуцца радыётрансьляцыі. Выходзіць раённая газэта «[[Маяк Палесься]]», рэдакцыя якой месьціцца па вуліцы Гагарына, д. 47&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.bragin.by/kontakty/|выдавец=Газэта «[[Маяк Палесься]]»|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Забудова ==
=== Плян ===
Сучасны Брагін плянавальна складаецца зь сеткі кварталаў, выцягнутых уздоўж ракі. Асноўныя адміністрацыйныя і гандлёвыя будынкі канцэнтруюцца вакол пляцу. У цэнтральнай частцы разьмяшчаюцца 2-, 4- і 5-павярховыя жылыя дамы. Астатняя забудова пераважна аднапавярховая, драўляная.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''{{Заўвага|Усё, што датычыцца вуліц і мясцовасьцяў Брагіна, вядома дзякуючы Віктару Гілеўскаму і заснавана на матэрыялах Усесаюзнага перапісу 1926 г.&lt;ref&gt;НАРБ. Ф. 30. Воп. 2. Спр. 7031, 7130, 7131&lt;/ref&gt; Гл. таксама: Трыбуна калгасніка. 6.04.1935 (перайменаваньні).}}  || '''Былыя назвы'''
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Заходняя вуліца || '''Пойма''' вуліца ||
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Каапэратыўная вуліца || '''Шайкевіча''' вуліца{{Заўвага|Гэтая і іншыя імянныя назвы ўтварыліся з прозьвішчаў гаспадароў сядзібаў.}} || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Камсамольская вуліца || '''Зялёная''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава вуліца || '''Загародзьдзе''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава завулак || '''Панеўчыка''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Мамкіна вуліца || '''Кротава''' вуліца || &lt;br&gt; Сялянская вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Манжоса вуліца || ''Безымянная'' вуліца &lt;br&gt; '''Садовая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава вуліца || '''Мясная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Гарбарная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Школьны''' завулак (частка){{Заўвага|А таксама завулкі, прылеглыя да вуліцаў Траецкай, Качанава, Баранава.}} || Інтэрнацыянальная вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава завулак || '''Баранава''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Жэжкі''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Процкаў''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Набярэжная вуліца || '''Пасад''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Партызанская вуліца || '''Новая'''{{Заўвага|Бо зьявілася пасьля 1861 г.}} вуліца ||  
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Першамайская вуліца || '''Кардашова вуліца''' (частка) &lt;br&gt; '''Качанава''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Траецкая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца &lt;br&gt; '''Вузкі Базар''' вуліца &lt;br&gt; '''Прабойная''' вуліца &lt;br&gt; '''Пясочная''' вуліца|| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Садовы завулак || '''Казінаўка (Казіміраўка)''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Скарахода вуліца || '''Выганная''' вуліца&lt;ref&gt;Гілеўскі В. [https://web.archive.org/web/20210614095025/http://www.bragin.by/2021/06/bragin-gistarychny-u-poshukax-doma-syargeya-paluyana/ Брагін гістарычны. У пошуках дома Сяргея Палуяна], Маяк Палесся, 10 чэрвеня 2021 г.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейская вуліца || '''Гаток''' вуліца&lt;ref&gt;Віктар Гілеўскі. Твой дом — Брагін. // Літаратура і мастацтва. № 17, 26 красавіка 2019. С. 6.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейскі завулак || '''Сідаровіча''' вуліца || 
|}

Вуліцы, якія не існуюць і ў пераназваным выглядзе: Кавальская, Кароткая, Вузкая, Падол, Школьная, Цясьлярская.

=== Мясцовасьці ===
[[Файл:Згадка пра двор Звярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.png|значак|зьлева|170px|Згадка пра двор Зьвярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.]][[Файл:Grave crosses in Brahin - Zagorodskoje cemetery 2 - br 1900 AD.jpg|150px|значак|Надмагільны крыж з пахаваньня на Загародзкіх могілках. Перад 1900 годам.]]Гістарычныя мясцовасьці Брагіна: Загародзьдзе, Зьвярынец{{заўвага|14 студзеня 1812 г. сьвятар Актавіян Доўгірд, настаяцель Сялецкага кляштару базыльянаў, ахрысьціў Люцыю Юзафату, дачку сужэнства Рыгора і Зофіі Каплінскіх з двара Зьвярынец, пісараў пры сховішчах Брагінскага маёнтку, парафіянаў Астраглядавіцкага касьцёлу, а кумамі былі пан Антоні Зяньковіч, стражнік аршанскі, і пані Калета Лышчынская, ротмістрава, пан Антоні Мрачкоўскі і пані Францішка Згажэльская, рэгэнтава, пан Леон Згажэльскі, рэгэнт, і панна Пелагія Лышчынская, усе — з замку Гарадыскага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 47адв.&lt;/ref&gt;.|}}  (раён сучасных вуліц Зіновіча, Юбілейнай, Паркавай, Пясочнай, канца Кастрычніцкай, Крылова, Палескай, Аэрадромнай, Чэлідзэ), Касачоў, Ліпкі, Палуянаўшчына.

== Эканоміка ==
На 2022 год у Брагіне месьціліся:
* ААТ «Брагінаграсэрвіс» (вул. Мэханізатараў, д. 4) на 69 супрацоўнікаў, якое ажыцьцяўляла грузаперавозкі і [[рамонт]] сельгастэхнікі, а таксама мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сельская гаспадарка|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/sels_g/|выдавец=[[Брагінскі раённы выканаўчы камітэт]]|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* УП «Брагінская перасоўная мэханізаваная калёна № 91» (вул. Ігнаценкі, д. 26) на 69 працаўнікоў, якое належала ААТ «[[Палесьсебуд]]»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Будаўніцтва|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/buda/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* 21 спажывецкая і 14 харчовых [[крама]]ў;
* 7 спажывецкіх і 4 харчовыя [[павільён]]ы;
* 3 спажывецкія і 2 харчовыя [[шапік]]і;
* 3 спажывецкія і 2 мяшаныя гандлёвыя [[намёт]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Разьмяшчэньне гандлёвых кропак у Брагінскім раёне|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/uploads/files/Dislokatsija-roznichnyx-torgovyx-objektov,-raspolozhennyx-na-territorii-rajona.xlsx|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=1 кастрычніка 2020|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама працавалі дробныя вытворцы харчаваньня і мэтэастанцыя.

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
Дзее гістарычна-этнаграфічны музэй (з 1987 году) з мастацкай галерэяй.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Брагінскі замак|Замак]] (XV—XVII стст.)
* Касьцёл (сярэдзіна XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1790)
* Царква Сьвятога Мікалая (XVII ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (1786)

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Краявіды Брагіна&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
000 Brahin 04.JPG|Старая камяніца
000 Brahin 09.JPG|Вуліца
000 Brahin 08.JPG|Пляц
000 Brahin 12.JPG|Адміністрацыя
&lt;/gallery&gt;

== Асобы ==
* [[Адам Міхал Ракіцкі]] (каля 1740—1779) — [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]], уласьнік Брагіна
* Міхал, сын Рафала, Ракіцкі (1797—1855) — рэчыцкі павятовы маршалак, уласьнік Брагіна
* [[Сяргей Палуян]] (1890—1910) — беларускі публіцыст, празаік і літаратуразнавец пачатку ХХ ст.
* [[Барыс Магілевіч]] (1907—1934) — удзельнік марской экспэдыцыі на параходзе «Чэлюскін» (1933—1934)&lt;ref&gt;[http://www.rujen.ru/index.php/МОГИЛЕВИЧ_Борис_Григорьевич]&lt;/ref&gt;
* [[Алег Мельнікаў]] (нар. 1946) — беларускі матэматык і пэдагог
* [[Яўген Панамарэнка]] (нар. 1947) — беларускі мастак
* [[Навум Фальковіч]] (нар. 1924) — намесьнік начальніка ваеннай катэдры Томскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210624201046/http://wiki.tsu.ru/wiki/index.php/%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87,_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87]&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі{{заўвага|Шкрабы – абрэвіятура, якая выкарыстоўвалася ў 1920-я гг. адносна школьных работнікаў; бальшавікам спачатку нават і ў слове «настаўнік» бачылася нешта буржуазнае?}} ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

{{Навігацыйная група
|назоў = Брагін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Брагінскі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Брагін| ]]</text>
      <sha1>s4s8fpdkxcfzn5k5xibqjcl7pda0b7x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667134</id>
      <parentid>2667129</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182223" sha1="shqwsd5qtb1luitgjzimehq9vme4qna" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Брагін
|Лацінка                          = Brahin
|Статус                           = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне            = Брагіна
|Герб                             = Coat of Arms of Brahin 2001.svg
|Сьцяг                            = Flag of Bragin.svg
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1147 
|Першыя згадкі                    = 1147
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Брягинь, Брягинъ
|Мясцовая назва                   = Брагінь 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 4507
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  =  &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 000 Brahin 07.JPG 
|Апісаньне выявы                  = У цэнтры мястэчка
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 47
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 16
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = [http://bragin.gomel-region.by/by/ bragin.gomel-region.by/by]
}}
'''Бра́гін''' — [[гарадзкі пасёлак|мястэчка]] ў [[Беларусь|Беларусі]] на рацэ [[Брагінка|Брагінцы]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 119 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомля]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]], [[Рэчыца]]й, [[Лоеў|Лоевам]], [[Камарын]]ам.

Брагін — даўняе [[места]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Брагіна}}

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]][[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|170пкс|значак|зьлева|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, сустракаем у [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь{{заўвага|Акрамя іншага, зьвестка яшчэ раз наўпростую засьведчыла ўяўленьне XII ст. што да лякалізацыі Русі.}} с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}} У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. P. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Васіль III Іванавіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. P. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. P. 131—132, 168—169&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). P. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892 — 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія{{заўвага|Падрабязна пра братоў гл. у кнізе І. Чаманьскай&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 53–59, 63–64&lt;/ref&gt;.}}, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24; Akta unji Polski z Litwą 1385 – 1791. / Wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz. – Krakow, 1932. S. 326–327&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час памылкова даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]]е, пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], [[Піркі|Перка]], [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (каля 126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 рымараў{{заўвага|Майстроў па вырабу конскага рыштунку.}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, усе рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Астраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Сэбасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ілічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}.   

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}}{{заўвага|Пра князя Ярэмія Міхала і княгіню Грызэльду Канстанцыю гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 164—231&lt;/ref&gt;.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70; Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 187&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|Пра Міхала Томаша Вішнявецкага гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 249—292&lt;/ref&gt;.}}{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гетмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 334—335&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]
 
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам, тут названым дэканам, быў Гаўрыіл альбо Габрыэль Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш царкве Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.-735; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся зь сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў зь Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным зь сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 328-333зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

Актам Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;. 

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону іх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты. Ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|зьлева|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыблізна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]]{{заўвага|Пра Міхала Сэрвацыя гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 405—436&lt;/ref&gt;}} ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Tekla Ruža Višniavieckaja (Radzivił). Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл) (XVIII).jpg|значак|170px|Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл). Невядомы мастак. XVIII ст.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у хутары Кавака, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Бярнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

[[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|зьлева|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747){{заўвага|Пра Тэклю Ружу гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 444—453&lt;/ref&gt;}}. Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|170px|Астраглядавіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 г. мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых{{заўвага|Зьвестка запазычаная з артыкула Вікіпэдыі [[Адам Міхал Ракіцкі]]. Але крыніца ў ім ня ўказаная.}} панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 годзе запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і брагінскіх ваколіцаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: у визітах 1740, 1743, 1752, 1785 г. што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы. Прыведзены запіс  літаральна паўтарае той, што датычыўся глухавіцкай царквы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Хведар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцежарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб нараджэньні і хросьце Тэклі Ракіцкай. 1799 г.jpg|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут знаходзілася адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход «происходила из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;.  Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней гэнэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавыя часы Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа —  да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзеялі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзеялі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Геаграфія ==

Каля Брагіна ёсьць паклады жалезьняку, гліны і суглінкаў. Брагін месьціцца за 100 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомлю]] і за 25 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Злучэньне аўтадарогамі існавала з [[Лоеў|Лоевам]], [[Рэчыца]]й і Хвойнікамі ў Беларусі, а таксама з [[Чарнігаў|Чарнігавам]] ва Ўкраіне. Сярэдняя тэмпэратура студзеня складала -6,6°C, а ліпеня — +18[[°C]]. Ападкаў у сярэднім выпадала 533 мм за год. [[Вэгетацыйны пэрыяд]] росту расьлінаў складаў 194 дні ў год&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Геаграфія|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/geo-by/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе''': 1850 год — 1233 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 66.&lt;/ref&gt;; 1860 год — 2628 чал.; 1880 год — 2,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Brahin // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/348 348]&lt;/ref&gt;; 1897 год — 4519 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 2,7 тыс. чал.; 1939 год — 4,7 тыс. чал.; 1969 год — 6,7 тыс. чал.; 1985 год — 5,6 тыс. чал.; 1993 год — 3,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 63.&lt;/ref&gt;; 1995 год — 2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|3к}} С. 227.&lt;/ref&gt;
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 3,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 65.&lt;/ref&gt;; 2006 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,7 тыс. чал.; 2009 год — 3954 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 3698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 3662 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 3681 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2020 год — 4400 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2020&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210430042021/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_16754/ Численность населения на 1 января 2020 г. и среднегодовая численность населения за 2019 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

== Адукацыя ==
На 2022 год у Брагіне дзеялі [[гімназія]], Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня і рэабілітацыі, Цэнтар творчасьці дзяцей і [[Моладзь|моладзі]], Фізкультурна-спартовы цэнтар дзяцей і моладзі, Брагінскі раённы сацыяльна-пэдагагічны цэнтар зь дзіцячым [[Прытулак|прытулкам]], [[дзіцяча-юнацкая спартовая школа]] (ДЮСШ) і Брагінскія дзіцячыя [[ясьлі]]-сад, якія забясьпечвалі поўны ахоп дзяцей [[Дашкольная ўстанова|дашкольнай]] асьветай. У ясьлях-садзе працавалі 4 гурткі: 1) [[Выяўленчае мастацтва|выяўленчага мастацтва]], 2) замежных моваў, 3) падрыхтоўкі да школы, 4) [[Харэаграфія|харэаграфіі]]. Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня Брагінскага раёну меў клясу для дзяцей з множнымі парушэньнямі разьвіцьця, якім забясьпечвалі падвоз. Забясьпечанасьць кампутарамі складала 1 кампутар на 16 чалавек пры стандарце 1 на 30&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Адукацыя|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/aduk/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Мэдыцына ==
На 2022 год [[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]] месьцілася па вуліцы Крылова, д. 7 і мела 91 ложак, зь іх: 40 — у тэрапэўтычным аддзяленьні; 28 — у [[Хірургія|хірургічным]]; 20 — у [[Акушэрства|акушэрска]]-[[Пэдыятрыя|пэдыятрычным]], у тым ліку 10 пэдыятрычных ложкаў і па 5 — [[Гінэкалёгія|гінэкалягічных]] і хваробаў [[Цяжарнасьць|цяжарнасьці]]; 3 — у аддзяленьні [[Анастэзіялёгія|анастэзіялёгіі]] і [[Рэанімацыя|рэанімацыі]]. У [[Паліклініка|паліклініцы]] працавалі лекары 14 спэцыяльнасьцяў: некалькі лекараў агульнай практыкі, участковых пэдыятраў, хірургаў і акушэраў-гінэколягаў, па адным [[Нэўралёгія|нэўролягу]], отарыналярынголягу, [[Анкалёгія|анколягу]], [[Эндакрыналёгія|эндакрынолягу]], [[Афтальмалёгія|афтальмолягу]], інфэкцыяністу, дэрматавэнэролягу, [[Псыхіятрыя|псыхіятру]]-нарколягу і фтызіятру, а таксама зубныя [[фэльчар]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лекавая сетка|спасылка=http://bragincrb.by/лечебная-сеть/|выдавец=[[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]]|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Культура ==
На 2022 год у Брагінскім раёне дзеялі:
* [[Брагінскі раённы дом культуры]], які меў 12 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх клюбаў, зь якіх 7 было ў [[Пасёлак|пасёлках]];
* [[Брагінская цэнтральная раённая бібліятэка]], якая мела 20 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх [[Бібліятэка|бібліятэк]];
* [[Брагінская дзіцячая школа мастацтваў]], што мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е  і клясы ў пасёлках [[Буркі]], [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]], [[Малажын]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]];
* [[Брагінскі гістарычны музэй]] з карціннай [[галерэя]]й&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

У Брагіне існавалі 3 народныя творчыя гурты, якія дзеялі пры Брагінскім раённым доме культуры: 1) музычны гурт «[[Бравія]]», 2) эстрадная студыя «Музычны лябірынт», 3) мужчынскі сьпеўны гурт «[[Галасы дубравы]]». У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў працаваў дзіцячы харэаграфічны гурт «[[Брагінка (гурт)|Брагінка]]», што быў лаўрэатам 2-й ступені абласнога конкурсу «Карагод сяброў». Бібліятэчнае абслугоўваньне ахоплівала звыш 80 % месьцічаў. Кнігазабясьпечанасьць складала 14,8 кніг на чалавека і 19,7 кніг на чытача. У Брагінскай цэнтральнай раённай бібліятэцы дзеяў публічны цэнтар прававой інфармацыі з выхадам у Сеціва, што ўлучаў эталённы банк прававых зьвестак. У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў дзеялі 7 клясаў па: 1) [[акардэон]]е, 2) [[баян]]е, 3) выяўленчым мастацтве, 4) [[Гітара|гітары]], 5) [[фартэпіяна]], 6) харэаграфіі, 7) [[Цымбалы|цымбалах]]. Штогод ладзіўся раённы конкурс «Брагінская музычная вясна»&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Культура|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/culture/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама ў Брагіне дзеялі праваслаўная царква [[Мікола Цудатворца|Міколы Цудатворцы]] і пратэстанцкая царква «Благодаць»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Рэлігія|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/religiya/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Вядуцца радыётрансьляцыі. Выходзіць раённая газэта «[[Маяк Палесься]]», рэдакцыя якой месьціцца па вуліцы Гагарына, д. 47&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.bragin.by/kontakty/|выдавец=Газэта «[[Маяк Палесься]]»|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Забудова ==
=== Плян ===
Сучасны Брагін плянавальна складаецца зь сеткі кварталаў, выцягнутых уздоўж ракі. Асноўныя адміністрацыйныя і гандлёвыя будынкі канцэнтруюцца вакол пляцу. У цэнтральнай частцы разьмяшчаюцца 2-, 4- і 5-павярховыя жылыя дамы. Астатняя забудова пераважна аднапавярховая, драўляная.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''{{Заўвага|Усё, што датычыцца вуліц і мясцовасьцяў Брагіна, вядома дзякуючы Віктару Гілеўскаму і заснавана на матэрыялах Усесаюзнага перапісу 1926 г.&lt;ref&gt;НАРБ. Ф. 30. Воп. 2. Спр. 7031, 7130, 7131&lt;/ref&gt; Гл. таксама: Трыбуна калгасніка. 6.04.1935 (перайменаваньні).}}  || '''Былыя назвы'''
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Заходняя вуліца || '''Пойма''' вуліца ||
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Каапэратыўная вуліца || '''Шайкевіча''' вуліца{{Заўвага|Гэтая і іншыя імянныя назвы ўтварыліся з прозьвішчаў гаспадароў сядзібаў.}} || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Камсамольская вуліца || '''Зялёная''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава вуліца || '''Загародзьдзе''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава завулак || '''Панеўчыка''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Мамкіна вуліца || '''Кротава''' вуліца || &lt;br&gt; Сялянская вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Манжоса вуліца || ''Безымянная'' вуліца &lt;br&gt; '''Садовая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава вуліца || '''Мясная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Гарбарная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Школьны''' завулак (частка){{Заўвага|А таксама завулкі, прылеглыя да вуліцаў Траецкай, Качанава, Баранава.}} || Інтэрнацыянальная вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава завулак || '''Баранава''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Жэжкі''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Процкаў''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Набярэжная вуліца || '''Пасад''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Партызанская вуліца || '''Новая'''{{Заўвага|Бо зьявілася пасьля 1861 г.}} вуліца ||  
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Першамайская вуліца || '''Кардашова вуліца''' (частка) &lt;br&gt; '''Качанава''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Траецкая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца &lt;br&gt; '''Вузкі Базар''' вуліца &lt;br&gt; '''Прабойная''' вуліца &lt;br&gt; '''Пясочная''' вуліца|| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Садовы завулак || '''Казінаўка (Казіміраўка)''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Скарахода вуліца || '''Выганная''' вуліца&lt;ref&gt;Гілеўскі В. [https://web.archive.org/web/20210614095025/http://www.bragin.by/2021/06/bragin-gistarychny-u-poshukax-doma-syargeya-paluyana/ Брагін гістарычны. У пошуках дома Сяргея Палуяна], Маяк Палесся, 10 чэрвеня 2021 г.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейская вуліца || '''Гаток''' вуліца&lt;ref&gt;Віктар Гілеўскі. Твой дом — Брагін. // Літаратура і мастацтва. № 17, 26 красавіка 2019. С. 6.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейскі завулак || '''Сідаровіча''' вуліца || 
|}

Вуліцы, якія не існуюць і ў пераназваным выглядзе: Кавальская, Кароткая, Вузкая, Падол, Школьная, Цясьлярская.

=== Мясцовасьці ===
[[Файл:Згадка пра двор Звярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.png|значак|зьлева|170px|Згадка пра двор Зьвярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.]][[Файл:Grave crosses in Brahin - Zagorodskoje cemetery 2 - br 1900 AD.jpg|150px|значак|Надмагільны крыж з пахаваньня на Загародзкіх могілках. Перад 1900 годам.]]Гістарычныя мясцовасьці Брагіна: Загародзьдзе, Зьвярынец{{заўвага|14 студзеня 1812 г. сьвятар Актавіян Доўгірд, настаяцель Сялецкага кляштару базыльянаў, ахрысьціў Люцыю Юзафату, дачку сужэнства Рыгора і Зофіі Каплінскіх з двара Зьвярынец, пісараў пры сховішчах Брагінскага маёнтку, парафіянаў Астраглядавіцкага касьцёлу, а кумамі былі пан Антоні Зяньковіч, стражнік аршанскі, і пані Калета Лышчынская, ротмістрава, пан Антоні Мрачкоўскі і пані Францішка Згажэльская, рэгэнтава, пан Леон Згажэльскі, рэгэнт, і панна Пелагія Лышчынская, усе — з замку Гарадыскага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 47адв.&lt;/ref&gt;.|}}  (раён сучасных вуліц Зіновіча, Юбілейнай, Паркавай, Пясочнай, канца Кастрычніцкай, Крылова, Палескай, Аэрадромнай, Чэлідзэ), Касачоў, Ліпкі, Палуянаўшчына.

== Эканоміка ==
На 2022 год у Брагіне месьціліся:
* ААТ «Брагінаграсэрвіс» (вул. Мэханізатараў, д. 4) на 69 супрацоўнікаў, якое ажыцьцяўляла грузаперавозкі і [[рамонт]] сельгастэхнікі, а таксама мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сельская гаспадарка|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/sels_g/|выдавец=[[Брагінскі раённы выканаўчы камітэт]]|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* УП «Брагінская перасоўная мэханізаваная калёна № 91» (вул. Ігнаценкі, д. 26) на 69 працаўнікоў, якое належала ААТ «[[Палесьсебуд]]»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Будаўніцтва|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/buda/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* 21 спажывецкая і 14 харчовых [[крама]]ў;
* 7 спажывецкіх і 4 харчовыя [[павільён]]ы;
* 3 спажывецкія і 2 харчовыя [[шапік]]і;
* 3 спажывецкія і 2 мяшаныя гандлёвыя [[намёт]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Разьмяшчэньне гандлёвых кропак у Брагінскім раёне|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/uploads/files/Dislokatsija-roznichnyx-torgovyx-objektov,-raspolozhennyx-na-territorii-rajona.xlsx|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=1 кастрычніка 2020|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама працавалі дробныя вытворцы харчаваньня і мэтэастанцыя.

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
Дзее гістарычна-этнаграфічны музэй (з 1987 году) з мастацкай галерэяй.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Брагінскі замак|Замак]] (XV—XVII стст.)
* Касьцёл (сярэдзіна XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1790)
* Царква Сьвятога Мікалая (XVII ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (1786)

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Краявіды Брагіна&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
000 Brahin 04.JPG|Старая камяніца
000 Brahin 09.JPG|Вуліца
000 Brahin 08.JPG|Пляц
000 Brahin 12.JPG|Адміністрацыя
&lt;/gallery&gt;

== Асобы ==
* [[Адам Міхал Ракіцкі]] (каля 1740—1779) — [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]], уласьнік Брагіна
* Міхал, сын Рафала, Ракіцкі (1797—1855) — рэчыцкі павятовы маршалак, уласьнік Брагіна
* [[Сяргей Палуян]] (1890—1910) — беларускі публіцыст, празаік і літаратуразнавец пачатку ХХ ст.
* [[Барыс Магілевіч]] (1907—1934) — удзельнік марской экспэдыцыі на параходзе «Чэлюскін» (1933—1934)&lt;ref&gt;[http://www.rujen.ru/index.php/МОГИЛЕВИЧ_Борис_Григорьевич]&lt;/ref&gt;
* [[Алег Мельнікаў]] (нар. 1946) — беларускі матэматык і пэдагог
* [[Яўген Панамарэнка]] (нар. 1947) — беларускі мастак
* [[Навум Фальковіч]] (нар. 1924) — намесьнік начальніка ваеннай катэдры Томскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210624201046/http://wiki.tsu.ru/wiki/index.php/%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87,_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87]&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі{{заўвага|Шкрабы – абрэвіятура, якая выкарыстоўвалася ў 1920-я гг. адносна школьных работнікаў; бальшавікам спачатку нават і ў слове «настаўнік» бачылася нешта буржуазнае?}} ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

{{Навігацыйная група
|назоў = Брагін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Брагінскі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Брагін| ]]</text>
      <sha1>shqwsd5qtb1luitgjzimehq9vme4qna</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667161</id>
      <parentid>2667134</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2667161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182249" sha1="anmv89bymak5lm0pzjohl0gjigxpv2q" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Брагін
|Лацінка                          = Brahin
|Статус                           = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне            = Брагіна
|Герб                             = Coat of Arms of Brahin 2001.svg
|Сьцяг                            = Flag of Bragin.svg
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1147 
|Першыя згадкі                    = 1147
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Брягинь, Брягинъ
|Мясцовая назва                   = Брагінь 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 4507
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  =  &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 000 Brahin 07.JPG 
|Апісаньне выявы                  = У цэнтры мястэчка
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 47
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 16
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = [http://bragin.gomel-region.by/by/ bragin.gomel-region.by/by]
}}
'''Бра́гін''' — [[гарадзкі пасёлак|мястэчка]] ў [[Беларусь|Беларусі]] на рацэ [[Брагінка|Брагінцы]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 119 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомля]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]], [[Рэчыца]]й, [[Лоеў|Лоевам]], [[Камарын]]ам.

Брагін — даўняе [[места]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Брагіна}}

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]][[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|170пкс|значак|зьлева|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, сустракаем у [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь{{заўвага|Акрамя іншага, зьвестка яшчэ раз наўпростую засьведчыла ўяўленьне XII ст. што да лякалізацыі Русі.}} с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}} У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. P. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Васіль III Іванавіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. P. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. P. 131—132, 168—169&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). P. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892 — 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія{{заўвага|Падрабязна пра братоў гл. у кнізе І. Чаманьскай&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 53–59, 63–64&lt;/ref&gt;.}}, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24; Akta unji Polski z Litwą 1385 – 1791. / Wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz. – Krakow, 1932. S. 326–327&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час памылкова даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]]е, пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], [[Піркі|Перка]], [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (каля 126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 рымараў{{заўвага|Майстроў па вырабу конскага рыштунку.}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, усе рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Астраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Сэбасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ілічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}.   

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}}{{заўвага|Пра князя Ярэмія Міхала і княгіню Грызэльду Канстанцыю гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 164—231&lt;/ref&gt;.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70; Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 187&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|Пра Міхала Томаша Вішнявецкага гл. падрабязна&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 249—292&lt;/ref&gt;.}}{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гетмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 334—335&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]
 
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам, тут названым дэканам, быў Гаўрыіл альбо Габрыэль Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш царкве Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.-735; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся зь сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў зь Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным зь сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 328-333зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

Актам Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;. 

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону іх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты. Ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|зьлева|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыблізна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]]{{заўвага|Пра Міхала Сэрвацыя гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 405—436&lt;/ref&gt;}} ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Tekla Ruža Višniavieckaja (Radzivił). Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл) (XVIII).jpg|значак|170px|Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл). Невядомы мастак. XVIII ст.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у хутары Кавака, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Бярнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

[[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|зьлева|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747){{заўвага|Пра Тэклю Ружу гл.&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 444—453&lt;/ref&gt;}}. Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|170px|Астраглядавіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 г. мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых{{заўвага|Зьвестка запазычаная з артыкула Вікіпэдыі [[Адам Міхал Ракіцкі]]. Але крыніца ў ім ня ўказаная.}} панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 годзе запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і брагінскіх ваколіцаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: у визітах 1740, 1743, 1752, 1785 г. што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы. Прыведзены запіс  літаральна паўтарае той, што датычыўся глухавіцкай царквы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Хведар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцежарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб нараджэньні і хросьце Тэклі Ракіцкай. 1799 г.jpg|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут знаходзілася адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход «происходила из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;.  Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней гэнэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавыя часы Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа —  да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзеялі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзеялі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Геаграфія ==

Каля Брагіна ёсьць паклады жалезьняку, гліны і суглінкаў. Брагін месьціцца за 100 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомлю]] і за 25 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Злучэньне аўтадарогамі існавала з [[Лоеў|Лоевам]], [[Рэчыца]]й і Хвойнікамі ў Беларусі, а таксама з [[Чарнігаў|Чарнігавам]] ва Ўкраіне. Сярэдняя тэмпэратура студзеня складала -6,6°C, а ліпеня — +18[[°C]]. Ападкаў у сярэднім выпадала 533 мм за год. [[Вэгетацыйны пэрыяд]] росту расьлінаў складаў 194 дні ў год&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Геаграфія|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/geo-by/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе''': 1850 год — 1233 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 66.&lt;/ref&gt;; 1860 год — 2628 чал.; 1880 год — 2,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Brahin // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/348 348]&lt;/ref&gt;; 1897 год — 4519 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 2,7 тыс. чал.; 1939 год — 4,7 тыс. чал.; 1969 год — 6,7 тыс. чал.; 1985 год — 5,6 тыс. чал.; 1993 год — 3,7 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 63.&lt;/ref&gt;; 1995 год — 2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|3к}} С. 227.&lt;/ref&gt;
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 3,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 65.&lt;/ref&gt;; 2006 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,7 тыс. чал.; 2009 год — 3954 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 3698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 3662 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 3681 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2020 год — 4400 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2020&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210430042021/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_16754/ Численность населения на 1 января 2020 г. и среднегодовая численность населения за 2019 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

== Адукацыя ==
На 2022 год у Брагіне дзеялі [[гімназія]], Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня і рэабілітацыі, Цэнтар творчасьці дзяцей і [[Моладзь|моладзі]], Фізкультурна-спартовы цэнтар дзяцей і моладзі, Брагінскі раённы сацыяльна-пэдагагічны цэнтар зь дзіцячым [[Прытулак|прытулкам]], [[дзіцяча-юнацкая спартовая школа]] (ДЮСШ) і Брагінскія дзіцячыя [[ясьлі]]-сад, якія забясьпечвалі поўны ахоп дзяцей [[Дашкольная ўстанова|дашкольнай]] асьветай. У ясьлях-садзе працавалі 4 гурткі: 1) [[Выяўленчае мастацтва|выяўленчага мастацтва]], 2) замежных моваў, 3) падрыхтоўкі да школы, 4) [[Харэаграфія|харэаграфіі]]. Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня Брагінскага раёну меў клясу для дзяцей з множнымі парушэньнямі разьвіцьця, якім забясьпечвалі падвоз. Забясьпечанасьць кампутарамі складала 1 кампутар на 16 чалавек пры стандарце 1 на 30&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Адукацыя|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/aduk/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Мэдыцына ==
На 2022 год [[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]] месьцілася па вуліцы Крылова, д. 7 і мела 91 ложак, зь іх: 40 — у тэрапэўтычным аддзяленьні; 28 — у [[Хірургія|хірургічным]]; 20 — у [[Акушэрства|акушэрска]]-[[Пэдыятрыя|пэдыятрычным]], у тым ліку 10 пэдыятрычных ложкаў і па 5 — [[Гінэкалёгія|гінэкалягічных]] і хваробаў [[Цяжарнасьць|цяжарнасьці]]; 3 — у аддзяленьні [[Анастэзіялёгія|анастэзіялёгіі]] і [[Рэанімацыя|рэанімацыі]]. У [[Паліклініка|паліклініцы]] працавалі лекары 14 спэцыяльнасьцяў: некалькі лекараў агульнай практыкі, участковых пэдыятраў, хірургаў і акушэраў-гінэколягаў, па адным [[Нэўралёгія|нэўролягу]], отарыналярынголягу, [[Анкалёгія|анколягу]], [[Эндакрыналёгія|эндакрынолягу]], [[Афтальмалёгія|афтальмолягу]], інфэкцыяністу, дэрматавэнэролягу, [[Псыхіятрыя|псыхіятру]]-нарколягу і фтызіятру, а таксама зубныя [[фэльчар]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лекавая сетка|спасылка=http://bragincrb.by/лечебная-сеть/|выдавец=[[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]]|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Культура ==
На 2022 год у Брагінскім раёне дзеялі:
* [[Брагінскі раённы дом культуры]], які меў 12 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх клюбаў, зь якіх 7 было ў [[Пасёлак|пасёлках]];
* [[Брагінская цэнтральная раённая бібліятэка]], якая мела 20 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх [[Бібліятэка|бібліятэк]];
* [[Брагінская дзіцячая школа мастацтваў]], што мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е  і клясы ў пасёлках [[Буркі]], [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]], [[Малажын]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]];
* [[Брагінскі гістарычны музэй]] з карціннай [[галерэя]]й&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

У Брагіне існавалі 3 народныя творчыя гурты, якія дзеялі пры Брагінскім раённым доме культуры: 1) музычны гурт «[[Бравія]]», 2) эстрадная студыя «Музычны лябірынт», 3) мужчынскі сьпеўны гурт «[[Галасы дубравы]]». У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў працаваў дзіцячы харэаграфічны гурт «[[Брагінка (гурт)|Брагінка]]», што быў лаўрэатам 2-й ступені абласнога конкурсу «Карагод сяброў». Бібліятэчнае абслугоўваньне ахоплівала звыш 80 % месьцічаў. Кнігазабясьпечанасьць складала 14,8 кніг на чалавека і 19,7 кніг на чытача. У Брагінскай цэнтральнай раённай бібліятэцы дзеяў публічны цэнтар прававой інфармацыі з выхадам у Сеціва, што ўлучаў эталённы банк прававых зьвестак. У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў дзеялі 7 клясаў па: 1) [[акардэон]]е, 2) [[баян]]е, 3) выяўленчым мастацтве, 4) [[Гітара|гітары]], 5) [[фартэпіяна]], 6) харэаграфіі, 7) [[Цымбалы|цымбалах]]. Штогод ладзіўся раённы конкурс «Брагінская музычная вясна»&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Культура|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/culture/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама ў Брагіне дзеялі праваслаўная царква [[Мікола Цудатворца|Міколы Цудатворцы]] і пратэстанцкая царква «Благодаць»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Рэлігія|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/religiya/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Вядуцца радыётрансьляцыі. Выходзіць раённая газэта «[[Маяк Палесься]]», рэдакцыя якой месьціцца па вуліцы Гагарына, д. 47&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.bragin.by/kontakty/|выдавец=Газэта «[[Маяк Палесься]]»|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Забудова ==
=== Плян ===
Сучасны Брагін плянавальна складаецца зь сеткі кварталаў, выцягнутых уздоўж ракі. Асноўныя адміністрацыйныя і гандлёвыя будынкі канцэнтруюцца вакол пляцу. У цэнтральнай частцы разьмяшчаюцца 2-, 4- і 5-павярховыя жылыя дамы. Астатняя забудова пераважна аднапавярховая, драўляная.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''{{Заўвага|Усё, што датычыцца вуліц і мясцовасьцяў Брагіна, вядома дзякуючы Віктару Гілеўскаму і заснавана на матэрыялах Усесаюзнага перапісу 1926 г.&lt;ref&gt;НАРБ. Ф. 30. Воп. 2. Спр. 7031, 7130, 7131&lt;/ref&gt; Гл. таксама: Трыбуна калгасніка. 6.04.1935 (перайменаваньні).}}  || '''Былыя назвы'''
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Заходняя вуліца || '''Пойма''' вуліца ||
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Каапэратыўная вуліца || '''Шайкевіча''' вуліца{{Заўвага|Гэтая і іншыя імянныя назвы ўтварыліся з прозьвішчаў гаспадароў сядзібаў.}} || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Камсамольская вуліца || '''Зялёная''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава вуліца || '''Загародзьдзе''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Кірава завулак || '''Панеўчыка''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Мамкіна вуліца || '''Кротава''' вуліца || &lt;br&gt; Сялянская вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Манжоса вуліца || ''Безымянная'' вуліца &lt;br&gt; '''Садовая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава вуліца || '''Мясная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Гарбарная''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Школьны''' завулак (частка){{Заўвага|А таксама завулкі, прылеглыя да вуліцаў Траецкай, Качанава, Баранава.}} || Інтэрнацыянальная вуліца (па 1935 г.) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Махава завулак || '''Баранава''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Жэжкі''' вуліца (частка) &lt;br&gt; '''Процкаў''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Набярэжная вуліца || '''Пасад''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Партызанская вуліца || '''Новая'''{{Заўвага|Бо зьявілася пасьля 1861 г.}} вуліца ||  
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Першамайская вуліца || '''Кардашова вуліца''' (частка) &lt;br&gt; '''Качанава''' вуліца (частка) || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Траецкая''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца &lt;br&gt; '''Вузкі Базар''' вуліца &lt;br&gt; '''Прабойная''' вуліца &lt;br&gt; '''Пясочная''' вуліца|| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Садовы завулак || '''Казінаўка (Казіміраўка)''' вуліца || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Скарахода вуліца || '''Выганная''' вуліца&lt;ref&gt;Гілеўскі В. [https://web.archive.org/web/20210614095025/http://www.bragin.by/2021/06/bragin-gistarychny-u-poshukax-doma-syargeya-paluyana/ Брагін гістарычны. У пошуках дома Сяргея Палуяна], Маяк Палесся, 10 чэрвеня 2021 г.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейская вуліца || '''Гаток''' вуліца&lt;ref&gt;Віктар Гілеўскі. Твой дом — Брагін. // Літаратура і мастацтва. № 17, 26 красавіка 2019. С. 6.&lt;/ref&gt; || 
|- style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Чырвонаармейскі завулак || '''Сідаровіча''' вуліца || 
|}

Вуліцы, якія не існуюць і ў пераназваным выглядзе: Кавальская, Кароткая, Вузкая, Падол, Школьная, Цясьлярская.

=== Мясцовасьці ===
[[Файл:Згадка пра двор Звярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.png|значак|зьлева|170px|Згадка пра двор Зьвярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.]][[Файл:Grave crosses in Brahin - Zagorodskoje cemetery 2 - br 1900 AD.jpg|150px|значак|Надмагільны крыж з пахаваньня на Загародзкіх могілках. Перад 1900 годам.]]Гістарычныя мясцовасьці Брагіна: Загародзьдзе, Зьвярынец{{заўвага|14 студзеня 1812 г. сьвятар Актавіян Доўгірд, настаяцель Сялецкага кляштару базыльянаў, ахрысьціў Люцыю Юзафату, дачку сужэнства Рыгора і Зофіі Каплінскіх з двара Зьвярынец, пісараў пры сховішчах Брагінскага маёнтку, парафіянаў Астраглядавіцкага касьцёлу, а кумамі былі пан Антоні Зяньковіч, стражнік аршанскі, і пані Калета Лышчынская, ротмістрава, пан Антоні Мрачкоўскі і пані Францішка Згажэльская, рэгэнтава, пан Леон Згажэльскі, рэгэнт, і панна Пелагія Лышчынская, усе — з замку Гарадыскага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 47адв.&lt;/ref&gt;.|}}  (раён сучасных вуліц Зіновіча, Юбілейнай, Паркавай, Пясочнай, канца Кастрычніцкай, Крылова, Палескай, Аэрадромнай, Чэлідзэ), Касачоў, Ліпкі, Палуянаўшчына.

== Эканоміка ==
На 2022 год у Брагіне месьціліся:
* ААТ «Брагінаграсэрвіс» (вул. Мэханізатараў, д. 4) на 69 супрацоўнікаў, якое ажыцьцяўляла грузаперавозкі і [[рамонт]] сельгастэхнікі, а таксама мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сельская гаспадарка|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/sels_g/|выдавец=[[Брагінскі раённы выканаўчы камітэт]]|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* УП «Брагінская перасоўная мэханізаваная калёна № 91» (вул. Ігнаценкі, д. 26) на 69 працаўнікоў, якое належала ААТ «[[Палесьсебуд]]»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Будаўніцтва|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/buda/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;;
* 21 спажывецкая і 14 харчовых [[крама]]ў;
* 7 спажывецкіх і 4 харчовыя [[павільён]]ы;
* 3 спажывецкія і 2 харчовыя [[шапік]]і;
* 3 спажывецкія і 2 мяшаныя гандлёвыя [[намёт]]ы&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Разьмяшчэньне гандлёвых кропак у Брагінскім раёне|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/uploads/files/Dislokatsija-roznichnyx-torgovyx-objektov,-raspolozhennyx-na-territorii-rajona.xlsx|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=1 кастрычніка 2020|дата доступу=8 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

Таксама працавалі дробныя вытворцы харчаваньня і мэтэастанцыя.

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
Дзее гістарычна-этнаграфічны музэй (з 1987 году) з мастацкай галерэяй.

=== Страчаная спадчына ===
* [[Брагінскі замак|Замак]] (XV—XVII стст.)
* Касьцёл (сярэдзіна XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1790)
* Царква Сьвятога Мікалая (XVII ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (1786)

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Краявіды Брагіна&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
000 Brahin 04.JPG|Старая камяніца
000 Brahin 09.JPG|Вуліца
000 Brahin 08.JPG|Пляц
000 Brahin 12.JPG|Адміністрацыя
&lt;/gallery&gt;

== Асобы ==
* [[Адам Міхал Ракіцкі]] (каля 1740—1779) — [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]], уласьнік Брагіна
* Міхал, сын Рафала, Ракіцкі (1797—1855) — рэчыцкі павятовы маршалак, уласьнік Брагіна
* [[Сяргей Палуян]] (1890—1910) — беларускі публіцыст, празаік і літаратуразнавец пачатку ХХ ст.
* [[Барыс Магілевіч]] (1907—1934) — удзельнік марской экспэдыцыі на параходзе «Чэлюскін» (1933—1934)&lt;ref&gt;[http://www.rujen.ru/index.php/МОГИЛЕВИЧ_Борис_Григорьевич]&lt;/ref&gt;
* [[Алег Мельнікаў]] (нар. 1946) — беларускі матэматык і пэдагог
* [[Яўген Панамарэнка]] (нар. 1947) — беларускі мастак
* [[Навум Фальковіч]] (нар. 1924) — намесьнік начальніка ваеннай катэдры Томскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210624201046/http://wiki.tsu.ru/wiki/index.php/%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87,_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87]&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі{{заўвага|Шкрабы – абрэвіятура, якая выкарыстоўвалася ў 1920-я гг. адносна школьных работнікаў; бальшавікам спачатку нават і ў слове «настаўнік» бачылася нешта буржуазнае?}} ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

{{Навігацыйная група
|назоў = Брагін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Брагінскі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Брагін| ]]</text>
      <sha1>anmv89bymak5lm0pzjohl0gjigxpv2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alfa Romeo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41517</id>
    <revision>
      <id>2667126</id>
      <parentid>2527151</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1756" sha1="jihl1zpyotpdk45c53m064qz41hkadq" xml:space="preserve">{{Кампанія 
|назва               = Alfa Romeo
|лягатып             = [[Файл:ALFA ROMEO badge on a car (cropped).jpg|150пкс|Лягатып Alfa Romeo]]
|тып                 = прыватная
|лістынг на біржы    = 
|дзейнасьць          = 
|дэвіз               = 
|заснаваная          = 24 чэрвеня 1910, [[Мілян]]
|заснавальнікі       =
|разьмяшчэньне       = [[Турын]], [[Італія]]
|ключавыя фігуры     = [[Джон Элкан]]
|галіна              = аўтамабільная
|прадукцыя           = [[аўтамабілі]]
|абарачэньне         =
|апэрацыйны прыбытак =
|чысты прыбытак      =
|лік супрацоўнікаў =
|матчына кампанія = [[Fiat]]
|даччыныя кампаніі =
|аўдытар =
|сайт = [http://www.alfaromeo.com/ www.alfaromeo.com]
}}
'''Alfa Romeo''' ({{мова-be|Альфа Рамэо}}) — італьянская аўтамабілебудаўнічая кампанія, якая выпускае аўтамабілі пад аднайменнай маркай. Даччыная кампанія канцэрну [[Fiat]]. Заснаваная ў 1910 годзе на базе Societa Anonima Italiana Darracq (SAID) ({{мова-be|Італьянская кампанія Дарак}}).

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20110223015441/http://alfaromeo.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-en}}

{{Маркі аўтамабіляў}}

[[Катэгорыя:Аўтамабілі паводле марак]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі Італіі]]</text>
      <sha1>jihl1zpyotpdk45c53m064qz41hkadq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41709</id>
    <revision>
      <id>2667174</id>
      <parentid>1546117</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1615" sha1="r7yllh0r3qzglehfpadmb1lmz9418ep" xml:space="preserve">{{Кампанія 
|назва               = Opel
|лягатып             =
|тып                 =
|лістынг на біржы    =
|дзейнасьць          =
|дэвіз               =
|заснаваная          = [[21 студзеня]] [[1863]]
|заснавальнікі       =
|разьмяшчэньне       = [[Русэльсгайм]], [[Нямеччына]]
|ключавыя фігуры     =
|галіна              = аўтамабільная
|прадукцыя           = [[аўтамабілі]]
|абарачэньне         =
|апэрацыйны прыбытак =
|чысты прыбытак      =
|лік супрацоўнікаў   =
|матчына кампанія    = [[General Motors]]
|даччыныя кампаніі   =
|аўдытар             =
|сайт                = [http://www.opel.com/ www.opel.com]
}}
'''Adam Opel [[GmbH]]''' ('''Opel''') — нямецкі вытворца аўтамабіляў. Кампанія была заснаваная [[21 студзеня]] [[1863]] году і прыступіла да вытворчасьці аўтамабіляў у [[1899]] годзе. У цяперашні час Opel зьяўляецца даччынай кампаніяй канцэрну [[General Motors]].

== Мадэлі ==
* [[Opel Blitz]]
* [[Opel Zafira]]

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Opel}}
* [https://web.archive.org/web/20110221074152/http://www.opel.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-en}}

{{Маркі аўтамабіляў}}

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Opel| ]]</text>
      <sha1>r7yllh0r3qzglehfpadmb1lmz9418ep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Янушкавіцкі сельсавет</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58109</id>
    <revision>
      <id>2667101</id>
      <parentid>2382189</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5272" sha1="fdvkwcfbraqaf6e3cmmjqokzbb158tf" xml:space="preserve">{{Адміністрацыйная адзінка}}
'''Яну́шкавіцкі сельсавет''' — [[адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка]] ў складзе [[Лагойскі раён|Лагойскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Адміністрацыйны цэнтар — вёска [[Янушкавічы (Лагойскі раён)|Янушкавічы]].

== Гісторыя ==
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Лагойскага раёну [[Менская акруга|Менскай акругі]] БССР. Пасьля скасаваньня акруговай сыстэмы 26 ліпеня 1930 году ў Лагойскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 году ў складзе Менскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага [[Бясядзкі сельсавет|Бясядзкага сельсавету]]&lt;ref&gt;Указ Президиума Верховного Совета БССР от 16 июля 1954 г. Об объединении сельских советов Минской области // Сборник законов Белорусской ССР и указов Президиума Верховного Совета Белорусской ССР: 1938—1955 гг. — Мн.: Изд. Президиума Верхов. Совета БССР, 1956. — 347 с.&lt;/ref&gt;.

14 красавіка 1959 году да сельсавету далучана тэрыторыя скасаванага [[Калачоўскі сельсавет|Калачоўскага сельсавету]] (20 населеных пунктаў: [[Аскрышына]], [[Бабры (Лагойскі раён)|Бабры]], [[Барыскі (Менская вобласьць)|Барыскі]], [[Вяпраты]], [[Дашкі (Лагойскі раён)|Дашкі]], [[Дзяніскі]], [[Жабічы]], [[Казьлеўшчына]], [[Калачы (Лагойскі раён)|Калачы]], [[Крамянец]], [[Малыя Бясяды]], [[Мачулішча (Лагойскі раён)|Мачулішча]], [[Мышкавічы (Лагойскі раён)|Мышкавічы]], [[Мышыцы]], [[Падваране]], [[Панышы]], [[Паўляняты]], [[Рацькавічы]], [[Селішча (Янушкавіцкі сельсавет)|Селішча]] і [[Трусавічы]]), у склад сельсавета з [[Гайненскі сельсавет|Гайненскага сельсавета]] перададзены 3 населеныя пункты (вёскі [[Айнаравічы]], [[Альхоўка (Лагойскі раён)|Альхоўка]] і [[Бухнавічы]])&lt;ref&gt;Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 14 красавіка 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 5.&lt;/ref&gt;.

11 ліпеня 2014 году на тэрыторыі сельсавету ўтвораная вёска [[Губенічы]]&lt;ref&gt;[http://www.pravo.by/main.aspx?guid=12551&amp;p0=D914n0066987&amp;p1=1 «Об образовании деревни Губеничи Янушковичского сельсовета Логойского района». Решение Логойского районного Совета депутатов от 11 июля 2014 г. № 18]{{Недаступная спасылка|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
Насельніцтва сельсавету паводле перапісу 2009 году — 1676 чалавек&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150629200220/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census/minskaja.htm Насельніцтва населеных пунктаў Менскай вобласьці Беларусі паводле перапісу 2009 году]&lt;/ref&gt;, зь іх 95,9% — [[беларусы]], 3,1% — [[расейцы ў Беларусі|расейцы]], 0,4% — [[украінцы ў Беларусі|украінцы]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160114095101/http://pop-stat.mashke.org/belarus-ethnic-comm2009.htm Этнічны склад насельніцтва сельсаветаў Беларусі паводле перапісу 2009 году]&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/ЭГБ|4}} С. 327

{{Янушкавіцкі сельсавет}}
{{Лагойскі раён}}

[[Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет| ]]
[[Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лагойскага раёну]]
[[Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе]]</text>
      <sha1>fdvkwcfbraqaf6e3cmmjqokzbb158tf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юшкавіцкі сельсавет</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58351</id>
    <revision>
      <id>2667083</id>
      <parentid>2350962</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4367" sha1="8t99cmvmlr8s4av3wh44gu3ybmvekhb" xml:space="preserve">{{Адміністрацыйная адзінка}}
'''Ю́шкавіцкі сельсаве́т''' — [[адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка]] ў складзе [[Любанскі раён|Любанскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Цэнтар савету — вёска [[Смольгава]].

== Гісторыя ==
20 жніўня 1924 году створаны Юшкавіцкі сельсавет у складзе Любанскага раёну [[Слуцкая акруга|Слуцкай акругі]]. Цэнтар — вёска [[Юшкавічы (Любанскі раён)|Юшкавічы]]. 21 кастрычніка 1924 году перайменаваны ў '''Смольгаўскі сельсавет''', цэнтар перанесены ў вёску Смольгава. 2 студзеня 1925 году сельсавету вярнулі ранейшую назва, цэнтар — вёска Юшкавічы. З 9 чэрвеня 1927 году ў складзе [[Бабруйская акруга|Бабруйскай акругі]]. Пасьля скасаваньня акруговай сыстэмы 26 ліпеня 1930 году ў Любанскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 году ў Любанскім раёне Слуцкай акругі.

Пасьля ўвядзеньня абласнога падзелу 20 лютага 1938 году ў Любанскім раёне Менскай вобласьці, з 20 верасня 1944 году — [[Бабруйская вобласьць|Бабруйскай вобласьці]], з 8 студзеня 1954 году — Менскай вобласьці. У 1971 годзе скасаваны хутары [[Камяжышча]] і [[Яромічы (Любанскі раён)|Яромічы]]&lt;ref&gt;Пастанова выканкаму Менскага абласнога Савету дэпутатаў працоўных ад 16 верасьня 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету Беларускай ССР, пастаноў і распараджэньняў Савету Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 29 (1331).&lt;/ref&gt;.

19 чэрвеня 2009 году цэнтар сельсавету перанесены зь вёскі [[Юшкавічы (Любанскі раён)|Юшкавічы]] ў вёску [[Смольгава]]&lt;ref&gt;[http://www.pravo.by/pdf/2009-190/2009_190_9_24884.pdf «О переносе административно-территориального центра Юшковичского сельсовета». Решение Любанского районного Совета депутатов от 19 июня 2009 г. № 128]{{Недаступная спасылка|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
Паводле перапісу 2009 году насельніцтва сельсавету — 1332 чалавекі&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191002065531/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm Насельніцтва населеных пунктаў Беларусі паводле перапісу 2009 году] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20191002065531/http://pop-stat.mashke.org/belarus-census.htm |date=2 кастрычніка 2019 }} {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;, зь іх 94,7% — беларусы&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160114095101/http://pop-stat.mashke.org/belarus-ethnic-comm2009.htm Этнічны склад насельніцтва сельсаветаў Беларусі паводле перапісу 2009 году] {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/ЭГБ|4|409}}

{{Юшкавіцкі сельсавет}}
{{Любанскі раён}}

[[Катэгорыя:Юшкавіцкі сельсавет| ]]
[[Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Любанскага раёну]]
[[Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе]]</text>
      <sha1>8t99cmvmlr8s4av3wh44gu3ybmvekhb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ільля Гурскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70978</id>
    <revision>
      <id>2667207</id>
      <parentid>2649201</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:31:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29362" sha1="2pqepq5wi2oa3g911uom7vysgqswk9u" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
| Імя                 = Ільля Гурскі
| Лацінка             = Illa Hurski
| Арыгінал імя        = 
| Жанчына             = 
| Партрэт             = Illa Hurski. Ільля Гурскі (1932).jpg
| Памер               = 
| Апісаньне           = 
| Імя пры нараджэньні = 
| Псэўданімы          = 
| Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|26|4|1899}}
| Месца нараджэньня   = в. [[Замосьце (Узьдзенскі раён)|Замосьце]], [[Узьдзенскі раён]]
| Дата сьмерці        = {{Памёр|11|8|1972}}
| Грамадзянства       = 
| Род дзейнасьці      = пісьменьнік
| Гады актыўнасьці    = 
| Напрамак            = 
| Жанр                = 
| Дэбют               = 
| Значныя творы       = «У агні», «Вецер стагоддзя», «Чужы хлеб»
| Прэміі              = [[Заслужаны дзяяч культуры БССР]]
| Подпіс              = 
| Апісаньне подпісу   = 
| Палічка             = https://knihi.com/Illa_Hurski
| Сайт                = 
}}
'''Ільля Гурскі''' (26 красавіка 1899 — 11 жніўня 1972) — беларускі [[драматург]], [[пісьменьнік]], [[заслужаны дзяяч культуры БССР]] (1969). Выкарыстоўваў псэўданімы: Бушма Л.; Бушма Лявон; Данілавіч І. 

== Жыцьцяпіс ==
Ільля Гурскі нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы [[Замосьце (Узьдзенскі раён)|Замосьце]] [[Узьдзенскі раён|Ўзьдзенскага раёну]]. Працаваў на Абухаўскім заводзе ў [[Санкт-Пецярбург|Петраградзе]]. Удзельнік Грамадзянскай вайны ў Расеі (1917—1923). 3 1924 году ў Галоўнай управе ў справах літаратуры й выдавецтваў Беларускай ССР (Галоўліт БССР), у Галоўрэперткоме Наркамата асьветы, інсьпектрам Галоўмастацтва Наркамасветы. Скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленьне [[БДУ]] ў 1932 годзе, потым асьпірантуру пры [[Інстытут літаратуры|Інстытуце літаратуры]]. У 1935—1941 — рэдактар газэты «[[Літаратура і мастацтва]]». 
У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] з 22 чэрвеня 1941 г. па лістапад 1942 г. служыў у Чырвонай Арміі. Затым разам з групай беларускіх пісьменьнікаў быў дэмабілізаваны. Рэдактар газэты «[[За свабодную Беларусь (1942)|За свабодную Беларусь]]» і сатырычнага лістка «Партызанская дубінка». Пасьля вайны ў 1944–1960 гг. узначальваў часопіс «[[Беларусь (1944)|Беларусь]]». Памёр у 1972 годзе.

== Творчасьць ==
[[Драматург|Аўтар п'есаў]], [[Апавяданьне|апавяданьняў]], [[Аповесьць|аповесьцей]] і [[раман]]аў: «У агні», «Вецер стагоддзя», «Чужы хлеб» і інш. Перакладаў на беларускую мову [[Максім Горкі|М. Горкага]], [[Антон Чэхаў|А. Чэхава]], [[Марк Твэн|М. Твэна]].

== Ушанаваньне памяці ==
Імем Ільлі Гурскага названая [[Вуліца Гурскага (Менск)|вуліца]] ў [[Менск]]у. На доме, дзе жыў устаноўлена мэмарыяльная дошка. Імя пісьменьніка прысвоена [[Магільна|Магільнянскай сярэдняй школе]] [[Узьдзенскі раён|Ўзьдзенскага раёну]]. У 1973 годзе на магіле пастаўлены помнік — скульптурны партрэт пісьменьніка (бюст).&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = Меморыяльная дошка Гурскаму Ільі Данілавічу. №168. |арыгінал = |спасылка = https://orda.of.by/.lib/spik/minsk/135 |адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мінск|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1988|выпуск=|том=Мінск|нумар= | старонкі=135|isbn=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар =Шчарбатаў, А. Г.| частка = |загаловак = Усходнія могілкі (Маскоўская шаша). №558. Магіла Гурскага, Ільі Даніловіча.|арыгінал = |спасылка = https://orda.of.by/.lib/spik/minsk/272 |адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мінск|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1988|выпуск=|том=Мінск|нумар= | старонкі=272|isbn=}}&lt;/ref&gt; 

== Сямья ==
* Жонка  — Марыя Якаўлеўна Гурская ў вайну з сынам Леанідам знаходзілася ў канцлягеры.&lt;ref&gt;{{Артыкул| аўтар = | загаловак = «...Мы будзем шчаслівы ўбачыць адноўленай нашу краіну». (З перапіскі Якуба Коласа і Янкі Маўра ў 1941 — 1943 гг.) | спасылка  = http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash03_2002.pdf | мова  = | выданьне  =[[Беларускi археаграфiчны штогоднiк]] | тып =часопіс | год  = 2002| том   = | нумар  = 3 | старонкі  = 201, 203, 204, 205}}&lt;/ref&gt;
* Сын  — Леанід Гурскі, (нар. 1936)  — доктар тэхнічных навук. Ляўрэат [[Дзяржаўная прэмія Беларусі|Дзяржаўнай прэміі Беларусі]] (1984).&lt;ref&gt;Гурскі, Леанід Ільіч. // {{Літаратура/БелЭн|5}} — С. 538.&lt;/ref&gt;
* Унук — Гурскі, Аляксандр Леанідавіч (нар. 1961) — доктар фізыка-матэматычных навук (2000).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20220121230905/http://dep.nlb.by/jspui/handle/nlb/35489 Паўправадніковыя лазеры рэкамбінацыя (фізіка, хімія). Паўправаднікі, актыўныя асяроддзі. 2000]&lt;/ref&gt;

==Кнігапіс ==
* {{Артыкул| аўтар = І. Гурскі. | загаловак = Пра тэатр.| спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1927-293.pdf | мова  = | выданьне  =[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год  = 1927, 25 сьнежня | том   = | нумар  = 293 (2185)| старонкі  = 4 | issn  = }}
* {{Артыкул| аўтар = И. Гурский. | загаловак = Театры советской Белоруссии.| спасылка  = | мова  = | выданьне  = Советское искусство | тып =массовая газета по вопросам искусства | год  = 1931, 12 января| том   = | нумар  = 1| старонкі  = 3 | issn  = }}
* {{Артыкул| аўтар =І. Гурскі. | загаловак = Новы горад. П'еса ў 4-х кругах. | спасылка  = https://digital.nlb.by/files/original/a3c6a8ef9d90558457a609f70ef2ffaa.pdf | мова  = | выданьне  =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]] | тып =часопіс | год  = 1932| том   = | нумар  = 2—3| старонкі  = 3—32 | issn  = }}
* {{Артыкул| аўтар =І. Гурскі. | загаловак = Новы горад. П'еса ў 4-х кругах. | спасылка  = https://digital.nlb.by/files/original/b298d1e876386bd2420bf858e25ee32d.pdf | мова  = | выданьне  =[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]] | тып =часопіс | год  = 1932| том   = | нумар  = 4| старонкі  = 29—44 | issn  = }}
* {{Артыкул| аўтар = Ільля Гурскі. | загаловак = XV годзьдзе кастрычніцкае рэвалюцыі і задачы фронта мастацтва. | спасылка  = https://digital.nlb.by/files/original/1e767544a493f36bd654bed4cc752399.pdf | мова  = | выданьне  =[[Мастацтва і рэвалюцыя]] | тып =часопіс | год  = 1932, ліпень| том   = | нумар  = 1 | старонкі  = 5, 6| issn  = }}
* {{Артыкул| аўтар = Ільля Гурскі. | загаловак = Тэатральнае мастацтва БССР за 15 год. | спасылка  = https://digital.nlb.by/files/original/644defd88f769d30c3f650da3e57bb0e.pdf | мова  = | выданьне  =[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]] | тып =часопіс | год  =1932 | том   = | нумар  =20—21 | старонкі  = 8, 9 | issn  = }}
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Драматычныя творы (1928-1934): Качагары; Новы горад; Маці; Большэвіцкая вясна; На крэсах усходніх; Новым шляхам; Дрыгва; Сварка; Сваты |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1936 |том = |старонкі = |старонак = 417 |сэрыя = |isbn = |наклад = 3185}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Над Нёманам: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1945 |том = |старонкі = |старонак = 167 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Лясныя салдаты: аповесць |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар [[Міхась Клімковіч|М. Клімковіч]] |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1945 |том = |старонкі = |старонак = 181|сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = На родных гонях: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1948|том = |старонкі = |старонак = 120 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Зары насустрач: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1949|том = |старонкі = |старонак = 130 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак =  Выбраныя творы |арыгінал = |спасылка = |адказны =Уступны артыкул: [[Міхась Клімковіч|М. Клімковіч]]; мастак Е. Тарас |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1951 |том = |старонкі = |старонак = 718 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = У агні. Раман |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1952 |том = |старонкі = |старонак = 513 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Неспакойныя характары: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны =Малюнкі Пучынскага, Юзеф Вульфавіча |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1955 |том = |старонкі =  |старонак = 132|сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = У вялікай дарозе: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Калінін, Пётр Віктаравіч|выданьне =|месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1958 |том = |старонкі =  |старонак = 224 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = У агні. Раман |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Пучынскі, Юзеф Вульфавіч |выданьне = Дапоўненае і перапрацаванае выданьне |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1959 |том = |старонкі = |старонак = 560 |сэрыя = |isbn = |наклад = 8000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Родная дарога: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Пучынскі, Юзеф Вульфавіч |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Народная асьвета|Дзяржаўнае вучэбна-педагагічнае выдавецтва]] |год = 1961|том = |старонкі = |старонак = 208 |сэрыя = Школьная бібліятэка |isbn = |наклад = 6500}} 
* {{Артыкул| аўтар  =  Ілья Гурскі. | загаловак  = Праца красіць і славіць. (Аўтабіяграфія)| спасылка  = | мова = | аўтар выданьня = складанне і падрыхтоўка тэкстаў [[Янка Казека|Янкі Казекі]] | выданьне  = Пяцьдзесят чатыры дарогі: аўтабіяграфіі беларусускіх пісьменнікаў| тып = | месца  =[[Менск|Мінск]] | выдавецтва  = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] | год = 1963 | том  = | старонкі   = 157—188| isbn  = | issn  = }}
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Вецер веку: Раман-хроніка |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1966 |том = |старонкі = |старонак = 688 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = На берагах Нявы: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = Іл. Міхаіла Бельскага |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1968 |том = |старонкі = |старонак = 110 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Илья Гурский. |частка = |загаловак = Ветер века: Роман-хроника |арыгінал = |спасылка = |адказны = Авториз. пер. с белорус. А. Миронова |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1968 |том = |старонкі = |старонак = 563 |сэрыя = |isbn = |наклад = 100000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Чужы хлеб: Раман-памфлет|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1971 |том = |старонкі = |старонак = 333 |сэрыя = |isbn = |наклад = 14000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Вецер веку: раман-хроніка ў 4 кн. |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Калінін, Пётр Віктаравіч |выданьне =  |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1974|том = 1: кн. 1 і 2 |старонкі = |старонак = 460 |сэрыя = |isbn = |наклад = 11000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Вецер веку : раман-хроніка ў 4 кн. |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Калінін, Пётр Віктараві |выданьне =  |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1974 |том = 2: кн. 3 і 4|старонкі = |старонак = 443 |сэрыя = |isbn = |наклад = 11000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = На берагах Нявы: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = Іл. Міхаіла Бельскага |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1977 |том = |старонкі = |старонак = 110 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Лясныя салдаты: апавяданні і аповесць |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне =- |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1979 |том = |старонкі = 548 |старонак = |сэрыя = Бібліятэка беларускай прозы |isbn = |наклад = 6000}} 
* {{Кніга|аўтар =  Ілья Гурскі. |частка = |загаловак = Расцвілі вішні: апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = мастак Калінін, Пётр Віктаравіч |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1989 |том = |старонкі = |старонак = 310 |сэрыя = |isbn = |наклад = 8600}} 
* {{Кніга|аўтар =   |частка = |загаловак = Успаміны пра Ілью Гурскага |арыгінал = |спасылка = |адказны = складаньне і заўвагі Гурская, Марыя Якаўлеўна |выданьне =  |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1985 |том = |старонкі = |старонак = 191 |сэрыя = |isbn = |наклад = 2300 }} 
* {{Артыкул| аўтар =[[Леанід Гурскi]]. | загаловак = Успамiны пра бацьку| спасылка  = | мова  = | выданьне  =[[Беларуская думка]] | тып =часопіс | год  = 1999 | том   = | нумар  = 4 | старонкі  = 158—163 }}

=== Крытыка, рэцэнзіі ===
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Аб радасным. Спэктакль «Новы горад» у Белдзяржтраме | спасылка  = https://digital.nlb.by/files/original/49a0b60380e51bc9feb9eddeec845595.pdf | мова  = | выданьне  =[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]] | тып =часопіс | год  =1932 | том   = | нумар  =22 | старонкі  = 15, 16 | issn  = }}
* {{Артыкул| аўтар = Ляпіч Р.| загаловак = Некалькі заўваг аб «Новым горадзе» І. Гурскага. | спасылка  =https://digital.nlb.by/files/original/1cde80d47c3953282fc3462db6b74bfa.pdf | мова  = | выданьне  =[[Заклік (часопіс)|Заклік]] | тып =штомесячны літаратурна-мастацкі часопіс Арганізацыйнага камітэту саюзу савецкіх пісьменьнікаў БССР | год  = 1933| том   = | нумар  = 2 | старонкі  =112—117 | issn  = }}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
 
==Літаратура ==
* {{Артыкул| аўтар = Аляксееў М. | загаловак = Салдат рэвалюцыі. | спасылка  = | мова  = | выданьне  =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год  = 1978 | том   = | нумар  = 2 | старонкі  =— }}
* {{артыкул|аўтар = Казлоўская, М. М.| частка = |загаловак = Радзіма Гурскага Ільі Данілавіча. № 3039. |арыгінал = |спасылка = https://orda.of.by/.lib/spik/mi2/254 |адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мінск|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1987|выпуск=|том=Мінская вобласць. Кніга 2|нумар= | старонкі=254|isbn=}}
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/БелСЭ|2}} 
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/БелЭн|5}} — С. 537, 538.
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/Тэатральная Беларусь|аўтар = |частка = |том = 1|старонкі = 324}}
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/ЭГБ|3 }} — С. 176.   
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/ЭКБ|3}} — С. 312. 
* Гурскі, Ілья Данілавіч. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|2 }} С. 234.
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Гурскі Ілья Данілавіч. |арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/halounaja.html?pubid=22991|адказны = пад рэд. [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]] ; рэдкал.: І. Э. Багдановіч і інш. ; гал. рэд. [[Барыс Іванавіч Сачанка|Б. І. Сачанка]]|выданьне=[[Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т.]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі |год= 1993 |выпуск=|том=2: Верабей - Іваноў|нумар= | старонкі= 285—290 |isbn=5-85700-153-6}}
* {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Гурскі Ілья Данілавіч. |арыгінал = |спасылка =http://slounik.org/80911.html|адказны =[[Аляксей Гардзіцкі]]|выданьне=Беларускія пісьменнікі: 1917-1990.|тып=Даведнік|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Мастацкая літаратура |год=1994 |выпуск=|том=|нумар= | старонкі= |isbn=ISBN 5-340-00709-X}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя: у чатырох тамах.|арыгінал = |спасылка = |адказны =рэдакцыйная калегія [[Уладзімер Гніламёдаў|У. В. Гніламёдаў]], [[Васіль Зуёнак|В. В. Зуёнак]] і інш. |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Беларуская навука]] |год =2001 |том =3 (1941–1965)|старонкі = |старонак =950 |сэрыя = |isbn =985-08-0449-1 |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Пімен Панчанка]]. | загаловак = Камуніст.  | спасылка  = | мова  = | выданьне  =[[Беларусь (часопіс)|Беларусь]] | тып =часопіс | год  = 1977 | том   = | нумар  = 4 | старонкі  =  }}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20231029212826/https://bis.nlb.by/ru/documents/128627 Беларусь у асобах і падзеях]
* [https://web.archive.org/web/20220121230907/https://www.nlb.by/by/news/knizhnyja-vystawki/pismennik-i-chalavek-shchodraga-sertsa/  Кніжная выстава: «Пісьменьнік і чалавек шчодрага сэрца», прысьвечаная 120-годдзю з дня нараджэньня І. Д. Гурскага. 24 красавіка 2019 году.]
* [https://web.archive.org/web/20140702200742/http://slovo.ws/bio/bel/04/0048.html Гурскі Ілья. Біяграфія]
* [https://knihi.com/Illa_Hurski/ Творы на «Беларускай Палічцы»]

{{Накід:Пісьменьнік}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гурскі, Ільля}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ва Ўзьдзенскім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы культуры Беларусі]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай асацыяцыі пралетарскіх пісьменьнікаў]]</text>
      <sha1>2pqepq5wi2oa3g911uom7vysgqswk9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хвойнікі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73087</id>
    <revision>
      <id>2667096</id>
      <parentid>2666473</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2667096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159649" sha1="taujde1saubuww8sf4fstr7le985oz7" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Хвойнікі
|Лацінка                          = Chvojniki
|Статус                           = места
|Назва ў родным склоне            = Хвойнікаў
|Герб                             = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг                            = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1504 годам
|Статус з                         = 1967
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Хвоиники
|Мясцовая назва                   = Хвайнікі
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 13278
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 247600
|СААТА                            = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = Сядзіба Аўраамавых
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 58
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt;) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].

Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

== Назва ==

[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]

[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26&lt;/ref&gt;. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»&lt;ref&gt;Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.&lt;/ref&gt;, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.

Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rohaleu&quot;&gt;Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.&lt;/ref&gt; або ''Хвайнікі́''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.&lt;/ref&gt;. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.&lt;/ref&gt;. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]&lt;/ref&gt;.

Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.&lt;/ref&gt;. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»&lt;ref&gt;ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.&lt;/ref&gt;.

Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''&lt;ref&gt;Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.&lt;/ref&gt;. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Хвойнікаў}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, Белыи Берегъ, Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго ў 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426&lt;/ref&gt;. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі&lt;ref&gt;Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292&lt;/ref&gt;}}.

[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст.  і да канца XVII ст. было іхным (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту...|}}.

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]][[Файл:Запіс Фенны Любецкай Шчаснаму Харлінскаму. 1568 г.jpg|170пкс|значак|Фрагмэнт запісу добраў Ф. Любецкай мужу Ш. Харлінскаму. 1568 г.]]

У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.&lt;/ref&gt;.

Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды 6 сьнежня 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники''{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}'', Остроглядовичи, Новосюлки, Гладковичи, Хвосницу, Ставокъ, Сосновую, половица Лопатина, Загайцы, Гостомълъ, Вытичов, Бышов, Бугаювъ, землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ, а дворище на котором был двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышей мененые в той суме пенезей двохъ тысечей копъ грошей за живота и по животе матки небожчицы брат мой небожчикъ князь Богуш Любецкий, яко властную заставу свою на себе держалъ и тыхъ именей зо всими пожитки аж до живота свого уживал, а по животе его млти безпотомного оная сума две тысечи копъ грошей на (тыхъ) именяхъ записаная на мене пришла и спала…''»&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Опис 1. Справа 10. А. 411; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Хвойнікі ў рэестры 1569 г.jpg|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.&lt;/ref&gt;. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.&lt;/ref&gt;. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.]][[Файл:Анатацыя акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.png|значак|170пкс|Анатацыя да акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.]]

У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.&lt;/ref&gt;. Згодна з тарыфам падымнага падатку, у 1628 годзе пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 875зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.&lt;/ref&gt;, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс «вечнага продажу» пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году. Але канчаткова гэтая справа была ўлагоджаная ажно 17 красавіка 1646 году, прытым названая сума ў 200 000 злотых&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67-68; Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 4104. № 2881&lt;/ref&gt;.

Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  — [[Юравічы]]  — [[Брагін]]  — [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ &quot;НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Хвойніцкая воласьць. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая воласьць. 1683 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]]

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 дымоў (С. 505).&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку адыйшлі 77 дымоў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.&lt;/ref&gt; (×6 — прыкладна 462 жыхары). У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 года.]]

У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.&lt;/ref&gt;.

У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў) 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.&lt;/ref&gt;.

У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow; некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;.

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]][[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]]

У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|зьлева|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14.&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59.&lt;/ref&gt;.

15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;

Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.&lt;/ref&gt;. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)&lt;ref&gt;Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]

У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170px|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя. У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы&lt;ref&gt;Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12&lt;/ref&gt;.

10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==

Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).

=== Дэмаграфія ===
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1849 from:0 till:580
  bar:1858 from:0 till:449
  bar:1886 from:0 till:580
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1909 from:0 till:2891
  bar:1939 from:0 till:3400
  bar:1970 from:0 till:9500
  bar:1991 from:0 till:15000
  bar:2002 from:0 till:14600
  bar:2006 from:0 till:13500
  bar:2009 from:0 till:13844
  bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.&lt;/ref&gt;; 1880 год — 500 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].&lt;/ref&gt;; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў&lt;ref name=&quot;pam&quot;&gt;{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}&lt;/ref&gt;; 1939 год — 3,4 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.&lt;/ref&gt;; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 14,2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.&lt;/ref&gt;; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 12 500 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 12 472 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.

=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».

== Забудова ==

=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак&lt;ref name=&quot;fn4&quot;&gt;Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10&lt;/ref&gt; 
| '''Карчомная''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]&lt;/ref&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; || Працы плошча
|}

== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]

Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».

У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.

=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.

=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17&lt;/ref&gt;, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}

== Асобы ==

* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)&lt;ref&gt;[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]&lt;/ref&gt;
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава &lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>taujde1saubuww8sf4fstr7le985oz7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Антон Бачко</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73820</id>
    <revision>
      <id>2667130</id>
      <parentid>2196066</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:34:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <comment>Дададзены шаблён.</comment>
      <origin>2667130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4773" sha1="adi4dx5u05gyd7pxc605f1qjonyn4ry" xml:space="preserve">'''Анто́н Бачко́''' (''Бо́чка''; 1889—?) — беларускі вайсковец. Удзельнік [[Слуцкі збройны чын|Слуцкага збройнага чыну]]. 
{{Вайсковы дзяяч|поўнае імя=Антон Бачко|лацінка=Anton Bačko|пэрыяд жыцьця=1889-1970 (?)|прыналежнасьць=Удзельнік Слуцкага збройнага чыну}}{{зьмест зьлева}}
== Жыцьцяпіс ==
Прыхільнік генэрала [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]]. У 1920 годзе жыў у Слуцку. Адзін з арганізатараў беларускай міліцыі Случчыны. Хварэў на «[[гішпанка|гішпанку]]», але 1 лістапада 1920 абраны ў склад новага Слуцкага Беларускага нацыянальнага камітэту разам з [[Арсень Паўлюкевіч|Арсенем Паўлюкевічам]] і [[Ян Мацэля|Янам Мацэля]]м. Удзельнік [[Слуцкі збройны чын|Слуцкага збройнага чыну]]. У канцы паўстаньня разам са штабс-капітанам [[Антон Самусевіч|Антонам Самусевічам]] езьдзіў у [[Ганцавічы]] да палякаў па зброю, але атрымалі толькі некалькі соцень старых вінтовак і два старыя паламаныя кулямёты{{зноска|чын|2006|Ляхоўскі, Міхнюк|197}}. Па сканчэньні паўстаньня лячыўся да сакавіка 1921 году ад «гішпанкі» пад [[Ляхавічы|Ляхавічамі]]. Супрацоўнічаў зь «[[Зялёны Дуб|Зялёным Дубам]]». Пазьней спыніў супрацоўніцтва і жыў у [[Клецак|Клецку]], працаваў настаўнікам у расейскай гімназіі. Пасьля закрыцьця расейскае школы, у 1923 годзе пераехаў у [[Гарадзея|Гарадзею]]. Працаваў у польскай школе.

У часе [[Другая сусьветная вайна|Другое сусьветнае вайны]] — афіцэр [[Беларуская краёвая абарона|Беларускае краёвае абароны]]. Аўтар успамінаў пра [[Слуцкі збройны чын]].

Меў стрыечнага брата, паручніка Гапановіча, які таксама ўдзельнічаў у Слуцкім збройным чыне{{зноска|чын|2006|Ляхоўскі, Міхнюк|198}}.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар = [[Уладзімер Ляхоўскі|Ул. Ляхоўскі]], [[Уладзімер Міхнюк|Ул. Міхнюк]], [[Аляксандра Гесь|А. Гесь]]|частка = |загаловак = Слуцкі збройны чын 1920 г. у дакумэнтах і ўспамінах|арыгінал = |спасылка = http://www.belhistory.eu/wp-content/themes/ah/library/slucky_zbrojny_chyn.pdf|адказны = |выданьне = 2-ое выд. дапрац.|месца = Менск|выдавецтва = Энцыклапедыкс|год = 2006|том = |старонкі = |старонак = 400|сэрыя = |isbn = 985–6599–25–3|наклад = |ref=чын}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://jivebelarus.net/history/memuares/anton-bachko-memuares.html| копія = https://web.archive.org/web/20151122194051/http://jivebelarus.net/history/memuares/anton-bachko-memuares.html| дата копіі = 22 лістапада 2015| загаловак = Успаміны Антона Бачко аб Слуцкім Паўстаньні| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 22 лістапада 2015 | мова = | камэнтар = }}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бачко, Антон}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1889 годзе]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Слуцкага паўстаньня]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай краёвай абароны]]
[[Катэгорыя:Беларускія калябаранты з нацысцкай Нямеччынай]]</text>
      <sha1>adi4dx5u05gyd7pxc605f1qjonyn4ry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667131</id>
      <parentid>2667130</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:34:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <origin>2667131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4772" sha1="14v52scha1q99ujdpireghkxkfbsfsy" xml:space="preserve">{{Вайсковы дзяяч|поўнае імя=Антон Бачко|лацінка=Anton Bačko|пэрыяд жыцьця=1889-1970 (?)|прыналежнасьць=Удзельнік Слуцкага збройнага чыну}}'''Анто́н Бачко́''' (''Бо́чка''; 1889—?) — беларускі вайсковец. Удзельнік [[Слуцкі збройны чын|Слуцкага збройнага чыну]]. {{зьмест зьлева}}
== Жыцьцяпіс ==
Прыхільнік генэрала [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]]. У 1920 годзе жыў у Слуцку. Адзін з арганізатараў беларускай міліцыі Случчыны. Хварэў на «[[гішпанка|гішпанку]]», але 1 лістапада 1920 абраны ў склад новага Слуцкага Беларускага нацыянальнага камітэту разам з [[Арсень Паўлюкевіч|Арсенем Паўлюкевічам]] і [[Ян Мацэля|Янам Мацэля]]м. Удзельнік [[Слуцкі збройны чын|Слуцкага збройнага чыну]]. У канцы паўстаньня разам са штабс-капітанам [[Антон Самусевіч|Антонам Самусевічам]] езьдзіў у [[Ганцавічы]] да палякаў па зброю, але атрымалі толькі некалькі соцень старых вінтовак і два старыя паламаныя кулямёты{{зноска|чын|2006|Ляхоўскі, Міхнюк|197}}. Па сканчэньні паўстаньня лячыўся да сакавіка 1921 году ад «гішпанкі» пад [[Ляхавічы|Ляхавічамі]]. Супрацоўнічаў зь «[[Зялёны Дуб|Зялёным Дубам]]». Пазьней спыніў супрацоўніцтва і жыў у [[Клецак|Клецку]], працаваў настаўнікам у расейскай гімназіі. Пасьля закрыцьця расейскае школы, у 1923 годзе пераехаў у [[Гарадзея|Гарадзею]]. Працаваў у польскай школе.

У часе [[Другая сусьветная вайна|Другое сусьветнае вайны]] — афіцэр [[Беларуская краёвая абарона|Беларускае краёвае абароны]]. Аўтар успамінаў пра [[Слуцкі збройны чын]].

Меў стрыечнага брата, паручніка Гапановіча, які таксама ўдзельнічаў у Слуцкім збройным чыне{{зноска|чын|2006|Ляхоўскі, Міхнюк|198}}.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар = [[Уладзімер Ляхоўскі|Ул. Ляхоўскі]], [[Уладзімер Міхнюк|Ул. Міхнюк]], [[Аляксандра Гесь|А. Гесь]]|частка = |загаловак = Слуцкі збройны чын 1920 г. у дакумэнтах і ўспамінах|арыгінал = |спасылка = http://www.belhistory.eu/wp-content/themes/ah/library/slucky_zbrojny_chyn.pdf|адказны = |выданьне = 2-ое выд. дапрац.|месца = Менск|выдавецтва = Энцыклапедыкс|год = 2006|том = |старонкі = |старонак = 400|сэрыя = |isbn = 985–6599–25–3|наклад = |ref=чын}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://jivebelarus.net/history/memuares/anton-bachko-memuares.html| копія = https://web.archive.org/web/20151122194051/http://jivebelarus.net/history/memuares/anton-bachko-memuares.html| дата копіі = 22 лістапада 2015| загаловак = Успаміны Антона Бачко аб Слуцкім Паўстаньні| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 22 лістапада 2015 | мова = | камэнтар = }}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бачко, Антон}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1889 годзе]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Слуцкага паўстаньня]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай краёвай абароны]]
[[Катэгорыя:Беларускія калябаранты з нацысцкай Нямеччынай]]</text>
      <sha1>14v52scha1q99ujdpireghkxkfbsfsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667133</id>
      <parentid>2667131</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:35:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <origin>2667133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4861" sha1="dtl1zylymw0zr41wmzua3ex871imp31" xml:space="preserve">{{Вайсковы дзяяч|поўнае імя=Антон Бачко|лацінка=Anton Bačko|пэрыяд жыцьця=1889-1970 (?)|прыналежнасьць=Удзельнік Слуцкага збройнага чыну}}'''Анто́н Бачко́''' (''Бо́чка''; 1889—?) — беларускі вайсковец. Удзельнік [[Слуцкі збройны чын|Слуцкага збройнага чыну]]. {{зьмест зьлева}}
== Жыцьцяпіс ==
Прыхільнік генэрала [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]]. У 1920 годзе жыў у Слуцку. Адзін з арганізатараў беларускай міліцыі Случчыны. Хварэў на «[[гішпанка|гішпанку]]», але 1 лістапада 1920 абраны ў склад новага Слуцкага Беларускага нацыянальнага камітэту разам з [[Арсень Паўлюкевіч|Арсенем Паўлюкевічам]] і [[Ян Мацэля|Янам Мацэля]]м. Удзельнік [[Слуцкі збройны чын|Слуцкага збройнага чыну]]. У канцы паўстаньня разам са штабс-капітанам [[Антон Самусевіч|Антонам Самусевічам]] езьдзіў у [[Ганцавічы]] да палякаў па зброю, але атрымалі толькі некалькі соцень старых вінтовак і два старыя паламаныя кулямёты{{зноска|чын|2006|Ляхоўскі, Міхнюк|197}}. Па сканчэньні паўстаньня лячыўся да сакавіка 1921 году ад «гішпанкі» пад [[Ляхавічы|Ляхавічамі]]. Супрацоўнічаў зь «[[Зялёны Дуб|Зялёным Дубам]]». Пазьней спыніў супрацоўніцтва і жыў у [[Клецак|Клецку]], працаваў настаўнікам у расейскай гімназіі. Пасьля закрыцьця расейскае школы, у 1923 годзе пераехаў у [[Гарадзея|Гарадзею]]. Працаваў у польскай школе.

У часе [[Другая сусьветная вайна|Другое сусьветнае вайны]] — афіцэр [[Беларуская краёвая абарона|Беларускае краёвае абароны]]. Аўтар успамінаў пра [[Слуцкі збройны чын]].

Меў стрыечнага брата, паручніка Гапановіча, які таксама ўдзельнічаў у Слуцкім збройным чыне{{зноска|чын|2006|Ляхоўскі, Міхнюк|198}}.

Бацька [[Аляксандар Надсан|Аляксандра Надсана]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар = [[Уладзімер Ляхоўскі|Ул. Ляхоўскі]], [[Уладзімер Міхнюк|Ул. Міхнюк]], [[Аляксандра Гесь|А. Гесь]]|частка = |загаловак = Слуцкі збройны чын 1920 г. у дакумэнтах і ўспамінах|арыгінал = |спасылка = http://www.belhistory.eu/wp-content/themes/ah/library/slucky_zbrojny_chyn.pdf|адказны = |выданьне = 2-ое выд. дапрац.|месца = Менск|выдавецтва = Энцыклапедыкс|год = 2006|том = |старонкі = |старонак = 400|сэрыя = |isbn = 985–6599–25–3|наклад = |ref=чын}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://jivebelarus.net/history/memuares/anton-bachko-memuares.html| копія = https://web.archive.org/web/20151122194051/http://jivebelarus.net/history/memuares/anton-bachko-memuares.html| дата копіі = 22 лістапада 2015| загаловак = Успаміны Антона Бачко аб Слуцкім Паўстаньні| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 22 лістапада 2015 | мова = | камэнтар = }}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бачко, Антон}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1889 годзе]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Слуцкага паўстаньня]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай краёвай абароны]]
[[Катэгорыя:Беларускія калябаранты з нацысцкай Нямеччынай]]</text>
      <sha1>dtl1zylymw0zr41wmzua3ex871imp31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667136</id>
      <parentid>2667133</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <origin>2667136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4881" sha1="ean6ckxjtpgprd50994k93z7brvzcye" xml:space="preserve">{{Вайсковы дзяяч|поўнае імя=Антон Бачко|лацінка=Anton Bačko|пэрыяд жыцьця=1889-1970 (?)|прыналежнасьць=Удзельнік Слуцкага збройнага чыну}}'''Анто́н Бачко́''' (''Бо́чка''; 1889—?) — беларускі вайсковец. Удзельнік [[Слуцкі збройны чын|Слуцкага збройнага чыну]]. {{зьмест зьлева}}
== Жыцьцяпіс ==
Прыхільнік генэрала [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]]. У 1920 годзе жыў у Слуцку. Адзін з арганізатараў беларускай міліцыі Случчыны. Хварэў на «[[гішпанка|гішпанку]]», але 1 лістапада 1920 абраны ў склад новага Слуцкага Беларускага нацыянальнага камітэту разам з [[Арсень Паўлюкевіч|Арсенем Паўлюкевічам]] і [[Ян Мацэля|Янам Мацэля]]м. Удзельнік [[Слуцкі збройны чын|Слуцкага збройнага чыну]]. У канцы паўстаньня разам са штабс-капітанам [[Антон Самусевіч|Антонам Самусевічам]] езьдзіў у [[Ганцавічы]] да палякаў па зброю, але атрымалі толькі некалькі соцень старых вінтовак і два старыя паламаныя кулямёты{{зноска|чын|2006|Ляхоўскі, Міхнюк|197}}. Па сканчэньні паўстаньня лячыўся да сакавіка 1921 году ад «гішпанкі» пад [[Ляхавічы|Ляхавічамі]]. Супрацоўнічаў зь «[[Зялёны Дуб|Зялёным Дубам]]». Пазьней спыніў супрацоўніцтва і жыў у [[Клецак|Клецку]], працаваў настаўнікам у расейскай гімназіі. Пасьля закрыцьця расейскае школы, у 1923 годзе пераехаў у  Гародзей ([[Гарадзея|Гарадзею)]]. Працаваў у польскай школе.

У часе [[Другая сусьветная вайна|Другое сусьветнае вайны]] — афіцэр [[Беларуская краёвая абарона|Беларускае краёвае абароны]]. Аўтар успамінаў пра [[Слуцкі збройны чын]].

Меў стрыечнага брата, паручніка Гапановіча, які таксама ўдзельнічаў у Слуцкім збройным чыне{{зноска|чын|2006|Ляхоўскі, Міхнюк|198}}.

Бацька [[Аляксандар Надсан|Аляксандра Надсана]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар = [[Уладзімер Ляхоўскі|Ул. Ляхоўскі]], [[Уладзімер Міхнюк|Ул. Міхнюк]], [[Аляксандра Гесь|А. Гесь]]|частка = |загаловак = Слуцкі збройны чын 1920 г. у дакумэнтах і ўспамінах|арыгінал = |спасылка = http://www.belhistory.eu/wp-content/themes/ah/library/slucky_zbrojny_chyn.pdf|адказны = |выданьне = 2-ое выд. дапрац.|месца = Менск|выдавецтва = Энцыклапедыкс|год = 2006|том = |старонкі = |старонак = 400|сэрыя = |isbn = 985–6599–25–3|наклад = |ref=чын}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://jivebelarus.net/history/memuares/anton-bachko-memuares.html| копія = https://web.archive.org/web/20151122194051/http://jivebelarus.net/history/memuares/anton-bachko-memuares.html| дата копіі = 22 лістапада 2015| загаловак = Успаміны Антона Бачко аб Слуцкім Паўстаньні| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 22 лістапада 2015 | мова = | камэнтар = }}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бачко, Антон}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1889 годзе]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Слуцкага паўстаньня]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай краёвай абароны]]
[[Катэгорыя:Беларускія калябаранты з нацысцкай Нямеччынай]]</text>
      <sha1>ean6ckxjtpgprd50994k93z7brvzcye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алеўск</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79158</id>
    <revision>
      <id>2667250</id>
      <parentid>2622631</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T11:29:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8917" sha1="2gk2ary6v0c938qxa7kqh4j87bq4h5j" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Алеўск
|Статус                              = горад
|Назва ў родным склоне               = Алеўску
|Назва ўкраінскай мовай              = Олевськ
|Герб                                = COA_of_Olevsk.png
|Сьцяг                               = Flag_of_Olevsk.png
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 
|Першыя згадкі                       = 1488
|Статус з                            = 
|Магдэбурскае права                  = 20 верасьня 1641
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Алеўскі раён|Алеўскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 10
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 10457
|Год падліку колькасьці              = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = &lt;ref&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2018/zb/06/zb_chnn2018pdf.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2018 року (PDF)]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 11001, 11002
|Тэлефонны код                       = +380-4135
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = 
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 51
 |Шырата хвілінаў                    = 13
 |Шырата сэкундаў                    = 40
 |Даўгата градусаў                   = 27
 |Даўгата хвілінаў                   = 38
 |Даўгата сэкундаў                   = 53
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
|Лацінка=Aleŭsk}}
'''Алеўск'''&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120318200951/http://www.jivebelarus.net/history/gistografia/ethno-and-historycal-borders-of-belarus.html?page=2 Беларускія этнаграфічныя граніцы] // [[Ян Станкевіч|Станкевіч Я.]] Этнографічныя й гісторычныя тэрыторыі й граніцы Беларусі. — Нью-Ёрк: Крывіцкае (Вялікалітоўскае) Навуковае Таварыства Пранціша Скарыны, 1953. — 24 с.&lt;/ref&gt; ({{мова-uk|Олевськ}}) — [[горад|места]] ў [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ [[Убарць|Убарці]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Алеўскі раён|Алеўскага раёну]]. Насельніцтва каля 10 тыс. чал.&lt;ref&gt;https://www.olevsk.online/?page_id=18094&lt;/ref&gt;

Знаходзіцца за 180 км ад [[Жытомір]]а. Чыгуначная станцыя на лініі [[Сарны]] — [[Корасьцень]].

== Этымалёгія назвы ==
Назву места зьвязваюць з імём Оўруцкага князя Алега Сьвятаслававіча, які жыў і княжыў у канцы X стагодзьдзя. Падчас свайго княжаньня Алег Драўлянскі заснаваў Алегава Гарадзішча, якое неўзабаве пачалі зваць ''Олегск'', а потым для спрашчэньня вымаўленьня — ''Волеўск''&lt;ref name=&quot;sgkp&quot;&gt;Olewsk // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|7}} S. 480.&lt;/ref&gt; або ''Олеўск''.

== Гісторыя ==
* 1488: першы пісьмовы ўспамін пра Алеўск, у складзе [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]; у месьце існаваў драўляны замак.
* 1569: згодна з умовамі [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўвайшоў у склад [[Карона Польскага каралеўства|Каралеўства Польскага]], валоданьне Нямірычаў. 
* 20 верасьня 1641: атрымаў [[Магдэбурскае права]].
* 1793: у выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] апынуўся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
* 1796: мястэчка ў Оўруцкім павеце [[Валынская губэрня|Валынскай губэрні]], цэнтар воласьці. 
* 1831: у Алеўску працавалі 2 вінакурні, дзейнічала вучэльня пры кармэліцкім кляштары. 
* 1870: у мястэчку дзейнічалі царква, касьцёл, капліца і сынагога, працавалі 2 млыны.
* 1903: праз Алеўск прайшла чыгунка [[Кіеў]] — [[Ковель]].
* 2003: атрымаў статус места.

== Насельніцтва ==
=== Колькасьць ===
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAAA;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;
! 1923 !! 1926 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2018
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| align=center| 1920
| align=center| 4913
| align=center| 7943
| align=center| 9588
| align=center| 11 770
| align=center| 12 323
| align=center| 10 896
| align=center| 10 457
|}

=== Мова ===
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|96,91%
| align=center|2,80%
|}

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці, завод трактарных дэталяў.

== Славутасьці ==
У Алеўску захаваўся помнік архітэктуры дзяржаўнага значэньня — мураваная царква Сьвятога Міколы (1596).

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Olewsk // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|7}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/480 480]

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}

{{Жытомірская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Гарады Жытомірскай вобласьці]]</text>
      <sha1>2gk2ary6v0c938qxa7kqh4j87bq4h5j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фэлікс Стацкевіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80437</id>
    <revision>
      <id>2667135</id>
      <parentid>2665492</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:40:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <comment>Дададзены здымак.</comment>
      <origin>2667135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6091" sha1="9plz6xgalkrchiu5j8ss54vbngd2wg2" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Фэлікс Іванавіч Стацкевіч''', псэўд. ''Аганёк'' (2 сьнежня 1879, [[Шчучын]] — 21 чэрвеня 1967, [[Вільня]]) — беларускі грамадзка-культурны дзяяч.

== Біяграфія ==
Паходзіў зь сям’і інтэлігентаў; маці была настаўніцай, а бацька — каморнікам&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110908063555/http://www.mgazeta.by/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=503:2010-02-01-11-04-01&amp;catid=107:2010-01-15-13-24-22&amp;Itemid=497 Радашковічы] \\ Маладзечанская газета, 01.02.2010 г.&lt;/ref&gt;. Скончыў у 1913 Пецярбурскі ўнівэрсытэт.

З 1903 сябра [[Беларуская сацыялістычная грамада|Беларускай сацыялістычнай грамады]]. У 1905—1907 вёў рэвалюцыйную прапаганду ў [[Вільня|Вільні]] і [[Менск]]у. За ўдзел у студэнцкім руху выключаны з унівэрсытэту, арыштаваны і сасланы. Быў блізка знаёмы зь [[Цётка]]й, братамі Іваноўскімі, [[Янка Купала|Купалам]], [[Карусь Каганец|Карусём Каганцом]], Уладзімерам Самойлам і [[Алесь Бурбіс|Алесем Бурбісам]]. Працаваў у падпольнай друкарні ў Менску. З 1908 сакратар адвакатаў у [[Ігумен]]е, тэхнік у [[Вышні Валачок|Вышнім Валачку]], [[Цьвер|Цьвяры]].

Пасьля Кастрычніцкага перавароту працаваў у прафсаюзных арганізацыях работнікаў воднага транспарту, літаратурна-выдавецкім аддзеле Наркамасьветы [[Літоўска-Беларуская ССР|Літоўска-Беларускай ССР]].

З восені 1920 у Віленскім беларускім саюзе каапэратараў. Выкладчык лацінскай мовы, дырэктар [[Радашкавіцкая беларуская гімназія|Радашкавіцкай беларускай гімназіі]] імя Ф. Скарыны, старшыня Галоўнай управы [[Таварыства беларускай школы]], адзін з заснавальнікаў і рэдактар часопіса «[[Беларускі летапіс]]». Арыштоўваўся польскімі ўладамі. У 1939—1941 настаўнік у [[Вялейка|Вялейцы]] і [[Клецкі раён|Клецкім раёне]].

Падчас [[Другая сусьветная вайна|2-й сусьветнай вайны]] працаваў судзьдзём у [[Смаргонь|Смаргоні]], у 1944—1949 — у музэі Пушкіна ў Мяркучай (пад Вільняй). У 1949 арыштаваны і зьняволены. Пасьля вызваленьня ў 1950-я гады жыў у [[Вільня|Вільні]].

Пахаваны на могілках Салтонішкі ў Вільні (Saltoniškių kapinės)&lt;ref&gt;Леанід Лаўрэш. Пра Фелікса Стацкевіча. Да 140-годдзя з дня нараджэння // Лідскі Летапісец 2020. 4(88). С. 11–15.&lt;/ref&gt;.

== Унёсак ==
Склаў «Эспэранта-беларускі слоўнік». Пераклаў з польскай мовы на эспэранта кнігу Л. Петражыцкага «Тэорыя права і маральнасьць».

Аўтар успамінаў пра ўдзел у рэвалюцыйным руху (рукапіс у Беларускім дзяржаўным архіве-музэі літаратуры і мастацтва). 
[[Файл:Магіла Фэлікса Стэцкевіча, Салтонішкі, Вільня, красавік 2026.jpg|значак|Магіла Фэлікса Стэцкевіча, Салтонішкі, Вільня, красавік 2026]]

== Бібліяграфія                                                                                                          ==
* {{Артыкул| аўтар = Аганёк. | загаловак = Успаміны і думкі. | спасылка  = http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2335/221769-1921-4.pdf?sequence=4&amp;isAllowed=y| мова  = | выданьне  =[[Беларускі звон (1921)|Беларускі звон]] | тып = тыднёвая часопicь | год  = 17 красавіка 1921| том   = | нумар  = 4 | старонкі  = 2, 3 }}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* [https://web.archive.org/web/20160305021134/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19806 СТАЦКЕВІЧ Фелікс Іванавіч] // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|2|0|РЛ1-3|РЛ1-3}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://spadchyna.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=101&amp;Itemid=147 Зьвесткі] на праекце [http://spadchyna.org/ Спадчына]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Стацкевіч, Фэлікс}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 2 сьнежня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1879 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шчучыне]]
[[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)]]
[[Катэгорыя:Беларускія настаўнікі]]
[[Катэгорыя:Выкладчыкі Радашкавіцкай беларускай гімназіі]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]]</text>
      <sha1>9plz6xgalkrchiu5j8ss54vbngd2wg2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agram 2000</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87054</id>
    <revision>
      <id>2667125</id>
      <parentid>2507016</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11431" sha1="0ok8ddb0yqouevb304j5le4pd7ywepm" xml:space="preserve">{{Зброя
|назва                      = Agram 2000
|выява                      = [[Файл:Agram-2000.jpg|200пкс]]
|подпіс выявы               = 
|краіна паходжаньня         = [[Харватыя]]
|тып                        = [[пісталет-кулямёт]]
&lt;!-- Выбар тыпу --&gt;
|дыстанцыйная зброя         = так
&lt;!-- Гісторыя выкарыстаньня --&gt;
|пэрыяд выкарыстаньня       = 
|выкарыстаньне              = 
|войны                      =
&lt;!-- Гісторыя вытворчасьці --&gt;
|канструктар                = Мірка Вугрэк
|дата стварэньня            = 1992 год
|вытворца                   = 
|кошт адзінкі               = 
|пэрыяд вытворчасьці        = 
|адзінак створана           = 
|мадыфікацыі                = Agram 2002
&lt;!-- Агульныя характарыстыкі --&gt;
|назва спэцыфікацыі         = 
|вага                       = 1.8 кг 
|даўжыня                    = 482 мм
|даўжыня часткі             = 200 мм 
|шырыня                     = 
|вышыня                     = 
|дыямэтар                   = 
|экіпаж                     = 
|пасажыры                   =
&lt;!-- Характарыстыкі дыстанцыйнай зброі --&gt; 
|зарад                      = [[Патрон 9×19 мм Parabellum|9x19mm Parabellum]]
|вага зараду                = 
|калібар                    = 9 мм
|колькасьць ствалоў         = 
|прынцып дзеяньня           = 
|хуткастрэльнасьць          = 800 стр/хв
|пачатковая хуткасьць       = 350 м/с
|прыцэльная далёкасьць      = да 150 м
|найбольшая далёкасьць      = 
|від боясілкаваньня         = набойнік на 15, 22 ці 32 патронаў
|прыцэл                     =
}}
'''Agram 2000''' — [[Харватыя|харвацкі]] [[пісталет-кулямёт]], вынайдзены пад час [[Грамадзянская вайна ў Югаславіі|грамадзянскай вайны ў Югаславіі]]. Спачатку плянаваўся як танная зброя для самаабароны. У канцы 1990-х — пачатку 2000-х як раз з-за сваёй таннасьці і надзейнасьці карыстаўся папулярнасьцю ў крымінальным сьвеце. Праславіўся ў Расеі пасьля забойства [[Галіна Старавойтава|Г. Старавойтавай]], гэты [[пісталет-кулямёт]] імгненна аброс масай чутак. Часта ў крымінальных зводках Agram 2000 памылкова называюць «натаўскім аўтаматам», насамрэч гэты пісталет-кулямёт выпускаўся ў прыватнай фірме ў адным з харвацкіх гарадоў, і ніколі не састаяў на ўзбраеньні якіх-небудзь войск ці спэцслужбаў, за выключэньнем непасрэдна груповак харвацкіх барцоў за незалежнасьць (для якіх і быў непасрэдна зроблены).

== Апісаньне ==
Зьяўляецца па сутнасьці далейшай мадыфікацыяй пісталет-кулямёта [[ТЕС-9]]. Характэрная асаблівасьць гэтага ПК — «інтэграваны» [[глушыцель]]. Для гэтага ў ствале зроблена некалькі групаў адтулін, празь якія парахавыя газы трапляюць у расшыральную камэру [[Глушыцель|глушыцеля]]. Калі ПК выкарыстоўваюць без глушыцеля, то гэтыя адтуліны закрываюцца спэцыяльнай муфтай.

Аўтаматыка [[Пісталет-кулямёт|ПК]] працуе за кошт выкарыстаньня энэргіі аддачы [[вольная засаўка|вольнай засаўкі]]. Замыканьне канала [[ствол|ствала]] ажыцьцяўляецца масай падспружыненай [[Зваротная спружына|зваротнай спружынай]] [[Затвор|засаўкі]].

[[Пісталетная дзяржальня]] мае вялікі вугал нахілу і зручную для ўтрыманьня форму. Для падвышэньня ўстойлівасьці зброі пры стральбе выкарыстоўваецца цаўё з адтулінай для вялікага пальца. Ідэя яго ў тым, што пры стральбе моц аддачы, якая зьбівае ствол з [[лінія прыцэльваньня|лініі прыцэльваньня]], прыкладваецца да пэндзля рукі ў дзьвух плоскасьцях, што адначасова памяншае падкідваньньне ствала і зрушэньне зброі назад.

Ствольная скрынка выкананая з круглай трубы, мелай у перадпакоі часткі 18 авальных адтулін для астуджэньня. Ствол у ствольнай скрынцы ўтрымліваецца з дапамогай укладыша, разьмешчанага ў яе перадпакоя часткі. Набойнік мае пластмасавае вечка, за якую зручна трымаць зброю. Прыцэльная прылада выканана ў выглядзе [[Мушка|мушкі]] ў колцавым засьцерагальніку і L-вобразнага перакіднога [[цэлік|цаліка]] з адзнакамі на 50 і 150 м.

== Вартасьці ==
* ПК кампактны і лёгкі. Яго ствол лёгка інтэгруецца з глушыцелем.
* Agram 2000 вельмі просты і танны ў вырабе, усё 56 дэталяў вырабляюцца штампоўкай.
* Пласмасавыя накладкі вечка набойніка выключаюць мэталічны ляск набойнікаў у падсумке.
* Зброя лёгка разьбіраецца для чысткі і змазкі, досыць выняць папярочны штыфт і вывярнуць кантавую заглушку.
* Выкарыстаньне курковага [[Ударна-спускавы мэханізм|ўдарна-спускавога мэханізму]] спрыяльна адбіваецца на кучнасьці стральбы, т.к. пры зачыненьні [[засаўка|асаўкі]] падчас стрэлу ствол пасьпявае вярнуцца на лінію прыцэльваньня.
* Засьцерагальнік лёгка перамыкаць вялікім пальцам рукі, не адпускаючы дзяржальню кіраваньня агнём.
* Выкарыстаньне досыць цяжкага [[Глушыцель|глушыцеля]] перамяшчае цэнтар цяжару зброі наперад, істотна памяншаючы падкідваньні ствала пры стрэле.

== Недахопы ==
* Ва ўдарна-спускавым мэханізьме выкарыстоўваецца баявая спружына, якая працуе на расьцяжэньне. Гэтак нязвыклае канструктыўнае рашэньне зьнізіла надзейнасьць і жывучасьць.
* Ствол вырабляецца нядбайна. Большасьць ПК Agram 2000 мае [[патроньнік]], зрушаны адносна восі канала [[ствол|ствала]], што прыводзіць да дэфармацыі куль пры стральбе і павялічвае іх расьсейваньне.
* Адсутнасьць прыклада і амартызатара, з-за чаго не кампенсуецца сіла аддачы. У выніку трапнасьць стральбы пакідае жадаць лепшага.
* Для ўзьвядзеньня засаўкі неабходна прыкладваць даволі значнае ўсільле.
* Зброя можа разьбіраецца лёгка, але пасьля разборкі цяжка яё зьбіраць з-за вялікай калянасьці зваротнай спружыны.
* Малая, у параўнаньні зь іншымі [[Пісталет-кулямёт|пісталетамі-кулямётамі]], ёмістасьць набойніка памяншае практычную хуткастрэльнасьць зброі.

== Громкія злачынствы, зьдзейсьненыя з дапамогай Agram 2000 ==
* [[1998]] — забойства дэпутата Старавойтавай у Пецярбургу&lt;ref&gt;http://starovoitova.ru/rus/main.php?i=9&amp;s=32&lt;/ref&gt;
* [[2000]] — трайное забойства ў Пецярбургу ў гасьцініцы Асторыя.&lt;ref&gt;http://www.lenpravda.ru/readingreg1.phtml?id=2126&lt;/ref&gt;.
* [[2001]] — забойства намесьніка прэфэкта Зеленаградзкага вокруга Масквы Л.Аблонскага&lt;ref&gt;http://stopcrime.ru/investigations/6/1332.html&lt;/ref&gt;
* [[2005]] — перастрэлка ў рэстаране «Желтая субмарина» ў Маскве &lt;ref&gt;http://newsru.com/russia/26apr2005/yellow_sub.html&lt;/ref&gt;
* [[2007]] — забойства лідэра азейбарджанскай злачыннай групоўкі ў Маскве&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20070925031753/http://www.aferizm.ru/stati/crime/st_k_chingiz.htm&lt;/ref&gt;
* [[2011]], [[12 студзеня]] — Забойства экс-кандыдата ў мэры [[Адэса|Адэсы]] Каробчынскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110115060003/http://www.segodnya.ua/news/14212186.html В бизнесмена Коробчинского стреляли из хорватского пулемета]&lt;/ref&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20081026033825/http://world.guns.ru/smg/smg38-r.htm Апісаньне Agram 2000 на world.guns.ru]
* [http://www.zbroinik.ho.ua/agniastrelnoe/pk/Agram/Agram%202000/Agram%202000.php Zbroinik-першы беларускі зброевы сайт]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.arms.ru/Guns/pistmin/agram.htm Аrms.ru]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Катэгорыя:Пісталет-кулямёты]]</text>
      <sha1>0ok8ddb0yqouevb304j5le4pd7ywepm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Межава (Аршанскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88518</id>
    <revision>
      <id>2667198</id>
      <parentid>2584501</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне  літаратура</comment>
      <origin>2667198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26739" sha1="iwpgvfbufxh787ils5fe6osaghbjkt0" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Межава}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                             = Межава
|Статус                            = вёска
|Назва ў родным склоне             = Межава
|Трансьлітараваная назва           = Miežava
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = 
|Першыя згадкі                     = 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]]
|Раён                              = [[Аршанскі раён|Аршанскі]]
|Сельсавет                         = [[Межаўскі сельсавет|Межаўскі]]
|Гарадзкі савет                    = 
|Старшыня гарвыканкаму             = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 888
|Год падліку колькасьці            = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Этнічны склад насельніцтва        = 
|Год падліку этнічнага складу      = 
|Нацыянальны склад насельніцтва    = 
|Год падліку нацыянальнага складу  = 
|Колькасьць двароў                 = 
|Год падліку колькасьці двароў     = 
|Крыніца колькасьці двароў         = 
|Паштовы індэкс                    = 211017&lt;ref&gt;[http://zip.belpost.by/raion/%D0%9E%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 Белпошта]&lt;/ref&gt;
|СААТА                             = 
|Выява                             = 
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 54
 |Шырата хвілінаў                  = 37
 |Шырата сэкундаў                  = 22
 |Даўгата градусаў                 = 30
 |Даўгата хвілінаў                 = 18
 |Даўгата сэкундаў                 = 26
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Сайт                              = 
}}
'''Ме́жава'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}} С. 75&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Аршанскі раён|Аршанскім раёне]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 10 кілямэтраў на паўночны ўсход ад [[Ворша|Воршы]] й за 3 кілямэтры на паўднёвы захад ад чыгуначнай лініі [[Віцебск]] — [[Ворша]]. Месьціцца на абодвух берагах ракі [[Скунья|Скуньі]]. Цэнтар [[Межаўскі сельсавет|Межаўскага сельсавету]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Першае ўпамінаньне ў 1501 годзе&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 3 тамах.|арыгінал = |спасылка = |адказны =[[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.Л.]] (гал. рэд.) |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =[[Белкартаграфія]] |год =2009 |том =1 |старонкі =110(Д-3), 222 |старонак =244 |сэрыя = |isbn =978-985-508-060-3 |наклад =3600 }}&lt;/ref&gt;.

{{Цытата|[1501].10.07. «''Самъ Александръ, Божю м(и)лостью. Петру Фурсовічу на двор Межево. Билъ намъ чолом дворенинъ нашъ Петръ Фурсовичъ и просил в нас двора Роского з людми на имя Межова. А перво сего тот двор дали были есмо кн(я)з. Ивану Трубецъкому, и княз Иван зрадивши насъ и къ Москве втекъ, и мы тот двор Межевъ и з людми дали Петру Фурсовичу и со всим с тым, какъ княз Василеи Шемятич держал и как тежъ дали были есмо князю Ивану Трубецкому. П[и]сан у Мелнику, ок(тебра) 7 день, индикъ[т] 5. Прав(ил) мар(шалок) двор(ный), нам(естник) мер(ецкий) и утен(ский), кн(я)з Мих(аило) Лвов(ич) [Глинский].''»|[[Мэтрыка Вялікага Княства Літоўскага]]|&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак = Lietuvos Metrika|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Вільня|Vilnius]] |выдавецтва =Lietuvos istorijos instittutos |год =2007 |том =Knyga Nr. 6 (1494-1506) |старонкі =273, № 461|старонак = |сэрыя = |isbn =978-9986-780-95-3  |наклад = }}&lt;/ref&gt;}}

1760 год уласнасьць [[Антоні Марцін Храпавіцкі|Антона Марціна Храпавіцкага]].&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Mieżów|арыгінал = |спасылка =http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/364|адказны =Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego|выданьне=[[Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Warszawa |выдавецтва=Druk «Wieku» Nowy-Świat Nr. 59 |год=1880  |выпуск=|том=1|нумар= | старонкі=338 |isbn=}}&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
З 1787—1792 году уласнасьць князя [[Ксавэры Любамірскі|Францішка Любамірскага]] (1747—1819). У 1820 годзе князь [[Канстанцін Любамірскі]] атрымаў у спадчыну Межава (Канстанцінава) й 14 фальваркаў плошчай 40 000 дзесяцін. Графіня Ганна Лубенская{{Заўвага|Ганна Марыя Клементына Любамірская (06.03.1838, [[Санкт-Пецярбург]] — 27.04.1914; {{мова-pl|[http://www.sejm-wielki.pl/b/15.105.543 Anna Maria Klementyna ks. Lubomirska z Lubomierza h. Drużyna]}}) дачка князя [[Канстанцін Любамірскі|Канстанціна Станіслава Любамірскага]](18.11.1786 — 25.4.1870, [[Варшава]]; {{мова-pl|[http://www.sejm-wielki.pl/b/15.105.527 Konstanty Stanislaw Xawery Lubomirski]), унучка князя [[Ксавэры Любамірскі|Францішка Ксавэрыя Любамірскага]] (1747—1819, [[Дуброўна]]; {{мова-pl|[http://www.sejm-wielki.pl/b/15.105.502 Franciszek Ksawery Lubomirski]}}). 10 траўня 1870 году шлюб з графам Францішкам Лубенскім (26.02.1834 — 03.08.1891, [[Варшава]]; {{мова-pl|[http://www.sejm-wielki.pl/b/16.78.469 Franciszek hr. Łubieński z Łubnej h. Pomian]}})}}}} атрымала ў спадчыну маёнтак Межава (Канстанцінава) 2945 дзесяцін зямлі й маёнтак [[Сармацак]] 4155 дзесяцін зямлі ў 1871 годзе.&lt;ref name=&quot;Опыт&quot;&gt;{{Кніга|аўтар =[[Аляксандар Дамбавецкі |А. С. Дембовецкій]].|частка = |загаловак =Опыт описанія Могилевской губерніи. |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =Могилевъ на Днѣпрѣ|выдавецтва =Типографія Губернскаго Правленія|год =1884 |том =3 |старонкі =162, 163|старонак =329 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;

У 1910 годзе сялянская грамада валодала 384 дзесяцінамі зямлі, царква — 45 дзесяцін зямлі, а уласнасьць графіні Ганны Лубенскай складалася з маёнтакаў Межава (Канстанцінава) 2641 дзесяціна зямлі й [[Сармацак]] (Дворышча) 4195 дзесяцін зямлі&lt;ref name=&quot;Списокъ&quot;&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Списокъ населенныхъ местъ Могилевской губерніи|арыгінал = |спасылка = |адказны =Под ред. Георгій Павлович Пожарова.|выданьне = |месца =Могилев губ.|выдавецтва =Могилев. губ. стат. ком. |год =1910 |том = |старонкі =108 №61, 129 № 55,130 № 94 |старонак =250 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
* XIX стагодзьдзе: 1857 год — 140 чалавек;&lt;ref name=&quot;сьпіскі&quot;&gt;{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Списки населенных мест Могилевской губ. по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]|арыгінал =РГИА. Ф. 1290. Оп.4. Д. 80 |спасылка =http://www.prlib.ru/Lib/pages/item.aspx?itemid=34660 |адказны = |выданьне = |месца =Ленинград|выдавецтва =Фонд Центрального статистического комитета МВД.|год =1857|том = |старонкі =384 |старонак =613 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt; 1886 год — 163 чалавекі, 24 двары, вадзяны млын&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Волости и важнѣйшія селенія европейской Россіи. |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербургъ]]|выдавецтва =Центральный статистическій комитетъ|год =1886 |том =Выпускъ V. Габерніи Литовской и Бѣлоруской областей. |старонкі =168 № 366|старонак =260 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;
* XX стагодзьдзе: 1998 год — 990 чалавек, 487 двароў; 1910 год — 347 чалавек, 51 двор&lt;ref name=&quot;Списокъ&quot; /&gt;
* XXІ стагодзьдзе: 2010 год — 888 чалавек

== Інфраструктура ==
Сярэдняя школа, музычная школа, дзіцячыя ясьлі-сад, [[бібліятэка]], дом культуры, [[пошта]], [[лякарня]], [[аптэка]], [[вэтэрынар]]ны пункт, дзьве [[крама|крамы]].

== Славутасьці ==
* Курган у фруктовым саду. Дыямэтар 8 мэтраў, вышыня 1,5 мэтру. Выявіў і абсьледаваў у 1981 годзе [[Міхаіл Лашанкоў]].
* Курганны могільнік — 400 мэтраў на паўднёвы ўсход ад вёскі на пойме правага берагу рэчцы [[Скунья|Скуньі]]. Два насыпы вышынёй 0,8 мэтру, шырынёй 4 мэтры, даўжынёй 11 мэтраў. Выявіў і абсьледаваў у 1981 годзе [[Міхаіл Лашанкоў]].
* Курган — 500 мэтраў на поўдзень ад вёскі. Насып даўжынёй 11 мэтраў, шырынёй 3 мэтры, вышынёй 0,7 мэтру. Выявіў у 1972 годзе [[Леанід Побаль]], абсьледаваў у 1981 годзе [[Міхаіл Лашанкоў]]
* Вайсковыя могілкі часоў Другой сусьветнай вайны. У парку пахаваны камандзір атрада брыгады імя К. С. Заслонава Д. Я. Касачоў (1906, [[Бортнікі (Аршанскі раён)|Бортнікі]] — 20.11.1942), 70 вайскоўцаў і партізанаў. У 1966 гаду пастаўлены помнік — скульптура воіна й у 1973 годзе абеліск.

=== [[Палацава-паркавы ансамбль Межава|Палацава-паркавы ансамбль]] ===
* Палац пабудаваны ў стылі мадэрн з рысамі класіцызму й мае складаную аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю.&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак = Гісторыя беларускага мастацтва: у 6 т.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдкал.:[[Анатоль Воінаў|А. А. Воінаў]] і інш. |выданьне = |месца = [[Мінск]] |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1989 |том = 3. Канец XVIII — пачатак XX стагоддзя. |старонкі=191 |старонак =448 |сэрыя = |isbn = 5-343-00319-2|наклад =2480 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар =[[Анатоль Кулагін]]. | частка = |загаловак =Палацава-сядзібная і жыльлёвая архітэктура|арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэд. калегія: [[Аляксандар Лакотка]], [[Тамара Габрусь]], [[Анатоль Кулагін]], [[Алена Пятросава]]., [[Армэн Сардараў]], [[Юры Чантурыя]]|выданьне=Архітэктура Беларусі. Нарысы эвалюцыі ва ўсходнеславянскім і эўрапейскім кантэксьце. У чатырох тамах. Другая палова XIX - пачатак ХХ ст.|тып=Навуковае выданьне|месца= {{Менск (Мінск)}}  |выдавецтва= [[Беларускі Дом друку]]|год=2007|выпуск=|том=3. Кніга 2. Другая палова XIX — XX ст.|нумар= | старонкі=152, 414, 422, 423 |старонак =549|isbn=978-985-08-0872-1}}&lt;/ref&gt;
* Парк пэйзажнага тыпу разьбіты ў 1901 годзе з выкарастаньнем існуючых пасадак і хвойных парод: [[Сямейства хваёвых|хвоі]] веймутава, Банкса, Мурэя, [[кедр]]авая эўрапейская і [[хвоя звычайная]], [[лістоўніца]] эўрапейская, [[піхта]] сыбірская, [[дугласія]] шэрая.&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =[[Анатоль Федарук|А. Т. Федорук.]]|частка = |загаловак =Садово-парковое искусство Белоруссии.|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=40222 |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =[[Ураджай (выдавецтва)|Ураджай]]|год =1989 |том = |старонкі =29, 189 — 191 (плян парку) |старонак =247 |сэрыя = |isbn =5-7860-0086-9 |наклад = }}&lt;/ref&gt;
* Царква Ўваскрасеньня Гасподняга. Помнік архітэктуры другой паловы XIX стагодзьдзя рэтраспэктыўна-расейскага стылю ў занядбаным, напаўразбураным стане. На загад Архіяпіскапа Полацкага і Віцебскага [[Васіль Лужынскі|Васіля Лужынскага]] ўласьнік маёнтка Межаўскі ключ [[Канстанцін Любамірскі]] фундаваў пабудову цаглянай царквы [[Рэтраспэктыўна-расейскі стыль|рэтраспэктыўна-расейскага стылю]].&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =[[Анатоль Кулагін|Кулагін А. М.]]|частка = |загаловак =Эклектыка. Архітэктура Беларусі другой паловы XIX - пачатку XX ст.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =[[Ураджай (выдавецтва)|Ураджай]]|год =2000 |том = |старонкі =39, 221, 249 |старонак =304 |сэрыя = |isbn =985-04-0350-0 |наклад =2000}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар =[[Анатоль Кулагін|Кулагін, А.М.]] | частка = |загаловак =Царква ў гонар Уваскрасення Гасподняга|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Анатоль Кулагін|А.М. Кулагін.]]|выданьне=Праваслаўныя храмы Беларусі|тып=энцыклапедычны даведнік|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=2007|выпуск=|том=|нумар= | старонкі=259|isbn= 978-985-11-0389-4}}&lt;/ref&gt;

== Страчаная спадчына ==
* Царква Покрыва Багародзіцы. Да 1839 году [[парафія]] [[Беларуская грэка-каталіцкая царква|Беларускай грэка-каталіцкай царквы]] (БГКЦ). Сьвятар: Ільля Шульц.&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар =[[Аляксандр Семянтоўскі-Курыла | А. М. Сементовскій ]], [[Васіль Лужынскі|Архіепіскопъ Полотскій и Витебскій Василій]]. | частка = |загаловак =Списокъ церквей, монастырей и духовенства, бывшей греко-унитской Бѣлорусской епархіи, за 1839 годъ.|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Аляксандр Семянтоўскі-Курыла | А. М. Сементовскій ]]|выданьне=Памятная книжка Витебской губернии на 1867 год.|тып=даведнік|месца=[[Санкт-Пецярбург |Санктъ-Петербург]] |выдавецтва=Издана Витебскимъ губернскимъ статистическимъ комитетомъ |год=1867 |выпуск=|том=|нумар= | старонкі=131 |isbn=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;сьпіскі&quot;/&gt;

== Асобы ==
* [[Мікалай Альхоўскі]] (27.09.1909 — 26.08.1978, [[Масква]]) — падпалкоўнік авіяцыі, камандзір авіяэскадрыльлі. [[Герой Савецкага Саюзу]] (4 лютага 1944 году).

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Архітэктура Беларусі. Нарысы эвалюцыі ва ўсходнеславянскім і еўрапейскім кантэксце. Другая палова XIX - пачатак ХХ ст. |арыгінал = |спасылка = |адказны =[[Аляксандар Лакотка|А. І. Лакотка]], [[Тамара Габрусь|Т.В. Габрусь]], [[Анатоль Кулагін|А. М. Кулагін]], В. Ф. Марозаў, А. Б. марозава, А. С. Сардараў, [[Юры Чантурыя|Ю. У. Чантурыя]], Г. Л. Залеская|выданьне = |месца =  {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год =2007 |том =3. Кніга 2. |старонкі =422—423|старонак =549 |сэрыя = |isbn =978-985-08-0872-1  |наклад =1000 }}
* {{Літаратура/Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік}} С. 304—305.
* {{Артыкул|аўтар =[[Ганна Дулеба| Г. І. Дулеба]], [[Сяргей Багласаў|С. Г. Багласаў.]]| частка = |загаловак =Межава, цэнтар сельсавету (№№ 287, 288, 289а, 289б, 291, 292)|арыгінал = |спасылка =http://orda.of.by/.lib/spik/vit/110|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]] (гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца= {{Менск (Мінск)}}|выдавецтва= [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год=1985|выпуск=|том=Віцебская вобласьць|нумар= | старонкі=110, 111 |isbn=}}
* {{Артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Межава, вёска ў Аршанскім районе.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г. П. Пашкоў]]|і інш.|выданьне= Беларусая энцыклапедыя: у 18 т. |тып=энцыкляпэдыя|месца= {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва= [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год=1997  |выпуск=|том=4: Варанецкі — Гальфстрым|нумар= | старонкі=322 |isbn= 985-11-0035-8}}
* {{Літаратура/Памяць/Ворша і Аршанскі раён|1}} С. 509.
{{слупок-2}} 
* {{Артыкул|аўтар =[[Анатоль Федарук|А. Т. Федарук.]] | частка = |загаловак =Межаўскі парк, у вёскі Межава Аршанскага района|арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэдкал.: [[Іван Шамякін|І. П. Шамякін]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=Энцыклапедыя прыроды Беларусі: у 5-і т. |тып=энцыкляпэдыя|месца= {{Менск (Мінск)}}|выдавецтва= [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год=1984  |выпуск=|том=3: Катэнарыя — Недайка|нумар= | старонкі=324 |isbn=}}
* {{Кніга|аўтар =[[Аляксандар Шынкевіч|А. М. Шынкевіч]].|частка = |загаловак =Аршанская даўніна|арыгінал = |спасылка = |адказны =|выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =[[Полымя]] |год =1992 |том = |старонкі = 81—83 |старонак =142 |сэрыя = |isbn =5-345-00504-4 |наклад =3500 }}
* {{Артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Mieżów|арыгінал = |спасылка =http://orda.of.by/.lib/aftanazy/rezyd/t1/299|адказны =Raman Aftanazy |выданьне=Dzeieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwa minskie, mścisławskie, połockie, witebskie|тып=энцыкляпэдыя|месца=Wrocław, Warszawa, Kraków |выдавецтва=Zakład Narodowy imienia Ossolińskich|год= 1991 |выпуск=2|том=1|нумар= | старонкі=299 |isbn=83-04-0371-7   }}
* {{Кніга|аўтар = Антипов, В. Г. |частка = |загаловак =Парки Белоруссии|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/5201.html?pubid=9552&amp;lang=EN |адказны = |выданьне = |месца =[[менск]] |выдавецтва =[[Ураджай (выдавецтва)|Ураджай]] |год =1975 |том = |старонкі =125 |старонак =149 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар= |частка = |загаловак = Топографическия примечании на знатнейшия места путешествия Ея Императорскаго Величества в Белорусския наместничества. |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/01003336471/page/n97/mode/2up|адказны = |выданьне = |месца =СПб. |выдавецтва =Импер. акад. наукъ |год =1780 |том = |старонкі = 100 |старонак =134 |сэрыя =  |isbn = |наклад = }}
{{слупок-канец}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{Радзіма майго духу|mezhava}}
* {{Глёбус Беларусі|mezhevo}}
{{слупок-2}} 
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|VI|364|Mieżów}}
* [https://vetliva.by/belarus/about-country/cities/vitebskaya-oblast/d-mezhevo/ VETLIVA.BY]
{{слупок-канец}}

{{Межаўскі сельсавет}}
{{Аршанскі раён}}

[[Катэгорыя:Межаўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>iwpgvfbufxh787ils5fe6osaghbjkt0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абрам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90536</id>
    <revision>
      <id>2667216</id>
      <parentid>2200316</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T05:25:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6479" sha1="jt6rmirv64bqtlfuw5fjxuwax0gag3k" xml:space="preserve">{{Асоба
|імя                 = Аўраам
|арыгінал імя        = אַבְרָהָם
|партрэт             = Rembrandt Harmensz. van Rijn 035.jpg
|памер               = 180пкс
|апісаньне           = Аўраам і Ісаак
|імя пры нараджэньні = 
|род дзейнасьці      = [[патрыярх]]
|дата нараджэньня    = 
|месца нараджэньня   = 
|дата сьмерці        = 
|месца сьмерці       = 
}}
'''Абрам''', '''Аўраам''', '''Аўрам''' ({{мова-he|אַבְרָהָם}}) — [[Стары Запавет|старазапаветны]] [[патрыярх]], паводле [[Біблія|біблейскіх]] паданьняў родапачынальнік [[габрэі|габрэяў]] і [[арабы|арабаў]].

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў [[Мэсапатамія|Мэсапатаміі]] ў [[халдэі|халдэйскім]] горадзе [[Ур]] і зьяўляўся малодшым сынам Тары, дзясятага патрыярха па прамой лініі ад [[Сім]]а, сына [[Ной|Ноя]]. Жывучы сярод [[паганства|паганцаў]], як напісана ў Бібліі, Аўраам пазнаў ілжывасьць іх службы паганскім [[ідал]]ам і верыў ў адзінага [[Бог]]а, апосталам якога ён стаў. За гэта ён падвергнуўся ганеньням сваімі суайчыньнікамі і на 75 годзе жыцьця мусіў пакінуць радзіму, накіраваўшыся цераз [[Эўфрат]] у [[Зямля Ханаанская|зямлю Ханаанскую]], якую абяцаў [[Бог]] яму й ягоным нашчадкам. Там Аўраам быў празваны «''га-гіўры''», што азначала: ''прыбылы з таго берагу ракі'', адкуль і пайшла назва — ''габрэй''. Разам зь ім сюды перасялілася ягоная жонка й пляменьнік [[Лот (пляменьнік Аўраама)|Лот]]. Доўга ён вандраваў па розных краях, пакуль не пасяліўся ў [[Хэўрон]]е.

У Біблейскім паданьні Аўраам падаецца як узор чалавекалюбства, лагоднасьці, цярплівасьці, міралюбства, бескарысьлівасьці, цьвёрдай і непахіснай веры ў Бога, пакоры й глыбокай павагі да яго. Доўгі час ён ня меў ад шлюбу з [[Сара]]й нашчадкаў. Толькі пад старасьць, калі Сары было ўжо 90, а яму 100 гадоў, у іх нарадзіўся сын [[Ісаак]], які, па сьцьверджаньні Бібліі, стаў прадаўжальнікам роду габрэйскага племені. Гэткую дамову Бог уклаў з Аўраамам яшчэ да нараджэньня Ісаака, зьнешняй праявай дамовы стаў [[абрад]] [[абразаньне|абразаньня]]. Пры гэтым Бог зьмяніў імя Аўрама на Аўраам. Калі Сара памерла, Аўраам ажаніўся ў другі раз і меў яшчэ 6 сыноў, якія разам з [[Ізмаіл Старазапаветны|Ізмаілам]], яго пазашлюбным сынам ад служанкі [[Агар]], сталі родапачынальнікамі розных [[арабскія плямёны|арабскіх плямёнаў]]. Сам жа Аўраам, як падаецца ў Бібліі, пражыў 175 гадоў і памёр у Хэўроне, дзе й быў пахаваны.

== Уплыў ==
[[Іслам|Мусульмане]]-арабы, якія лічаць Аўрама сваім родапачынальнікам і ў [[Каран]]е называюць яго Ібрагімам, яшчэ ў старажытнасьці пабудавалі над яго магільным склепам [[мячэт]] і аберагалі яе як сьвятыню. Вобраз старазапаветнага патрыярха Аўраама (Ібрагіма) карыстаўся асаблівай павагай і папулярнасьцю ў [[хрысьціянства|хрысьціянаў]] і мусульманаў, для якіх служыў прыкладам найвялікшай набожнасьці й праведнасьці й аброс самымі разнастайнымі мітычнымі паданьнямі й легендамі. Паводле іх, Аўраам займаўся [[прыродазнаўства]]м, ведаў [[хімія|хімію]], [[астраномія|астраномію]] й іншыя [[навука|навукі]], якія ён вывучыў ад халдэяў яшчэ на радзіме, а потым распаўсюджваў сярод хананеяў (фінікійцаў) і [[Старажытны Эгіпет|эгіпцянаў]]. Сьцьвярджалі нават, што ён быў вынаходнікам літарнага [[шрыфт]]у й [[каляндар]]ных вылічэньняў. У сувязі з гэтымі паданьнямі некаторыя старажытныя багасловы атаясамлялі асобу Аўраама з [[Зараастр]]ам.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.chabad.org/112356/ Кім быў Абрам? Першы патрыярх у Бібліі]. Chabad.{{ref-en}}
* [https://www.azamra.org/Earth/mount-03.html Абрагам разьбівае ідалаў]. Azamra.{{ref-en}}
* [https://www.wdl.org/en/item/2890/ Падарожжа й жыцьцё патрыярха Абрама]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. World Digital Library.{{ref-en}}

[[Катэгорыя:Асобы Пяцікніжжа]]
[[Катэгорыя:Прарокі Старога Запавету]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>jt6rmirv64bqtlfuw5fjxuwax0gag3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ізэр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95659</id>
    <revision>
      <id>2667205</id>
      <parentid>2022265</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:18:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3512" sha1="9pe25erwjwrj0ypvem3epus4m4xkod4" xml:space="preserve">{{Дэпартамэнт Францыі
|Назва                           = Ізэр
|Назва ў родным склоне           = Ізэру
|Арыгінальная назва              = Isère
|Герб                            = Blason_département_fr_Isère.svg
|Сьцяг                           = 
|Гімн                            = 
|Статус                          = [[Дэпартамэнты Францыі|Дэпартамэнт]]
|Рэгіён                          = [[Авэрнь — Рона-Альпы]]
|Прэфэктура                      = [[Грэнобль]]
|Супрэфэктуры                    = [[Ля-Тур-дзю-Пэн]], [[Віена (горад)|Віена]]
|Старшыня генэральнай рады       =
|Насельніцтва                    = 1 206 374&lt;ref&gt;http://www.insee.fr/fr/ppp/bases%2Dde%2Ddonnees/recensement/populations%2Dlegales/france-departements.asp&lt;/ref&gt;
|Год перапісу                    = 2010
|Месца паводле насельніцтва      = 
|Шчыльнасьць                     = 162
|Плошча                          = 7 431
|Мапа                            = Isère-Position.svg
|Часавы пас                      = +1
|Летні час                       = +2
|Катэгорыя ў Commons             = Isère
|Нумар дэпартамэнту              = 38
|Колькасьць акругаў              = 3
|Колькасьць кантонаў             = 58
|Колькасьць камунаў              = 533
|Сайт                            = http://www.isere.pref.gouv.fr/
}}
'''Ізэ́р''' ({{мова-fr|Isère}}) — дэпартамэнт на паўднёвым усходзе [[Францыя|Францыі]], адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну [[Авэрнь — Рона-Альпы]] (да 1 студзеня 2016 году ў складзе рэгіёну [[Рона-Альпы]]). Парадкавы нумар 38. Адміністрацыйны цэнтар — [[Грэнобль]]. Насельніцтва на 2010 год — 1 206 374 чалавекі.

Плошча тэрыторыі 7431 км². Праз дэпартамэнт працякаюць рэкі [[Рона]] і [[Ізэр (рака)|Ізэр]]. Найвышэйшы пункт — [[Пік Лёры]] (4088 м над узроўнем мора, у [[Альпы|Альпах]]).

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 58 кантонаў і 533 камуны.

Ізэр — адзін зь першых 83 дэпартамэнтаў, утвораных падчас Вялікай францускай рэвалюцыі ў сакавіку 1790 году. Паўстаў на тэрыторыі былой правінцыі [[Дафінэ]]. Назва паходзіць ад ракі Ізэр. Вылучаная дэпартамэнту першапачатковая тэрыторыя затым двойчы падзялалася — у 1852 і 1967 гадах.

== Асобы ==
* [[Гектар Бэрліёз]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [http://www.cg38.fr Conseil General website]{{ref-fr}}
* [https://web.archive.org/web/20051226094904/http://www.isere.pref.gouv.fr/ Prefecture website]{{ref-fr}}

{{Дэпартамэнты Францыі}}

[[Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі]]</text>
      <sha1>9pe25erwjwrj0ypvem3epus4m4xkod4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Водазьмяшчэньне</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96628</id>
    <revision>
      <id>2667142</id>
      <parentid>1688394</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Schekinov Alexey Victorovich</username>
        <id>4079</id>
      </contributor>
      <origin>2667142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1101" sha1="t1g1suhbcr8ujrwx1cusuh8pfevrrep" xml:space="preserve">[[File:Bateaux comparaison3.png|thumb|right|&lt;center&gt;{{PAGENAME}}&lt;/center&gt;]]

'''Водазьмяшчэньне''' [[карабель|карабля]] ([[судна]]) — колькасць вады, выцесненай падводнай часткай карабля (судна). Маса гэтай колькасці вады роўная масе ўсяго карабля, [[закон Архімэда|незалежна]] ад яго памеру, матэрыялу і формы.

Адрозьніваюць ''аб’ёмнае'' і ''масавае'' водазьмяшчэньне. Па стане нагрузкі карабля адрозніваюць ''стандартнае'', ''нармальнае'', ''поўнае'', ''найбольшае'', ''парожняе'' водазьмяшчэньне.

Для [[падводная лодка|падводных лодак]] адрозьніваюць ''падводнае'' водазьмяшчэньне і ''надводнае'' водазьмяшчэньне.

{{Накід}}

[[Катэгорыя:Марскія тэрміны]]</text>
      <sha1>t1g1suhbcr8ujrwx1cusuh8pfevrrep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Прастытуцыя</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97345</id>
    <revision>
      <id>2667088</id>
      <parentid>2625488</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26285-93</username>
        <id>97238</id>
      </contributor>
      <origin>2667088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5979" sha1="d17xgbzio82r2pl87vyb757af5banpg" xml:space="preserve">[[Файл:Prostitution in Europe.png|міні|{{Легенда|#336600|Прастытуцыя легальна}}
{{Легенда|#336699|Забаронены [[бардэль|бардэлі]] і [[сутэнэр]]ства}}
{{Легенда|#993333|Прастытуцыя забаронена}}
{{Легенда|#ababab|Няма зьвестак}}]]
[[Файл:Prostitution in Asia.PNG|міні|{{Легенда|#336600|Прастытуцыя легальна}}
{{Легенда|#336699|Забаронены [[бардэль|бардэлі]] і [[сутэнэр]]ства}}
{{Легенда|#993333|Прастытуцыя забаронена}}
{{Легенда|#ababab|Няма зьвестак}}]]
'''Прастыту́цыя''' ({{мова-la|Prostitute|скарочана}} [pro + statuo] — літаральна «выстаўляць наперад [напаказ]»; таксама «выставіць да ганьбы, ганьбіць») — розьнічны [[гандаль]] целам як аб’ектам [[плоцевы чын|плоцевага чыну]]; таксама само рамяство саіцьця і цялесных пяшчотаў. Прастытуцыя зьяўляецца адной з галінаў сэкс-індустрыі. Прававы статус прастытуцыі вар’юецца ад краіны да краіны, дзе можа мець легальны статус ці быць забароненым і разгляданым як злачынства. Прастытуцыя часам завуць самай старажытнай прафэсіяй у сьвеце&lt;ref&gt;[https://russpuss.ru/ The prostitution of women and girls] — Page 5; Ronald B. Flowers — 1998&lt;/ref&gt;. Паводле некаторых ацэнак гадавы прыбытак глябальнай індустрыі прастытуцыі складае больш за 100 мільярдаў даляраў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100522185003/http://www.havocscope.com/activities/prostitution/ Prostitution Market Value].&lt;/ref&gt;.

== Чыньнікі ==
[[Файл:Prostitute tj.jpg|міні|220пкс|зьлева|Прастытутка ў Мэксыцы, вобласьць Тыхуана]]
У [[Падлетак|падлеткаў]] выклікаецца нястачай цялесных і [[пачуцьцё]]вых [[Зносіны|стасункаў]] з [[маці]] ва ўзросьце да трох гадоў&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Сьвятлана Барысенка.|загаловак=«Дрэнным» людзям не хапіла матулінай пяшчоты|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/pril/article.php?id=74427|выданьне=Краіна здароўя|тып=|год=16 лютага 2011|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/pril/?id=29&amp;prilid=74423 8 (244)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/74444/16lut-5.indd.pdf 3]|issn=}}&lt;/ref&gt;.

== Беларусь ==
{{Асноўны артыкул|Прастытуцыя ў Беларусі}}

У жніўні 1889 г. Цэнтральны статыстычны камітэт Расейскай імпэрыі налічыў у беларускіх губэрнях 862 прастытуткі, 90% зь якіх былі непісьменнымі. Абсалютная большасьць прастытутак заставалася бязьдзетнымі, пагатоў мела ўласных бацькоў, і паходзіла зь бедных сем’яў (56,5%). Звыш паловы, у тым ліку ў публічных дамах, уцягвалася ў прастытуцыю ў [[Падлетак|падлеткавым]] узросьце (да 18 гадоў). Таксама найбольшы лік (322, 37,3%) прастытутак належаў да [[Юдаізм|юдэйскага]] веравызнаньня ў зьвязку з засяроджаньнем [[Жыды|жыдоўскага]] насельніцтва ў [[места]]х. Паводле перапісу насельніцтва Расейскай імпэрыі 1897 году ў беларускіх губэрнях налічылі 479 прастытутак. Хоць на вёсцы пражывала 86,5% насельніцтва, сярод прастытутак 63,2% складалі мяшчанкі. У зьвязку з гэтым найбольшую долю (43,2%) склалі жыдоўкі&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Кныш, В.В.|загаловак=Прастытуцыя ў Беларусі ў канцы ХІХ ст.: аналіз статыстычных дадзеных|спасылка=http://hist.bsu.by/images/stories/files/nauka/izdania/tif/2/Knysh.pdf|адказны=рэд. У.К. Коршук|выданьне=Працы гістарычнага факультэта БДУ|тып=навуковы зборнік|год=2007|выпуск=2|нумар=|старонкі=132-135|issn=}}&lt;/ref&gt;.

На люты 2011 году [[Міністэрства ўнутраных справаў Рэспублікі Беларусь]] улічыла 1930 прастытутак, зь іх 637 (33%) у сталіцы, дзе было менш за 20% насельніцтва, і 6 мужчынаў (0,3%)&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=Алена Спасюк, [[БелаПАН|Беларускія навіны]]|загаловак=Прастытуцыя ў Беларусі робіцца і мужчынскім заняткам|спасылка=https://m.nn.by/articles/50863/|выдавец=Газэта «[[Наша ніва]]»|дата публікацыі=23 лютага 2011|дата доступу=17 кастрычніка 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Мужчынская прастытуцыя]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Сэкс}}

[[Катэгорыя:Прастытуцыя| ]]</text>
      <sha1>d17xgbzio82r2pl87vyb757af5banpg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667107</id>
      <parentid>2667088</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:38:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Скасаваная вэрсія [[Special:Diff/2667088|2667088]] удзельніка [[Special:Contributions/~2026-26285-93|~2026-26285-93]] ([[User talk:~2026-26285-93|гутаркі]])</comment>
      <origin>2667107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5956" sha1="j36cqfx8sy4cl0tivmgy4518a0ffxtb" xml:space="preserve">[[Файл:Prostitution in Europe.png|міні|{{Легенда|#336600|Прастытуцыя легальна}}
{{Легенда|#336699|Забаронены [[бардэль|бардэлі]] і [[сутэнэр]]ства}}
{{Легенда|#993333|Прастытуцыя забаронена}}
{{Легенда|#ababab|Няма зьвестак}}]]
[[Файл:Prostitution in Asia.PNG|міні|{{Легенда|#336600|Прастытуцыя легальна}}
{{Легенда|#336699|Забаронены [[бардэль|бардэлі]] і [[сутэнэр]]ства}}
{{Легенда|#993333|Прастытуцыя забаронена}}
{{Легенда|#ababab|Няма зьвестак}}]]
'''Прастыту́цыя''' ({{мова-la|Prostitute|скарочана}} [pro + statuo] — літаральна «выстаўляць наперад [напаказ]»; таксама «выставіць да ганьбы, ганьбіць») — розьнічны [[гандаль]] целам як аб’ектам [[плоцевы чын|плоцевага чыну]]; таксама само рамяство саіцьця і цялесных пяшчотаў. Прастытуцыя зьяўляецца адной з галінаў сэкс-індустрыі. Прававы статус прастытуцыі вар’юецца ад краіны да краіны, дзе можа мець легальны статус ці быць забароненым і разгляданым як злачынства. Прастытуцыя часам завуць самай старажытнай прафэсіяй у сьвеце&lt;ref&gt;The prostitution of women and girls — Page 5; Ronald B. Flowers — 1998&lt;/ref&gt;. Паводле некаторых ацэнак гадавы прыбытак глябальнай індустрыі прастытуцыі складае больш за 100 мільярдаў даляраў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100522185003/http://www.havocscope.com/activities/prostitution/ Prostitution Market Value].&lt;/ref&gt;.

== Чыньнікі ==
[[Файл:Prostitute tj.jpg|міні|220пкс|зьлева|Прастытутка ў Мэксыцы, вобласьць Тыхуана]]
У [[Падлетак|падлеткаў]] выклікаецца нястачай цялесных і [[пачуцьцё]]вых [[Зносіны|стасункаў]] з [[маці]] ва ўзросьце да трох гадоў&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Сьвятлана Барысенка.|загаловак=«Дрэнным» людзям не хапіла матулінай пяшчоты|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/pril/article.php?id=74427|выданьне=Краіна здароўя|тып=|год=16 лютага 2011|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/pril/?id=29&amp;prilid=74423 8 (244)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/74444/16lut-5.indd.pdf 3]|issn=}}&lt;/ref&gt;.

== Беларусь ==
{{Асноўны артыкул|Прастытуцыя ў Беларусі}}

У жніўні 1889 г. Цэнтральны статыстычны камітэт Расейскай імпэрыі налічыў у беларускіх губэрнях 862 прастытуткі, 90% зь якіх былі непісьменнымі. Абсалютная большасьць прастытутак заставалася бязьдзетнымі, пагатоў мела ўласных бацькоў, і паходзіла зь бедных сем’яў (56,5%). Звыш паловы, у тым ліку ў публічных дамах, уцягвалася ў прастытуцыю ў [[Падлетак|падлеткавым]] узросьце (да 18 гадоў). Таксама найбольшы лік (322, 37,3%) прастытутак належаў да [[Юдаізм|юдэйскага]] веравызнаньня ў зьвязку з засяроджаньнем [[Жыды|жыдоўскага]] насельніцтва ў [[места]]х. Паводле перапісу насельніцтва Расейскай імпэрыі 1897 году ў беларускіх губэрнях налічылі 479 прастытутак. Хоць на вёсцы пражывала 86,5% насельніцтва, сярод прастытутак 63,2% складалі мяшчанкі. У зьвязку з гэтым найбольшую долю (43,2%) склалі жыдоўкі&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Кныш, В.В.|загаловак=Прастытуцыя ў Беларусі ў канцы ХІХ ст.: аналіз статыстычных дадзеных|спасылка=http://hist.bsu.by/images/stories/files/nauka/izdania/tif/2/Knysh.pdf|адказны=рэд. У.К. Коршук|выданьне=Працы гістарычнага факультэта БДУ|тып=навуковы зборнік|год=2007|выпуск=2|нумар=|старонкі=132-135|issn=}}&lt;/ref&gt;.

На люты 2011 году [[Міністэрства ўнутраных справаў Рэспублікі Беларусь]] улічыла 1930 прастытутак, зь іх 637 (33%) у сталіцы, дзе было менш за 20% насельніцтва, і 6 мужчынаў (0,3%)&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=Алена Спасюк, [[БелаПАН|Беларускія навіны]]|загаловак=Прастытуцыя ў Беларусі робіцца і мужчынскім заняткам|спасылка=https://m.nn.by/articles/50863/|выдавец=Газэта «[[Наша ніва]]»|дата публікацыі=23 лютага 2011|дата доступу=17 кастрычніка 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Мужчынская прастытуцыя]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Сэкс}}

[[Катэгорыя:Прастытуцыя| ]]</text>
      <sha1>j36cqfx8sy4cl0tivmgy4518a0ffxtb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Янка Сіпакоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101167</id>
    <revision>
      <id>2667100</id>
      <parentid>2661879</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31059" sha1="h515lmfx095711qrqobtf5reejfcv6o" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Янка Сіпакоў
|Арыгінал імя        = 
|Партрэт             = 
|Памер               = Іван Данілавіч Сіпакоў
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Гады актыўнасьці    = 1953—2011
|Напрамак            = паэзія, пераклады
|Жанр                = [[верш]]ы, [[эсэ]]
|Дэбют               = 
|Прэміі              = &lt;small&gt;[[Дзяржаўная прэмія БССР]] (1976)&lt;/small&gt;
|Палічка             = http://knihi.com/Janka_Sipakou/
|Сайт                = 
}}
'''Янка Сіпакоў''' (15 студзеня 1936, в. [[Зубрэвічы (Віцебская вобласьць)|Зубрэвічы]], [[Аршанскі раён]] — 10 сакавіка 2011, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік.

== Жыцьцяпіс ==
У час [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] за сувязь з партызанамі бацькоў забілі фашысты. Вучыўся ў Зубрэвіцкай сярэдняй школе і адначасова працаваў паштальёнам. Пасьля дзесяцігодкі ў 1954—1955 працаваў літаратурным супрацоўнікам шклоўскай раённай газэты «Чырвоны барацьбіт». У 1960 скончыў аддзяленьне журналістыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]. Працаваў у часопісе «[[Вожык (часопіс)|Вожык]]» (1960—1973). З 1973 — загадчык аддзелу мастацтва, крытыкі і бібліяграфіі, з 1989 — адказны сакратар часопісу «[[Маладосць]]». 3 1993 загадваў рэдакцыяй літаратуры, мовы, фальклёру і этнаграфіі выдавецтва «[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]». 3 1997 працаваў у часопісе «[[Беларусь (часопіс)|Беларусь]]».

Сябра [[Саюз пісьменьнікаў СССР|Саюзу пісьменьнікаў СССР]] з 1961.

Пахаваны на Каладзішчанскіх могілках у [[Менск]]у&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 14 ліпеня 2023| url = https://bellit.info/nekropal/ramanau-stankjevich.html | копія = | дата копіі = | загаловак = Раманаў — Станкевіч | фармат = | назва праекту = Некропаль| выдавец = [[BelLitInfo]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

== Творчасьць ==
Першы верш надрукаваў у 1953 годзе ў аршанскай раённай газэце «Ленінскі прызыў». Аўтар паэтычных зборнікаў «Сонечны дождж», «З вясны ў лета», «У поўдзень, да вады», кніг прозы «Крыло цішыні», «Жанчына сярод мужчын», «Журба ў стылі рэтра». Перакладаў на беларускую паэзію [[Ўолт Ўітмэн|У. Ўітмэна]], Хо Шы Міна, [[Францэ Прэшэрэн|Ф. Прэшарна]], [[Расул Гамзатаў|Р. Гамзатава]], Д. Паўлычкі.

== Бібліяграфія ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* 1958 — {{Артыкул| аўтар =| загаловак =Бацькаўшчына. Кожны дзень. Весняе рэха. (Вершы) | спасылка  =https://kamunikat.org/?pubid=34647 | мова  = | выданьне  =[[Маладосць]] | тып =часопіс | год  =1958 | том   = | нумар  =12 (70)| старонкі  =59—61 }}
* 1973 — «Веча славянскіх балад». — Мн.: Мастацкая літаратура
* 1980 — {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =«Жанчына сярод мужчын». Апавяданьні і аповесьці |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]]|год =1980 |том = |старонкі = |старонак =432 |сэрыя = |isbn = |наклад =20000 }}
* 1982 — {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =«Спадзяваньні на радасьць». Апавяданьні.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Кастусь Кірэенка]]|выданьне=[[Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=[[Полымя]] |год=1982|выпуск=|том=|нумар=1 (633) | старонкі=26—113 |issn= 0130—8086}}
* 1982 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Усе мы з хат». Аповесьці: «Крыло цішыні», «Усе мы з хат», «Пыл пад нагамі».|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]]|год =1982 |том = |старонкі = |старонак =439 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* 1983 — {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Новыя апавяданьні: «Двое на вуліцы», «Нехта глядзіць у гняздо жаўранка», «Трава ў расе», «Надвечар».|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Кастусь Кірэенка]]|выданьне=[[Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=[[Полымя]] |год=1983|выпуск=|том=|нумар=1 (645) | старонкі=102—129 |issn= 0130—8086}}
* 1983 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Спадзяваньне на радасьць». Апавяданьні, эсэ. |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]] |год =1983 |том = |старонкі = |старонак =247 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* 1983 — {{Кніга|аўтар = Ferdinand Neureiter |частка = |загаловак = Weißrussische Anthologie. Ein Lesebuch zur weißrussischen Literatur |арыгінал = |спасылка =https://docplayer.org/203836157-Weissrussische-anthologie.html |адказны = |выданьне = |месца =[[Мюнхэн|München]]|выдавецтва = Verlag Otto Sagner |год = 1983 |том = |старонкі = 209, 210 |старонак = 230 |сэрыя =Slavistiche Beiträge |isbn =3-87690-252-5 |наклад = }}{{Ref-de}}
* 1984 — {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Новыя вершы: «Мятлушка-шматкалёрніца…», «Прамова ў Ляўках», «Даўно было тое, мінула…», «Я пайду ў горад…», «Адкуль я помню гэтакі малюнак…», «Каханьне», «Маці было сорак гадоў…», «Дываны выбіваюць — нібы малоцяць…», «Варта ў крылы паверыць свае…», «Конь, сівы ад гадоў…», «Дружа мой!..», «Калыханка», «Сябры», «З ранішнім ветрам».|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Кастусь Кірэенка]]|выданьне=[[Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=[[Полымя]] |год=1984|выпуск=|том=|нумар=4 (650) | старонкі=3—8 |issn= 0130—8086}}
* 1985 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Сад людзей». Выбраныя творы ў 2 т.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Прадмова — Серафім Андраюк |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]] |год =1985 |том =1. Лірычная проза, аповесьці: «Крыло цішыні», «Усе мы з хат» |старонкі = |старонак =510 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* 1985 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Сад людзей». Выбраныя творы ў 2 т.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Прадмова — Серафім Андраюк |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]] |год =1985 |том =2. Апавяданьні і аповесьці: «Пыл пад нагамі», «Жыві як хочацца» |старонкі = |старонак =542 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* 1987 — {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =«Славянскія баллады»: «Пяроспар», «Вочы», «Лапці», «Званьні».|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Сяргей Законьнікаў]]|выданьне=[[Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=[[Полымя]] |год=1987|выпуск=|том=|нумар=8 (700) | старонкі=115—121 |issn= 0130—8068}}
* 1988 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Веча славянскіх балад».|арыгінал = |спасылка = |адказны =Мастак [[Міхась Басалыга]] |выданьне =2 |месца =[[Менск]]|выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]]|год =1988 |том = |старонкі = |старонак =264 |сэрыя = |isbn =5-340-00359-0 |наклад =5000 }}
* 1988 — «Пятніца ў суботу». Іранескі / Мастац.афармл. Д.Каладзінскага. — Мн. — (Бібліятэка&quot;Вожыка&quot;).
* 1988 — {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =«Тры апавяданьні». |арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/polymia.html?pub_start=120&amp;pubid=13091|адказны =Гал. рэд. [[Сяргей Законьнікаў]]|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Полымя|год=1988|выпуск=|том=|нумар=09 (713)| старонкі= |issn= 0130—8068}}
* 1989 — {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =«Узятак з маўчаньня».|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/maladosc.html?pub_start=110&amp;pubid=36539|адказны =Гал. рэд. [[Анатоль Грачанікаў]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Выдавецтва ЦК КП Беларусі|год=1989|выпуск=|том=|нумар=08 (438)| старонкі=119—135|issn= 0131-2308}}
* 1990 — {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =«Ахвярны двор». Паэма ў прозе. |арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Анатоль Грачанікаў]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Выдавецтва ЦК КП Беларусі|год=1990|выпуск=|том=|нумар=10 (452)| старонкі=92—100|issn= 0131-2308}}
* 1990 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Журба ў стылі рэтра». Кніга прозы: апавяданьні, роздумы.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]] |год =1990 |том = |старонкі = |старонак =311 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* 1991 — Ахвярны двор: Паэмы — Мн.: Маст.літ.
* 1992 — {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Прытчы і мэтафары: «Аб'ява ў гозэце», «Перад гільяцінай», «Зона», «Чужаніцы», «Нешта», «Заміра», «Усё, што па пары», «Тысячагадовы дзень», «Перавернуты», «Тыя, што ідуць».|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Генрых Далідовіч]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=[[Беларускі дом друку]]|год=1992  |выпуск=|том=|нумар=1 (467)| старонкі=59—114 |issn= 0131-2308}}
* 1993 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Тыя, што ідуць». Кніга прытчаў.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]]|год =1993 |том = |старонкі = |старонак =175 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
{{слупок-2}}
* 1995 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Выбраныя творы ў 2 т.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]] |год =1995 |том =1. Паэзія: вершы з кніг «Сонечны дождж», «Лірычны вырай», «Дзень», «У поўдзень, да вады», «Усміхніся мне», «Веча славянскіх балад», «Ахвярны двор» |старонкі = |старонак =431 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* 1995 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Выбраныя творы ў 2 т.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]] |год =1995 |том =2. Проза: прытчы і метафары, аповесць «Кулак», апавяданні і выбраныя мініяцюры|старонкі = |старонак =415 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* 1996 — {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =«Сады». Эсэ.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Генрых Далідовіч]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва= |год=1996|выпуск=|том=|нумар=01 (515)| старонкі=149—170|issn= 0131-2308}}
* 1997 — {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =«Дні за сьпіною». Аўтабіяграфічныя ўспаміны.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Генрых Далідовіч]]|выданьне=[[Маладосць]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва= |год=1997|выпуск=|том=|нумар=10 (536)| старонкі=136—181|issn= 0131-2308}}
* 1997 — {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =«Дни за спиною». |арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Анатоль Кудравец ]]. Пераклад зь беларускай — Міколы Віча|выданьне=[[Нёман (1945)|Нёман]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва= |год=1997|выпуск=|том=|нумар=11| старонкі=36—76|isbn= }}
* 1997 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Падары нам дрэва». Аповесьць, прытчы і метафары. Для сярэд. ст. шк. узросту|арыгінал = |спасылка = |адказны =Мастак Віталь Дударэнка |выданьне =Бібліятэка прыгод і фантастыкі |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Юнацтва]] |год =1997 |том = |старонкі = |старонак =240 |сэрыя = |isbn =985-05-0046-8 |наклад =3000 }}
* 1998 — {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =«Купала - Левки, Зубревичи…» |арыгінал = |спасылка =|адказны =Гал. рэд. [[Анатоль Кудравец ]]. Пераклад зь беларускай — Міколы Віча|выданьне=[[Нёман (1945)|Нёман]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва= |год=1998|выпуск=|том=|нумар=07| старонкі=209—228|isbn= }}
* 1998 — «Веча славянскіх балад». Балады. Паэмы ў прозе. Для сярэд. і ст. шк. узросту / Янка Сіпакоў. — Мн.: Бел. навука — 302 с (Школьная бібліятэка).
* 2005 — {{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =«Нашы хаты». Эсэ. |арыгінал = |спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.2005-04.pdf |адказны =Гал. рэд. [[Мікола Мятліцкі]]|выданьне=[[Полымя (часопіс)|Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=Полымя|год=2005|выпуск=|том=|нумар=04| старонкі=170—175 |issn= 0130—8068}}
* 2006 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Зялёны лісток на планеце Зямля»|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Харвест]] |год =2006 |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* 2010 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Зубрэвіцкая сага». Раман-містыфікацыя ў апавяданьнях. |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Літаратура і Мастацтва]] |год =2010 |том = |старонкі = |старонак =328 |сэрыя = |isbn =978-985-6941-44-6 |наклад = }}
* 2011 — {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =«Двое на вуліцы». Выбранае|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]]|выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]]|год =2011 |том = |старонкі = |старонак =542 |сэрыя = |isbn =978-985-0212-76-4 |наклад = }}
=== Пераклады ===
* {{Кніга|аўтар =[[Ўолт Ўітмэн|Уолт Уітмен]].|частка = |загаловак = Лісце травы. Вершы |арыгінал = Walt Whitman. Leaves of Grass W. W. Norton &amp; Company, Inc. 1968 by arrangement with New York University Press |спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/other/Uolt.Uitmen_Liscie.travy.pdf |адказны = пераклад з [[Ангельская мова|ангельскай мовы]], укладаньне й тлумачэньне [[Янка Сіпакоў|Янкі Сіпакова]]  |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1978 |том = |старонкі = |старонак = 168 |сэрыя = |isbn = |наклад = 2000}}
* «Турэмны дзённік» Хо Шы Мін (1985)
* «Санеты бяды» [[Францэ Прэшэрэн|Ф. Прэшарн]] (1987)
* {{Кніга|аўтар = 1) [[Гэнры Лангфэла|Генры Лангфела]]; 2)[[Ўолт Ўітмэн|Уолт Уітмен]].|частка = |загаловак = 1) Спеў аб Гаяваце: паэма; 2) Лісце травы: Вершы |арыгінал = |спасылка = |адказны = Пераклад з [[Ангельская мова|ангельскай]], 1)  [[Аркадзь Куляшоў|Аркадзя Куляшова]]; 2)  Янкі Сіпакова; Прадмова [[Міхась Тычына|Міхася Тычыны]].  |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1994|том = |старонкі =— |старонак = 303 |сэрыя = Скарбы сусветнай літаратуры|isbn =5-340-01366-9 |наклад = 2000}}
* {{Кніга|аўтар =[[Іван Тургенеў|І. С. Тургенеў]].|частка = |загаловак = Вершы ў прозе |арыгінал = |спасылка = |адказны =пераклад з расейкай мовы Янкі Сіпакова; мастак Аляксандар Цароў |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1994 |том = |старонкі = |старонак = 93 |сэрыя = |isbn = 5-340-01236-0|наклад = 1400}}
* {{Кніга|аўтар =[[Ўолт Ўітмэн|Уолт Уітмен]].|частка = |загаловак = Лісце травы. Вершы |арыгінал = Walt Whitman. Leaves of Grass W. W. Norton &amp; Company, Inc. 1968 by arrangement with New York University Press |спасылка =  |адказны = пераклад з [[Ангельская мова|ангельскай]], укладаньне і тлумачэньне Янкі Сіпакова  |выданьне = трэцяе выданьне|месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2019 |том = |старонкі = |старонак = 160 |сэрыя = |isbn = 978-985-02-1884-1|наклад = 300}}&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 7 лютага 2019 | url = https://www.dompressy.by/2019/02/07/prezentacyya-knigi-amerykanskaga-paeta-uolta-uitmena-lisce-travy-na-belaruskaj-move/| копія = | дата копіі = | загаловак = Прэзентацыя кнігі амэрыканскага паэта Ўолта Ўітмена «Лісьце травы» на беларускай мове| фармат = | назва праекту = Навіны Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь | выдавец = Дом прэсы | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
* «Боская камедыя» Дантэ Аліг’еры.
* паасобныя творы А. С. Пушкіна, А. Міцкевіча, Т. Шаўчэнкі, А. Блока, А. Туманяна, А. Цэрэтэлі, С. Квазімоды, Д. Максімовіч, І. Межэлайціса, І. Сарайліча, [[Расул Гамзатаў|Р. Гамзатава]], Д. Паўлычкі, А. Сійга, [[Юсьцінас Марцінкявічус|Ю. Марцінкявічуса]], Г. Эміна, А. Малдоніса, А. Салакауры, К. Чукоўскага, урыўкі з «Калевалы» і інш.
{{слупок-канец}}

== Узнагароды ==
* 1976 — ляўрэат [[Дзяржаўная прэмія БССР|Дзяржаўнай прэміі БССР]] за кнігу паэзіі «''Веча славянскіх балад''».
* 1997 — [[Заслужаны дзяяч культуры Рэспублікі Беларусь]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Гоўзіч, І. М. | загаловак = Элегія ў творчасці Янкі Сіпакова | спасылка  = https://rep.vsu.by/handle/123456789/8782 | мова  = | выданьне  = Веснік Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта | тып = часопіс | год  = 2002 | том   = | нумар  = 3 (25) | старонкі  = 88—94 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}} 
* {{Кніга|аўтар = [[Антаніна Лысенка]]. |частка = |загаловак = Лінія гарызонта: нарыс творчасці Янкі Сіпакова |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар [[Мікола Арочка]] |выданьне =  |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1986 |том = |старонкі =  |старонак = 122  |сэрыя = |isbn = |наклад = 1045}}
* {{Артыкул| аўтар =[[Мікола Мішчанчук]].| загаловак = Стратэгічныя кірункі творчасці мастака слова: пра Янку Сіпакова. | спасылка  = https://kamunikat.org/?pubid=55275 | мова  = | выданьне  =[[Тэрмапілы (часопіс)|Тэрмапілы]] | тып =літаратурна-мастацкі і беларусазнаўчы часопіс | год  = 2012 | том   = | нумар  = 16 | старонкі  = 263—277 }}
* {{артыкул|аўтар =[[Міхась Тычына]]. | частка = |загаловак =Асьцярожна: гняздо жаўранка.|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Кастусь Кірэенка]]|выданьне=[[Полымя]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]] |выдавецтва=[[Полымя]] |год=1984|выпуск=|том=|нумар=4 (650) | старонкі=212—215 |issn= 0130—8086}}
* Яршоў І. А. Талент шчодры і шматгранны // Вёрсты пройдзенных дарог / І. А. Яршоў, В. М. Сіднякова. — Магілёў, 2003. — С. 126—135.
=== Энцыкляпэдыі, даведнікі ===
{{слупок-2}}
* [[Антаніна Лысенка|А. Ф. Лысенка]]; [[Янка Саламевіч|І. У. Саламевіч]]. Сіпакоў Янка. // {{Літаратура/БелЭн|14}} — С. 411.
* {{Кніга|аўтар = [[Вячаслаў Рагойша|В. П. Рагойша]]. |частка = |загаловак = Паэтычны слоўнік |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэцэнзэнт [[Уладзімер Гніламёдаў]] |выданьне = выданьне 2-е |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Вышэйшая школа (выдавецтва)|Вышэйшая школа]] |год = 1987 |том = |старонкі = 62, 194, 237, 266, 302, 303, 311, 314, 321, 350, 376—378, 381, 385—387 |старонак =  |сэрыя = |isbn = |наклад = 4700 }}
* Сіпакоў Янка. // {{Літаратура/Беларускія пісьменьнікі (1917—1990)}} — С. 497.
* {{Артыкул| аўтар =  | загаловак  =Сіпакоў Янка. | арыгінал = | спасылка  =https://knihi.com/none/Bielaruskija_pismienniki_zip.html#Bielaruskija_pismienniki_6_5.djvu_320
 | мова = | адказны =біяграфічныя зьвесткі: [[Лідзія Савік|Л. С. Савік]]; бібліяграфія: В. М. Грышкевіч | аўтар выданьня =пад рэдакцыяй [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]]. | выданьне =Беларускія пісьменнікі. Біябібліяграфічны слоўнік: у 6 т.| тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі| год =1995 | выпуск = | том =5, Пястрак—Сяўрук | нумар  = | старонкі  = 319—326| isbn  =5-85700-168-4 | issn  = }}
{{слупок-канец}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* [http://slounik.org/81333.html слоўнік.орг]
* [https://bis.nlb.by/ru/documents/129142 Сіпакоў Янка (Іван Данілавіч).]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Беларусь у асобах і падзеях.
* [https://web.archive.org/web/20111011065302/http://slovo.ws/bio/bel/16/0029.html Жыцьцяпіс Янкі Сіпакова]
{{слупок-2}}
* [https://web.archive.org/web/20111118062022/http://vershy.ru/content/kantrabanda Кантрабанда (Беларуская балада. XVI стагоддзе)]
* [https://web.archive.org/web/20111124010749/http://sb.by/post/57834/ Янка Сипаков: Мой самый близкий друг — тишина] Советская Белоруссия
{{слупок-канец}}

{{Пісьменьнікі і паэты Беларусі}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сіпакоў, Янка}}
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Народныя пісьменьнікі БССР]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя на Каладзішчанскіх могілках]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі з італьянскай мовы]]</text>
      <sha1>h515lmfx095711qrqobtf5reejfcv6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баева</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110231</id>
    <revision>
      <id>2667187</id>
      <parentid>2599731</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне спасылкі</comment>
      <origin>2667187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32994" sha1="tutz8m41wqjvkygu0hxib2prvy1mq6j" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Баева
|Лацінка                          = Bajeva
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Баева
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]]
|Раён                             = [[Дубровенскі раён|Дубровенскі]]
|Сельсавет                        = [[Зарубскі сельсавет|Зарубскі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 144
|Год падліку колькасьці           = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 211052&lt;ref&gt;[http://zip.belpost.by/raion/Дубровенский Белпошта]&lt;/ref&gt;
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 54
 |Шырата хвілінаў                 = 29
 |Шырата сэкундаў                 = 18
 |Даўгата градусаў                = 31
 |Даўгата хвілінаў                = 6
 |Даўгата сэкундаў                = 29
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Ба́ева'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}} С. 264&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Мярэя|Мярэі]]. Уваходзіць у склад [[Зарубскі сельсавет|Зарубскага сельсавету]] [[Дубровенскі раён|Дубровенскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]].

Баева — даўняе мястэчка [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыны]]&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар= |частка = |загаловак = Топографическия примечании на знатнейшия места путешествия Ея Императорскаго Величества в Белорусския наместничества. |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/01003336471/page/n97/mode/2up|адказны = |выданьне = |месца =СПб. |выдавецтва =Импер. акад. наукъ |год =1780 |том = |старонкі = 90 |старонак =134 |сэрыя =  |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Баева ў складзе [[Аршанскі павет|Аршанскага павету]] [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] вядома з XVI стагодзьдзя: упершыню ўпамінаецца ў 1560 годзе — паводле інвэнтару Баева належала [[Аршанскі замак|Аршанскаму замку]] сярод уладаньняў князя [[Ян Глябовіч (сын Яна)|Яна Глябовіча]]&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 4-х тамах.|арыгінал = |спасылка = |адказны =[[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.Л.]] (гал. рэд.) |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Белкартаграфія]] |год =2009 |том =1 |старонкі =111(Д-2), 194  |старонак =244 |сэрыя = |isbn =978-985-508-060-3 |наклад =3600 }}&lt;/ref&gt;.

{{Цытата|'''Волость замку Рошского. Село именем Баево. Люди куничные.'''(л. 18)
''Старец того села именем Селивон Ермолинич, Максим Гриневич, Корнило Степанов, Максим Сузин, Мойсейка Невый, Сава Исакович, Огапон Губа, Мартин Евлашович, Потап Иванович, Наум Грипцович, Богдан Трухонович, Андрей Игнатович, Иван Игнатович, Митко Кузмич, Федор Богданов, Ивашко Олексеев, Степан Ловчанин, Ондрос Сузинов.
Всихъ того села дымов 18, служба 1, чинить всего грошей (л. 18 об.) личбы литовское коп 5, гр. 2, пен. 4. При том селе в пущи на землях их дерево бортное, которое с третее части они сами ходять, а две части меду на замок дають, за ведомостью врядничою; того дерева порожнего 100, а зо пчолами сосны 3. Другое дерево бортное: на пашнях боярских и мещанских ку замку его королевское милости зо пчолами того дерева 25, а порожних бортей 100. Бортник того дерева, которий тое дерево заведаеть, именем Конон Кузмич, дом 1, служба.''|[[Інвэнтары|Інвэнтар]] [[Аршанскі замак|Аршанскага замка]]. 12 ліпеня 1560 году.|&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Инвентарь замка Оршанскаго. 12 іюля 1560 года. (Кніга Перепісей Літовск.).|арыгінал = |спасылка =http://elib.bsu.by/handle/123456789/81|адказны =[[Мітрафан Доўнар-Запольскі|М. В. Довнар-Запольский]]|выданьне=Документы Московского архива Министерства юстиции.|тып=|месца=[[Масква|М.]]|выдавецтва=Тип. А. И. Мамонтова|год=1897|выпуск=|том=1|нумар= | старонкі=123—134 |isbn=}}&lt;/ref&gt;}}

У пачатку 1562 году атрады [[Іван Жахлівы|Івана IV Жахлівага]] спустошылі ваколіцы [[Ворша|Воршы]] й [[Дуброўна|Дуброўны]]. Па заканчэньні [[Інфлянцкая вайна|Інфлянцкай вайны]] (1558—1570) 30 ліпеня 1574 году Баева ўпамінае староста аршанскі [[Філон Кміта-Чарнабыльскі|Ф. С. Кміта]] ў лісьце з Воршы да [[Мікалай Радзівіл «Руды»|Мікалая Радзівіла]], ваяводы віленскага:
{{Цытата|У воласьці: Расасна — шасьцісот чалавек няма, Любавічы — ста васьмідзесяці чалавек няма, Бабіна, Заозерца, Дзевіна, Пашына, Баева — усіх тых сёл, государ, няма…|Эпісталярная спадчына [[Філон Кміта-Чарнабыльскі|Ф. С. Кміты-Чарнабыльскага]]: Ліст 16. Писан у в Оршы, июня 30 дня, року 1574. «До Миколая Радзивилла, Воеводы Виленского»|&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =[[Аляксандар Коршунаў|Коршунаў А.]]| частка = |загаловак = Помнікі старажытнай беларускай пісьменнасьці |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/none/Pomniki_starazytnaj_bielaruskaj_pismiennasci.html |адказны =[[Юльян Пшыркоў|Ю. Пшыркоў]]|выданьне = |месца = Менск |выдавецтва = Навука і тэхніка |год =1975 |том = |старонкі = |старонак =245 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;}}

У XVIII стагодзьдзі ў валоданьні [[Сапегі|Сапегаў]], маёнтак Дуброўна ў межах [[Дубровенскае графства|Дубровенскага графства]]&lt;ref name=&quot;атлас2&quot;&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 4-х тамах.|арыгінал = |спасылка = |адказны =[[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.Л.]] (гал. рэд.) |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Белкартаграфія]] |год =2013 |том =2 |старонкі =85 (Д-2), 179 |старонак =352 |сэрыя = |isbn =978-985-508-245-4 |наклад =1000 }}&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку першага падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] 28 траўня 1772 году Баева апынулася ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у [[Аршанскі павет (Расейская імпэрыя)|Аршанскім павеце]] [[Магілёўская губэрня|Магілёўскай губэрні]]. З 9 кастрычніка 1772 году ў складзе [[Аршанская правінцыя|Аршанскай правінцыі]], з 22 сакавіка 1777 году да 10 студзеня 1778 году ў складзе [[Аршанскі павет (Расейская імпэрыя)|Аршанскага павету]] [[Магілёўская губэрня|Магілёўскай губэрні]] ([[Магілёўскае намесьніцтва]], 10 студзеня 1778 — 12 сьнежня 1796 году). З 12 сьнежня 1796 па 27 лютага 1802 году ў [[Аршанскі павет (Расейская імпэрыя)|Аршанскім павеце]] [[Беларуская губэрня|Беларускай губэрні]]. З 27 лютага 1802 году Баева ў [[Аршанскі павет (Расейская імпэрыя)|Аршанскім павеце]] [[Магілёўская губэрня|Магілёўскай губэрні]].

На 1783 году мястэчка Баева — уладаньне князя [[Аляксандар Міхал Сапега|Аляксандра Сапегі]]&lt;ref&gt;[http://rgada.info/poisk/index.php?fund_number=0&amp;fund_name=&amp;list_name=&amp;list_number=0&amp;Sk=30&amp;page=169 Российский государственный архив древних актов.] [http://rgada.info/opisi/1319-opis_1/0064.jpg Материалы генерального и специального межевания Межевой канцелярии и местных межевых учреждений по МОГИЛЕВСКОЙ губернии 1776—1918 гг. Ф. 1319. Опись 1. Картон 15 Пач. 15.09.1783: Полевые записки №№ 722, 764, 765, 766.]&lt;/ref&gt;. З 1792 году ў валоданьні князя [[Ксавэры Любамірскі|Ксавэрыя Любамірскага]] й яго нашчадкаў да 1917 году.

26 сьнежня 1861 году, калі [[мястэчка]] [[Горкі]] перавялі ў стан павятовага гораду й утварылі з частак Аршанскага, Магілёўскага й скасаванага Копыскага паветаў [[Горацкі павет]], Баева — цэнтар [[Баеўская воласьць|Баеўскай воласьці]] [[Горацкі павет|Горацкага павету]]&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Горки|арыгінал = |спасылка =http://elib.shpl.ru/ru/nodes/22772-gorodskie-poseleniya-v-rossiyskoy-imperii-t-1-7-spb-1860-1863|адказны = |выданьне=Городскія поселенія въ Россійской имперіи|тып=даведник|месца=[[Санкт-Пецярбург|С.-Петербург]] |выдавецтва=Тип. т-ва «Общественная польза» |год=1863  |выпуск=|том=3|нумар= | старонкі=177—178 |isbn=}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20181217090210/http://fk.archives.gov.by/fond/58412/ Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі — НГАБ: 1907—1917, фонд 2035, 3 адзінкі захоўваньня. ]
Баеўская валасная ўправа, мястэчка Баева Горэцкага павету Магілёўскай губэрні.&lt;/ref&gt;. У 1869 годзе адкрылася [[Русіфікацыя Беларусі|расейская]] [[народная вучэльня]]. На 1886 год у Баеве былі 2 [[Праваслаўная царква|праваслаўныя царквы]], габрэйская школа, школа, [[вадзяны млын]], 7 [[крама]]ў, [[багадзельня]]&lt;ref name=&quot;Волости&quot;&gt;{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Волости и важнейшіе селенія Европейской Россіи. Губерніи Литовской и Белорусской Областей|арыгінал = |спасылка =https://dlib.rsl.ru/viewer/01003895232#?page=95 |адказны = |выданьне = |месца =Санкт-Петербургъ|выдавецтва =Центральный статистическій комитетъ|год =1886 |том = |старонкі =164 (№ 205) |старонак =259 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

У 1910 годзе сяляне валодалі 450 [[Дзесяціна (мера плошчы)|дзесяцінамі]] зямлі. Фальварку Баева, уласнасьць князя [[Яўген Адольф Любамірскі|Яўгена Любамірскага]]&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Dubrowna|арыгінал = |спасылка =http://orda.of.by/.lib/aftanazy/rezyd/t1/288|адказны =Raman Aftanazy |выданьне=Dzeieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwa minskie, mścisławskie, połockie, witebskie|тып=энцыкляпэдыя|месца=Wrocław, Warszawa, Kraków |выдавецтва=Zakład Narodowy imienia Ossolińskich|год= 1991 |выпуск=2|том=1|нумар= | старонкі=297 — 299 |isbn=83-04-0371-7 całość  }}&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Яўген Адольф Любамірскі (17.06.1825, [[Дуброўна]] — 15.09.1911, [[Крушына (Сылескае ваяводзтва)|Крушына]], [[Сылескае ваяводзтва]], [[Польшча]]; {{мова-pl|[http://www.sejm-wielki.pl/b/15.105.556 Eugeniusz Adolf ks. Lubomirski z Lubomierza h. Drużyna]}}) сын князя [[Яўген Любамірскі|Яўгена Любамірскага]](13.09.1789 — 1834; {{мова-pl|[http://www.sejm-wielki.pl/b/4.1.378 Eugeniusz ks. Lubomirski z Lubomierza h. Drużyna]), унук князя [[Ксавэры Любамірскі|Францішка Ксавэрыя Любамірскага]] (1747—1819, [[Дуброўна]]; {{мова-pl|[http://www.sejm-wielki.pl/b/15.105.502 Franciszek Ksawery Lubomirski]}}). Першы шлюб (04.05.1850, [[Варшава]]) з дачкой [[Канстанцін Любамірскі|Канстанціна Любамірскага]] Крыстынай Любамірскай (28.11.1825 — 06.11.1851; {{мова-pl|[http://www.sejm-wielki.pl/b/15.105.536 Krystyna ks. Lubomirska z Lubomierza h. Drużyna]}}). Другі шлюб (05.06.1859, [[Варшава]]) з графіняй Ружай Замойскай (29.07.1836 — 12.10.1915 [[Вільня]]; {{мова-pl|[http://www.sejm-wielki.pl/b/15.105.558 Róża hr. Zamoyska z Zamościa h. Jelita]}})}}}}, належала 324 [[Дзесяціна (мера плошчы)|дзесяцін]] зямлі. Местачкоўцы ўваходзілі ў Баеўскае сялянскае таварыства&lt;ref name=&quot;Спісок&quot;&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Списокъ населенныхъ местъ Могилевской губерніи|арыгінал = |спасылка =http://search.rsl.ru/ru/record/01003773481 |адказны =Под ред. Георгія Павловича Пожарова.|выданьне = |месца =Могилев губ.|выдавецтва =Могилев. губ. стат. ком. |год =1910 |том = |старонкі =53 (№№ 5, 44) |старонак =250 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. З 14 верасьня 1917 году [[Магілёўская губэрня]] ў [[Заходняя вобласьць|Заходняй вобласьці]] [[Расейская рэспубліка|Расейскай рэспублікі]].

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Баева абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад [[БССР|Беларускай ССР]], аднак [[16 студзеня]] Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. З красавіка 1919 году Баева — мястэчка ў [[Гомельская губэрня|Гомельскай губэрні]], зь ліпеня 1922 году валасны цэнтар у [[Смаленская губэрня|Смаленскай губэрні]] РСФСР. У лютым 1923 году, калі [[Баеўская воласьць|Баеўскую воласьць]] скасавалі, мястэчка ўвайшло ў склад [[Ляднянская воласьць|Ляднянскай воласьці]] [[Горацкі павет|Горацкага павету]] Смаленскай губэрні. У сакавіку 1924 году Баева вярнулі [[БССР]], з жніўня 1924 году цэнтар сельсавету ў [[Ляднянскі раён|Ляднянскім раёне]] й 26 ліпеня 1930 году ў [[Дубровенскі раён|Дубровенскім раёне]] [[Аршанская акруга|Аршанскай акругі]]. з 20 лютага 1931 году цэнтар сельсавету [[Дубровенскі раён|Дубровенскага раёну]], з 20 лютага 1938 году ў [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190404063358/http://fk.archives.gov.by/fond/86041/ Занальны дзяржаўны архіў у [[Ворша|Воршы]] — ЗДА [[Ворша]]: 1924—2004, фонд 756, 703 адзінкі захоўваньня.] [[Баеўскі сельсавет]] дэпутатаў і выканаўчы камітэт, вёскі Баева [[Дубровенскі раён|Дубровенскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =[[Вадзім Круталевіч|Круталевич В.А.]]|частка = |загаловак = Административно-территориальное устройство БССР|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]]|год =1966 |том = |старонкі =|старонак =134|сэрыя = |isbn = |наклад =4000}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Ghetto Baevo (Vitebsk region).jpg|міні||Помнік габрэям, жыхарам вёскі, што загінулі ў 1942 годзе]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] за час нямецкай акупацыі зь сярэдзіны ліпеня 1941 да 30 верасьня 1943 году. Вясной 1942 году нацыстамі былі растраляны 110 габрэяў, жыхароў вёскі&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Дубровенскі раён|1}} С. 276&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
* XVIII стагодзьдзе: 1792 год — 78 дамоў, у тым ліку 17 габрэйскіх
* XIX стагодзьдзе: 1857 год — 326 чал., зь іх 230 праваслаўных, 96 юдэяў;&lt;ref name=&quot;Списки&quot;&gt;{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Списки населенных мест Могилевской губ. по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]|арыгінал =РГИА. Ф. 1290. Оп.4. Д. 80 |спасылка =http://www.prlib.ru/Lib/pages/item.aspx?itemid=34660 |адказны = |выданьне = |месца =Ленинград|выдавецтва =Фонд Центрального статистического комитета МВД.|год =1857|том = |старонкі =335, 398 |старонак =613 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt; 1886 год — 40 дамоў, 250 праваслаўных;&lt;ref name=&quot;Волости&quot;/&gt; 1897 год — 906 чал. (441 муж. і 465 жан.), зь іх 401 праваслаўных, 505 юдэяў&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Населенные мѣста Россійской Имперіи въ 500 и болѣе жителей съ указаніемъ всего наличнаго въ нихъ населенія и числа жителей преобладающихъ вѣроисповѣданій по даннымъ первой всеобщей переписи населенія 1897 г. Губерніи европейской Россіи.|арыгінал = |спасылка =https://vivaldi.nlr.ru/bv000001391/view#page=122 |адказны =Подъ редакціею Н. А. Тройницкаго |выданьне =|месца =С. Петербургъ|выдавецтва =Общественная польза|год =1905 |том = XXIII. Могилевская губернія. |старонкі =110 |старонак =269 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}.&lt;/ref&gt;
* XX стагодзьдзе: 1910 год — у праваслаўных 64 дома, 218 мужчын, 215 жанчын; у юдэяў 75 дамоў, 285 мужчын, 360 жанчын; у фальварку 1 дом, 3 мужчыны, 2 жанчыны;&lt;ref name=&quot;Спісок&quot; /&gt; 1999 год — 278 чалавек
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 144 чалавекі

=== Інфраструктура ===
У Баеве працуюць базавая школа, Дом культуры, бібліятэка, пошта.

== Турыстычная інфармацыя ==
=== Славутасьці ===
* [[Собалеўскі манетны скарб]]. Скарб ухаваны ў сярэдзіне IX ст., не раней за 856—857 гады. Зьберагаецца ў Нацыянальным музэі гісторыі і культуры Беларусі. Знойдзены ў 1936 годзе ў ваколіцах вёскі Баева. Складаўся з 138 цэлых і 168 фрагмэнтаў куфіцкіх дырхемаў Арабскага халіфата. Дынастыя Умаядаў (705—750 гг.), Дынастыя Абасідаў (750—861 гг.).&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар =Кузняцоў К. В.| частка = |загаловак =Собалеўскі скарб.|арыгінал = |спасылка =|адказны =|выданьне=[[Весьці АН БССР. Серыя грамадзкіх навук]]|тып=|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=1949|выпуск=|том=|нумар=6| старонкі=140—141|isbn=}}&lt;/ref&gt;
* Братэрская магіла 1943—1944 гг. — пахавана 700 вайскоўцаў

=== Страчаная спадчына ===
* Царква Ўшэсьця Гасподняга. У XVIII стагодзьдзе [[парафія]] [[Беларуская грэка-каталіцкая царква|Беларускай грэка-каталіцкай царквы]] (БГКЦ)&lt;ref name=&quot;атлас2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Списки&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =Черницкій|частка =|загаловак =Военно-статистическое обозрение Российской Империи. - Ч. 3 : Могилевская губерния |арыгінал = |спасылка =http://elib.shpl.ru/ru/nodes/70-ch-3-mogilevskaya-guberniya-1848#page/94/mode/inspect/zoom/4|адказны = |выданьне = |месца =Санктъ-Петербургъ|выдавецтва =Департаментъ Генерального штаба|год = 1848 |том =8: Белорусские губернии : Ч. 1-3 |старонкі =6(Свѣдѣнія спеціальныя) |старонак =150 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. У XIX стагодзьдзі да царквы былі прыпісаныя вёскі: [[Ірвяніца]], [[Коршыкава]], [[Лапыроўшчына]]. У другой палове XIX стагодзьдзя збудавалі новую царкву з дрэва на каменным падмурку&lt;ref&gt;[http://www.fgurgia.ru/old/showObject.do?object=229089478 Российский государственный исторический архив (РГИА)]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — Ф. 1293 Оп. 167 Могилёвская губ. Д. 71. МОГИЛЕВСКАЯ ГУБЕРНИЯ. ПРОЕКТ ДЕРЕВЯННОЙ НА КАМЕННОМ ФУНДАМЕНТЕ ЦЕРКВИ НА 250 ЧЕЛОВЕК В М. БАЕВЕ.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Волости&quot;/&gt;.

== Асобы ==
* [[Мікола Гарулёў]] (1919—1980) — беларускі [[паэт]], [[пісьменьнік]], [[драматург]], [[перакладнік]], [[сцэнарыст]]
* [[Самуіл Эйдлін]] (1914—1989) — габрэйскі паэт, пісьменьнік

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* Баева // {{Літаратура/БелСЭ|2}} С. 69.
* Баева // {{Літаратура/БелЭн|2}} — С. 216.
* Камінскі, М. І. Баева // {{Літаратура/ЭГБ|1}} — С. 278
* {{артыкул|аўтар =Кудраўцоў, І. Ф. | частка = |загаловак =Баева (№№ 1353, 1354)|арыгінал = |спасылка =http://orda.of.by/.lib/spik/vit/263|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]] (гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мінск|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1985|выпуск=|том=Віцебская вобласьць|нумар= | старонкі=263|isbn=}}
{{слупок-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Дубровенскі раён|1}} С. 559. 
* {{артыкул|аўтар =[[Валянцін Рабцэвіч|Рабцэвіч, В. Н. ]]| частка = |загаловак =Собалеўскі манетны скарб.|арыгінал = |спасылка =|адказны =В. Гетаў і інш.|выданьне=[[Археалёгія і нумізматыка Беларусі]]|тып=[[Энцыкляпэдыя]]|месца=[[Менск]] |выдавецтва=[[Беларуская энцыкляпедыя]] |год= 1993 |выпуск=|том=|нумар= | старонкі=579 |isbn=5-85700-077-7}}.
* {{артыкул|аўтар =Первышин, В. Н. | частка = |загаловак =Баево |арыгінал = |спасылка =|адказны =З. Н. Вагнер пред. ред. кол. |выданьне=Российская еврейская энциклопедия|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Масква|Москва]]|выдавецтва=ЭПОС|год=2000|выпуск=|том=4 «Историческое краеведение» А—Й|нумар= | старонкі=67|isbn=965-293-063-6}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Россія. Полное географическое описаніе.|арыгінал = |спасылка = |адказны =В. П. Семеновъ, [[Мітрафан Доўнар-Запольскі|М. В. Довнаръ-Запольскій]], Д. З. Шендрикъ, А. К. Кабановъ, [[Аляксей Сапуноў|А. П. Сапуновъ ]]|выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|С.-Петербургъ]] |выдавецтва =Изданіе А. Ф. Девріена|год =1905 |том = 9|старонкі =386|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{артыкул|аўтар =[[Валянцін Рабцэвіч|Рябцевич, В. Н. ]]| частка = |загаловак =Два монетно-вещевых клада IX в. из Вицебской области.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Д. Б. Шелов|выданьне=[[Нумизматика и эпиграфика]]|тып=|месца=[[Масква|М.]]|выдавецтва=Наука|год=1965|выпуск=|том=5|нумар= | старонкі=121—160|isbn=}}
{{слупок-канец}}

{{Навігацыйная група
|назоў = Баева ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Зарубскі сельсавет
|Дубровенскі раён
}}
{{Месты і мястэчкі гістарычнай Аршаншчыны}}

[[Катэгорыя:Зарубскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Дубровенскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>tutz8m41wqjvkygu0hxib2prvy1mq6j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзесяць прыказаньняў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124071</id>
    <revision>
      <id>2667238</id>
      <parentid>1685320</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26420-57</username>
        <id>97262</id>
      </contributor>
      <comment>Не прадпісаньне, а наказ. Не ўтрымліваецца, а зьмяшчаецца.</comment>
      <origin>2667238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5778" sha1="kqy5ff4bxl3xuyivie24dz4e82e33d4" xml:space="preserve">[[Файл:Rembrandt Harmensz. van Rijn 079.jpg|thumb|«Майсей са скрыжалямі законаў», [[Рэмбрант]], 1659.]]
'''Дзесяць прыказаньняў''' ({{мова-he|עשרת הדברות}}, «асэрэт-а-дзіброт» — «дзесяць прамоваў»; {{мова-grc|δέκα λόγοι}} — «дзесяціслоўе») — наказы, дзесяць асноўных законаў, якія, згодна зь [[Пяцікніжжа]]м, былі дадзеныя самім Богам [[Майсей|Майсею]], у бытнасьці [[Габрэі|сыноў Ізраіля]], на [[Сынай (гара)|гары Сынай]] на пяцідзясяты дзень пасьля выхаду з [[Эгіпэт|Эгіпта]].

Дзесяць прыказаньняў утрымоўваюцца ў Пяцікніжжы ў двох вэрсіях, якія амаль не адрозьніваюцца адна ад адной (гл. Зых. 20:2-17; Др. Зак. 5:7-21). Згодна з габрэйскай традыцыяй, варыянт, які зьмяшчаецца ў 20-й главе кнігі Зыход, быў на першых, разьбітых скрыжалях, а варыянт Другога Закона — на другіх.

Пералікі Дзесяці прыказаньняў ў габрэйскай і хрысьціянскай традыцыі крыху адрозьніваюцца. Большасьць пратэстанцкіх цэркваў, а таксама Праваслаўная й Грэка-каталіцкая цэрквы падзяляюць другое паводле габрэйскай традыцыі прыказаньне (Зых. 20:3-6) на два й уважаюць першы верш першым прыказаньнем, а астатнія вершы — другім. Рымска-каталіцкая й Лютэранская цэрквы падзяляюць на дзьве дзясятае паводле габрэйскай традыцыі прыказаньне, а першае прыказаньне ў Зых. 20:2 разглядаецца як агульны ўступ.

== Пратэстанцкая й праваслаўная традыцыі ==

# Я Госпад Бог твой, які вывеў цябе зь зямлі Эгіпецкай, з дому рабства, ды ня будзе ў цябе іншых багоў перад тварам маім.
# Не стварай сабе куміра й ніякае выявы таго, што на небе ўверсе, што на зямлі ўнізе, і што ў вадзе ніжэй за зямлю; не пакланяйся ім і ня служы ім, таму што я — Госпад Бог твой, Бог-апякун, які не карае дзяцей за віну бацькоў да трэцяга й чацьвёртага роду, якія ненавідзяць мяне, і даю міласьць да тысячы родаў таму, хто любіць мяне, захоўвае прыказаньні мае.
# Не вымаўляй імя Госпада, Бога твайго, дарэмна, бо Гасподзь не пакіне без пакараньня таго, хто вымаўляе імя яго дарэмна.
# Помні дзень суботні, каб сьвята праводзіць яго, шэсьць дзён працуй і рабі ўсялякія справы твае, а дзень сёмы — [[субота]] — Госпаду Богу твайму: не рабі ў гэты дзень ніякае справы ані ты, ані сын твой, ані дачка твая, ані раб твой, ані рабыня твая, ані жывёла твая, ані прыйшоўшы, таму што ў шэсьць дзён стварыў Гасподзь неба й зямлю, мора й усё, што ў іх, а ў дзень сёмы адпачыў; таму благаславіў Гасподзь дзень суботні й асьвяціў яго.
# Паважай бацьку твайго й маці тваю, каб падоўжыліся дні твае на зямлі.
# Не забівай.
# Не чужалож.
# Не крадзі.
# Не вымаўляй непраўдзівага сьведчаньня на бліжняга твайго.
# Не жадай хаты бліжняга твайго, ані жонкі яго, ані раба яго, ані рабыні яго, ані вала яго, ані асла яго, нічога, што ёсьць у бліжняга твайго.

== Каталіцкая й лютэранская традыцыі ==

Я — Пан Бог твой, які вывеў цябе зь зямлі Эгіпецкай, з дому няволі.
# Ня май іншых багоў, апроч Мяне.
# Ня ўжывай імя Пана Бога дарэмна.
# Памятай дзень сьвяты сьвяткаваць.
# Шануй бацьку свайго й маці сваю.
# Не забівай.
# Не чужалож.
# Не крадзі.
# Ня сьведчы фальшыва супраць бліжняга твайго.
# Не пажадай жонкі бліжняга твайго.
# Не пажадай нічога, што належыць бліжняму твайму.

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commonscat|Ten Commandments}}
{{Хрысьціянства}}

[[Катэгорыя:Стары запавет]]
[[Катэгорыя:Юдаізм]]
[[Катэгорыя:Хрысьціянства]]
[[Катэгорыя:Мараль]]
[[Катэгорыя:Біблія]]</text>
      <sha1>kqy5ff4bxl3xuyivie24dz4e82e33d4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667239</id>
      <parentid>2667238</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26420-57</username>
        <id>97262</id>
      </contributor>
      <comment>Не прысутнасьць, а бытнасьць.</comment>
      <origin>2667239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5772" sha1="cpblpghsi2eqxrjx72g7weq0g8o6all" xml:space="preserve">[[Файл:Rembrandt Harmensz. van Rijn 079.jpg|thumb|«Майсей са скрыжалямі законаў», [[Рэмбрант]], 1659.]]
'''Дзесяць прыказаньняў''' ({{мова-he|עשרת הדברות}}, «асэрэт-а-дзіброт» — «дзесяць прамоваў»; {{мова-grc|δέκα λόγοι}} — «дзесяціслоўе») — наказы, дзесяць асноўных законаў, якія, згодна зь [[Пяцікніжжа]]м, былі дадзеныя самім Богам [[Майсей|Майсею]], у бытнасьці [[Габрэі|сыноў Ізраіля]], на [[Сынай (гара)|гары Сынай]] на пяцідзясяты дзень пасьля выхаду з [[Эгіпэт|Эгіпта]].

Дзесяць прыказаньняў зьмяшаюцца ў Пяцікніжжы ў двох вэрсіях, якія амаль не адрозьніваюцца адна ад адной (гл. Зых. 20:2-17; Др. Зак. 5:7-21). Згодна з габрэйскай традыцыяй, варыянт, які зьмяшчаецца ў 20-й главе кнігі Зыход, быў на першых, разьбітых скрыжалях, а варыянт Другога Закона — на другіх.

Пералікі Дзесяці прыказаньняў ў габрэйскай і хрысьціянскай традыцыі крыху адрозьніваюцца. Большасьць пратэстанцкіх цэркваў, а таксама Праваслаўная й Грэка-каталіцкая цэрквы падзяляюць другое паводле габрэйскай традыцыі прыказаньне (Зых. 20:3-6) на два й уважаюць першы верш першым прыказаньнем, а астатнія вершы — другім. Рымска-каталіцкая й Лютэранская цэрквы падзяляюць на дзьве дзясятае паводле габрэйскай традыцыі прыказаньне, а першае прыказаньне ў Зых. 20:2 разглядаецца як агульны ўступ.

== Пратэстанцкая й праваслаўная традыцыі ==

# Я Госпад Бог твой, які вывеў цябе зь зямлі Эгіпецкай, з дому рабства, ды ня будзе ў цябе іншых багоў перад тварам маім.
# Не стварай сабе куміра й ніякае выявы таго, што на небе ўверсе, што на зямлі ўнізе, і што ў вадзе ніжэй за зямлю; не пакланяйся ім і ня служы ім, таму што я — Госпад Бог твой, Бог-апякун, які не карае дзяцей за віну бацькоў да трэцяга й чацьвёртага роду, якія ненавідзяць мяне, і даю міласьць да тысячы родаў таму, хто любіць мяне, захоўвае прыказаньні мае.
# Не вымаўляй імя Госпада, Бога твайго, дарэмна, бо Гасподзь не пакіне без пакараньня таго, хто вымаўляе імя яго дарэмна.
# Помні дзень суботні, каб сьвята праводзіць яго, шэсьць дзён працуй і рабі ўсялякія справы твае, а дзень сёмы — [[субота]] — Госпаду Богу твайму: не рабі ў гэты дзень ніякае справы ані ты, ані сын твой, ані дачка твая, ані раб твой, ані рабыня твая, ані жывёла твая, ані прыйшоўшы, таму што ў шэсьць дзён стварыў Гасподзь неба й зямлю, мора й усё, што ў іх, а ў дзень сёмы адпачыў; таму благаславіў Гасподзь дзень суботні й асьвяціў яго.
# Паважай бацьку твайго й маці тваю, каб падоўжыліся дні твае на зямлі.
# Не забівай.
# Не чужалож.
# Не крадзі.
# Не вымаўляй непраўдзівага сьведчаньня на бліжняга твайго.
# Не жадай хаты бліжняга твайго, ані жонкі яго, ані раба яго, ані рабыні яго, ані вала яго, ані асла яго, нічога, што ёсьць у бліжняга твайго.

== Каталіцкая й лютэранская традыцыі ==

Я — Пан Бог твой, які вывеў цябе зь зямлі Эгіпецкай, з дому няволі.
# Ня май іншых багоў, апроч Мяне.
# Ня ўжывай імя Пана Бога дарэмна.
# Памятай дзень сьвяты сьвяткаваць.
# Шануй бацьку свайго й маці сваю.
# Не забівай.
# Не чужалож.
# Не крадзі.
# Ня сьведчы фальшыва супраць бліжняга твайго.
# Не пажадай жонкі бліжняга твайго.
# Не пажадай нічога, што належыць бліжняму твайму.

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commonscat|Ten Commandments}}
{{Хрысьціянства}}

[[Катэгорыя:Стары запавет]]
[[Катэгорыя:Юдаізм]]
[[Катэгорыя:Хрысьціянства]]
[[Катэгорыя:Мараль]]
[[Катэгорыя:Біблія]]</text>
      <sha1>cpblpghsi2eqxrjx72g7weq0g8o6all</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lada Kalina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125363</id>
    <revision>
      <id>2667146</id>
      <parentid>2288009</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19745" sha1="5auubnxbwgvsb9e9cdo14c0k8a02iqc" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = Lada Kalina
|выява               = [[Файл:Lada Kalina sport 1.4 MosIAS 26 08 2008.jpg|250пкс]] 
|вытворца            = [[АЎТАВАЗ]]
|вядомы як           = 
|гады                = з 2004
|зборка              = 
|папярэднік          = 
|наступнік           = 
|кляса               = легкавы аўтамабіль
|тып кузаву          = 
|кампанаваньне       = пярэднематорнае, пярэднепрывадное
|плятформа           = 
|рухавік             = 
|кпп                 = 
|прывад              = 
|колавая база        = 
|даўжыня             = 
|шырыня              = 
|вышыня              = 
|клірэнс             = 
|маса                = 1080—1585
|поўная маса         = 
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 165
|дызайнэр            = 
|падобныя            = 
|commons             = 
}}
'''Lada Kalina''' ('''Лада Каліна''') — сямейства [[Расея|расейскіх]] [[Аўтамабіль|аўтамабіляў]]. Выпускаецца ААТ «[[АЎТАВАЗ]]» з 18 лістапада 2004 году.

[[Аўтамабільная прамысловасьць|Завод-вытворца]] з 2004 году ўжывае назву [[Гандлёвая марка|гандлёвае маркі]] аўтамабіля, які паступае на расейскі рынак, у лацінскім напісаньні&lt;ref&gt;{{Спасылка|date=10 верасьня 2004 году|url=http://kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=5f1c43c7-6b66-470d-a959-2c7846b78402&amp;docsid=504185|загаловак=Учора|publisher=Коммерсантъ № 168 (3007)|accessdate=2010-08-12|archiveurl=http://www.webcitation.org/65ZSBUyaQ|archivedate=2012-02-19}}&lt;/ref&gt;, аднак Урад Расеі ў сваіх заканадаўчых актах і органы дзяржаўнае рэґістрацыі прытрымваюцца напісаньня назвы аўтамабіля ў [[Кірыліца|кірылічным выглядзе]]&lt;ref&gt;[http://www.carobka.ru/news/721/ CARobka — Усе аўтамабілі Тальяці й Самары]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя стварэньня ==
Распрацоўка аўтамабіля распачата «Аўтавазам» у 1993 годзе. У 1998 годзе праектаваны аўтамабіль атрымаў назву «Лада Каліна». Прататыпы дэманстраваліся ў 1999 — [[хэтчбэк]], у 2000 — [[сэдан]] і ў 2001 — [[Унівэрсал (кузаў)|унівэрсал]].

== Гісторыя вытворчасьці ==
18 лістапада 2004 году пачалася вытворчасьць аўтамабіляў з кузавам [[сэдан]]. 21 ліпеня 2006 году пачата зборка аўтамабіля Lada Kalina [[хэтчбэк]] (4 жніўня адбыўся продаж першага аўтамабіля).

У ліпені 2007 году пачалася вытворчасьць «Лады Каліны» з новым 16-затамкавым рухавіком аб’ёмам 1,4 літру, а ў верасьні таго ж году АЎТАВАЗ прыступіў да выпуску мадэлі з [[Антыблякавальная сыстэма|АБС]].

У жніўні 2007 году выпушчаны першы аўтамабіль Lada Kalina [[Унівэрсал (кузаў)|унівэрсал]]. Тады ж з-за дэфэкту ў рулявой калёнцы прыйшлося адклікаць 6200 аўтамабіляў, вырабленых у сьнежні 2005 — студзені 2006 (яны былі адрамантаваны дылерам Аўтаваза кампаніяю «Бранск-Лада»).

З-за дэфэкту ліцьця картара рулявога мэханізму АЎТАВАЗ адклікаў 171 аўтамабіль мадэлі Lada Kalina, якія былі выпушчаны 24—25 траўня 2006 году. Акрамя таго, АЎТАВАЗ адклікаў 8400 аўтамабіляў Lada Kalina з-за дэфэктаў апораў рухавіка&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090222171456/http://www.autogazeta.com/news.php?id=468369 autogazeta.com — The Search Engine that Does at InfoWeb.net]&lt;/ref&gt;.

За два гады было сабрана 80 000 аўтамабіляў, сутачны тэмп зборкі — 335 штукаў. У 2007 плянавалася выйсьці на тэмп вытворчасьці 145 тыс. у год.

У траўні 2007 году падчас наведваньня Аўтаваза прэзыдэнт Расеі [[Уладзімер Пуцін]] зьдзейсьніў выпрабавальную паездку на Ладзе Каліне на выпрабавальным трэку. Па яго словах, ён здолеў разьвіць хуткасць 120 кілямэтраў у гадзіну&lt;ref&gt;[http://www.zr.ru/news/156473 За рулём :: Пуцін, Автоваз і Magna]&lt;/ref&gt;.

Па дадзеных камітэта аўтавытворцаў Асацыяцыі эўрапейскага бізнэсу (АЭБ) за 2009 год, сямейства Lada Kalina займае 4 месца ў рэйтынгу самых папулярных мадэляў у Расеі. У 2009 годзе рэалізавана 60746 аўтамабіляў.&lt;ref&gt;[http://auto.mail.ru/article.html?id=30584 Аўта@Mail.Ru: Названа самая папулярная іншамарка ў Расіі&lt;!-- Загаловак дададзены ботам --&gt;]&lt;/ref&gt;

У сярэдзіне ліпеня 2010 году, падчас канфэрэнцыі [[Маркетынг|маркетолягаў]] «Автоваза», кіраўнік праграмы бюджэтных аўтамабіляў канцэрна Васіль Баішчаў заявіў, што апроч сталае мадэрнізацыі сямейства Lada Kalina (у прыватнасьці, у 2010 годзе ў вытворчасьць пайшоў [[Чорны колер|чорны]] «[[базальт]]авы» [[Салён (аўтамабіль)|інтэр’ер]], а частка камплектацыяў сталі дапаўняць штатнаю аўдыёсыстэмаю) завод да 2012 году рыхтуе сур’ёзнае абнаўленьне камплектацыяў і вонкавы рэстайлінг для ўсяго сямейства.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110108181317/http://www.ambox.ru/news/3843/ Сямейства Lada Kalina чакае фейслифтинг] AMbox.ru, 13.07.2010&lt;/ref&gt;

1 траўня 2011 году прэс-служба Аўтаваза заявіла, што завод спыняе выпуск аўтамабіля Lada Kalina ў кузаве сэдан, замяніўшы яго новым бюджэтным аўтамабілем [[Lada Granta]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://www.rian.ru/company/20110501/369911843.html|загаловак=«АВТОВАЗ» спыняе выпуск Lada Kalina у кузаве седан|date=2011-05-01|publisher=[[РІА Навіны]]|accessdate=2011-05-01|archiveurl=http://www.webcitation.org/65ZSEeR8f|archivedate=2012-02-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://baikal24.ru/page.php?action=showItem&amp;type=news&amp;id=55432|загаловак=Расейцы не пасьпелі пакахаць Lada Kalina, а яе ўжо зьнялі з вытворчасьці|date=2011-05-01|publisher=Байкал24|accessdate=2011-05-01|archiveurl=http://www.webcitation.org/65ZSK2prx|archivedate=2012-02-19}}&lt;/ref&gt;.

За першыя пяць месяцаў 2011 году (студзень-травень) Lada Kalina заняла першае месца па колькасьці прададзеных у Расеі аўтамабіляў (59 249 штукаў).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120514153553/http://motor.ru/articles/2011/06/24/utilization/ Статыстыка продажаў аўтамабіляў у Расіі за першыя пяць месяцаў 2011 гады (студзень-травень)]&lt;/ref&gt;

У ліпені 2011 году Ігар Камароў, кіраўнік Аўтаваза, паведаміў што, у жніўні 2012 году пачнецца зборка аўтамабіляў Lada Kalina з аўтаматычнаю каробкаю перадачаў.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120104063627/http://ae96.ru/news.php?id=2754 Lada Kalina атрымае «аўтамат»] ae96.ru, 21.07.2011&lt;/ref&gt;

== Апісаньне аўтамабіля ==
Рухавік аўтамабіля ''Lada Kalina'' разьлічаны на [[бэнзін]] з [[Актанавы лік|актанавым лікам]] 95. Аднак на васьміклапанных рухавіках аб’ёму 1.6 л дапушчаецца, але не абумаўляецца заводам-вытворцам, ужываньне бэнзіну з актанавым лікам 92.

У выніку даводкі аэрадынамічныя характарыстыкі аўтамабіляў сямейства ''Lada Kalina'' атрымалася атрымаць наступныя парамэтры [[каэфіцыент аэрадынамічнага супраціву аўтамабіля|каэфіцыента аэрадынамічнага супраціву]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|author=Прэс-цэнтр ААТ «АВТОВАЗ»|datepublished=27.02.2008|url=http://3ru.org/kalina/4|загаловак=Лада Каліна: Гісторыя стварэння|publisher=3ru.org|accessdate=2009-01-31|archiveurl=http://www.webcitation.org/65ZSMdWbR|archivedate=2012-02-19}}&lt;/ref&gt;:
* сэдан ''Lada Kalina'' ў камплектацыі «норма» С=0,378
* сэдан ''Lada Kalina'' ў камплектацыі «люкс» С=0,347

Мадэлі сямейства камплектуюцца 13- ці 14-цалевымі коламі на штампаваных дысках ці 14-цалевымі лёгкасплаўнымі. [[Lada Kalina Sport]] з рухавіком аб’ёмам 1,6 літра камплектуецца коламі з лёгкасплаўнымі дыскамі 15&quot;.

Сярод адзначаных спажыўцамі недахопаў аўтамабіля — [[Шумавое забруджваньне|шумнасьць]] рухавіка і [[Вібрацыя|вібрацыі]] пры 2000 зваротах, вібрацыі на КПП, вібрацыі на халастым ходу&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120304044731/http://www.avtomarket.ru/users/maksim-testdriver/garage/217/opinions/219/ Водгук пра ВАЗ 1118 2006 г.у. — уладальнік maksim-testdriver — Водгукі ўладальнікаў пра аўтамабілі] //aVtomarket.ru&lt;/ref&gt;. Пазьней зьявілася інфармацыя, што большасьць з гэтых недахопаў у новых мадэлях былі выпраўлены&lt;ref&gt;{{Спасылка|datepublished=01.10.2007|url=http://www.ladakalina.ru/news/obzory_testy/test_lada_kalina_novoe_kachestvo/|загаловак=Тэст Lada Kalina — новая якасць|publisher=Lada Kalina Club|accessdate=2009-01-31|deadlink=404}}&lt;/ref&gt;. Да добрых якасьцяў аўтамабіляў гэтага сямейства можна аднесьці: прасторны салён для сваёй клясы, выдатную абзорнасьць, калянасьць кузава, добрую гэаметрычную праходнасьць, вялікую колькасьць колераў і камплектацыяў (у тым ліку ABS ([[EBD]]), кліматычная сыстэма, дзьве падушкі бясьпекі, поўны электрапакет, аўдыёпадрыхтоўка).З пачатку 2011 году ўсе мадэлі сямейства LADA kalina камплектуюцца электроннаю педальлю газу (E-газ).

== Мадэлі ==
* [[ВАЗ-1118|Lada 1118]] ([[сэдан (кузаў)|сэдан]]) базавая мадэль, якая выпускалася з 18 лістапада 2004 году. Выпуск прыпынены ў сакавіку 2009 году&lt;ref&gt;{{Спасылка
 | author        = 
 | authorlink    = 
 | datepublished = 2009-07-14
 | url           = http://www.autostat.ru/news.asp?n=3080
 | загаловак         = АЎТАВАЗ часова прыпыніў выпуск сэданаў Lada Kalina і Lada 112 Coupe
 | format        = 
 | work          = 
 | publisher     = Аналітычнае агенцтва «Автостат»
 | accessdate    = 2009-09-07
 | lang          = 
 | description   = 
 | deadlink      = 404
}}&lt;/ref&gt;, адноўлены з верасьня 2009. 1 траўня 2011 году выпуск гэтае мадэлі спынены&lt;ref&gt;{{Спасылка
 | author        = 
 | authorlink    = 
 | datepublished = 2011-04-29
 | url           = http://www.ladakalina.ru/novosti/lada/269-sedan-lada-kalina-s-1-maya-ustupit-mesto-na-konvejere-novoj-modeli.html
 | загаловак         = Сэдан Lada Kalina з 1 траўня саступіць месца на канвееры новае мадэлі
 | format        = 
 | work          = 
 | publisher     = Афіцыйны Лада Каліна Клуб
 | accessdate    = 
 | lang          = ru
 | description   = 
 | archiveurl    = http://www.webcitation.org/65ZSNKgv0
 | archivedate   = 2012-02-19
}}&lt;/ref&gt;.
* [[ВАЗ-1119|Lada 1119]] ([[хэтчбэк]]) — выпускаецца з канца 2006 году;
* [[ВАЗ-1117|Lada 1117]] ([[унівэрсал (кузаў)|унівэрсал]]) — выпускаецца з 26 сьнежня 2007 году;
* [[Лада Каліна Sport]] (хэтчбэк) — спартовая вэрсія Lada 1119, выпускаецца зь сярэдзіны 2008 году.

== Фатаграфіі ==
&lt;gallery&gt;
Lada kalina racing.JPG|ВАЗ-1119 у [[Мячкава]]
Lada kalina tms.JPG|ВАЗ-1118 з аэрадынамічным абважваньнем
RTCC Национальный класс.jpg|6 этап [[RTCC]] 2010 траса [[Ніжагародскае кольца (аўтадром)|Ніжагародскае кольца]], [[Ніжагародская вобласьць]]
&lt;/gallery&gt;

== У [[аўтаспорт]]у ==
У 2005—2011 гадах сталы ўдзельнік клясы «Нацыянальнай» і «Турынг Лайт» Расейскае гоначнае сэрыі [[RTCC]].

== У гульнявой і сувэнірнай індустрыі ==
[[Калекцыянаваньне маштабных мадэляў аўтамабіляў|Маштабная мадэль]] базавага сэдана ВАЗ-1118 у маштабе 1:43 у Расеі не вырабляецца, але выпушчана [[кітай]]скімі вытворцамі Hongwell/Cararama.

== Дадатковыя зьвесткі ==
* Экспартная назва аўтамабіля для Фінляндыі — Lada 119, бо ў перакладзе з [[Фінская мова|фінскай]] мовы слова ''kalina'' азначае ''трэск, грукат; бразджаньне; грук''&lt;ref&gt;[[wikt:en:kalina#Finnish|kalina]] на en.wiktionary.org&lt;/ref&gt;.
* Па замове холдынгу «Лада-Сэрвіс», анімацыйная студыя «Антымульт» стварыла кампутарную гульню «Загрузі Каліну»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://www.lada-service.ru/gp/|загаловак=Гульня «Загрузі Каліну»|publisher=lada-service.ru|accessdate=2009-01-31|deadlink=404}}&lt;/ref&gt;
* Сямейства «Лада Каліна» ставіцца да клясы «B» (малая кляса), бо даўжыня хэтчбэка ўсяго 3850 мм. Сэдан і ўнівэрсал фармальна можна аднесьці да класа «С» (кампактны аўтамабіль) — 4040 мм.
* Гандлёвая марка «Лада Каліна» ў сакавіку 2009 году ў Нямеччыне стала трэцяе па прадаванасьці сярод замежных кампаніяў.&lt;ref&gt;[http://www.lada-auto.ru/cgi-bin/smi.pl?id=0&amp;id_article=179451&amp;prev=2 Барыс Алешин: галоўная прэфэрэнцыя для «Аўтаваза» — дэвальвацыя рубля]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* Рэйтынг бясьпекі [[Euro NCAP]] — Сталыя 8.4

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* [http://avtobukvari.ru/catalogue/books/VAZ-Lada-Kalina/Автомобили Lada Kalina. Эксплуатация, обслуживание, ремонт. Иллюстрированное практическое пособие. Серия «Я ремонтирую сам».]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20120502190600/http://ladagrad.ru/ Форум «Лада Каліна Клуб» у Расеі]
* [http://kalina-auto.blogspot.com/ Блог уладальнікаў Лады Каліны]
* [http://kalina-auto.blogspot.com/2012/01/blog-post_09.html Параўнанне Лады Каліны і Лады Гранты]
* [http://kalina.drom.ru/ Блог «пуцінскае» Каліны ад Drom.ru]
* [http://www.lada-kalina.ru/ Афіцыйны сайт Лада Каліна]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20120215202420/http://www.lada-auto.ru/index.xml Афіцыйны сайт ААТ «АВТОВАЗ»]
* [http://www.ladakalina.ru/ Лада Каліна Клуб]
* [http://www.autoreview.ru/archive/2005/13-14/bigtest2/ Параўнанне Каліны з канкурэнтамі на сайце часопіса «Аўтарэвю»]
* [http://pavlodar-auto.kz/info/view.php?id=4 Дарожны тэст Лады Каліны на сайце часопіса «Ўсё пра аўтамабілі ў Паўладары»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.autoreview.ru/archive/2005/20/kalina/ Вынік краш-цесты Каліны]
* [https://web.archive.org/web/20120503231252/http://vkaline.ru/ Аўтаклуб V Каліне]
* [http://www.vaznn.ru/articlestema_2_0.html/ Пра аўтамабілі Лада Каліна]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://auto.tsn.ua/news/nikaragua-napolnyat-krasno-zelenye-taksi-lada-kalina.html Нікарагуа напоўняць чырвона-зялёныя таксі Lada Kalina]

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Расеі]]</text>
      <sha1>5auubnxbwgvsb9e9cdo14c0k8a02iqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікулічы (Брагінскі раён)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126405</id>
    <revision>
      <id>2667162</id>
      <parentid>2641337</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:18:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2667162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38750" sha1="k9dowco2jy1pzphu0lf8sq15mo88zwm" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Мікулічы (неадназначнасьць)}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Мікулічы
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Мікулічаў
|Лацінка                          = Mikuličy
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1541 годам
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 238&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230617050457/http://bragin.gomel-region.by/ru/burkovsky/ Буркоўскі сельсавет.]&lt;/ref&gt;
|Год падліку колькасьці           = 2023
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 10
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Міку́лічы''' — вёска ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Мікулічы ўваходзяць у склад [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскага сельсавету]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|значак|зьлева|100px|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Мікулічы згаданыя ў запісе ад 6 кастрычніка 1541 году аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належалі князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt; Месьціліся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Брагінскі маёнтак зь Мікулічамі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|200px|Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 17адв.&lt;/ref&gt;]]

Згодна з актам аб падзеле маёнтку Брагін 1574 году, {{пачатак цытаты}}''Напервеи, село Микуличи з людми отчизными, куничниками, з даню медовою, грошовою, з дубровами, лесы, чертежами, с полми, сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 188, 192 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]&lt;/ref&gt;. На 1581 г., калі маёнткам валодала яго ўдава княгіня Аляксандра (з роду Капустаў) Вішнявецкая, у Мікулічах налічвалася 40 дымоў (×6 — каля 240 чалавек) [[асадныя сяляне|асадных сялян]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 12 (≈72 чал.) [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх, залежала ад акалічнасьцяў, — па 4 альбо па 6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 38&lt;/ref&gt;. Яшчэ ў датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крыстыны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.jpg|значак|зьлева|200px|Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.]]

Потым, да 1622 году часткай Брагінскага маёнтку зь Мікулічамі валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх былі і Мікулічы&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Мікулічах, Веляціне, Лісьцьвіне, у частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈ 780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;. 

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году ці крыху пазьней Брагінская фартуна дасталася пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. На 1683 год вядома, што трыма дымамі ў Мікулічах валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

У 1687 годзе Мікулічы названыя сярод паселішчаў будучага серадзкага ваяводы Яна Аляксандра Канецпольскага, жыхары якіх цяжка пацярпелі ад пабораў і гвалту казакоў сотні Русановічавай палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага; тут у яго было 28 дымоў (×6 — каля 168 чалавек), а на пастой разьмясьціліся 28 казакоў, у якіх ажно 20 коней. Ад лістападу 1686 года да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» за 9 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за здор вяскоўцы заплацілі 118 злотых, за гарэлку, рыбу, мяса, 20 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, за порах — 180 злотых, а яшчэ далі легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 54 вядры, аўса 398 вёдраў, 13 бараноў, 19 кабаноў (wieprzow), 73 падсьвінкаў, 178 кур&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 г. Яна Канецпольскага і даволі працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня Мікулічаў у заставе ў паноў Сілічаў, як паказана ў тарыфе падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1734 году&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 284&lt;/ref&gt;, спадчынным уладальнікам Брагінскіх добраў прыкладна ад 1733 году стаў князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]], першы і адзіны ў старэйшай галіне роду, хто падпісваўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікуліцкі прыход у 1740 г.png|значак|зьлева|200px|Мікуліцкі прыход у 1740 г.]]

У візыце Брагінскага ўніяцкага дэканату на 25 студзеня 1740 году засьведчана, што прыход Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, які ўзначальваў сьвятар Патрыкій Паламарэнка Дзьмітровіч, складалі верныя з 70 двароў у Мікулічах, 40 у Лісьцьвіне, 19 у Веляціне, 18 у Высокім, 3 w Korzowce{{заўвага|У тарыфе падымнага 1734 г. згаданая wieś Korsunowka; імаверна, тaк у абодвух выпадках запісаная Карпілаўка; у тарыфе 1754 г. хутар Карпілаўку складалі таксама 3 двары.}}, 25 у Зьвяняцкім, 6 у Пудаках, 6 у Амелькаўшчыне, 4 у Конанаўшчыне&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 785, 787&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пра пароха і верных Мікуліцкай царквы ў 1743 г.png|значак|200px|Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Багаяўленскай царквы ў Мікулічах на 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Багаяўленскай царквы сяла Мікулічаў, добраў князя Міхала Вішнявецкага, гетмана вялікага літоўскага і ваяводы віленскага, налічвалася 180 двароў, дапушчаных да споведзі і ншых сакрамантаў 500 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Леон Кладкевіч&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 290, 290адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|200px|Мікулічы на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Мікулічы былі сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год прыход Багаяўленскай царквы на чале зь сьвятаром Леонам Кладкевічам складалі жыхары 74 двароў у сяле Мікулічах, 9 у вёсцы Еўлашах, 19 у Зьвяняцкім, 6 у хутары Байдаковым, 3 у хутары Дубікоўскім, 6 у Пудаках, 19 у Веляціне, 2 у Карпілаўцы, 46 у Лісьцьвіне, 18 у Высокім, 1 у Конанаўшчыне, 7 у Мелькаўшчыне. Усяго — 210. Душ, дапушчаных да споведзі, — 846, зь якіх ледзьве палова спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 308, 309адв.-310&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 80 двароў (каля 480 жыхароў) сяла Мікулічы Брагінскага маёнтку «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выплачваліся 12 злотых, 15 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 50 зл.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 191&lt;/ref&gt; У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. У лісьце ад 3 траўня 1758 г. пан Ракіцкі, войскі ашмянскі, паказваў, што яго мікуліцкія падданыя ня з волі дворнай, а паводле ўласнага намеру ўдаліся да лесу хвойніцкага ўдавы княгіні Людвікі Шуйскай, на той час жонкі пана Быстрага, старосты ліноўскага, ды павысякалі дрэвы&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 72 — 73&lt;/ref&gt;. У 1760 годзе ў сяле быў узьведзены новы будынак Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 35&lt;/ref&gt;.

Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 г. у Мікулічах налічвалася адпаведна 19, 6 і 5 чалавек (głow),&lt;ref&gt;АрхивЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 710&lt;/ref&gt; якія належалі да Брагінскага кагалу. Пэўна, на колькасць габрэяў у сяле не магла не паўплываць [[Каліеўшчына|Калііўшчына]] 1768 г., што была астатнім і наймацнейшым уздымам гайдамацкага руху ў краі.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Рашаўцы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 года ў складзе адноўленага Рэчыцкага павету Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;. У  рэвізіі 1795 году і ў крыніцы 1796 г., заснаванай на яе зьвестках, сказана, што Мікулічы сэквестраваныя ў стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 181. А. 247; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73&lt;/ref&gt;. Але Мікулічы, [[Байдакі (зьніклая вёска)|Байдакі]] і іншыя паселішчы, якія раней належалі да Брагінскага маёнтку, пан М. Аскерка трымаў па сваёй жонцы пані Барбары Ракіцкай; на яе, відавочна, і былі запісаныя. Таму нядзіўна, што ўсе яны, урэшце, вернутыя сыну Рафалу Міхалу Аскерку, якому пашчасьціла вярнуцца зь сібірскай няволі. Гэта засьведчана ведамасьцю Мікуліцкай Богаяўленскай царквы 1801 году, шляхецкай рэвізіяй 1811 году, калі тут жылі 13 шляхцічаў Караткевічаў, ды ведамасьцю 1822{{заўвага|Рафал Міхал памёр раней, у 1818 г.&lt;ref&gt;Рыбчонак С., Свяжынскі У. Аскеркі гербу Мурдэліо зменены. // Спадчына. 4/1999. С. 208&lt;/ref&gt;}} году, калі ў сяле Мікулічах налічвалася 168 душ мужчынскага і 192 душы жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 55адв.-57. Спр. 40552. А. 66-67. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 135&lt;/ref&gt;. У згаданай царкве захоўваліся два фундушы ўладальнікаў Брагіна з фальваркамі князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ад 28 кастрычніка 1740 г. і пані Марыі Ракіцкай ад 16 студзеня 1860 г., метрычныя кнігі і іншыя прыходзкія дакумэнты з 1827 года&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. У 1834 годзе завершана ўзьвядзеньне новага будынку царквы замест ранейшага, згарэлага колькі гадоў таму. У 1848 годзе, намаганьнямі і на ахвяраваньні графа Ракіцкага ды настаяцеля царквы а. Міхаіла Казьлякоўскага быў усталяваны новы іканастас з разьбою і пазалотаю, адрамантаваны купал, пафарбаваныя звонку і пабеленыя знутры сьцены&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 157, 160адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікулічы на карце Мінскай губерні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.png|значак|200px|Мікулічы на мапе Менскай губэрні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.]]

У 1855 у Брагіне і Мікулічах уласьнік граф Людвік, сын Міхала, Ракіцкі (1825—1881) меў 2 вятракі, вадзяны і 6 конных млыноў, валюшню. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 301 жыхар сяла Мікулічы зьяўляўся прыхаджанінам Багаяўленскай царквы, 12 мужчын і 18 жанчын зь ліку жыхароў фальварку былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расійскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы час Мікулічы былі цэнтрам воласьці. У 1864 г. адкрыта народнае вучылішча&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 95–96&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю 1875 году, Мікуліцкі прыход налічваў 2080 душ верных, у самым сяле было 49 і 2/4 двара, а ў іх жыло 198 мужчын і 216 жанчын&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багаяўленскай царквы ў Мікулічах названыя настаяцель а. Іаан Казьлякоўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Піліп Мігай, просфірня Параскевія Кранікоўская. У прыходзе, акрамя сяла Мікулічы, вёскі Пудакоў, Зьвяняцкае, Карпілаўка, Рыжкаў, Веляцін, Вялікі Лес, Унегаўка, Конанаўшчына і Пажаркі{{заўвага|Яшчэ на 1875 г. Пажаркі адсутнічалі, але названыя, як і раней, Бакуны.}}&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У 1886 годзе ў сяле было 66 двароў, 376 жыхароў, працавала школа&lt;ref&gt;Волости и важнейшие селения Европейской России.  — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 112&lt;/ref&gt;. Да Мікуліцкай воласьці ў 1890 годзе належалі 35 населеных пунктаў з 1075 дварамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У 1895 годзе каля 400 жыхароў выступілі супраць правядзеньня палявых работ на зямельным участку, які яны ўважалі несправядліва перададзеным абшарніку. Паводле перапісу 1897 года, у сяле было 96 двароў з 631 жыхаром, дзейнічалі царква, капліца, народнае вучылішча, хлебазапасная крама, крама, млын, 2 ветракі, карчма; побач быў аднайменны фальварак з 3 дварамі і 40 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай царквы за 1903 год у сяле засьведчаная наяўнасьць 85 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} , у якіх жылі 341 асоба мужчынскага і 334 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Мікулічах налічвалася 96 двароў, 702 жыхары, у фальварку 1 двор, 5 жыхароў&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 122&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Мікулічы з воласьцю ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42&lt;/ref&gt;. Падчас акупацыі германскімі войскамі ў 1918 годзе партызаны пад камандаваньнем Ф. І. Скараходава (выхадзец Брагіна) разграмілі створаную тут акупантамі камендатуру.

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін на мапе 1924-26 гг.]]

Ад 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР, цэнтр Мікуліцкага сельсавету Брагінскага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]] і з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Дзейнічалі школа, хата-чытальня. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Красный Октябрь», працавалі кузьня (з 1931 года), 3 ветракі (1895, 1896, 1928 гадоў), стальмашня. Ад 20 лютага 1938 года Мікулічы — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. У тым жа годзе ў вёску пераселены жыхары паселішчаў Краснае, Ульянаўка і Красная Горка, Новая Вёска.

Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] акупанты забілі 23 жыхароў, у тым ліку 14 жніўня 1942 году жывымі спалілі 14 жыхароў вёскі. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 290 мясцовых жыхароў. У памяць пра загінулых у 1975 годзе збудаваны абеліск з імёнамі загінулых.

З 8 студзеня 1954 году Мікулічы — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1959 годзе налічвалася 848 жыхароў, сяло — цэнтар калгасу «Чырвоны Кастрычнік». Працавалі лесапільня, млын, швейная майстэрня, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, аптэка, ветэрынарны ўчастак, адзьдзяленьне сувязі, сталовая, 2 крамы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[1 сьнежня]] [[2009]] году вёска перададзеная зь ліквідаванага [[Мікуліцкі сельсавет|Мікуліцкага сельсавету]] ў [[Буркоўскі сельсавет]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Брагинского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 276]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Асобы ==
* Крысенка Ціхан Канстанцінавіч (1880—?) — палкоўнік Дзеючай арміі Украінскай Народнай рэспублікі&lt;ref&gt;[https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D0%A2%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87] {{ref-ua}}&lt;/ref&gt;.
* [[Пётр Сяргеевіч Жукаў]] (1921—1967) — [[Герой Савецкага Саюза]].

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632 с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі, С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018

{{Буркоўскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Буркоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>k9dowco2jy1pzphu0lf8sq15mo88zwm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667163</id>
      <parentid>2667162</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2667163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38715" sha1="4ufblx7yz25inwklq2mobbigjmbobd8" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Мікулічы}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Мікулічы
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Мікулічаў
|Лацінка                          = Mikuličy
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1541 годам
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 238&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230617050457/http://bragin.gomel-region.by/ru/burkovsky/ Буркоўскі сельсавет.]&lt;/ref&gt;
|Год падліку колькасьці           = 2023
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 10
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Міку́лічы''' — вёска ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Мікулічы ўваходзяць у склад [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскага сельсавету]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|значак|зьлева|100px|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Мікулічы згаданыя ў запісе ад 6 кастрычніка 1541 году аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належалі князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt; Месьціліся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Брагінскі маёнтак зь Мікулічамі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|200px|Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 17адв.&lt;/ref&gt;]]

Згодна з актам аб падзеле маёнтку Брагін 1574 году, {{пачатак цытаты}}''Напервеи, село Микуличи з людми отчизными, куничниками, з даню медовою, грошовою, з дубровами, лесы, чертежами, с полми, сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 188, 192 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]&lt;/ref&gt;. На 1581 г., калі маёнткам валодала яго ўдава княгіня Аляксандра (з роду Капустаў) Вішнявецкая, у Мікулічах налічвалася 40 дымоў (×6 — каля 240 чалавек) [[асадныя сяляне|асадных сялян]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 12 (≈72 чал.) [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх, залежала ад акалічнасьцяў, — па 4 альбо па 6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 38&lt;/ref&gt;. Яшчэ ў датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крыстыны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.jpg|значак|зьлева|200px|Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.]]

Потым, да 1622 году часткай Брагінскага маёнтку зь Мікулічамі валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх былі і Мікулічы&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Мікулічах, Веляціне, Лісьцьвіне, у частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈ 780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;. 

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году ці крыху пазьней Брагінская фартуна дасталася пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. На 1683 год вядома, што трыма дымамі ў Мікулічах валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

У 1687 годзе Мікулічы названыя сярод паселішчаў будучага серадзкага ваяводы Яна Аляксандра Канецпольскага, жыхары якіх цяжка пацярпелі ад пабораў і гвалту казакоў сотні Русановічавай палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага; тут у яго было 28 дымоў (×6 — каля 168 чалавек), а на пастой разьмясьціліся 28 казакоў, у якіх ажно 20 коней. Ад лістападу 1686 года да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» за 9 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за здор вяскоўцы заплацілі 118 злотых, за гарэлку, рыбу, мяса, 20 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, за порах — 180 злотых, а яшчэ далі легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 54 вядры, аўса 398 вёдраў, 13 бараноў, 19 кабаноў (wieprzow), 73 падсьвінкаў, 178 кур&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 г. Яна Канецпольскага і даволі працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня Мікулічаў у заставе ў паноў Сілічаў, як паказана ў тарыфе падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1734 году&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 284&lt;/ref&gt;, спадчынным уладальнікам Брагінскіх добраў прыкладна ад 1733 году стаў князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]], першы і адзіны ў старэйшай галіне роду, хто падпісваўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікуліцкі прыход у 1740 г.png|значак|зьлева|200px|Мікуліцкі прыход у 1740 г.]]

У візыце Брагінскага ўніяцкага дэканату на 25 студзеня 1740 году засьведчана, што прыход Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, які ўзначальваў сьвятар Патрыкій Паламарэнка Дзьмітровіч, складалі верныя з 70 двароў у Мікулічах, 40 у Лісьцьвіне, 19 у Веляціне, 18 у Высокім, 3 w Korzowce{{заўвага|У тарыфе падымнага 1734 г. згаданая wieś Korsunowka; імаверна, тaк у абодвух выпадках запісаная Карпілаўка; у тарыфе 1754 г. хутар Карпілаўку складалі таксама 3 двары.}}, 25 у Зьвяняцкім, 6 у Пудаках, 6 у Амелькаўшчыне, 4 у Конанаўшчыне&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 785, 787&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пра пароха і верных Мікуліцкай царквы ў 1743 г.png|значак|200px|Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Багаяўленскай царквы ў Мікулічах на 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Багаяўленскай царквы сяла Мікулічаў, добраў князя Міхала Вішнявецкага, гетмана вялікага літоўскага і ваяводы віленскага, налічвалася 180 двароў, дапушчаных да споведзі і ншых сакрамантаў 500 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Леон Кладкевіч&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 290, 290адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|200px|Мікулічы на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Мікулічы былі сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год прыход Багаяўленскай царквы на чале зь сьвятаром Леонам Кладкевічам складалі жыхары 74 двароў у сяле Мікулічах, 9 у вёсцы Еўлашах, 19 у Зьвяняцкім, 6 у хутары Байдаковым, 3 у хутары Дубікоўскім, 6 у Пудаках, 19 у Веляціне, 2 у Карпілаўцы, 46 у Лісьцьвіне, 18 у Высокім, 1 у Конанаўшчыне, 7 у Мелькаўшчыне. Усяго — 210. Душ, дапушчаных да споведзі, — 846, зь якіх ледзьве палова спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 308, 309адв.-310&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 80 двароў (каля 480 жыхароў) сяла Мікулічы Брагінскага маёнтку «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выплачваліся 12 злотых, 15 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 50 зл.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 191&lt;/ref&gt; У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. У лісьце ад 3 траўня 1758 г. пан Ракіцкі, войскі ашмянскі, паказваў, што яго мікуліцкія падданыя ня з волі дворнай, а паводле ўласнага намеру ўдаліся да лесу хвойніцкага ўдавы княгіні Людвікі Шуйскай, на той час жонкі пана Быстрага, старосты ліноўскага, ды павысякалі дрэвы&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 72 — 73&lt;/ref&gt;. У 1760 годзе ў сяле быў узьведзены новы будынак Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 35&lt;/ref&gt;.

Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 г. у Мікулічах налічвалася адпаведна 19, 6 і 5 чалавек (głow),&lt;ref&gt;АрхивЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 710&lt;/ref&gt; якія належалі да Брагінскага кагалу. Пэўна, на колькасць габрэяў у сяле не магла не паўплываць [[Каліеўшчына|Калііўшчына]] 1768 г., што была астатнім і наймацнейшым уздымам гайдамацкага руху ў краі.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Рашаўцы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 года ў складзе адноўленага Рэчыцкага павету Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;. У  рэвізіі 1795 году і ў крыніцы 1796 г., заснаванай на яе зьвестках, сказана, што Мікулічы сэквестраваныя ў стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 181. А. 247; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73&lt;/ref&gt;. Але Мікулічы, [[Байдакі (зьніклая вёска)|Байдакі]] і іншыя паселішчы, якія раней належалі да Брагінскага маёнтку, пан М. Аскерка трымаў па сваёй жонцы пані Барбары Ракіцкай; на яе, відавочна, і былі запісаныя. Таму нядзіўна, што ўсе яны, урэшце, вернутыя сыну Рафалу Міхалу Аскерку, якому пашчасьціла вярнуцца зь сібірскай няволі. Гэта засьведчана ведамасьцю Мікуліцкай Богаяўленскай царквы 1801 году, шляхецкай рэвізіяй 1811 году, калі тут жылі 13 шляхцічаў Караткевічаў, ды ведамасьцю 1822{{заўвага|Рафал Міхал памёр раней, у 1818 г.&lt;ref&gt;Рыбчонак С., Свяжынскі У. Аскеркі гербу Мурдэліо зменены. // Спадчына. 4/1999. С. 208&lt;/ref&gt;}} году, калі ў сяле Мікулічах налічвалася 168 душ мужчынскага і 192 душы жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 55адв.-57. Спр. 40552. А. 66-67. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 135&lt;/ref&gt;. У згаданай царкве захоўваліся два фундушы ўладальнікаў Брагіна з фальваркамі князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ад 28 кастрычніка 1740 г. і пані Марыі Ракіцкай ад 16 студзеня 1860 г., метрычныя кнігі і іншыя прыходзкія дакумэнты з 1827 года&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. У 1834 годзе завершана ўзьвядзеньне новага будынку царквы замест ранейшага, згарэлага колькі гадоў таму. У 1848 годзе, намаганьнямі і на ахвяраваньні графа Ракіцкага ды настаяцеля царквы а. Міхаіла Казьлякоўскага быў усталяваны новы іканастас з разьбою і пазалотаю, адрамантаваны купал, пафарбаваныя звонку і пабеленыя знутры сьцены&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 157, 160адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікулічы на карце Мінскай губерні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.png|значак|200px|Мікулічы на мапе Менскай губэрні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.]]

У 1855 у Брагіне і Мікулічах уласьнік граф Людвік, сын Міхала, Ракіцкі (1825—1881) меў 2 вятракі, вадзяны і 6 конных млыноў, валюшню. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 301 жыхар сяла Мікулічы зьяўляўся прыхаджанінам Багаяўленскай царквы, 12 мужчын і 18 жанчын зь ліку жыхароў фальварку былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расійскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы час Мікулічы былі цэнтрам воласьці. У 1864 г. адкрыта народнае вучылішча&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 95–96&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю 1875 году, Мікуліцкі прыход налічваў 2080 душ верных, у самым сяле было 49 і 2/4 двара, а ў іх жыло 198 мужчын і 216 жанчын&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багаяўленскай царквы ў Мікулічах названыя настаяцель а. Іаан Казьлякоўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Піліп Мігай, просфірня Параскевія Кранікоўская. У прыходзе, акрамя сяла Мікулічы, вёскі Пудакоў, Зьвяняцкае, Карпілаўка, Рыжкаў, Веляцін, Вялікі Лес, Унегаўка, Конанаўшчына і Пажаркі{{заўвага|Яшчэ на 1875 г. Пажаркі адсутнічалі, але названыя, як і раней, Бакуны.}}&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У 1886 годзе ў сяле было 66 двароў, 376 жыхароў, працавала школа&lt;ref&gt;Волости и важнейшие селения Европейской России.  — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 112&lt;/ref&gt;. Да Мікуліцкай воласьці ў 1890 годзе належалі 35 населеных пунктаў з 1075 дварамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У 1895 годзе каля 400 жыхароў выступілі супраць правядзеньня палявых работ на зямельным участку, які яны ўважалі несправядліва перададзеным абшарніку. Паводле перапісу 1897 года, у сяле было 96 двароў з 631 жыхаром, дзейнічалі царква, капліца, народнае вучылішча, хлебазапасная крама, крама, млын, 2 ветракі, карчма; побач быў аднайменны фальварак з 3 дварамі і 40 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай царквы за 1903 год у сяле засьведчаная наяўнасьць 85 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} , у якіх жылі 341 асоба мужчынскага і 334 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Мікулічах налічвалася 96 двароў, 702 жыхары, у фальварку 1 двор, 5 жыхароў&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 122&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Мікулічы з воласьцю ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42&lt;/ref&gt;. Падчас акупацыі германскімі войскамі ў 1918 годзе партызаны пад камандаваньнем Ф. І. Скараходава (выхадзец Брагіна) разграмілі створаную тут акупантамі камендатуру.

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін на мапе 1924-26 гг.]]

Ад 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР, цэнтр Мікуліцкага сельсавету Брагінскага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]] і з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Дзейнічалі школа, хата-чытальня. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Красный Октябрь», працавалі кузьня (з 1931 года), 3 ветракі (1895, 1896, 1928 гадоў), стальмашня. Ад 20 лютага 1938 года Мікулічы — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. У тым жа годзе ў вёску пераселены жыхары паселішчаў Краснае, Ульянаўка і Красная Горка, Новая Вёска.

Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] акупанты забілі 23 жыхароў, у тым ліку 14 жніўня 1942 году жывымі спалілі 14 жыхароў вёскі. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 290 мясцовых жыхароў. У памяць пра загінулых у 1975 годзе збудаваны абеліск з імёнамі загінулых.

З 8 студзеня 1954 году Мікулічы — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1959 годзе налічвалася 848 жыхароў, сяло — цэнтар калгасу «Чырвоны Кастрычнік». Працавалі лесапільня, млын, швейная майстэрня, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, аптэка, ветэрынарны ўчастак, адзьдзяленьне сувязі, сталовая, 2 крамы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[1 сьнежня]] [[2009]] году вёска перададзеная зь ліквідаванага [[Мікуліцкі сельсавет|Мікуліцкага сельсавету]] ў [[Буркоўскі сельсавет]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Брагинского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 276]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Асобы ==
* Крысенка Ціхан Канстанцінавіч (1880—?) — палкоўнік Дзеючай арміі Украінскай Народнай рэспублікі&lt;ref&gt;[https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D0%A2%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87] {{ref-ua}}&lt;/ref&gt;.
* [[Пётр Сяргеевіч Жукаў]] (1921—1967) — [[Герой Савецкага Саюза]].

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632 с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі, С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018

{{Буркоўскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Буркоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>4ufblx7yz25inwklq2mobbigjmbobd8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667164</id>
      <parentid>2667163</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:21:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Дамінік перанёс старонку [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)]] у [[Мікулічы (Брагінскі раён)]] паўзьверх перанакіраваньня: Абнаўленьне зьвестак: Удакладненьне месцазнаходжаньня: Гомель занадта далёка</comment>
      <origin>2667163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38715" sha1="4ufblx7yz25inwklq2mobbigjmbobd8" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Мікулічы}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Мікулічы
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Мікулічаў
|Лацінка                          = Mikuličy
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1541 годам
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 238&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230617050457/http://bragin.gomel-region.by/ru/burkovsky/ Буркоўскі сельсавет.]&lt;/ref&gt;
|Год падліку колькасьці           = 2023
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 10
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Міку́лічы''' — вёска ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Мікулічы ўваходзяць у склад [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскага сельсавету]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|значак|зьлева|100px|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Мікулічы згаданыя ў запісе ад 6 кастрычніка 1541 году аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належалі князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt; Месьціліся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Брагінскі маёнтак зь Мікулічамі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|200px|Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 17адв.&lt;/ref&gt;]]

Згодна з актам аб падзеле маёнтку Брагін 1574 году, {{пачатак цытаты}}''Напервеи, село Микуличи з людми отчизными, куничниками, з даню медовою, грошовою, з дубровами, лесы, чертежами, с полми, сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 188, 192 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]&lt;/ref&gt;. На 1581 г., калі маёнткам валодала яго ўдава княгіня Аляксандра (з роду Капустаў) Вішнявецкая, у Мікулічах налічвалася 40 дымоў (×6 — каля 240 чалавек) [[асадныя сяляне|асадных сялян]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 12 (≈72 чал.) [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх, залежала ад акалічнасьцяў, — па 4 альбо па 6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 38&lt;/ref&gt;. Яшчэ ў датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крыстыны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.jpg|значак|зьлева|200px|Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.]]

Потым, да 1622 году часткай Брагінскага маёнтку зь Мікулічамі валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх былі і Мікулічы&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Мікулічах, Веляціне, Лісьцьвіне, у частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈ 780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;. 

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году ці крыху пазьней Брагінская фартуна дасталася пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. На 1683 год вядома, што трыма дымамі ў Мікулічах валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

У 1687 годзе Мікулічы названыя сярод паселішчаў будучага серадзкага ваяводы Яна Аляксандра Канецпольскага, жыхары якіх цяжка пацярпелі ад пабораў і гвалту казакоў сотні Русановічавай палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага; тут у яго было 28 дымоў (×6 — каля 168 чалавек), а на пастой разьмясьціліся 28 казакоў, у якіх ажно 20 коней. Ад лістападу 1686 года да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» за 9 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за здор вяскоўцы заплацілі 118 злотых, за гарэлку, рыбу, мяса, 20 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, за порах — 180 злотых, а яшчэ далі легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 54 вядры, аўса 398 вёдраў, 13 бараноў, 19 кабаноў (wieprzow), 73 падсьвінкаў, 178 кур&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 г. Яна Канецпольскага і даволі працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня Мікулічаў у заставе ў паноў Сілічаў, як паказана ў тарыфе падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1734 году&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 284&lt;/ref&gt;, спадчынным уладальнікам Брагінскіх добраў прыкладна ад 1733 году стаў князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]], першы і адзіны ў старэйшай галіне роду, хто падпісваўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікуліцкі прыход у 1740 г.png|значак|зьлева|200px|Мікуліцкі прыход у 1740 г.]]

У візыце Брагінскага ўніяцкага дэканату на 25 студзеня 1740 году засьведчана, што прыход Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, які ўзначальваў сьвятар Патрыкій Паламарэнка Дзьмітровіч, складалі верныя з 70 двароў у Мікулічах, 40 у Лісьцьвіне, 19 у Веляціне, 18 у Высокім, 3 w Korzowce{{заўвага|У тарыфе падымнага 1734 г. згаданая wieś Korsunowka; імаверна, тaк у абодвух выпадках запісаная Карпілаўка; у тарыфе 1754 г. хутар Карпілаўку складалі таксама 3 двары.}}, 25 у Зьвяняцкім, 6 у Пудаках, 6 у Амелькаўшчыне, 4 у Конанаўшчыне&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 785, 787&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пра пароха і верных Мікуліцкай царквы ў 1743 г.png|значак|200px|Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Багаяўленскай царквы ў Мікулічах на 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Багаяўленскай царквы сяла Мікулічаў, добраў князя Міхала Вішнявецкага, гетмана вялікага літоўскага і ваяводы віленскага, налічвалася 180 двароў, дапушчаных да споведзі і ншых сакрамантаў 500 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Леон Кладкевіч&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 290, 290адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|200px|Мікулічы на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Мікулічы былі сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год прыход Багаяўленскай царквы на чале зь сьвятаром Леонам Кладкевічам складалі жыхары 74 двароў у сяле Мікулічах, 9 у вёсцы Еўлашах, 19 у Зьвяняцкім, 6 у хутары Байдаковым, 3 у хутары Дубікоўскім, 6 у Пудаках, 19 у Веляціне, 2 у Карпілаўцы, 46 у Лісьцьвіне, 18 у Высокім, 1 у Конанаўшчыне, 7 у Мелькаўшчыне. Усяго — 210. Душ, дапушчаных да споведзі, — 846, зь якіх ледзьве палова спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 308, 309адв.-310&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 80 двароў (каля 480 жыхароў) сяла Мікулічы Брагінскага маёнтку «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выплачваліся 12 злотых, 15 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 50 зл.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 191&lt;/ref&gt; У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. У лісьце ад 3 траўня 1758 г. пан Ракіцкі, войскі ашмянскі, паказваў, што яго мікуліцкія падданыя ня з волі дворнай, а паводле ўласнага намеру ўдаліся да лесу хвойніцкага ўдавы княгіні Людвікі Шуйскай, на той час жонкі пана Быстрага, старосты ліноўскага, ды павысякалі дрэвы&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 72 — 73&lt;/ref&gt;. У 1760 годзе ў сяле быў узьведзены новы будынак Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 35&lt;/ref&gt;.

Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 г. у Мікулічах налічвалася адпаведна 19, 6 і 5 чалавек (głow),&lt;ref&gt;АрхивЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 710&lt;/ref&gt; якія належалі да Брагінскага кагалу. Пэўна, на колькасць габрэяў у сяле не магла не паўплываць [[Каліеўшчына|Калііўшчына]] 1768 г., што была астатнім і наймацнейшым уздымам гайдамацкага руху ў краі.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Рашаўцы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 года ў складзе адноўленага Рэчыцкага павету Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;. У  рэвізіі 1795 году і ў крыніцы 1796 г., заснаванай на яе зьвестках, сказана, што Мікулічы сэквестраваныя ў стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 181. А. 247; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73&lt;/ref&gt;. Але Мікулічы, [[Байдакі (зьніклая вёска)|Байдакі]] і іншыя паселішчы, якія раней належалі да Брагінскага маёнтку, пан М. Аскерка трымаў па сваёй жонцы пані Барбары Ракіцкай; на яе, відавочна, і былі запісаныя. Таму нядзіўна, што ўсе яны, урэшце, вернутыя сыну Рафалу Міхалу Аскерку, якому пашчасьціла вярнуцца зь сібірскай няволі. Гэта засьведчана ведамасьцю Мікуліцкай Богаяўленскай царквы 1801 году, шляхецкай рэвізіяй 1811 году, калі тут жылі 13 шляхцічаў Караткевічаў, ды ведамасьцю 1822{{заўвага|Рафал Міхал памёр раней, у 1818 г.&lt;ref&gt;Рыбчонак С., Свяжынскі У. Аскеркі гербу Мурдэліо зменены. // Спадчына. 4/1999. С. 208&lt;/ref&gt;}} году, калі ў сяле Мікулічах налічвалася 168 душ мужчынскага і 192 душы жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 55адв.-57. Спр. 40552. А. 66-67. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 135&lt;/ref&gt;. У згаданай царкве захоўваліся два фундушы ўладальнікаў Брагіна з фальваркамі князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ад 28 кастрычніка 1740 г. і пані Марыі Ракіцкай ад 16 студзеня 1860 г., метрычныя кнігі і іншыя прыходзкія дакумэнты з 1827 года&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. У 1834 годзе завершана ўзьвядзеньне новага будынку царквы замест ранейшага, згарэлага колькі гадоў таму. У 1848 годзе, намаганьнямі і на ахвяраваньні графа Ракіцкага ды настаяцеля царквы а. Міхаіла Казьлякоўскага быў усталяваны новы іканастас з разьбою і пазалотаю, адрамантаваны купал, пафарбаваныя звонку і пабеленыя знутры сьцены&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 157, 160адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікулічы на карце Мінскай губерні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.png|значак|200px|Мікулічы на мапе Менскай губэрні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.]]

У 1855 у Брагіне і Мікулічах уласьнік граф Людвік, сын Міхала, Ракіцкі (1825—1881) меў 2 вятракі, вадзяны і 6 конных млыноў, валюшню. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 301 жыхар сяла Мікулічы зьяўляўся прыхаджанінам Багаяўленскай царквы, 12 мужчын і 18 жанчын зь ліку жыхароў фальварку былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расійскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы час Мікулічы былі цэнтрам воласьці. У 1864 г. адкрыта народнае вучылішча&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 95–96&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю 1875 году, Мікуліцкі прыход налічваў 2080 душ верных, у самым сяле было 49 і 2/4 двара, а ў іх жыло 198 мужчын і 216 жанчын&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багаяўленскай царквы ў Мікулічах названыя настаяцель а. Іаан Казьлякоўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Піліп Мігай, просфірня Параскевія Кранікоўская. У прыходзе, акрамя сяла Мікулічы, вёскі Пудакоў, Зьвяняцкае, Карпілаўка, Рыжкаў, Веляцін, Вялікі Лес, Унегаўка, Конанаўшчына і Пажаркі{{заўвага|Яшчэ на 1875 г. Пажаркі адсутнічалі, але названыя, як і раней, Бакуны.}}&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У 1886 годзе ў сяле было 66 двароў, 376 жыхароў, працавала школа&lt;ref&gt;Волости и важнейшие селения Европейской России.  — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 112&lt;/ref&gt;. Да Мікуліцкай воласьці ў 1890 годзе належалі 35 населеных пунктаў з 1075 дварамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У 1895 годзе каля 400 жыхароў выступілі супраць правядзеньня палявых работ на зямельным участку, які яны ўважалі несправядліва перададзеным абшарніку. Паводле перапісу 1897 года, у сяле было 96 двароў з 631 жыхаром, дзейнічалі царква, капліца, народнае вучылішча, хлебазапасная крама, крама, млын, 2 ветракі, карчма; побач быў аднайменны фальварак з 3 дварамі і 40 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай царквы за 1903 год у сяле засьведчаная наяўнасьць 85 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} , у якіх жылі 341 асоба мужчынскага і 334 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Мікулічах налічвалася 96 двароў, 702 жыхары, у фальварку 1 двор, 5 жыхароў&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 122&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Мікулічы з воласьцю ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42&lt;/ref&gt;. Падчас акупацыі германскімі войскамі ў 1918 годзе партызаны пад камандаваньнем Ф. І. Скараходава (выхадзец Брагіна) разграмілі створаную тут акупантамі камендатуру.

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін на мапе 1924-26 гг.]]

Ад 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР, цэнтр Мікуліцкага сельсавету Брагінскага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]] і з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Дзейнічалі школа, хата-чытальня. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Красный Октябрь», працавалі кузьня (з 1931 года), 3 ветракі (1895, 1896, 1928 гадоў), стальмашня. Ад 20 лютага 1938 года Мікулічы — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. У тым жа годзе ў вёску пераселены жыхары паселішчаў Краснае, Ульянаўка і Красная Горка, Новая Вёска.

Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] акупанты забілі 23 жыхароў, у тым ліку 14 жніўня 1942 году жывымі спалілі 14 жыхароў вёскі. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 290 мясцовых жыхароў. У памяць пра загінулых у 1975 годзе збудаваны абеліск з імёнамі загінулых.

З 8 студзеня 1954 году Мікулічы — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1959 годзе налічвалася 848 жыхароў, сяло — цэнтар калгасу «Чырвоны Кастрычнік». Працавалі лесапільня, млын, швейная майстэрня, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, аптэка, ветэрынарны ўчастак, адзьдзяленьне сувязі, сталовая, 2 крамы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[1 сьнежня]] [[2009]] году вёска перададзеная зь ліквідаванага [[Мікуліцкі сельсавет|Мікуліцкага сельсавету]] ў [[Буркоўскі сельсавет]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Брагинского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 276]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Асобы ==
* Крысенка Ціхан Канстанцінавіч (1880—?) — палкоўнік Дзеючай арміі Украінскай Народнай рэспублікі&lt;ref&gt;[https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D0%A2%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87] {{ref-ua}}&lt;/ref&gt;.
* [[Пётр Сяргеевіч Жукаў]] (1921—1967) — [[Герой Савецкага Саюза]].

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632 с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі, С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018

{{Буркоўскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Буркоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>4ufblx7yz25inwklq2mobbigjmbobd8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667217</id>
      <parentid>2667164</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T05:31:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39371" sha1="dm18jj6u8x2g289c4zuq6lh6xbpbp7w" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Мікулічы}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Мікулічы
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Мікулічаў
|Лацінка                          = Mikuličy
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1541 годам
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 238&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230617050457/http://bragin.gomel-region.by/ru/burkovsky/ Буркоўскі сельсавет.]&lt;/ref&gt;
|Год падліку колькасьці           = 2023
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 10
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Міку́лічы''' — вёска ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Мікулічы ўваходзяць у склад [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскага сельсавету]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|значак|зьлева|100px|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Мікулічы згаданыя ў запісе ад 6 кастрычніка 1541 году аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належалі князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt; Месьціліся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Брагінскі маёнтак зь Мікулічамі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|200px|Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 17адв.&lt;/ref&gt;]]

Згодна з актам аб падзеле маёнтку Брагін 1574 году, {{пачатак цытаты}}''Напервеи, село Микуличи з людми отчизными, куничниками, з даню медовою, грошовою, з дубровами, лесы, чертежами, с полми, сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 188, 192 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]&lt;/ref&gt;. На 1581 г., калі маёнткам валодала яго ўдава княгіня Аляксандра (з роду Капустаў) Вішнявецкая, у Мікулічах налічвалася 40 дымоў (×6 — каля 240 чалавек) [[асадныя сяляне|асадных сялян]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 12 (≈72 чал.) [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх, залежала ад акалічнасьцяў, — па 4 альбо па 6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 38&lt;/ref&gt;. Яшчэ ў датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крыстыны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.jpg|значак|зьлева|200px|Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.]]

Потым, да 1622 году часткай Брагінскага маёнтку зь Мікулічамі валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх былі і Мікулічы&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Мікулічах, Веляціне, Лісьцьвіне, у частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈ 780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;. 

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году ці крыху пазьней Брагінская фартуна дасталася пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. На 1683 год вядома, што трыма дымамі ў Мікулічах валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

У 1687 годзе Мікулічы названыя сярод паселішчаў будучага серадзкага ваяводы Яна Аляксандра Канецпольскага, жыхары якіх цяжка пацярпелі ад пабораў і гвалту казакоў сотні Русановічавай палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага; тут у яго было 28 дымоў (×6 — каля 168 чалавек), а на пастой разьмясьціліся 28 казакоў, у якіх ажно 20 коней. Ад лістападу 1686 года да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» за 9 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за здор вяскоўцы заплацілі 118 злотых, за гарэлку, рыбу, мяса, 20 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, за порах — 180 злотых, а яшчэ далі легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 54 вядры, аўса 398 вёдраў, 13 бараноў, 19 кабаноў (wieprzow), 73 падсьвінкаў, 178 кур&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 г. Яна Канецпольскага і даволі працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня Мікулічаў у заставе ў паноў Сілічаў, як паказана ў тарыфе падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1734 году&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 284&lt;/ref&gt;, спадчынным уладальнікам Брагінскіх добраў прыкладна ад 1733 году стаў князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]], першы і адзіны ў старэйшай галіне роду, хто падпісваўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікуліцкі прыход у 1740 г.png|значак|зьлева|200px|Мікуліцкі прыход у 1740 г.]]

У візыце Брагінскага ўніяцкага дэканату на 25 студзеня 1740 году засьведчана, што прыход Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, які ўзначальваў сьвятар Патрыкій Паламарэнка Дзьмітровіч, складалі верныя з 70 двароў у Мікулічах, 40 у Лісьцьвіне, 19 у Веляціне, 18 у Высокім, 3 w Korzowce{{заўвага|У тарыфе падымнага 1734 г. згаданая wieś Korsunowka; імаверна, тaк у абодвух выпадках запісаная Карпілаўка; у тарыфе 1754 г. хутар Карпілаўку складалі таксама 3 двары.}}, 25 у Зьвяняцкім, 6 у Пудаках, 6 у Амелькаўшчыне, 4 у Конанаўшчыне&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 785, 787&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пра пароха і верных Мікуліцкай царквы ў 1743 г.png|значак|200px|Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Багаяўленскай царквы ў Мікулічах на 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Багаяўленскай царквы сяла Мікулічаў, добраў князя Міхала Вішнявецкага, гетмана вялікага літоўскага і ваяводы віленскага, налічвалася 180 двароў, дапушчаных да споведзі і ншых сакрамантаў 500 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Леон Кладкевіч&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 290, 290адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|200px|Мікулічы на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Мікулічы былі сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год прыход Багаяўленскай царквы на чале зь сьвятаром Леонам Кладкевічам складалі жыхары 74 двароў у сяле Мікулічах, 9 у вёсцы Еўлашах, 19 у Зьвяняцкім, 6 у хутары Байдаковым, 3 у хутары Дубікоўскім, 6 у Пудаках, 19 у Веляціне, 2 у Карпілаўцы, 46 у Лісьцьвіне, 18 у Высокім, 1 у Конанаўшчыне, 7 у Мелькаўшчыне. Усяго — 210. Душ, дапушчаных да споведзі, — 846, зь якіх ледзьве палова спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 308, 309адв.-310&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 80 двароў (каля 480 жыхароў) сяла Мікулічы Брагінскага маёнтку «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выплачваліся 12 злотых, 15 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 50 зл.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 191&lt;/ref&gt; У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. У лісьце ад 3 траўня 1758 г. пан Ракіцкі, войскі ашмянскі, паказваў, што яго мікуліцкія падданыя ня з волі дворнай, а паводле ўласнага намеру ўдаліся да лесу хвойніцкага ўдавы княгіні Людвікі Шуйскай, на той час жонкі пана Быстрага, старосты ліноўскага, ды павысякалі дрэвы&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 72 — 73&lt;/ref&gt;. У 1760 годзе ў сяле быў узьведзены новы будынак Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 35&lt;/ref&gt;.

Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 г. у Мікулічах налічвалася адпаведна 19, 6 і 5 чалавек (głow),&lt;ref&gt;АрхивЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 710&lt;/ref&gt; якія належалі да Брагінскага кагалу. Пэўна, на колькасць габрэяў у сяле не магла не паўплываць [[Каліеўшчына|Калііўшчына]] 1768 г., што была астатнім і наймацнейшым уздымам гайдамацкага руху ў краі.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Асобна зьмешчаная эксплікацыя зь пералікам угодзьдзяў Мікуліцкага ключа. Маёнткам на той час, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Рашаўцы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 года ў складзе адноўленага Рэчыцкага павету Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;. У  рэвізіі 1795 году і ў крыніцы 1796 г., заснаванай на яе зьвестках, сказана, што Мікулічы сэквестраваныя ў стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 181. А. 247; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73&lt;/ref&gt;. Але Мікулічы, [[Байдакі (зьніклая вёска)|Байдакі]] і іншыя паселішчы, якія раней належалі да Брагінскага маёнтку, пан М. Аскерка трымаў па сваёй жонцы пані Барбары Ракіцкай; на яе, відавочна, і былі запісаныя. Таму нядзіўна, што ўсе яны, урэшце, вернутыя сыну Рафалу Міхалу Аскерку, якому пашчасьціла вярнуцца зь сібірскай няволі. Гэта засьведчана ведамасьцю Мікуліцкай Богаяўленскай царквы 1801 году, шляхецкай рэвізіяй 1811 году, калі тут жылі 13 шляхцічаў Караткевічаў, ды ведамасьцю 1822{{заўвага|Рафал Міхал памёр раней, у 1818 г.&lt;ref&gt;Рыбчонак С., Свяжынскі У. Аскеркі гербу Мурдэліо зменены. // Спадчына. 4/1999. С. 208&lt;/ref&gt;}} году, калі ў сяле Мікулічах налічвалася 168 душ мужчынскага і 192 душы жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 55адв.-57. Спр. 40552. А. 66-67. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 135&lt;/ref&gt;. У згаданай царкве захоўваліся два фундушы ўладальнікаў Брагіна з фальваркамі князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ад 28 кастрычніка 1740 г. і пані Марыі Ракіцкай ад 16 студзеня 1860 г., метрычныя кнігі і іншыя прыходзкія дакумэнты з 1827 года&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. У 1834 годзе завершана ўзьвядзеньне новага будынку царквы замест ранейшага, згарэлага колькі гадоў таму. У 1848 годзе, намаганьнямі і на ахвяраваньні графа Ракіцкага ды настаяцеля царквы а. Міхаіла Казьлякоўскага быў усталяваны новы іканастас з разьбою і пазалотаю, адрамантаваны купал, пафарбаваныя звонку і пабеленыя знутры сьцены&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 157, 160адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікулічы на карце Мінскай губерні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.png|значак|200px|Мікулічы на мапе Менскай губэрні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.]]

У 1855 у Брагіне і Мікулічах уласьнік граф Людвік, сын Міхала, Ракіцкі (1825—1881) меў 2 вятракі, вадзяны і 6 конных млыноў, валюшню. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 301 жыхар сяла Мікулічы зьяўляўся прыхаджанінам Багаяўленскай царквы, 12 мужчын і 18 жанчын зь ліку жыхароў фальварку былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расійскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы час Мікулічы былі цэнтрам воласьці. У 1864 г. адкрыта народнае вучылішча&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 95–96&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю 1875 году, Мікуліцкі прыход налічваў 2080 душ верных, у самым сяле было 49 і 2/4 двара, а ў іх жыло 198 мужчын і 216 жанчын&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багаяўленскай царквы ў Мікулічах названыя настаяцель а. Іаан Казьлякоўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Піліп Мігай, просфірня Параскевія Кранікоўская. У прыходзе, акрамя сяла Мікулічы, вёскі Пудакоў, Зьвяняцкае, Карпілаўка, Рыжкаў, Веляцін, Вялікі Лес, Унегаўка, Конанаўшчына і Пажаркі{{заўвага|Яшчэ на 1875 г. Пажаркі адсутнічалі, але названыя, як і раней, Бакуны.}}&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У 1886 годзе ў сяле было 66 двароў, 376 жыхароў, працавала школа&lt;ref&gt;Волости и важнейшие селения Европейской России.  — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 112&lt;/ref&gt;. Да Мікуліцкай воласьці ў 1890 годзе належалі 35 населеных пунктаў з 1075 дварамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У 1895 годзе каля 400 жыхароў выступілі супраць правядзеньня палявых работ на зямельным участку, які яны ўважалі несправядліва перададзеным абшарніку. Паводле перапісу 1897 года, у сяле было 96 двароў з 631 жыхаром, дзейнічалі царква, капліца, народнае вучылішча, хлебазапасная крама, крама, млын, 2 ветракі, карчма; побач быў аднайменны фальварак з 3 дварамі і 40 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай царквы за 1903 год у сяле засьведчаная наяўнасьць 85 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} , у якіх жылі 341 асоба мужчынскага і 334 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Мікулічах налічвалася 96 двароў, 702 жыхары, у фальварку 1 двор, 5 жыхароў&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 122&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Мікулічы з воласьцю ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42&lt;/ref&gt;. Падчас акупацыі германскімі войскамі ў 1918 годзе партызаны пад камандаваньнем Ф. І. Скараходава (выхадзец Брагіна) разграмілі створаную тут акупантамі камендатуру.

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін на мапе 1924-26 гг.]]

Ад 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР, цэнтр Мікуліцкага сельсавету Брагінскага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]] і з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Дзейнічалі школа, хата-чытальня. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Красный Октябрь», працавалі кузьня (з 1931 года), 3 ветракі (1895, 1896, 1928 гадоў), стальмашня. Ад 20 лютага 1938 года Мікулічы — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. У тым жа годзе ў вёску пераселены жыхары паселішчаў Краснае, Ульянаўка і Красная Горка, Новая Вёска.

Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] акупанты забілі 23 жыхароў, у тым ліку 14 жніўня 1942 году жывымі спалілі 14 жыхароў вёскі. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 290 мясцовых жыхароў. У памяць пра загінулых у 1975 годзе збудаваны абеліск з імёнамі загінулых.

З 8 студзеня 1954 году Мікулічы — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1959 годзе налічвалася 848 жыхароў, сяло — цэнтар калгасу «Чырвоны Кастрычнік». Працавалі лесапільня, млын, швейная майстэрня, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, аптэка, ветэрынарны ўчастак, адзьдзяленьне сувязі, сталовая, 2 крамы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[1 сьнежня]] [[2009]] году вёска перададзеная зь ліквідаванага [[Мікуліцкі сельсавет|Мікуліцкага сельсавету]] ў [[Буркоўскі сельсавет]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Брагинского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 276]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Асобы ==
* Крысенка Ціхан Канстанцінавіч (1880—?) — палкоўнік Дзеючай арміі Украінскай Народнай рэспублікі&lt;ref&gt;[https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D0%A2%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87] {{ref-ua}}&lt;/ref&gt;.
* [[Пётр Сяргеевіч Жукаў]] (1921—1967) — [[Герой Савецкага Саюза]].

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632 с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі, С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018

{{Буркоўскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Буркоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>dm18jj6u8x2g289c4zuq6lh6xbpbp7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667225</id>
      <parentid>2667217</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:29:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39641" sha1="r59sny4jkgeqay0y9noagtw4bu9jdmq" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Мікулічы}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Мікулічы
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Мікулічаў
|Лацінка                          = Mikuličy
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1541 годам
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 238&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230617050457/http://bragin.gomel-region.by/ru/burkovsky/ Буркоўскі сельсавет.]&lt;/ref&gt;
|Год падліку колькасьці           = 2023
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 10
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Міку́лічы''' — вёска ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Мікулічы ўваходзяць у склад [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскага сельсавету]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|значак|зьлева|100px|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Мікулічы згаданыя ў запісе ад 6 кастрычніка 1541 году аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належалі князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt; Месьціліся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Брагінскі маёнтак зь Мікулічамі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|200px|Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 17адв.&lt;/ref&gt;]]

Згодна з актам аб падзеле маёнтку Брагін 1574 году, {{пачатак цытаты}}''Напервеи, село Микуличи з людми отчизными, куничниками, з даню медовою, грошовою, з дубровами, лесы, чертежами, с полми, сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 188, 192 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]&lt;/ref&gt;. На 1581 г., калі маёнткам валодала яго ўдава княгіня Аляксандра (з роду Капустаў) Вішнявецкая, у Мікулічах налічвалася 40 дымоў (×6 — каля 240 чалавек) [[асадныя сяляне|асадных сялян]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 12 (≈72 чал.) [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх, залежала ад акалічнасьцяў, — па 4 альбо па 6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 38&lt;/ref&gt;. Яшчэ ў датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крыстыны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.jpg|значак|зьлева|200px|Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.]]

Потым, да 1622 году часткай Брагінскага маёнтку зь Мікулічамі валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх былі і Мікулічы&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Мікулічах, Веляціне, Лісьцьвіне, у частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈ 780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;. 

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году ці крыху пазьней Брагінская фартуна дасталася пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. На 1683 год вядома, што трыма дымамі ў Мікулічах валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

У 1687 годзе Мікулічы названыя сярод паселішчаў будучага серадзкага ваяводы Яна Аляксандра Канецпольскага, жыхары якіх цяжка пацярпелі ад пабораў і гвалту казакоў сотні Русановічавай палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага; тут у яго было 28 дымоў (×6 — каля 168 чалавек), а на пастой разьмясьціліся 28 казакоў, у якіх ажно 20 коней. Ад лістападу 1686 года да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» за 9 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за здор вяскоўцы заплацілі 118 злотых, за гарэлку, рыбу, мяса, 20 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, за порах — 180 злотых, а яшчэ далі легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 54 вядры, аўса 398 вёдраў, 13 бараноў, 19 кабаноў (wieprzow), 73 падсьвінкаў, 178 кур&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 г. Яна Канецпольскага і даволі працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня Мікулічаў у заставе ў паноў Сілічаў, як паказана ў тарыфе падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1734 году&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 284&lt;/ref&gt;, спадчынным уладальнікам Брагінскіх добраў прыкладна ад 1733 году стаў князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]], першы і адзіны ў старэйшай галіне роду, хто падпісваўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікуліцкі прыход у 1740 г.png|значак|зьлева|200px|Мікуліцкі прыход у 1740 г.]]

У візыце Брагінскага ўніяцкага дэканату на 25 студзеня 1740 году засьведчана, што прыход Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, які ўзначальваў сьвятар Патрыкій Паламарэнка Дзьмітровіч, складалі верныя з 70 двароў у Мікулічах, 40 у Лісьцьвіне, 19 у Веляціне, 18 у Высокім, 3 w Korzowce{{заўвага|У тарыфе падымнага 1734 г. згаданая wieś Korsunowka; імаверна, тaк у абодвух выпадках запісаная Карпілаўка; у тарыфе 1754 г. хутар Карпілаўку складалі таксама 3 двары.}}, 25 у Зьвяняцкім, 6 у Пудаках, 6 у Амелькаўшчыне, 4 у Конанаўшчыне&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 785, 787&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пра пароха і верных Мікуліцкай царквы ў 1743 г.png|значак|200px|Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Багаяўленскай царквы ў Мікулічах на 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Багаяўленскай царквы сяла Мікулічаў, добраў князя Міхала Вішнявецкага, гетмана вялікага літоўскага і ваяводы віленскага, налічвалася 180 двароў, дапушчаных да споведзі і ншых сакрамантаў 500 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Леон Кладкевіч&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 290, 290адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|200px|Мікулічы на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Мікулічы былі сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год прыход Багаяўленскай царквы на чале зь сьвятаром Леонам Кладкевічам складалі жыхары 74 двароў у сяле Мікулічах, 9 у вёсцы Еўлашах, 19 у Зьвяняцкім, 6 у хутары Байдаковым, 3 у хутары Дубікоўскім, 6 у Пудаках, 19 у Веляціне, 2 у Карпілаўцы, 46 у Лісьцьвіне, 18 у Высокім, 1 у Конанаўшчыне, 7 у Мелькаўшчыне. Усяго — 210. Душ, дапушчаных да споведзі, — 846, зь якіх ледзьве палова спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 308, 309адв.-310&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 80 двароў (каля 480 жыхароў) сяла Мікулічы Брагінскага маёнтку «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выплачваліся 12 злотых, 15 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 50 зл.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 191&lt;/ref&gt; У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. У лісьце ад 3 траўня 1758 г. пан Ракіцкі, войскі ашмянскі, паказваў, што яго мікуліцкія падданыя ня з волі дворнай, а паводле ўласнага намеру ўдаліся да лесу хвойніцкага ўдавы княгіні Людвікі Шуйскай, на той час жонкі пана Быстрага, старосты ліноўскага, ды павысякалі дрэвы&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 72 — 73&lt;/ref&gt;. У 1760 годзе ў сяле быў узьведзены новы будынак Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 35&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Ключ Мікуліцкі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|200px|Ключ Мікуліцкі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.]]

Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 г. у Мікулічах налічвалася адпаведна 19, 6 і 5 чалавек (głow),&lt;ref&gt;АрхивЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 710&lt;/ref&gt; якія належалі да Брагінскага кагалу. Пэўна, на колькасць габрэяў у сяле не магла не паўплываць [[Каліеўшчына|Калііўшчына]] 1768 г., што была астатнім і наймацнейшым уздымам гайдамацкага руху ў краі.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Асобна зьмешчаная эксплікацыя зь пералікам угодзьдзяў Мікуліцкага ключа. Маёнткам на той час, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Рашаўцы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 года ў складзе адноўленага Рэчыцкага павету Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;. У  рэвізіі 1795 году і ў крыніцы 1796 г., заснаванай на яе зьвестках, сказана, што Мікулічы сэквестраваныя ў стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 181. А. 247; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73&lt;/ref&gt;. Але Мікулічы, [[Байдакі (зьніклая вёска)|Байдакі]] і іншыя паселішчы, якія раней належалі да Брагінскага маёнтку, пан М. Аскерка трымаў па сваёй жонцы пані Барбары Ракіцкай; на яе, відавочна, і былі запісаныя. Таму нядзіўна, што ўсе яны, урэшце, вернутыя сыну Рафалу Міхалу Аскерку, якому пашчасьціла вярнуцца зь сібірскай няволі. Гэта засьведчана ведамасьцю Мікуліцкай Богаяўленскай царквы 1801 году, шляхецкай рэвізіяй 1811 году, калі тут жылі 13 шляхцічаў Караткевічаў, ды ведамасьцю 1822{{заўвага|Рафал Міхал памёр раней, у 1818 г.&lt;ref&gt;Рыбчонак С., Свяжынскі У. Аскеркі гербу Мурдэліо зменены. // Спадчына. 4/1999. С. 208&lt;/ref&gt;}} году, калі ў сяле Мікулічах налічвалася 168 душ мужчынскага і 192 душы жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 55адв.-57. Спр. 40552. А. 66-67. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 135&lt;/ref&gt;. У згаданай царкве захоўваліся два фундушы ўладальнікаў Брагіна з фальваркамі князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ад 28 кастрычніка 1740 г. і пані Марыі Ракіцкай ад 16 студзеня 1860 г., метрычныя кнігі і іншыя прыходзкія дакумэнты з 1827 года&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. У 1834 годзе завершана ўзьвядзеньне новага будынку царквы замест ранейшага, згарэлага колькі гадоў таму. У 1848 годзе, намаганьнямі і на ахвяраваньні графа Ракіцкага ды настаяцеля царквы а. Міхаіла Казьлякоўскага быў усталяваны новы іканастас з разьбою і пазалотаю, адрамантаваны купал, пафарбаваныя звонку і пабеленыя знутры сьцены&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 157, 160адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікулічы на карце Мінскай губерні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.png|значак|200px|Мікулічы на мапе Менскай губэрні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.]]

У 1855 у Брагіне і Мікулічах уласьнік граф Людвік, сын Міхала, Ракіцкі (1825—1881) меў 2 вятракі, вадзяны і 6 конных млыноў, валюшню. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 301 жыхар сяла Мікулічы зьяўляўся прыхаджанінам Багаяўленскай царквы, 12 мужчын і 18 жанчын зь ліку жыхароў фальварку былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расійскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы час Мікулічы былі цэнтрам воласьці. У 1864 г. адкрыта народнае вучылішча&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 95–96&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю 1875 году, Мікуліцкі прыход налічваў 2080 душ верных, у самым сяле было 49 і 2/4 двара, а ў іх жыло 198 мужчын і 216 жанчын&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багаяўленскай царквы ў Мікулічах названыя настаяцель а. Іаан Казьлякоўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Піліп Мігай, просфірня Параскевія Кранікоўская. У прыходзе, акрамя сяла Мікулічы, вёскі Пудакоў, Зьвяняцкае, Карпілаўка, Рыжкаў, Веляцін, Вялікі Лес, Унегаўка, Конанаўшчына і Пажаркі{{заўвага|Яшчэ на 1875 г. Пажаркі адсутнічалі, але названыя, як і раней, Бакуны.}}&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У 1886 годзе ў сяле было 66 двароў, 376 жыхароў, працавала школа&lt;ref&gt;Волости и важнейшие селения Европейской России.  — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 112&lt;/ref&gt;. Да Мікуліцкай воласьці ў 1890 годзе належалі 35 населеных пунктаў з 1075 дварамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У 1895 годзе каля 400 жыхароў выступілі супраць правядзеньня палявых работ на зямельным участку, які яны ўважалі несправядліва перададзеным абшарніку. Паводле перапісу 1897 года, у сяле было 96 двароў з 631 жыхаром, дзейнічалі царква, капліца, народнае вучылішча, хлебазапасная крама, крама, млын, 2 ветракі, карчма; побач быў аднайменны фальварак з 3 дварамі і 40 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай царквы за 1903 год у сяле засьведчаная наяўнасьць 85 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} , у якіх жылі 341 асоба мужчынскага і 334 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Мікулічах налічвалася 96 двароў, 702 жыхары, у фальварку 1 двор, 5 жыхароў&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 122&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Мікулічы з воласьцю ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42&lt;/ref&gt;. Падчас акупацыі германскімі войскамі ў 1918 годзе партызаны пад камандаваньнем Ф. І. Скараходава (выхадзец Брагіна) разграмілі створаную тут акупантамі камендатуру.

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін на мапе 1924-26 гг.]]

Ад 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР, цэнтр Мікуліцкага сельсавету Брагінскага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]] і з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Дзейнічалі школа, хата-чытальня. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Красный Октябрь», працавалі кузьня (з 1931 года), 3 ветракі (1895, 1896, 1928 гадоў), стальмашня. Ад 20 лютага 1938 года Мікулічы — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. У тым жа годзе ў вёску пераселены жыхары паселішчаў Краснае, Ульянаўка і Красная Горка, Новая Вёска.

Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] акупанты забілі 23 жыхароў, у тым ліку 14 жніўня 1942 году жывымі спалілі 14 жыхароў вёскі. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 290 мясцовых жыхароў. У памяць пра загінулых у 1975 годзе збудаваны абеліск з імёнамі загінулых.

З 8 студзеня 1954 году Мікулічы — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1959 годзе налічвалася 848 жыхароў, сяло — цэнтар калгасу «Чырвоны Кастрычнік». Працавалі лесапільня, млын, швейная майстэрня, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, аптэка, ветэрынарны ўчастак, адзьдзяленьне сувязі, сталовая, 2 крамы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[1 сьнежня]] [[2009]] году вёска перададзеная зь ліквідаванага [[Мікуліцкі сельсавет|Мікуліцкага сельсавету]] ў [[Буркоўскі сельсавет]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Брагинского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 276]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Асобы ==
* Крысенка Ціхан Канстанцінавіч (1880—?) — палкоўнік Дзеючай арміі Украінскай Народнай рэспублікі&lt;ref&gt;[https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D0%A2%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87] {{ref-ua}}&lt;/ref&gt;.
* [[Пётр Сяргеевіч Жукаў]] (1921—1967) — [[Герой Савецкага Саюза]].

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632 с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі, С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018

{{Буркоўскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Буркоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>r59sny4jkgeqay0y9noagtw4bu9jdmq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667227</id>
      <parentid>2667225</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:30:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39654" sha1="bn3y41p5isyv2si8a1ixvudvezs8ncs" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Мікулічы}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Мікулічы
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Мікулічаў
|Лацінка                          = Mikuličy
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1541 годам
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 238&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230617050457/http://bragin.gomel-region.by/ru/burkovsky/ Буркоўскі сельсавет.]&lt;/ref&gt;
|Год падліку колькасьці           = 2023
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 10
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Міку́лічы''' — вёска ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Мікулічы ўваходзяць у склад [[Буркоўскі сельсавет|Буркоўскага сельсавету]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|значак|зьлева|100px|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Мікулічы згаданыя ў запісе ад 6 кастрычніка 1541 году аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належалі князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt; Месьціліся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Брагінскі маёнтак зь Мікулічамі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|200px|Сяло Мікулічы ў дзельчым лісьце 1574 г.&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 17адв.&lt;/ref&gt;]]

Згодна з актам аб падзеле маёнтку Брагін 1574 году, {{пачатак цытаты}}''Напервеи, село Микуличи з людми отчизными, куничниками, з даню медовою, грошовою, з дубровами, лесы, чертежами, с полми, сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 188, 192 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]&lt;/ref&gt;. На 1581 г., калі маёнткам валодала яго ўдава княгіня Аляксандра (з роду Капустаў) Вішнявецкая, у Мікулічах налічвалася 40 дымоў (×6 — каля 240 чалавек) [[асадныя сяляне|асадных сялян]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 12 (≈72 чал.) [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх, залежала ад акалічнасьцяў, — па 4 альбо па 6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 38&lt;/ref&gt;. Яшчэ ў датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крыстыны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.jpg|значак|зьлева|200px|Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.]]

Потым, да 1622 году часткай Брагінскага маёнтку зь Мікулічамі валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх былі і Мікулічы&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Мікулічах, Веляціне, Лісьцьвіне, у частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈ 780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;. 

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году ці крыху пазьней Брагінская фартуна дасталася пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. На 1683 год вядома, што трыма дымамі ў Мікулічах валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

У 1687 годзе Мікулічы названыя сярод паселішчаў будучага серадзкага ваяводы Яна Аляксандра Канецпольскага, жыхары якіх цяжка пацярпелі ад пабораў і гвалту казакоў сотні Русановічавай палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага; тут у яго было 28 дымоў (×6 — каля 168 чалавек), а на пастой разьмясьціліся 28 казакоў, у якіх ажно 20 коней. Ад лістападу 1686 года да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» за 9 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за здор вяскоўцы заплацілі 118 злотых, за гарэлку, рыбу, мяса, 20 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, за порах — 180 злотых, а яшчэ далі легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 54 вядры, аўса 398 вёдраў, 13 бараноў, 19 кабаноў (wieprzow), 73 падсьвінкаў, 178 кур&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 г. Яна Канецпольскага і даволі працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня Мікулічаў у заставе ў паноў Сілічаў, як паказана ў тарыфе падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1734 году&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 284&lt;/ref&gt;, спадчынным уладальнікам Брагінскіх добраў прыкладна ад 1733 году стаў князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]], першы і адзіны ў старэйшай галіне роду, хто падпісваўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікуліцкі прыход у 1740 г.png|значак|зьлева|200px|Мікуліцкі прыход у 1740 г.]]

У візыце Брагінскага ўніяцкага дэканату на 25 студзеня 1740 году засьведчана, што прыход Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, які ўзначальваў сьвятар Патрыкій Паламарэнка Дзьмітровіч, складалі верныя з 70 двароў у Мікулічах, 40 у Лісьцьвіне, 19 у Веляціне, 18 у Высокім, 3 w Korzowce{{заўвага|У тарыфе падымнага 1734 г. згаданая wieś Korsunowka; імаверна, тaк у абодвух выпадках запісаная Карпілаўка; у тарыфе 1754 г. хутар Карпілаўку складалі таксама 3 двары.}}, 25 у Зьвяняцкім, 6 у Пудаках, 6 у Амелькаўшчыне, 4 у Конанаўшчыне&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 785, 787&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пра пароха і верных Мікуліцкай царквы ў 1743 г.png|значак|200px|Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Багаяўленскай царквы ў Мікулічах на 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Багаяўленскай царквы сяла Мікулічаў, добраў князя Міхала Вішнявецкага, гетмана вялікага літоўскага і ваяводы віленскага, налічвалася 180 двароў, дапушчаных да споведзі і ншых сакрамантаў 500 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Леон Кладкевіч&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 290, 290адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|200px|Мікулічы на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Мікулічы былі сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год прыход Багаяўленскай царквы на чале зь сьвятаром Леонам Кладкевічам складалі жыхары 74 двароў у сяле Мікулічах, 9 у вёсцы Еўлашах, 19 у Зьвяняцкім, 6 у хутары Байдаковым, 3 у хутары Дубікоўскім, 6 у Пудаках, 19 у Веляціне, 2 у Карпілаўцы, 46 у Лісьцьвіне, 18 у Высокім, 1 у Конанаўшчыне, 7 у Мелькаўшчыне. Усяго — 210. Душ, дапушчаных да споведзі, — 846, зь якіх ледзьве палова спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 308, 309адв.-310&lt;/ref&gt;.

У 1754 годзе з 80 двароў (каля 480 жыхароў) сяла Мікулічы Брагінскага маёнтку «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выплачваліся 12 злотых, 15 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 50 зл.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 191&lt;/ref&gt; У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. У лісьце ад 3 траўня 1758 г. пан Ракіцкі, войскі ашмянскі, паказваў, што яго мікуліцкія падданыя ня з волі дворнай, а паводле ўласнага намеру ўдаліся да лесу хвойніцкага ўдавы княгіні Людвікі Шуйскай, на той час жонкі пана Быстрага, старосты ліноўскага, ды павысякалі дрэвы&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 72 — 73&lt;/ref&gt;. У 1760 годзе ў сяле быў узьведзены новы будынак Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 35&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Ключ Мікуліцкі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|зьлева|значак|200px|Ключ Мікуліцкі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.]]

Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 г. у Мікулічах налічвалася адпаведна 19, 6 і 5 чалавек (głow),&lt;ref&gt;АрхивЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 710&lt;/ref&gt; якія належалі да Брагінскага кагалу. Пэўна, на колькасць габрэяў у сяле не магла не паўплываць [[Каліеўшчына|Калііўшчына]] 1768 г., што была астатнім і наймацнейшым уздымам гайдамацкага руху ў краі.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Асобна зьмешчаная эксплікацыя зь пералікам угодзьдзяў Мікуліцкага ключа. Маёнткам на той час, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Рашаўцы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 года ў складзе адноўленага Рэчыцкага павету Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;. У  рэвізіі 1795 году і ў крыніцы 1796 г., заснаванай на яе зьвестках, сказана, што Мікулічы сэквестраваныя ў стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 году&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 181. А. 247; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73&lt;/ref&gt;. Але Мікулічы, [[Байдакі (зьніклая вёска)|Байдакі]] і іншыя паселішчы, якія раней належалі да Брагінскага маёнтку, пан М. Аскерка трымаў па сваёй жонцы пані Барбары Ракіцкай; на яе, відавочна, і былі запісаныя. Таму нядзіўна, што ўсе яны, урэшце, вернутыя сыну Рафалу Міхалу Аскерку, якому пашчасьціла вярнуцца зь сібірскай няволі. Гэта засьведчана ведамасьцю Мікуліцкай Богаяўленскай царквы 1801 году, шляхецкай рэвізіяй 1811 году, калі тут жылі 13 шляхцічаў Караткевічаў, ды ведамасьцю 1822{{заўвага|Рафал Міхал памёр раней, у 1818 г.&lt;ref&gt;Рыбчонак С., Свяжынскі У. Аскеркі гербу Мурдэліо зменены. // Спадчына. 4/1999. С. 208&lt;/ref&gt;}} году, калі ў сяле Мікулічах налічвалася 168 душ мужчынскага і 192 душы жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 55адв.-57. Спр. 40552. А. 66-67. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 135&lt;/ref&gt;. У згаданай царкве захоўваліся два фундушы ўладальнікаў Брагіна з фальваркамі князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ад 28 кастрычніка 1740 г. і пані Марыі Ракіцкай ад 16 студзеня 1860 г., метрычныя кнігі і іншыя прыходзкія дакумэнты з 1827 года&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. У 1834 годзе завершана ўзьвядзеньне новага будынку царквы замест ранейшага, згарэлага колькі гадоў таму. У 1848 годзе, намаганьнямі і на ахвяраваньні графа Ракіцкага ды настаяцеля царквы а. Міхаіла Казьлякоўскага быў усталяваны новы іканастас з разьбою і пазалотаю, адрамантаваны купал, пафарбаваныя звонку і пабеленыя знутры сьцены&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 157, 160адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Мікулічы на карце Мінскай губерні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.png|значак|200px|Мікулічы на мапе Менскай губэрні А. К. Фіцінгофа. 1846 г.]]

У 1855 у Брагіне і Мікулічах уласьнік граф Людвік, сын Міхала, Ракіцкі (1825—1881) меў 2 вятракі, вадзяны і 6 конных млыноў, валюшню. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 301 жыхар сяла Мікулічы зьяўляўся прыхаджанінам Багаяўленскай царквы, 12 мужчын і 18 жанчын зь ліку жыхароў фальварку былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расійскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы час Мікулічы былі цэнтрам воласьці. У 1864 г. адкрыта народнае вучылішча&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 95–96&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю 1875 году, Мікуліцкі прыход налічваў 2080 душ верных, у самым сяле было 49 і 2/4 двара, а ў іх жыло 198 мужчын і 216 жанчын&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багаяўленскай царквы ў Мікулічах названыя настаяцель а. Іаан Казьлякоўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Піліп Мігай, просфірня Параскевія Кранікоўская. У прыходзе, акрамя сяла Мікулічы, вёскі Пудакоў, Зьвяняцкае, Карпілаўка, Рыжкаў, Веляцін, Вялікі Лес, Унегаўка, Конанаўшчына і Пажаркі{{заўвага|Яшчэ на 1875 г. Пажаркі адсутнічалі, але названыя, як і раней, Бакуны.}}&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У 1886 годзе ў сяле было 66 двароў, 376 жыхароў, працавала школа&lt;ref&gt;Волости и важнейшие селения Европейской России.  — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 112&lt;/ref&gt;. Да Мікуліцкай воласьці ў 1890 годзе належалі 35 населеных пунктаў з 1075 дварамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У 1895 годзе каля 400 жыхароў выступілі супраць правядзеньня палявых работ на зямельным участку, які яны ўважалі несправядліва перададзеным абшарніку. Паводле перапісу 1897 года, у сяле было 96 двароў з 631 жыхаром, дзейнічалі царква, капліца, народнае вучылішча, хлебазапасная крама, крама, млын, 2 ветракі, карчма; побач быў аднайменны фальварак з 3 дварамі і 40 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай царквы за 1903 год у сяле засьведчаная наяўнасьць 85 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} , у якіх жылі 341 асоба мужчынскага і 334 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Мікулічах налічвалася 96 двароў, 702 жыхары, у фальварку 1 двор, 5 жыхароў&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 122&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Мікулічы з воласьцю ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42&lt;/ref&gt;. Падчас акупацыі германскімі войскамі ў 1918 годзе партызаны пад камандаваньнем Ф. І. Скараходава (выхадзец Брагіна) разграмілі створаную тут акупантамі камендатуру.

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|200px|Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін на мапе 1924-26 гг.]]

Ад 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР, цэнтр Мікуліцкага сельсавету Брагінскага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]] і з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. Дзейнічалі школа, хата-чытальня. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Красный Октябрь», працавалі кузьня (з 1931 года), 3 ветракі (1895, 1896, 1928 гадоў), стальмашня. Ад 20 лютага 1938 года Мікулічы — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. У тым жа годзе ў вёску пераселены жыхары паселішчаў Краснае, Ульянаўка і Красная Горка, Новая Вёска.

Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] акупанты забілі 23 жыхароў, у тым ліку 14 жніўня 1942 году жывымі спалілі 14 жыхароў вёскі. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 290 мясцовых жыхароў. У памяць пра загінулых у 1975 годзе збудаваны абеліск з імёнамі загінулых.

З 8 студзеня 1954 году Мікулічы — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1959 годзе налічвалася 848 жыхароў, сяло — цэнтар калгасу «Чырвоны Кастрычнік». Працавалі лесапільня, млын, швейная майстэрня, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, аптэка, ветэрынарны ўчастак, адзьдзяленьне сувязі, сталовая, 2 крамы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[1 сьнежня]] [[2009]] году вёска перададзеная зь ліквідаванага [[Мікуліцкі сельсавет|Мікуліцкага сельсавету]] ў [[Буркоўскі сельсавет]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Брагинского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 276]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Асобы ==
* Крысенка Ціхан Канстанцінавіч (1880—?) — палкоўнік Дзеючай арміі Украінскай Народнай рэспублікі&lt;ref&gt;[https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D0%A2%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87] {{ref-ua}}&lt;/ref&gt;.
* [[Пётр Сяргеевіч Жукаў]] (1921—1967) — [[Герой Савецкага Саюза]].

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632 с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі, С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018

{{Буркоўскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Буркоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>bn3y41p5isyv2si8a1ixvudvezs8ncs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Іван Саланевіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129621</id>
    <revision>
      <id>2667200</id>
      <parentid>2608819</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92869" sha1="ewkdsni35yzlekyn9ggoecn0hpbmmrh" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Іван Лук’янавіч Саланевіч
|Арыгінал імя        = Иванъ Лукьяновичъ Солоневичъ
|Партрэт             = 
|Памер               = 
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|13|11|1891}}
|Месца нараджэньня   = в. [[Руднікі (Берасьцейская вобласьць)|Руднікі]], [[Гарадзенская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|27|4|1953|гадоў=61}}
|Месца сьмерці       = [[Мантэвідэо]], [[Уругвай]]
|Род дзейнасьці      = публіцыст, пісьменьнік, выдавец
|Гады актыўнасьці    = 
|Кірунак             = 
|Жанр                = 
|Мова                = 
|Мова2               = 
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Узнагароды          = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|Вікікрыніцы         = 
|Вікікрыніцы пераклады на беларускую = 
|Палічка             = 
|Сайт                = 
}}
'''Іва́н Лук’я́навіч Салане́віч''' ({{Дата ў старым стылі|13 лістапада|1891|1 лістапада}}, вёска [[Руднікі (Берасьцейская вобласьць)|Руднікі]] [[Пружанскі павет (Гарадзенская губэрня)|Пружанскага павету]] [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]], [[Расейская імпэрыя]] — 27 красавіка 1953, [[Мантэвідэо]], [[Уругвай]]) — расейскі публіцыст, мысьляр, гістарычны пісьменьнік і грамадзкі дзяяч. Атрымаў шырокую вядомасьць як аўтар кніг пра [[СССР]] і тэарэтык [[манархізм]]у.

Браў удзел у [[Белая гвардыя|Белым руху]] і [[Антысавецтва|антысавецкім]] падпольлі. Уцёк з [[канцлягер]]у, жыў у эміграцыі ў [[Фінляндыя|Фінляндыі]], [[Баўгарыя|Баўгарыі]], [[Нямеччына|Нямеччыне]], [[Аргентына|Аргентыне]] і [[Уругвай|Ўругваі]]. Выдаваў газэту «Голас Расеі» ў Баўгарыі і «Нашая краіна» ў Аргентыне. Арганізаваў «народна-манархічны» рух, прапагандаваў ідэю самабытнай расейскай самадзяржаўніцкай манархіі, крытыкуючы ня толькі [[сацыялізм]], але ўвогуле любыя спробы парадкаваньня дзяржаўнага ладу Расеі шляхам запазычаньня іншых ідэалёгіяў.

== Жыцьцяпіс ==

=== Паходжаньне. Жыцьцё да рэвалюцыі ===
Янка Саланевіч нарадзіўся ў вёсцы Руднікі [[Пружанскі павет (Расейская імпэрыя)|Пружанскага павету]] ў беларускай сям’і. Маці — Юлія Вікенцеўна, у дзявоцтве Ярушэвіч, бацька — настаўнік [[Лук’ян Саланевіч|Лук’ян Міхайлавіч]]. Янка меў трох братоў — Усевалада, [[Барыс Саланевіч|Барыса]] і Яўгена. Пасьля таго, як маці памерла ад запаленьня лёгкіх, Лук’ян Саланевіч ажаніўся другім разам і меў у гэтым шлюбе яшчэ трох дачок — Соф’ю, Зінаіду і Любоў. Пазьней Лук’ян Міхайлавіч стаў статыстычным чыноўнікам у [[Горадня|Гародні]], а пасьля журналістам, рэдактарам газэты «[[Гродненские губернские ведомости]]», выдаўцом газэты «[[Северо-Западная жизнь]]» — буйных выданьняў [[Заходнерусізм|заходнерусісцкага]] напрамку&lt;ref&gt;Никандров, 2007, с. 19—23&lt;/ref&gt;.

Янка Саланевіч навучаўся ў [[Гарадзенская гімназія|Гарадзенскай гімназіі]], займаўся гімнастыкай у польскім «[[Сокал (арганізацыя)|Сокале]]». Разам зь сябрам Д. М. Міхайлавым спрабаваў стварыць расейскі «Сокал», аднак задума не знайшла падтрымкі ў грамадзтве, і неўзабаве арганізацыя распалася. У 1912 годзе ён [[Экстэрнат|экстэрнам]] здаў іспыты ў [[2-я Віленская гімназія|2-й Віленскай гімназіі]], дзе і атрымаў атэстат сталеньня. Яшчэ падчас навучаньня Іван пачаў дапамагаць бацьку ў рэдактарскай працы, а пасьля і друкаваць уласныя нататкі на спартовую тэматыку ў газэце «Белорусская жизнь» (з 1911 — «[[Северо-Западная жизнь]]»). З 1912 ён стаў зьвяртацца да сур’ёзных праблем у публіцыстычных артыкулах. У гэты пэрыяд быў закладзены сьветапогляд Саланевіча, ягоныя палітычныя і жыцьцёвыя пераканьнані&lt;ref&gt;Никандров, 2007, с. 21—25&lt;/ref&gt;. Сытуацыя ў [[Паўночна-Заходні край|Паўночна-Заходнім краі]] ў 1910-х роках была неспакойная. Нягледзячы на тое, што ў ходзе сталыпінскіх рэформаў былі ўведзеныы расейскія выбарчыя [[Курыя|курыі]], якія дазвалялі расейскім жыхарам абіраць сваіх прадстаўнікоў у [[Дзяржаўная дума (Расейская імпэрыя)|Дзяржаўную думу]], барацьба за расейскую справу несла некаторую небясьпеку. Як згадваў Саланевіч, двойчы ці тройчы яму даводзілася адстойваць з рэвальверам у руках сваю друкарню ад жыдоўскіх рэвалюцыянэраў&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар = Смолин М. Б.|загаловак = Монархизм как любовь. Штрихи к портрету Ивана Солоневича|арыгінал = |спасылка = http://www.russia-talk.com/sol-bio.htm|аўтар выданьня = |выданьне = Наша страна. ХХ век|тып = Сб. трудов И. Л. Солоневича; прил. к журналу «Москва»|месца = |выдавецтва = |год = 2001|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = |isbn = }}&lt;/ref&gt;. Нягледзячы на гэта, Іван Лук’янавіч ніколі ня быў [[Антысэмітызм|юдафобам]] і пасьля асуджаў «заалягічны» антысэмітызм, распаўсюджаны ў [[Правіца|правым]] асяродзьдзі.

Увосень 1913 Саланевіч пераехаў у [[Петраград]]. Там ён паступіў на юрыдычны факультэт [[Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Пецярбурскага ўнівэрсытэту]], дзе сярод ягоных аднакурсьнікаў быў паэт [[Мікалай Гумілёў]]. Тады ж Саланевіч ажаніўся з Тамарай Васкрасенскай, выкладчыцай францускай мовы і пачынаючай журналісткай, дачкой палкоўніка В. І. Васкрасенскага, пляменьніцай адваката і журналіста [[Аляксей Шмакаў|А. С. Шмакава]]. Не пакідаў Саланевіч і заняткі спортам — займаўся [[Цяжкая атлетыка|цяжкай атлетыкай]]&lt;ref&gt;Никандров, 2007, с. 25—30&lt;/ref&gt;, стаў віцэ-чэмпіёнам Расеі па гіравым спорце (1914)&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = Леанід Маракоў.|прозьвішча = Маракоў|імя = Леанід|аўтарlink = Леанід Маракоў|суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19772|загаловак = Саланевіч Іван Лук’янавіч|фармат = |назва праекту =  Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія i культурныя дзеячы Беларусі. 1794-1991. Том II|выдавец = |дата = 19 ліпеня 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

=== Першая сусьветная вайна ===
Навучаньне ва ўнівэрсытэце Саланевіч ня здолеў скончыць праз [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]. Як ён згадваў, шматлікія студэнты запісваліся дабраахвотнікамі ў афіцэрскія школы, аднак урад намагаўся не пускаць студэнтаў на вайну, бо ніхто не ўяўляў, што вайна зацягнецца, і іх «рэзалі» па здароўі. Саланевіча не ўзялі з-за [[Блізарукасьць|блізарукасьці]]. 24 лютага 1915 року ён стаў выдаўцом газэты «[[Северо-Западная жизнь]]», рэдакцыя якой была перамешчаная ў [[Менск]]. У верасьні праз ускладненьне сытуацыі на фронце выхад газэты быў прыпынены (як апынулася пазьней, назаўжды). Пры судзеяньні А. М. Рэньнікава Янка ўладкаваўся ў газэту «[[Новое время]]». Акрамя таго, падпрацоўваў пазаштатным судовым хранікёрам у некалькіх пецярбурскіх газэтах. 15 кастрычніка 1915 у сям’і нарадзіўся адзіны сын Юры. У 1916 року Янка Саланевіч быў выкліканы ў войска і залічаны [[Апалчэньне|ратнікам]] 2-га разраду ў запасны батальён [[Кексгольмскі ляйб-гвардыі полк|ляйб-гвардыі Кексгольмскага палку]], аднак на фронт яго не ўзялі праз слабы зрок і прызначылі ў кравецкую майстэрню. Аднак Саланевіч, незадаволены разьмеркаваньнем, дабіўся дазволу арганізаваць спартовыя заняткі для вучэбнай каманды і спартовыя забавы для астатніх жаўнераў. Адносна вольны графік (з 6-й да 10-й гадзіны) дазваляў яму працягваць журналісцкую працу. У студзені 1917 Саланевіча камісавалі з-за прагрэсуючай блізарукасьці&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 30—39&lt;/ref&gt;.

Вярнуўшыся ў штат «Новага часу», Саланевіч на загад Б. А. Суворына займаўся зборам інфармацыі пра становішча ў сталіцы&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 39&lt;/ref&gt;.

=== Рэвалюцыя і Грамадзянская вайна ===
Працуючы журналістам «Новага часу», Саланевіч назіраў [[Лютаўская рэвалюцыя|Лютаўскую рэвалюцыю]] і ейныя наступствы. Разам з групай студэнтаў-атлетаў ён паспрабаваў працаваць грузчыкам, бо іхняя праца аплочвалася ў пяць разоў вышэй за журналісцкую. Аднак ягоная група ня здолела наладзіць стасункі з прафэсійнымі грузчыкамі, якія ўспрынялі як зьнявагу адмову студэнтаў ад [[Тэхнічны сьпірт|дэнатурату]], які ўжывалі грузчыкі. У Петраградзе пачынаўся голад, і Саланевіч мусіў жыць «[[Чорны рынак|чорным рынкам]]». Ён разам са стрыечным братам Цімохам Сьцяпанавічам (рабочым-мэталюргам, які зарабляў да лютага на заводзе Лесьнера болей, чым Янка журналістыкай) езьдзіў у [[Луга|Лугу]], [[Тосна|Тосну]] й іншыя падобныя месцы, дзе выдаткоўваў рэдакцыйныя авансы на набыцьцё ад сялянаў хлеба, мукі, сала. У гэты час ён удзельнічаў у студэнцкай [[Міліцыя|міліцыі]], арганізаванай на грамадзкіх пачатках студэнтамі-спартоўцамі. Саланевіч был кіраўніком [[Васільеўскі востраў|васілевостраўскага]] аддзяленьня, а агулам арганізацыя налічвала блізу 700 студэнтаў. Цераз А. М. Рэньнікава Саланевіч зьвязаўся з контарвыведкай, а падчас [[Карнілаўскі выступ|Карнілаўскага мецяжу]] зьвярнуўся да атамана [[Аляксандар Дутаў|А. І. Дутава]], чые войскі мелі падтрымаць выступ у Петраградзе, з прапановай дапамогі ад студэнтаў. Аднак Дутаў адмовіў у просьбе выдаць зброю, пра што пасьля Саланевіч вельмі шкадаваў&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 39—47&lt;/ref&gt;.

Пасьля канчатковага захопу ўлады ў Петраградзе бальшавікамі Янка з жонкай і братам Барысам уцёк на белы поўдзень Расеі, у [[Кіеў]], удзельнічаў у [[Белы рух|Белым руху]], неаднакроць мяняў месца жыхарства, выконваючы агентурныя даручэньні, супрацоўнічаючы з І. М. Каліньнікавым, даставаў сакрэтныя зьвесткі, якія, як высьвятлялася, нікому не былі патрэбныя. Працаваў у выдаванай пад эгідай Кіеўскага бюро [[Саюз вызваленьня Расеі|Саюзу вызваленьня Расеі]] газэце «Вечерние огни». У якасьці карэспандэнта газэты ён сустракаўся з бальшавіком [[Зьміцер Мануільскі|З. З. Мануільскім]], у размове зь якім выказаў думку пра тое, што бальшавізм асуджаны з прычыны адсутнасьці спачуваньня масаў, на што Мануільскі адказаў: «…ды на якога ж нам чорта спачуваньне масаў? Нам патрэбны апарат улады. І мы яго мецьмем. А спачуваньне масаў? У канчатковым выніку — напляваць нам на спачуваньне масаў». Гэтая размова мела вялікае значэньне для фармаваньня поглядаў Саланевіча на Савецкую ўладу&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 48—52&lt;/ref&gt;.

=== Жыцьцё ў Савецкай Расеі ===
Янка Саланевіч працягнуў сваю падпольную дзейнасьць у [[Адэса|Адэсе]], куды ён безь сям’і выехаў апошнім цягніком пад пагрозай наступу [[РСЧА|чырвоных]]. Да пачатку 1920 року ён рэдагаваў газэту «Сын Отечества» і намагаўся арганізаваць пераезд жонкі з сынам у Адэсу, каб эвакуявацца разам зь белымі. Падчас эвакуацыі [[Расейская армія Ўрангеля|Расейскай арміі Ўрангеля]] ён захварэў на [[сыпны тыф]] і апынуўся ў шпіталі. Тамара Саланевіч зь Юрай прыехалі ўжо пасьля эвакуацыі белых. Саланевічы пасяліліся ў прыватнай хаце, Янка арганізаваў артэль і заняўся рыбнай лоўляй, а ягоная жонка здолела ўладкавацца перакладчыцай на Адэскую радыёстанцыю. Саланевіч зблізіўся з антысавецкай групоўкай, у якую ўваходзіў ягоны стары знаёмы па Кіеве С. Л. Вайцяхоўскі. Па даносе садоўніцы ў пачатку чэрвеня 1920 року Адэская ЧК выйшла на падпольную арганізацыю, у якую ўваходзіў Іван Саланевіч, і яго разам з жонкай і сынам пасадзілі ў турму. Цераз тры месяцы іх, аднак, вызвалілі з прычыны адсутнасьці доказаў ва ўдзеле ў арганізацыі. Як высьветлілася, ім дапамог нейкі жыд Шпігель, якому Саланевіч раней аказаў паслугу. Шпігель выкраў улікі і справы Саланевічаў, маючы адносіны да працы ў ЧК&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 53—58&lt;/ref&gt;.

Саланевічы зьнялі кватэры ў цэнтры Адэсы і зноўку пачалі ўладкоўваць побыт. Тамара атрымала працу ў [[Амэрыканская адміністрацыя дапамогі|Амэрыканскай адміністрацыі дапамогі]], Янка пайшоў працаваць грузчыкам. Пазьней пераехалі ў [[Ананьеў (Адэская вобласьць)|Ананьеў]] пад Адэсай, разам з братам Барысам Янка зладзілі «бадзяжны цырк», гастралявалі па вёсках, ладзячы сілавыя прадстаўленьні, барцоўскія і баксэрскія палтацы. Плату атрымоўвалі харчовымі запасамі. У 1921—1922 Саланевіч загадваў рэальна не існуючым «Першым адэскім спортклюбам», падпарадкаваным [[Усевабуч]]у, спартовай працай у якім кіравала купка былых «[[Сокал (арганізацыя)|сокалаў]]»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100730205440/http://rus-sky.com/gosudarstvo/heald/slnevch2.htm ''Солоневич И.'' Россия, революция и еврейство.]&lt;/ref&gt;, у 1923 року працаваў спартовым інструктарам у Адэскім харчовым губэрнскім камітэце.

Увосень 1926 року Янка Саланевіч зь сям’ёй пераехаў у [[Масква|Маскву]]. Ён быў вядомы ў спартовым сьвеце, што дапамагло ўладкавацца на працу ў [[Усесаюзны цэнтральны савет прафэсійных саюзаў|ВЦСПС]] інспэктарам па фізкультуры і спорце. Жонка працавала перакладчыцай Камісіі зьнешніх стасункаў пры ВЦСПС. Жылі Саланевічы ў пакоі брата Барыса, які быў сасланы на [[Салавецкі лягер асаблівага прызначэньня|Салаўкі]]. Акрамя гэтага пакою, у кватэры хаты № 75 на Цьверскай вуліцы было яшчэ шэсьць пакояў, у кожным зь якіх жыло па сям’і, і яшчэ адна зь іх — у ваннай. У такіх умовах Саланевіч зь сям’ёй пераехаў у Салтыкоўку пад Масквой (вуліца Лугавая, 12)&lt;ref name=&quot;memaryjal&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20150221090628/http://lists.memo.ru/index18.htm «Жертвы политического террора в СССР». База данных общества «Мемориал»]&lt;/ref&gt;, дзе зьняў [[Мансарда|мансарду]]. Акрамя спартовай працы, займаўся фотарэпартажам, спартовай журналістыкай, напісаў шэсьць кніг і чытаў даклады на спартовую тэматыку. Яго неаднакроць запрашалі ў «[[Дынама (спартовае таварыства)|Дынама]]» дзеля кансультацыі трэнэраў. Тамара Саланевіч пасьля працавала [[Сакратар-рэфэрэнт|рэфэрэнтам]] Міжнароднага камітэту гарнякоў пры [[Чырвоны інтэрнацыянал прафсаюзаў|Прафінтэрне]], у 1928—1931 у бэрлінскім гандальпрадстаўніцтве, па вяртаньні зь Нямеччыны зноў працавала перакладчыцай, а ў 1932 року заключыла [[фіктыўны шлюб]] зь нямецкім грамадзянінам і зьехала ў Нямеччыну. Іван і Барыс канчаткова вырашылі бегчы з Савецкага Саюзу. З 1927 року Янка рэгулярна езьдзіў у [[Ленінград]] пад прыкрыцьцем журналісцкай працы і займаўся падрыхтоўкай уцёкаў. На кватэры сям’і Пржыялгоўскіх зьбіралася антысавецкі настроенная суполка, у якую быў укарэнены [[Абвесьнік|сакрэтны супрацоўнік]] Н. А. Бабенка, пасьвечаны ў пляны пераходу граніцы&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 64—93&lt;/ref&gt;.

Рыхтуючыся да ўцёкаў з СССР, Саланевіч не спыняў журналісцкую дзейнасьць і вывучэньне савецкай рэчаіснасьці. За даволі кароткі тэрмін ён пасьпеў зьдзейсьніць мноства паездак пад выглядам камандзіровак ад рэдакцый маскоўскіх газэт і часопісаў. Пабываў на [[Урал|Ўрале]], у [[Паволжа|Паволжы]], [[Карэлія|Карэліі]], [[Дагестан]]е, [[Абхазія|Абхазіі]], [[Сванэція|Сванэціі]]. Так, сваю паездку ў [[Кіргізія|Кіргізію]] ён апісаў у некалькіх артыкулах у часопісе «На суше и на море», у завуаляванай форме апавядаючы пра неэфэктыўнасьць савецкай сыстэмы сацыялістычнага будаўніцтва. Схаванай мэтай паездак зьяўлялася выведка магчымасьцяў уцёкаў цераз пэрсыдзкую граніцу, аднак пры бліжэйшым разглядзе Саланевіч прыйшоў да высновы, што ўцёк сямейнай групы па гэтым маршруце зьдзейсьніць немагчыма.

=== Спробы ўцёкаў, зьняволеньне, уцёкі з СССР ===
У верасьні 1932 року Саланевічы прадпрынялі спробу зьдзейсьніць уцёкі праз [[Карэлія|Карэлію]]. Усё было падрыхтавана дбайна: распрацаваны маршрут, назапашаная зброя і камандзіровачныя пасьведчаньні, якія сьведчылі, што Саланевіч заняты «зборам матэрыялаў для падрыхтоўкі рэпартажаў пра паўночны край». Групоўка, у якую, акрамя Івана, уваходзілі ягоны сын, брат Барыс з жонкай Ірынай Пелінгер, Е. Л. Пржыялгоўская і С. Н. Нікіцін, выехала ў Карэлію пад выглядам турыстаў-паляўнічых. Ад станцыі [[Кондапага|Ківач]] яны дайшлі да ракі [[Суна|Суны]]. У мясцовага рыбака быў арандаваны човен, на якім уцекачы даплылі да возера [[Суаярві]] і церазь лес ад вадаспаду [[Ківач]] накіраваліся ў бок [[Расейска-фінляндзкая граніца|фінскай граніцы]]. Аднак неўзабаве пачаліся дажджы і халоднае надвор’е, а з прычыны знаходжаньня ў зоне [[Магнітная анамалія|магнітнай анамаліі]] яны ня здолелі зарыентавацца па [[компас]]ах, заблукалі, Янка сур’ёзна захварэў, і яны мусілі вярнуцца. Яшчэ адна спроба, падрыхтаваная ў траўні 1933, сарвалася праз [[апэндыцыт]] сына Юрыя&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 131—133&lt;/ref&gt;.

Трэцяя спроба, заплянаваная на верасень, была яшчэ больш рупліва падрыхтаваная, аднак гэтым разам да іх па пратэкцыі Пржыялгоўскай далучыся ейны каханак, [[сэксот]] «Прыцэльны» — Мікалай Бабенка, з-за даносаў якога спроба была сарваная. Усе ўдзельнікі пабегу — Янка з сынам Юрыем, Барыс з жонкай Ірынай, Саланевічаў знаёмы Сьцяпан Нікіцін — былі арыштаваныя ў цягніку па дарозе ў [[Мурманск]]. У апэрацыі па затрыманьні ўдзельнічалі 36 супрацоўнікаў ГПУ, пераапранутых у праваднікоў і звычайных пасажыраў. Затрыманых даставілі ў Ленінград і зьмясьцілі ў Дом папярэдняга зьняволеньня на Шпалернай вуліцы. Ім былі выстаўленыя абвінавачаньні ў арганізацыі контррэвалюцыйнае суполкі, вядзеньні агітацыі супраць савецкай улады, шпіянажы і падрыхтоўцы да ўцёкаў за мяжу. Нікіцін, Янка і Барыс былі асуджаныя на 8 гадоў, а Юры — на 3. Іх накіравалі ў Карэлію, у Падпароскае аддзяленьне лягеру «[[Белбалтляг|Беламорска-Балтыйскі камбінат]]» (ББК)&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 134—144&lt;/ref&gt;.

Саланевічаў не аднойчы пераводзілі зь месца на месца, яны зьмянілі шмат спэцыяльнасьцяў, у рэшце рэшт Янка здолеў заняць пасаду спартовага інструктара ў ББК, а Барыс працаваў доктарам у [[Сьвірлаг]]у. Івану Саланевічу вельмі дапамаглі вядомасьць і сувязі са спартовага мінулага. Па пратэкцыі старых знаёмых ён трапіў у лягернае таварыства «[[Дынама]]», а пасьля раптоўнага пераводу ў Маскву ягонага заступніка, намесьніка начальніка ББК В. Радзецкага паўстала пагроза адпраўкі Янкі на Водападзел, за 250 км ад фінляндзкай граніцы. Гэта магло сур’ёзна ўскладніць плянаваныя ўцёкі, і Саланевіч вырашыў прадставіць кіраўніцтву плян правядзеньня «ўселягернай [[Спартакіяда|спартакіяды]]», арганізацыяй якой ён нібы палаў жаданьнем узяцца. Начальства адобрыла прапанаваны плян, і Саланевіч, атрымаўшы шырокія паўнамоцтвы, пачаў паказваць бурлівую дзейнасьць па падрыхтоўцы спартакіяды, адначасна займаючыся зборамі і выведкай маршруту ўцёкаў. Загадзя аформіўшы для прыкрыцьця камандзіроўкі — двухтыднёвую ў Мурманск для сябе і пяцідзённыя ў [[Павянец]] і [[Піндушы]] для Юрыя, Іван скаардынаваў свае дзеяньні з Барысам. 28 ліпеня 1934 Іван і Юры з розьніцаю тры гадзіны пакінулі лягер, сустрэліся ва ўмоўленым месцы і з ваколіц станцыі Ківач [[Мурманская чыгунка|Мурманскай чыгункі]] рушылі ў кірунку вёскі [[Койкіры]] на рацэ Суне. На шаснаццаты дзень бацька і сын перайшлі на тэрыторыю [[Фінляндыя|Фінляндыі]]&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 145—176&lt;/ref&gt;.

=== Эміграцыя ===

==== Фінляндыя ====
У першыя дні перабываньня Саланевічаў у Фінляндыі яны трапілі пад падазрэньне ў належнасьці да [[НКВД]]. Пасьля допытаў, праведзеных у [[Іламанці]] й [[Ёэнсуу]], Янка з сынам былі пераведзеныя ў [[Хельсынкі|Гельсынгфорс]], дзе па вызваленьні з-пад карантыннага рэжыму трапілі пад назіраньне адразу з трох бакоў — фінскай контрвыведкі, [[Расейскі агульнавайсковы саюз|Расейскага агульна-вайсковага саюзу]] (РАВС) і НКУС, што мела ў Фінляндыі ўласных рэзыдэнтаў і агентаў.

Уцёкі Саланевічаў выклікалі вялікі розгалас у асяродку расейскай эміграцыі. Першымі зь імі зьвязаліся [[младаросы]], да партыі якіх Саланевіч ставіўся скептычна, крытыкуючы іхнюю дваістую пазыцыю адносна савецкай улады і ''важдзізм'', уласьцівы кіраўніку арганізацыі А. Л. Казем-Беку. Неўзабаве Янка Саланевіч пазнаёміўся з Т. В. Чарнавінай, таксама нядаўняй уцякачкай з СССР, церазь якую былі наладжаныя кантакты з эўрапейскай эмігранцкай супольнасьцю. Янка, Юры і Барыс (які пасьля пасьпяховых уцёкаў таксама пераехаў у Гельсынгфорс), узімку 1934—1935 працавалі грузчыкамі ў порце, Янка пісаў кнігу «Расея ў канцлягеры», у якой апісваў уласнае перабываньне ў лягеры і бачаньне жыцьця савецкай дзяржавы.

Занепакоеныя магчымымі наступствамі ад уліваньня Саланевічаў у антысавецкую дзейнасьць эміграцыі, чэкісты распачалі спробы кампрамэтацыі братоў. У пачатку 1935 року праз падвойнага агента пачаўся распаўсюд інфармацыі пра тое, што Саланевічы нібыта зьяўляюцца савецкімі агентамі; гэтыя чуткі хутка сталі распаўсюджвацца сярод эмігрантаў&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 217—222&lt;/ref&gt;.

Тым часам Янка Саланевіч пачаў публікаваць кнігу «Расея ў канцлягеры» па частках у газэце «Апошнія навіны», паступова атрымоўваючы вядомасьць і аўтарытэт. Перабываючы ў Фінляндыі, Саланевічы ўсьведамлялі — каб праводзіць актыўную антыбальшавіцкую барацьбу, ім неабходна перабірацца ў Заходнюю Эўропу, аднак усе спробы атрымаць візы ў Францыю, Нямеччыну, Ангельшчыну, Бэльгію і нават Югаславію былі безвыніковыя. НКУС актыўно супрацьдзейнічаў пераезду Саланевічаў, карыстаючыся дзеля гэтага ўласнай агентурнай сеткай. У верасьні 1935 року таварыш Барыса па гімназіі, ад’ютант начальніка 3-га аддзелу РАВС у [[Баўгарыя|Баўгарыі]] генэрала Ф. Ф. Абрамава Клаўдый Фос запрасіў братоў перабрацца ў [[Сафія|Сафію]], абяцаючы пасадзейнічаць у атрыманьні [[Віза|віз]]. У 1936 року візы былі выдадзеныя, і Саланевічы выехалі ў Баўгарыю&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 223—266&lt;/ref&gt;.

==== Баўгарыя ====
Неўзабаве ў Баўгарыі Саланевічы пазнаёміліся з такімі ўплывовымі асобамі баўгарскай эміграцыі, як начальнік расейскага аддзелу таемнай паліцыі А. А. Браўнэр і [[протапрэсьбітар]] [[Г.І. Шавельскі]], а таксама былі ўзятыя «ў распрацоўку» рэзыдэнтам НКУС В. Т. Якаўлевым&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 267—274&lt;/ref&gt;.

Янка Саланевіч адразу заняўся арганізацыяй выданьня газэты. Ён здолеў атрымаць ва ўласнае распараджэньне стратную газэту «Голос Труда», і першы нумар газэты, перайменаванай у «Голос России», выйшаў 18 чэрвеня 1936. Адкрыты, бескампрамісны стыль газэты неўзабаве прыйшоўся даспадобы простым чытачам, і надалей Саланевіч выпрацаваў уласную канцэпцыю таго, для каго, на ягоную думку, прызначаная ягоная асьветніцкая праца. Ва ўяўленьні Саланевіча асноўная маса ягоных прыхільнікаў — гэта нейкія эмігранты, якіх ён называў «[[штабс-капітан]]амі», што сьвядома адхіліліся ад палітычнай барацьбы, ад партыйных звадак і амбіцыяў эмігранцкіх правадыроў, але зьяўляюцца гарачымі патрыётамі Расеі і гатовыя аддаць усе сілы барацьбе з бальшавізмам. У хуткім часе наклад газэты вырас з 2000 да 10 000 асобнікаў, і выданьне стала акупацца&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 274—290&lt;/ref&gt;.

Бачачы посьпех газэты сярод звычайных эмігрантаў, Саланевіч пачаў задумляцца пра нейкую арганізацыю, здольную аб’яднаць людзей для дзеяньня ў выпадку вяртаньня ў Расею. Напрыканцы ліпеня 1936 року ён прапанаваў супрацоўніцтва начальніку аддзелу прапаганды [[РНСД]] барону А. У. Мельлер-Закомельскаму. Той ухвальна выказваўся пра газэту, пагадзіўся на распаўсюд яе па ўсіх аддзяленьнях РНСД, але адмовіўся ад стварэнья «Антыбальшавіцкай кааліцыі», бо, на ягоную думку, «час для такіх кааліцый не надышоў». У адказ на заклік газэты пра салідарнасьць у розных краінах пачалі стыхійна паўставаць гурткі адзінадумцаў. Саланевіч пачаў распрацоўку «ідэі Белай імпэрыі», што пасьля вылілася ў [[дактрына]]льную працу «Белая імпэрыя». Акрамя гэтага, Саланевіч займаўся выданьнем «Расеі ў канцлягеры». Першыы наклад у 2000 асобнікаў быў выдадзены на грошы [[Народна-працоўны саюз расейскіх салідарыстаў|Нацыянальнага саюзу новага пакаленьня]], другі на такіх самых умовах, а трэці, у 3000 асобнікаў, — ужо на ўласныя сродкі&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 293—299&lt;/ref&gt;.

Тым часам, па меры аддаленьня Саланевіча ад РАВС, у РАВСе ўзмацняліся падазрэньні наконт Саланевічаў. Падазрэньні выклікалі ўсе зьнешнія кантакты братоў, пераезд Тамары Саланевіч у Сафію й іншае. Дайшло да таго, што за імі было ўсталяванае [[Негалоснае назіраньне|вонкавае назіраньне]]. НКУС, таксама займаючыся сачэньнем за Саланевічамі, распрацаваў плян апэрацыі па іхняй кампрамэтацыі перад РАВСаў. У савецкіх часопісах, якія атрымоўваў Саланевіч, былі зробленыя «наколкі», што імітавалі шыфр. 13 ліпеня 1936 была арганізаваная нібыта выпадковая сустрэча на вуліцы Барыса Саланевіча з супрацоўнікам савецкай амбасады, дагэтуль зь ім не знаёмым, на вачох у «вонкаўкі» РАВСа. Генэрал Мілер не ўспрынял інфармацыю пра сустрэчу катэгарычна, аднак баевікі РАВСу нават безь ягонай санкцыі прадпрынялі спробу ліквідацыі Саланевічаў, якая была прадухіленая паліцыяй. Актыўна далучылася да дыскрэдытацыі братоў [[Младаросы|партыя младаросаў]], іхні орган «Бодрость» практычна ў кожным выпуску друкаваў матэрыялы выкрывальніцкага характару. Гэта зацікавіла НКУС, і рэзыдэнтура камісарыяту ў [[Прага|Празе]] атрымала ўказаньне паспрыяць ініцыятыве младаросаў, што і было выканана — у праскай друкарні Младарасейскай партыі была выдадзеная брашура Чарнавіна «У саюзе з Троцкім: праўда пра бр. Саланевічаў»&lt;ref&gt;[http://solonevich.narod.ru/bazanov.html ''Базанов П.'' «Фонд „Братья Солоневичи“ в Архиве-Библиотеке Санкт-Петербургского НИЦ „Мемориал“»]&lt;/ref&gt;. Зь недаверам да Саланевічаў ставіліся і ва [[Расейская фашысцкая партыя|Ўсерасейскай фашысцкай партыі]] Раздаеўскага. У Сафіі паўпрад СССР Ф. Ф. Раскольнікаў паставіў баўгарскае кіраўніцтва ў вядомасьць пра тое, што патураньне правакацыйнай дзейнасьці «Голасу Расеі» можа стаць прычынай пагаршэньня савецка-баўгарскіх стасункаў. Іван і Барыс былі выкліканыя на допыт. У эмігранцкім асяродзьдзі падазрэньні на адрас Саланевічаў узмацніліся, калі, вярнуўшыся з паездкі ў Францыю, Янка па просьбе Ф. Ф. Абрамава выказаўся ў падтрымку Скобліна і Н. В. Плявіцкай, якіх ужо практычна ўсе адкрыта вінавацілі ў супрацоўніцтве з бальшавікамі пасьля выкраданьня генэрала Мілера&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 301—356&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1937 была распачатая падрыхтоўка да ліквідацыі Янкі Саланевіча. У [[Кіеў|Кіеве]] амаль дзесяць месяцаў рыхтавалі [[Бомба|бомбу]]. 3 лютага 1938 яна была дастаўленая ў хату на бульвары цара Івана Асеня II, дзе пражывала сям’я Саланевічаў і знаходзілася рэдакцыя газэты, пад відам кніг для Івана. Арганізатары выбуху спадзяваліся, што пасылку будзе адчыняць сам рэдактар, аднак ён у гэты час спаў. Ад выбуху загінуў сакратар Мікалай Міхайлаў, які адчыніў пасылку, і Тамара Саланевіч. Паліцыя не змагла высьветліць, хто прынёс бомбу. Знаходзячыся ў стане скрайняй прыгнечанасьці і баючыся пагрозы новых пакушэньняў, Янка Саланевіч скарыстаўся магчымасьцю атрымаць візу ў [[Нямеччына|Нямеччыну]] (дзе пасьля выбуху і гібелі Тамары падазрэньні адносна Саланевічаў былі зьнятыя) і 19 сакавіка 1938 року з сынам пакінуў Баўгарыю (Барыс да гэтай пары ўжо пражываў у [[Бэльгія|Бэльгіі]])&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 327—383&lt;/ref&gt;.

==== Нямеччына ====
Першыя тыдні Янка Саланевіч правёў у санаторыі ў ваколіцах места [[Обінг]]. Ацаліўшыся пасьля псыхалягічнай траўмы, ён заняўся ўзнаўленьнем выдавецкай і рэдактарскай дзейнасьці. У Сафіі выданьнем газэты займаўся Левашоў і «Таварыства сяброў Голасу Расеі», але неўзабаве выдавецтва стала мець непераадольныя цяжкасьці. Баўгарскі ўрад, баючыся пагаршэньня стасункаў з СССР, забараніў выхад «Голасу Расеі». Былі прадпрынятыя спробы аднавіць выданьне пад назовам «Наша газета» (забароненая пасьля савецкай [[Нота (дыпляматыя)|ноты]]) і ў выглядзе часопісу «Родина», які спыніў існаваньне пасьля шасьці нумароў&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 383—390&lt;/ref&gt;.

Янка Саланевіч займеў шырокую вядомасьць у Нямеччыне дзякуючы сваёй кнізе «Расея ў канцлягеры», якая выйшла на нямецкай мове ў траўні 1937 году ў эсэнскім выдавецтве пад назвай «Die Verlorenen — Eine Chronik namenlosen Leidens» (Страчаныя: хроніка невядомых пакутаў). Кніга хутка стала папулярная, у тым ліку і ў нямецкай інтэлектуальнай эліты і кіраўніцтва [[Нацыянал-сацыялістычная нямецкая рабочая партыя|НСДАП]]. Так, кнігай зацікавіўся сам [[Гітлер]], яе высока адзначылі [[Ёзэф Гёбэльс]], [[Герман Герынг]], граф [[Герман Аляксандар Кайзэрлінг]] і іншыя. Саланевіч выступаў зь лекцыямі і дакладамі як на расейскай, так і на нямецкай мовах&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 390—394&lt;/ref&gt;.

Неўзабаве кіраўніцтва РАВСа і іншых эмігранцкіх арганізацыяў, абураныя крытыкай, якой падвяргаў Саланевіч усю старую эміграцыю, пачало новую кампанію супраць Саланевіча. Выкрывальніцкія матэрыялы супраць яго былі апублікаваныя ў «Галлиполийском вестнике», «Царском вестнике», «Новом слове», «Последних новостях» і іншых эўрапейскіх выданьнях. Ад гневу абураных чальцоў РАВСу пастрадаў Левашоў у Сафіі — нейкі «малады мужчына з вайсковай выпраўкай» нанёс яму магутны ўдар кастэтам у твар&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 390—397&lt;/ref&gt;.

Праз пэўны час Янка перабраўся з [[Бэрлін]]у ў [[Кляйнмахнаў]], дзе таксама замешкаў Юры з жонкай Інгай. Аднак і тут іхняе жыцьцё падвяргалася небясьпецы. Пад іхнюю машыну была закладзеная бомба, дом падвергнуты ператрусу і разгрому. З гэтае хаты давялося зьехаць на новую кватэру ў Бэрліне. Спробы ўнесьці разлад у адносіны Саланевіча зь іншымі эмігрантамі не перапыняліся, у 1939 року непрыемным сыгналам стаў артыкул «Жыдоўскі найміт», апублікаваная ў газэце «[[Der Stürmer]]». Для Саланевіча гэта, разам з узмацненьнем ціску на расейскія правыя арганізацыі з боку НСДАП, паслужыла повадам задумацца пра пераезд у іншую краіну&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 400—418&lt;/ref&gt;.

18 траўня 1938 быў створаны «Нацыянальны расейскі фронт» (НРФ), пакліканы аб’яднаць правыя эмігранцкія арганізацыі. Саланевіч ідэйна падтрымліваў стварэньне фронту, у які ўвайшлі [[Расейская фашысцкая партыя|Расейскі фашысцкі саюз]], Расейскі нацыянальны саюз удзельнікаў вайны, Расейскі нацыянальны і сацыяльны рух, гурткі «сяброў „Галасы Расеі“», Расейскі нацыянальны саюз у Амэрыцы, а таксама ячэйкі «новапакаленцаў», парыскі гурток Ларыёнава «Белая ідэя», некаторыя казацкія арганізацыі і рэдакцыя «Возрождения». Але НРФ быў закрыты нямецкім урадам, не пасьпеўшы нават праявіць сябе ў якой-кольвек дзейнасьці. Гэта яшчэ болей расчаравала Саланевіча ў эмігранцкіх арганізацыях, і ён канстатаваў: «Ніводнай сапраўды актыўнай, сапраўды манархічнай арганізацыі мы ня маем». Ягоныя публікацыі з высьвядчэньнямі ў бок эмігранцкіх партыяў і іхніх лідараў выклікалі абурэньне нават у ягонага брата [[Барыс Саланевіч|Барыса]]. Публікацыя ў 1939 року Барысам у [[Парыж]]ы брашуры «Не магу маўчаць» спрычынілася да канчатковага разрыву і так вельмі нацягнутых адносін між братамі&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 420—451&lt;/ref&gt;.

Напрыканцы 1939 року Іван Саланевіч быў запрошаны фінскім урадам для ўдзелу ў арганізацыі антысавецкай прапаганды ў [[Савецка-фінская вайна|савецка-фінскай вайне]]. Гэтая паездка дала Саланевічу ўяўленьне пра характар будучай [[Вялікая Айчынная вайна|вайны на Ўсходзе]]. У гэты пэрыяд ён яшчэ верыў у выкарыстаньне нямецкіх магчымасьцяў для зрынаньня бальшавізму і аднаўленьня манархіі ў Расеі. Ён прыкладаў вялікія намаганьні, каб пераканаць немцаў у тым, што спробы пакарэньня Расеі і зьнішчэньня расейскага народу асуджаныя на правал, і што адзіная магчымасьць перамогі над бальшавізмам — гэта вайна супраць камуністаў у супрацоўніцтве з антысавецкімі сіламі і расейскім народам, у масе сваёй настроеным у патрыятычным, антысавецкім духу. У гэтым выпадку, на думку Саланевіча, яшчэ магчымыя былі б добрыя адносіны між адроджанай нацыянальнай Расеяй і Нямеччынай, у адваротным жа выпадку Нямеччыну чакае параза&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 467—477&lt;/ref&gt;.

У гэты ж час Саланевіч пачаў актыўна працаваць над галоўнай працай свайго жыцьця — «Белай імпэрыяй» (пазьней гэтая праца, дапоўненая і выпраўленая, была выдадзеная пад назвай «Народная манархія»). Асобныя артыкулы, якія павінны былі скласьці кнігу, былі апублікаваныя ў часопісе «Родина» да яго закрыцьця ў 1940 року, іх распаўсюджвалі сярод паплечнікаў Саланевіча. Да ягоных тэзаў пра пабудову незалежнай манархічнай Расеі праяўляла цікавасьць і [[гестапа]]. Некалькі разоў супрацоўнік гэтае ўстановы наведваў Саланевіча для канфідэнцыйных размоў, а ў часе візыту ў Бэрлін [[Вячаслаў Молатаў|В. М. Молатава]] 10—12 лістапада 1940 року Саланевіч быў узяты пад арышт, па тлумачэньні гестапа, каб яго не зьвінавацілі, калі раптам з Молатавым што-небудзь здарыцца. Апошняя спроба перацягнуць Саланевіча на свой бок была прадпрынятая немцамі пасьля [[Беларусь пад нямецкай акупацыяй|акупацыі Беларусі]]. Адзін з чыноўнікаў [[Імпэрскае міністэрства акупаваных усходніх тэрыторый|Міністэрства па ўсходніх тэрыторыях]] прапаноўваў яму працу ў акупацыйнай адміністрацыі ў Беларусі. Саланевіч адмовіўся (пазьней стала вядома, што прапанаваны яму пост заняў [[Фабіян Акінчыц]])&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 479—509&lt;/ref&gt;.

У кастрычніку 1941 Янку Саланевіча выклікалі ў гестапа і загадалі цягам трох содняў зьехаць з Бэрліну і пасяліцца ў [[Памор’е (Польшча)|Памяраніі]]. Саланевіч для сваёй ссылкі абраў [[Чаплінэк|Тэмпельбург]], а неўзабаве пераехаў у яго прадмесьце, вёску [[Альт Драгайм]], дзе пазнаёміўся з Рут Бэтнэр, маладой удавой нямецкага [[обэр-лейтэнант]]а. Ён браў у яе ўрокі нямецкай мовы, а пасьля яны ажаніліся. Некалькі разоў Саланевіч выяжджаў у Бэрлін, падчас чаго гутарыў з [[Андрэй Уласаў|А. А. Уласавым]], Г. М. Жылянковым і Ф. І. Трухіным, якія пакінулі па сабе ня лепшыя ўражаньні і ня здолелі пераканаць яго далучыцца да [[Расейская вызвольная армія|Расейскай вызвольнай арміі]]. Нягледзячы на тое, што нямецкае кіраўніцтва страціла надзею на супрацоўніцтва з Саланевічам, ягоныя працы і надалей выкарыстоўваліся ў якасьці антысавецкай прапаганды, распаўсюджваліся на акупаванай тэрыторыі, публікаваліся ў нямецкіх газэтах&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 514—524&lt;/ref&gt;.

У сярэдзіне студзеня 1944 року Саланевіч зь сям’ёй сына ўцёк зь месца сваёй ссылкі пад пагрозай савецкага палону. Спыніліся яны ў [[Вінсэн]]е ля [[Гамбург]]у, дзе працавалі на фэрмах. У рэшце рэшт паводле рэгістрацыйных сьпісаў [[Перамешчаная асоба|перамешчаных асобаў]] былі прыпісаныя да лягеру ў [[Гальдэнаў]], аднак дабіліся дазволу на пасяленьне ў маёнтку Апэльбэк Галендштацкага раёну Ратэнбурскае акругі&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 530—546&lt;/ref&gt;.

Увосені 1946 року Саланевіч сустракаўся з П. В. Скаржынскім, старшынём [[Найвышэйшы Манархічны савет|Найвышэйшага манархічнага савету]] (НМС). Яны дамовіліся пра выданьне кнігі Саланевіча на сродкі НМС, аднак гэты праект так і застаўся нязьдзейсьненым. Уваходзіў Саланевіч і ў кантакт з [[Народна-працоўны саюз расейскіх салідарыстаў|НПС]], у якім меў нямала адзінадумцаў, аднака яго адштурхоўвала імкненьне НПС да задушэньня іншых эмігранцкіх арганізацыяў, у тым ліку манархічных. Цяжкая нястача, голад і пастаянная пагроза выдачі ў СССР падштурхоўвалі Саланевіча да пераезду. Зь вялікімі намаганьнямі ён здолеў праз [[Міжнародная арганізацыя па справах уцекачоў|IRO]] атрымаць візу ў [[Аргентына|Аргентыну]]&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 555—563&lt;/ref&gt;.

==== Аргентына ====
У [[Аргентына|Аргентыну]] Саланевіч з сынам і ягонай сям’ёй прыбыў 29 ліпеня 1948. Па першым часе іх падтрымалі паплечнікі ў [[Буэнас-Айрэс]]е — прадаставілі пакой, дапамаглі ўзнавіць выдавецкую дзейнасьць. Першы нумар газэты пад назвай «Наша страна» выйшаў 18 верасьня. Неўзабаве да газэты далучыўся В. Левашоў з жонкай, які пераехаў у Аргентыну пад прозьвішчам Дуброўскі. На той час Саланевічы ўжо жылі на [[Кінта|кінце]] ў [[Дэль-Віса]], а церазь некалькі месяцаў да іх далучылася Рут Саланевіч. Неўзабаве вакол «Нашей страны» сабраліся аўтары народна-манархічнага напрамку&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 565—587&lt;/ref&gt;.

Саланевіч ня вельмі быў задаволены становішчам у аргентынскай эміграцыі, аднак браў удзел у грамадзкім жыцьці. 5 верасьня 1948 ён удзельнічаў у эмігранцкім сходзе, на якім быў заснаваны «Саюз расейскіх людзей імя генэрал-фэльдмаршала А. В. Суворава» пад кіраўніцтвам генэрала [[Барыс Хольмстан-Смыслоўскі|Б. А. Хольмстан-Смыслоўскага]]. Саланевіч уваходзіў у склад праўленьня арганізацыі «Государево служилое земство», і ў той самы час не паслабляў крытыкі ў бок [[Расейскі агульнавайсковы саюз|Расейскага агульна-вайсковага саюзу]], [[Народна-працоўны саюз расейскіх салідарыстаў|Народна-працоўнага саюзу]], Славянскага саюзу і манархістаў-«рэакцыянэраў». У адказ на гэта па эміграцыі распаўзьліся старыя чуткі пра супрацоўніцтва пісьменьніка з савецкімі спэцслужбамі. У Таемную паліцыю былі пададзеныя даносы ад шэрагу непрыяцеляў Саланевіча. У ліпені 1950 року Саланевіч атрымаў прадпісаньне зьехаць з Аргентыны ў трохдзённы тэрмін, і ён выехаў ва [[Уругвай|Ўругвай]]&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 588—622&lt;/ref&gt;.

==== Уругвай ====
Па першым часе Янка Саланевіч мешкаў у [[Мантэвідэо]], скуль перабраўся на курыную фэрму ў ваколіцах [[Сарыяна]], што належала В. Е. Леантовіч-Няелавай. Фінансавую падтрымку яму аказваў амэрыканскі камэрсант В. С. Макараў. Саланевіч прысьвяціў свой час даробку «Народнай манархіі», працы над раманам «Дзьве сілы», а таксама асьвятленьню рэчаіснасьці і прагнозах на будучыню ў артыкулах на актуальныя тэмы пра Расею й ейную ролю ў сусьветнай палітыцы. Апошнія гады жыцьця яны з жонкай правялі ў месьце [[Атлянтыда (горад)|Атлянтыда]]. Саланевіч спадзяваўся ў хуткім часе пераехаць у ЗША і ўжо атрымаў адпаведны дазвол&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 622—645&lt;/ref&gt;.

Аднак гэтым плянам не было дадзена зьдзейсьніцца. Саланевіч пакутаваў на [[Анэмія|анэмію]] і запушчаны [[рак страўніку]]. 14 красавіка 1953 на сродкі ахвярадаўцаў ён быў зьмешчаны ў шпіталь у Мантэвідэо, дзе перанёс апэрацыю, аднак дактары не маглі дапамагчы. Янка сканаў 24 красавіка 1953 і быў пахаваны на Ангельскіх могілках Мантэвідэо&lt;ref&gt;Никандров, 2007, pp. 634—647&lt;/ref&gt;.

Рэабілітаваны 20 ліпеня 1989 Вайсковай пракуратурай [[Ленінградзкая вайсковая акруга|Ленінградзкай вайсковай акругі]]&lt;ref name=&quot;memaryjal&quot; /&gt;.

== Погляды ==
Зьяўляючыся «стоадсоткавым [[беларус]]ам», Саланевіч быў цьвёрда перакананы ў адзінстве расейскага народу ў трох яго галінах — беларускай, вялікарускай і маларускай&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Солоневич И.Л.|загаловак=О сепаратных виселицах|спасылка=http://www.ruska-pravda.com/index.php/20090208465/stat-i/ideologija/1949.html|выданьне=Наша страна|тып=журнал|год=1949}}&lt;/ref&gt;. У гэтым яго можна лічыць працягвальнікам традыцый «[[заходнерусізм]]у» — беларускага грамадзка-палітычнае плыні, які адстойвае агульнарасейскія ідэалы.

Іван Саланевіч быў прыхільнікам самаўладнай манархіі (адрознай ад [[Абсалютная манархія|абсалютнай]] і [[Канстытуцыйная манархія|канстытуцыйнай манархіяў]] заходняга ўзору). Гэтаму пытаньню прысьвечаная асноўная праца Саланевіча «Народная манархія», дзе ён выразна разьмяжоўвае абсалютызм і самаўладзьдзе. Ягонае станаўленьне як аўтара адбывалася пад уплывам такіх манархічных ідэолухаў, як [[Леў Ціхаміраў]], [[Міхаіл Меншыкаў]] і [[Васіль Розанаў]]. Ён был перакананы, што народная манархія — адзіная форма дзяржаўнага ладу, якая пасуе Расеі.

{{Пачатак цытаты}}
Ніякія меркі, рэцэпты, праграмы й ідэалёгіі, запазычаныя адкуль ні было б звонку, — непрымяняльныя для расейкай дзяржаўнасьці, расейскай нацыянальнасьці, расейскай культуры… Палітычнай арганізацыяй Расейскага народу на ягоных нізах было самакіраваньне, а палітычнай арганізацыяй народу ў яго цэлым было Самадзяржаўе… Цар ёсьць найперш грамадзкая раўнавага. Пры парушэньні гэтае раўнавагі прамыслоўцы створаць [[Плютакратыя|плютакратыю]], вайскоўцы — [[мілітарызм]], духоўныя — [[клерыкалізм]], а інтэлігенцыя — любы «ізм», які толькі будзе ў кніжнай модзе ў пэўны гістарычны момант.
{{Арыгінал|ru|Никакие мерки, рецепты, программы и идеологии, заимствованные откуда бы то ни было извне, — неприменимы для русской государственности, русской национальности, русской культуры… Политической организацией Русского народа на его низах было самоуправление, а политической организацией народа в его целом было Самодержавие… Царь есть прежде всего общественное равновесие. При нарушении этого равновесия промышленники создадут [[Плютакратыя|плутократию]], военные — [[Мілітарызм|милитаризм]], духовные — [[Клерыкалізм|клерикализм]], а интеллигенция — любой «изм», какой только будет в книжной моде в данный исторический момент.}}
{{Канец цытаты|крыніца=''И.Л. Солоневич''. Народная монархия}}

Не падтрымліваючы этнічны («заалягічны») нацыяналізм, Саланевіч у той самы час пагаджаўся з тым, што расейская нацыянальная ідэя ёсьць вызначальная ідэя расейскай дзяржаўнасьці.
{{Пачатак цытаты}}
Расейская Імпэрыя з часоў «пачатковага летапісу» будавалася паводле нацыянальнага прызнаку. Аднак, у адрозьненье ад нацыянальных дзяржаваў астатняга сьвету, расейкая нацыянальная ідэя заўжды перарастала пляменныя рамкі і станала звышнацыянальнай ідэяй, як расейская дзяржаўнасьць заўсёды была звышнацыянальнай дзяржаўнасьцю, — аднак, пры той умове, што менавіта расейская ідэя дзяржаўнасьці, нацыі і культуры зьяўлялася, зьяўляецца і цяпер, вызначальнай ідэяй усяго нацыянальнага дзяржаўнага будаўніцтва Расеі.
{{Арыгінал|ru|Русская Империя со времен «начальной летописи» строилась по национальному признаку. Однако, в отличие от национальных государств остального мира, русская национальная идея всегда перерастала племенные рамки и становилась сверхнациональной идеей, как русская государственность всегда была сверхнациональной государственностью, — однако, при том условии, что именно русская идея государственности, нации и культуры являлась, является и сейчас, определяющей идеей всего национального государственного строительства России.}}
{{Канец цытаты|крыніца=''И. Л. Солоневич.'' Народная монархия.}}

У «Народнай манархіі» Саланевіч падвяргаў крытыцы адарваную ідэю чалавецтва, падкрэсьліваючы, што не існуе ўсеабдымных гістарычных законаў, і ў кожную эпоху для розных грамадаў і народаў існавалі свае асаблівыя («тут і цяпер») заканамернасьці. Кожны з чалавечых народаў самастойна творыць свой лёс у мінуўшчыне. Вышэйшай гістарычнай мэтаю для расейскага народу Саланевіч лічыў стварэньне [[Імпэрыя|імпэрыі]]. Ён меркаваў, што самую незвычайную імпэрыю ў гісторыі стварыў расейскі народ, і ў гэтым заключалася сусьветная роля расейскага народу і «сусьветнасьць» расейскай ідэі. Увасьлед за [[Славянафільства|славянафіламі]] і [[Почвеньніцтва|почвеньнікамі]] Саланевіч даваў адмоўную ацэнку [[Рэформы Пятра I|пятроўскім пераўтварэньнем]], з-за якіх Расея ўсё далей адыходзіла ад ідэалу народнай манархіі, а пад уплывам [[Заходняя цывілізацыя|Захаду]] [[эліта]] — [[Расейскае дваранства|дваранства]] і пасьля [[інтэлігенцыя]] — адрываліся ад народнай глебы; а ўсеагульная «эўрапеізацыя» абярнулася трагедыяй для простага расейскага народу, які страціў натуральную сувязь з уласным інтэлектуальным слоем, што прывяло ў канчатковым выніку да [[Лютаўская рэвалюцыя|падзеньня манархіі ў Расеі]]. Выхадам Саланевіч лічыў зьвярненьне расейскага народу да сваіх вытокаў пасродкам аднаўленьня «народнай», «сацыяльнай» манархіі ва ўсёй яе паўнаце «ад [[Манархія|царскага стальцу]] да [[Вясковая грамада|вясковага сходу]]»&lt;ref&gt;{{Кніга|частка=И.Л. Солоневич|загаловак=500 самых выдающихся людей России|адказны=Авт.-сост. Л. Орлова|месца={{Мн.}}|выдавецтва=Харвест|год=2008|сэрыя=Карманная библиотека|старонкі=346—347|isbn=978-985-16-5585-0}}&lt;/ref&gt;.

Ва ўласных артыкулах «Вялікая фальшыўка лютага» і «Міф пра Мікалая II», разглядаючы прычыны лютаўскіх падзей 1917 року, пазначае на іх амаль за паўстагодзьдзя да «Разважаньняў пра лютаўскую рэвалюцыю» [[Аляксандар Салжаніцын|А. І. Салжаніцына]]. У тэзах гэтых мысьляроў ёсьць шмат агульнага, але Янка Саланевіч практычна не крытыкуе [[Мікалай II (расейскі імпэратар)|цара]] (падобна Салжаніцыну ў «Разважаньнях…»), а большую ўвагу надае аналізу працэсаў, якія адбываліся ў грамадзтве, задачаў, якія стаялі перад царом, здрадзе кіроўнага «слою», які паставіў уласныя інтарэсы вышэй за інтарэсы Расеі, што прывяло да ізаляцыі цара, і ў канчатковым выніку — да [[Чырвоны тэрор|чырвонага тэрору]].
{{Пачатак цытаты}}
Гісторыя ўсклала на Мікалая II задачу звышчалавечай цяжкасьці: патрэбна было змагацца і з рэшткамі дваранскіх прывілеяў, і з усёй ці амаль з усёй інтэлігенцыяй. Маючы ў тылы інтэндантаў і інтэлігентаў, патрэбна было змагацца зь Японіяй і зь Нямеччынай. І між «царом і народам» існавала толькі адна — адна-адзіная сувязь, чыста маральная.
{{Арыгінал|ru|История возложила на Николая II задачу сверхчеловеческой трудности: нужно было бороться и с остатками дворянских привилегий, и со всей или почти со всей интеллигенцией. Имея в тылу интендантов и интеллигентов, нужно было бороться с Японией и с Германией. И между «царем и народом» существовала только одна — одна единственная связь, чисто моральная.}}
{{Канец цытаты|крыніца=''И. Л. Солоневич''. Миф о Николае II}}

{{Пачатак цытаты}}
«Трагічныя супярэчнасьці расейскага жыцьця», у якіх, паводле словаў С. Альдэнбурга, імпэратар Мікалай II абсалютна выразна ўяўляў сабе справу, маглі быць разьвязаныя: а) рэвалюцыйным шляхам — па сыстэме [[Іван Жахлівы|Івана Жахлівага]]; б) эвалюцыйным шляхам — па сыстэме імпэратара Мікалая II. Эвалюцыйны шлях не атрымаўся не з прычыны прынцыповых памылак Гаспадара Імпэратара, а ў выніку здрады. Гэтую здраду можна было б паставіць у дакор Гаспадару Імпэратару: навошта ён не прадугледзеў? З цалкам такой самаю ступеньню лягічнасьці можна был бы паставіць у дакор [[Гай Юліюс Цэзар|Цэзару]]: навошта ён не прадугледзеў [[Маркус Юніюс Брут|Брута]] зь ягоным кінжалам? &lt;…&gt; Ня вельмі сярэднім чалавекам быў і [[Напалеон]] — тое-сёе не прадугледзеў і ён. Наогул кажучы, «непрадбачлівасьць» становіцца абсалютна зразумелая пасьля таго, як «непрадбачанае» ўжо зьдзейсьнілася.
{{Арыгінал|ru|«Трагические противоречия русской жизни», в которых, по словам С. Ольденбурга, Император Николай II отдавал себе совершенно ясный отчет, могли быть разрешены : а) революционным путем — по системе Ивана Грозного; б) эволюционным путем — по системе Императора Николая II. Эволюционный путь не удался не вследствие принципиальных ошибок Государя Императора, а вследствие предательства. Это предательство можно было бы поставить в укор Государю Императору: зачем он не предусмотрел? С совершенно такой же степенью логичности можно было бы поставить в упрек Цезарю: зачем он не предусмотрел Брута с его кинжалом? &lt;…&gt; Не очень средним человеком был и Наполеон — кое-что не предусмотрел и он. Вообще говоря, «непредусмотрительность» становится совершенно ясна после того, как «непредусмотренное» уже свершилось.}}
{{Канец цытаты|крыніца=''И. Л. Солоневич''. Ещё о феврале}}

Саланевіч вывучаў камуністычную ідэю, ейную якасьць (разьдзел «Пра казанскую сірату і пра якасьць прадукцыі» «Расеі ў канцлягеры»), гістарычную пэрспэктыву і мэтады (гэтай тэме прысьвечана некалькі разьдзелаў «Расеі ў канцлягеры»).

== Асноўныя працы ==

=== На расейскай мове ===
* {{Артыкул|аўтар = |загаловак = Решительный бой|арыгінал = |спасылка = http://derzava.com/art_desc.php?aid=143|аўтар выданьня = |выданьне = Вечерние огни|тып = газэта|месца = Киев|выдавецтва = |год = 12 (25) октября 1919|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = |isbn = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Народная монархия|арыгінал = |спасылка = http://monarhiya.narod.ru/nm_ogl.html|адказны = |выданьне = |месца = Буэнос-Айрес|выдавецтва = Наша страна|год = 1973|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 0503020200-009|наклад = }} — Репринтное воспроизведение: М.: Изд. и рекламно-инф. фирма «Феникс» ГАСК СК СССР, 1991. — 512 с — {{ISBN|5-7652-0009-5}}
* {{Кніга|загаловак=Россия в концлагере|спасылка=http://www.kulichki.com/moshkow/POLITOLOG/SOLONEVICH/konclager.txt|выданьне=3-е изд|месца=София|выдавецтва=Голос России|год=1938|старонак=516}}
* {{Артыкул|загаловак=Миф о Николае Втором|спасылка=http://project03.ru/PR/is.php#PART1|выданьне=Наша страна|год=сакавік — чэрвень 1949}}
* {{Артыкул|загаловак=Трагедия Царской Семьи|спасылка=http://project03.ru/PR/is.php#PART2|выданьне=Наша страна|год=май 1952|нумар=122—123}}
* {{Артыкул|загаловак=Цареубийцы|спасылка=http://project03.ru/PR/is.php#PART3|выданьне=Голос России|год=1938 (?)}}
* {{Кніга|загаловак=Политические тезисы Российского Народно-Имперского (штабс-капитанского) движения|спасылка=http://project03.ru/PR/is.php#PART4|месца=Шанхай|выдавецтва=Белая империя|год=1941}}
* {{Артыкул|аўтар = |загаловак = Идеи — люди — организация|арыгінал = |спасылка = |аўтар выданьня = |выданьне = Наша страна|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 25 декабря 1948|выпуск = |том = |нумар = 8|старонкі = |isbn = }}
* {{Артыкул|загаловак=Два занавеса|выданьне=Наша страна|год=10 декабря 1949|нумар=33}}
* {{Артыкул|загаловак=Самодержавие, конституция и марксизм|спасылка=http://www.russia-talk.com/sol-sam.htm|выданьне=Наша страна|год=1950|нумар=39}}
* [https://web.archive.org/web/20100730205440/http://rus-sky.com/gosudarstvo/heald/slnevch2.htm Россия, революция и еврейство]
* [https://web.archive.org/web/20030605023046/http://hronos.km.ru/libris/lib_s/solonev00.html Великая фальшивка февраля]
* Белая Империя, статьи 1936—1940 — М., 1997. — {{ISBN|5-89097-005-4}}
* [http://www.kulichki.com/moshkow/POLITOLOG/SOLONEVICH/diktatura.txt Диктатура импотентов. социализм, его пророчества и их реализация]
* [http://www.kulichki.com/moshkow/POLITOLOG/SOLONEVICH/diktatura2.txt Диктатура сволочи]
* Две силы. Борьба за ядерное владычество над миром. Роман из советской действительности. — Уругвай, с 1948.

=== На іншых мовах ===
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Die Verlorenen|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = 5. Auf|месца = Essen|выдавецтва = Essener-Verlag|год = 1937|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|загаловак=The soviet Paradise Lost|месца=New York|выдавецтва=The Paisley Press, Inc|год=1938}}
* {{Кніга|загаловак=Russia in Chains|месца=London|выдавецтва=Williams and Norgate Ltd|год=1938}}
* {{Кніга|загаловак=Het «proletarische» paradijs Russland een concentratiekampf|месца=Den Haag|выдавецтва=W. P. Van Stockum &amp; Zoon N. V|год=1937}}
* {{Кніга|загаловак=Rosja w obozie koncentracyjnym|месца=Lwow|выдавецтва=Nakladem Sekretariatu Porozumiewawczego Polsckich Organizacyi Spolecznych we Lwowie|год=1938}}
* {{Кніга|загаловак=Rosko za mrizemi|месца=Praha|выдавецтва=Prapor Ruska}}
* {{Кніга|загаловак=Russija u konclogoru|адказны=Urednik dr. J. Adric|месца=Zagreb|выдавецтва=Knjiznica dobrich romana|год=1937}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Артыкул|аўтар = Денис Драгунский.|загаловак = Джентльмен в ГУЛАГе|арыгінал = |спасылка = http://www.solonevich.narod.ru/dragunsky.html|аўтар выданьня = |выданьне = Новое время|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 19 сентября 1999|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 30—32|isbn = }}
* {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|2|0|РЛ1-3|РЛ1-3}}
* {{Кніга
|аўтар          = Никандров Н.
|частка         = 
|загаловак      = Иван Солоневич: народный монархист
|арыгінал       = 
|спасылка       = 
|адказны        = Под ред. В. Г. Манягина
|выданьне       = 
|месца          = М.
|выдавецтва     = Алгоритм
|год            = 2007
|том            = 
|старонкі       = 
|старонак       = 672
|сэрыя          = Властители дум
|isbn           = 978-5-9265-0442-9
|наклад         = 
}}
* {{Артыкул
| аўтар          = Нил Никандров.
| загаловак      = Иван Солоневич возвращается с чужбины…
| арыгінал       = 
| спасылка       = http://gosudarstvo.voskres.ru/heald/slnevch4.htm
| мова           = 
| адказны        = 
| аўтар выданьня = 
| выданьне       = Латинская Америка
| тып            = часопіс
| месца          = 
| выдавецтва     = 
| год            = 1997
| выпуск         = 
| том            = 
| нумар          = 2
| старонкі       = 
| isbn           = 
| issn           = 
}}
* {{Кніга
|аўтар          = Смолин М. Б.
|частка         = 
|загаловак      = Энциклопедия имперской традиции русской мысли
|арыгінал       = 
|спасылка       = 
|адказны        = 
|выданьне       = 
|месца          = М.
|выдавецтва     = Имперская традиция
|год            = 2005
|том            = 
|старонкі       = 303—325
|старонак       = 448
|сэрыя          = 
|isbn           = 5-85134-078-9
|наклад         = 
}}
* {{Артыкул
|аўтар          = Смолин М. Б.
|загаловак      = Монархизм как любовь. Штрихи к портрету Ивана Солоневича
|арыгінал       = 
|спасылка       = http://www.russia-talk.com/sol-bio.htm
|мова           = 
|адказны        = 
|аўтар выданьня = И. Л. Солоневич
|выданьне       = Наша страна. ХХ век
|тып            = 
|месца          = М.
|выдавецтва     = 
|год            = 2001
|выпуск         = 
|том            = 
|нумар          = 
|старонкі       = 
|isbn           = 
|issn           = 
}}
* {{Кніга
|аўтар          = Борис Солоневич.
|частка         = 
|загаловак      = Молодежь и Г.П.У. Жизнь и борьба советской молодежи
|арыгінал       = 
|спасылка       = http://www.kulichki.com/moshkow/POLITOLOG/SOLONEVICH/sol2.txt
|адказны        = 
|выданьне       = 
|месца          = София
|выдавецтва     = Голос России
|год            = 1937
|том            = 
|старонкі       = 
|старонак       = 464
|сэрыя          = 
|isbn           = 
|наклад         = 
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка|url=http://www.solonevich.narod.ru/|загаловак=Бачына, прысьвечаная жыцьцю і творчасьці Янкі Лук’янавіча Саланевіча|дата=2012-01-24|мова = ru|archiveurl=http://www.webcitation.org/65nQicr4F|archivedate=2012-02-28}}
* [https://web.archive.org/web/20120111083434/http://www.nashastrana.net/ Газэта «Наша страна»]
* {{Спасылка|аўтар = Смолин М. Б.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://www.gosudarstvo.voskres.ru/heald/slnevch5.htm|загаловак = Русский народный империалист|фармат = |назва праекту = Русская государственность|выдавец = Русское Воскресение|дата = 24 студзеня 2012|мова = ru|камэнтар = |archiveurl=http://www.webcitation.org/65nQjr8lY|archivedate=2012-02-28}}
* {{Артыкул|url=http://www.pravaya.ru/ludi/450/11341?print=1|загаловак=Солоневич Иван Лукьянович (1891-1953)|аўтар=Сергей Лабанов.|дата публікацыі=7 марта 2007|выдавец=Правая.ru|мова = ru|дата=2012-01-24|archiveurl=http://www.webcitation.org/65nQlveno|archivedate=2012-02-28}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Саланевіч, Іван Лук’янавіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанскім раёне]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расеі]]
[[Катэгорыя:Белы рух]]
[[Катэгорыя:Расейскія журналісты]]
[[Катэгорыя:Расейскія публіцысты]]
[[Катэгорыя:Расейскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Расейскія манархісты]]
[[Катэгорыя:Расейскія эмігранты]]
[[Катэгорыя:Расейскія нацыяналісты]]
[[Катэгорыя:Заходнерусізм]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР]]
[[Катэгорыя:Памерлі ва Ўругваі]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад раку]]</text>
      <sha1>ewkdsni35yzlekyn9ggoecn0hpbmmrh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ягатын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133422</id>
    <revision>
      <id>2667086</id>
      <parentid>2592635</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5342" sha1="8gioa6i0ney3fzhyixdta1krpo3gmm1" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                             = Ягатын
|Статус                            = горад
|Назва ў родным склоне             = Ягатына
|Арыгінальная назва                = Яготин
|Герб                              = Yahotyn-gerb.png
|Сьцяг                             = Yahotyn prapor.png
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = 
|Першыя згадкі                     = 1552
|Статус з                          = 1957
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка             = 
|Раён                              = [[Ягатынскі раён|Ягатынскі]]
|Сельсавет                         = 
|Мэр                               = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 57.5
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 19818
|Год падліку колькасьці          = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва = &lt;ref&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2018/zb/06/zb_chnn2018pdf.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2018 року (PDF)]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|Нацыянальны склад насельніцтва  = [[украінцы]] – 94.6%&lt;br&gt; [[расейцы]] – 4.25%&lt;br&gt; [[беларусы]] – 0.44%
|Год падліку нацыянальнага складу= 2001
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі    = 
|Этнічны склад насельніцтва        = 
|Год падліку этнічнага складу      = 
|Паштовыя індэксы                  = 07700—07705
|Тэлефонны код                     = +380-4575
|Аўтамабільны нумарны знак         = 
|Выява                             = 
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 50
 |Шырата хвілінаў                  = 15
 |Шырата сэкундаў                  = 25
 |Даўгата градусаў                 = 31
 |Даўгата хвілінаў                 = 46
 |Даўгата сэкундаў                 = 54
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Сайт                              = 
|Лацінка=Jahatyn}}
'''Ягаты́н''' ({{мова-uk|Яготин}}) — [[горад|места]] ў [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Ягатынскі раён|Ягатынскага раёну]]. Плошча 57,5 км². Насельніцтва 19 300 чал. (2023).

== Гісторыя ==
* 1552: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1957: атрымаў статус места.

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAAA;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2008 !! 2018
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| align=center| 13 950
| align=center| 18 439
| align=center| 22 417
| align=center| 25 278
| align=center| 23 659
| align=center| 21 025
| align=center| 19 818
|}

=== Мова ===
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|95.49%
| align=center|4.12%
|}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Кіеўская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Гарады Ўкраіны]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці]]</text>
      <sha1>8gioa6i0ney3fzhyixdta1krpo3gmm1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ірпень (горад)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134057</id>
    <revision>
      <id>2667211</id>
      <parentid>2621062</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T03:33:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6306" sha1="pgd6oovep6fww8cywmpqtk9i3hr867r" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Ірпень
|Статус                              = места
|Назва ў родным склоне               = Ірпеню
|Назва ўкраінскай мовай              = Ірпінь
|Герб                                = Irpin gerb.png
|Сьцяг                               = Irpin prapor.png
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 
|Першыя згадкі                       = 1900
|Статус з                            = 1956
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = Ірпенская меская рада
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 110.83
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 53361
|Год падліку колькасьці              = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва = &lt;ref&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2018/zb/06/zb_chnn2018pdf.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2018 року (PDF)]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва  = [[украінцы]] – 82%&lt;br&gt; [[расейцы]] – 15%&lt;br&gt; [[беларусы]] – 2%&lt;br&gt;[[малдаване]] – 0.5%
|Год падліку нацыянальнага складу= 2001
|Паштовыя індэксы                    = 08200 — 08289
|Тэлефонны код                       = +380 4497
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = 
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 50
 |Шырата хвілінаў                    = 31
 |Шырата сэкундаў                    = 1
 |Даўгата градусаў                   = 30
 |Даўгата хвілінаў                   = 15
 |Даўгата сэкундаў                   = 0
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Commons                             = 
|Сайт                                = 
|Лацінка=Irpień}}
{{Іншыя значэньні|Ірпень}}
'''Ірпе́нь''' ({{мова-uk|Ірпінь}}) — [[горад|места]] ў [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Плошча 110,83 км². Насельніцтва 63 411 чал. (1 студзеня 2024)&lt;ref&gt;[https://sos-ukraine.org/wp-content/uploads/2024/08/05-2-analytical-report-irpin_.pdf АНАЛІТИЧНИЙ ЗВІТ]

[https://sos-ukraine.org/wp-content/uploads/2024/08/05-2-analytical-report-irpin_.pdf за результатами визначення потреб у соціальних послугах населення Ірпінської територіальної громади]&lt;/ref&gt;. [[Гарады-героі Ўкраіны|Горад-герой Украіны]] (2022)&lt;ref&gt;[https://www.pravda.com.ua/news/2022/03/25/7334331/ Ще 4 міста в Україні стали Героями], Украінская праўда, 25-03-2022&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
* 1900: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1956: атрымаў статус места.

== Насельніцтва ==
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAAA;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2008 !! 2018
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| align=center| 18 186
| align=center| 25 275
| align=center| 31 598
| align=center| 38 710
| align=center| 40 593
| align=center| 39 945
| align=center| 53 361
|}

=== Мова ===
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! малдаўская !! беларуская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|84.81%
| align=center|14.48%
| align=center|0.26%
| align=center|0.13%
|}

== Крыніцы ==
{{Зноскі}}

{{Кіеўская вобласьць}}
{{Гарады-героі Ўкраіны}}

[[Катэгорыя:Гарады Кіеўскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Гарады-героі Ўкраіны]]</text>
      <sha1>pgd6oovep6fww8cywmpqtk9i3hr867r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Іржышчаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134058</id>
    <revision>
      <id>2667210</id>
      <parentid>2341636</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T03:29:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5838" sha1="ft5ykiupyit9pv7bqxjgrk80qz4w0j7" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Іржышчаў
|Статус                              = горад
|Назва ў родным склоне               = Іржышчава
|Назва ўкраінскай мовай              = Ржищів
|Герб                                = Rzhyschiv gerb.png
|Сьцяг                               = Rzhischiv prapor.svg
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 
|Першыя згадкі                       = 1151
|Статус з                            = 1995
|Магдэбурскае права                  = 1506
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = 
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 35.6
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 7445
|Год падліку колькасьці              = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = &lt;ref&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2018/zb/06/zb_chnn2018pdf.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2018 року (PDF)]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = украінцы — 94,29%, расейцы — 4,45%
|Год падліку нацыянальнага складу    = 2001
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовы індэкс                      = 09230
|Тэлефонны код                       = +380 4573
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = 
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 49
 |Шырата хвілінаў                    = 57
 |Шырата сэкундаў                    = 40
 |Даўгата градусаў                   = 31
 |Даўгата хвілінаў                   = 2
 |Даўгата сэкундаў                   = 37
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Іржы́шчаў''' ({{мова-uk|Ржищів}}) — [[горад|места]] ў [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Плошча 35,6 км². Насельніцтва на 1 студзеня 2018 году — 7445 чал.

== Гісторыя ==
* 1151: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1506: магдэбурскае права
* 1995: атрымаў статус места.

== Насельніцтва ==
=== Колькасьць ===
{| align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAAA;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;
! 1923 !! 1926 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2018
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| align=center| 7395
| align=center| 8547
| align=center| 6993
| align=center| 8655
| align=center| 9799
| align=center| 9835
| align=center| 8447
| align=center| 7445
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|95,14%
| align=center|4,27%
|}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|X|171|Rzyszczów, w dok. ''Irzyszczów''}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|XV-II|568|Rzyszczów, miasteczko, powiat kijowski}}

{{Кіеўская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Іржышчаў| ]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>ft5ykiupyit9pv7bqxjgrk80qz4w0j7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ічня</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134202</id>
    <revision>
      <id>2667215</id>
      <parentid>2341641</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T04:07:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5487" sha1="phw7wedut08d7cij8guzsa6wrrb8hqj" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Ічня
|Статус                              = горад
|Назва ў родным склоне               = Ічні
|Назва ўкраінскай мовай              = Ічня
|Герб                                = Ichna_s.png
|Сьцяг                               = Ichnia flag.svg
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 
|Першыя згадкі                       = XIV стагодзьдзе
|Статус з                            = 1957
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Чарнігаўская вобласьць|Чарнігаўская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Ічнянскі раён|Ічнянскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 16.16
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 11042
|Год падліку колькасьці              = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = &lt;ref&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2018/zb/06/zb_chnn2018pdf.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2018 року (PDF)]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = [[украінцы]] — 96,66%&lt;br /&gt;[[расейцы]] — 2,94%
|Год падліку нацыянальнага складу    = 2001
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовы індэкс                      = 16700
|Тэлефонны код                       = +380-4633
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = Ichnia 01.jpg
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 50
 |Шырата хвілінаў                    = 51
 |Шырата сэкундаў                    = 22
 |Даўгата градусаў                   = 32
 |Даўгата хвілінаў                   = 22
 |Даўгата сэкундаў                   = 28
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Commons                             = 
|Сайт                                = 
}}
'''І́чня''' ({{мова-uk|Ічня}}) — [[горад|места]] ў [[Чарнігаўская вобласьць|Чарнігаўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Плошча 16,16 км². Насельніцтва на 1 студзеня 2018 году — 11 042 чал.

== Гісторыя ==
* XIV стагодзьдзе: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1957: атрымаў статус места.

== Насельніцтва ==
=== Колькасьць ===
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAAA;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#EEEEEE&quot;
! 1939 !! 1959 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2018
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| align=center| 14 338
| align=center| 13 131
| align=center| 13 765
| align=center| 13 632
| align=center| 12 780
| align=center| 11 042
|}

=== Мова ===
{| border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|97,39%
| align=center|2,48%
|}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}

{{Чарнігаўская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Гарады Чарнігаўскай вобласьці]]</text>
      <sha1>phw7wedut08d7cij8guzsa6wrrb8hqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Явараў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134379</id>
    <revision>
      <id>2667085</id>
      <parentid>2596729</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7910" sha1="h2wlvg221pseu7ukcnqopsq348970mq" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                             = Явараў
|Статус                            = горад
|Назва ў родным склоне             = Яварава
|Арыгінальная назва                = Яворів
|Герб                              = Yavoriv gerb.gif
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = 
|Першыя згадкі                     = 1436
|Статус з                          = 1939
|Магдэбурскае права                = 1569
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Львоўская вобласьць|Львоўская]]
|Аўтаномная рэспубліка             = 
|Раён                              = [[Явараўскі раён|Явараўскі]]
|Сельсавет                         = 
|Мэр                               = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 23.35
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 12888
|Год падліку колькасьці            = 2021
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = &lt;ref name=&quot;ukrcensus&quot;&gt;[http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2021/zb_chuselnist%202021.pdf Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2021 року]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt;
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі    = 
|Этнічны склад насельніцтва        = 
|Год падліку этнічнага складу      = 
|Нацыянальны склад насельніцтва    = украінцы – 96.5%,&lt;br&gt;расейцы – 2.66%
|Год падліку нацыянальнага складу  = 2001
|Колькасьць двароў                 = 
|Год падліку колькасьці двароў     = 
|Паштовы індэкс                    = 81000
|Тэлефонны код                     = +380-3259
|Аўтамабільны нумарны знак         = 
|Выява                             = {{Photomontage|position=center
 | photo1a                       = 1. Яворів.Ратуша.jpg
 | photo2a                       = Javoriv-1.jpg
 | photo2b                       = 15 Lvivska Street, Yavoriv (01).jpg
 | photo3a                       = ВП яворов пруды.jpg
   | size                       = 285
   | spacing                    = 2
   | color                      = #FFFFFF
   | border                     = 0
   }}
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 49
 |Шырата хвілінаў                  = 56
 |Шырата сэкундаў                  = 23
 |Даўгата градусаў                 = 23
 |Даўгата хвілінаў                 = 23
 |Даўгата сэкундаў                 = 9
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Сайт                              = 
}}
'''Я́вараў''' ({{мова-uk|Яворів}}, {{мова-pl|Jaworów}}) — [[места]] ў [[Львоўская вобласьць|Львоўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Плошча 23,35 км². Насельніцтва 15 тысяч чал. (з улікам імігрантаў).

== Клімат ==
{|
|-
|{{Кліматаграма
| Я́вараў
| -5.6| -0.2| 48
| -4.6| 1.6| 49
| -1.3| 7| 54
| 4.3| 14.3| 60
| 9.4| 18.9| 93
| 13.2| 22| 90
| 15.3| 23.9| 113
| 14.8| 23.6| 82
| 10.5| 18.6| 76
| 5.9| 13| 58	
| 2| 7.5| 54
| -2.5| 2| 52
|float=left
|clear=left
|source = &lt;ref&gt;[https://en.climate-data.org/europe/ukraine/lviv-oblast/yavoriv-33146/ Yavoriv Lviv Oblast Climate-Data.org] {{ref-en}}&lt;/ref&gt;
}}
|}

== Гісторыя ==
* 1436: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1569: магдэбурскае права.
* 1939: атрымаў статус места.

== Насельніцтва&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Україна / Ukrajina]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20201009111450/http://www.ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року, Київ-2020 — Державний комітет статистики України]{{ref-uk}}&lt;/ref&gt; ==
{{Bar chart years
|Шырыня выявы        = 1070
|Вышыня выявы        = 270
|Максімум шкалы      = 15000
|Крок большай шкалы  = 1000
|Крок меншай шкалы   = 500
|Колер большай шкалы = gray(0.8)
|Колер меншай шкалы  = gray(0.6)
|Колер слупка        = rgb(0.6,0.8,0.9) 
|Шырыня слупка       = 20
|Зрушэньне пазнакі    = (-10,5)  
|Год1  = 1860 |Значэньне1  = 8585
|Год2  = 1880 |Значэньне2  = 9072
|Год3  = 1910 |Значэньне3  = 10046
|Год4  = 1959 |Значэньне4  = 7486
|Год5  = 1970 |Значэньне5  = 10354
|Год6  = 1979 |Значэньне6  = 12413
|Год7  = 1989 |Значэньне7  = 13029
|Год8  = 1992 |Значэньне8  = 13700
|Год9  = 1998 |Значэньне9  = 14200
|Год10  = 2001 |Значэньне10  = 13510
|Год11  = 2003 |Значэньне11  = 13463
|Год12  = 2004 |Значэньне12  = 13320
|Год13  = 2005 |Значэньне13  = 13055
|Год14  = 2006 |Значэньне14  = 12957
|Год15  = 2007 |Значэньне15  = 12876
|Год16  = 2008 |Значэньне16  = 12825
|Год17  = 2009 |Значэньне17  = 12842
|Год18  = 2010 |Значэньне18  = 12873
|Год19  = 2011 |Значэньне19  = 12948
|Год20  = 2012 |Значэньне20  = 12900
|Год21  = 2013 |Значэньне21  = 12905
|Год22  = 2014 |Значэньне22  = 12914
|Год23  = 2016 |Значэньне23  = 12963
|Год24  = 2017 |Значэньне24  = 13057
|Год25  = 2018 |Значэньне25  = 13172
|Год26  = 2019 |Значэньне26  = 13115
|Год27  = 2020 |Значэньне27  = 12946 
|Год28  = 2021 |Значэньне28  = 12888
}}

== Фатаздымкі ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=140px&gt;
1. Яворів.Церква Різдва Богородиці (дер.jpg
ВП яворов церковь юрия1.jpg
Hrm4.jpg
Saints Peter and Paul church, Yavoriv (01).jpg
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=160px&gt;
1. Яворів.Пам'ятник Т.Г.Шевченку.jpg
1. Яворів.Пам'ятник Вербицькому М., українському композитору.jpg
Pam5.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://yavoriv-rada.gov.ua/ Афіцыйная старонка]{{ref-uk}}

{{Львоўская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIV стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>h2wlvg221pseu7ukcnqopsq348970mq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Codemasters</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135379</id>
    <revision>
      <id>2667138</id>
      <parentid>2179997</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9850" sha1="8sgkspeti3sjbhoc7jif1wtgtrd2we4" xml:space="preserve">{{кампанія 
|назва               = Codemasters
|лягатып             = 
|тып                 = [[Прыватная кампанія|Прыватная]]
|лістынг на біржы    = 
|дэвіз               = 
|заснаваная          = 1986
|заснавальнікі       = 
|разьмяшчэньне       = [[Ўорўікшыр]], [[Вялікабрытанія]]
|ключавыя фігуры     = [[Рычард Дарлінг]], [[Дэйвід Дарлінг]], Джым Дарлінг, [[Аніль Амбані]]
|галіна              = [[Індустрыя кампутарных гульняў]]
|прадукцыя           = [[Кампутарная гульня|Кампутарныя гульні]]
|абарачэньне         = 
|апэрацыйны прыбытак = 
|чысты прыбытак      = 
|лік супрацоўнікаў   = 500&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://www.codemasters.com/uk/about-us/|загаловак = About|фармат = |назва праекту = |выдавец = Codemasters|дата = 18 сьнежня 2012|мова = en|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|матчына кампанія    = Balderton Capital (50%)&lt;br&gt;[[Reliance Entertainment]] (50%)
|даччыныя кампаніі   = 
|аўдытар             = 
|сайт                = [http://www.codemasters.com/ www.codemasters.com]
}}
'''The Codemasters Software Company Limited''' або '''Codemasters''' ({{Мова-be|майстры коду}}; ранейшая назва '''Code Masters''') — [[Вялікабрытанія|брытанскі]] [[распрацоўнік кампутарных гульняў]], заснаваны братамі [[Дэйвід Дарлінг|Дэйвідам]] і [[Рычард Дарлінг|Рычардам Дарлінгамі]] ў 1986 року. Codemasters — адна з найстарэйшых брытанскіх гульнявых студыяў. У 2005 часопіс «Develop» назваў яе найлепшай незалежнай распрацоўніцай гульняў&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 6 May 2005|url = http://www.gamesindustry.biz/articles/codemasters-lsquoon-top-of-the-worldrsquo-as-top-100-games-developers-league-is-revealed|загаловак = Codemasters ‘on top of the world’ as top 100 games developers league is revealed.|фармат = |назва праекту = |выдавец = Games Industry International|дата = 18 сьнежня 2012|мова = en|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

== Мінуўшчына ==
Заснаваная ў 1986 Рычардам і Дэйвідам Дарлінгамі (апошні меў ужо досьвед працы ў [[Mastertronic]]). Кампанія занялася выданьнем гульняў для плятформы [[ZX Spectrum]], якая ў той час актыўна заваёўвала рынкі. Гульні выходзілі таксама для [[Commodore 64]], [[Commodore 16]], [[BBC Micro]], [[Acorn Electron]], [[Amstrad CPC]], [[Atari 8-bit]], [[Commodore Amiga]] і [[Atari ST]].

Вялікую дзелю гульняў на ZX Spectrum складалі [[экшэн]]ы, якія патрабавалі ад гульца разьвязаньня ламанінаў шляхам камбінаваньня разнастайных прадметаў. Прыкладам пасьпяховае сэрыі такіх гульняў служыць «[[Dizzy]]». Codemasters таксама вядомыя выданьнем вялікае сэрыі [[сымулятар]]аў, найбольш спартовых.

Пасьля таго, як рынак [[8-біт]]ных кампутараў пачаў занепадаць, Codemasters занялася распрацоўкай для 8-бітных і [[16-бітных]] кансоляў, адначасна адмаўляючыся ад продажу [[Рэкамэндаваная раздробавая цана|малабюджэтных гульняў]] на карысьць гульняў па поўным кошце. Так, у 1993 пабачыла сьвет апошняя гульня сэрыі «Dizzy» па нізкім кошце — «[[Crystal Kingdom Dizzy]]». Наступная гульня, «[[Fantastic Dizzy]]», выйшла ўжо па поўным кошце.

Вялікі посьпех на кансолі [[Sega]] [[Mega Drive]] мелі сэрыі гульняў «[[Micro Machines]]» і «[[Pete Sampras Tennis]]».

У 1999 Codemasters зрабілі спробу замацавацца на амэрыканскім рынку, адкрыўшы новую студыю ў Оўкхэрсьце ў былых памяшканьнях [[Sierra Entertainment|Sierra]] і наняўшы туды звольненых супрацоўнікаў Yosemite Entertainment.

На плятформах пазьнейшых пакаленьняў Codemasters працягнулі выпуск вядомых сэрыяў гульняў, такіх як «[[TOCA Touring Car (сэрыя гульняў)|TOCA Touring Car]]», «[[Colin McRae Rally]]», «[[Brian Lara Cricket (сэрыя гульняў)|Brian Lara Cricket]]» і «[[Operation Flashpoint: Cold War Crisis|Operation Flashpoint]]».

У 2007 Codemasters запусьцілі ў Эўропе [[Масавая шматасобавая он-лайнавая ролевая гульня|масавую шматасобавую он-лайнавую ролевую гульню]] «[[The Lord of the Rings Online: Shadows of Angmar]]». У чэрвені таго ж року кампанія была прададзеная [[Венчурны капітал|венчурнай групе]] Balderton Capital&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 14 June 2007|url = http://www.mcvuk.com/press-releases/read/balderton-capital-buys-out-founders-of-codemasters-company-receives-pound-50m-funding-from-goldman-sachs/068322|загаловак = Balderton Capital buys out founders of Codemasters, company receives£50m funding from Goldman Sachs.|фармат = |назва праекту = MCV|выдавец = |дата = 18 сьнежня 2012|мова = en|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;, пасьля чаго лягатып быў зьменены на счэпленыя мэталічныя літары C і M.

25 красавіка 2008 Codemasters набылі студыю Sega Racing Studio&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = Ryan Geddes.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 25 красавіка 2008|url = http://pc.ign.com/articles/869/869463p1.html|загаловак = Codemasters Buys SEGA Racing Studio|фармат = |назва праекту = |выдавец = IGN|дата = 18 сьнежня 2012|мова = en|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. 5 красавіка 2010 50% акцыяў Codemasters набыла індыйская кампанія [[Reliance Entertainment|Reliance Big Entertainment]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = David Hinkle.|прозьвішча = Hinkle|імя = David|аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 5 April 2010|url = http://www.joystiq.com/2010/04/05/reliance-big-entertainment-acquires-50-stake-in-codemasters/|загаловак = Reliance Big Entertainment acquires 50% stake in Codemasters|фармат = |назва праекту = |выдавец = Joystiq|дата = 18 сьнежня 2012|мова = en|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

Пазьней у тым самым року Codemasters запусьціла [[Гульня зь бясплатнымі магчымасьцямі|бясплатную]] вэрсію «[[Lord of the Rings Online]]».

== Студыі ==
* '''Codemasters Southam''', асноўная студыя і штаб-кватэра кампаніі.
* '''[[Sega Racing Studio]]''', набытая ў SEGA.
* '''Codemasters Birmingham''', набытая ў [[Swordfish Studios]] у лістападзе 2008&lt;ref name=bham-buy&gt;{{Спасылка|аўтар = Rob Crossley.|прозьвішча = Crossley|імя = Rob|аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 14 November 2008|url = http://www.next-gen.biz/news/codemasters-acquires-swordfish-birmingham|загаловак = Codemasters Acquires Swordfish Birmingham|фармат = |назва праекту = |выдавец = Edge Magazine|дата = 18 сьнежня 2012|мова = en|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.
* '''Codemasters Studio Sdn Bhd''' у [[Куала Лумпур]] ([[Маляйзія]]), заснаваная ў верасьні 2006.

== Крыніцы і заўвагі ==
{{Зноскі|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20140709043703/http://www.codemasters.com/uk/gridautosport/ps3/info/ Афіцыйная бачына]{{ref-en}}
* [http://www.dmoz.org/Games/Video_Games/Developers_and_Publishers/C/Codemasters/ Codemasters]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}} на [[Open Directory Project]]
* [http://www.worldofspectrum.org/infoseekpub.cgi?regexp=^Code+Masters+Ltd$&amp;loadpics=on Codemasters]{{ref-en}} на [[World of Spectrum]]

{{Codemasters}}

[[Катэгорыя:Распрацоўнікі кампутарных гульняў]]
[[Катэгорыя:Брытанскія кампаніі]]</text>
      <sha1>8sgkspeti3sjbhoc7jif1wtgtrd2we4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:RefToolbarNoDialogs.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>136161</id>
    <revision>
      <id>2667175</id>
      <parentid>2260759</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Neriah</username>
        <id>68491</id>
      </contributor>
      <comment>Standardisation of thumbnail sizes</comment>
      <origin>2667175</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="25148" sha1="bfhy7ueblxmo7nryix4kqpzx829hfjo" xml:space="preserve">var numforms = 0;
var wikEdAutoUpdateUrl;
function refbuttons() {
  if (mwCustomEditButtons &amp;&amp; (document.getElementById('toolbar') || document.getElementById('wikiEditor-ui-toolbar'))/* &amp;&amp; wikEdAutoUpdateUrl == null*/) {
    if (document.getElementById('toolbar')) {
      button = document.createElement('a');
      button.href = &quot;javascript:easyCiteMain()&quot;;
      button.title = &quot;Insert citation&quot;;
      buttonimage = document.createElement('img');
      buttonimage.src = &quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/00/Button_easy_cite_%281%29.png&quot;;
      buttonimage.alt = &quot;Insert footnote&quot;;
      button.appendChild(buttonimage);
      document.getElementById('toolbar').appendChild(button);
    } else {
      button = document.createElement('a');
      button.href = &quot;#&quot;;
      button.title = &quot;Insert citation&quot;;
      button.id = 'reftoolbar-button';
      buttonimage = document.createElement('img');
      buttonimage.src = &quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Curly_Brackets.svg/40px-Curly_Brackets.svg.png&quot;;
      buttonimage.alt = &quot;Insert citation&quot;;
      button.classname = &quot;tool tool-button&quot;;
      buttonimage.style.width = &quot;22px&quot;;
      buttonimage.style.height = &quot;17px&quot;;
      buttonimage.style.paddingTop = &quot;5px&quot;;
      buttonimage.style.paddingLeft = &quot;3px&quot;;
      button.appendChild(buttonimage)
      document.getElementById('wikiEditor-ui-toolbar').childNodes[0].childNodes[1].appendChild(button);
      //document.getElementById('reftoolbar-button').onclick = easyCiteMain;
      $('#reftoolbar-button').live('click', function() { easyCiteMain(); });
    }
    if (navigator.userAgent.indexOf('MSIE') == -1) {
      citemain = document.createElement('div');
      citemain.style.display = 'none';
      citemain.setAttribute('Id', 'citeselect');
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeWeb()&quot;, &quot;Cite web&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeBook()&quot;, &quot;Cite book&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeJournal()&quot;, &quot;Cite journal&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeNews()&quot;, &quot;Cite news&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;citeNamedRef()&quot;, &quot;Named ref&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;dispErrors()&quot;, &quot;Error check&quot;) );
      citemain.appendChild( addOption(&quot;hideInitial()&quot;, &quot;Cancel&quot;) );
      document.getElementById('wpTextbox1').parentNode.insertBefore(citemain, document.getElementById('wpTextbox1'));
    }
    else {
    selection = '&lt;div id=&quot;citeselect&quot; style=&quot;display:none&quot;&gt;&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Cite web&quot; onclick=&quot;citeWeb()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Cite book&quot; onclick=&quot;citeBook()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Cite journal&quot; onclick=&quot;citeJournal()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Cite news&quot; onclick=&quot;citeNews()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Named ref&quot; onclick=&quot;citeNamedRef()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Error check&quot; onclick=&quot;dispErrors()&quot; /&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Cancel&quot; onclick=&quot;hideInitial()&quot; /&gt;&lt;/div&gt;';
    document.getElementById('editform').innerHTML = selection + document.getElementById('editform').innerHTML;
    }
  }
}
 
function addOption(script, text) {
  option = document.createElement('input');
  option.setAttribute('type', 'button');
  option.setAttribute('onclick', script);
  option.setAttribute(&quot;value&quot;, text);
  return option;
}
 
function hideInitial() {
  document.getElementById('citeselect').style.display = 'none';
  oldFormHide();
}
 
function oldFormHide() {
  if (numforms != 0) {
    document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
  }
  if (document.getElementById('errorform') != null) {
    document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform'));
  }
} 
 
function easyCiteMain() {
  document.getElementById('citeselect').style.display = '';
}
 
var months = ['January', 'February', 'March', 'April', 'May', 'June',
  'July', 'August', 'September', 'October', 'November', 'December'];
var citeGlobalDateFormat = &quot;&lt;date&gt; &lt;monthname&gt; &lt;year&gt;&quot;;
function getTime() {
  var datestr = '';
  if (typeof citeUserDateFormat != 'undefined') {
    datestr = citeUserDateFormat;
  } else {
    datestr = citeGlobalDateFormat;
  }
  var DT = new Date();
  var zmonth = '';
  var month = DT.getUTCMonth()+1;
  if (month &lt; 10) {
    zmonth = &quot;0&quot;+month.toString();
  } else {
    zmonth = month.toString();
  }
  month = month.toString();
  var zdate = '';
  var date = DT.getUTCDate()
  if (date &lt; 10) {
    zdate = &quot;0&quot;+date.toString();
  } else {
    zdate = date.toString();
  }
  date = date.toString()
  datestr = datestr.replace('&lt;date&gt;', date);
  datestr = datestr.replace('&lt;month&gt;', month);
  datestr = datestr.replace('&lt;zdate&gt;', zdate);
  datestr = datestr.replace('&lt;zmonth&gt;', zmonth);
  datestr = datestr.replace('&lt;monthname&gt;', months[DT.getUTCMonth()]);
  datestr = datestr.replace('&lt;year&gt;', DT.getUTCFullYear().toString());
  return (datestr);
}
 
function citeWeb() {
  citeNewsWeb(&quot;cite web&quot;);
}
function citeNews() {
  citeNewsWeb(&quot;cite news&quot;);
}
 
function citeNewsWeb(templatename) {
  oldFormHide();
  template = templatename;
  var legend;
  if (template == &quot;cite web&quot;) {
    legend = &quot;Cite web source&quot;;
  } else {
    legend = &quot;Cite news source&quot;;
  }
  newtime = getTime();
  numforms++;
  form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
    '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;'+legend+'&lt;/legend&gt;'+
    '&lt;table cellspacing=&quot;5&quot;&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;hidden&quot; value=&quot;'+template+'&quot; id=&quot;template&quot;&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;url&quot;&gt;&amp;nbsp;URL: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;url&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;title&quot;&gt;&amp;nbsp;Title: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;title&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;last&quot;&gt;&amp;nbsp;Last name: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;last&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;first&quot;&gt;&amp;nbsp;First name: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;first&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;coauthors&quot;&gt;&amp;nbsp;Coauthors: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;coauthors&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;date&quot;&gt;&amp;nbsp;Publication date: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;date&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;work&quot;&gt;&amp;nbsp;Work: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;work&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;publisher&quot;&gt;&amp;nbsp;Publisher: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;publisher&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;pages&quot;&gt;&amp;nbsp;Pages: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;pages&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;language&quot;&gt;&amp;nbsp;Language: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;language&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;accessdate&quot;&gt;&amp;nbsp;Access date: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;accessdate&quot; value=&quot;'+ newtime +'&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;location&quot;&gt;&amp;nbsp;Location: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;location&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;refname&quot;&gt;&amp;nbsp;Reference name: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;refname&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;/table&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Add citation&quot; onClick=&quot;addcites()&quot;&gt;'+
 '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
   document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
}
 
function citeBook() {
  oldFormHide();
  template = &quot;cite book&quot;;
  numforms++;
  form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
    '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;Cite book source&lt;/legend&gt;'+
    '&lt;table cellspacing=&quot;5&quot;&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;hidden&quot; value=&quot;'+template+'&quot; id=&quot;template&quot;&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;last&quot;&gt;&amp;nbsp;Last name: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;last&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;first&quot;&gt;&amp;nbsp;First name: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;first&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;coauthors&quot;&gt;&amp;nbsp;Coauthors: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;coauthors&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;others&quot;&gt;&amp;nbsp;Others: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;others&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;title&quot;&gt;&amp;nbsp;Title: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;title&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;editor&quot;&gt;&amp;nbsp;Editor: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;editor&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;publisher&quot;&gt;&amp;nbsp;Publisher: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;publisher&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;location&quot;&gt;&amp;nbsp;Location: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;location&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;date&quot;&gt;&amp;nbsp;Publication date: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;date&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;edition&quot;&gt;&amp;nbsp;Edition: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;edition&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;series&quot;&gt;&amp;nbsp;Series: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;series&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;volume&quot;&gt;&amp;nbsp;Volume: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;volume&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;pages&quot;&gt;&amp;nbsp;Pages: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;pages&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;chapter&quot;&gt;&amp;nbsp;Chapter: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;chapter&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;isbn&quot;&gt;&amp;nbsp;ISBN: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;isbn&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;oclc&quot;&gt;&amp;nbsp;OCLC: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;oclc&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;url&quot;&gt;&amp;nbsp;URL: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;url&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;accessdate&quot;&gt;&amp;nbsp;Access date: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;accessdate&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;language&quot;&gt;&amp;nbsp;Language: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;language&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;refname&quot;&gt;&amp;nbsp;Reference name: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;refname&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;/table&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Add citation&quot; onClick=&quot;addcites()&quot;&gt;'+
 '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
   document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
}
 
function citeJournal() {
  oldFormHide();
  template = &quot;cite journal&quot;;
  numforms++;
  form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
    '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;Cite book source&lt;/legend&gt;'+
    '&lt;table cellspacing=&quot;5&quot;&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;hidden&quot; value=&quot;'+template+'&quot; id=&quot;template&quot;&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;last&quot;&gt;&amp;nbsp;Last name: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;last&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;first&quot;&gt;&amp;nbsp;First name: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;first&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;coauthors&quot;&gt;&amp;nbsp;Coauthors: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;coauthors&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;date&quot;&gt;&amp;nbsp;Publication date: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;date&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;title&quot;&gt;&amp;nbsp;Title: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;title&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;journal&quot;&gt;&amp;nbsp;Journal: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;journal&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;publisher&quot;&gt;&amp;nbsp;Publisher: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;publisher&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;location&quot;&gt;&amp;nbsp;Location: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;location&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;volume&quot;&gt;&amp;nbsp;Volume: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;volume&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;issue&quot;&gt;&amp;nbsp;Issue: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;issue&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;pages&quot;&gt;&amp;nbsp;Pages: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;pages&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;issn&quot;&gt;&amp;nbsp;ISSN: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;issn&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;oclc&quot;&gt;&amp;nbsp;OCLC: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;oclc&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;language&quot;&gt;&amp;nbsp;Language: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;language&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;url&quot;&gt;&amp;nbsp;URL: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;url&quot;&gt;&lt;/td&gt;'+
    '&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;accessdate&quot;&gt;&amp;nbsp;Access date: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;accessdate&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;120&quot;&gt;&lt;label for=&quot;refname&quot;&gt;&amp;nbsp;Reference name: &lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
      '&lt;td width=&quot;400&quot;&gt;&lt;input type=&quot;text&quot; tabindex=1 style=&quot;width:100%&quot; id=&quot;refname&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;'+
    '&lt;/table&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Add citation&quot; onClick=&quot;addcites()&quot;&gt;'+
 '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
   document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
}
 
function addcites(template) {
  cites = document.getElementById('citediv'+numforms).getElementsByTagName('input');
  var citebegin = '&lt;ref';
  var citename = '';
  var citeinner = '';
  for (var i=0; i&lt;cites.length-1; i++) {
    if (cites[i].value != '' &amp;&amp; cites[i].id != &quot;refname&quot; &amp;&amp; cites[i].id != &quot;template&quot;) {
      citeinner += &quot;|&quot; + cites[i].id + &quot;=&quot; + cites[i].value;
    }
    else if (cites[i].value != '' &amp;&amp; cites[i].id == &quot;refname&quot; &amp;&amp; cites[i].id != &quot;template&quot;) {
      citebegin += ' name=&quot;' + cites[i].value + '&quot;';
    }
    else if (cites[i].value != '' &amp;&amp; cites[i].id != &quot;refname&quot; &amp;&amp; cites[i].id == &quot;template&quot;) {
      citename = '&gt;{{' + cites[i].value;
    }
  }
  cite = citebegin + citename + citeinner + &quot;}}&lt;/ref&gt;&quot;;
  insertTags(cite, '', '');
  document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
}
 
function getNamedRefs(calls) {
  if (typeof(wikEdUseWikEd) != 'undefined') {
    if (wikEdUseWikEd == true) {
      WikEdUpdateTextarea();
    }
  }
  text = document.getElementById('wpTextbox1').value;
  var regex;
  if (calls) {
    regex = /&lt; *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|(&quot;([^&quot;]*?)&quot;)|([^'&quot;\s]*?[^\/]\b)) *?\/ *?&gt;/gi //'
  } else {
    regex = /&lt; *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|(&quot;([^&quot;]*?)&quot;)|([^'&quot;\s]*?[^\/]\b)) *?&gt;/gi //'
  }
  var namedrefs = new Array();
  var i=0;
  var nr=true;
  do {
    ref = regex.exec(text);
    if(ref != null){
      if (ref[5]) {
        namedrefs[i] = ref[5];
      } else if (ref[3]) {
        namedrefs[i] = ref[3];
      } else {
        namedrefs[i] = ref[6];
      }
      i++;
    } else {
      nr=false;
    }
  } while (nr==true);
  return namedrefs;
}
 
function citeNamedRef() {
  namedrefs = getNamedRefs(false);
  if (namedrefs == '') {
    oldFormHide();
    numforms++;
    out = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;&lt;fieldset&gt;'+
      '&lt;legend&gt;References in text&lt;/legend&gt;There are no named refs (&lt;tt&gt;&amp;lt;ref name=&quot;Name&quot;&amp;gt;&lt;/tt&gt;) in the text&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
    document.getElementById('citeselect').innerHTML += out;
  }
  else {
    oldFormHide();
    numforms++;
    form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
      '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;References in article&lt;/legend&gt;'+
      '&lt;table cellspacing=&quot;5&quot;&gt;'+
      '&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;label for=&quot;namedrefs&quot;&gt;&amp;nbsp;Named references in text&lt;/label&gt;&lt;/td&gt;'+
            '&lt;td&gt;&lt;select name=&quot;namedrefs&quot; id=&quot;namedrefs&quot;&gt;';
    for (var i=0;i&lt;namedrefs.length;i++) {
      form+= '&lt;option value=&quot;'+namedrefs[i]+'&quot;&gt;'+namedrefs[i]+'&lt;/option&gt;';
    }
    form+= '&lt;/select&gt;'+
      '&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;'+
      '&lt;input type=&quot;button&quot; value=&quot;Add citation&quot; onClick=&quot;addnamedcite()&quot;&gt;'+
      '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
     document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
  }
}
 
function addnamedcite() {
  name = document.getElementById('citediv'+numforms).getElementsByTagName('select')[0].value;
  ref = '&lt;ref name=&quot;'+name+'&quot; /&gt;';
  insertTags(ref, '', '');
  document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
}
 
function getAllRefs() {
  if (typeof(wikEdUseWikEd) != 'undefined') {
    if (wikEdUseWikEd == true) {
      WikEdUpdateTextarea();
    }
  }
  text = document.getElementById('wpTextbox1').value;
  regex = /&lt; *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|(&quot;([^&quot;]*?)&quot;)|([^'&quot;\s]*?[^\/]\b)))? *?&gt;((.|\n)*?)&lt; *?\/? *?ref *?&gt;/gim //&quot;
  var allrefs = new Array();
  var i=0;
  var nr=true;
  do {
    ref = regex.exec(text);
    if(ref != null){
      if (ref[0].search(/[^\s]{150}/) != -1) {
        ref[0] = ref[0].replace(/\|([^\s])/g, &quot;| $1&quot;);
      }
      ref[0] = ref[0].replace(/&lt;/g, &quot;&amp;lt;&quot;);
      ref[0] = ref[0].replace(/&gt;/g, &quot;&amp;gt;&quot;);
      allrefs[i] = ref[0];
      i++;
    } else {
      nr=false;
    }
  } while (nr==true);
  return allrefs;
}
 
function NRcallError(namedrefs, refname) {
  for (var i=0; i&lt;namedrefs.length; i++) {
    if (namedrefs[i] == refname) {
      return true;
    }
  }
  return false;
}
 
function errorCheck() {
  var allrefs = getAllRefs();
  var allrefscontent = new Array();
  var samecontentexclude = new Array();
  var sx=0;
  var templateexclude = new Array();
  var tx=0;
  var skipcheck = false;
  var namedrefcalls = getNamedRefs(true);
  for (var i=0; i&lt;allrefs.length; i++) {
    allrefscontent[i] = allrefs[i].replace(/&amp;lt; *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|(&quot;([^&quot;]*?)&quot;)|([^'&quot;\s]*?[^\/]\b)))? *?&amp;gt;((.|\n)*?)&amp;lt; *?\/? *?ref *?&amp;gt;/gim, &quot;$8&quot;);  //&quot;
  }
  var namedrefs = getNamedRefs(false);
  var errorlist = new Array();
  var q=0;
  unclosed = document.getElementById('unclosed').checked;
  samecontent = document.getElementById('samecontent').checked;
  templates = document.getElementById('templates').checked;
  repeated = document.getElementById('repeated').checked;
  undef = document.getElementById('undef').checked;
  for (var i=0; i&lt;allrefs.length; i++) {
    if (allrefs[i].search(/&amp;lt; *?\/ *?ref *?&amp;gt;/) == -1 &amp;&amp; unclosed) {
      errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+allrefs[i]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
      errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;Unclosed &lt;tt&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/tt&gt; tag&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;';
      q++;
    }
    if (samecontent) {
      for (var d=0; d&lt;samecontentexclude.length; d++) {
        if (allrefscontent[i] == samecontentexclude[d]) {
          skipcheck = true;
        }
      }
      var p=0;
      while (p&lt;allrefs.length &amp;&amp; !skipcheck) {
        if (allrefscontent[i] == allrefscontent[p] &amp;&amp; i != p) {
          errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+allrefscontent[i]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
          errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;Multiple refs contain this content, a &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once&quot;&gt;named reference&lt;/a&gt; should be used instead&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;';
          q++;
          samecontentexclude[sx] = allrefscontent[i]
          sx++;
          break;
        }
        p++;
      }
     skipcheck=false;
    }
    if (templates) {
      if (allrefscontent[i].search(/\{\{cite/i) == -1 &amp;&amp; allrefscontent[i].search(/\{\{citation/i) == -1 &amp;&amp; allrefscontent[i].search(/\{\{Comic (book|strip) reference/i) == -1 &amp;&amp; allrefscontent[i].search(/\{\{Editorial cartoon reference/i) == -1 &amp;&amp; allrefscontent[i].search(/\{\{harv/i) == -1) {
        for (var x=0; x&lt;templateexclude.length; x++) {
          if (allrefscontent[i] == templateexclude[x]) {
            skipcheck = true;
          }
        }
        if (!skipcheck) {
          errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+allrefs[i]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
          errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;Does not use a &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates&quot;&gt;citation template&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;';
          q++;
          templateexclude[tx] = allrefscontent[i];
          tx++;
        }
        skipcheck = false;
      }
    }
  }
  if (repeated) {
    var repeatnameexclude = new Array();
    var rx=0;
    for (var k=0; k&lt;namedrefs.length; k++) {
      for (var d=0; d&lt;repeatnameexclude.length; d++) {
        if (namedrefs[k] == repeatnameexclude[d]) {
          skipcheck = true;
        }
      }
      var z=0;
      while (z&lt;namedrefs.length &amp;&amp; !skipcheck) {
        if (namedrefs[k] == namedrefs[z] &amp;&amp; k != z) {
          errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+namedrefs[k]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
          errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;Multiple references are given the same &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once&quot;&gt;name&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;';
          q++;
          repeatnameexclude[rx] = namedrefs[z];
          rx++;
          break;
        }
        z++;
      }
     skipcheck = false;
    }
  }
  if (undef) {
    var undefexclude = new Array();
    var ux=0;
    for (var p=0; p&lt;namedrefcalls.length; p++) {
      for (var d=0; d&lt;undefexclude.length; d++) {
        if (allrefscontent[i] == undefexclude[d]) {
          skipcheck = true;
        }
      }
      if (!skipcheck) {
        if (!NRcallError(namedrefs, namedrefcalls[p])) {
          errorlist[q] = '&lt;tr&gt;&lt;td width=&quot;75%&quot;&gt;&lt;tt&gt;'+namedrefcalls[p]+'&lt;/tt&gt;&lt;/td&gt;';
          errorlist[q] += '&lt;td width=&quot;25%&quot;&gt;A &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once&quot;&gt;named reference&lt;/a&gt; is used but not defined&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;';
          q++;
          undefexclude[ux] = namedrefs[p];
          ux++;
        }
      }
      skipcheck = false;
    }
 }
  if (q &gt; 0) {
    return errorlist;
  } else {
    return 0;
  }
}
 
function dispErrors() {
  oldFormHide();
  form = '&lt;div id=&quot;errorform&quot;&gt;&lt;fieldset&gt;'+
    '&lt;legend&gt;Error checking&lt;/legend&gt;'+
    '&lt;b&gt;Check for:&lt;/b&gt;&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;unclosed&quot; /&gt; Unclosed &lt;tt&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/tt&gt; tags&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;samecontent&quot; /&gt; References with the same content&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;templates&quot; /&gt; References not using a &lt;a href=&quot;//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates&quot;&gt;citation template&lt;/a&gt;&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;repeated&quot; /&gt; Multiple references with the same name&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;checkbox&quot; id=&quot;undef&quot; /&gt; Usage of undefined named references&lt;br/&gt;'+
    '&lt;input type=&quot;button&quot; id=&quot;errorchecksubmit&quot; value=&quot;Check for selected errors&quot; onclick=&quot;doErrorCheck()&quot;/&gt;'+
    '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
  document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
}
 
function doErrorCheck() {
  var errors = errorCheck();
  document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform'));
  if (errors == 0) {
    if (numforms != 0) {
      document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
    }
    numforms++;
    out = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;&lt;fieldset&gt;'+
      '&lt;legend&gt;Error checking&lt;/legend&gt;No errors found.&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
    document.getElementById('citeselect').innerHTML += out;
  }
  else {
    if (numforms != 0) {
      document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none';
    }
    numforms++;
    form = '&lt;div id=&quot;citediv'+numforms+'&quot;&gt;'+
      '&lt;fieldset&gt;&lt;legend&gt;Error checking&lt;/legend&gt;'+
      '&lt;table border=&quot;1px&quot;&gt;';
    for (var i=0; i&lt;errors.length; i++) {
      form+=errors[i];
    }
    form+= '&lt;/table&gt;'+
      '&lt;/fieldset&gt;&lt;/div&gt;';
     document.getElementById('citeselect').innerHTML += form;
  }
}
 
$( refbuttons );</text>
      <sha1>bfhy7ueblxmo7nryix4kqpzx829hfjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ян Ходзька-Барэйка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138491</id>
    <revision>
      <id>2667098</id>
      <parentid>2597677</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:08:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5834" sha1="j57fl836p9sj8z3csjl91xz0m683xv3" xml:space="preserve">{{Цёзкі}}
{{Шляхціч}}
'''Ян (Іва́н) Хо́дзька''', '''Барэ́йка''' (24 чэрвеня 1777, [[Крывічы (Мядзельскі раён)|мяст. Крывічы]] Вялейскага пав. Менскай губ., цяпер Мядзельскі раён Менскай вобласьці — 10 лістапада 1851, [[Менск]]; Псэўданімы: ''Ян са Сьвіслачы'', ''Jan ze Świsłoczy'') — пісьменьнік, драматург, грамадзкі дзяяч. Бацька [[Язэп Ходзька|Язэпа Ходзькі]], [[Міхал Ходзька|Міхала Ходзькі]], [[Станіслаў Ходзька|Станіслава Ходзькі]] і [[Аляксандар Ходзька|Аляксандра Ходзькі]].

== Біяграфія ==
Атрымаў хатнюю адукацыю, навучаўся ў школах [[Вільня|Вільні]]. З 1793 г. цывільна-вайсковы камісар Ашмянскага пав., з 1795 г. асэсар суду ў Паставах, з 1798 г. падсудак, з 1808 г. падкаморы Вялейскага пав., з 1811 г. старшыня Галоўнага цывільнага суду ў Менску. Адзін з арганізатараў масонскіх ложаў у Менску і Вільні. Дом Я. Ходзькі ў Менску стаў асяродкам культуры, дзе арганізоўваліся канцэрты і тэатральныя пастаноўкі. Пасьля звальненьня зь дзяржаўнай службы пераехаў у Вільню, дзе працаваў у [[Камісія па спадчыне князёў Радзівілаў|Камісіі па спадчыне князёў Радзівілаў]]. Быў сябрам таварыстваў [[Таварыства дабрачыннасьці|дабрачыннасьці]] і [[Таварыства шубраўцаў|шубраўцаў]]. Захапіўся праблемамі асьветы ў краі. У артыкуле ў часопісе «Dzieje dobroczynności» (1820, № 1) выказаўся за пашырэньне адукацыі сярод народу; ідэю народнай школы і асьветы разьвіў у аповесьці «Пан Ян са Сьвіслачы» (1821). У выніку Я. Ходзька быў абраны ганаровым сябрам Віленскага ўнівэрсытэту і прызначаны інспэктарам школаў Віленскай, Магілёўскай і Віцебскай губ. У 1826 арыштаваны і зьняволены ў Петрапаўлаўскай крэпасьці. Вярнуўся ў Вільню вясной 1830. Знаходзіўся пад наглядам паліцыі. За ўдзел у [[Паўстаньне 1830—1831 гадоў|паўстаньні 1830—1831 гадоў]] зноў арыштаваны ў 1830. Сасланы на Ўрал. Вярнуўшыся ў 1834 з ссылкі, жыў з арандатарства ў Менскай губ. Пісаў мэмуары. Пахаваны ў [[Заслаўе|Заслаўі]].

== Творчасьць ==
Пісаў на польскай мове. Клясыцыст, потым псэўдаклясыцыст-маралізатар. Аўтар камэдыі «Вызваленая Літва, або Пераход Нёмана» (1812), трагедыі «Кракус» (нап. 1816), аповесьцей «Пан Ян са Сьвіслачы…» (1821) і «Брат і сястра» (1845), трактата «Аб эксдывізіях, або Аб судовым падзеле маёнтка даўжніка на карысьць крэдытораў» (1816), успамінаў і артыкулаў па гісторыі Меншчыны, адметных жывасьцю апавяданьня і значнай колькасьцю беларусізмаў. Друкаваўся ў часопісе «Dziennik Wileński» («Віленскі дзёньнік»), альманаху «Rubon» («Рубон») і інш. П’есы Я. Ходзькі ставіліся ў Менску на аматарскай сцэне ў 1812.

== Бібліяграфія ==
* Pisma rozmaite autora «Pana Jana ze Świsłoczy». T. 1—12. Wilno, 1837—1842.
* Diecezja Mińska około 1830 roku. T. 1. Struktury parafialne. Lublin, 1998.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. Т.2. —Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9
** Грыцкевіч В. П., Мархель У. І. Пан Ян са Свіслачы з сынамі // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мядзельскага р-на. Мн., 1998;
** PSB;
** АЗБ.
* Chodźko D. Jan Chodźko: Obrazek życiorysowy // Teka Wileńska. 1858, № 5.
* Turska H. Język Jana Chodźki. Wilno, 1930.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://bis.nlb.by/by/documents/135456 Беларусь у асобах і падзеях]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ходзька-Барэйка, Ян}}
[[Катэгорыя:Беларускія драматургі]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1830—1831 гадоў]]</text>
      <sha1>j57fl836p9sj8z3csjl91xz0m683xv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ікер Муньяін</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141463</id>
    <revision>
      <id>2667206</id>
      <parentid>2624549</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:21:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4229" sha1="jb68e7z99mckvuthj11l3ao73gz9kwe" xml:space="preserve">{{Футбаліст}}
'''Ікер Муньяін Ганьні''' ({{мова-eu|Iker Muniain Goñi}}; {{Н}} 19 сьнежня 1992 году, [[Памплёна]], [[Гішпанія]]) — колішні [[Гішпанія|гішпанскі]] футбаліст басконскага паходжаньня, нападнік. Дзякуючы свайму стылю гульні ў сродках масавай інфармацыі мае мянушку «гішпанскі Мэсі»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20111222045046/http://www.sportsvibe.co.uk/news/football/manchester-united-given-go-ahead-to-sign-the-new-messi-11778 «Manchester United given go-ahead to sign the &quot;New Messi&quot;»]. Sports Vibe.&lt;/ref&gt;.

== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Ікер зьяўляецца выхаванцам футбольнай акадэміі клюбу «[[Атлетык Більбао|Атлетык]]». Дэбютаваў у камандзе 30 ліпеня 2009 году ў матчы [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]] супраць клюбу «[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]», выйшаўшы на поле на 59 хвіліне на замену [[Гаіска Такера|Гаіску Такера]], стаўшы такім чынам самым маладым гульцом, які калі-небудзь насіў кашулю «Атлетыка» ў афіцыйным матчы. Праз тыдзень, Муньяін забіў свой першы гол за клюб, у матчы ў адказ у [[Швайцарыя|Швайцарыі]]. «Атлетык» перамог 2:1 пасьля хатняй паразы 0:1 і прайшоў далей.

30 жніўня 2009 году Ікер патсавіў новы рэкорд, стаўшы самым маладым гульцом у [[Ля Ліга|Ля Лізе]], а праз два тыдні зноўку забіў гол у эўракубках, калі басконскі клюб атрымаў хатнюю перамогу зь лікам 3:0 над аўстрыйскай «[[Аўстрыя Вена|Аўстрыяй]]».

=== Міжнародная ===
24 лютага 2012 году Муньяін быў вызваны ў шэрагі [[Зборная Гішпаніі па футболе|нацыянальнай зборнай Гішпаніі]] на таварыскі матч супраць [[зборная Вэнэсуэлы па футболе|зборнай Вэнэсуэлы]] ў [[Маляга|Малязе]]. Празь пяць дзён ён выйшаў на поле замест [[Франсэск Фабрэгас|Сэска Фабрэгаса]] на 74 хвіліне, а гішпанцы атрымалі перамогу зь лікам 5:0&lt;ref&gt;[http://www.marca.com/marcador/futbol/2011_12/amistosos_seleccion/1/spa_vnz/ Celestiales]. Marca&lt;/ref&gt;.

== Дасягненьні ==
'''«Атлетык»''':
* Уладальнік [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]: 2024
* Уладальнік [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]: 2021

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20130905212853/http://www.athletic-club.net/web/main.asp?a=1&amp;b=1&amp;c=1&amp;d=0&amp;jokalaria=924&amp;idi=2 Профіль на афіцыйным сайце ФК «Атлетык»]
* [http://www.bdfutbol.com/en/j/j12441.html Профіль] на BDFutbol 
* [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=49716 Статыстыка] на National Football Teams
* [http://www.transfermarkt.co.uk/en/iker-muniain/profil/spieler_54235.html Профіль] на сайце Transfermarkt

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Муньяін, Ікер}}
[[Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты]]
[[Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях]]
[[Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]]</text>
      <sha1>jb68e7z99mckvuthj11l3ao73gz9kwe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ёркшыр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147790</id>
    <revision>
      <id>2667199</id>
      <parentid>2656567</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7832" sha1="8cddg07n2q39s5tg7mhmtkmhh4tsjjk" xml:space="preserve">{{Адміністрацыйная адзінка
|Назва                           = Ёркшыр
|Назва ў родным склоне           = Ёркшыру
|Арыгінальная назва              = Yorkshire
|Герб                            = 
|Гімн                            = 
|Статус                          = гістарычнае графства
|Від адміністрацыйнай адзінкі1   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі1 = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі2   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі2 = 
|Уваходзіць у                    = 
|Від адміністрацыйнага падзелу   = [[Райдынг]]і
|Улучае                          = {{Плоскі сьпіс|
* 1 паўночны
* 2 заходні
* 3 усходні
}}
|Від адміністрацыйнага цэнтру    = 
|Цэнтар                          = [[Ёрк]]
|БуйныГорад                      = 
|БуйныяГарады                    = {{Просты сьпіс|
* [[Лідс]]
* [[Шэфілд]]
* [[Кінгстан-апон-Гал]]
* [[Брэдфард]]
* [[Ўэйкфілд]]
}}
|Колькасьць населеных пунктаў    = 
|ДатаЎтварэньня                  = 
|ДатаСкасаваньня                 = 1974
|Кіраўнік                        = 
|Назва пасады кіраўніка          = 
|Кіраўнік2                       = 
|Назва пасады кіраўніка2         = 
|АфіцыйныяМовы                   = 
|МовыВаЎжытку                    = 
|Насельніцтва                    = 3 978 484 чал&lt;ref name=&quot;york_pop&quot;&gt;{{Спасылка| url=http://www.statistics.gov.uk/census2001/bicentenary/pdfs/yorkshire.pdf| загаловак=200 years of the Census in Yorkshire|дата публікацыі=2001|назва праекту=National Statistics|фармат=PDF |дата=15 July 2008 |мова= en}}&lt;/ref&gt;
|Год перапісу                    = 1991
|Адсотак ад насельніцтва         = 
|Месца паводле насельніцтва      = 
|Сьпіс паводле насельніцтва      = 
|Шчыльнасьць                     = 
|Месца паводле шчыльнасьці       = 
|Нацыянальны склад               = 
|Канфэсійны склад                = 
|Плошча                          = 11 903
|Адсотак ад плошчы               = 
|Месца паводле плошчы            = 
|Сьпіс паводле плошчы            = 
|Максымальная вышыня             = 
|Сярэдняя вышыня                 = 
|Мінімальная вышыня              = 
|Шырата                          = 54
|Даўгата                         = -2
|Мапа                            = Yorkshire UK 1851 locator map.svg
|Загаловак мапы                  = 
|Памер мапы                      = 160
|Апісаньне мапы                  = Ёркшыр на мапе Ангельшчыны
|Мапа адміністрацыйнай адзінкі   = Yorkshire Ridings.png|Райдынгі Ёркшыру
|Памер мапы аа                   = 
|Часавы пас                      = +0
|Летні час                       = 
|Скарачэньне                     = 
|ISO                             = 
|FIPS                            = 
|Тэлефонны код                   = 
|Паштовыя індэксы                = 
|Геаграфічны код                 = 
|Інтэрнэт-дамэн                  = 
|Код аўтамабільных нумароў       = 
|Парамэтар1                      = 
|Назва парамэтру 1               = 
|Парамэтар2                      = 
|Назва парамэтру 2               = 
|Сайт                            = http://www.yorkshire.com/
|Дадаткі                         = 
|Мэдыя-парамэтар1                = 
|Назва мэдыя-парамэтру 1         = 
|Мэдыя-парамэтар2                = 
|Назва мэдыя-парамэтру 2         = 
|Колер фону парамэтраў           = 
|Колер фону герб-сьцяг           = 
}}
'''Ё́ркшыр''' ({{Мова-en|Yorkshire}}, {{IPA|[ˈjɔrkʃər]}} — [[Гістарычныя графствы Ангельшчыны|гістарычнае графства]] на поўначы [[Ангельшчына|Ангельшчыны]], найвялікшае ў [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]&lt;ref&gt;G. Gibbons, ''Yorkshire: Britain’s Largest County'' (London: Geographica Ltd., 1969).&lt;/ref&gt;. Плошча — 11 903 км².

Мяжуе зь іншымі гістарычнымі графствамі: [[Дарэм (графства)|Дарэм]]ам, [[Лінкальншыр]]ам, [[Нотынгэмшыр]]ам, [[Дэрбішыр]]ам, [[Чэшыр]]ам, [[Лянкашыр]]ам і [[Ўэстмарлэнд]]ам&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://www.jlcarr.info/maps/index.html|выдавец=JLCarr.info|загаловак=The historic counties of England|дата=24 October 2007 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20050208092227/http://www.jlcarr.info/maps/index.html |archivedate = 8 February 2005|мова = en}}&lt;/ref&gt;. Падзяляецца на тры гістарычныя раёны, або [[райдынг]]і: паўночны, заходні і ўсходні.

[[Файл:Rievaulx Terrace MMB 19 Rievaulx Abbey.jpg|значак|зьлева|Абацтва [[Рыво (абацтва)|Рыво]] у Ёркшыры]]
Цяпер Ёркшыр не зьяўляецца адміністрацыйнаю адзінкаю: у 1974 року была праведзеная рэарганізацыя, і гістарычнае графства было пераўтворанае ў [[Графствы Вялікабрытаніі|адміністрацыйныя графствы]] [[Паўночны Ёркшыр]], [[Паўднёвы Ёркшыр]], [[Заходні Ёркшыр]] ды [[Усходні Ёркшыр|Ўсходні райдынг Ёркшыру]]. Большая частка Ёркшыру ўваходзіць у склад [[Рэгіёны Вялікабрытаніі|рэгіёну]] [[Ёркшыр і Гамбэр]].

Назва графства складаецца з назвы цэнтральнага месца [[Ёрк]] ды ангельскае адміністрацыйнае адзінкі [[шыр]]. Акрамя Ёрку, іншымі местамі зьяўляюцца [[Лідс]], [[Шэфілд]], [[Кінгстан-апон-Гал]], [[Брэдфард]] ды [[Ўэйкфілд]].

Эмблема Ёркшыру — [[Белая ружа Ёрку|белая ружа]] каралеўскага роду [[Ёркі|Ёркаў]], якая выкарыстоўваецца і на сьцягу графства.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210112102230/http://www.yorkshire.com/ Афіцыйная бачына] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20140521035135/http://www.britannia.com/history/yorkshire/ Гісторыя Ёркшыру] {{ref-en}}

{{Каардынаты|54|N|2|W|display=title|region:GB_type:adm2nd_source:GNS-enwiki}}

{{Гістарычныя графствы Ангельшчыны‎}}

[[Катэгорыя:Ёркшыр| ]]
[[Катэгорыя:Зьніклі ў 1974 годзе]]</text>
      <sha1>8cddg07n2q39s5tg7mhmtkmhh4tsjjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Якаў Юдзялеўскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148631</id>
    <revision>
      <id>2667089</id>
      <parentid>2603769</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:15:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22939" sha1="kx40jx4y1chmzes3mvqnfgtnmce1oet" xml:space="preserve">{{Палітык
|імя                = Якаў Юдзялеўскі
|выява              = 
|памер              = 
|подпіс_пад_выявай  =
|пасада             = 
|пачатак_тэрміну    = 
|канец_тэрміну      = 
|прэзыдэнт          = 
|прэм'ер-міністар   = 
|папярэднік         = 
|наступнік          =
|дата_нараджэньня   = [[1868]]
|месца_нараджэньня  = [[Пружаны]]
|дата_сьмерці       = {{Памёр|6|1|1957}}
|месца_сьмерці      = [[Нью-Ёрк]]
|назва_палітычнай_арганізацыі = &lt;!-- Рух, Аб’яднаньне, і пад. Неабавязковы. Па змоўчаньні — «Партыя» --&gt;
|партыя             = [[Партыя сацыялістаў-рэвалюцыянэраў]]
|сужэнец            = 
|дзеці              = 
|бацька             = 
|маці               = 
|род                = 
|адукацыя           = [[Пецярбурскі ўнівэрсытэт]]
|подпіс             = 
|узнагароды         = 
|Commons            = 
}}
'''Я́каў Ла́заравіч Юдзяле́ўскі''' (Янкель Лейзэравіч&lt;ref&gt;[http://opisi.garf.su/default.asp?base=garf&amp;menu=2&amp;v=4&amp;node=326&amp;cf=80852&amp;fond=1740 Данные] [[ГАРФ]]а.&lt;/ref&gt;; псэўданімы ''Ю. Дзялеўскі'', ''Галін'', ''Волін'', ''А. І. Комаў'', ''А. Ліпін'', ''Jacques Delevsky''; 27 лютага або 27 красавіка 1868, [[Пружаны]], [[Расейская імпэрыя]] — 6 студзеня 1957, [[Нью-Ёрк]], [[ЗША]])&lt;ref&gt;[http://www.iisg.nl/archives/en/files/a/ARCH00245full.php International Institute of Social History (архив Я. Л. Юделевского)]: указаны даты жизни 1865—1956.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ead.univ-angers.fr/~granem08/IMG/pdf/JPSimonin1-3-2.pdf Les règles anciennes de détermination des prix des diamants et les théories du marché et de la demande]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: указаны даты жизни 1865—1956.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F10611FA3B5D17718DDDAF0894D9405B8789F1D3 Некролог в The New York Times (1957)]: указан возраст 88 лет.&lt;/ref&gt; — францускі філёзаф і гісторык, удзельнік рэвалюцыйнага руху ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], [[эсэр]], літаратар, грамадзкі дзяяч.

== Жыцьцяпіс ==

=== Юнацтва ===
Дакладныя даты нараджэньня і сьмерці Юдзялеўскага невядомыя, зьвесткі пра ягонае дзяцінства таксама даволі скупыя. Вядома, што нарадзіўся ён у жыдоўскай сям’і. Ягоны бацька быў [[Адвакат|прыватным павераным]].

Пачатковую адукацыю Янкель атрымаў у пружанскім [[хедар]]ы, пасьля чаго яго перавялі ў расейскую [[Прагімназія|прагімназію]] ў [[Берасьце-Літоўскае|Берасьці-Літоўскім]]. Пасьля быў пераведзены ў 1-ю віленскую гімназію, якую скончыў у 1886 року з залатым мэдалём&lt;ref&gt;http://kdkv.ru/Vilna/Vilna-full.htm{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Рана пачаў друкавацца ў разнастайных выданьнях. Яшчэ падчас навучаньня ў 6-ай клясе гімназіі ягоныя артыкулы друкавалі ў [[Вільня|віленскіх]] і [[Санкт-Пецярбург|пецярбурскіх]] газэтах. Меў здольнасьці ня толькі да журналісцкай і літаратурнай дзейнасьці. Маючы добрыя веды па фізыцы і матэматыцы, паступіў у [[Пецярбурскі ўнівэрсытэт]] на фізычна-матэматычны факультэт. Пры гэтым здолеў адначасна зь фізыкай і матэматыкай спасьцігаць і іншыя [[прыродазнаўчыя навукі]], а таксама [[права]] і [[Філязофія|філязофію]]&lt;ref name=autogenerated2&gt;[http://rus-sky.com/history/library/berberova.htm#_Toc60582298 Биографический словарь] // ''Берберова Н.'' Люди и ложи. Русские масоны XX столетия. — Харьков: Калейдоскоп; М.: Прогресс-Традиция, 1997. {{ISBN|966-7226-01-8}}, {{ISBN|5-89-493-008-1}}&lt;/ref&gt;.

Як чалавек актыўны і цікаўны, ня здолеў утрымацца ад рэвалюцыйных настрояў і ня ўзяць удзелу ў падрыхтоўцы рэвалюцыяў. Так, ён быў шчыльна зьвязаны з [[Тэрарызм|тэрарыстычным]] гуртком Неанілы Істомінай, уваходзіў у арганізацыю «[[Народная воля (арганізацыя)|Народная воля]]». Займаўся актыўным распраўсюдам рэвалюцыйнай літаратуры «Народнай волі». Быў даверанай асобай гэтай арганізацыі, прадстаўляў яе ў дзелавой паездцы ў [[Парыж]]ы, дзе пазнаёміўся з [[Георгі Пляханаў|Георгіем Пляханавым]] і [[Павал Аксэльрод|Паўлам Аксэльродам]].

Нягледзячы на сваю актыўную жыцьцёвую пазыцыю і ўдзел у рэвалюцыйным руху, здолеў пасьпяхова скончыць юрыдычны факультэт Пецярбурскага ўнівэрсытэту з залатым мэдалём, і яшчэ з срэбраным — матэматычны факультэт.

=== Знявольненьне і ссылкі ===
Рэвалюцыйная дзейнасьць хутка прывяла да першых арыштаў. Па справе Файніцкага за ўдзел у народавольчай групоўцы быў арыштаваны ў 1890 року і прыгавораны да двухгадовага зьнявольненьня, якое адбываў у Трубяцкім бастыёне [[Петрапаўлаўская крэпасьць|Петрапаўлаўскай крэпасьці]].

У 1892 атрымаў новы тэрмін — адзін год у пецярбурскай турме «Крыжы». Па сканчэньні тэрміну без суду, на «найвышэйшы загад» быў накіраваны ў [[Ссылка|ссылку]] на пяць гадоў у [[Якуцкая губэрня|Якуцкую губэрню]] пад адкрыты нагляд паліцыі. Працяглы час — 15 месяцаў — ішоў па этапе. У ссылцы жыў у [[Вілюйск]]у. Маючы добрую адукацыю, працаваў настаўнікам для дзяцей. Пісаў для мясцовай, вілюйскай прэсы. Праз пэўны час быў пераведзены ў [[Якуцк]]. Пасьля сканчэньня ссылкі атрымаў дадатковую, гэтым разам у [[Горадня|Горадні]], пасьля якое эміграваў у [[Парыж]]&lt;ref name=autogenerated1&gt;''Серков А. И.'' Русское масонство. 1731—2000. Энциклопедический словарь. — М.: РОССПЭН, 2001. — 1224 с, ил. {{ISBN|5-8243-0240-5}}&lt;/ref&gt;.

=== У эміграцыі ===
Браў удзел у розных [[Апазыцыя|апазыцыйных]] групоўках партыі [[Эсэры|эсэраў]]. Выступіў адным з галоўных арганізатараў «Групы маладых народавольцаў», якая з 1902 стала менавацца «Групай народавольцаў».

У Парыжы займаўся ня толькі палітычнай дзейнасьцю. Скончыў матэматычны факультэт у [[Сарбона|Сарбоне]], а таксама парыскі Горны інстытут, што дазволіла яму працаваць горным інжынэрам у [[Эўропа|Эўропе]], [[Афрыка|Афрыцы]] і [[Аргентына|Аргентыне]]. Займаў пасаду дырэктара буйнога [[руднік]]а.

У 1907 заняўся пошукам [[Нафтавае радовішча|нафтавых радовішчаў]], шмат працаваў па ўсім сьвеце як адмысловец у пошуку і распрацоўцы радовішчаў, а таксама як геоляг.

Не спыняў пісаць і публікавацца ў літаратурных і навуковых выданьнях. Ягоныя працы друкавалі «Русское богатство», «Русская мысль», «Северные записки» і шэраг іншых навуковых выданьняў&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;.

На палітычнай арэне ачольваў групоўку эсэраў «Ініцыятаўная меншасьць». Разам з [[Валерыян Агафонаў|Валерыянам Агафонавым]] удзельнічаў у выкрыцьці [[Еўна Азэф]]а. Браў удзел у выданьні газэты «Революционная мысль» у 1908—1909. Выданьне займала скрайне рэакцыйную пазыцыю і заклікала да павелічэньня ліку [[тэракт]]аў супраць уладаў Расейскай імпэрыі.

Пасьля пачатку [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] заняў скрайне [[Інтэрнацыяналізм|інтэрнацыяналісцкую]] пазыцыю. Не пажадаў вяртацца ў Расею пасьля [[Лютаўская рэвалюцыя 1917 году ў Расеі|рэвалюцыі 1917 року]], застаўшыся ў Францыі&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;.

Па прыходзе ў 1917 року да ўлады ў Расеі [[бальшавік]]оў стаў на антыбальшавіцкія пазыцыі, рэзка выступаў супраць бальшавіцкай прапаганды сярод расейскіх жаўнераў у Францыі. Мешкаючы ў Парыжы, у 1920 року браў удзел у паседжаньнях Саюзу адраджэньня Расеі. Ад 1920 — сябра «Таварыства расейскіх літаратараў і журналістаў» у Парыжы. Стала друкаваўся ў газэтах «Последние новости» [[Павал Мілюкоў|Паўла Мілюкова]], у тыднёвіку «Еврейская трибуна». Не спыняў супрацоўніцтва яшчэ з шэрагам выданьняў: «Новое русское слово», часопіс «Le Mois», «Иллюстрированная Россия». Зьяўляўся ганаровым сябрам «Францускага астранамічнага таварыства», віцэ-старшынём «Таварыства філязофіі і навук». Кіраваў геоляга-выведачнымі экспэдыцыямі ў Францыі, Тунісе, Альжыры, Гішпаніі й іншых краінах (1924—1935). Выдаў падручнік гішпанскае мовы&lt;ref&gt;[http://www.dommuseum.ru/index.php?m=dist&amp;as=16918&amp;PHPSESSID=da6e293f80df7744931d451004f6ae4b Я. Л. Юделевский]&lt;/ref&gt;.

У 1923 стаў сябрам «Рэспубліканска-дэмакратычнага клюбу» і «Лігі барацьбы з антысэмітызмам». У 1925 увайшоў у склад рэвізійнай камісіі «Расейскага акадэмічнага саюзу». У 1926 увайшоў у склад камісіі для ўзмацненьня навуковай дзейнасьці пры тым самым зьвязе. У 1927—1937 — сябра кіраваньня парыскай «Тургенеўскай бібліятэкі».

У 1932 року выступаў з дакладамі сярод жыдоўскіх інжынэраў і архітэктараў. Зьяўляўся лектарам «Расейскага народнага ўнівэрсытэту». У 1933 — сябра гуртку (пазьней аб’яднаньня) расейска-жыдоўскай інтэлігенцыі. Шматразова выступаў зь лекцыямі на сходах аб’яднаньня&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;.

Пад псэўданімам ''Jacques Delevsky'' апублікаваў мноства манаграфіяў на францускай мове і працы па філязофіі матэматыкі, навуковага спазнаньня і гісторыі ў разнастайных францускіх філязофскіх часопісах; супрацоўнічаў з часопісам «Le Mois»&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=MFXTs8Eh_AwC&amp;pg=PA154&amp;lpg=PA154&amp;dq=Les+Perspectives+du+bolchevisme+delevsky&amp;source=bl&amp;ots=oWMnqDtq7s&amp;sig=bphqgLkry63XHdwz6cWH90gGpK4&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=FPrRUPOQM-LD0QG7loHwAg&amp;ved=0CEMQ6AEwAg#v=onepage&amp;q=Les%20Perspectives%20du%20bolchevisme%20delevsky&amp;f=false Неполная библиография Я. Юделевского («Russian Émigrés in the Intellectual and Literary Life of Interwar France», стр. 154)]&lt;/ref&gt;.

З пачаткам [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] зьехаў у [[ЗША]]. У 1946—1953 жыў у [[Нью-Ёрк]]у, быў сябрам літаратурнай фундацыі ў Нью-Ёрку. У ЗША працягнуў публікацыю працаў па гісторыі і філязофіі навукі на [[Ангельская мова|ангельскай мове]]&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=GB3Zst_4HLsC&amp;pg=PA193&amp;lpg=PA193&amp;dq=j.+delevsky&amp;source=bl&amp;ots=HmC5vukFk4&amp;sig=pS23Xd5hnH1c4txHvf_bm6ybIcE&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=jQXSUNSlCeyN0QH5woGIDA&amp;ved=0CDUQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=j.%20delevsky&amp;f=false Entropic Creation: Religious Contexts of Thermodynamics and Cosmology (стр. 193)]&lt;/ref&gt; й [[ідыш]]ы, супрацоўнічаў у мясцовай расейскай прэсе.

Дакладная дата сьмерці невядомая, пахаваны на могілках жыдоўскага сацыялістычнага аб’яднаньня «Арбэтэр Рынг» у [[Нью-Джэрзі]]&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;.

=== Сям’я ===
Быў жанаты з рэвалюцыянэркай Марыяй Шмуйлаўнай Шэфер (сканала 13 лістапада 1936 у [[Парыж]]ы). Мелі сына.

== Сачыненьні ==

=== Па-расейску ===
* ''Делевский Ю.'' К вопросу о возможности исторического прогноза. — СПб., 1906.
* ''Делевский Ю.'' Исторический материализм в его логической аргументации. — СПб., 1906.
* ''Делевский Ю.'' Диалектика и математика. — СПб., 1906
* ''Делевский Ю.'' Экономический материализм и история науки. — СПб., 1907.
* ''Делевский Ю.'' Социальные антагонизмы и классовая борьба в истории. — СПб.: Тип. т-ва «Общественная польза», 1910.
* Суд над азефщиною. — СПб.: Изд-во Гнатовский, 1911 (под пссевдонимом ''А. Липин'').&lt;ref&gt;[http://feb-web.ru/feb/masanov/map/09/map16643.htm Словарь псевдонимов: А. Липин]&lt;/ref&gt;
* ''Делевский Ю.'' Молодая Россия. — Берлин: Изд-во В. Сияльский и А. Крейшман, 1922.
* ''Делевский Ю.'' Протоколы сионских мудрецов (История одного подлога) / С предисл. А. В. Карташова. — Берлин: Эпоха, 1923. — 158 с.
* Тургеневская библиотека в Париже. Временник Общества друзей русской книги, в 4-х книгах. Под редакцией Ю. Делевского.
* ''Делевский Ю.'' Вечно изменяющийся мир: параллелизмы между историей человечества и историей физического мира. — Нью-Йорк: Rausen, 1956.&lt;ref&gt;[http://yufind.library.yale.edu/yufind/Search/Results?lookfor=delevsky&amp;type=AllFields&amp;submit=Find Труды Ю. Делевского в Библиотеке Йельского университета]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ''Делевский Ю.'' Социальные антагонизмы и классовая борьба в истории. Серия «''Из наследия мировой философской мысли: Социальная философия''». М.: Либроком, 2011.

=== Па-француску ===
* «Le Bolchévisme à la lumière des précédents historiques» (1922)
* «La Valeur mathématico-économique de la loi de King» (1923)
* «Antagonismes sociaux et Antagonismes prolétariens» (1924)
* «La Vie et l’infinité» (1929)
* «Une formulation mathématique de la loi de la population» (1929)
* «Les Perspectives du bolchevisme»
* &quot;Détails sur le produit «Les Antinomies socialistes et l'évolution du socialisme français» (1930)
* «Les Sources du marxisme» (1930)
* «La Suggestion dans la création scientifique» (1930)
* «L’Enigme de la prémonition» (1931)
* «Nature et histoire» (1933)
* «La Simplicité des lois» (1934)
* «Notes critiques sur les origines et les thèses du matérialisme historique» (1935)
* «La Prevision Historique Dans La Nature» и «Actualites Scientifiques Et Industrielles» (в серии ''Exposes De La Philosophie Des Sciences'' VII, 1935)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160305202804/http://pmcdn.priceminister.com/photo/875592019.jpg Actualites Scientifiques Et Industrielles (обложка)]&lt;/ref&gt;
* «La Prévision dans l’histoire humaine» (1936)
* «L’Histoire des sciences et la philosophie de l’histoire» (1937)
* «Le problème de la dénatalité» (1938)
* «Le Finalisme dans la nature» (1938)
* «Les Tendances dialectiques dans l'évolution de la science» (1938)
* «L'Évolution des sciences et les techniques industrielles» (1939)
* «La Perfection et l’infini: la pensée scientifique et l’idéal social» (1949)
* «La Philosophie des paradoxes mathématiques» (1952).

=== Па-ідыш ===
* דער סאָציאַלער אידעאַל און זײַנע װיסנשאַפֿטלעכע יסודות (''дэр сацыялер ідэал ун зайнэ вісншафтлэхэ йесойдэс'' — грамадзкі ідэал і яго навуковыя падмуркі). Нью-Ёрк, 1945. — 392 с.&lt;ref&gt;[http://archive.org/details/nybc207015 דער סאָציאַלער אידעאַל און זײַנע װיסנשאַפֿטלעכע יסודות (поўны тэкст кнігі)]: На фронтысьпісе надпіс «Да юбілею І. Дзялеўскага» (то бок ён нарадзіўся ў 1865)&lt;/ref&gt;

=== Па-ўкраінску ===
* «Суспільні антагонізми» (1928).&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=CFH3GgAACAAJ&amp;dq=inauthor:%22J.+Delevsky%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=bQPSULvBGsu_0QGywYCgBQ&amp;ved=0CFEQ6AEwBw Suspilńi antagonizmy]&lt;/ref&gt;

== Літаратура ==
* ''Серков А. И.'' Русское масонство. 1731—2000. Энциклопедический словарь. — М.: РОССПЭН, 2001. — 1224 с, ил. {{ISBN|5-8243-0240-5}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.biografija.ru/show_bio.aspx?id=139681 Юделевский Яков Лазаревич // Биография.ру]
* [http://www.rujen.ru/index.php/ЮДЕЛЕВСКИЙ_Яков_Лазаревич Юделевский Яков Лазаревич // Российская Еврейская Энциклопедия]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Юдзялеўскі, Якаў Лазаравіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1868 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанах]]
[[Катэгорыя:Эсэры]]
[[Катэгорыя:Расейскія рэвалюцыянэры]]
[[Катэгорыя:Вязьні Петрапаўлаўскай крэпасьці]]
[[Катэгорыя:Францускія інжынэры]]
[[Катэгорыя:Расейскія геолягі]]
[[Катэгорыя:Расейскія філёзафы]]
[[Катэгорыя:Францускія гісторыкі]]
[[Катэгорыя:Масоны]]
[[Катэгорыя:Францускія публіцысты]]
[[Катэгорыя:Францускія філёзафы]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Санкт-Пецярбурскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Парыскага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Расейскія эмігранты]]
[[Катэгорыя:Францускія імігранты]]
[[Катэгорыя:Імігранты ЗША]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя ў Нью-Джэрзі]]</text>
      <sha1>kx40jx4y1chmzes3mvqnfgtnmce1oet</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Новы Арлеан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149709</id>
    <revision>
      <id>2667232</id>
      <parentid>2666945</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T07:59:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/New_Orleans?oldid=1349738379</comment>
      <origin>2667232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40383" sha1="37s0yxiulwnilc1h996fls15z14be8h" xml:space="preserve">{{Населены пункт
|Назва                            = Новы Арлеан
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Новага Арлеану
|Назва на мове краіны             = New Orleans
|Код мовы назвы краіны            = en
|Краіна                           = ЗША
|Герб                             = Seal of New Orleans, Louisiana (1938–2018).png
|Сьцяг                            = Flag of New Orleans, Louisiana.svg
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 1718
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1   = Штат
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Луізыяна]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 907
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 2—6
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі   = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Дадатковы парамэтар насельніцтва = 
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Часавы пас                       = -6
|Летні час                        = -5
|Тэлефонны код                    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|Паштовыя індэксы                 = 
|Назва лічбавага клясыфікатару    = 
|Лічбавы клясыфікатар             = 
|Аўтамабільны нумарны знак        = 
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = 
|Аўтамабільныя нумарныя знакі     = 
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
|Шырата паўшар’е                  = паўночнае
 |Шырата градусаў                 = 29
 |Шырата хвілінаў                 = 57
 |Шырата сэкундаў                 = 53
|Даўгата паўшар’е                 = заходняе
 |Даўгата градусаў                = 90
 |Даўгата хвілінаў                = 04
 |Даўгата сэкундаў                = 14
|Назва мапы                       = 
|Альтэрнатыўная мапа              = 
|Назва мапы2                      = ЗША (Луізыяна)
|Пазыцыя подпісу на мапе          = справа
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = [http://www.nola.gov/ nola.gov]
}}
'''Но́вы Арлеа́н''' ({{мова-en|New Orleans}}) — места штату [[Луізыяна]], [[ЗША]].

== Гісторыя ==
=== Францускі і гішпанскі час ===
Новы Арлеан быў заснаваны ўвесну 1718 году францускай [[Місысыпская кампанія|Місысыпскай кампаніяй]] пад кіраўніцтвам [[Жана-Батыст Лё Муан дэ Б’енвіль|Жана-Батыста Лё Муана дэ Б’енвіля]] на землях, якія здаўна насялялі індзейцы племені [[чытымача]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.wwltv.com/article/news/verify/verify-does-new-orleans-have-an-actual-birthday/289-499684457|загаловак=VERIFY: Does New Orleans have an actual birthday?|выдавецтва=WWL|дата публікацыі=12.2017|копія=https://web.archive.org/web/20190630222522/https://www.wwltv.com/article/news/verify/verify-does-new-orleans-have-an-actual-birthday/289-499684457|дата копіі=06.2019}}&lt;/ref&gt;. Места атрымала сваю назву ў гонар [[Філіп II Арлеанскі|Філіпа II]], які быў герцагам Арлеанскім і тагачасным рэгентам [[Францыя|Францыі]], а яго тытул паходзіў ад францускага гораду [[Арлеан]]у&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.neworleans.com/things-to-do/multicultural/cultures/french/|загаловак=French History in New Orleans|выдавецтва=www.neworleans.com|копія=https://web.archive.org/web/20201031142840/https://www.neworleans.com/things-to-do/multicultural/cultures/french/|дата копіі=10.2020}}&lt;/ref&gt;. У 1729 годзе тут выбухнула паўстаньне [[натчэз]]аў, якое пачалося з нападу на форт Разалі, у выніку якога загінула больш за 200 францускіх каляністаў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://mshistorynow.mdah.state.ms.us/articles/58/slave-resistance-in-natchez-mississippi-1719-1861|загаловак=Slave Resistance in Natchez, Mississippi (1719–1861) — Mississippi History Now|выдавецтва=mshistorynow.mdah.state.ms.us|копія=https://web.archive.org/web/20201026070753/http://mshistorynow.mdah.state.ms.us/articles/58/slave-resistance-in-natchez-mississippi-1719-1861|дата копіі=10.2020}}&lt;/ref&gt;. Кіраўнік [[Эт’ен Пэр’е]] зрабіў карныя захады, фактычна зьнішчыўшы народ натчэз, аднак гэта пагоршыла адносіны паміж Францыяй і іншымі карэннымі жыхарамі тэрыторыі, беспасярэдне падштурхнуўшы да войнаў з [[чыкаса]] ў 1730-я гады&lt;ref&gt;{{кніга|імя=Charles|прозьвішча=Gayarré|спасылка=https://books.google.com/books?id=p3IFAAAAQAAJ&amp;pg=PA447|загаловак=History of Louisiana: The French Domination|месца=New York, New York|выдавецтва=Redfield|год=1854|том=1|старонкі=447–450}}&lt;/ref&gt;. Супраціў карэнных жыхароў цягнуўся ажно да 1740-х гадоў, а індзейскія плямёны нярэдка ўмела выкарыстоўвалі супярэчнасьці паміж калянізатарамі&lt;ref&gt;{{кніга|аўтар=Cummins, Light Townsend; Kheher Schafer, Judith; Haas, Edward F.; Kurtz, Micahel L.|спасылка=https://books.google.com/books?id=aQPZAQAAQBAJ|загаловак=Louisiana: A History|месца=Malden, Massachusetts|выдавецтва=Wiley Blackwell|год=2014|isbn=9781118619292}}&lt;/ref&gt;. Набегі ўзмацніліся на тле эканамічнай нестабільнасьці Францыі, якая аслабляла абарону калёніі, а асобныя напады чыкаса дасягала далёкага поўдня ажно да [[Батан-Руж]]. Тым часам недахоп рабочай сілы прымусіў францускіх каляністаў зьвярнуцца да атлянтычнага гандлю нявольнікамі. У пачатку 1720-х гадоў зьняволеныя афрыканцы пачалі прыбываць у значных колькасьцях, а ў 1724 годзе асобны закон замацаваў жорсткія правілы, рэглямэнтуючы іхняе жыцьцё&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=BlackPast|спасылка=https://www.blackpast.org/african-american-history/louisianas-code-noir-1724/|загаловак=(1724) Louisiana’s Code Noir|дата публікацыі=28.07.2007|копія=https://web.archive.org/web/20201027190710/https://www.blackpast.org/african-american-history/louisianas-code-noir-1724/|дата копіі=10.2020}}&lt;/ref&gt;. Пачала складвацца самабытная афра-крэольская культура, якая зьлівала ў сабе афрыканскія традыцыі, [[каталіцтва]] і [[француская мова|францускую мову]], даючы пачатак такім зьявам, як луізыянскае вуду і луізыянская крэольская мова&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.vice.com/en/article/r7g5ar/from-benin-to-bourbon-street-a-brief-history-of-louisiana-voodoo|загаловак=From Benin to Bourbon Street: A Brief History of Louisiana Voodoo|выдавецтва=www.vice.com|дата публікацыі=10.2014|копія=https://web.archive.org/web/20201101201752/https://www.vice.com/en/article/r7g5ar/from-benin-to-bourbon-street-a-brief-history-of-louisiana-voodoo|дата копіі=11.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.frenchquarter.com/true-history-faith-behind-voodoo/|загаловак=The True History and Faith Behind Voodoo|выдавецтва=FrenchQuarter.com|копія=https://web.archive.org/web/20201101013201/https://www.frenchquarter.com/true-history-faith-behind-voodoo/|дата копіі=11.2020}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Archives nationales d’outre-mer - Louisiane - Adrien de Pauger - 1724 - 001.jpg|значак|зьлева|Плян царквы, падрыхтаваны [[Адрыян дэ Пажэ|Адрыянам дэ Пажэ]].]]
Новы Арлеан хутка ператварыўся ў культурны і камэрцыйны цэнтар францускай Луізыяны. Ягонае становішча як ключавога порту зрабіла горад брамамі для рэгіёну. Такія ўстановы, як то кляштар [[урсулінкі|урсулінак]], заснаваны ў 1727 годзе манахінямі пры падтрымцы Місысыпскай кампаніі, сьведчылі аб улучанасьці места да францускай рэлігійна-адукацыйнай сеткі&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Cruzat, Heloise Hulse|загаловак=The Ursulines of Louisiana|выданьне=The Louisiana Historical Quarterly|том=2|год=1919}}&lt;/ref&gt;. Раньняе горадабудаўніцтва і архітэктуру фармавалі вайсковыя інжынэры, як то П’ер Лё Блён дэ Тур і [[Адрыян дэ Пажэ]], чые праекты заклалі грунт да разьвіцьця места&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://richcampanella.com/wp-content/uploads/2020/02/article_Campanella_Preservation-in-Print_2014_May_Pauger-Savvy-Move.pdf|загаловак=Pauger's Savvy Move|выдавецтва=richcampanella.com|копія=https://web.archive.org/web/20200609051806/https://richcampanella.com/wp-content/uploads/2020/02/article_Campanella_Preservation-in-Print_2014_May_Pauger-Savvy-Move.pdf|дата копіі=06.2020}}&lt;/ref&gt;. Да 1740-х гадоў праекты інжынэра Іньяса Франсуа Брутэна зьмянілі архітэктурнае аблічча паселішча, паяднаўшы рысы каляніяльнага кіраваньня і самабытны крэольскі характар. Пасьля таго як Францыя саступіла Луізыяну [[Гішпанія|Гішпаніі]] паводле Парыскага дагавору 1763 году, жыхары Новага Арлеана ўзяліся супраціўляцца гішпанскаму панаваньню. Мясцовыя жыхары ўчынілі Луізыянскае паўстаньне 1768 году, на кароткі час захапіўшы горад пад свой кантроль і накіравалі дэлегацыю ў Францыю з просьбай аднавіць францускую ўладу. Іхныя намаганьні не далі плёну, бо францускі кароль [[Людовік XV]] пацьвердзіў гішпанскі сувэрэнітэт над местам&lt;ref&gt;{{кніга|аўтар=José Presas y Marull|спасылка=http://simurg.bibliotecas.csic.es/viewer/image/CSIC000227068/23/#topDocAnchor|загаловак=Juicio imparcial sobre las principales causas de la revolución de la América Española y acerca de las poderosas razones que tiene la metrópoli para reconocer su absoluta independencia. (original document)|месца=Burdeaux|выдавецтва=Imprenta de D. Pedro Beaume|год=1828|старонкі=22, 23}}&lt;/ref&gt;. У гады [[Амэрыканская рэвалюцыя|Амэрыканскай рэвалюцыі]] Новы Арлеан адыграў ключавую ролю як вузел аснады ў імя амэрыканскай справы, асабліва пры гішпанскім губэрнатары [[Бэрнарда дэ Гальвэс]]е&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Mitchell, Barbara|загаловак=America's Spanish Savior: Bernardo de Gálvez marches to rescue the colonies|выданьне=MHQ: The Quarterly Journal of Military History|старонкі=98—104|год=2010}}&lt;/ref&gt;.

=== Далучэньне да ЗША ===
[[Файл:Handover ceremony of Lousiana.jpg|значак|зьлева|Узьняцьцё сьцягу ЗША па Луізыянскай куплі.]]
Трэці Сан-Ільдэфонскі дагавор 1800 году аднавіў францускі кантроль над Новым Арлеанам і Луізыянай агулам, аднак у 1803 годзе [[Напалеон I Банапарт|Напалеон]] прадаў гэтыя тэрыторыі ЗША у межах [[Луізыянская купля|Луізыянскай куплі]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.monticello.org/thomas-jefferson/louisiana-lewis-clark/the-louisiana-purchase/|загаловак=The Louisiana Purchase|выдавецтва=Monticello|копія=https://web.archive.org/web/20190321075505/https://www.monticello.org/site/jefferson/louisiana-purchase|дата копіі=03.2019}}&lt;/ref&gt;. Пасьля гэтага горад хутка павялічыўся дзякуючы прыбыцьця амэрыканцаў, французаў, крэолаў і афрыканцаў. Пазьнейшымі перасяленцамі былі [[ірляндцы]], [[немцы]], [[палякі]] і [[італьянцы]]. У той час галоўныя таварам Луізыяны былі цукровы трысьнёг і бавоўна, якія вырошчваліся на буйных плянтацыях сіламі нявольнікаў. Паміж 1791 і 1810 гадамі тысячы сан-дамінгаўскіх уцекачоў ад [[Гаіцянская рэвалюцыя|Гаіцянскай рэвалюцыі]], як белых, гэтак і вольных каляровых, прыбылі ў Новы Арлеан. Частка зь іх прывезла сваіх нявольнікаў, сярод якіх было нямала ўраджэнцаў Афрыкі&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Lachance, Paul F.|загаловак=The 1809 Immigration of Saint-Domingue Refugees to New Orleans: Reception, Integration and Impact|выданьне=Louisiana History: The Journal of the Louisiana Historical Association|том=29|старонкі=110|год=1988}}&lt;/ref&gt;. Калі губэрнатар [[Ўільям Чарлз Коўл Клэйбарн]] ды іншыя чыноўнікі імкнуліся не дапусьціць прыбыцьця дадатковых вольных чорных, францускія ж крэолы, наадварот, жадалі павялічыць францускамоўнае насельніцтва. У дададтак многіх белых франкафонаў у 1809 годзе выслалі сюды за іхныя банапартысцкія інтрыгі кубінскія ўлады{{Зноска|Gitlin|2009|Gitlin|54}}. Блізу 90% гэтых перасяленцаў аселі ў Новым Арлеане. У выніку гэтай хвалі міграцыі колькасьць насельніцтва места хутка падвоілася, а дзель мурынаў дасягнула 63%&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.inmotionaame.org/migrations/topic.cfm?migration=5&amp;topic=3|загаловак=Haitian Immigration: 18th &amp; 19th Centuries|выдавец=In Motion: African American Migration Experience|копія=https://web.archive.org/web/20180612141448/http://www.inmotionaame.org/migrations/topic.cfm?migration=5&amp;topic=3|дата копіі=06.2018}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Battle of New Orleans.jpg|значак|зьлева|Выява [[Бітва за Новы Арлеан|бітвы за Новы Арлеан]].]]
У час [[Ангельска-амэрыканская вайна|Ангельска-амэрыканскай вайны]] брытанцы накіравалі атрад у 11 тысячаў чалавек, каб захапіць Новы Арлеан. Не зважаючы на велізарныя цяжкасьці, генэрал [[Эндру Джэксан]] пры падтрымцы флёту ЗША здолеў назьбіраць войска з апалчэнцаў Луізыяны, [[Місысыпі (штат)|Місысыпі]], [[Тэнэсі]], [[Кентукі]] ды рэгулярных жаўнераў арміі ЗША і разьбіў брытанцаў у [[Бітва за Новы Арлеан|бітве за Новы Арлеан]] 8 студзеня 1815 году&lt;ref name=&quot;Groom2007&quot; &gt;{{кніга|імя=Winston|прозьвішча=Groom|спасылка=https://books.google.com/books?id=nE3S3TnCGk4C|загаловак=Patriotic Fire: Andrew Jackson and Jean Laffite at the Battle of New Orleans|выдавецтва=Vintage Books|год=2007|isbn=978-1-4000-9566-7}}&lt;/ref&gt;. Баявыя дзеяньні ў Луізыяне пачаліся ў сьнежні 1814 году і трывалі ажно да канца студзеня, пакуль амэрыканцы не адстаялі форт Сэнт-Філіп у час дзесяцідзённай аблогі з боку Каралеўскага флёту [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]&lt;ref name=&quot;Groom2007&quot;/&gt;. Новы Арлеан меў найбуйнейшы ў краіне нявольніцкі рынак, асабліва ён набыў значнасьць пасьля таго, як ЗША ў 1808 годзе спынілі міжнародны гандаль нявольнікамі. Унутраны гандаль рэзка вырас, гэтак дзьве траціны з больш чым мільёну пазбаўленых волі людзей гвалтоўна перасялілі на Глыбокі Поўдзень. Эканамічная вартасьць гэтага гандлю была велізарнай, бо нявольнікі ў сукупнасьці ацэньваліся ў паўмільярды даляраў, а эканоміка, пабудаваная вакол гэтага гандлю, уключна з транспартам і іншымі паслугамі, давада на мільярды больш. У выніку Новы Арлеан атрымаў з гэтай сыстэмы значныя фінансавыя і камэрцыйныя пажыткі&lt;ref&gt;Johnson, Walter (1999). «Soul by Soul: Life Inside the Antebellum Slave Market». Cambridge: Harvard University Press. — С. 2—6.&lt;/ref&gt;. Да 1840 году Новы Арлеан стаў трэцім паводле колькасьці насельніцтва горадам ЗША&lt;ref&gt;Lewis, Peirce F. (2003). «New Orleans: The Making of an Urban Landscape». Santa Fe. — С. 175.&lt;/ref&gt;. Белае франкафоннае насельніцтва захоўвала свой уплыў, а француская мова па-ранейшаму выкарыстоўвалася ў некаторых школах{{Зноска|Gitlin|2009|Gitlin|166}}. Вольныя каляровыя, якія ў большасьці сваёй былі франкафонамі, утваралі клясу рамесьнікаў і прафэсіяналаў, нават калі большасьць афраамэрыканцаў заставалася ў нявольніцтве&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Kotlikoff, Laurence J.; Rupert, Anton J.|загаловак=The Manumission of Slaves in New Orleans, 1827–1846|выданьне=Southern Studies|год=1980}}&lt;/ref&gt;.

=== Па грамадзянскай вайне ===
[[Файл:RationingBoardNOLAVachonC.jpg|значак|На вуліцы Новага Арлеану ў 1943 годзе.]]
[[Грамадзянская вайна ў ЗША]] зьмяніла горад. У красавіку 1862 году, пасьля захопу места флётам ЗША, кіраўніком места быў прызначаны генэрал Поўначы [[Бэнджамін Батлер]], які забараніў выкладаньне францускай мовы ў школах. Заканадаўчыя акты 1864 году і 1868 году яшчэ больш замацавалі палітыку перавагі [[ангельская мова|ангельскай мовы]], якую насаджалі фэдэральныя прадстаўнікі. Да канца XIX стагодзьдзя ўжытак францускай мовы заняпаў. Да выцісканьня мовы таксама спрычынілася плыня ірляндзкіх, італьянскіх і нямецкіх імігрантаў{{Зноска|Gitlin|2009|Gitlin|180}}. Аднак яшчэ ў 1902 годзе чвэрць насельніцтва гораду карысталася францускай мовай у штодзённым жыцьці, тады як іншыя дзьве чвэрці цалкам разумелі яе&lt;ref&gt;Leslie’s Weekly. December 11, 1902.&lt;/ref&gt;. Яшчэ ў 1945 годзе многія пажылыя крэолкі ня ведалі ангельскай мовы&lt;ref&gt;Tallant, Robert; Saxon, Lyle (1945). «Gumbo Ya-Ya: Folk Tales of Louisiana». Louisiana Library Commission. — С. 178.&lt;/ref&gt;. У 1929 годзе ў горадзе адбыўся страйк трамвайнікаў, падчас якога мелі месца сур’ёзныя хваляваньні&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.zinnedproject.org/news/tdih/streetcar-workers-strike-new-orleans/|загаловак=July 1, 1929: Streetcar Workers Strike in New Orleans|выдавецтва=Zinn Education Project|копія=https://web.archive.org/web/20230716050306/https://www.zinnedproject.org/news/tdih/streetcar-workers-strike-new-orleans/|дата копіі=07.2023}}&lt;/ref&gt;. Да сярэдзіны XX стагодзьдзя горад больш ня быў эканамічным рухавіком Поўдня. Да 1950 году [[Г’юстан]], [[Далас]] і [[Атланта]] апярэдзілі Новы Арлеан у колькасьці насельніцтва, а ў 1960 годзе гэта зрабіў [[Маямі]], нават не зважаючы на тое, што насельніцтва места дасягнула свайго гістарычнага піку&lt;ref&gt;Lewis, Peirce F. (2003). «New Orleans: The Making of an Urban Landscape». Santa Fe. — С. 175.&lt;/ref&gt;. Як і ў іншых старых гарадах ЗША, будаўніцтва аўтамагістраляў і разбудова прадмесьцяў прывялі да адтоку жыхароў з цэнтру ў новае жыльлё па-за ім. Перапіс 1970 году зафіксаваў першае абсалютнае зьніжэньне насельніцтва з таго часу, як горад стаў часткай ЗША ў 1803 годзе. Эканоміка места заўсёды больш грунтавалася на гандлі і фінансавых паслугах, чым на вытворчасьці, але і адносна невялікі прамысловы сэктар скараціўся па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]]. З улікам таго, што больш заможныя жыхары пакідалі горад, ягонае насельніцтва рабілася ўсё больш бедным і пераважна афраамэрыканскім. Пачынаючы з 1980 году, у кіроўныя органы места пачалі часьцей трапляць мурыны, якія імкнуліся разьвязаць глыбокія сацыяльна-эканамічныя праблемы. Да канца XX стагодзьдзя Нова Арлеан усё больш быў залежны ад турыстычнай індустрыі на тле павелічэньня беднасьці, нізкага ўзроўню адукацыі і высокай злачыннасьці, што ўскладняла адаптацыю да агульнанацыянальнага пераходу да постіндустрыяльнай эканомікі паслугаў&lt;ref&gt;Glassman, James K. (1978). «New Orleans: I have Seen the Future, and It’s Houston». The Atlantic Monthly.&lt;/ref&gt;.

Горад моцна пацярпеў падчас урагану Катрына 29 жніўня 2005 году&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/2/2006_2_23.shtml|загаловак=Kevin Baker|выдавец=American Heritage|копія=https://web.archive.org/web/20091005062625/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/2/2006_2_23.shtml|дата копіі=10.2009}}&lt;/ref&gt;. На момант набліжэньня непагадзі 29 жніўня 2005 году большасьць жыхароў ужо была эвакуяваная. Калі ўраган прасоўваўся праз рэгіён узьбярэжжа Мэксыканскай затокі, фэдэральная сыстэма абароны ад паводак абрынулася, што прывяло да найгоршай на той час цывільнай інжынэрнай катастрофы ў гісторыі ЗША&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Marshall, Bob|спасылка=http://www.nola.com/news/t-p/frontpage/index.ssf?/base/news-4/1133336859287360.xml|загаловак=17th Street Canal levee was doomed|выдавец=The Times-Picayune|дата публікацыі=11.2005|копія=https://web.archive.org/web/20060907073947/http://www.nola.com/news/t-p/frontpage/index.ssf?%2Fbase%2Fnews-4%2F1133336859287360.xml|дата копіі=09.2006}}&lt;/ref&gt;. У выніку 80% тэрыторыі места апынулася пад вадою, а дзясяткі тысячаў жыхароў, якія засталіся ў горадзе, ратаваліся ў некалькіх прытулках.

== Культура ==
=== Забава і выканальніцкае мастацтва ===
[[Файл:MardiGrasCanalStreet1890sChartresGazebo.jpg|значак|зьлева|Фэстываль [[Мардзі Грас]] у 1890-х гадах.]]
У Новым Арлеане ладзяцца шматлікія штогадовыя сьвяткаваньні і фэстывалі. Найбольш вядомай падзеяй ёсьць [[Мардзі Грас]]. Гэты карнавал афіцыйна пачынаецца зь сьвята [[богаяўленьне]], вядомае ў некаторых хрысьціянскіх традыцыях. Мардзі Грас, што з францускай мовы перакладаецца як Тлусты аўторак, ёсьць апошнім і найвялікшым днём традыцыйных каталіцкіх урачыстасьцяў, бо гэта апошні аўторак перад пачаткам хрысьціянскага [[Вялікі пост|Вялікага пасту]], які пачынаецца ў [[папялец]]. За найбуйнейшы з шматлікіх музычных фэстываляў гораду ўважаецца [[Фэстываль джазу і спадчыны Новага Арлеану]], які ёсьць адным з найбуйнейшых музычных фэстываляў у краіне. На фэстывалі слухачам падаецца разнастайная музыка, як ад мясцовых артыстаў Луізыяны, гэтак і да міжнародных выканаўцаў. Таксама ў месьце ладзяцца фэстывалі [[Вуду-Фэст]] і Эсэнс, дзе таксама ладзяць выступы як мясцовыя, гэтак і замежныя артысты. Іншыя буйныя фэстывалі ўлучаюць [[Паўднёвы Дэкаданс]], [[Фэстываль Францускага кварталу]] і [[Новаарлеанскі літаратурны фэстываль Тэнэсі Ўільямза]]. Апошні з памянёных фэстываляў названы ў гонар амэрыканскага драматурга Ўільямза, які стварыў вядомую п’есу ''«[[Трамвай «Жаданьне»|Трамвай „Жаданьне“]]»'', дзеі якой адбываюцца ў Новым Арлеане, дзе і працаваў над творам аўтар.

[[Файл:Louis Prima crop.jpg|значак|Вядомы новаарлеанскі джазавы выканаўца [[Луіс Пальма]].]]
У 2002 годзе Луізыяна пачала прапаноўваць падатковыя ільготы для вытворцаў фільмаў і тэлевізійных праграмаў. Гэта прывяло да значнага росту актыўнасьці і прынесла ў Новы Арлеан мянушку Галівуд Поўдня. Фільмы, зьнятыя ў горадзе і ў ягоных навакольлях, улучаюць ''«[[Справа пэліканаў]]»'', ''«[[Дарога да славы]]»'', ''«[[Усё каралеўскае войска (фільм, 2006)|Усё каралеўскае войска]]»'', ''«[[Дэжа вю (фільм, 2006)|Дэжа вю]]»'', ''«[[Апошнія вакацыі (фільм, 2006)|Апошнія вакацыі]]»'', ''«[[Загадкавая гісторыя Бэнджаміна Батана (фільм)|Загадкавая гісторыя Бэнджаміна Батана]]»'' і ''«[[12 гадоў рабства (фільм)|12 гадоў рабства]]»''. У 2006 годзе пачалося будаўніцтва кінастудыі [[Louisiana Film &amp; Television]], разьмешчанай у раёне Трэмэ&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://lafilm.org/media/index.cfm?id=835|загаловак=Treme film studio work begins|копія=https://web.archive.org/web/20080505082455/http://www.lafilm.org/media/index.cfm?id=835|дата копіі=05.2008}}&lt;/ref&gt;. У 2007 годзе Луізыяна пачала прапаноўваць падобныя падатковыя ільготы для музычных і тэатральных установаў, у выніку чаго некаторыя камэнтатары пачалі называць Новы Арлеан Брадўэем Поўдня&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.wwltv.com/topstories/stories/wwl072007.html|загаловак=Blanco okays Broadway South tax credit program}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Louis Armstrong in Color (restored).jpg|значак|зьлева|Слынны джазавы выканаўца [[Луіс Армстранг]].]]
Першым тэатрам гораду стаў франкамоўны Тэатар на вуліцы Сэн-П’ер, які пачаў працаваць у 1792 годзе. Першая опэра ў Новым Арлеане была пастаўленая ў гэтым тэатры ў 1796 годзе. У XIX стагодзьдзі горад у горадзе месьціліся будынкі францускай опэры, у тым ліку Арлеанскі тэатар, які пазьней стаў [[Францускі опэрны тэатар|Францускім опэрным тэатрам]]. Сёньня опэрныя пастаноўкі таксама ставяцца ў опэрным тэатры Марыньі, дзе таксама робяцца джазавыя і клясычныя музычныя выступы. Новы Арлеан даўно ўважаецца за значны цэнтар музыкі, маючы вязьмо з эўрапейскай, афрыканскай і лацінаамэрыканскай культураў. Унікальная музычная спадчына гораду паўстала ў каляніяльныя і раньнеамэрыканскія часы з асаблівага спалучэньня эўрапейскіх музычных інструмэнтаў з афрыканскімі рытмамі. Як адзіны горад у Паўночнай Амэрыцы, дзе рабам дазвалялася зьбірацца публічна і граць сваю традыцыйную музыку, Новы Арлеан стаў месцам нараджэньня ў пачатку XX стагодзьдзя эпахальнай мясцовай музыкі, вядомай як [[джаз]]. Хутка пачалі фармавацца афраамэрыканскія духавыя аркестры, паклаўшы пачатак стогадовай традыцыі.

Унікальная музычная культура места асабліва выразна выяўляецца ў ягоных традыцыйных пахаваньнях. Гэта своеасаблівая інтэрпрэтацыя вайсковых пахаваньняў, у традыцыйных пахавальных працэсіях Новага Арлеану на шляху да могілак гучыць сумная музыка (пераважна пахавальныя маршы і гімны), а на зваротным шляху больш вясёлая музыка ў стылі джазу. Гэтая практыка мае неафіцыйны назоў «джазавыя пахаваньні». Значна пазьней у сваім музычным разьвіцьці Новы Арлеан стаў радзімай для адметнай плыні [[рытм-н-блюз]]у, якая істотна паўплывала на разьвіцьё [[рок-н-рол]]у. Яскравым прыкладам гучаньня гораду ў 1960-х гадах ёсьць сынгл ''«Chapel of Love»'' гурту [[Dixie Cups]], які заняў першае месца ў ЗША і зьмясьціў [[The Beatles]] зь вяршыні [[Billboard Hot 100]]. У 1960-я і 1970-я гады Новы Арлеан стаў важным цэнтрам [[фанк]], а да канца 1980-х гадоў у месьце сфармавалася ўласная лякальная варыяцыя [[гіп-гоп]]у — баўнс. Хоць яна ня мела шырокага камэрцыйнага посьпеху па-за межамі Глыбокага Поўдня, баўнс быў надзвычай папулярны ў бяднейшых раёнах гораду цягам 1990-х гадоў.

=== Кухня ===
Новаарлеанская кухня аб’ядноўвае мясцовую крэольскую, высокую крэольскую і новаарлеанскую францускую кухні. Мясцовыя інгрэдыенты, а таксама францускія, гішпанскія, італьянскія, афрыканскія, індзейскія, каджынскія, кітайскія і крыху кубінскія кулінарныя традыцыі спалучаюцца, утвараючы сапраўды ўнікальны і лёгка пазнавальны смак места.

Новы Арлеан вядомы такімі фірмовымі страўмі, як то [[бэнье]]. Гэта квадратныя смажаныя булачкі, таксама вядомыя як францускія пончыкі, якія падаюцца з кавай з малаком, прыгатаванай з сумесі [[кава|кавы]] і [[цыкорыя]]й. Таксама шырока распаўсюджаныя сэндвічы пабой&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.neworleans.com/restaurants/traditional-new-orleans-foods/po-boys/|загаловак=New Orleans Po-Boy|выдавецтва=www.neworleans.com|копія=https://web.archive.org/web/20190630222519/https://www.neworleans.com/restaurants/traditional-new-orleans-foods/po-boys/|дата копіі=06.2019}}&lt;/ref&gt;, італьянскія бутэрброды [[муфулета]], вустрыцы з Мэксыканскай затокі ў палове ракаўкі, смажаныя вустрыцы, гатаваныя ракі і іншыя морапрадукты, такія крэольскія стравы, як то [[этуфэ]], [[джамбалая]], [[гамба (страва)|гамба]], а таксама традыцыйная панядзелкавая страва [[чырвоная фасоля з рысам]]. Яшчэ адной адметным прысмакам Новага Арлеана ўважаецца [[пралінка]], то бок цукерка з карычневага цукру, белага цукру, вяршкоў, масла і [[пэкан]]аў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{кніга|імя=Jay|прозьвішча=Gitlin|спасылка=http://books.google.com/books?id=x4P2TI_mfsQC|загаловак=The Bourgeois Frontier: French Towns, French Traders, and American Expansion|выдавецтва=Yale University Press|isbn=978-0-300-15576-1|ref=Gitlin}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://nola.gov/ Афіцыйны сайт].

[[Катэгорыя:Новы Арлеан| ]]</text>
      <sha1>37s0yxiulwnilc1h996fls15z14be8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Батан-Руж</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149710</id>
    <revision>
      <id>2667178</id>
      <parentid>2666952</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Baton_Rouge,_Louisiana?oldid=1350871291</comment>
      <origin>2667178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11429" sha1="c4hfs4xqxvjaf3f3usnv3ge9b7u6spd" xml:space="preserve">{{Населены пункт
|Назва                            = Батан-Руж
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Батан-Ружу
|Назва на мове краіны             = Baton Rouge
|Код мовы назвы краіны            = en
|Краіна                           = ЗША
|Герб                             = Arms of Baton Rouge, Louisiana.png
|Сьцяг                            = Flag of Baton Rouge, Louisiana.svg
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 1719
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1   = Штат
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Луізыяна]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 204.89
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 17
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі   = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Дадатковы парамэтар насельніцтва = 
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Часавы пас                       = -6
|Летні час                        = -5
|Тэлефонны код                    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|Паштовыя індэксы                 = 
|Назва лічбавага клясыфікатару    = 
|Лічбавы клясыфікатар             = 
|Аўтамабільны нумарны знак        = 
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = 
|Аўтамабільныя нумарныя знакі     = 
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
|Шырата паўшар’е                  = паўночнае
 |Шырата градусаў                 = 30
 |Шырата хвілінаў                 = 27
 |Шырата сэкундаў                 = 
|Даўгата паўшар’е                 = заходняе
 |Даўгата градусаў                = 91
 |Даўгата хвілінаў                = 8
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Назва мапы                       = 
|Альтэрнатыўная мапа              = 
|Назва мапы2                      = ЗША (Луізыяна)
|Пазыцыя подпісу на мапе          = справа
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = [http://www.brgov.com/ www.brgov.com]
}}
'''Ба́тан-Руж''' ({{мова-en|Baton Rouge}}) — сталіца штату [[Луізыяна]], [[ЗША]]. Паводле перапісу 2020 году насельніцтва места складала {{Лік|227470}} чалавек, што робіць яго другім паводле колькасьці насельніцтва горадам Луізыяны&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/quickfacts/eastbatonrougeparishlouisiana|загаловак=2019 Demographic and Housing Census for East Baton Rouge Parish, Louisiana|выдавецтва=United States Census Bureau}}&lt;/ref&gt;. У аглямэрацыі Батан-Руж жыве блізу 870 тысяч жыхароў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/2020-population-and-housing-state-data.html|загаловак=2020 Population and Housing State Data|выдавецтва=United States Census Bureau}}&lt;/ref&gt;. Гэта буйны індустрыяльны, нафтахімічны, мэдычны, дасьледчы, кінавытворчы і тэхналягічны цэнтар Поўдня ЗША.

== Гісторыя ==
На момант, калі [[гішпанцы]] пачалі свае першыя экспэдыцыі ўглыб кантынэнту з узьбярэжжа [[Мэксыканская затока|Мэксыканскай затокі]] ў пачатку XVI стагодзьдзя, паводле некаторых зьвестак, многія палітычныя цэнтры [[місысыпская культура|місысыпцаў]] ужо былі ў заняпадзе альбо закінутыя. На той час рэгіён, відаць, быў заселены сярэднімі паводле памеру тубыльнымі супольнасьцямі, аўтаномнымі вёскамі і племяннымі групамі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://ngeorgia.com/history/early.html|загаловак=Moundbuilders, North Georgia’s early inhabitants|выдавецтва=Golden Ink|дата публікацыі=1994—2006|копія=https://web.archive.org/web/20080509164702/http://ngeorgia.com/history/early.html|дата копіі=05.2008}}&lt;/ref&gt;. Іншыя доказы сьведчаць, што гэтыя місысыпскія паселішчы квітнелі на момант першага кантакту з гішпанцамі.

[[Файл:Old baton rouge.jpg|значак|зьлева|Батан-Руж на мапе 1863 году.]]
Францускі дасьледнік [[П’ер Лё Муан д’Ібэрвіль]] ачоліў дасьледчую экспэдыцыю ўверх па рацэ [[Місысыпі (рака)|Місысыпі]] ў 1698 годзе. Дасьледнікі ўбачылі чырвоны слуп, які пазначаў мяжу паміж паляўнічымі ўгодзьдзямі розных плямёнаў. Француская назва Батан-Руж дакладна перакладаецца як «чырвоны слуп», што было перакладам тубыльнага тэрміну з скажэньнем&lt;ref&gt;Meyers, Rose (1976). «[https://books.google.com/books?id=rvt8XrCzlwQC&amp;pg=PA4 A History of Baton Rouge 1699–1812]». — С. 4.&lt;/ref&gt;. Эўрапейскае ж засяленьне Батан-Руж пачалося ў 1721 годзе, калі францускія каляністы заклалі тут вайсковы і гандлёвы пост. З 1763 да 1783 году Батан-Руж уваходзіў у склад брытанскай паўночнаамэрыканскай калёніі Ўэст-Флорыда, але ў верасьні 1779 году быў захоплены гішпанскімі войскамі. У першай палове XIX стагодзьдзя места стабільна павялічвалася дзякуючы параходнаму гандлю і транспарту. [[Луізыянская купля|Набыцьцё Луізыяны]] ЗША ў 1803 годзе стала каталізатарам росту ангельска-амэрыканскага засяленьня, асабліва на поўначы штату. У 1846 годзе ягоны заканадаўчы орган прызначыў Батан-Руж новай сталіцай Луізыяны, замяніўшы ў гэтай якасьці [[Новы Арлеан]].

Да пачатку [[Грамадзянская вайна ў ЗША|грамадзянскай вайны ў ЗША]] насельніцтва места сягала амаль 5,5 тысячаў чалавек. Вайна амаль спыніла эканамічны рост, за выключэньнем тых галінаў, якія забясьпечвалі патрэбы арміі Поўначы, якая захапіла горад увесну 1862 году і трымала места да канца вайны. Канфэдэрацыйныя сілы сканцэнтравалі ў іншых местах штату&lt;ref&gt;{{кніга|спасылка=https://books.google.com/books?id=vN2-0lQpZHkC&amp;pg=PA307|загаловак=Gerstäcker’s Louisiana: Fiction and Travel Sketches from Antebellum Times Through Reconstruction|выдавецтва=Louisiana State University Press|год=2006|isbn=978-0-8071-3146-6}}&lt;/ref&gt;. Улетку 1862 году блізу 2,6 тысячаў жаўнераў з [[Канфэдэрацыйныя Штаты Амэрыкі|КША]] марна спрабавалі вярнуць Батан-Руж пад уладу Поўдня. Па той вайне сталіца Луізыяны часова пераехала ў Новы Арлеан, але ў 1882 годзе горад зноў стаў галоўным местам штату. У 1950–я і 1960-я гады у Батон-Руж адбыўся бум нафтахімічнай індустрыі, што стымулявала пашырэньне гораду па-за межы ягонага першапачатковага цэнтру. Будаўнічы бум распачаўся ў горадзе ў 1990-х і трываў 2000-я гады, у выніку чаго Батан-Руж ператварыўся на адзін з найхутчый растучых гарадоў Поўдня ЗША у сфэры тэхналёгіяў&lt;ref&gt;{{артыкул|загаловак=As companies along Airline migrate south, what does it mean for those left behind?|выданьне=Baton Rouge Business Report|год=02.2015}}&lt;/ref&gt;. Пасьля магутных разбурэньняў у Новым Арлеане і рэгіёну ўзьбярэжжа ў час урагану [[Катрына (ураган)|Катрына]] 29 жніўня 2005 году ў горад накіраваліся да 200 тысячаў перасяленцаў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.brla.gov/ Афіцыйны сайт].

{{Сталіцы штатаў ЗША}}

[[Катэгорыя:Гарады Луізыяны]]</text>
      <sha1>c4hfs4xqxvjaf3f3usnv3ge9b7u6spd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шрыўпарт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149711</id>
    <revision>
      <id>2667172</id>
      <parentid>2576002</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Shreveport,_Louisiana?oldid=1350602995</comment>
      <origin>2667172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11564" sha1="je6cp0zb3jnqi40uuk3e69j1pele8h6" xml:space="preserve">{{Населены пункт
|Назва                            = Шрыўпарт
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Шрыўпарту
|Назва на мове краіны             = Shreveport
|Код мовы назвы краіны            = en
|Краіна                           = ЗША
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = Shreveport-City-Flag.png
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 1836
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1   = Штат
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Луізыяна]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 312.9
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 43
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі   = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Дадатковы парамэтар насельніцтва = 
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Часавы пас                       = -6
|Летні час                        = -5
|Тэлефонны код                    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|Паштовыя індэксы                 = 
|Назва лічбавага клясыфікатару    = 
|Лічбавы клясыфікатар             = 
|Аўтамабільны нумарны знак        = 
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = 
|Аўтамабільныя нумарныя знакі     = 
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
|Шырата паўшар’е                  = паўночнае
 |Шырата градусаў                 = 32
 |Шырата хвілінаў                 = 30
 |Шырата сэкундаў                 = 53
|Даўгата паўшар’е                 = заходняе
 |Даўгата градусаў                = 93
 |Даўгата хвілінаў                = 44
 |Даўгата сэкундаў                = 50
|Назва мапы                       = 
|Альтэрнатыўная мапа              = 
|Назва мапы2                      = ЗША (Луізыяна)
|Пазыцыя подпісу на мапе          = справа
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Шры́ўпарт''' ({{мова-en|Shreveport}}) — места штату [[Луізыяна]], [[ЗША]]. Гэта трэці паводле колькасьці насельніцтва горад Луізыяны пасьля [[Новы Арлеан|Новага Арлеану]] і [[Батан-Руж]]. Паводле перапісу насельніцтва 2020 году, колькасьць жыхароў места складае {{Лік|187593}} чалавекі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://data.census.gov/profile/Shreveport_city,_Louisiana?g=160XX00US2270000|загаловак=Explore Census Data|выдавецтва=United States Census Bureau}}&lt;/ref&gt;, а насельніцтва супольнай аглямэрацыі з [[Божэр-Сіці]] сягае {{Лік|393406}} чалавек&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/2020-population-and-housing-state-data.html|загаловак=2020 Population and Housing State Data|выдавецтва=US Census Bureau}}&lt;/ref&gt;. Места цягнецца ўздоўж заходняга берагу [[Рэд-Рывэр (прыток Місысыпі)|Рэд-Рывэр]]. Паселішча павялічвалася цягам XX стагодзьдзя, а па адкрыцьці ў рэгіёне нафты, Шрыўпарт стаў нацыянальным цэнтрам нафтавай індустрыі. [[Standard Oil]] і [[United Gas Corporation]] мелі свае штаб-кватэры ў Шрыўпарце да 1960-х і 1980-х гадоў адпаведна. Па закрыцьці заводаў і скарачэньня працоўных месцаў у нафтавай галіне горад сутыкнуўся са зьніжэньнем насельніцтва, беднасьцю і павелічэньнем гвалту&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.shreveporttimes.com/story/news/crime/2017/06/26/police-chief-addresses-shreveports-rising-violent-crime/429447001/|загаловак=Police Chief Addresses Shreveport's Rising Violent Crime|выдавец=, June 26, 2017, retrieved December 16, 2017|копія=https://web.archive.org/web/20190410231750/https://www.shreveporttimes.com/story/news/crime/2017/06/26/police-chief-addresses-shreveports-rising-violent-crime/429447001/|дата копіі=04.2019}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Шрыўпарт спачатку месьціўся ў межах зямельнага надзелу, прададзенага кампаніі Шрыўтаўн у 1835 годзе [[індзейцы|індзейцамі]] [[кадо]]. 20 сакавіка 1839 году паселішча было інкарпараваная як Шрыўпарт. Места хутка стала цэнтрам параходнага гандлю, які перадусім палягаў на продажах бавоўны і сельскагаспадарчых культураў. У Шрыўпарце існаваў і нявольніцкі рынак, але гандаль рабамі быў менш распаўсюджаны, чым у іншых частках штату. Да 1860 году насельніцтва гораду сягала 3,5 тысячаў жыхароў, пры гэтым амаль траціна зь іх былі рабамі.

У час [[Грамадзянская вайна ў ЗША|грамадзянскай вайны]] Шрыўпарт быў сталіцай [[Луізыяна|Луізыяны]] з 1863 да 1865 гады, замяніўшы [[Батан-Руж]] і [[Апэлусас]] пасьля таго, як яны трапілі пад кантроль Поўначы. Горад заставаўся апірышчам [[Канфэдэрацыйныя Штаты Амэрыкі|Канфэдэрацыі]] цягам усёй вайны і быў месцам разьмяшчэньня штабу [[Трансьмісысыпскі дэпартамэнт|Трансьмісысыпскага дэпартамэнту]] канфэдэрацкай арміі. Адрэзаны ад падзеяў на ўсходзе, тэатар ваенных дзеяньняў у час вайне перамясьціўся менавіта сюды, трываючы яшчэ некалькі тыдняў пасьля таго, як капітуляваў [[Робэрт Эдўард Лі|Робэрта Эдўард Лі]] ў красавіку 1865 году, і менавіта Трансьмісысыпскі дэпартамэнт стаў апошнім камандаваньнем Канфэдэрацыі, які змагаўся да 26 траўня 1865 году. У 1873 годзе Шрыўпарт страціў 759 жыхароў за 80 дзён у выніку эпідэміі [[жоўтая ліхаманка|жоўтай ліхаманкі]], і яшчэ больш за 400 пазьней памерлі. Агульная колькасьць сьмерцяў з жніўня па лістапад склала блізу 1,2 тысячаў чалавек&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://ldh.la.gov/assets/oph/Center-PHCH/Center-CH/infectious-epi/Annuals/LaIDAnnual_YellowFever.pdf|загаловак=Louisiana Office of Public Health Statistics, page 6|выдавецтва=Ldh.la.gov|копія=https://web.archive.org/web/20190204032113/http://ldh.la.gov/assets/oph/Center-PHCH/Center-CH/infectious-epi/Annuals/LaIDAnnual_YellowFever.pdf|дата копіі=02.2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.oaklandcemeteryla.org/Tour/Tour-Stop-1.aspx|загаловак=Tour Stop 1 – Yellow Fever Victims – Tour – Oakland Cemetery – Shreveport – Louisiana – Founded 1847|выдавецтва=Oaklandcemeteryla.org|копія=https://web.archive.org/web/20180928202518/http://www.oaklandcemeteryla.org/Tour/Tour-Stop-1.aspx|дата копіі=09.2018}}&lt;/ref&gt;. Да 1914 году занядбанасьць і недахоп выкарыстаньня, выкліканыя перанакіраваньнем грузавога трафіку на чыгуначныя лініі, прывялі да таго, што [[Рэд-Рывэр (прыток Місысыпі)|Рэд-Рывэр]] больш не была суднаходнай.

У Шрыўпарце паўстала радыёпраграма ''Louisiana Hayride'', якая выходзіла штотыдзень. У свой росквіт з 1948 па 1960 гады гэтая праграма дала моцны штуршок кар’ерам некаторых найвялікшых постацяў амэрыканскай музыкі. Гэтак на ёй дэбютаваў [[Элвіс Прэсьлі]]. У сярэдзіне 1950-х радыёстанцыя ''KWKH'' стала першай буйной станцыяй, якая рэгулярна трансьлявала музыку Прэсьлі ў межах доўгатэрміновай праграмы ''Louisiana Hayride''. У 1960-я гады ўзмацніўся рух мурынаў за свае грамадзянскія правы, якія былі абмежаваныя ў выніку сэгрэгацыі.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.shreveportla.gov/ Афіцыйны сайт]

[[Катэгорыя:Гарады Луізыяны]]</text>
      <sha1>je6cp0zb3jnqi40uuk3e69j1pele8h6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ямільчына</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173959</id>
    <revision>
      <id>2667094</id>
      <parentid>2593536</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4515" sha1="8w27r8punwmjuguk4x4gtwtyhkvrf1h" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Ямільчына
|Статус                              = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне               = Ямільчыны
|Назва ўкраінскай мовай              = Ємільчине
|Герб                                = Coats of Arms of Emilchyne.png
|Сьцяг                               = Flag of Emilchyne.png
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 
|Першыя згадкі                       = 1585
|Статус з                            = 1957
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Ямільчынскі раён|Любарскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 7.53
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 206
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 6714
|Год падліку колькасьці              = 2015
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 11200-11201
|Тэлефонны код                       = +380 4149
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = Emilchene misto.jpg
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 50
 |Шырата хвілінаў                    = 52
 |Шырата сэкундаў                    = 15
 |Даўгата градусаў                   = 27
 |Даўгата хвілінаў                   = 48
 |Даўгата сэкундаў                   = 26
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Ямільчына''' ({{мова-uk|Ємільчине}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ [[Убарць]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Ямільчынскі раён|Ямільчынскага раёну]]. Насельніцтва каля 6000 чал. (2024).

== Насельніцтва ==
* 1897 — 2500 чал.
* 1959 — 6078 чал.
* 1970 — 7316 чал.
* 1979 — 7606 чал.
* 1989 — 8339 чал.
* 2001 — 7392 чал.
* 2015 — 6714 чал.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}

{{Жытомірская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]</text>
      <sha1>8w27r8punwmjuguk4x4gtwtyhkvrf1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ярмолінцы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174207</id>
    <revision>
      <id>2667102</id>
      <parentid>2522091</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:03:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5696" sha1="by2ydpt00hgj74rtzxctnhl32onu17d" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Ярмолінцы
|Статус                              = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне               = Ярмолінцаў
|Назва ўкраінскай мовай              = Ярмолинці
|Герб                                = Yarmol-gerb.png
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 1400
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 1958
|Магдэбурскае права                  = 1455
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Хмяльніцкая вобласьць|Хмяльніцкая]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Ярмалінецкі раён|Ярмалінецкі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 4.46
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 7493
|Год падліку колькасьці              = 2024
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 32100
|Тэлефонны код                       = +380 3853
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = Jarmolince kosciol Piotra i Pawla.JPG
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 49
 |Шырата хвілінаў                    = 11
 |Шырата сэкундаў                    = 33
 |Даўгата градусаў                   = 26
 |Даўгата хвілінаў                   = 50
 |Даўгата сэкундаў                   = 23
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
|Лацінка=Jarmolincy}}
'''Ярмолінцы''' ({{мова-uk|Ярмолинці}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Хмяльніцкая вобласьць|Хмяльніцкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Ярмалінецкі раён|Ярмалінецкага раёну]]. Насельніцтва 7493 чал. ([https://rada.info/upload/users_files/05399248/192eac7fe6297cb5001a96bcbdd980e9.pdf 2024]).

== Насельніцтва ==
=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|6880
| align=center|9448
| align=center|7995
| align=center|9552
| align=center|8914
| align=center|7750
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! малдаўская !! армянская !! польская !! беларуская 
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|96.97%
| align=center|2.50%
| align=center|0.15%
| align=center|0.09%
| align=center|0.06%
| align=center|0.05%

|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року»,  — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Хмяльніцкая вобласьць}}

[[Катэгорыя:Мястэчкі Хмяльніцкай вобласьці]]</text>
      <sha1>by2ydpt00hgj74rtzxctnhl32onu17d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ямпаль (Сумская вобласьць)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174214</id>
    <revision>
      <id>2667093</id>
      <parentid>2627361</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5708" sha1="od7wtu1n8mlzkhovwxf1t8gvcpyy10i" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Ямпаль}}
{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Ямпаль
|Статус                              = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне               = Ямпалю
|Назва ўкраінскай мовай              = Ямпіль
|Герб                                = Yampol pgt coa 1742.gif
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = XVII стагодзьдзе
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 1956
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Сумская вобласьць|Сумская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Ямпальскі раён (Сумская вобласьць)|Ямпальскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 165
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 4598
|Год падліку колькасьці              = 2015
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 41200
|Тэлефонны код                       = +380 5456
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = Ямполь (Сумская область). Центр.jpg
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 51
 |Шырата хвілінаў                    = 56
 |Шырата сэкундаў                    = 52
 |Даўгата градусаў                   = 33
 |Даўгата хвілінаў                   = 47
 |Даўгата сэкундаў                   = 12
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Ямпаль''' ({{мова-uk|Ямпіль}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ў [[Сумская вобласьць|Сумской вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ Івотка (прытока [[Дзясна|Дзясны]]). Адміністрацыйны цэнтар [[Ямпальскі раён (Сумская вобласьць)|Ямпальскага раёну]]. Насельніцтва 4200 чал.&lt;ref&gt;https://yampil-rada.gov.ua/structure/&lt;/ref&gt;

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|4881
| align=center|4875
| align=center|5127
| align=center|5887
| align=center|5181
| align=center|4598
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! беларуская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|86,54%
| align=center|13,19%
| align=center|0,08%
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Сумская вобласьць}}
{{Накід:Геаграфія Украіны}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Сумской вобласьці]]</text>
      <sha1>od7wtu1n8mlzkhovwxf1t8gvcpyy10i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Яланец</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174648</id>
    <revision>
      <id>2667092</id>
      <parentid>2627699</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:29:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5425" sha1="8c3e02mxaexyi3r9mxys2bps4h9uhxm" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Яланец
|Статус                              = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне               = Яланцу
|Назва ўкраінскай мовай              = Єланець
|Герб                                = 
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 1802
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 1968
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Мікалаеўская вобласьць|Мікалаеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Еланецкі раён|Еланецкі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 6.1
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 	
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 4943
|Год падліку колькасьці              = 2015
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 55507
|Тэлефонны код                       = +380 5159
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = Ранковий туман над річкою.jpg
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 47
 |Шырата хвілінаў                    = 41
 |Шырата сэкундаў                    = 52
 |Даўгата градусаў                   = 31
 |Даўгата хвілінаў                   = 51
 |Даўгата сэкундаў                   = 16
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Яла́нец''' ({{мова-uk|Єланець}}) — [[мястэчка]] ў [[Мікалаеўская вобласьць|Мікалаеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]] на рацэ Гнілы Яланец. Адміністрацыйны цэнтар [[Еланецкі раён|Еланецкага раёну]]. Насельніцтва 4940 чал.

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|3260
| align=center|4541
| align=center|4837
| align=center|5852
| align=center|5681
| align=center|4943
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! малдаўская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|95,16%
| align=center|3,39%
| align=center|1,06%
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Мікалаеўская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Мікалаеўскай вобласьці]]</text>
      <sha1>8c3e02mxaexyi3r9mxys2bps4h9uhxm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Якімаўка (Запароская вобласьць)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174680</id>
    <revision>
      <id>2667091</id>
      <parentid>2342641</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5515" sha1="cm4czqg6c8vtuodygc7qbztubx8h77h" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Якімаўка
|Статус                              = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне               = Якімаўкі
|Назва ўкраінскай мовай              = Якимівка
|Герб                                = Coat of Arms of Yakymivka, Zaporizhia Oblast.png
|Сьцяг                               = Flag of Yakymivka, Zaporizhia Oblast.png
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 1833
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 1957
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Запароская вобласьць|Запароская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Якімаўскі раён|Якімаўскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 8.98
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 33
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 11934
|Год падліку колькасьці              = 2015
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 72500—504
|Тэлефонны код                       = +380 6131
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = Panoramio - V&amp;A Dudush - Центр (1).jpg
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 46
 |Шырата хвілінаў                    = 42
 |Шырата сэкундаў                    = 07
 |Даўгата градусаў                   = 35
 |Даўгата хвілінаў                   = 09
 |Даўгата сэкундаў                   = 53
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Якімаўка''' ({{мова-uk|Якимівка}}) — [[мястэчка]] ў [[Запароская вобласьць|Запароскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]] на рацэ Малы Ўтлюк. Адміністрацыйны цэнтар [[Якімаўскі раён|Якімаўскага раёну]]. Насельніцтва 11 934 чал. (2015).

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|8426
| align=center|10 240
| align=center|11 509
| align=center|13 034
| align=center|12 830
| align=center|11 934
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! армянская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|17,36%
| align=center|80,43%
| align=center|0,24%
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Запароская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Запароскай вобласьці]]</text>
      <sha1>cm4czqg6c8vtuodygc7qbztubx8h77h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Іванаўка (Хэрсонская вобласьць)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174856</id>
    <revision>
      <id>2667202</id>
      <parentid>2341600</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T00:00:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5426" sha1="snjm5lgruiz575nbv5jbt0q89c6erj6" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Іванаўка
|Статус                              = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне               = Іванаўкі
|Назва ўкраінскай мовай              = Іванівка
|Герб                                = 
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 1820
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 1956
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Хэрсонская вобласьць|Хэрсонская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Іванаўскі раён (Хэрсонская вобласьць)|Іванаўскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 10.439
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 39
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 4564
|Год падліку колькасьці              = 2015
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 75402
|Тэлефонны код                       = +380 5531
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = 
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 46
 |Шырата хвілінаў                    = 42
 |Шырата сэкундаў                    = 36
 |Даўгата градусаў                   = 34
 |Даўгата хвілінаў                   = 32
 |Даўгата сэкундаў                   = 59
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Іванаўка''' ({{мова-uk|Іванівка}}) — [[мястэчка]] ў [[Хэрсонская вобласьць|Хэрсонскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Іванаўскі раён (Хэрсонская вобласьць)|Іванаўскага раёну]]. Насельніцтва 4564 чал. (2015).

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|5178
| align=center|4818
| align=center|5173
| align=center|5649
| align=center|5231
| align=center|4564
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;35%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! армянская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|90,91%
| align=center|5,49%
| align=center|0,25%
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Хэрсонская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хэрсонскай вобласьці]]</text>
      <sha1>snjm5lgruiz575nbv5jbt0q89c6erj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Авідзіёпаль</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174880</id>
    <revision>
      <id>2667219</id>
      <parentid>2666094</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T05:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5687" sha1="sfptujmhriysm6l9vwvab7yktaj00qv" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Авідзіёпаль
|Статус                              = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне               = Авідзіёпалю
|Назва ўкраінскай мовай              = Овідіополь
|Герб                                = Ovidiopol gerb.png
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 18 ст.
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 1970 
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Адэская вобласьць|Адэская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Авідзіёпальскі раён|Авідзіёпальскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 12.52
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 16
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 11957
|Год падліку колькасьці              = 2015
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 67800—805
|Тэлефонны код                       = +380 4851
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = Церква Миколи Угодника.jpg
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 46
 |Шырата хвілінаў                    = 14
 |Шырата сэкундаў                    = 51
 |Даўгата градусаў                   = 30
 |Даўгата хвілінаў                   = 26
 |Даўгата сэкундаў                   = 33
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
|Лацінка=Avidzijopal}}
'''Авідзіёпаль''' ({{мова-uk|Овідіополь}}) — [[мястэчка]] ў [[Адэская вобласьць|Адэскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]] на беразе [[Днястроўскі ліман|Днястроўскага ліману]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Авідзіёпальскі раён|Авідзіёпальскага раёну]]. Насельніцтва 11 280 чал.

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1897 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|5187
| align=center|5181
| align=center|7413
| align=center|9700
| align=center|10 354
| align=center|11 958
| align=center|11 957
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;35%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! армянская !! баўгарская !! малдаўская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|83,21%
| align=center|14,55%
| align=center|0,75%
| align=center|0,68%
| align=center|0,42%
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Адэская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Адэскай вобласьці]]</text>
      <sha1>sfptujmhriysm6l9vwvab7yktaj00qv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Іванаўка (Адэская вобласьць)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174882</id>
    <revision>
      <id>2667201</id>
      <parentid>2531991</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T23:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5443" sha1="9wpsjnv811mw8ptlcz8h1qkni2im90o" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Іванаўка
|Статус                              = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне               = Іванаўкі
|Назва ўкраінскай мовай              = Іванівка
|Герб                                = 
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 1793
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 1962
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Адэская вобласьць|Адэская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Іванаўскі раён (Адэская вобласьць)|Іванаўскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 5.17
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 2496
|Год падліку колькасьці              = 2015
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 67204
|Тэлефонны код                       = +380 4854
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = 
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 46
 |Шырата хвілінаў                    = 58
 |Шырата сэкундаў                    = 44
 |Даўгата градусаў                   = 30
 |Даўгата хвілінаў                   = 27
 |Даўгата сэкундаў                   = 52
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
|Лацінка=Iranaŭka}}
'''Іванаўка''' ({{мова-uk|Іванівка}}) — [[мястэчка]] ў [[Адэская вобласьць|Адэскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]] на рацэ Вялікі Куяльнык. Адміністрацыйны цэнтар [[Іванаўскі раён (Адэская вобласьць)|Іванаўскага раёну]]. Насельніцтва 2496 чал. (2015).

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|1836
| align=center|2266
| align=center|3103
| align=center|3434
| align=center|3145
| align=center|2496
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;35%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! баўгарская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|88,31%
| align=center|8,99%
| align=center|1,90%
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Адэская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Адэскай вобласьці]]</text>
      <sha1>9wpsjnv811mw8ptlcz8h1qkni2im90o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айдар (пасёлак)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174953</id>
    <revision>
      <id>2667233</id>
      <parentid>2599209</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T08:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5694" sha1="avj931p1oyz8tbvuiq8n77u2hv9o0se" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Айдар
|Статус                              = пасёлак
|Назва ў родным склоне               = Айдару
|Назва ўкраінскай мовай              = Айдар
|Герб                                = Novopskov gerb.png
|Сьцяг                               = Novopskov prapor.png
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 1638
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 2024
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Луганская вобласьць|Луганская]]
|Тэрытарыяльная грамада              = [[Навапскоўская пасялковая грамада]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Старабельскі раён|Старабельскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 13.04
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 68
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 9868
|Год падліку колькасьці              = 2015
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 92303
|Тэлефонны код                       = +380 6463
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = Novopskov from the chalky ridge.JPG
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 49
 |Шырата хвілінаў                    = 31
 |Шырата сэкундаў                    = 47
 |Даўгата градусаў                   = 39
 |Даўгата хвілінаў                   = 07
 |Даўгата сэкундаў                   = 02
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Айдар''' ({{мова-uk|Айдар}}); да 2024 году — ''Навапскоў'' ({{мова-uk|Новопсков}}) — [[пасёлак]] ва [[Украіна|Ўкраіне]] на рацэ Айдар. Адміністрацыйны цэнтар [[Навапскоўская пасялковая грамада|Навапскоўскае пасялковае грамады]] [[Старабельскі раён|Старабельскага раёну]] [[Луганская вобласьць|Луганскае вобласьці]]. Насельніцтва 9868 чал. (2015).

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2015
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|4185
| align=center|6168
| align=center|7724
| align=center|9062
| align=center|10 115
| align=center|9868
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;35%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|84,42%
| align=center|15,39%
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Луганская вобласьць}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Навапскоўскага раёну]]</text>
      <sha1>avj931p1oyz8tbvuiq8n77u2hv9o0se</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ісьлям-Тэрэк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175341</id>
    <revision>
      <id>2667212</id>
      <parentid>2536170</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T03:58:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6006" sha1="ea5vtuj2tuludnmlokjwguu2rprhax7" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Ісьлям-Тэрэк
|Статус                              = пасёлак
|Назва ў родным склоне               = Ісьлям-Тэрэку
|Назва ўкраінскай мовай              = Іслям-Терек
|Герб                                = COA Kirovske, Kirovskyi, Krym.svg
|Сьцяг                               = Flag of Kirovskoe (Crimea).svg
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 1783
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 2024
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = да 2023 — Кіраўскае
|Вобласьць                           = 
|Аўтаномная рэспубліка               = [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Крым]]
|Раён                                = [[Тэадасійскі раён|Тэадасійскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 5.99
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 23
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 6502
|Год падліку колькасьці              = 2021
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 
|Тэлефонны код                       = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = 
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 45
 |Шырата хвілінаў                    = 13
 |Шырата сэкундаў                    = 25
 |Даўгата градусаў                   = 35
 |Даўгата хвілінаў                   = 12
 |Даўгата сэкундаў                   = 19
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Ісьлям-Тэрэк''' ({{мова-uk|Іслям-Терек}}, {{мова-ru|Ислям-Терек}}, {{мова-crh|İslâm Terek}}), да 2023 – '''Кіраўскае''' (({{мова-uk|Кіровське}}, {{мова-ru|Кировское}})  — пасёлак ва [[Украіна|Ўкраіне]], у [[Тэадасійскі раён|Тэадасійскім раёне]] [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Аўтаномнай Рэспублікі Крым]]. Насельніцтва на 2021 год — 6502 чал.

== Назва ==
12 траўня 2016 году Вярхоўная рада Ўкраіны перайменавала Кіраўскае ў Ісьлям-Тэрэк, гэтае рашэньне набудзе моц з моманту вяртаньня Аўтаномнай Рэспублікі Крым і гораду Севастопалю пад юрысдыкцыю Ўкраіны.

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2014
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|5497
| align=center|5630
| align=center|6708
| align=center|7627
| align=center|7465
| align=center|7069
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! крымскататарская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|7,27%
| align=center|71,81%
| align=center|18,72%
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Аўтаномная Рэспубліка Крым}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Крыму]]</text>
      <sha1>ea5vtuj2tuludnmlokjwguu2rprhax7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ічкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175345</id>
    <revision>
      <id>2667214</id>
      <parentid>2536194</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T04:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5554" sha1="o0n4s3c2b8wad6smdta5s1u43b39je6" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Ічкі
|Статус                              = пасёлак
|Назва ў родным склоне               = Ічкі
|Назва ўкраінскай мовай              = Ічкі
|Герб                                = 
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 1941
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 2024
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = да 2023 — Савецкі
|Вобласьць                           = [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|АР Крым]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Тэадасійскі раён|Тэадасійскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 19
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 10069
|Год падліку колькасьці              = 2014
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовыя індэксы                    = 
|Тэлефонны код                       = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|КОАТУУ                              = 
|Выява                               = 
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 45
 |Шырата хвілінаў                    = 20
 |Шырата сэкундаў                    = 49
 |Даўгата градусаў                   = 34
 |Даўгата хвілінаў                   = 56
 |Даўгата сэкундаў                   = 00
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Ічкі''' ({{мова-uk|Ічкі}}, {{мова-ru|Ички}}, {{мова-crh|İçki}}), з [[1944]] па 2023 год&amp;nbsp;— '''Савецкі''' ({{мова-uk|Совєтський}}, {{Мова-ru|Советский}}) — [[пасёлак]] ў [[Тэадасійскі раён|Тэадасійскім раёне]] [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|АР Крым]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Колішні адміністрацыйны цэнтар [[Ічкінскі раён|Ічкінскага раёну]]. Насельніцтва 10 069 чал. (2014).

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2014
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|5173
| align=center|7461
| align=center|8246
| align=center|9979
| align=center|10 933
| align=center|10 069
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская !! крымскататарская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|8,26%
| align=center|67,65%
| align=center|20,85%
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Cities &amp; towns of Ukraine]{{ref-en}}{{ref-uk}}
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 [http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip zip]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp Банк даних Державної служби статистики України]{{ref-uk}}

{{Аўтаномная Рэспубліка Крым}}

[[Катэгорыя:Аўтаномная рэспубліка Крым]]</text>
      <sha1>o0n4s3c2b8wad6smdta5s1u43b39je6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ян Эвангеліста Пуркіне</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175942</id>
    <revision>
      <id>2667099</id>
      <parentid>2584706</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6084" sha1="2ngn1dnu31atoa35x5z08rehrie6ck0" xml:space="preserve">{{Навуковец
|Імя                  = Ян Эвангеліста Пуркіне
|Арыгінал імя         = Jan Evangelista Purkyně
|Навуковы кіраўнік    = 
|Знакамітыя вучні     = 
|Вядомы як            = 
|Сайт                 = 
}}
'''Ян Э́вангеліста Пу́ркіне''' ({{Мова-cs|Jan Evangelista Purkyně}}), ахрышчаны '''Ян Ёзэф''' ({{Мова-cs|Jan Josef|скарочана}}; 18 сьнежня 1787, [[Лібахавіцы (замак)|Лібахавіцы]]&lt;ref name=&quot;matrika&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160304172543/http://vademecum.soalitomerice.cz/vademecum/permalink?xid=09ddd7cea03b9b8d:4e496e4e:12216bae987:-7444&amp;scan=13#scan13 Matriční záznam o&amp;nbsp;narození a&amp;nbsp;křtu]&lt;/ref&gt; — 28 ліпеня 1869, [[Прага]]&lt;ref name=&quot;matrikaZ&quot;&gt;[http://amp.bach.cz/pragapublica/permalink?xid=8C07C96E7E3B44A0923FCD4AEED2F70B&amp;scan=142 Matriční záznam o&amp;nbsp;úmrtí a pohřbu]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;) — [[Чэхі|чэскі]] [[фізыёляг]], [[анатам]], [[біёляг]], [[паэт]] і [[філёзаф]], адзін з заснавальнікаў [[Цыталёгія|цыталёгіі]]&lt;ref&gt;Přehled biologie. Rosypal, S. a kol., str. 23. Scientia, Praha 1998.&lt;/ref&gt;. Бацька мастака [[Карэл Пуркіне|Карла Пуркіне]].

== Ушанаваньне памяці ==
* Партрэт Яна Эвангелісты Пуркіне зьмешчаны пад вокнамі [[Нацыянальны музэй (Прага)|Нацыянальнага музэю]] ў&amp;nbsp;[[Прага|Празе]] сярод іншых {{Не перакладзена|Семдзесят два імені чэскай гісторыі|славутых дзеячоў Чэхіі|cs|Dvaasedmdesát jmen české historie}}.
* У 1991 у [[Усьці-над-Лабэм]] створаны [[Унівэрсытэт імя Яна Эвангелісты Пуркіне (Усьці-над-Лабэм)|ўнівэрсытэт імя Яна Эвангелісты Пуркіне]].
* Імя Я. Э. Пуркіне носяць [[Пуркіне (кратэр)|кратэр]] з [[Адваротны бок Месяцу|адваротнага боку Месяцу]]&lt;ref name=&quot;rukl&quot;&gt;{{Кніга
| прозьвішча = Rükl
| імя = Antonín
| спасылка на аўтара = Antonín Rükl
| назва = Atlas Měsíce
| выдавецтва = Aventinum
| месца = Praha
| год = 1991
| частка = Librační oblast IV - Curie
| старонкі = 185
| isbn = 80-85277-10-7
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;iau&quot;&gt;[http://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/4876 Crater Purkyně on Moon] Gazetteer of Planetary Nomenclature, [[Міжнародны астранамічны зьвяз|IAU]], USGS {{ref-en}}&lt;/ref&gt; і [[малая плянэта]] [[3701 Пуркіне]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Кніга
 | прозьвішча = Hamza
 | імя = František
 | год = 1895
 | назва = K&amp;nbsp;dějinám českých mediků
 | выдавецтва = Spolek českých mediků
 | месца = Praha
 | спасылка = http://kramerius.mlp.cz/kramerius/handle/ABG001/255552  
 | частка = Doba Purkyňova (1848-1868)
}}
* {{Кніга | назва = Osobnosti – Česko : Ottův slovník | выдавецтва = Ottovo nakladatelství | месца = Praha | год = 2008 | старонак = 823 | isbn = 978-80-7360-796-8 }}
* {{Артыкул
| аўтар          = Růžena Pokorná-Purkyňová
| загаловак      = U&amp;nbsp;Purkyňů před sto lety
| арыгінал       = 
| спасылка       = http://archiv.ucl.cas.cz/index.php?path=RozAvn/6.1930-1931/30/350.png
| мова           = 
| адказны        = 
| аўтар выданьня = 
| выданьне       = Rozpravy Aventina
| тып            = 
| месца          = 
| выдавецтва     = 
| год            = 1931
| выпуск         = 6
| том            = 
| нумар          = 30
| старонкі       = 350
| isbn           = 
| issn           = 
}}
* {{Кніга
|аўтар          = 
|імя            = Karel
|прозьвішча     = Amerling
|частка         = 
|загаловак      = Jan Evangelista Purkyně: badatel, reformátor a buditel
|арыгінал       = 
|спасылка       = 
|адказны        = 
|выданьне       = 
|месца          = Praha
|выдавецтва     = F. Topič
|год            = 1918
|том            = 
|старонкі       = 
|старонак       = 
|сэрыя          = 
|isbn           = 
|наклад         = 
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://aleph.nkp.cz/F/?ccl_term=wau=jk01101764+or+wkw=jk01101764&amp;func=find-c&amp;local_base=skc Творы Я. Э. Пуркіне] ў базе зьвестак Нацыянальнай бібліятэкі Чэхіі

{{Накід}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Пуркіне, Ян Эвангеліста}}
[[Катэгорыя:Чэскія мэдыкі]]
[[Катэгорыя:Чэскія фізыёлягі]]
[[Катэгорыя:Чэскія анатомы]]
[[Катэгорыя:Чэскія нэўрабіёлягі]]
[[Катэгорыя:Чэскія вынаходнікі]]
[[Катэгорыя:Сябры Лёнданскага каралеўскага таварыства]]
[[Катэгорыя:Сябры Акадэміі навук Леапальдзіны]]
[[Катэгорыя:Сябры Францускай акадэміі навук]]
[[Катэгорыя:Піянэры кінэматографу]]
[[Катэгорыя:Паслы на Чэскі земскі сойм]]
[[Катэгорыя:Асобы на марках]]
[[Катэгорыя:Аўтары батанічных таксонаў]]
[[Катэгорыя:Панславісты]]</text>
      <sha1>2ngn1dnu31atoa35x5z08rehrie6ck0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ATR (тэлеканал)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192868</id>
    <revision>
      <id>2667124</id>
      <parentid>2606158</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:15:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11141" sha1="e4j8nah4yr2otv0cg6crimiazsgfkqx" xml:space="preserve">{{Тэлеканал
|назва        = ATR
|лягатып      = 
|краіна       = {{Сьцяг Украіны}} [[Украіна]]
|вяшчаньне    = 
|створаны     = 1 верасьня 2006
|заснавальнік = 
|уладальнік   = 
|кіраўніцтва  = 
|слоган       = «Аб Усходзе для Захаду і пра Захад для Усходу»
|сайт         = [http://atr.ua/ atr.ua]
}}
'''ATR''' — [[Украіна|украінскі]] тэлеканал, раней быў адным з трох тэлеканалаў Крыму, нароўні зь [[Першы Крымскі|Першым Крымскім]] і [[Lâle]], праграмы якога выходзяць у этэр на [[Крымскататарская мова|крымскататарскай мове]]. 35% вяшчаньня каналу вядзецца на крымскататарскай мове, 30% — на [[Украінская мова|ўкраінскай]], 20% — на [[Расейская мова|расейскай]], 15% — на [[Турэцкая мова|турэцкай]] мове з украінскімі субтытрамі. Асноўнай мэтавай аўдыторыяй тэлеканала зьяўляецца [[Крымскія татары|крымскататарское насельніцтва]] Крыма і сьвету.

Дэвіз тэлеканалу: «Пра Ўсход для Захаду і пра Захад для Ўсходу»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150401025328/http://atr.ua/info/about О нас]&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Тэлеканал пачаў працу 1 верасьня 2006 году на 27 канале ў [[Сімфэропаль|Сімфэропалі]]. У 2012 годзе пачаў трансьлявацца 24 гадзіны на суткі на спадарожніку Astra. Колькасьць супрацоўнікаў павялічылася з 30 да 200&lt;ref&gt;[http://mediasat.info/2014/08/08/krymskij-telekanal-atr-jepoha-peremen Крымский телеканал АТР: Эпоха перемен] / mediasat.info&lt;/ref&gt;. Аўдыторыя каналу складае каля 5 млн гледачоў&lt;ref&gt;[http://www.telekritika.ua/telebachennya/2012-06-11/72342 «За четыре месяца мы нарастили объём рекламы в 15 раз»] / telekritika.ua&lt;/ref&gt;.

Падчас [[Крымскі крызіс (2014)|крымскага крызысу 2014 году]] тэлеканал выступаў за тэрытарыяльнае адзінства Ўкраіны&lt;ref&gt;[http://24tv.ua/news/showNews.do?mi_yediniy_narod_yedina_krayina__video_kanalu_atr_za_tsilisnist_ukrayini_video&amp;objectId=420251 «Ми єдиний народ, єдина країна!», — відео каналу ATR за цілісність України (Відео)] / 24tv.ua&lt;/ref&gt;. ATR вёў жывыя трансьляцыі зь месца падзеяў у Крыму&lt;ref&gt;[http://osvita.mediasapiens.ua/web/online_media/onlayntranslyatsiyu_podiy_u_krimu_vede_telekanal_atr/ Онлайн-трансляцію подій у Криму веде телеканал ATR] / osvita.mediasapiens.ua&lt;/ref&gt;.

У жніўне 2014 году група дэпутатаў [[Дзяржаўная Рада Рэспублікі Крым|Дзяржаўнай Рады Рэспублікі Крым]] патрабавала пазбавіць акрэдытацыі карэспандэнта ATR Шаўкета Наматулаева за тое, што той ня ўзьняўся падчас выкананьня [[Гімн Расеі|гімну Расеі]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150402152905/http://hromadskeradio.org/2014/08/19/zhurnalist-kryimskotatarskogo-kanala-atr-popal-v-chernyiy-spisok Журналист крымскотатарского канала ATR попал в «черный список»] / hromadskeradio.org&lt;/ref&gt;. У лістападзе 2014 году Нацыянальнная рада Ўкраіны па пытаньнях тэлебачаньня і радыётрансьляцый заклікала правайдэраў рэтрансьляваць ATR&lt;ref&gt;[http://www.rbc.ua/rus/news/natssovet-prizval-provayderov-retranslirovat-krymskotatarskiy-05112014213700 Нацсовет призвал провайдеров ретранслировать крымскотатарский канал ATR] / rbc.ua&lt;/ref&gt;. 3 лістапада 2014 году канал быў узнагароджаны прэміяй імя Ісмаіла Гаспрынскага ў вобласьці журналістыкі і абароны правоў чалавека ў намінацыі «Тэлебачаньне цюрскага сьвету»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141129202558/http://qha.com.ua/informagentstvo-qha-nagradili-mejdunarodnoi-premiei-140967.html Информагентство QHA наградили международной премией] / qha.com.ua&lt;/ref&gt;.

26 студзеня 2015 году ў будынку тэлеканалу адбыліся вобшукі супрацоўнікамі [[Паліцыя Расеі|паліцыі]] і [[АМАП (Расея)|АМАПу]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150402160612/http://www.segodnya.ua/regions/krym/vse-podrobnosti-vooruzhennogo-obyska-na-krymskotatarskom-telekanale-atr-587214.html Все подробности вооружённого обыска на крымскотатарском телеканале ATR] / segodnya.ua&lt;/ref&gt;. [[Парлямэнцкая асамблея Рады Эўропы]] і [[Міністэрства замежных справаў Турэччыны]] асудзілі вобшукі на ATR&lt;ref&gt;[http://investigator.org.ua/news/147521 В ОБСЕ осудили обыски на крымскотатарском телеканале АТР] / Центр журналистских расследований&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://investigator.org.ua/news/147699 МИД Турции: Обыски на крымскотатарском телеканале АТР — посягательство на свободу прессы] / Центр журналистских расследований&lt;/ref&gt;.

=== Закрыцьцё ===
19 сакавіка 2015 году кіраўнік Рэспублікі Крым [[Сяргей Аксёнаў]] заявіў, аб тым, што кіраўніцтву канала праясьніцца, што нагнятаць абстаноўку і выклікаць у насельніцтва пачуцьцё напружанасьці, зьвязанае з тым, што канал дае надзею на вяртаньне Крыму ў склад Украіны, падбухторваючы іншых людзей да дзеяньняў, кажучы, што пасьля расправяцца з тымі, хто атрымаў расейскія пашпарты, у цяперашні паўваенны час недапушчальна&lt;ref&gt;[http://ria.ru/politics/20150319/1053392148.html Аксенов: разжигание вражды в Крыму в это непростое время недопустимо] / ria.ru&lt;/ref&gt;.

25 сакавіка 2015 году на ATR пачаўся тэлемарафон «Не забівайце ATR!», так як [[Раскамнагляд]] адмовіў тэлеканалу ў рэгістрацыі па расейскім заканадаўстве&lt;ref&gt;[http://www.telekritika.ua/kontekst/2015-03-24/105275 ATR запускає телемарафон проти закриття телеканалу] / telekritika.ua&lt;/ref&gt;. У этэры ATR зьявіўся гадзіньнік, які адлічваў час да спыненьня вяшчаньня.

1 красавіка 2015 году ў 00:00 тэлеканал спыніў вяшчаньне з-за неатрыманьня перарэгістрацыі. Разам зь ім спынілі працу дзіцячы тэлеканал «Ляле», радыёстанцыі «Мэйданы-ФМ» і «Лідэр», якія ўваходзяць у інфармацыйны холдынг ATR&lt;ref&gt;[http://www.rbc.ru/rbcfreenews/551b336a9a7947382b568817 Крымский телеканал АТР прекратил вещание из-за проблем с регистрацией СМИ] «РБК», 01.04.2015&lt;/ref&gt;.

Гэта выклікала хвалю абурэньня ў сьвеце. Пазьней расейскія ўлады тлумачылі закрыцьцё не палітычным чыньнікам, а тым, што кіраўніцтва каналу не падало патрэбныя дакумэнты  для перарэгістрацыі, а патрэбная мыта за перарэгістрацыю была заплачана на няправільны рахунак&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://15minut.org/article/atr-borba-za-zhizn-2015-03-20-08-35-22|title = ATR: Борьба за жизнь|author = |work = |date = 2015-03-20|publisher = }}&lt;/ref&gt;.

=== Аднаўленьне дзейнасьці ===
17 чэрвеня 2015 тэлеканал аднавіў вяшчаньне, трансьлюючы свае праграмы з [[Кіеў|Кіеву]]&lt;ref&gt;[http://korrespondent.net/ukraine/3529157-krymskotatarskyi-telekanal-ATR-nachal-veschanye-yz-kyeva Крымскотатарский телеканал ATR начал вещание из Киева]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=G96xrBp4jZ0 ATR в екзилі. Кримськотатарський канал почав мовити з Києва]&lt;/ref&gt;. У Крыме канал даступны толькі па [[Спадарожнікавае тэлебачаньне|спадарожнікавым тэлебачаньні]]. Старшыня расейскага камітэту па інфармацыйнай палітыцы, сувязі і масавых камунікацыях Крыму Сяргей Шувайнікаў заявіў, што журналісты тэлеканала будуць несьці крымінальную адказнасьць за зьмест матэрыялаў, у выпадку іх неадпаведнасьці законам РФ&lt;ref&gt;[http://gordonua.com/news/crimea/Vlasti-Kryma-prigrozili-ugolovnoy-otvetstvennost-zhurnalistam-kompanii-ATR-85676.html «Власти Крыма» пригрозили уголовной ответственностью журналистам компании АTR]&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спаслыкі ==
* [http://atr.ua/ Афіцыйны сайт]{{ref-ru}}

[[Катэгорыя:Тэлеканалы на расейскай мове]]
[[Катэгорыя:Тэлеканалы на ўкраінскай мове]]
[[Катэгорыя:Тэлеканалы на крымскататарскай мове]]
[[Катэгорыя:Украінскія тэлеканалы]]</text>
      <sha1>e4j8nah4yr2otv0cg6crimiazsgfkqx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году</title>
    <ns>0</ns>
    <id>203984</id>
    <revision>
      <id>2667231</id>
      <parentid>2032477</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T07:15:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>89155</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Bentegodiverona.jpeg]] → [[File:Stadio Bentegodi Verona.jpeg]] → File replacement: changing the name of a duplicate file ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2667231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10024" sha1="gyssuydbc11m2tepyio2w6xlr1pkmsh" xml:space="preserve">{{Чэмпіянат сьвету па футболе
|год              = 1990
|месца            = [[Італія]]
|назва            = 
|лягатып          =
|памер            =
|подпіс           =
|час              = 8 чэрвеня — 8 ліпеня
|удзельнікаў      = 
|удзельнікаўфінал = 24
|фінал            = «[[Стадыё Алімпіка]]», [[Рым]]
|чэмпіён          = {{Футбол Нямеччына}}
|2 месца          = {{Футбол Аргентына}}
|3 месца          = {{Футбол Італія}}
|4 месца          = {{Футбол Ангельшчына}}
|гульняў          = 52
|галоў            = 115
|гледачоў         = 2516215
|бамбардзіры      = {{Сьцяг Італіі}} [[Сальваторэ Скілячы]] (6 галоў)
|год папярэдняга  = 1986
|год наступнага   = 1994
}}
'''Чэмпіянат сьвету па футболе 1990 году''' — 14-ы [[чэмпіянат сьвету па футболе]] [[ФІФА]], які праходзіў у [[Італія|Італіі]] з 8 чэрвеня па 8 ліпеня. Гэта быў другі выпадак, калі чэмпіянат праходзіў у Італіі, упершыню Італія прымала чэмпіянат сьвету ў [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1934 году|1934]] годзе.

У фінальным турніры прымалі ўдзел 24 нацыянальныя зборныя, 22 зь якіх прайшлі стадыю кваліфікацыйных спаборніцтваў, [[Зборная Італіі па футболе|зборная Італіі]] аўтаматычна кваліфікавалася як каманда-гаспадар, а [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]] як пераможца папярэднага чэмпіянату.

Чэмпіянат праходзіў у 12 гарадах на 12 стадыёнах. Фінал адбыўся 8 ліпеня на «[[Стадыё Алімпіка]]». [[Зборная Нямеччыны па футболе|Зборная Нямеччыны]] перамагла [[Зборная Аргентыны па футболе|зборную Аргентыны]] зь лікам 1:0 і трэці раз у сваёй гісторыі выйграла чэмпіянат сьвету.

== Стадыёны ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin: 0px auto;&quot;
|-
! [[Мілян]]
! [[Рым]]
! [[Турын]]
! [[Нэапаль]]
|-
| [[Сан-Сыра]]
| [[Стадыё Алімпіка]]
| [[Стадыё дэле Альпі]]
| [[Стадыё Сан-Паолё]]
|-
| Умяшчальнасьць: '''74 559'''
| Умяшчальнасьць: '''73 603'''
| Умяшчальнасьць: '''62 628'''
| Умяшчальнасьць: '''59 978'''
|-
|[[Файл:Scudo2009.jpg|180пкс]]
|[[Файл:Stadio Olimpico 2008.JPG|180пкс]]
|[[Файл:Stadio delle Alpi, full house (1484465461).jpg|180пкс]]
|[[Файл:San Paolo - Curva A.jpg|180пкс]]
|-
! [[Бары]]
! [[Флярэнцыя]]
! [[Вэрона]]
! [[Удынэ]]
|-
| [[Стадыё Сан-Ніколя]]
| [[Стадыё Артэміё Франкі]]
| [[Стадыё Маркантоніё Бэнтэгодзі]]
| [[Стадыё Фрыюлі]]
|-
| Умяшчальнасьць: '''51 426'''
| Умяшчальнасьць: '''38 971'''
| Умяшчальнасьць: '''35 950'''
| Умяшчальнасьць: '''35 713'''
|-
|[[Файл:Stadio San Nicola.jpg|180пкс]]
|[[Файл:Soccer in Florence, Italy, 2007.jpg|180пкс]]
|[[Файл:Stadio Bentegodi Verona.jpeg|180пкс]]
|[[Файл:Stadio Friuli.JPG|180пкс]]
|-
! [[Кальяры]]
! [[Балёньня]]
! [[Палерма]]
! [[Генуя]]
|-
| [[Стадыё Сант-Элія]]
| [[Стадыё Рэната Даль-Ара]]
| [[Стадыё Рэнца Барбэра]]
| [[Стадыё Люіджы Фэрарыс]]
|-
| Умяшчальнасьць: '''35 238'''
| Умяшчальнасьць: '''34 520'''
| Умяшчальнасьць: '''33 288'''
| Умяшчальнасьць: '''31 823'''
|-
|[[Файл:Stadio Sant'Elia -Cagliari -Italy-23Oct2008 crop.jpg|180пкс]]
|[[Файл:BolognaStadioRenatoDallAra.JPG|180пкс]]
|[[Файл:Palermo-Catania 2006.jpg|180пкс]]
|[[Файл:Stadio Luigi Ferraris di Genova.jpg|180пкс]]
|}

== Групавы этап ==
=== Група A ===
{{ФутболТабліца10
|Каманда1 = {{Футбол Італія}}        |В1 = 3|Н1 = 0|П1 = 0|РМ1 = 4—0|Колер1 = #ccffcc
|Каманда2 = {{Футбол Чэхаславаччына}}|В2 = 2|Н2 = 0|П2 = 1|РМ2 = 6—3|Колер2 = #ccffcc
|Каманда3 = {{Футбол Аўстрыя}}       |В3 = 1|Н3 = 0|П3 = 2|РМ3 = 2—3
|Каманда4 = {{Футбол ЗША}}           |В4 = 0|Н4 = 0|П4 = 3|РМ4 = 2—8
}}

=== Група B ===
{{ФутболТабліца10
|Каманда1 = {{Футбол Камэрун}}  |В1 = 2|Н1 = 0|П1 = 1|РМ1 = 3—5|Колер1 = #ccffcc
|Каманда2 = {{Футбол Румынія}}  |В2 = 1|Н2 = 1|П2 = 1|РМ2 = 4—3|Колер2 = #ccffcc
|Каманда3 = {{Футбол Аргентына}}|В3 = 1|Н3 = 1|П3 = 1|РМ3 = 3—2|Колер3 = #ccffcc
|Каманда4 = {{Футбол СССР}}     |В4 = 1|Н4 = 0|П4 = 2|РМ4 = 4—4
}}

=== Група C ===
{{ФутболТабліца10
|Каманда1 = {{Футбол Бразылія}}  |В1 = 3|Н1 = 0|П1 = 0|РМ1 = 4—1|Колер1 = #ccffcc
|Каманда2 = {{Футбол Коста-Рыка}}|В2 = 2|Н2 = 0|П2 = 1|РМ2 = 3—2|Колер2 = #ccffcc
|Каманда3 = {{Футбол Шатляндыя}} |В3 = 1|Н3 = 0|П3 = 2|РМ3 = 2—3
|Каманда4 = {{Футбол Швэцыя}}    |В4 = 0|Н4 = 0|П4 = 3|РМ4 = 3—6
}}

=== Група D ===
{{ФутболТабліца10
|Каманда1 = {{Футбол Нямеччына}}|В1 = 2|Н1 = 1|П1 = 0|РМ1 = 10—3|Колер1 = #ccffcc
|Каманда2 = {{Футбол Югаславія}}|В2 = 2|Н2 = 0|П2 = 1|РМ2 = 6—5|Колер2 = #ccffcc
|Каманда3 = {{Футбол Калюмбія}} |В3 = 1|Н3 = 1|П3 = 1|РМ3 = 3—2|Колер3 = #ccffcc
|Каманда4 = {{Футбол ААЭ|3=ААЭ}}|В4 = 0|Н4 = 0|П4 = 3|РМ4 = 2—11
}}

=== Група E ===
{{ФутболТабліца10
|Каманда1 = {{Футбол Гішпанія}}       |В1 = 2|Н1 = 1|П1 = 0|РМ1 = 5—2|Колер1 = #ccffcc
|Каманда2 = {{Футбол Бэльгія}}        |В2 = 2|Н2 = 0|П2 = 1|РМ2 = 6—3|Колер2 = #ccffcc
|Каманда3 = {{Футбол Уругвай}}        |В3 = 1|Н3 = 1|П3 = 1|РМ3 = 2—3|Колер3 = #ccffcc
|Каманда4 = {{Футбол Рэспубліка Карэя}}|В4 = 0|Н4 = 0|П4 = 3|РМ4 = 1—6
}}

=== Група F ===
{{ФутболТабліца10
|Каманда1 = {{Футбол Ангельшчына}}|В1 = 1|Н1 = 2|П1 = 0|РМ1 = 2—1|Колер1 = #ccffcc
|Каманда2 = {{Футбол Ірляндыя}}   |В2 = 0|Н2 = 3|П2 = 0|РМ2 = 2—2|Колер2 = #ccffcc
|Каманда3 = {{Футбол Нідэрлянды}} |В3 = 0|Н3 = 3|П3 = 0|РМ3 = 2—2|Колер3 = #ccffcc
|Каманда4 = {{Футбол Эгіпет}}     |В4 = 0|Н4 = 2|П4 = 1|РМ4 = 1—2
}}

== Плэй-оф ==
{{Турнір16
|24 чэрвеня — [[Турын]]|{{Футбол Бразылія}}|0|'''{{Футбол Аргентына}}'''|'''1'''
|26 чэрвеня — [[Вэрона]]|{{Футбол Гішпанія}}|1²|'''{{Футбол Югаславія}}'''|'''2'''
|25 чэрвеня — [[Генуя]]|'''{{Футбол Ірляндыя}}'''|'''0 (5)'''¹|{{Футбол Румынія}}|0 (4)
|25 чэрвеня — [[Рым]]|'''{{Футбол Італія}}'''|'''2'''|{{Футбол Уругвай}}|0
|23 чэрвеня — [[Бары]]|'''{{Футбол Чэхаславаччына}}'''|'''4'''|{{Футбол Коста-Рыка}}|1
|24 чэрвеня — [[Мілян]]|'''{{Футбол Нямеччына}}'''|'''2'''|{{Футбол Нідэрлянды}}|1
|23 чэрвеня — [[Нэапаль]]|'''{{Футбол Камэрун}}'''|'''2'''²|{{Футбол Калюмбія}}|1
|26 чэрвеня — [[Балёньня]]|'''{{Футбол Ангельшчына}}'''|'''1'''²|{{Футбол Бэльгія}}|0
|30 чэрвеня — [[Флярэнцыя]]|'''{{Футбол Аргентына}}'''|'''0 (2)'''¹|{{Футбол Югаславія}}|0 (2)
|30 чэрвеня — [[Рым]]|{{Футбол Ірляндыя}}|0|'''{{Футбол Італія}}'''|'''1'''
|1 ліпеня — [[Мілян]]|{{Футбол Чэхаславаччына}}|0|'''{{Футбол Нямеччына}}'''|'''1'''
|1 ліпеня — [[Нэапаль]]|{{Футбол Камэрун}}|2²|'''{{Футбол Ангельшчына}}'''|'''3'''
|3 ліпеня — [[Нэапаль]]|'''{{Футбол Аргентына}}'''|'''1 (4)'''¹|{{Футбол Італія}}|1 (3)
|4 ліпеня — [[Турын]]|'''{{Футбол Нямеччына}}'''|'''1 (4)'''¹|{{Футбол Ангельшчына}}|1 (3)
|8 ліпеня — [[Рым]]|{{Футбол Аргентына}}|0|'''{{Футбол Нямеччына}}'''|'''1'''
|7 ліпеня — [[Бары]]|'''{{Футбол Італія}}'''|'''2'''|{{Футбол Ангельшчына}}|1
}}
:&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; — матч завершыўся ў сэрыі пэнальці
:&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; — матч завершыўся ў дадатковы час

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}

{{Чэмпіянаты сьвету па футболе}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе]]</text>
      <sha1>gyssuydbc11m2tepyio2w6xlr1pkmsh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Івановы-Івановы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>204966</id>
    <revision>
      <id>2667203</id>
      <parentid>2576684</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T00:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9025" sha1="baehxlq603jo5r2rz7knpu34ayvrbgm" xml:space="preserve">{{Артаграфія}}
{{Фільм
| назва        = Івановы-Івановы
| арыгназва    = Ивановы-Ивановы
| выява        = 
| памер        = 350пкс
| подпіс       = 
| рэжысэр      = Антон Фядотаў&lt;br /&gt;Андрэй Элінсан
| прадусар     = Дар’я Легоні-Фіялка&lt;br /&gt;Вячаслаў Муругаў&lt;br /&gt;Віталь Шляппо&lt;br /&gt;Аляксей Трацюк&lt;br /&gt;Эдуард Ілаян&lt;br /&gt;Дзяніс Жалінскі
| сцэнарыст    = Віталь Шляппо&lt;br /&gt;Аляксей Міхновіч&lt;br /&gt;Аляксей Татаранка&lt;br /&gt;Мікіта Герфанаў
| дыктар       = 
| ролі         = 
| кампазытар   = 
| апэратар     = 
| мантаж       = 
| вытворчасьць = 
| дата         = 16 кастрычніка 2017
| час          = 
| мова         = [[расейская мова|расейская]]
| краіна       = [[Расея]]
| бюджэт       = 
| прыбытак     = 
| папярэдні    = 
| наступны     = 
| сайт         = 
| imdb         = 
}}
«'''Івановы-Івановы'''» — расейскі [[сытуацыйная камэдыя|сыткам]], выходзіць з 2017 году на тэлеканале [[СТС]]. У [[Беларусь|Беларусі]] «Івановы-Івановы» трансьлююцца на тэлеканале [[ВТБ]].

На дадзены момант выйшла 7 сезонаў — 132 сэрыі.

== Сюжэт ==
Дзьве [[варонеж]]скія сям’і рознага дастатку даведаюцца аб тым, што ў радзільным доме ў кожнай зь іх выпадкова пераблыталі дзяцей. Праз 16 гадоў Дарослыя вырашаюць аднавіць гістарычную справядлівасьць. Цяпер Ваня вымушаны вучыцца выжываць у доме ў сваіх бедных біялягічных бацькоў, а Даніла — знаёміцца з правіламі паводзінаў у сьвецкім грамадзтве.

Неўзабаве дом бедных Івановых згарае, і яны пасяляюцца пад адным дахам з багатымі Івановымі. Сумеснае жыцьцё дзьвюх сем’яў аказваецца няпростым. Аднак ім усё ж ўдаецца прыходзіць да кампрамісаў. Пры гэтым бацькі збліжаюцца са сваімі «новымі» сынамі, але і не забываюць пра «ранейшых».

== Ў ролях ==

=== Галоўныя ролі ===
==== Багатыя Івановы ====
* ''Аляксей Лукін'' — Іван, біялягічны сын Аляксея і Лідзіі Івановых, сын Антона і Паліны Івановых; школьнік (да 41 серыі) / студэнт факультэта міжнародных адносін Варонескага дзяржаўнага ўнівэрсытэту (з 42 серыі)
* ''Сяргей Буруноў'' — Антон Паўлавіч, бізнэсовец, уладальнік аўтасалёна, муж Паліны
* ''Аляксандра Флоринская'' — Паліна Сяргееўна, сьвецкая ільвіца, жонка Антона

==== Бедныя Івановы ====
* ''Сямён Трескунов'' — Данила, биологический сын Антона и Полины Ивановых, сын Алексея и Лидии Ивановых; школьнік (да 41 серыі) / студэнт факультэта міжнародных адносін Варонескага дзяржаўнага ўнівэрсытэту (з 42 серыі)
* ''Міхаіл Трухін'' — Аляксей Віктаравіч, беспрацоўны
* ''Ганна Уколова'' — Лідзія Сямёнаўна, швачка, з 30 серыі — таксама і адміністратар у салёне прыгажосьці Мілана Аганян
* ''Юрый Іцкоў'' — Віктар Аляксеевіч, Бацька Аляксея Іванова, [[удавец]], дзед Данілы і Івана, пэнсіянэр

=== Ролі другога плана ===
* ''Алена Мураўёва'' — Кацярына, хатняя прыслужніца ў доме Івановых (да 23 серыі), з 30 серыі-хатняя прыслужніца ў доме Аганянаў
* ''Грант Тохатян'' — Гамлет Давідовіч Аганян, сусед багатых Івановых, сябар Антона, уладальнік супэрмаркета «ЭКОГРИН»
* ''Вікторыя Маслава'' — Милана Владимировна Оганян, жена Гамлета, владелица салёна красоты
* ''Васіліна Юсковец'' — Арыэль Гамлетовна Аганян (Эля), Дачка Гамлета і Міланы; аднакласьніца, а затым аднагрупніца Івана, Данілы і Яны; з 20 па 29 серыі — дзяўчына Івана, з 41 серыі — дзяўчына Данілы
* ''Крысціна Кашырына'' — Яна Альбэртаўна Клімава, аднакласьніца, а затым аднагрупніца Івана, Данілы і Элі; з 20 па 37 серыі — дзяўчына Данілы, у 41 і з 49 серыі — дзяўчына Івана
* ''Сяргей Бяляеў'' — Альбэрт Робэртавіч Клімаў, бацька Яны, бізнэсмэн; выйграў у карты дом багатых Івановых, але ў 40 серыі Аляксей выкупіў у яго дом назад
* ''Юлія Падазёрава'' — Дыяна Валер’эўна Крылова, былая дзяўчына Антона Іванова, з 34 па 40 серыі — дзяўчына Івана

=== Запрошаныя знакамітасці ===
* ''[[Ганна Семяновіч]]'' — зьявілася ў эратычнай фантазіі Аляксея, а таксама на выставе Паліны (49, 61 серыі)

== Вытворчасць тэлесерыяла ==
Па словах прадусара сэрыяла Віталя Шляппо: &quot;Ідэю праекта мы ўбачылі ў адной тэлепраграме [&quot;Няхай гавораць&quot;] шмат гадоў таму. Там быў сюжэт пра тое, як у радзільні пераблыталі дзяўчынак, пра блытаніну даведаліся толькі тады, калі дзяўчынкі вырасьлі — і вось дзьве сям’і сядзелі ў студыі і ня ведалі, як жыць далей. Мы падумалі: сапраўды, а як жыць далей? Так зьявіўся праект «Івановы-Івановы»&quot;&lt;ref&gt;[http://teleprogramma.pro/news/229486/ СТС прыступіла да здымак камедыі «Івановы-Івановы»]&lt;/ref&gt;.

Здымкі тэлесерыяла пачаліся ў красавіку 2017 года&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170926042412/http://thr.ru/tv/sozdateli-kuhni-i-otela-eleon-pristupili-k-novoj-komedii/ Стваральнікі «Кухні» і «Гатэля Элеон» прыступілі да новай камедыі]&lt;/ref&gt;.

== Думкі аб серыяле ==
Серыял атрымаў станоўчыя водгукі крытыкаў. Яўген Сухаў, аглядальнік Film.ru: «Забіяцка, весела, перспектыўна. &lt;…&gt; Галоўны сакрэт і поспех серыяла-акцёрскі склад, фенаменальна дакладна ўпісаны ў прыдуманыя вобразы»&lt;ref&gt;[https://www.film.ru/articles/rodnya Рэцэнзія на першыя эпізоды серыяла «Івановы-Івановы»]&lt;/ref&gt;.

== Прэмія ==
Ганна Ўколава атрымала прэмію ТЭФІ-2018 у намінацыі «Лепшая актрыса тэлевізійнага фільма/серыяла» за ролю Ліды Івановай&lt;ref&gt;[https://www.5-tv.ru/news/222920/ivanovy-ivanovy/ Актрыса серыяла «Івановы Івановы» атрымала ТЭФІ]&lt;/ref&gt;.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://ctc.ru/projects/serials/ivanovy-ivanovy/ Старонка сэрыяла на сайце СТС]

[[Катэгорыя:Тэлевізійныя сэрыялы]]
[[Катэгорыя:Тэлесэрыялы Расеі]]</text>
      <sha1>baehxlq603jo5r2rz7knpu34ayvrbgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mistreat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>232955</id>
    <revision>
      <id>2667153</id>
      <parentid>2573583</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8615" sha1="1fdf0trkeaw4nr3md3w366a1s938qzq" xml:space="preserve">{{Музычны гурт|Назва=Mistreat|Гады=1988 — дагэтуль|Удзельнікі=Мукэ, Пэтэ, Ёсэ, Атэ|Мова=[[Ангельская мова|ангельская]]&lt;br /&gt;[[Фінская мова|фінская]]&lt;br /&gt;[[Нямецкая мова|нямецкая]]|Жанр=[[Рок супраць камунізму]]&lt;br /&gt;[[Oi!]]&lt;br /&gt;[[Панк-рок]]|Адкуль={{Сьцяг Фінляндыі}} [[Коўвала]], [[Фінляндыя]]|Выдавец=«Alternative Action Records»&lt;br /&gt;«Ainaskin Musiikki»&lt;br /&gt;«NS Records»&lt;br /&gt;«Panzerfaust Records»&lt;br /&gt;«Sakaramiina Records»&lt;br /&gt;«Midgård Records»&lt;br /&gt;«PC Records (2)»&lt;br /&gt;«The Lions Roar Records»&lt;br /&gt;«Warfare»&lt;br /&gt;«Hate Society Records»&lt;br /&gt;«Mistreat Productions»&lt;br /&gt;«HC Streetwear Productions»&lt;br /&gt;«Hate Society Records»}}

'''«Mistreat»''' — адзін з найвядомейшых [[Рок супраць камунізму|РСК]]-гуртаў зь [[Фінляндыя|Фінляндыі]], актыўна выступае за межамі сваёй Бацькаўшчыны.

Найбольш вядомыя песьні Mistreat — «''Finland skinheads''», «''We’re ready''», «''Hang the scum''», «''Skinhead girl''», «''To die for!''» ды «''On its knees''». Таксама гурт выконвае старыя фінскія патрыятычныя песьні часоў [[Грамадзянская вайна ў Фінляндыі|Грамадзянскай]] ды [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай войнаў]] — «''Kymenlaakson laulu''», «''[[Njet, Molotoff]]''», «''Sillanpään marssilaulu''», «''Marskin miehiä''», «''Röhöranta''», «''Oi Molotohvi''», песьню [[Ірвін Гудмэн|Ірвіна Гудмэна]] «''Mutakuono ja lakupelle''», а таксама песьні, напісаныя [[Джэймс Эрл Рэй|Джэймсам Эрлам Рэям]] і гімн спартовага таварыства [[ХІФК Хэльсынкі|ХІФК]] «''Stadin numero 1''».

== Склад ==

=== Першы склад ===

* Мукэ — [[Сьпеў|сьпевы]], [[гітара]].
* Кайтсу (1988 — 1994) — [[бас-гітара]], сьпевы.
* Суйканэн (1988 — 1991) — гітара.
* Ёнэ (1988 — 2004) — [[Ударная ўстаноўка|бубны]].

=== Склад 1994 — 1996 гады ===

* Мукэ — [[Сьпеў|сьпевы]], [[бас-гітара]].
* Арска (1991 — 1995) — [[гітара]].
* Ёнэ (1988 — 2004) — [[Ударная ўстаноўка|бубны]].

=== Склад на лістапад 2018 году ===

* Мукэ (з 1988) — [[Сьпеў|сьпевы]], [[гітара]].
* Пэтэ (з 1996) — [[бас-гітара]].
* Ёсэ (з 2002) — гітара.
* Атэ (з 1994) — [[Ударная ўстаноўка|бубны]].

=== Былыя ўдзельнікі ===

* Ёнэ (1988 — 2004) — [[Ударная ўстаноўка|бубны]].
* Кайтсу (1988 — 1994) — [[бас-гітара]], [[Сьпеў|сьпевы]].
* Суйканэн (1988 — 1991) — гітара.
* Арска (1991 — 1995) — [[гітара]].
* Мііка (1996 — 2002, 2004 — 2007) — гітара.

== Мінуўшчына ==
Гурт «Mistreat» быў утвораны ў 1988 годзе трыма сябрамі (Мукэ, Ёнэ й Кайтсу). Яны былі сябрамі зь дзяцінства, і дзесьці ў сярэдзіне 80-х гадоў у іх пачалі ўзьнікаць цікавасьці да музыкі й стварэньня свайго гурту, замест марнаваньня часу нічога няробячы. Яны гралі пад рознымі імёнамі цягам 1985-1988 гадоў, пачыналі як [[панк]]-гурт, але вельмі хутка зьмянілі свой стыль на [[Oi!|oi]]-панк, а ў 1988 годзе для іх было зразумела, што стыль стаў падобным да [[Рок супраць камунізму|РСК]]. Збольшага гэта зьвязанае з тэкстамі песень. Людзі ўвесь час называлі іх [[Адольф Гітлер|гітлераўскімі]] панкамі, і таму было відавочна, што з гуртам і ягоным стылем. У гэты час гурт называўся «Synthetical Bastards», аднак з-за гэтакіх мянушак гурт зьмяніў назву на «Mistreat».

== Лірыка ==
У тэкстах гурту адлюстраваная тэма [[Савецка-фінскія войны|савецка-фінскіх войнаў]] і павагі да фінскіх вэтэранаў («''Veteran''»), а таксама [[нэанацызм]]у і [[расізм]]у («''H.A.T.E.''», «''Ei armoa''»). Тэксты некаторых песень адсылаюць да тэматыкі [[Трэці Райх|нацысцкае Нямеччыны]] («''Fourth Reich''», «''Joulu Auschwitzissa''»). Гурт таксама выступае ў сваіх песьнях супраць спажываньня [[Псыхаактыўнае рэчыва|псыхаактыўных рэчываў]] («''Fuck the drugs''», «''Junkie''»), [[мультыкультуралізм]]у, [[камунізм]]у («''It's not over''») і [[Гомасэксуальнасьць|гомасэксуальнасьці]] («''I hate faggots''»).

=== Русафобія ===
Некаторыя расейскія крыніцы&lt;ref&gt;[https://forum.fanat1k.ru/showthread.php?p=1672686 Наша субкультура]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; (нават [[Расейская Вікіпэдыя|расейская вікіпэдыя]] станам на жнівень 2018 году)&lt;ref&gt;[[:ru:Mistreat|Гурт на расейскай вікіпэдыі]]&lt;/ref&gt; дадаюць у гуртаву лірыку [[Русафобія|русафобію]] (звычайна прыводзячы як прыклад песьню «''Uraalihin iivana''»), хаця галава гурту Мікэ ў інтэрвію паведамляў, што нічога супраць [[Расейцы|расейцаў]] ня мае. Як ён патлумачыў, гурт проста выконвае патрыятычныя песьні часоў [[Савецка-фінская вайна (1939—1940)|Зімняй вайны]] ды [[Савецка-фінская вайна (1941—1944)|Вайны-Працягу]].

== Творчасьць ==

=== Альбомы ===

* Faith And Fury (1995)
* Waffenbrüder (супольна з «Kraftschlag», 1996)
* The Flame From The North (1997)
* Battle Cry — The Third Coming (2002)
* Beer Bottles &amp; Hockey Sticks (супольна з «Bound For Glory», 2002)
* Unfinished Business (2003)
* Never Forgive... Never Forget (2005)
* 10 Years Anniversary Live 1998 (2014)
* Heartless Bastards (2018)
* Pro Patria Fiant Eximia ‎(2020)
* Fortress Europe (Live 2019) (2020)

=== Міні-альбомы ===

* Mistreat EP (1990)

=== Самотнікі ===

* Stand For Your Nation (2001)
* We Ain't Gotta Fade Away (2002)

=== Складанкі ===

* Best Of... (2000)
* Ultimate Mistreat (2000)
* Greatest Hits (2014)
* The Rough — The Rare &amp; The Rock-O-Rama Recordings (2019)

== Цікавінкі ==

* У 2015 годзе лэйблам «[[Arcabuz Records]]» быў выдадзены зборнік «''Tribute to Mistreat - Made in Finland''», які складаўся зь песень гурту «Mistreat» у выкананьні розных гуртаў сьвету.&lt;ref&gt;[http://88nsm.com/10400-tribute-to-mistreat-made-in-finland-2015.html Tribute to Mistreat - Made in Finland (2015)]&lt;/ref&gt;

== Крыніцы ==
&lt;references /&gt;

== Вонкавыя спасылкі ==

* [https://web.archive.org/web/20200218145809/http://revoltns.blogspot.com/2018/11/mistreat-interview.html Інтэрвію (за 2018 год)]
* [https://www.discogs.com/artist/539795-Mistreat Гурт] на «[[:be:Discogs|Discogs]]»

[[Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1988 годзе]]
[[Катэгорыя:Фінскія РСК-гурты]]
[[Катэгорыя:Фінскія панк-рок-гурты]]</text>
      <sha1>1fdf0trkeaw4nr3md3w366a1s938qzq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гісторыя Хвойнікаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242496</id>
    <revision>
      <id>2667097</id>
      <parentid>2666327</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае */</comment>
      <origin>2667097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122467" sha1="icukayxyzjzjpg9kozi2z72jch1i5u3" xml:space="preserve">'''[[Хвойнікі]]''' — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); невялікі прыватнаўласьніцкі замак часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна клясыцызму і нэаготыкі канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза (Палазовіча). 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 года{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, Белыи Берегъ, Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…''{{канец цытаты}}Дзіўна, але дасьледчыкам ня хочацца зважаць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго (Хабное) у 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам у прывілеях што да іншых маёнткаў яны прысутнічаюць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, якой карысталіся ўкладальнікі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага – 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?..&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму воіну Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;[[НГАБ]] у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў (Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]. — Мн.: БелЭн, 2005. С. 426). Што і казаць — «блізкі сьвет»!}}.

[[File:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх).]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў|Кіеўскага]] павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія), князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 12 — 18&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі і архэоляг У. Ф. Ісаенка (Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26; Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі.  Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму дасьледчыкі, не аматары-энтузыясты? Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (?!..) XVI ст. і да канца XVII ст. было іхным (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту...|}}.

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363&lt;/ref&gt;.

[[File:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх.]][[Файл:Запіс Фенны Любецкай Шчаснаму Харлінскаму. 1568 г.jpg|170пкс|значак|Фрагмэнт запісу добраў Ф. Любецкай мужу Ш. Харлінскаму. 1568 г.]]

Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды 6 сьнежня 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники''{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}'', Остроглядовичи, Новосюлки, Гладковичи, Хвосницу, Ставокъ, Сосновую, половица Лопатина, Загайцы, Гостомълъ, Вытичов, Бышов, Бугаювъ, землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ, а дворище на котором был двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышей мененые в той суме пенезей двохъ тысечей копъ грошей за живота и по животе матки небожчицы брат мой небожчикъ князь Богуш Любецкий, яко властную заставу свою на себе держалъ и тыхъ именей зо всими пожитки аж до живота свого уживал, а по животе его млти безпотомного оная сума две тысечи копъ грошей на (тыхъ) именяхъ записаная на мене пришла и спала…''»&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Опис 1. Справа 10. А. 411; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Сяло Хойнікі ў рэестры 1569 г.png|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году пан Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы княгіні Аляксандравай Вішнявецкай за насланьне людзей на добра Астраглядавічы, Хвойнікі, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]] і Паселічы, гвалтоўны вывад адтуль дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі, ды ў вёсках свайго Брагінскага маёнтку пасяленьне&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6&lt;/ref&gt;. У 1598 году сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''ziemie Kiiowskiey'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372&lt;/ref&gt;. У актах трыбунальскіх што да Кіеўскага ваяводзтва, у дакумэнце ад 22 чэрвеня 1600 году засьведчаная нязгода пана Шчаснага Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю Адаму, сыну Аляксандра, Вішнявецкаму сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю Міхаілу, сыну Міхаіла, Вішнявецкаму Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, урочышчы, з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году падкаморы Шчасны Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''zapis wieczysty'', у Люблінскім трыбунале прызнаны, на добра ў ключы Астраглядаўскім (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі суджэнства Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету.

Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.]][[Файл:Анатацыя акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.png|значак|170пкс|Анатацыя да акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.]]

У 1627 годзе пані Гальшка Мікалаевая Харлінская склала тэстамэнт, паводле якога добра Астраглядавічы (разам з Хвойнікамі) пераходзілі да яе зяця-кальвініста Мікалая Абрагамовіча, ваяводзіча смаленскага&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56&lt;/ref&gt;. У 1628 году пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім пані Гальшка ўзяла шлюб.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 875зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога ''presbiter choynicensis'' Лука Чачотка (Чачот) ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141&lt;/ref&gt;, і панна Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох настаяцелем хвойніцкім названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бразоўскіх.]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170пкс|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя пана Мікалая Абрамовіча складзены запіс ''wieczystej przedarzy'' пагразлых у даўгах добраў Астраглядавічы і Хвойнікі пану Максыміліяну Бжазоўскаму, падстолію кіеўскаму, пра што пан Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67&lt;/ref&gt;. Але канчаткова гэтая справа была ўлагоджаная ажно 17 красавіка 1646 году, прытым названая сума ў 200 000 злотых&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 4104. № 2881&lt;/ref&gt;.

Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках [[Хвойніцкі замак|умацаваную сядзібу, званую замкам]], дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя пан Курпскі паведамляў, што стаў у мясьціне надта дрыгвяністай, з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што пяць харугваў, а папраўдзе і на тры сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару двух палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  - [[Юравічы]]  - [[Брагін]]  - [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, пані Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі excepto popów (без уліку сьвятароў) князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 дымоў (С. 505)&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей (Matwey Celain) з Хвойнікаў ягамосьці пана харунжага берасьцейскага (князя Канстанціна Шуйскага) пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку адыйшлі 77 дымоў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553&lt;/ref&gt; (×6 — прыкладна 462 жыхары). У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва ваяводзіча інаўроцлаўскага пана Шчавіньскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні стрэчанскага кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзьзю, закупіўшы на кірмашы правіянт, «ні перад кім ня быўшы вінаватым», спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі ў вёсцы Валокі (раён вул. Катоўскага ў Хвойніках). Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, пісара літоўскага, пан Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў збіць, потым узяў пад варту і «як таго злачынцу і здрадніка» трымаў у замкавай турме ў жалезных аковах і ў лютым холадзе ледзьве ня тры месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы з мушкетамі, пісталетамі, дзідамі і «innym orężem, do wojny należącym» гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя Дамініка Шуйскага, харунжага берасьцейскага. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, эканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а Стафана Пятроўскага, баярына хвойніцкага, з мушкету два разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|зьлева|170пкс|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170пкс|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170пкс|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 года.]]

У 1698 году маёнтак Хвойнікі і Загальле (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне пану Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізыі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя Станіслава Шуйскага, скарбніка берасьцейскага, налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Адзін зь іх меў паўкаморы, другі 2, астатнія па каморы. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў (słoboda), гаспадары яшчэ двух адпрацавалі чынш у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў, адзін зь якіх ''poszedł przecz'', ды 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205.&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''cum attinentiis'' (з прылегласьцямі) ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам ксяндзом Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю Мікалаю Шуйскаму, сыну Дамініка, у мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «komor chłopskich», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 міль, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па дзьве копы жыта замкавага і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці парканам таксама сіламі насельнікаў, каб паміж дзьвюма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гг. экспарцёрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С.160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча (ён жа тады і пробашч астраглядаўскі) была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі, харунжы берасьцейскі, атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]]
[[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170пкс|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў ''in aula Choynicensi'' (у двары Хвойніцкім) Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі (з дому Збароўскіх) князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|20 снежня 1747 г. прыдворны капэлян хвойніцкі кс. Юзаф Барановіч, з асабістай згоды а. Пянькоўскага, выканаў абрад хросту «з усімі цэрымоніямі», гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 15a. Ёсьць яшчэ і запіс у кнігах Юравіцкага касьцёлу аб хросьце 4 красавіка 1747 г. Адама Дзідака Езэхіля, сына тых жа бацькоў, айцом-езуітам Ігнацыем Барановічам: НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 10; AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 18}}. 

У 1748 году мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага пана Загароўскага, абвінавачваных у гайдамацтве. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Хвойнікі, напэўна, разам зь вёскай Валокі, адсутнай у тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводства) 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чврговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

У 1750—1770-х гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апекунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму і яго жонцы Тэклі Ружы з Радзівілаў, а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагалу, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow; некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г., адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году (23 сьнежня 1770 году ''veteris styli''), паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «z wody tylko» без далейшых касьцельных цэрымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх{{Заўвага|НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.; AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8. Цэрымонія была давершана 29 лістапада 1772 году у царкве м. Дудзічы. S. 10}}.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў.]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з ключом Астраглядаўскім знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны старосты ніжынскага князя Войцеха Шуйскага і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадчыньніца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць наезд. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170пкс|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 г. варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170пкс|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]][[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170пкс|Сядзібны дом на фота пярэдадня Першай сусьветнай вайны. Месьціўся ў раёне вуліцы У. В. Жыляка.]]

У выніку другога падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, сеймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] Ян Мікалай Аскерка, абат оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. Жытоміра Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам два дзесяткі асобаў. Усіх удзельнікаў, як слушна заўважыў М. Дубецкі, назваць немагчыма, бо іх імёны засталіся невядомыя нават расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез дваццаць пяць тысяч дукатаў, сабраных патрыётамі. У другой палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ восем тысяч, а ў канцы сьнежня — шаснаццаць тысяч чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў дзьве тысячы дукатаў на ўтрыманне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне ў нашым рэгіёне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з двух бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і падпалкоўнік Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі дзесяцімесячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З-за сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|зьлева|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў Напалеона Банапарта, марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвізскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 г. оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай прапановы сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, нейкія нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. – Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66)&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 г. у Хвойніках паўстанцкія манеты 1831 г., пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, пераканаўча сьведчаць аб тым. Цікава: пра &quot;flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli&quot;, як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышльскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59&lt;/ref&gt;.

Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-3 лютага і 1-4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С. Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 г. у м. Хвойнікі, хутчэй ад старасьці, чым ад якой хваробы, ва ўзросьце васьмідзесяці аднаго года памёр яснавяльможны Караль Прозар, вялікі абозны ВКЛ, кавалер розных ордэнаў. 24 кастрычніка ксёндз Франьцішак Пазьняк, пробашч астраглядаўскі, дэкан Мазырскі і Рэчыцкі, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў фамільным склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 – 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да пана Ўладыслава.

На 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзейнічалі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 112 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расійскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859 – 1862 гг. намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках былі вымураваныя нэагатычныя касьцёл і капліца, вядомыя і на сёньня са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17-18 верасьня 1860 г. мястэчка наведаў праваслаўны архіяпіскап менскі Міхал Галубовіч. У. Прозар, падкаморы рэчыцкі, прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. – Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 г. пан Уладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, прысутнічаў і выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за Мечыславам, сынам нябожчыка. У 1864 г. Мечыслаў Прозар (маршалак Рэчыцкага павету 1859 – 1863 гг.) памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва &quot;жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў&quot; ды знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Часлава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863 – 1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. – Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450 – 452&lt;/ref&gt;. У тым жа 1864 г. дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта двухклясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 года, &quot;по местным представлениям&quot; праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі благачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і &quot;превосходной структуры&quot; мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў ды мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара пані Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць фамільнага склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадчыньнік Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. – Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 – 102&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 373&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. &quot;Dziennik Kujawski&quot; у верасьнёўскім нумары за 1895 г. паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў лёх,  выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, – уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. – Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170пкс|Капліца. Час стварэньня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]

У парэформавы час Хвойнікі сталі цэнтрам воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі (у лютым) і Пакроўскі (у кастрычніку). У 1863 і  1864 г. на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. – Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі.  У 1895 годзе  ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзейнічала царква, капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;. 

[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170пкс|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170пкс|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. – Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзейнічаць чыгуначная станцыя. У 1912 г. А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка &quot;u wjazdu do Chojnik&quot;, як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 110&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы адпаведнага драўлянага ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках.  Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170пкс|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|РККА]] 1926 г.]]

9 лютага 1918 г., яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 г. германскія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 г. жаўнерамі Ст. Булак-Балаховіча, абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170пкс|Местачковы дом, 1929 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 г. непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўраамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. У міжваенны час у мястэчку дзейнічалі пачатковая і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году ў [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] (цэнтр — [[Мазыр]]). 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170пкс|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад нямецкай акупацыяй. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, что́ они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 у Гомельскай вобласьці.

10 лістапада 1967 году паселішча атрымала статус [[места]]. У 1972 годзе да Хвойнікаў далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

[[Катэгорыя:Хвойнікі]]</text>
      <sha1>icukayxyzjzjpg9kozi2z72jch1i5u3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tesla Model S</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245344</id>
    <revision>
      <id>2667105</id>
      <parentid>2666624</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:37:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4202" sha1="taq9icxwovaaotykx9l2bjs2cvvitmj" xml:space="preserve">{{Электрамабіль
|назва               = Tesla Model S
|выява               = 
|вытворца            = [[Tesla, Inc.]]
|вядомы як           = 
|гады                = з 2012
|вытворчасьць        = {{Просты сьпіс|
* {{Сьцяг|ЗША}} [[Завод Tesla (Фрымант)|Завод Tesla]], [[Фрымант (Каліфорнія)|Фрымант]], [[Каліфорнія]]
* {{Сьцяг|КНР}} [[Гіга-Шанхай]]
  }}
|папярэднік          = 
|наступнік           = 
|кляса               = [[бізнэс-аўтамабіль]] ([[E-сэгмэнт|E]])
|тып кузаву          = 4-дзьверны liftback [[сэдан]]
|кампанаваньне       = {{Просты сьпіс|
* [[Заднематорнае, заднепрыводнае кампанаваньне|заднематорнае, заднепрыводнае]]
* двухматорнае [[Поўны прывод|поўнапрыводнае]]}}
|плятформа           = 
|дзьверы             = 
|электрарухавік      = [[Сынхронныя машыны|сынхронны рэактыўны электрарухавік з пастаянным магнітам]]
|ёмістасьць          = 
|магутнасьць         = 
|акумулятар          = 54, 62, 75, 82 [[кВт·г]] [[Літа-іённая батарэя|літа-іённы]]
|запас хады          = 
|запас электрахады   = {{Просты сьпіс|
* 354 км Стандартны
* 423 км Стандартны плюс
* 568 км Доўгі
* 504 км Доўгі з падвышанымі характарыстыкамі
  }}
|зарадка             = 
|кпп                 = 1-хуткасная зь фіксаваным лікам 9:1
|прывад              = 
|колавая база        = 2875 мм
|даўжыня             = 4694 мм
|шырыня              = 1849 мм
|вышыня              = 1443 мм
|клірэнс             = 
|маса                = {{Просты сьпіс|
* Стандартны: 1611 кг
* Стандартны плюс: 1645 кг
* Сярэдні: 1672 кг
* Доўгі: 1730 кг
* Доўгі двухматорны поўнапрыводны: 1847 кг
  }}
|поўная маса         = 
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = [[Франц фон Гольцгаўзэн]]
|падобныя            = [[Neta S|Neta S 4-door sedan]]&lt;br/&gt;[[Audi e-tron GT]]&lt;br/&gt;[[BYD Han]]&lt;br/&gt;[[BMW i5|BMW i5 Sedan]]&lt;br/&gt;[[Honda Clarity|Honda Clarity (2011–2014)]]/[[Honda Clarity|Honda FCX Clarity (2016–2021)]]&lt;br/&gt;[[Jaguar XF|Jaguar XF Sedan (2012-2015)]]/[[Jaguar XF|Jaguar XF Sedan (X260)]]&lt;br/&gt;[[Lucid Air]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz EQE|Mercedes-Benz EQE Sedan]]&lt;br/&gt;[[Porsche Taycan|Porsche Taycan Sedan]]&lt;br/&gt;[[Xpeng P7|Xpeng P7 E28]]/[[Xpeng P7|Xpeng P7 E29]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen ID.7|Volkswagen ID.7 ED2]]&lt;br/&gt;[[Volvo ES90]]&lt;br/&gt;[[Toyota bZ7]]&lt;br/&gt;[[Maserati Ghibli III|Maserati Ghibli (Tipo M157)]]&lt;br/&gt; [[Audi A6 e-tron|Audi A6 e-tron Sportback]] &lt;br/&gt;[[Lotus Emeya]]&lt;br/&gt;[[Zeekr 001]]&lt;br/&gt;[[Fisker Karma]]
|commons             = 
}}
'''Tesla Model S''' — гэта электрычны паўнапамерны чатырохдзверны аўтамабіль, які вырабляецца амерыканскім аўтавытворцам [[Tesla]] з 2012 года. Model S, другі па ліку і самая доўгая мадэль гэтага аўтавытворцы, апісваецца як адзін з самых уплывовых электрамабіляў у галіне. Сярод шматлікіх узнагарод, якія ён атрымаў, — прэмія Motor Trend Car of the Year у 2013 годзе.

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Tesla, Inc}}
{{Аўтамабілі Tesla}}
{{Накід}}

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Tesla|Model S]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2012 годзе]]
[[Катэгорыя:Электрамабілі]]</text>
      <sha1>taq9icxwovaaotykx9l2bjs2cvvitmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алтэр Друянаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245651</id>
    <revision>
      <id>2667251</id>
      <parentid>2237569</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T11:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8463" sha1="g1vybg8v7ydiuvh4vyia7p1wosftqri" xml:space="preserve">{{Асоба
|імя                 = Алтэр Друянаў
|арыгінал імя        = {{Мова-he|אלתר דרויאנוב}}
|партрэт             = Alter Druyanov at his desk, 1923-4.jpg
|памер партрэту      = 
|апісаньне партрэту  = 
|імя пры нараджэньні = Ашэр Абрагам Аба
|псэўданім           = 
|род дзейнасьці      = [[пісьменьнік]], [[журналіст]]
|дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|6|7|1870}}
|месца нараджэньня   = [[Друя]]
|дата сьмерці        = {{Памёр|10|5|1938|гадоў = 67}}
|месца сьмерці       = [[Тэль Авіў]]
|прычына сьмерці     = 
|месца пахаваньня    = 
|грамадзянства       = 
|нацыянальнасьць     = 
|адукацыя            = 
|альма-матэр         = 
|прафэсія            = 
|навуковая сфэра     = 
|месца працы         = 
|гады дзейнасьці     = 
|жанры               = 
|вядомасьць          = 
|пасада              = 
|тэрмін              = 
|папярэднік          = 
|наступнік           = 
|партыя              = 
|рух                 = 
|бацька              = 
|маці                = 
|муж                 = 
|жонка               = 
|дзеці               = 
|узнагароды          = 
|абвінавачваньне     = 
|пакараньне          = 
|рост                = 
|маса                = 
|пазыўны             = 
|подпіс              = 
|сайт                = 
|дадаткова           = 
|commons             = 
}}
'''А́лтэр Друя́наў''' ({{Мова-he|אלתר דרויאנוב}}), сапраўднае імя '''Ашэр Абрагам Аба'''&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 29 сакавіка 2007| url = http://www.gazeta.lv/ru/latvija/raznoe/6579.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Короли ищут жён в Двинске| фармат = | назва праекту = | выдавец = Наша Газета| дата доступу = 27 чэрвеня 2021 | мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt; (6 ліпеня 1870, [[Друя]], [[Віленская губэрня]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] — 10 траўня 1938, [[Тэль Авіў]], [[Брытанскі мандат у Палестыне]]) — жыдоўскі літаратар, рэдактар, журналіст, фальклярыст.

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў заможнай [[Хасыдызм|хасыдзкай]] сям’і рабіна і гандляра Гецэля (Пэсаха Эльякіма) Янкелевіча і Трайны Друянавых. Навучаўся ў [[Валожынскі ешыбот|Валожынскай ешыве]], дзе далучыўся да прадвесьніка [[Сіянізм|сіянісцкага руху]] „[[Хавэвэй Цыён|Хібат Цыён]]“. У 1890 року пачаў супрацоўніцтва з іўрытамоўнай газэтай «[[Ха-Мэліц]]», дзе апублікаваў свой першы [[фэльетон]].

Па сканчэньні навучаньня вярнуўся на радзіму, дзе займаўся камэрцыяй. Ажаніўся з Брахай Гальперын, зь якой пазнаёміўся ў [[Дзьвінск]]у&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар = Шуламит Шалит.|загаловак = Король еврейской шутки|арыгінал = |спасылка = http://mishpoha.org/nomer14/a9.php|аўтар выданьня = |выданьне = Мишпоха|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 2004|выпуск = |том = |нумар = 14|старонкі = |isbn = }}&lt;/ref&gt;. Да 1899 року публікаваў артыкулы і фэльетоны на іўрыце й ідышы ў розных пэрыядычных выданьнях. У 1900—1905 быў сакратаром адэскага Камітэту па засяленьні Палестыны. У 1906 [[Другая алія|эміграваў]] у [[Зямля Ізраільская|Эрэц-Ісраэль]], але ў 1909 вярнуўся ў [[Вільня|Вільню]] і да 1914 рэдагаваў «Ха-Алам» (тады орган Усерасейскай сіянісцкай арганізацыі). У [[Першая сусьветная вайна|ваенным часе]] працаваў у адэскім Камітэце дапамогі жыдоўскім ахвярам вайны.

З 1918 у [[Адэса|Адэсе]] супольна з [[Хаім Нахман Бялік|Хаімам Нахманам Бялікам]] і {{Не перакладзена|Егошуа Хана Раўніцкі|Егошуа Ханам Раўніцкім|d|Q6936545}} публікаваў пэрыядычныя зборнікі жыдоўскай фальклярыстыкі «Рэшумот» (вып. 1-4, Адэса — Бэрлін — Тэль-Авіў, 1918—1926).

З 1921 настала пасяліўся ў Эрэц-Ісраэлі.

== Творчасьць ==
Складальнік зборніку дакумэнтаў «Ктавім ле-талдот Хібат Цыён вэ-ішуў Эрец-Ісраэль» («Нататкі па гісторыі [[Хавэвэй Цыён|Хібат Цыён]] і засяленьні Палестыны»), выдадзеных у трох тамох у пэрыяд з 1919 па 1932). Вядомы як аўтар «Сэфэр ха-бдыха вэ-ха-хідуд» («Кніга жартаў і досьціпаў»), выдадзеных у трох тамох у пэрыяд з 1935 па 1938 рокі). У 1943—1945 пасьмяротна выйшаў двухтомнік ягоных твораў.

== Выбраная бібліяграфія ==
* 1922 ''Сэфэр ха-бдыха вэ-ха-хідуд'' (Кніга жартаў і досьціпаў);
* 1919—1932 ''Ктавім ле-талдот Хібат Цыён'' (Нататкі па гісторыі Хібат Цыён);
* 1932 ''Ціянут бэ-Палянія'' (Сіянізм у Польшчы);
* 1936 ''Сэфэр Тэль Авіў'' (Кніга Тэль Авіву).

== Памяць ==
Імем Алтэра Друянава названая [[Вуліца Алтэра Друянава (Друя)|вуліца ў Друі]] (былая Першамайская)&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2017| url = https://www.svaboda.org/a/28737378.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Як жыве мястэчка, падзеленае на дзьве краіны Беларусьсю і Латвіяй| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё „Свабода“]]| дата доступу = 27 чэрвеня 2021 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/ЭГЭ|11477|Друянов Алтер}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.rujen.ru/index.php/ДРУЯНОВ_Алтер Друянов Алтер]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Расейская жыдоўская энцыкляпэдыя

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Друянаў, Алтэр}}
[[Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменьнікі]]
[[Катэгорыя:Беларускія сіяністы]]
[[Катэгорыя:Беларускія жыды]]
[[Катэгорыя:Жыдоўскія журналісты]]
[[Катэгорыя:Жыдоўскія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі на іўрыт]]
[[Катэгорыя:Жыдоўскія фальклярысты]]</text>
      <sha1>g1vybg8v7ydiuvh4vyia7p1wosftqri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старая Ёлча</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246879</id>
    <revision>
      <id>2667228</id>
      <parentid>2656534</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32142" sha1="1h4zgup5uzym8ey04qejn0xjuq9h9pf" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Старая Ёлча
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = 
|Трансьлітараваная назва          = Staraja Jołča
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1571
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = [[Новаялчанскі сельсавет|Новаялчанскі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 113 
|Год падліку колькасьці           = 2004
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 31
 |Шырата сэкундаў                 = 12
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 30
 |Даўгата сэкундаў                = 25
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 3.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Стара́я Ёлча'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Стара́я Іёлча'''.&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіць у склад [[Новаялчанскі сельсавет|Новаялчанскага сельсавету]].

== Геаграфія ==
Вёска разьмешчана за 39 км на паўднёвы ўсход ад [[Брагін]]а, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі [[Оўруч]] — [[Чарнігаў]]{{заўвага|Не Палтава, як у С. В. Марцэлева&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 107 — 108&lt;/ref&gt;}}), за 158 км ад [[Гомель|Гомеля]]. Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым па [[Дарога|аўтамабільнай дарозе]] [[Камарын]] — Брагін. На ўсходзе і поўначы возера [[Возера Ёлчанскае|Ёлчанскае]].

== Гісторыя ==
Выяўленае археолягамі [[Гарадзішча (археалягічны аб’ект)|гарадзішча]] канца I тысячагодзьдзя да н. э. — пачатка I тысячагодзьдзя н. э. і пазьнейшага часу (ва ўрочышчы Пасёлак) сьведчыць пра засяленьне тутэйшых месцаў з даўніх часоў.

=== Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай ===

Ці не ўпершыню Ёлча (Jewcza) згаданая ў падатковым рэестры ад 6 студзеня 1571 году як сяло воласьці [[Любеч|Любецкага]] замку ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]]. Тады ў ім налічвалася 10 дымоў (двароў)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 30&lt;/ref&gt;. 7 кастрычніка 1596 году складзены судовы дэкрэт, што да захаваньня панам Войцехам Сасьніцкім службаў у Ёлчы і [[Бярозкі (Брагінскі раён)|Бярозках]], нададзеных каралём у пажыцьцёвую пасэсію пану Івану Лобасу, мужу названай у крыніцы Тацяны Лобасавай. У 1614 годзе чарговы пасэсар Рыгор Зван, са згоды караля, саступіў Ёлчу і Бярозкі на тых жа ўмовах князю Сямёну Лышко (Лычко) і яго жонцы пані Катарыне Каменскай&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 482; Кондратьєв І. Любецьке староство (XVІ — середина XVII ст.). — Чернігів: Видавець Лозовий В., 2014. С. 136 — 137, 151&lt;/ref&gt;. У Ёлчы на 1616 год было 6 {{Падказка|службаў|1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}, зь якіх штогод разам зьбіралася 45 злотых, жыта 9 бочак, кожная па 15 грошаў, разам складалі 4 злотыя, 15 грошаў, з арандаваных млыноў Ёлчанскага і ў Бярозках яшчэ 120 злотых, за працу ў фальварку; усяго 178 злотых 15 грошаў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, з 12 дымоў маёнтку Ёлча і Бярозкі пана Яна Мікалая Яніцкага скарб мусіў атрымаць па 3 злотыя, з 18 агароднікаў па паўтары злотыя, са сьвятара 6 злотых, з кола млыновага 3 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 394&lt;/ref&gt;. Тая пасэсія была пацьверджана каралеўскім прывілеем ад 12 сакавіка 1631 году. Валодаў М. Яніцкі Ёлчай зь Бярозкамі і ў 1636 годзе&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. V. Lustracye królewszczyzn ziem ruskich Wołynia, Podola i Ukrainy z piérwszéj połowy XVII wieku. / Wydał Aleksander Jabłonowski. — Warszawa, 1877. S. 208&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 78 дымоў сяла Ёлча і сяла Бярозкі пана Міхала Ясьлікоўскага, скарбніка чарнігаўскага, выбіралася 78 злотых&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 210&lt;/ref&gt;.

14 сьнежня 1656 году каралеўскім прывілеем Ёлча (Jołcza) і Бярозкі перададзеныя ў пажыцьцёвае валоданьне пану Лукашу Бялабжэскаму. 20 сакавіка 1659 году тыя ж добры пажыцьцёва падараваныя пану Юрыю Нячаю (Грузевічу&lt;ref&gt;Uruski S. Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. — Warszawa, 1915. T. XII. S. 76&lt;/ref&gt;) і жонцы яго пані Даміцэлі з Хадыкаў. 22 траўня 1660 году датаваны прывілей, якім пацьверджана пажыцьцёвае права на Ёлчу і Бярозкі сужэнства Лукаша і Ганны зь Сілічаў Бялабжэскіх. Але новымі каралеўскімі прывілеямі 1662, 1667, 1668 гадоў вёскі былі замацаваныя за панамі Нячаямі; адначасова скасаваныя ўсе папярэднія наданьні&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: APiJ). Sygn. 1. S. 202&lt;/ref&gt;.

У 1683 годзе з 12 дымоў вёскі Ёлча пана Нячая да скарбу выплачваліся 2 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 490&lt;/ref&gt;. У акце Оўруцкага гродзкага суда ад 28 чэрвеня 1687 году зазначана, што Ёлчу (Jołcza), Юркавічы і Хатучу, якія трымаў пан Нячай, у адрозьненьне ад места Брагіна, вёсак і хутароў пана Яна Канецпольскага, казакі палкоўніка Паўла Апостала Шчуроўскага сваім больш як паўгадавым пастоем не абцяжарвалі, хоць і мусілі («lubo tam powinni byli stać»)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 153—154&lt;/ref&gt;.

Згаданая Ёлча (Juwcza) ў тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1711 і 1714 гадоў. У 1734 годзе зь вёскі Ёлча да скарбу выплачваліся ўсяго 1 злоты і 7 з паловай (pułośma) грошаў, а гэта значыць, што ў ёй было хіба 8 двароў{{Заўвага|Толькі шаснаццатая частка дыму ў 120 двароў (7,5).}}&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 22, 39, 40, 66, 75, 295&lt;/ref&gt;. Паводле тарыфа 1754 году, з 40 двароў{{Заўвага|Усяго ў паселішчы налічвалася «puł ćwierci dymu», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — каля 240 жыхароў) вёскі Ёлча (Jełcza) «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 6 злотых, 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 25 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 187; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. У апошніх двух выпадках прыналежнасьць паселішча пазначаная як спрэчная (in controverso). Але ўладальнік названы ў датаваным 15 лютага 1754 году запісе «wieczystego prawa darownego» на добры Ёлча (Jołcza), [[Бярозкі (Брагінскі раён)|Бярозкі]], [[Савічы (Брагінскі раён)|Савічы]], [[Грушнае|Грушна]] «і іншых», відавочна, прыналежных да Ёлчанскага ключа{{Заўвага|Ёсьць згадка пра інвэнтар Ёлчанскага ключа 1771 году&lt;ref&gt;APiJ. Sygn. 1. S. 1&lt;/ref&gt;. На Гэнэральнай мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» [[Вялікі гістарычны атляс Беларусі|Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі]] Ёлча пазначаная як цэнтр аднаіменнага староства, а Савічы і Грушна па-за яго межамі&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122, 223&lt;/ref&gt;. Але сярод старостваў Кіеўскага ваяводзтва такога не было. У арыгінальных крыніцах уладаньне, як ужо сказана, называлася Ёлчанскім ключом пры Ракіцкіх (1771 г. і раней) альбо нават і Ёлчанскім «графствам» {{Падказка|пры Страшэвічах|З прычыны недаросьласці Людвіка і Алаізія Рафала Ракіцкіх, сыноў пані Марыі, удавы па кашталяну менскаму Адаму Міхалу Ракіцкаму, якая ўзяла шлюб з маршалкам упіцкім панам Міхалам Страшэвічам.}} (1784 г.&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1914. Т. XXXVIII. Инвентари староств, имений, фольварков и деревень XVIII века. (1720—1798). С. 24, 25&lt;/ref&gt;, таму што было не дзяржаўным, а прыватнаўласьніцкім маёнткам. Выдаўцы апошняга дакумэнта ў загалоўку адвольна назвалі тое «графства» «староствам», калі зь яго часова былі вылучаныя вёскі Капоранка і Нежыхаў на карысьць сужэнства Якуба і Гэлены з Міцкевічаў Зялёнкаў.}}, ад падканцлера літоўскага графа [[Міхал Антоні Сапега|Міхала Сапегі]] войскаму ашмянскаму пану Францішку Ракіцкаму, за подпісам вялікага канцлера літоўскага князя [[Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі|Міхала Чартарыйскага]], замацаваным вялікай пячаткай&lt;ref&gt;АРіJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;.

У 1774 годзе ў Ёлчы ўзьведзены новы драўляны на падмурку з цэглы будынак Сьвята-Міхайлаўскай царквы{{Заўвага|Больш падрабязна пра Ёлчанскую царкву і прыход гл.&lt;ref&gt;Ростислав Бондаренко, священник. Два столетия назад в Старой Иолче был храм. // Маяк Палесся. 22 лістапада 2014&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Спр. 573. А. 20&lt;/ref&gt;.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Асобна зьмешчаная эксплікацыя зь пералікам угодзьдзяў Ёлчанскага ключа. Маёнткам на той час, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ёлча — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году — у складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году — [[Менская губэрня|Менскай губэерні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што сёлы Ёлча, Грушна, вёскі Бярозкі, Савічы, [[Галкі]] і іншыя былі ў заставе ў пана Ігнацыя Шышкі, а належалі (відавочна, зноў жа застаўным правам{{Заўвага|Далейшы лёс паселішчаў паказвае, што яны, як і раней, былі ўласнасьцю паноў Ракіцкіх, пакуль не перайшлі да Прозараў.}}) ротмістру троцкаму пану Валенцію Зялёнку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 73&lt;/ref&gt;. Ад 27 жніўня 1799 году аднаасобным уладальнікам Ёлчанскага ключа стаў пан Людвік Ракіцкі&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016. С. 211&lt;/ref&gt;.

На 1811 год эканомам ў фальварку Ёлча названы Казімер Шчасновіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 77&lt;/ref&gt;. Паводле ведамасьці Сьвята-Міхайлаўскай царквы за 1818 год, сяло Ёлча і навакольныя вёскі належалі былому маршалку Менскай губэрні, стацкаму саветніку пану Людвіку Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 41&lt;/ref&gt;. У канцы сьнежня 1831 году пан падкаморы рэчыцкі Ўладыслаў Прозар, жанаты з дачкой маршалка Л. Ракіцкага пані Тэкляй, заключыў кантракт у 9 100 рублёў серабром на продаж гарэлкі з фальваркавых бровараў у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы з бацькам і сынам Лейбай і Абрамам Шайковічамі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 831. А. 9&lt;/ref&gt;, якія ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі не адно ў Рэчыцкім павеце Менскай губэрні.

[[Файл:Старая Ёлча і наваколлі на мапе Ф. Шубэрта. Сярэдзіна XIX ст.jpg|значак|зьлева|Старая Ёлча і наваколлі на мапе Шубэрта- Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У 1850 годзе — уласнасьць паноў Прозараў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 244 жыхары сяла і 268 жыхароў вёскі Ёлча былі прыхаджанамі Сьвята-Міхайлаўскай царквы, 7 мужчын і 6 жанчын зьліку жыхароў фальварку Ёлча зьяўляліся парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381адв., 706&lt;/ref&gt;.

Ад 27 кастрычніка 1869 году маёнткам Ёлча з 13 597 дзесяцінамі ўгодзьдзяў валодалі расейскія купцы Якаў Аляксандравіч, Флор Аляксандравіч, Андрэй Аляксандравіч Селюковы. Тут дзейнічалі паравы з прыбыткам 2000 рублёў у год, два вадзяныя (200 р.), конны (80 р.) млыны, дзьве карчмы (160 р.)&lt;ref&gt;Памяць. Брагінскі раён. — Мінск: Мастацкая літаратура, 2003. С. 61&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Міхайлаўскай царквы ў Ёлчы названыя настаяцель а. Феафан Мінкевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Аляксей Юрашкевіч і звышштатны Хведар Варсоба, просьфірня Еўфрасіньня Шнэк&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 456&lt;/ref&gt;. На 1879 год да прыходу належалі 889 душ мужчынскага і 935 душ жаночага полу сялянскага саслоўя з жыхароў сяла Старая Ёлча, вёсак Новая Ёлча, Бярозкі, Кацічаў, Чэрнеў, Капорынка, Галкі, Вяльле, мястэчка Камарын; у архіве царквы захоўваліся мэтрычныя кнігі з 1755 году, эвангельлі выданьня 1773 і 1795 гадоў, спавядальныя сьпісы 1800 году&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 74 — 75&lt;/ref&gt;.

Паводле «Спісу землеўладальнікаў Мінскай губерні» 1889 году, праваслаўны купец Флор Аляксандравіч Сялюк меў у Ёлчы 6975 дзесяцін зямлі. Згодна зь перапісам 1897 году, у сяле існавалі школа граматы, царква; побач — сядзіба Ёлча і бровар. Дзейнічалі параходная прыстань і паромная пераправа. На 1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Ёлча спадчынны ганаровы грамадзянін Аляксандар Флоравіч Сялюк&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. – Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 59&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Старая Ёлча ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].
 
Пасьля ўзьяднаньня з [[БССР]], ад 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году вёска — цэнтар Стараялчанскага сельсавету [[Камарынскі раён|Камарынскага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] (з 9 чэрвеня 1927 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]).

У 1929 годзе арганізаваны [[калгас]].

У час [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў верасьні 1943 году акупанты спалілі тут 50 двароў і забілі 18 жыхароў. Вызвалена вёска 23 верасьня 1943 году. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Краснае» (цэнтар — вёска [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]]).

У 1962 годзе да Старой Ёлчы далучана вёска Прудавіца.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе:''' 1850 год — 38 двароў; 1885 год — 32 двары, 130 жыхароў; 1897 год — 33 двары, 190 жыхароў.
* '''XX стагодзьдзе:''' 1909 год — 52 двары, 369 жыхароў ''у вёсцы Ёлча'', 1 двор, 31 жыхар ''у маёнтку Ёлча;'' 1940 год — 150 двароў, 611 жыхароў; 1959 год — 334 жыхары.
* '''XXI стагодзьдзе:''' 2004 год — 94 гаспадаркі, 185 жыхароў; 2006 год — 98 гаспадарак, 172 жыхары, зь якіх 13 — ва ўзросьце да 16 гадоў, 57 — у працаздольным і 102 — старэйшым за працаздольны.

=== Забудова ===
Пляніроўка складаецца з амаль просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і перасякаемай каналам. На поўдні да галоўнай, далучаецца кароткая вуліца. Забудавана драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/ГВБ|1-1}}

{{Новаялчанскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Новаялчанскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну]]</text>
      <sha1>1h4zgup5uzym8ey04qejn0xjuq9h9pf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667229</id>
      <parentid>2667228</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:37:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32421" sha1="dibdnohh8uop90q5wwqvgivrqmbc046" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Старая Ёлча
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = 
|Трансьлітараваная назва          = Staraja Jołča
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1571
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = [[Новаялчанскі сельсавет|Новаялчанскі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 113 
|Год падліку колькасьці           = 2004
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 31
 |Шырата сэкундаў                 = 12
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 30
 |Даўгата сэкундаў                = 25
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 3.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Стара́я Ёлча'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Стара́я Іёлча'''.&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіць у склад [[Новаялчанскі сельсавет|Новаялчанскага сельсавету]].

== Геаграфія ==
Вёска разьмешчана за 39 км на паўднёвы ўсход ад [[Брагін]]а, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі [[Оўруч]] — [[Чарнігаў]]{{заўвага|Не Палтава, як у С. В. Марцэлева&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 107 — 108&lt;/ref&gt;}}), за 158 км ад [[Гомель|Гомеля]]. Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым па [[Дарога|аўтамабільнай дарозе]] [[Камарын]] — Брагін. На ўсходзе і поўначы возера [[Возера Ёлчанскае|Ёлчанскае]].

== Гісторыя ==
Выяўленае археолягамі [[Гарадзішча (археалягічны аб’ект)|гарадзішча]] канца I тысячагодзьдзя да н. э. — пачатка I тысячагодзьдзя н. э. і пазьнейшага часу (ва ўрочышчы Пасёлак) сьведчыць пра засяленьне тутэйшых месцаў з даўніх часоў.

=== Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай ===

Ці не ўпершыню Ёлча (Jewcza) згаданая ў падатковым рэестры ад 6 студзеня 1571 году як сяло воласьці [[Любеч|Любецкага]] замку ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]]. Тады ў ім налічвалася 10 дымоў (двароў)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 30&lt;/ref&gt;. 7 кастрычніка 1596 году складзены судовы дэкрэт, што да захаваньня панам Войцехам Сасьніцкім службаў у Ёлчы і [[Бярозкі (Брагінскі раён)|Бярозках]], нададзеных каралём у пажыцьцёвую пасэсію пану Івану Лобасу, мужу названай у крыніцы Тацяны Лобасавай. У 1614 годзе чарговы пасэсар Рыгор Зван, са згоды караля, саступіў Ёлчу і Бярозкі на тых жа ўмовах князю Сямёну Лышко (Лычко) і яго жонцы пані Катарыне Каменскай&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 482; Кондратьєв І. Любецьке староство (XVІ — середина XVII ст.). — Чернігів: Видавець Лозовий В., 2014. С. 136 — 137, 151&lt;/ref&gt;. У Ёлчы на 1616 год было 6 {{Падказка|службаў|1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}, зь якіх штогод разам зьбіралася 45 злотых, жыта 9 бочак, кожная па 15 грошаў, разам складалі 4 злотыя, 15 грошаў, з арандаваных млыноў Ёлчанскага і ў Бярозках яшчэ 120 злотых, за працу ў фальварку; усяго 178 злотых 15 грошаў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, з 12 дымоў маёнтку Ёлча і Бярозкі пана Яна Мікалая Яніцкага скарб мусіў атрымаць па 3 злотыя, з 18 агароднікаў па паўтары злотыя, са сьвятара 6 злотых, з кола млыновага 3 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 394&lt;/ref&gt;. Тая пасэсія была пацьверджана каралеўскім прывілеем ад 12 сакавіка 1631 году. Валодаў М. Яніцкі Ёлчай зь Бярозкамі і ў 1636 годзе&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. V. Lustracye królewszczyzn ziem ruskich Wołynia, Podola i Ukrainy z piérwszéj połowy XVII wieku. / Wydał Aleksander Jabłonowski. — Warszawa, 1877. S. 208&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 78 дымоў сяла Ёлча і сяла Бярозкі пана Міхала Ясьлікоўскага, скарбніка чарнігаўскага, выбіралася 78 злотых&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 210&lt;/ref&gt;.

14 сьнежня 1656 году каралеўскім прывілеем Ёлча (Jołcza) і Бярозкі перададзеныя ў пажыцьцёвае валоданьне пану Лукашу Бялабжэскаму. 20 сакавіка 1659 году тыя ж добры пажыцьцёва падараваныя пану Юрыю Нячаю (Грузевічу&lt;ref&gt;Uruski S. Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. — Warszawa, 1915. T. XII. S. 76&lt;/ref&gt;) і жонцы яго пані Даміцэлі з Хадыкаў. 22 траўня 1660 году датаваны прывілей, якім пацьверджана пажыцьцёвае права на Ёлчу і Бярозкі сужэнства Лукаша і Ганны зь Сілічаў Бялабжэскіх. Але новымі каралеўскімі прывілеямі 1662, 1667, 1668 гадоў вёскі былі замацаваныя за панамі Нячаямі; адначасова скасаваныя ўсе папярэднія наданьні&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: APiJ). Sygn. 1. S. 202&lt;/ref&gt;.

У 1683 годзе з 12 дымоў вёскі Ёлча пана Нячая да скарбу выплачваліся 2 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 490&lt;/ref&gt;. У акце Оўруцкага гродзкага суда ад 28 чэрвеня 1687 году зазначана, што Ёлчу (Jołcza), Юркавічы і Хатучу, якія трымаў пан Нячай, у адрозьненьне ад места Брагіна, вёсак і хутароў пана Яна Канецпольскага, казакі палкоўніка Паўла Апостала Шчуроўскага сваім больш як паўгадавым пастоем не абцяжарвалі, хоць і мусілі («lubo tam powinni byli stać»)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 153—154&lt;/ref&gt;.

Згаданая Ёлча (Juwcza) ў тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1711 і 1714 гадоў. У 1734 годзе зь вёскі Ёлча да скарбу выплачваліся ўсяго 1 злоты і 7 з паловай (pułośma) грошаў, а гэта значыць, што ў ёй было хіба 8 двароў{{Заўвага|Толькі шаснаццатая частка дыму ў 120 двароў (7,5).}}&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 22, 39, 40, 66, 75, 295&lt;/ref&gt;. Паводле тарыфа 1754 году, з 40 двароў{{Заўвага|Усяго ў паселішчы налічвалася «puł ćwierci dymu», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — каля 240 жыхароў) вёскі Ёлча (Jełcza) «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 6 злотых, 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 25 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 187; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. У апошніх двух выпадках прыналежнасьць паселішча пазначаная як спрэчная (in controverso). Але ўладальнік названы ў датаваным 15 лютага 1754 году запісе «wieczystego prawa darownego» на добры Ёлча (Jołcza), [[Бярозкі (Брагінскі раён)|Бярозкі]], [[Савічы (Брагінскі раён)|Савічы]], [[Грушнае|Грушна]] «і іншых», відавочна, прыналежных да Ёлчанскага ключа{{Заўвага|Ёсьць згадка пра інвэнтар Ёлчанскага ключа 1771 году&lt;ref&gt;APiJ. Sygn. 1. S. 1&lt;/ref&gt;. На Гэнэральнай мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» [[Вялікі гістарычны атляс Беларусі|Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі]] Ёлча пазначаная як цэнтр аднаіменнага староства, а Савічы і Грушна па-за яго межамі&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122, 223&lt;/ref&gt;. Але сярод старостваў Кіеўскага ваяводзтва такога не было. У арыгінальных крыніцах уладаньне, як ужо сказана, называлася Ёлчанскім ключом пры Ракіцкіх (1771 г. і раней) альбо нават і Ёлчанскім «графствам» {{Падказка|пры Страшэвічах|З прычыны недаросьласці Людвіка і Алаізія Рафала Ракіцкіх, сыноў пані Марыі, удавы па кашталяну менскаму Адаму Міхалу Ракіцкаму, якая ўзяла шлюб з маршалкам упіцкім панам Міхалам Страшэвічам.}} (1784 г.&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1914. Т. XXXVIII. Инвентари староств, имений, фольварков и деревень XVIII века. (1720—1798). С. 24, 25&lt;/ref&gt;, таму што было не дзяржаўным, а прыватнаўласьніцкім маёнткам. Выдаўцы апошняга дакумэнта ў загалоўку адвольна назвалі тое «графства» «староствам», калі зь яго часова былі вылучаныя вёскі Капоранка і Нежыхаў на карысьць сужэнства Якуба і Гэлены з Міцкевічаў Зялёнкаў.}}, ад падканцлера літоўскага графа [[Міхал Антоні Сапега|Міхала Сапегі]] войскаму ашмянскаму пану Францішку Ракіцкаму, за подпісам вялікага канцлера літоўскага князя [[Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі|Міхала Чартарыйскага]], замацаваным вялікай пячаткай&lt;ref&gt;АРіJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Ключ Ёлчанскі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|зьлева|значак|200px|Ключ Ёлчанскі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.]]

У 1774 годзе ў Ёлчы ўзьведзены новы драўляны на падмурку з цэглы будынак Сьвята-Міхайлаўскай царквы{{Заўвага|Больш падрабязна пра Ёлчанскую царкву і прыход гл.&lt;ref&gt;Ростислав Бондаренко, священник. Два столетия назад в Старой Иолче был храм. // Маяк Палесся. 22 лістапада 2014&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Спр. 573. А. 20&lt;/ref&gt;.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Асобна зьмешчаная эксплікацыя зь пералікам угодзьдзяў Ёлчанскага ключа. Маёнткам на той час, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ёлча — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году — у складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году — [[Менская губэрня|Менскай губэерні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што сёлы Ёлча, Грушна, вёскі Бярозкі, Савічы, [[Галкі]] і іншыя былі ў заставе ў пана Ігнацыя Шышкі, а належалі (відавочна, зноў жа застаўным правам{{Заўвага|Далейшы лёс паселішчаў паказвае, што яны, як і раней, былі ўласнасьцю паноў Ракіцкіх, пакуль не перайшлі да Прозараў.}}) ротмістру троцкаму пану Валенцію Зялёнку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 73&lt;/ref&gt;. Ад 27 жніўня 1799 году аднаасобным уладальнікам Ёлчанскага ключа стаў пан Людвік Ракіцкі&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016. С. 211&lt;/ref&gt;.

На 1811 год эканомам ў фальварку Ёлча названы Казімер Шчасновіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 77&lt;/ref&gt;. Паводле ведамасьці Сьвята-Міхайлаўскай царквы за 1818 год, сяло Ёлча і навакольныя вёскі належалі былому маршалку Менскай губэрні, стацкаму саветніку пану Людвіку Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 41&lt;/ref&gt;. У канцы сьнежня 1831 году пан падкаморы рэчыцкі Ўладыслаў Прозар, жанаты з дачкой маршалка Л. Ракіцкага пані Тэкляй, заключыў кантракт у 9 100 рублёў серабром на продаж гарэлкі з фальваркавых бровараў у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы з бацькам і сынам Лейбай і Абрамам Шайковічамі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 831. А. 9&lt;/ref&gt;, якія ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі не адно ў Рэчыцкім павеце Менскай губэрні.

[[Файл:Старая Ёлча і наваколлі на мапе Ф. Шубэрта. Сярэдзіна XIX ст.jpg|значак|зьлева|Старая Ёлча і наваколлі на мапе Шубэрта- Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У 1850 годзе — уласнасьць паноў Прозараў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 244 жыхары сяла і 268 жыхароў вёскі Ёлча былі прыхаджанамі Сьвята-Міхайлаўскай царквы, 7 мужчын і 6 жанчын зьліку жыхароў фальварку Ёлча зьяўляліся парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381адв., 706&lt;/ref&gt;.

Ад 27 кастрычніка 1869 году маёнткам Ёлча з 13 597 дзесяцінамі ўгодзьдзяў валодалі расейскія купцы Якаў Аляксандравіч, Флор Аляксандравіч, Андрэй Аляксандравіч Селюковы. Тут дзейнічалі паравы з прыбыткам 2000 рублёў у год, два вадзяныя (200 р.), конны (80 р.) млыны, дзьве карчмы (160 р.)&lt;ref&gt;Памяць. Брагінскі раён. — Мінск: Мастацкая літаратура, 2003. С. 61&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Міхайлаўскай царквы ў Ёлчы названыя настаяцель а. Феафан Мінкевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Аляксей Юрашкевіч і звышштатны Хведар Варсоба, просьфірня Еўфрасіньня Шнэк&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 456&lt;/ref&gt;. На 1879 год да прыходу належалі 889 душ мужчынскага і 935 душ жаночага полу сялянскага саслоўя з жыхароў сяла Старая Ёлча, вёсак Новая Ёлча, Бярозкі, Кацічаў, Чэрнеў, Капорынка, Галкі, Вяльле, мястэчка Камарын; у архіве царквы захоўваліся мэтрычныя кнігі з 1755 году, эвангельлі выданьня 1773 і 1795 гадоў, спавядальныя сьпісы 1800 году&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 74 — 75&lt;/ref&gt;.

Паводле «Спісу землеўладальнікаў Мінскай губерні» 1889 году, праваслаўны купец Флор Аляксандравіч Сялюк меў у Ёлчы 6975 дзесяцін зямлі. Згодна зь перапісам 1897 году, у сяле існавалі школа граматы, царква; побач — сядзіба Ёлча і бровар. Дзейнічалі параходная прыстань і паромная пераправа. На 1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Ёлча спадчынны ганаровы грамадзянін Аляксандар Флоравіч Сялюк&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. – Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 59&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Старая Ёлча ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].
 
Пасьля ўзьяднаньня з [[БССР]], ад 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году вёска — цэнтар Стараялчанскага сельсавету [[Камарынскі раён|Камарынскага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] (з 9 чэрвеня 1927 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]).

У 1929 годзе арганізаваны [[калгас]].

У час [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў верасьні 1943 году акупанты спалілі тут 50 двароў і забілі 18 жыхароў. Вызвалена вёска 23 верасьня 1943 году. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Краснае» (цэнтар — вёска [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]]).

У 1962 годзе да Старой Ёлчы далучана вёска Прудавіца.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе:''' 1850 год — 38 двароў; 1885 год — 32 двары, 130 жыхароў; 1897 год — 33 двары, 190 жыхароў.
* '''XX стагодзьдзе:''' 1909 год — 52 двары, 369 жыхароў ''у вёсцы Ёлча'', 1 двор, 31 жыхар ''у маёнтку Ёлча;'' 1940 год — 150 двароў, 611 жыхароў; 1959 год — 334 жыхары.
* '''XXI стагодзьдзе:''' 2004 год — 94 гаспадаркі, 185 жыхароў; 2006 год — 98 гаспадарак, 172 жыхары, зь якіх 13 — ва ўзросьце да 16 гадоў, 57 — у працаздольным і 102 — старэйшым за працаздольны.

=== Забудова ===
Пляніроўка складаецца з амаль просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і перасякаемай каналам. На поўдні да галоўнай, далучаецца кароткая вуліца. Забудавана драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/ГВБ|1-1}}

{{Новаялчанскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Новаялчанскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну]]</text>
      <sha1>dibdnohh8uop90q5wwqvgivrqmbc046</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667230</id>
      <parentid>2667229</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32445" sha1="d2uh3bgg6wpz68ik4w830tm0astpx9j" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Старая Ёлча
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = 
|Трансьлітараваная назва          = Staraja Jołča
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1571
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет                        = [[Новаялчанскі сельсавет|Новаялчанскі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 113 
|Год падліку колькасьці           = 2004
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 31
 |Шырата сэкундаў                 = 12
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 30
 |Даўгата сэкундаў                = 25
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 3.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Стара́я Ёлча'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Стара́я Іёлча'''.&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіць у склад [[Новаялчанскі сельсавет|Новаялчанскага сельсавету]].

== Геаграфія ==
Вёска разьмешчана за 39 км на паўднёвы ўсход ад [[Брагін]]а, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі [[Оўруч]] — [[Чарнігаў]]{{заўвага|Не Палтава, як у С. В. Марцэлева&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 107 — 108&lt;/ref&gt;}}), за 158 км ад [[Гомель|Гомеля]]. Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым па [[Дарога|аўтамабільнай дарозе]] [[Камарын]] — Брагін. На ўсходзе і поўначы возера [[Возера Ёлчанскае|Ёлчанскае]].

== Гісторыя ==
Выяўленае археолягамі [[Гарадзішча (археалягічны аб’ект)|гарадзішча]] канца I тысячагодзьдзя да н. э. — пачатка I тысячагодзьдзя н. э. і пазьнейшага часу (ва ўрочышчы Пасёлак) сьведчыць пра засяленьне тутэйшых месцаў з даўніх часоў.

=== Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай ===

Ці не ўпершыню Ёлча (Jewcza) згаданая ў падатковым рэестры ад 6 студзеня 1571 году як сяло воласьці [[Любеч|Любецкага]] замку ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]]. Тады ў ім налічвалася 10 дымоў (двароў)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 30&lt;/ref&gt;. 7 кастрычніка 1596 году складзены судовы дэкрэт, што да захаваньня панам Войцехам Сасьніцкім службаў у Ёлчы і [[Бярозкі (Брагінскі раён)|Бярозках]], нададзеных каралём у пажыцьцёвую пасэсію пану Івану Лобасу, мужу названай у крыніцы Тацяны Лобасавай. У 1614 годзе чарговы пасэсар Рыгор Зван, са згоды караля, саступіў Ёлчу і Бярозкі на тых жа ўмовах князю Сямёну Лышко (Лычко) і яго жонцы пані Катарыне Каменскай&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 482; Кондратьєв І. Любецьке староство (XVІ — середина XVII ст.). — Чернігів: Видавець Лозовий В., 2014. С. 136 — 137, 151&lt;/ref&gt;. У Ёлчы на 1616 год было 6 {{Падказка|службаў|1 служба прыходзілася на 2 двары і болей}}, зь якіх штогод разам зьбіралася 45 злотых, жыта 9 бочак, кожная па 15 грошаў, разам складалі 4 злотыя, 15 грошаў, з арандаваных млыноў Ёлчанскага і ў Бярозках яшчэ 120 злотых, за працу ў фальварку; усяго 178 злотых 15 грошаў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, з 12 дымоў маёнтку Ёлча і Бярозкі пана Яна Мікалая Яніцкага скарб мусіў атрымаць па 3 злотыя, з 18 агароднікаў па паўтары злотыя, са сьвятара 6 злотых, з кола млыновага 3 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 394&lt;/ref&gt;. Тая пасэсія была пацьверджана каралеўскім прывілеем ад 12 сакавіка 1631 году. Валодаў М. Яніцкі Ёлчай зь Бярозкамі і ў 1636 годзе&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. V. Lustracye królewszczyzn ziem ruskich Wołynia, Podola i Ukrainy z piérwszéj połowy XVII wieku. / Wydał Aleksander Jabłonowski. — Warszawa, 1877. S. 208&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 78 дымоў сяла Ёлча і сяла Бярозкі пана Міхала Ясьлікоўскага, скарбніка чарнігаўскага, выбіралася 78 злотых&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 210&lt;/ref&gt;.

14 сьнежня 1656 году каралеўскім прывілеем Ёлча (Jołcza) і Бярозкі перададзеныя ў пажыцьцёвае валоданьне пану Лукашу Бялабжэскаму. 20 сакавіка 1659 году тыя ж добры пажыцьцёва падараваныя пану Юрыю Нячаю (Грузевічу&lt;ref&gt;Uruski S. Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. — Warszawa, 1915. T. XII. S. 76&lt;/ref&gt;) і жонцы яго пані Даміцэлі з Хадыкаў. 22 траўня 1660 году датаваны прывілей, якім пацьверджана пажыцьцёвае права на Ёлчу і Бярозкі сужэнства Лукаша і Ганны зь Сілічаў Бялабжэскіх. Але новымі каралеўскімі прывілеямі 1662, 1667, 1668 гадоў вёскі былі замацаваныя за панамі Нячаямі; адначасова скасаваныя ўсе папярэднія наданьні&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: APiJ). Sygn. 1. S. 202&lt;/ref&gt;.

У 1683 годзе з 12 дымоў вёскі Ёлча пана Нячая да скарбу выплачваліся 2 злотыя&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 490&lt;/ref&gt;. У акце Оўруцкага гродзкага суда ад 28 чэрвеня 1687 году зазначана, што Ёлчу (Jołcza), Юркавічы і Хатучу, якія трымаў пан Нячай, у адрозьненьне ад места Брагіна, вёсак і хутароў пана Яна Канецпольскага, казакі палкоўніка Паўла Апостала Шчуроўскага сваім больш як паўгадавым пастоем не абцяжарвалі, хоць і мусілі («lubo tam powinni byli stać»)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 153—154&lt;/ref&gt;.

Згаданая Ёлча (Juwcza) ў тарыфах падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1711 і 1714 гадоў. У 1734 годзе зь вёскі Ёлча да скарбу выплачваліся ўсяго 1 злоты і 7 з паловай (pułośma) грошаў, а гэта значыць, што ў ёй было хіба 8 двароў{{Заўвага|Толькі шаснаццатая частка дыму ў 120 двароў (7,5).}}&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 22, 39, 40, 66, 75, 295&lt;/ref&gt;. Паводле тарыфа 1754 году, з 40 двароў{{Заўвага|Усяго ў паселішчы налічвалася «puł ćwierci dymu», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — каля 240 жыхароў) вёскі Ёлча (Jełcza) «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 6 злотых, 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 25 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 187; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. У апошніх двух выпадках прыналежнасьць паселішча пазначаная як спрэчная (in controverso). Але ўладальнік названы ў датаваным 15 лютага 1754 году запісе «wieczystego prawa darownego» на добры Ёлча (Jołcza), [[Бярозкі (Брагінскі раён)|Бярозкі]], [[Савічы (Брагінскі раён)|Савічы]], [[Грушнае|Грушна]] «і іншых», відавочна, прыналежных да Ёлчанскага ключа{{Заўвага|Ёсьць згадка пра інвэнтар Ёлчанскага ключа 1771 году&lt;ref&gt;APiJ. Sygn. 1. S. 1&lt;/ref&gt;. На Гэнэральнай мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» [[Вялікі гістарычны атляс Беларусі|Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі]] Ёлча пазначаная як цэнтр аднаіменнага староства, а Савічы і Грушна па-за яго межамі&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122, 223&lt;/ref&gt;. Але сярод старостваў Кіеўскага ваяводзтва такога не было. У арыгінальных крыніцах уладаньне, як ужо сказана, называлася Ёлчанскім ключом пры Ракіцкіх (1771 г. і раней) альбо нават і Ёлчанскім «графствам» {{Падказка|пры Страшэвічах|З прычыны недаросьласці Людвіка і Алаізія Рафала Ракіцкіх, сыноў пані Марыі, удавы па кашталяну менскаму Адаму Міхалу Ракіцкаму, якая ўзяла шлюб з маршалкам упіцкім панам Міхалам Страшэвічам.}} (1784 г.&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1914. Т. XXXVIII. Инвентари староств, имений, фольварков и деревень XVIII века. (1720—1798). С. 24, 25&lt;/ref&gt;, таму што было не дзяржаўным, а прыватнаўласьніцкім маёнткам. Выдаўцы апошняга дакумэнта ў загалоўку адвольна назвалі тое «графства» «староствам», калі зь яго часова былі вылучаныя вёскі Капоранка і Нежыхаў на карысьць сужэнства Якуба і Гэлены з Міцкевічаў Зялёнкаў.}}, ад падканцлера літоўскага графа [[Міхал Антоні Сапега|Міхала Сапегі]] войскаму ашмянскаму пану Францішку Ракіцкаму, за подпісам вялікага канцлера літоўскага князя [[Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі|Міхала Чартарыйскага]], замацаваным вялікай пячаткай&lt;ref&gt;АРіJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Ключ Ёлчанскі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|зьлева|значак|200px|Ключ Ёлчанскі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.]]

У 1774 годзе ў Ёлчы ўзьведзены новы драўляны на падмурку з цэглы будынак Сьвята-Міхайлаўскай царквы{{Заўвага|Больш падрабязна пра Ёлчанскую царкву і прыход гл.&lt;ref&gt;Ростислав Бондаренко, священник. Два столетия назад в Старой Иолче был храм. // Маяк Палесся. 22 лістапада 2014&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Спр. 573. А. 20&lt;/ref&gt;.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Асобна зьмешчаная эксплікацыя зь пералікам паселішчаў і ўгодзьдзяў Ёлчанскага ключа. Маёнткам на той час, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ёлча — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году — у складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году — [[Менская губэрня|Менскай губэерні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што сёлы Ёлча, Грушна, вёскі Бярозкі, Савічы, [[Галкі]] і іншыя былі ў заставе ў пана Ігнацыя Шышкі, а належалі (відавочна, зноў жа застаўным правам{{Заўвага|Далейшы лёс паселішчаў паказвае, што яны, як і раней, былі ўласнасьцю паноў Ракіцкіх, пакуль не перайшлі да Прозараў.}}) ротмістру троцкаму пану Валенцію Зялёнку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 73&lt;/ref&gt;. Ад 27 жніўня 1799 году аднаасобным уладальнікам Ёлчанскага ключа стаў пан Людвік Ракіцкі&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016. С. 211&lt;/ref&gt;.

На 1811 год эканомам ў фальварку Ёлча названы Казімер Шчасновіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 77&lt;/ref&gt;. Паводле ведамасьці Сьвята-Міхайлаўскай царквы за 1818 год, сяло Ёлча і навакольныя вёскі належалі былому маршалку Менскай губэрні, стацкаму саветніку пану Людвіку Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 41&lt;/ref&gt;. У канцы сьнежня 1831 году пан падкаморы рэчыцкі Ўладыслаў Прозар, жанаты з дачкой маршалка Л. Ракіцкага пані Тэкляй, заключыў кантракт у 9 100 рублёў серабром на продаж гарэлкі з фальваркавых бровараў у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы з бацькам і сынам Лейбай і Абрамам Шайковічамі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 831. А. 9&lt;/ref&gt;, якія ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі не адно ў Рэчыцкім павеце Менскай губэрні.

[[Файл:Старая Ёлча і наваколлі на мапе Ф. Шубэрта. Сярэдзіна XIX ст.jpg|значак|зьлева|Старая Ёлча і наваколлі на мапе Шубэрта- Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У 1850 годзе — уласнасьць паноў Прозараў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 244 жыхары сяла і 268 жыхароў вёскі Ёлча былі прыхаджанамі Сьвята-Міхайлаўскай царквы, 7 мужчын і 6 жанчын зьліку жыхароў фальварку Ёлча зьяўляліся парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381адв., 706&lt;/ref&gt;.

Ад 27 кастрычніка 1869 году маёнткам Ёлча з 13 597 дзесяцінамі ўгодзьдзяў валодалі расейскія купцы Якаў Аляксандравіч, Флор Аляксандравіч, Андрэй Аляксандравіч Селюковы. Тут дзейнічалі паравы з прыбыткам 2000 рублёў у год, два вадзяныя (200 р.), конны (80 р.) млыны, дзьве карчмы (160 р.)&lt;ref&gt;Памяць. Брагінскі раён. — Мінск: Мастацкая літаратура, 2003. С. 61&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Міхайлаўскай царквы ў Ёлчы названыя настаяцель а. Феафан Мінкевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Аляксей Юрашкевіч і звышштатны Хведар Варсоба, просьфірня Еўфрасіньня Шнэк&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 456&lt;/ref&gt;. На 1879 год да прыходу належалі 889 душ мужчынскага і 935 душ жаночага полу сялянскага саслоўя з жыхароў сяла Старая Ёлча, вёсак Новая Ёлча, Бярозкі, Кацічаў, Чэрнеў, Капорынка, Галкі, Вяльле, мястэчка Камарын; у архіве царквы захоўваліся мэтрычныя кнігі з 1755 году, эвангельлі выданьня 1773 і 1795 гадоў, спавядальныя сьпісы 1800 году&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 74 — 75&lt;/ref&gt;.

Паводле «Спісу землеўладальнікаў Мінскай губерні» 1889 году, праваслаўны купец Флор Аляксандравіч Сялюк меў у Ёлчы 6975 дзесяцін зямлі. Згодна зь перапісам 1897 году, у сяле існавалі школа граматы, царква; побач — сядзіба Ёлча і бровар. Дзейнічалі параходная прыстань і паромная пераправа. На 1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Ёлча спадчынны ганаровы грамадзянін Аляксандар Флоравіч Сялюк&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. – Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 59&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Старая Ёлча ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].
 
Пасьля ўзьяднаньня з [[БССР]], ад 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году вёска — цэнтар Стараялчанскага сельсавету [[Камарынскі раён|Камарынскага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] (з 9 чэрвеня 1927 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]).

У 1929 годзе арганізаваны [[калгас]].

У час [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў верасьні 1943 году акупанты спалілі тут 50 двароў і забілі 18 жыхароў. Вызвалена вёска 23 верасьня 1943 году. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Краснае» (цэнтар — вёска [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]]).

У 1962 годзе да Старой Ёлчы далучана вёска Прудавіца.

== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе:''' 1850 год — 38 двароў; 1885 год — 32 двары, 130 жыхароў; 1897 год — 33 двары, 190 жыхароў.
* '''XX стагодзьдзе:''' 1909 год — 52 двары, 369 жыхароў ''у вёсцы Ёлча'', 1 двор, 31 жыхар ''у маёнтку Ёлча;'' 1940 год — 150 двароў, 611 жыхароў; 1959 год — 334 жыхары.
* '''XXI стагодзьдзе:''' 2004 год — 94 гаспадаркі, 185 жыхароў; 2006 год — 98 гаспадарак, 172 жыхары, зь якіх 13 — ва ўзросьце да 16 гадоў, 57 — у працаздольным і 102 — старэйшым за працаздольны.

=== Забудова ===
Пляніроўка складаецца з амаль просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і перасякаемай каналам. На поўдні да галоўнай, далучаецца кароткая вуліца. Забудавана драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/ГВБ|1-1}}

{{Новаялчанскі сельсавет}}
{{Брагінскі раён}}

[[Катэгорыя:Новаялчанскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну]]</text>
      <sha1>d2uh3bgg6wpz68ik4w830tm0astpx9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tesla Model 3</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247002</id>
    <revision>
      <id>2667106</id>
      <parentid>2666627</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:38:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7002" sha1="k8osp6ritryys0i521pz9w04c4bvgcb" xml:space="preserve">{{Электрамабіль
|назва               = Тэсла Мадэль Тры
|выява               = 
|вытворца            = [[Tesla, Inc.]]
|вядомы як           = 
|гады                = з 2017
|вытворчасьць        = {{Просты сьпіс|
* {{Сьцяг|ЗША}} [[Завод Tesla (Фрымант)|Завод Tesla]], [[Фрымант (Каліфорнія)|Фрымант]], [[Каліфорнія]]
* {{Сьцяг|КНР}} [[Гіга-Шанхай]]
  }}
|папярэднік          = 
|наступнік           = 
|кляса               = [[кампактны бізнэс-аўтамабіль]] ([[D-сэгмэнт|D]])
|тып кузаву          = 4-дзьверны [[сэдан]]
|кампанаваньне       = {{Просты сьпіс|
* [[Заднематорнае, заднепрыводнае кампанаваньне|заднематорнае, заднепрыводнае]]
* двухматорнае [[Поўны прывод|поўнапрыводнае]]}}
|плятформа           = 
|дзьверы             = 
|электрарухавік      = [[Сынхронныя машыны|сынхронны рэактыўны электрарухавік з пастаянным магнітам]]
|ёмістасьць          = 
|магутнасьць         = 
|акумулятар          = 54, 62, 75, 82 [[кВт·г]] [[Літа-іённая батарэя|літа-іённы]]
|запас хады          = 
|запас электрахады   = {{Просты сьпіс|
* 354 км Стандартны
* 423 км Стандартны плюс
* 568 км Доўгі
* 504 км Доўгі з падвышанымі характарыстыкамі
  }}
|зарадка             = 
|кпп                 = 1-хуткасная зь фіксаваным лікам 9:1
|прывад              = 
|колавая база        = 2875 мм
|даўжыня             = 4694 мм
|шырыня              = 1849 мм
|вышыня              = 1443 мм
|клірэнс             = 
|маса                = {{Просты сьпіс|
* Стандартны: 1611 кг
* Стандартны плюс: 1645 кг
* Сярэдні: 1672 кг
* Доўгі: 1730 кг
* Доўгі двухматорны поўнапрыводны: 1847 кг
  }}
|поўная маса         = 
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = [[Франц фон Гольцгаўзэн]]
|падобныя            = [[Aion S]]&lt;br/&gt;[[BMW i3|BMW i3 Hatchback]]&lt;br/&gt;[[BMW i3 (G28)]]&lt;br/&gt; [[BMW i4]]&lt;br/&gt;[[BYD Qin]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Bolt]]&lt;br/&gt;[[Renault Zoé]]&lt;br/&gt;[[Nissan Leaf]]&lt;br/&gt;[[Opel Ampera#Opel Ampera-е|Opel Ampera-е]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen ID.3]]&lt;br/&gt;[[Polestar 2]]
|commons             = 
}}
'''Tesla Model 3''' ({{Мова-бел|Тэсла Мадэль Тры}}) — [[Электрамабіль|электрычны]] [[Кампактны аўтамабіль|кампактны]] чатырохдзьверны [[сэдан (кузаў)|сэдан]], які выпускаецца кампаніяй [[Tesla, Inc.]] з 2017 року. З пачатку 2020 року ''Model 3'' стала найпрадаванейшым электрамабілем у гісторыі.

== Абнаўленьне ==
Абнаўленьне Tesla Model 3 (пад кодавай назвай «Highland») — гэта значнае абнаўленьне ў сярэдзіне цыклу, якое ўключае ў сябе зьнешнія зьмены для лепшай аэрадынамікі, значна больш ціхі і палепшаны салон з амбіентным падсветкай, новае рулявое кола без падручнікаў (замест яго выкарыстоўваюцца сэнсарныя кнопкі), вэнтыляваныя сядзеньні і тэхналягічныя паляпшэньні, такія як экран для задняга пасажыра, пры гэтым захоўваючы асноўныя характарыстыкі і запас ходу, але з палепшаным камфортам і вытанчанасьцю.

== Мінуўшчына ==
Распрацоўка мадэлі пачалася ў 2007 року пад назвай «Блакітная зорка»{{Заўвага|Па-ангельску: ''BlueStar''}}.

Мадэль 3 была прадстаўленая 31 сакавіка 2016 року, і за содні кампанія атрымала больш за 115 000 замоваў — болей, чым агульная колькасьць дагэтуль прададзеных аўтамабіляў «Тэслы». За першы тыдзень колькасьць перадзамоваў дасягнула 325 000 машынаў. У траўні Tesla выпусьціла акцыі на суму {{$ЗША|2 млрд}}, каб фінансаваць выпуск да 2018 року 500 000 сумарных адзінак [[Tesla Model S|Model S]], [[Tesla Model X|Model X]] і Model 3.

У 2018 року «Тэсла» выпускала 5000 аўтамабіляў за тыдзень.

У 2019 року на ўсе адмены «Мадэлі 3» (акрамя «Стандартнай») стаў дапомна ўсталёўвацца [[Tesla Autopilot|аўтапілёт]]. У лютым мадэль абышла [[Chevrolet Volt]] паводле колькасьці продажаў {{Не перакладзена|Электрамабіль з вонкавай зарадкай|электрамабіляў з магчымасьцю зарадкі ад вонкавай крыніцы току||Plug-in electric car}} у ЗША. У 2020 року мадэль абышла [[Nissan Leaf]] паводле колькасьці продажаў у сьвеце.

== Вытворчасьць ==
Tesla выпускае Мадэль 3 на [[Завод Tesla (Фрымант)|заводзе]] ў [[Фрымант (Каліфорнія)|Фрыманце]] ([[Каліфорнія]]).

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.tesla.com/model3 Афіцыйная бачына]

{{Tesla, Inc}}
{{Аўтамабілі Tesla}}
{{Накід}}

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Tesla|Model 3]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2016 годзе]]
[[Катэгорыя:Кампактныя бізнэс-аўтамабілі]]
[[Катэгорыя:Заднепрыводныя аўтамабілі]]
[[Катэгорыя:Поўнапрыводныя аўтамабілі]]
[[Катэгорыя:Акумулятарныя электрамабілі]]
[[Катэгорыя:Спартовыя сэданы]]
[[Катэгорыя:Электрамабілі]]</text>
      <sha1>k8osp6ritryys0i521pz9w04c4bvgcb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікалай Дзядок</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249568</id>
    <revision>
      <id>2667234</id>
      <parentid>2663841</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T08:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mikalai 2015</username>
        <id>63138</id>
      </contributor>
      <comment>1. Прыбраў пра &quot;анархічныя погляды&quot;. На сённяшні дзень не з’яўляюся ўдзельнікам анархісцкага руху. Таксама мае погляды сышлі вельмі далёка ад поглядаў большасці анархістаў у свеце. 2. Дадаў дэталі пра вызваленне: на мове міжнароднага права тое што адбылося з намі называецца &quot;гвалтоўнае перамяшчэнне&quot;.</comment>
      <origin>2667234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36903" sha1="qmwpnn2crhqib1kix202goes2f0m778" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Міко́ла Алякса́ндравіч Дзядо́к''' ({{Н}} 23 жніўня 1988, [[Брагін]]) — беларускі грамадзка-палітычны дзеяч, блёгер, журналіст.

== Жыцьцяпіс ==

=== Маладыя гады ===
Скончыў юрыдычны каледж [[БДУ]]. Пасьля заканчэньня каледжу быў залічаны на 3 курс [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычнага факультэту]] БДУ, але вучыцца там ня стаў. Паступіў у [[Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт]] на аддзяленьне паліталёгіі. Працаваў у калектарскай фірме, дзе выконваў абавязкі журналіста, юрыста і камп’ютарнага адміністратара адначасова&lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/26870400.html 10 фактаў пра палітвязня Мікалая Дзядка]&lt;/ref&gt;. Удзельнік руху беларускіх анархістаў.

=== Першы арышт і турэмнае зьняволеньне ===
Быў затрыманы 3 верасьня 2010 году ў якасьці падазраванага па справе аб «нападзе на амбасаду Расейскай Фэдэрацыі» у ноч на 31 жніўня ў Менску. Супрацоўнікі [[Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь|МУС Беларусі]] арыштавалі Дзядка на трое сутак і зьмясцілі ў ізалятар часовага ўтрыманьня. Не сабраўшы дастатковай колькасьці доказаў, якія б пацьвярджалі дачыненьне Дзядка да справы, яму працягнулі тэрмін утрыманьня ў ізалятары часовага ўтрыманьня, але ўжо па іншай справе, «Аб нападзе на Дом прафсаюзаў». Ізноў не было знойдзена доказаў яго ўдзелу, але Дзядка затрымалі трэці раз як падазронага па справе &quot;аб нападзе на аддзяленьне «Беларусбанку». Пазьней Мікалаю сталі прыпісваць іншыя супрацьпраўныя дзеяньні, у прыватнасьці, [[Крадзеж|крадзяжы]] і [[хуліганства]]. 24 верасьня 2010 году адбыўшы больш за 20 сутак пад арыштам, Мікалай Дзядок быў абвінавачаны ва ўдзеле ў несанкцыянаванай акцыі каля [[Генэральны штаб Узброеных сілаў Беларусі|Генштабу Беларусі]], і 1 кастрычніка яму было прад’яўленае абвінавачаньне паводле арт. 339 ч. 2 — «хуліганства»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200325172026/https://palitviazni.info/viazen/mikalaj-dziadok Мікалай Дзядок]&lt;/ref&gt;. 27 траўня 2011 году Завадзкі суд Менску асудзіў Дзядка на 4 з паловай гады пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму (судзьдзя [[Жанна Хвайніцкая]]). Праходзіў па гэтак званай «''Справе анархістаў''» разам з [[Ігар Аліневіч|Ігарам Аліневічам]] (быў асуджаны на 8 гадоў) і [[Аляксандар Францкевіч|Аляксандрам Францкевічам]] (на 3 гады)&lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/24470146.htmlМікалай Дзядок: «Усіх не перасаджаеце!»]{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Пачаў адбываць пакараньне ў [[Магілёўская калёнія № 15|Магілёўскай калёніі № 15]]&lt;ref&gt;[http://www.nv-online.info/by/629/politics/109244/ Мікалай Дзядок: У турме чалавек з моцнай воляй толькі ўмацуецца ў сваіх перакананнях]{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

На судзе актывіст сваёй віны не прызнаў, таму пазьней у калёніі адмовіўся падпісваць прашэньне аб памілаваньні на імя [[Аляксандр Лукашэнка|Аляксандра Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211103185214/https://www.racyja.com/palityka/mikalaj-dzyadok-atrymau-dadatkovyya-go/ Палітзняволены Мікалай Дзядок этапаваны ў калонію № 9 у Горках.]&lt;/ref&gt;. 14 верасьня 2011 году Мікалай Дзядок у Магілёўскай калёніі пабраўся шлюбам з Валерыяй Хоцінай&lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/24708735.html Мікалай Дзядок першую гадавіну шлюбу сустракае ў адзіночцы]&lt;/ref&gt;. У кастрычніку 2011 году [[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]] і [[Беларускі Хэльсынкскі камітэт|Беларускі Хэльсынскі камітэт]] прызналі Ігара Аліневіча, Мікалая Дзядка і Аляксандра Францкевіча палітычнымі зьняволенымі. У лістападзе 2011 году дэпутатка [[Эўрапейскі парлямэнт|Эўрапарлямэнту]] ад [[Фінляндыя|Фінляндыі]] [[Сары Эсая]] ўзяла шэфства над Дзядком&lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/24470146.html Мікалай Дзядок: «Усіх не перасаджаеце!»]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=http://spring96.org/en/news/47611|title=Prisoner’s Godparenthood: Sari Essayah adopts Mikolai Dziadok|website=|date=2011-11-23|publisher=[[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]]|accessdate=2021-09-07}}&lt;/ref&gt;. За час знаходжаньня ў магілёўскай калёніі № 15 і 17-й калёніі ў Шклове Мікалай атрымаў больш за 10 спагнаньняў за розныя парушэнні&lt;ref&gt;[https://spring96.org/be/news/75825 Суд над Мікалаем Дзядком: яшчэ год зняволення (абноўлена)]&lt;/ref&gt;. Пастановай суду ад 5 сьнежня 2012 году ўмовы адбыцьця пакараньня яму былі зьмененыя на больш жорсткія, ён быў пераведзены з калёніі № 17 Шклова ў турму № 4 Магілёва&lt;ref&gt;[http://spring96.org/be/news/80198Мікалай Дзядок: Правілы распарадку за кратамі скіраваныя на знішчэнне чалавека (відэа) ]{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

У лістападзе 2014 году на Мікалая Дзядка завялі новую крымінальную справу паводле 411-га артыкулу за «злоснае непадпарадкаваньне патрабаваньням адміністрацыі папраўчай установы»&lt;ref&gt;[http://spring96.org/be/news/80198 Мікалай Дзядок: Правілы распарадку за кратамі скіраваныя на знішчэнне чалавека (відэа) ]&lt;/ref&gt;. 26 лютага 2015 году, за пяць дзён да сканчэньня тэрміну, суд Ленінскага раёну Магілёва асудзіў Дзядка паводле 411 арт. Крымінальнага кодэкса «злоснае непадпарадкаваньне патрабаваньням адміністрацыі» да 1 года зьняволеньня ў калёніі строгага рэжыму&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200325172028/http://harodniaspring.org/be/news/6365 Мікалай Дзядок сядзіць у камеры, дзе на двух зняволеных — пяць квадратных метраў]&lt;/ref&gt;. Дзядку інкрымінавалі 16 парушэньняў рэжыму ў месцах зьняволеньня&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211103100922/http://belprauda.org/za-try-dni-da-vyzvalennya-mikalaj-dzyadok-asudzhany-yashche-na-god-turmy/ За тры дні да вызваленьня Мікалай Дзядок асуджаны яшчэ на год турмы]&lt;/ref&gt;. За кожнае з гэтых 16-ці парушэньняў Мікалай у свой час ужо быў пакараны ў дысцыплінарным парадку, атрымаўшы вымову або ад 5 да 10 сутак [[Штрафны ізалятар|штрафнога ізалятара]] (ШІЗА)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170520170237/http://humanrightshouse.org/Articles/20849.html Артыкул 411 — новы спосаб затрымаць палітвязняў за кратамі ]&lt;/ref&gt;. Пасьля прысуду ён напісаў адкрыты ліст у прэсу, у якім раскрытыкаваў артыкул 411 Крымінальнага кодэксу, як антыгуманны і рэпрэсіўны&lt;ref&gt;https://spring96.org/be/news/76357&lt;/ref&gt;.

12 траўня 2015 году Мікалая перавялі ў калёнію ПК-9 у Горках, дзе з 50 дзён 42 сутак ён знаходзіўся ў ШІЗА «за парушэньні рэжыму адбыцьця пакараньня» і «адмовы ад працы»&lt;ref&gt;[https://spring96.org/be/news/78745 Маці Мікалая Дзядка: Два квадратных метра — норма плошчы на аднаго чалавека ў ПКТ. Гэта жудасна!]&lt;/ref&gt;. Каб зьвярнуць увагу на невыносныя ўмовы ўтрыманьня, 20 траўня 2015 году Дзядок вымушаны быў нанесьці сабе рэзаныя раны жывата і рук&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210517085146/https://eurobelarus.info/news/society/2015/05/27/pal-tvyazen-m-kalay-dzyadok-pareza-sabe-zhyvot-ruk.html Палітвязень Мікалай Дзядок парэзаў сабе жывот і рукі]&lt;/ref&gt;. Дэпутат [[Бундэстаг]]у Нямеччыны і прадстаўнік парляменцкай групы [[Саюз 90/Зялёныя]] ў [[Эўрапейскі парлямэнт|Эўрапарляменце]] [[Мануэль Сарацын]] узяў шэфства над палітычным зьняволеным Мікалаем Дзядком 24 чэрвеня 2015 году&lt;ref name=&quot;spring96.org&quot;&gt;{{Cite web|url=http://spring96.org/be/news/78004|title=Дэпутат Бундэстага Мануэль Сарацын узяў “шэфства” над Мікалаем Дзядком|date=2015-06-24|website=|publisher=[[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]]|language=be|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150705134805/https://spring96.org/be/news/78004|archivedate=2015-07-05|accessdate=2021-09-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://charter97.org/en/news/2015/6/25/157010/|title=Bundestag member Manuel Sarrazin: I call for immediate release of Mikalai Dziadok|date=2015-06-25|website=|publisher=[[Хартыя'97]]|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161118114511/http://www.charter97.org/en/news/2015/6/25/157010/|archivedate=2016-11-08|accessdate=2021-09-09}}&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 2015 году [[Аляксандар Лукашэнка]] памілаваў шасьцярых палітвязьняў — Мікалая Дзядка, Ігара Аліневіча, [[Мікалай Статкевіч|Міколу Статкевіча]], [[Яўген Васьковіч|Яўгена Васьковіча]], [[Арцём Пракапенка|Арцёма Пракапенку]] і [[Юрый Рубцоў|Юрыя Рубцова]]. У паведамленьні адзначалася, што рашэньне пра іх памілаваньне прынятае паводле «''прынцыпу гуманізму''»&lt;ref&gt;[http://www.belta.by/society/view/prezident-belarusi-prinjal-reshenie-o-pomilovanii-v-otnoshenii-rjada-lits-159933-2015 Президент Беларуси принял решение о помиловании в отношении ряда лиц]&lt;/ref&gt;.

=== Пасьля вызваленьня ===
Пасьля вызваленьня Мікалай Дзядок аднавіўся ў [[Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт|ЭГУ]] па праграме «Міжнародная палітыка і эканоміка»&lt;ref&gt;[http://belsat.eu/news/vuchoba-padarozhzhy-abryvanne-suvyazyau-yak-zhyvuts-bylyya-palitvyazni/ Вучоба, падарожжы, абрыванне сувязяў: як жывуць былыя палітвязні?]&lt;/ref&gt;, які скончыў у 2019 годзе. Заставаўся ўдзельнікам анархісцкага руху &lt;ref&gt;[http://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=177946 «Улада — зло, раскоша — злачынства, я мару пра Беларусь камун» — інтэрв’ю з анархістам Міколам Дзядком. Утопія? Дыскутуйце!]&lt;/ref&gt;. Працаваў у якасьці журналіста ў газэце «[[Новы Час (газэта)|Новы час]]», пісаў для іншых выданьняў &lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/mikola-dziadok-napisau-knihu-pra-bielaruskuju-turmu/28327503.html «Ускрываў сабе вены, рэзаў жывот» — Мікола Дзядок напісаў кнігу пра беларускую турму]&lt;/ref&gt;, вёў шэраг блёгаў у сацсетках і канал у Telegram&lt;ref&gt;https://euroradio.fm/yak-pazbegnuc-sachennya-u-sacsetkah-i-zaymec-milyon-padpischykau-efir-u-1505&lt;/ref&gt;, а таксама відэаблёг Radix, прысьвечаны «''рэвалюцыйнаму палітычнаму аналізу, сацыяльнай барацьбе і анархізму ў Беларусі»''&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/user/Ancom1933/about?view_as=subscriber&lt;/ref&gt;. Напісаў некалькі кніг. З кастрычніка 2019 году стыпэндыят праграмы Каліноўскага ступені магістра і слухач курсаў польскай мовы Ўнівэрсытэту Марыі Складоўскай-Кюры&lt;ref&gt;https://mikola.noblogs.org/?p=4093&lt;/ref&gt;.

===== Новыя затрыманьні і суды =====
25 сакавіка 2017 году Мікалай Дзядок быў затрыманы ў Менску і дастаўлены ў Партызанскі РУУС, а пасьля ў ЦІП на [[Акрэсьціна]]. У гэты ж дзень адвезены з чэрапна-мазгавой траўмай у шпіталь хуткай мэдыцычнай дапамогі ў суправаджэньні міліцыі&lt;ref&gt;[http://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=187907 Затрыманы 25 сакавіка Мікалай Дзядок у шпіталі з чэрапна-мазгавой траўмай]&lt;/ref&gt;. 30 чэрвеня 2018 году Дзядок, разам з 17 іншымі анархістамі, быў затрыманы групай спэцназу САХР і супрацоўнікамі [[Галоўнае ўпраўленьне па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю і карупцыяй|ГУБАЗіК]] падчас разгону нефармальнай сустрэчы анархістаў у лясным масіве пад Крупкамі. Як сьцвярджў сам Мікалай, ён правеў пяць гадзін у кайданках тварам у зямлю&lt;ref&gt;https://novychas.by/hramadstva/ne-karmice-paczvaru&lt;/ref&gt;. Дзядок зьвярнуўся ў праваахоўныя органы з просьбай узбудзіць крымінальную справу супраць супрацоўнікаў ГУБАЗіК за перавышэньня службовых паўнамоцтваў&lt;ref&gt;https://belsat.eu/news/mikalaj-dzyadok-patrabue-raspachats-spravu-suprats-silavikou-yakiya-razagnali-sustrechu-anarhistau-pad-krupkami/&lt;/ref&gt;. 12 ліпеня 2018 году Мікалая Дзядка затрымалі ля ўласнага дому байцы [[АМАП (Беларусь)|АМАП]], калі ён ішоў на суд да журналіста Зьмітра Галко, даставілі ў Фрунзенскі РУУС, а потым у суд Фрунзенскага раёну, дзе ён атрымаў штраф у 10 базавых велічынь паводле артыкула 17.10 КаАП «Дэманстраваньне нацысцкай сымболікі». Падставай для ўзбуджэньня адміністрацыйнай справы стаў пост Мікалая Дзядка ў Facebook&lt;ref&gt;http://spring96.org/be/news/90299&lt;/ref&gt;. 27 сьнежня 2018 году Мікалай Дзядок быў аштрафаваны судом Фрунзенскага раёну Менску на 40 [[Базавая велічыня|базавых велічынь]]. Яго абвінавацілі ў распаўсюдзе экстрэмісцкай прадукцыі: разьмяшчэньні на сваёй старонцы ў Facebook ілюстрацыі з выявай сымболікі Misantropic Division (міжнародная асацыяцыя неанацысцкіх суполак), якая судом Цэнтральнага раёну Менску была ўнесена ў рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Пры гэтым допіс Міколы Дзядка быў супраць нацызму. Справу разглядала судзьдзя Марыя Ярохіна.

4 сакавіка 2019 году Мікалая Дзядка затрымалі каля суду Фрунзенскага раёну Менску адразу пасьля таго як яму быў прысуджаны штраф паводле артыкулу 17.11 КаАП «Распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў» за пост у сацсетках. Мікалай правёў больш за 2 дні ў ізалятары часовага ўтрыманьня, пасьля чаго суд Цэнтральнага раёну прысудзіў яму 25 базавых велічынь штрафу за ўдзел у акцыі «Свабоду палітвязням»&lt;ref&gt;https://www.svaboda.org/a/29806793.html&lt;/ref&gt;. 8 красавіка 2019 году Мікола Дзядок быў аштрафаваны судом Фрунзенскага раёну на 1020 рублёў (40 базавых велічынь) паводле артыкулу 17.11. У адну адміністрацыйную справу аб’ядналі адразу тры пратаколы за выкарыстаньне хэштэгу і флэшмоб #яэкстрэміст, які ён правёў супраць закону аб процідзеяньні экстрэмізму. 10 чэрвеня 2019 году ў судзе Фрунзенскага раёну судзьдзя М. Ярохіна прызнала Міколу Дзядка вінаватым у «публічным дэманстраваньні і распаўсюдзе экстрэмісцкіх матэрыялаў» і пакарала штрафам у памеры 50 базавых велічынь (1275 рублёў). Згодна з пастановай суду, Мікола разьмясьціў у сацсетцы «Укантакце» запіс з чатырма экстрэмісцкімі літарамі «[[A.C.A.B.|ACAB]]». 16 верасьня 2019 году суд Фрунзенскага раёну ізноў пакараў Міколу Дзядка за абрэвіятуру «АСАВ» у сацыяльнай сетцы Укантакце, прызначыўшы яму штраф у памеры 40 базавых велічынь&lt;ref&gt;https://novychas.by/hramadstva/sztraf-u-1020-rubljou-za-4-litary-u-sacsetkah&lt;/ref&gt;.

9 студзеня 2020 году суд Фрунзенскага раёну пакараў&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1115095495508141&amp;set=a.150036868680680&amp;type=3&lt;/ref&gt; Міколу Дзядка паводле артыкула 23.34 за ўдзел у несанкцыянаванай [[Пратэсты супраць інтэграцыі з Расеяй|акцыі ў абарону незалежнасьці Беларусі]] ў Менску 21 сьнежня 2019 году. Штраф склаў 50 базавых велічынь. Вяла працэс судзьдзя А. Бушава. 19 сакавіка 2020 году позна ўвечары Мікола Дзядок быў затрыманы супрацоўнікамі міліцыі і абвінавачаны ў дробным хуліганстве (17.1 КаАП РБ). Актывіста даставілі ў ізалятар на [[Акрэсьціна]] і абвінавацілі ў нанясеньні надпісу супраць МУС фарбай на сьцяну інтэрнату. На наступны дзень актывіста даставілі ў суд Маскоўскага раёну, дзе высьветлілася што ў дзень нанясеньня надпісу Мікалай Дзядок знаходзіўся за межамі Беларусі, аб чым быў штамп у ягоным пашпарце. Справа была адпраўленая ў Маскоўскі РУУС г. Менску на дапрацоўку&lt;ref&gt;https://spring96.org/be/news/96283&lt;/ref&gt;.

=== Крымінальная справа 2020 году ===
9 жніўня 2020 году ў Беларусі распачаліся [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэсты супраць фальсыфікацыі прэзыдэнцкіх выбараў, гвалту і беззаконьня]], якія падтрымаў Мікола Дзядок. 12 лістапада 2020 году Дзядок быў затрыманы супрацоўнікамі [[Галоўнае ўпраўленьне па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю і карупцыяй|ГУБАЗіКа]] на кватэры ў пасёлку [[Сасновы (Асіповіцкі раён)|Сасновы]] [[Асіповіцкі раён|Асіповіцкага раёну]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Пры затрыманьні быў выкарыстаны пярцовы газ, а Дзядок быў моцна зьбіты&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NZZ&quot;&gt;{{Cite web|last=Ackermann|first=Felix|date=2021-03-08|title=Folter, erzwungene Geständnisse und Lagerhaft – wie ein Blogger die weissrussische Diktatur demaskiert|url=https://www.nzz.ch/feuilleton/folter-erzwungene-gestaendnisse-und-lagerhaft-ein-blogger-demaskiert-die-weissrussische-diktatur-ld.1601471|url-status=live|archiveurl=https://archive.md/xBpjy|archivedate=2021-09-14|accessdate=2021-09-14|publisher=Neue Zürcher Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;. Арыштаванага па крымінальнай справе аб «парушэньні грамадзкага парадку» (арт. 342 КК) гвалтам прымусілі зьняцца ў на камэру для роліку [[Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь|МУС]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=262304 nashaniva.by]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NZZ&quot; /&gt;. Пасьля затрыманьня яго адвезьлі ў Менск у ГУБАЗіК, дзе Дзядка катавалі: трымалі тварам у падлогу, зьбівалі дубінкай, білі электрашокерам, душылі і пагражалі згвалтаваньнем&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=275318|language=be|title=Страшныя паказанні палітвязня Дзядка ў судзе: Выдаў паролі пасля таго, як душылі падушкай|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|accessdate=2021-08-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NZZ&quot; /&gt;. Затым яго адвезьлі ў ізалятар на [[Акрэсьціна]], пазьней перавялі ў [[СІЗА-1]] Менску&lt;ref name=&quot;настаивает&quot;&gt;{{Cite web|language=ru|url=https://news.tut.by/economics/707784.html|title=Блогер Николай Дедок находится на Окрестина. Адвокат настаивает на судебно-медицинской экспертизе|publisher=[[TUT.BY]]|date=2020-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201113131657/https://news.tut.by/economics/707784.html|archive-date=2020-11-13|accessdate=2020-11-13|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. У зьняволеньні актывіста пазбаўлялі сну, цяпла, ежы і кантактаў са зьнешнім сьветам&lt;ref name=&quot;NZZ&quot; /&gt;.

24 лістапада 2020 году сумеснай заявай 11 арганізацый, сярод якіх [[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]], [[Беларускі Хэльсынскі камітэт]], [[Беларускі ПЭН-цэнтар|Беларускі ПЕН-цэнтар]], Дзядок быў прызнаны [[Палітычныя зьняволеныя|палітычным зьняволеным]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-11-24|title=Заява праваабарончых арганізацый Беларусі аб прызнанні 8 новых палітвязняў|url=http://spring96.org/be/news/100574|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210722131854/http://spring96.org/be/news/100574|archivedate=2021-07-22|accessdate=2021-09-14|website=|publisher=[[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]]}}&lt;/ref&gt;. 15 студзеня 2021 году шэфства над палітвязьнем узяла [[Тамара Фунічэла]], дэпутатка Нацыянальнай Рады [[Фэдэральны Сход Швайцарыі|Фэдэральнага Сходу Швайцарыі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-01-15|title=Members of the Swiss National Council and the British House of Lords take over godparenthood for Mikalai Dziadok and Stsiapan Latypau|url=https://www.lphr.org/tamara-funiciello-sp-and-lord-foulkes-labour-party-have-taken-over-a-godparenthood-for-political-prisoners-in-belarus/|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210914172228/https://www.lphr.org/en/tamara-funiciello-sp-and-lord-foulkes-labour-party-have-taken-over-a-godparenthood-for-political-prisoners-in-belarus/|archivedate=2021-09-14|accessdate=2021-09-14|website=|publisher=Libereco – Partnership for Human Rights|language=en}}&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 2021 году [[Сьледчы камітэт Рэспублікі Беларусь|Сьледчы камітэт]] распачаў у дачыненьні палітвязьня новыя крымінальныя справы аб закліку да захопу ўлады (ч. 3 арт. 361 КК) і незаконных дзеяньнях у дачыненьні да гаручых рэчываў (ч. 1 арт. 295-3 КК)&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://prisoners.spring96.org/ru/person/mikalai-dzjadok|title=Николай Дедок — Политзаключённые в Беларуси|publisher=prisoners.spring96.org|accessdate=2021-09-14|language=ru}}&lt;/ref&gt;. 3 лістапада 2021 году ў Менскім гарадзкім судзе аднавіўся працэс Дзядком. Суд не пачаўся ў прызначаны час праз паведамленьне пра бомбу. Адбыліся судовыя спрэчкі, на якіх пракурор запрасіў для палітвязьня пакараньне ў выглядзе пазбаўленьня волі тэрмінам на 5 гадоў у калёніі агульнага рэжыму. Зь іх: паводле ч. 1 арт. 342 КК — 2 гады калёніі; паводле арт. 295-3 КК — 2 гады калёніі; паводле арт. 361 КК — 4,5 года калёніі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/31542735.html Перад судом над Дзядком выклікалі сапэраў. Пасьля аднаўленьня працэсу пракурор запрасіў для палітвязьня 5 гадоў калёніі] // [[Беларуская служба Радыё Свабода|Беларуская служба Радыё «Свабода»]], 3-10-2021 &lt;/ref&gt;. 10 лістапада 2021 году судзьдзя Настасься Папко выракла Міколу Дзядка да 5 гадоў зьняволеньня ў калёніі агульнага рэжыму на патрабаваньне пракурора Антона Цюменцава. Мікола Дзядок адмовіў [[Віна|віну]] па ўсіх 3-х артыкулах [[Крымінальны кодэкс Беларусі|Крымінальнага кодэксу Беларусі]]. У сувязі з выяўленьнем падчас суду неадпаведнасьці паказаньняў сьведкаў на [[Сьледзтва|сьледзтве]] і ў судовай залі заявіў у апошнім слове: «усім, хто мае дачыненьне да арганізацыі гэтага судовага працэсу, а роўна і іншых палітычных рэпрэсій у маёй краіне, я хачу сказаць: ня майце ілюзій! Ніякія напісаныя вамі паперкі, ніякі [[тэрор]] ня здольныя спыніць вызваленьне чалавека»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Анархіста Міколу Дзядка пакаралі 5 гадамі зьняволеньня|спасылка=https://www.svaboda.org/a/31331897.html|выдавец=[[Беларуская служба Радыё Свабода|Беларуская служба Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=10 лістапада 2021|дата доступу=12 лістапада 2021}}&lt;/ref&gt;.

11 верасьня 2025 году быў вызвалены сярод 52-х палітвязьняў пасьля сустрэчы прадстаўніка прэзыдэнта ЗША [[Джон Коўл|Джона Коўла]] з Аляксандрам Лукашэнкам. Сярод адначасна вызваленых было 38 грамадзянаў Беларусі, у тым ліку старшыня Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада) [[Мікалай Статкевіч]], старшыня кансорцыюму «ЭўраБеларусь» [[Уладзімер Уладзімеравіч Мацкевіч|Уладзімер Мацкевіч]], былы старшыня Беларускага прафсаюзу работнікаў радыёэлектроннай прамысловасьці [[Генадзь Фядыніч]], старшыня Беларускага кангрэсу дэмакратычных прафсаюзаў [[Аляксандар Ярашук]] і галоўны рэдактар тыднёвіка «[[Рэгіянальная газэта]]» [[Аляксандар Манцэвіч]]. Памілаваныя іншаземцы паходзілі з 6 краінаў Эўропы, зь іх 10 з 3-х суседніх краінаў Эўразьвязу&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Пасьля сустрэчы Лукашэнкі з прадстаўнікамі ЗША ў Беларусі вызвалілі 52 палітычных зьняволеных|спасылка=https://www.svaboda.org/a/33527462.html|выдавец=[[Беларуская служба Радыё Свабода|Беларуская служба Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=11 верасьня 2025|дата доступу=11 верасьня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Вызваленыя былі гвалтоўна перамешчаныя праз беларуска-літоўскую мяжу. У часткі з іх канфіскаваныя пашпарты.&lt;ref&gt;https://prisoners.spring96.org/be/person/mikalai-dzjadok&lt;/ref&gt;

== Узнагароды ==
* Прэмія імя Алеся Караля ў намінацыі «Лепшы сацыяльна-палітычны матэрыял» за артыкул «Дармаедзкія пратэсты і пэрспектыва Майдану»&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20210516165630/https://baj.by/be/content/u-minsku-nazvanyya-laureaty-zhurnalisckay-premii-imya-alyakseya-karalya-shmat-fota&lt;/ref&gt; (2017)

* [[Прэмія імя Францішка Аляхновіча]] за лепшы твор, напісаны ў няволі (кніга «''Фарбы паралельнага свету''»)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20211105173418/https://www.racyja.com/kultura/premiyaj-imya-frantsishka-alyakhnovicha-uga/&lt;/ref&gt; (2017)

* Прэмія імя Алеся Караля ў намінацыі «Лепшы сацыяльна-палітычны матэрыял» за артыкул «Турма і воля: культурны абмен»&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20211103100933/https://baj.by/be/content/adbylasya-cyrymoniya-uganaravannya-peramozhcau-zhurnalisckay-premii-imya-alyakseya-karalya&lt;/ref&gt; (2018)

== Бібліяграфія ==
* «Фарбы паралельнага сьвету» (2017)&lt;ref&gt;[http://novychas.by/palityka/mikalaj-dzjadok-prezentavau-svoj-paralelny-svet Мікалай Дзядок прэзентаваў свой паралельны свет]&lt;/ref&gt;.
* «Народные моджахеды: Муджахедин Хальк» (2019)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20211103102425/https://www.samoopredelenie.info/post/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%BC%D0%BE%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%B5%D0%B4%D1%8B-%D0%BC%D1%83%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD-%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA?fbclid=IwAR2n3Fh6lLswoLBN70eT4gOCPhurQjvfJr16raQsUL8uiO2Re2JVY_IegXI&lt;/ref&gt;
* «Теория интерсекциональности: анархистская критика» (2020)&lt;ref&gt;http://radicalbook.tilda.ws/intersect&lt;/ref&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://novychas.by/author/%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%20%D0%94%D0%B7%D1%8F%D0%B4%D0%BE%D0%BA Артыкулы Міколы Дзядка ў газэце «Новы Час»]
* [https://prisoners.spring96.org/be/person/mikalai-dzjadok Старонка Мікалая Дзядка на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Дзядок, Мікола}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брагіне]]
[[Катэгорыя:Беларускія палітвязьні]]
[[Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія публіцысты]]
[[Катэгорыя:Беларускія анархісты]]
[[Катэгорыя:Анархізм у Беларусі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Эўрапейскага гуманітарнага ўнівэрсытэту]]</text>
      <sha1>qmwpnn2crhqib1kix202goes2f0m778</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667235</id>
      <parentid>2667234</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T08:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mikalai 2015</username>
        <id>63138</id>
      </contributor>
      <origin>2667235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36923" sha1="oakl0dh5tmym9qe2njc14kwac1zebzh" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Міко́ла Алякса́ндравіч Дзядо́к''' ({{Н}} 23 жніўня 1988, [[Брагін]]) — беларускі грамадзка-палітычны дзеяч, блёгер, журналіст.

== Жыцьцяпіс ==

=== Маладыя гады ===
Скончыў юрыдычны каледж [[БДУ]]. Пасьля заканчэньня каледжу быў залічаны на 3 курс [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычнага факультэту]] БДУ, але вучыцца там ня стаў. Паступіў у [[Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт]] на аддзяленьне паліталёгіі. Працаваў у калектарскай фірме, дзе выконваў абавязкі журналіста, юрыста і камп’ютарнага адміністратара адначасова&lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/26870400.html 10 фактаў пра палітвязня Мікалая Дзядка]&lt;/ref&gt;. У мінулым - удзельнік руху беларускіх анархістаў.

=== Першы арышт і турэмнае зьняволеньне ===
Быў затрыманы 3 верасьня 2010 году ў якасьці падазраванага па справе аб «нападзе на амбасаду Расейскай Фэдэрацыі» у ноч на 31 жніўня ў Менску. Супрацоўнікі [[Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь|МУС Беларусі]] арыштавалі Дзядка на трое сутак і зьмясцілі ў ізалятар часовага ўтрыманьня. Не сабраўшы дастатковай колькасьці доказаў, якія б пацьвярджалі дачыненьне Дзядка да справы, яму працягнулі тэрмін утрыманьня ў ізалятары часовага ўтрыманьня, але ўжо па іншай справе, «Аб нападзе на Дом прафсаюзаў». Ізноў не было знойдзена доказаў яго ўдзелу, але Дзядка затрымалі трэці раз як падазронага па справе &quot;аб нападзе на аддзяленьне «Беларусбанку». Пазьней Мікалаю сталі прыпісваць іншыя супрацьпраўныя дзеяньні, у прыватнасьці, [[Крадзеж|крадзяжы]] і [[хуліганства]]. 24 верасьня 2010 году адбыўшы больш за 20 сутак пад арыштам, Мікалай Дзядок быў абвінавачаны ва ўдзеле ў несанкцыянаванай акцыі каля [[Генэральны штаб Узброеных сілаў Беларусі|Генштабу Беларусі]], і 1 кастрычніка яму было прад’яўленае абвінавачаньне паводле арт. 339 ч. 2 — «хуліганства»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200325172026/https://palitviazni.info/viazen/mikalaj-dziadok Мікалай Дзядок]&lt;/ref&gt;. 27 траўня 2011 году Завадзкі суд Менску асудзіў Дзядка на 4 з паловай гады пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму (судзьдзя [[Жанна Хвайніцкая]]). Праходзіў па гэтак званай «''Справе анархістаў''» разам з [[Ігар Аліневіч|Ігарам Аліневічам]] (быў асуджаны на 8 гадоў) і [[Аляксандар Францкевіч|Аляксандрам Францкевічам]] (на 3 гады)&lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/24470146.htmlМікалай Дзядок: «Усіх не перасаджаеце!»]{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Пачаў адбываць пакараньне ў [[Магілёўская калёнія № 15|Магілёўскай калёніі № 15]]&lt;ref&gt;[http://www.nv-online.info/by/629/politics/109244/ Мікалай Дзядок: У турме чалавек з моцнай воляй толькі ўмацуецца ў сваіх перакананнях]{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

На судзе актывіст сваёй віны не прызнаў, таму пазьней у калёніі адмовіўся падпісваць прашэньне аб памілаваньні на імя [[Аляксандр Лукашэнка|Аляксандра Лукашэнкі]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211103185214/https://www.racyja.com/palityka/mikalaj-dzyadok-atrymau-dadatkovyya-go/ Палітзняволены Мікалай Дзядок этапаваны ў калонію № 9 у Горках.]&lt;/ref&gt;. 14 верасьня 2011 году Мікалай Дзядок у Магілёўскай калёніі пабраўся шлюбам з Валерыяй Хоцінай&lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/24708735.html Мікалай Дзядок першую гадавіну шлюбу сустракае ў адзіночцы]&lt;/ref&gt;. У кастрычніку 2011 году [[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]] і [[Беларускі Хэльсынкскі камітэт|Беларускі Хэльсынскі камітэт]] прызналі Ігара Аліневіча, Мікалая Дзядка і Аляксандра Францкевіча палітычнымі зьняволенымі. У лістападзе 2011 году дэпутатка [[Эўрапейскі парлямэнт|Эўрапарлямэнту]] ад [[Фінляндыя|Фінляндыі]] [[Сары Эсая]] ўзяла шэфства над Дзядком&lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/24470146.html Мікалай Дзядок: «Усіх не перасаджаеце!»]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|language=en|url=http://spring96.org/en/news/47611|title=Prisoner’s Godparenthood: Sari Essayah adopts Mikolai Dziadok|website=|date=2011-11-23|publisher=[[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]]|accessdate=2021-09-07}}&lt;/ref&gt;. За час знаходжаньня ў магілёўскай калёніі № 15 і 17-й калёніі ў Шклове Мікалай атрымаў больш за 10 спагнаньняў за розныя парушэнні&lt;ref&gt;[https://spring96.org/be/news/75825 Суд над Мікалаем Дзядком: яшчэ год зняволення (абноўлена)]&lt;/ref&gt;. Пастановай суду ад 5 сьнежня 2012 году ўмовы адбыцьця пакараньня яму былі зьмененыя на больш жорсткія, ён быў пераведзены з калёніі № 17 Шклова ў турму № 4 Магілёва&lt;ref&gt;[http://spring96.org/be/news/80198Мікалай Дзядок: Правілы распарадку за кратамі скіраваныя на знішчэнне чалавека (відэа) ]{{Недаступная спасылка|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

У лістападзе 2014 году на Мікалая Дзядка завялі новую крымінальную справу паводле 411-га артыкулу за «злоснае непадпарадкаваньне патрабаваньням адміністрацыі папраўчай установы»&lt;ref&gt;[http://spring96.org/be/news/80198 Мікалай Дзядок: Правілы распарадку за кратамі скіраваныя на знішчэнне чалавека (відэа) ]&lt;/ref&gt;. 26 лютага 2015 году, за пяць дзён да сканчэньня тэрміну, суд Ленінскага раёну Магілёва асудзіў Дзядка паводле 411 арт. Крымінальнага кодэкса «злоснае непадпарадкаваньне патрабаваньням адміністрацыі» да 1 года зьняволеньня ў калёніі строгага рэжыму&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200325172028/http://harodniaspring.org/be/news/6365 Мікалай Дзядок сядзіць у камеры, дзе на двух зняволеных — пяць квадратных метраў]&lt;/ref&gt;. Дзядку інкрымінавалі 16 парушэньняў рэжыму ў месцах зьняволеньня&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211103100922/http://belprauda.org/za-try-dni-da-vyzvalennya-mikalaj-dzyadok-asudzhany-yashche-na-god-turmy/ За тры дні да вызваленьня Мікалай Дзядок асуджаны яшчэ на год турмы]&lt;/ref&gt;. За кожнае з гэтых 16-ці парушэньняў Мікалай у свой час ужо быў пакараны ў дысцыплінарным парадку, атрымаўшы вымову або ад 5 да 10 сутак [[Штрафны ізалятар|штрафнога ізалятара]] (ШІЗА)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170520170237/http://humanrightshouse.org/Articles/20849.html Артыкул 411 — новы спосаб затрымаць палітвязняў за кратамі ]&lt;/ref&gt;. Пасьля прысуду ён напісаў адкрыты ліст у прэсу, у якім раскрытыкаваў артыкул 411 Крымінальнага кодэксу, як антыгуманны і рэпрэсіўны&lt;ref&gt;https://spring96.org/be/news/76357&lt;/ref&gt;.

12 траўня 2015 году Мікалая перавялі ў калёнію ПК-9 у Горках, дзе з 50 дзён 42 сутак ён знаходзіўся ў ШІЗА «за парушэньні рэжыму адбыцьця пакараньня» і «адмовы ад працы»&lt;ref&gt;[https://spring96.org/be/news/78745 Маці Мікалая Дзядка: Два квадратных метра — норма плошчы на аднаго чалавека ў ПКТ. Гэта жудасна!]&lt;/ref&gt;. Каб зьвярнуць увагу на невыносныя ўмовы ўтрыманьня, 20 траўня 2015 году Дзядок вымушаны быў нанесьці сабе рэзаныя раны жывата і рук&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210517085146/https://eurobelarus.info/news/society/2015/05/27/pal-tvyazen-m-kalay-dzyadok-pareza-sabe-zhyvot-ruk.html Палітвязень Мікалай Дзядок парэзаў сабе жывот і рукі]&lt;/ref&gt;. Дэпутат [[Бундэстаг]]у Нямеччыны і прадстаўнік парляменцкай групы [[Саюз 90/Зялёныя]] ў [[Эўрапейскі парлямэнт|Эўрапарляменце]] [[Мануэль Сарацын]] узяў шэфства над палітычным зьняволеным Мікалаем Дзядком 24 чэрвеня 2015 году&lt;ref name=&quot;spring96.org&quot;&gt;{{Cite web|url=http://spring96.org/be/news/78004|title=Дэпутат Бундэстага Мануэль Сарацын узяў “шэфства” над Мікалаем Дзядком|date=2015-06-24|website=|publisher=[[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]]|language=be|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150705134805/https://spring96.org/be/news/78004|archivedate=2015-07-05|accessdate=2021-09-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://charter97.org/en/news/2015/6/25/157010/|title=Bundestag member Manuel Sarrazin: I call for immediate release of Mikalai Dziadok|date=2015-06-25|website=|publisher=[[Хартыя'97]]|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161118114511/http://www.charter97.org/en/news/2015/6/25/157010/|archivedate=2016-11-08|accessdate=2021-09-09}}&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 2015 году [[Аляксандар Лукашэнка]] памілаваў шасьцярых палітвязьняў — Мікалая Дзядка, Ігара Аліневіча, [[Мікалай Статкевіч|Міколу Статкевіча]], [[Яўген Васьковіч|Яўгена Васьковіча]], [[Арцём Пракапенка|Арцёма Пракапенку]] і [[Юрый Рубцоў|Юрыя Рубцова]]. У паведамленьні адзначалася, што рашэньне пра іх памілаваньне прынятае паводле «''прынцыпу гуманізму''»&lt;ref&gt;[http://www.belta.by/society/view/prezident-belarusi-prinjal-reshenie-o-pomilovanii-v-otnoshenii-rjada-lits-159933-2015 Президент Беларуси принял решение о помиловании в отношении ряда лиц]&lt;/ref&gt;.

=== Пасьля вызваленьня ===
Пасьля вызваленьня Мікалай Дзядок аднавіўся ў [[Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт|ЭГУ]] па праграме «Міжнародная палітыка і эканоміка»&lt;ref&gt;[http://belsat.eu/news/vuchoba-padarozhzhy-abryvanne-suvyazyau-yak-zhyvuts-bylyya-palitvyazni/ Вучоба, падарожжы, абрыванне сувязяў: як жывуць былыя палітвязні?]&lt;/ref&gt;, які скончыў у 2019 годзе. Заставаўся ўдзельнікам анархісцкага руху &lt;ref&gt;[http://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=177946 «Улада — зло, раскоша — злачынства, я мару пра Беларусь камун» — інтэрв’ю з анархістам Міколам Дзядком. Утопія? Дыскутуйце!]&lt;/ref&gt;. Працаваў у якасьці журналіста ў газэце «[[Новы Час (газэта)|Новы час]]», пісаў для іншых выданьняў &lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/a/mikola-dziadok-napisau-knihu-pra-bielaruskuju-turmu/28327503.html «Ускрываў сабе вены, рэзаў жывот» — Мікола Дзядок напісаў кнігу пра беларускую турму]&lt;/ref&gt;, вёў шэраг блёгаў у сацсетках і канал у Telegram&lt;ref&gt;https://euroradio.fm/yak-pazbegnuc-sachennya-u-sacsetkah-i-zaymec-milyon-padpischykau-efir-u-1505&lt;/ref&gt;, а таксама відэаблёг Radix, прысьвечаны «''рэвалюцыйнаму палітычнаму аналізу, сацыяльнай барацьбе і анархізму ў Беларусі»''&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/user/Ancom1933/about?view_as=subscriber&lt;/ref&gt;. Напісаў некалькі кніг. З кастрычніка 2019 году стыпэндыят праграмы Каліноўскага ступені магістра і слухач курсаў польскай мовы Ўнівэрсытэту Марыі Складоўскай-Кюры&lt;ref&gt;https://mikola.noblogs.org/?p=4093&lt;/ref&gt;.

===== Новыя затрыманьні і суды =====
25 сакавіка 2017 году Мікалай Дзядок быў затрыманы ў Менску і дастаўлены ў Партызанскі РУУС, а пасьля ў ЦІП на [[Акрэсьціна]]. У гэты ж дзень адвезены з чэрапна-мазгавой траўмай у шпіталь хуткай мэдыцычнай дапамогі ў суправаджэньні міліцыі&lt;ref&gt;[http://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=187907 Затрыманы 25 сакавіка Мікалай Дзядок у шпіталі з чэрапна-мазгавой траўмай]&lt;/ref&gt;. 30 чэрвеня 2018 году Дзядок, разам з 17 іншымі анархістамі, быў затрыманы групай спэцназу САХР і супрацоўнікамі [[Галоўнае ўпраўленьне па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю і карупцыяй|ГУБАЗіК]] падчас разгону нефармальнай сустрэчы анархістаў у лясным масіве пад Крупкамі. Як сьцвярджў сам Мікалай, ён правеў пяць гадзін у кайданках тварам у зямлю&lt;ref&gt;https://novychas.by/hramadstva/ne-karmice-paczvaru&lt;/ref&gt;. Дзядок зьвярнуўся ў праваахоўныя органы з просьбай узбудзіць крымінальную справу супраць супрацоўнікаў ГУБАЗіК за перавышэньня службовых паўнамоцтваў&lt;ref&gt;https://belsat.eu/news/mikalaj-dzyadok-patrabue-raspachats-spravu-suprats-silavikou-yakiya-razagnali-sustrechu-anarhistau-pad-krupkami/&lt;/ref&gt;. 12 ліпеня 2018 году Мікалая Дзядка затрымалі ля ўласнага дому байцы [[АМАП (Беларусь)|АМАП]], калі ён ішоў на суд да журналіста Зьмітра Галко, даставілі ў Фрунзенскі РУУС, а потым у суд Фрунзенскага раёну, дзе ён атрымаў штраф у 10 базавых велічынь паводле артыкула 17.10 КаАП «Дэманстраваньне нацысцкай сымболікі». Падставай для ўзбуджэньня адміністрацыйнай справы стаў пост Мікалая Дзядка ў Facebook&lt;ref&gt;http://spring96.org/be/news/90299&lt;/ref&gt;. 27 сьнежня 2018 году Мікалай Дзядок быў аштрафаваны судом Фрунзенскага раёну Менску на 40 [[Базавая велічыня|базавых велічынь]]. Яго абвінавацілі ў распаўсюдзе экстрэмісцкай прадукцыі: разьмяшчэньні на сваёй старонцы ў Facebook ілюстрацыі з выявай сымболікі Misantropic Division (міжнародная асацыяцыя неанацысцкіх суполак), якая судом Цэнтральнага раёну Менску была ўнесена ў рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Пры гэтым допіс Міколы Дзядка быў супраць нацызму. Справу разглядала судзьдзя Марыя Ярохіна.

4 сакавіка 2019 году Мікалая Дзядка затрымалі каля суду Фрунзенскага раёну Менску адразу пасьля таго як яму быў прысуджаны штраф паводле артыкулу 17.11 КаАП «Распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў» за пост у сацсетках. Мікалай правёў больш за 2 дні ў ізалятары часовага ўтрыманьня, пасьля чаго суд Цэнтральнага раёну прысудзіў яму 25 базавых велічынь штрафу за ўдзел у акцыі «Свабоду палітвязням»&lt;ref&gt;https://www.svaboda.org/a/29806793.html&lt;/ref&gt;. 8 красавіка 2019 году Мікола Дзядок быў аштрафаваны судом Фрунзенскага раёну на 1020 рублёў (40 базавых велічынь) паводле артыкулу 17.11. У адну адміністрацыйную справу аб’ядналі адразу тры пратаколы за выкарыстаньне хэштэгу і флэшмоб #яэкстрэміст, які ён правёў супраць закону аб процідзеяньні экстрэмізму. 10 чэрвеня 2019 году ў судзе Фрунзенскага раёну судзьдзя М. Ярохіна прызнала Міколу Дзядка вінаватым у «публічным дэманстраваньні і распаўсюдзе экстрэмісцкіх матэрыялаў» і пакарала штрафам у памеры 50 базавых велічынь (1275 рублёў). Згодна з пастановай суду, Мікола разьмясьціў у сацсетцы «Укантакце» запіс з чатырма экстрэмісцкімі літарамі «[[A.C.A.B.|ACAB]]». 16 верасьня 2019 году суд Фрунзенскага раёну ізноў пакараў Міколу Дзядка за абрэвіятуру «АСАВ» у сацыяльнай сетцы Укантакце, прызначыўшы яму штраф у памеры 40 базавых велічынь&lt;ref&gt;https://novychas.by/hramadstva/sztraf-u-1020-rubljou-za-4-litary-u-sacsetkah&lt;/ref&gt;.

9 студзеня 2020 году суд Фрунзенскага раёну пакараў&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1115095495508141&amp;set=a.150036868680680&amp;type=3&lt;/ref&gt; Міколу Дзядка паводле артыкула 23.34 за ўдзел у несанкцыянаванай [[Пратэсты супраць інтэграцыі з Расеяй|акцыі ў абарону незалежнасьці Беларусі]] ў Менску 21 сьнежня 2019 году. Штраф склаў 50 базавых велічынь. Вяла працэс судзьдзя А. Бушава. 19 сакавіка 2020 году позна ўвечары Мікола Дзядок быў затрыманы супрацоўнікамі міліцыі і абвінавачаны ў дробным хуліганстве (17.1 КаАП РБ). Актывіста даставілі ў ізалятар на [[Акрэсьціна]] і абвінавацілі ў нанясеньні надпісу супраць МУС фарбай на сьцяну інтэрнату. На наступны дзень актывіста даставілі ў суд Маскоўскага раёну, дзе высьветлілася што ў дзень нанясеньня надпісу Мікалай Дзядок знаходзіўся за межамі Беларусі, аб чым быў штамп у ягоным пашпарце. Справа была адпраўленая ў Маскоўскі РУУС г. Менску на дапрацоўку&lt;ref&gt;https://spring96.org/be/news/96283&lt;/ref&gt;.

=== Крымінальная справа 2020 году ===
9 жніўня 2020 году ў Беларусі распачаліся [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэсты супраць фальсыфікацыі прэзыдэнцкіх выбараў, гвалту і беззаконьня]], якія падтрымаў Мікола Дзядок. 12 лістапада 2020 году Дзядок быў затрыманы супрацоўнікамі [[Галоўнае ўпраўленьне па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю і карупцыяй|ГУБАЗіКа]] на кватэры ў пасёлку [[Сасновы (Асіповіцкі раён)|Сасновы]] [[Асіповіцкі раён|Асіповіцкага раёну]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Пры затрыманьні быў выкарыстаны пярцовы газ, а Дзядок быў моцна зьбіты&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NZZ&quot;&gt;{{Cite web|last=Ackermann|first=Felix|date=2021-03-08|title=Folter, erzwungene Geständnisse und Lagerhaft – wie ein Blogger die weissrussische Diktatur demaskiert|url=https://www.nzz.ch/feuilleton/folter-erzwungene-gestaendnisse-und-lagerhaft-ein-blogger-demaskiert-die-weissrussische-diktatur-ld.1601471|url-status=live|archiveurl=https://archive.md/xBpjy|archivedate=2021-09-14|accessdate=2021-09-14|publisher=Neue Zürcher Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;. Арыштаванага па крымінальнай справе аб «парушэньні грамадзкага парадку» (арт. 342 КК) гвалтам прымусілі зьняцца ў на камэру для роліку [[Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь|МУС]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=262304 nashaniva.by]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NZZ&quot; /&gt;. Пасьля затрыманьня яго адвезьлі ў Менск у ГУБАЗіК, дзе Дзядка катавалі: трымалі тварам у падлогу, зьбівалі дубінкай, білі электрашокерам, душылі і пагражалі згвалтаваньнем&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=275318|language=be|title=Страшныя паказанні палітвязня Дзядка ў судзе: Выдаў паролі пасля таго, як душылі падушкай|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|accessdate=2021-08-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NZZ&quot; /&gt;. Затым яго адвезьлі ў ізалятар на [[Акрэсьціна]], пазьней перавялі ў [[СІЗА-1]] Менску&lt;ref name=&quot;настаивает&quot;&gt;{{Cite web|language=ru|url=https://news.tut.by/economics/707784.html|title=Блогер Николай Дедок находится на Окрестина. Адвокат настаивает на судебно-медицинской экспертизе|publisher=[[TUT.BY]]|date=2020-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201113131657/https://news.tut.by/economics/707784.html|archive-date=2020-11-13|accessdate=2020-11-13|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. У зьняволеньні актывіста пазбаўлялі сну, цяпла, ежы і кантактаў са зьнешнім сьветам&lt;ref name=&quot;NZZ&quot; /&gt;.

24 лістапада 2020 году сумеснай заявай 11 арганізацый, сярод якіх [[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]], [[Беларускі Хэльсынскі камітэт]], [[Беларускі ПЭН-цэнтар|Беларускі ПЕН-цэнтар]], Дзядок быў прызнаны [[Палітычныя зьняволеныя|палітычным зьняволеным]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-11-24|title=Заява праваабарончых арганізацый Беларусі аб прызнанні 8 новых палітвязняў|url=http://spring96.org/be/news/100574|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210722131854/http://spring96.org/be/news/100574|archivedate=2021-07-22|accessdate=2021-09-14|website=|publisher=[[Праваабарончы цэнтар «Вясна»]]}}&lt;/ref&gt;. 15 студзеня 2021 году шэфства над палітвязьнем узяла [[Тамара Фунічэла]], дэпутатка Нацыянальнай Рады [[Фэдэральны Сход Швайцарыі|Фэдэральнага Сходу Швайцарыі]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-01-15|title=Members of the Swiss National Council and the British House of Lords take over godparenthood for Mikalai Dziadok and Stsiapan Latypau|url=https://www.lphr.org/tamara-funiciello-sp-and-lord-foulkes-labour-party-have-taken-over-a-godparenthood-for-political-prisoners-in-belarus/|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210914172228/https://www.lphr.org/en/tamara-funiciello-sp-and-lord-foulkes-labour-party-have-taken-over-a-godparenthood-for-political-prisoners-in-belarus/|archivedate=2021-09-14|accessdate=2021-09-14|website=|publisher=Libereco – Partnership for Human Rights|language=en}}&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 2021 году [[Сьледчы камітэт Рэспублікі Беларусь|Сьледчы камітэт]] распачаў у дачыненьні палітвязьня новыя крымінальныя справы аб закліку да захопу ўлады (ч. 3 арт. 361 КК) і незаконных дзеяньнях у дачыненьні да гаручых рэчываў (ч. 1 арт. 295-3 КК)&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://prisoners.spring96.org/ru/person/mikalai-dzjadok|title=Николай Дедок — Политзаключённые в Беларуси|publisher=prisoners.spring96.org|accessdate=2021-09-14|language=ru}}&lt;/ref&gt;. 3 лістапада 2021 году ў Менскім гарадзкім судзе аднавіўся працэс Дзядком. Суд не пачаўся ў прызначаны час праз паведамленьне пра бомбу. Адбыліся судовыя спрэчкі, на якіх пракурор запрасіў для палітвязьня пакараньне ў выглядзе пазбаўленьня волі тэрмінам на 5 гадоў у калёніі агульнага рэжыму. Зь іх: паводле ч. 1 арт. 342 КК — 2 гады калёніі; паводле арт. 295-3 КК — 2 гады калёніі; паводле арт. 361 КК — 4,5 года калёніі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/31542735.html Перад судом над Дзядком выклікалі сапэраў. Пасьля аднаўленьня працэсу пракурор запрасіў для палітвязьня 5 гадоў калёніі] // [[Беларуская служба Радыё Свабода|Беларуская служба Радыё «Свабода»]], 3-10-2021 &lt;/ref&gt;. 10 лістапада 2021 году судзьдзя Настасься Папко выракла Міколу Дзядка да 5 гадоў зьняволеньня ў калёніі агульнага рэжыму на патрабаваньне пракурора Антона Цюменцава. Мікола Дзядок адмовіў [[Віна|віну]] па ўсіх 3-х артыкулах [[Крымінальны кодэкс Беларусі|Крымінальнага кодэксу Беларусі]]. У сувязі з выяўленьнем падчас суду неадпаведнасьці паказаньняў сьведкаў на [[Сьледзтва|сьледзтве]] і ў судовай залі заявіў у апошнім слове: «усім, хто мае дачыненьне да арганізацыі гэтага судовага працэсу, а роўна і іншых палітычных рэпрэсій у маёй краіне, я хачу сказаць: ня майце ілюзій! Ніякія напісаныя вамі паперкі, ніякі [[тэрор]] ня здольныя спыніць вызваленьне чалавека»&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Анархіста Міколу Дзядка пакаралі 5 гадамі зьняволеньня|спасылка=https://www.svaboda.org/a/31331897.html|выдавец=[[Беларуская служба Радыё Свабода|Беларуская служба Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=10 лістапада 2021|дата доступу=12 лістапада 2021}}&lt;/ref&gt;.

11 верасьня 2025 году быў вызвалены сярод 52-х палітвязьняў пасьля сустрэчы прадстаўніка прэзыдэнта ЗША [[Джон Коўл|Джона Коўла]] з Аляксандрам Лукашэнкам. Сярод адначасна вызваленых было 38 грамадзянаў Беларусі, у тым ліку старшыня Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада) [[Мікалай Статкевіч]], старшыня кансорцыюму «ЭўраБеларусь» [[Уладзімер Уладзімеравіч Мацкевіч|Уладзімер Мацкевіч]], былы старшыня Беларускага прафсаюзу работнікаў радыёэлектроннай прамысловасьці [[Генадзь Фядыніч]], старшыня Беларускага кангрэсу дэмакратычных прафсаюзаў [[Аляксандар Ярашук]] і галоўны рэдактар тыднёвіка «[[Рэгіянальная газэта]]» [[Аляксандар Манцэвіч]]. Памілаваныя іншаземцы паходзілі з 6 краінаў Эўропы, зь іх 10 з 3-х суседніх краінаў Эўразьвязу&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Пасьля сустрэчы Лукашэнкі з прадстаўнікамі ЗША ў Беларусі вызвалілі 52 палітычных зьняволеных|спасылка=https://www.svaboda.org/a/33527462.html|выдавец=[[Беларуская служба Радыё Свабода|Беларуская служба Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=11 верасьня 2025|дата доступу=11 верасьня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Вызваленыя былі гвалтоўна перамешчаныя праз беларуска-літоўскую мяжу. У часткі з іх канфіскаваныя пашпарты.&lt;ref&gt;https://prisoners.spring96.org/be/person/mikalai-dzjadok&lt;/ref&gt;

== Узнагароды ==
* Прэмія імя Алеся Караля ў намінацыі «Лепшы сацыяльна-палітычны матэрыял» за артыкул «Дармаедзкія пратэсты і пэрспектыва Майдану»&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20210516165630/https://baj.by/be/content/u-minsku-nazvanyya-laureaty-zhurnalisckay-premii-imya-alyakseya-karalya-shmat-fota&lt;/ref&gt; (2017)

* [[Прэмія імя Францішка Аляхновіча]] за лепшы твор, напісаны ў няволі (кніга «''Фарбы паралельнага свету''»)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20211105173418/https://www.racyja.com/kultura/premiyaj-imya-frantsishka-alyakhnovicha-uga/&lt;/ref&gt; (2017)

* Прэмія імя Алеся Караля ў намінацыі «Лепшы сацыяльна-палітычны матэрыял» за артыкул «Турма і воля: культурны абмен»&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20211103100933/https://baj.by/be/content/adbylasya-cyrymoniya-uganaravannya-peramozhcau-zhurnalisckay-premii-imya-alyakseya-karalya&lt;/ref&gt; (2018)

== Бібліяграфія ==
* «Фарбы паралельнага сьвету» (2017)&lt;ref&gt;[http://novychas.by/palityka/mikalaj-dzjadok-prezentavau-svoj-paralelny-svet Мікалай Дзядок прэзентаваў свой паралельны свет]&lt;/ref&gt;.
* «Народные моджахеды: Муджахедин Хальк» (2019)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20211103102425/https://www.samoopredelenie.info/post/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%BC%D0%BE%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%B5%D0%B4%D1%8B-%D0%BC%D1%83%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD-%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA?fbclid=IwAR2n3Fh6lLswoLBN70eT4gOCPhurQjvfJr16raQsUL8uiO2Re2JVY_IegXI&lt;/ref&gt;
* «Теория интерсекциональности: анархистская критика» (2020)&lt;ref&gt;http://radicalbook.tilda.ws/intersect&lt;/ref&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://novychas.by/author/%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%20%D0%94%D0%B7%D1%8F%D0%B4%D0%BE%D0%BA Артыкулы Міколы Дзядка ў газэце «Новы Час»]
* [https://prisoners.spring96.org/be/person/mikalai-dzjadok Старонка Мікалая Дзядка на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Дзядок, Мікола}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брагіне]]
[[Катэгорыя:Беларускія палітвязьні]]
[[Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія публіцысты]]
[[Катэгорыя:Беларускія анархісты]]
[[Катэгорыя:Анархізм у Беларусі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Эўрапейскага гуманітарнага ўнівэрсытэту]]</text>
      <sha1>oakl0dh5tmym9qe2njc14kwac1zebzh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ітапэва (Сан-Паўлу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260394</id>
    <revision>
      <id>2667213</id>
      <parentid>2346509</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T04:02:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3691" sha1="93g8slh9hwnqtvo8ossqhlhzfbwj16g" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Ітапэва}}
{{Населены пункт
|Назва                            = Ітапэва
|Статус                           = горад
|Код мовы назвы краіны            = pt
|Краіна                           = Бразылія
|Назва ў родным склоне            = Ітапэвы
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1   = Штат
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Сан-Паўлу (штат)|Сан-Паўлу]]
|Шырата паўшар’е                  = паўднёвае
 |Шырата градусаў                 = 23
 |Шырата хвілінаў                 = 58
 |Шырата сэкундаў                 = 56
|Даўгата паўшар’е                 = заходняе
 |Даўгата градусаў                = 48
 |Даўгата хвілінаў                = 52
 |Даўгата сэкундаў                = 32
}}
'''Ітапэ́ва''' ({{мова-pt|Itapeva}}) — горад у [[Бразылія|Бразыліі]], які месьціцца ў штаце [[Сан-Паўлу (штат)|Сан-Паўлу]]. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 95 тысяч чалавек&lt;ref&gt;[http://cod.ibge.gov.br/2351O «Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística»].&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Паселішча было закладзенае ў пачатку XVIII стагодзьдзя. У 1769 годзе быў вылучаны з [[Саракаба|Саракабы]], утварыўшы ўласны муніцыпалітэт. 28 чэрвеня 1861 году пасьля 94 гадоў свайго існаваньня вёска атрымала статус гораду. У 1909 годзе ў Ітапэве зьявілася чыгуначная станцыя, адкуль цягнікі выпраўляліся ў [[Сан-Паўлу]] двойчы на дзень. У 1970-х гадах была пабудаваная шаша, якая таксама злучыла места з Сан-Паўлу. Такім чынам, падарожжа з гораду ў сталіцу штату скарацілася зь дзесяці гадзінаў да чатырох.

З 2008 году Ітапэва зьведала бум у сфэры будаўніцтва нерухомасьці. Гэтак зь дзяржаўнай падтрымкай былі ўзьведзеныя 4 новыя жылыя кварталы, агульнай колькасьцю больш за 2 тысячы дамоў для людзей зь невысокім прыбыткам. Таксама шэраг прыватных кампаніяў прапанавалі [[кандамініюм]]ы для людзей сярэдняй клясы. У 2015 годзе горад увайшоў да ліку 100 найлепшых бразыльскіх гарадоў з насельніцтвам да 200 тысяч чалавек, у якіх прыбыткова інвэставаць у інфраструктуру&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180104073143/http://www.itapeva.sp.gov.br/noticia/prefeitura/itapeva-uma-das-melhores-cidades-brasil-segundo-pesquisa-4212/ «100 melhores cidades para se investir»]. Prefeitura municipal.&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20170529150506/http://www.itapeva.sp.gov.br/ Афіцыйны сайт]

[[Катэгорыя:Ітапэва (Сан-Паўлу)| ]]</text>
      <sha1>93g8slh9hwnqtvo8ossqhlhzfbwj16g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Монтвіл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263228</id>
    <revision>
      <id>2667191</id>
      <parentid>2598163</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18058" sha1="t34l7gvv6gm9knvhhurbbmhea4g98p9" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Монтвіл
|лацінка          = Montvił
|арыгінал         = Muntwil
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Мунд|Munt]] + [[Віла|Wilo]]
|варыянт          = Мунтвіл, Мондвіл, Мунцьвіл
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Вілімонт]]
}}

'''Монтвіл''' (''Мунтвіл'', ''Мунцьвіл'', ''Мондвіл'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Мунтвіл (Muntwil&lt;ref name=&quot;Schmittlein-1961-204&quot;&gt;Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1961. P. 204.&lt;/ref&gt;) і Вілімунт або Вілмунт (Willimunt, Wilmunt) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Willimund+Willimunt#v=snippet&amp;q=Willimund%20Willimunt&amp;f=false S. 1604].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгерд]], [[Вільгейда]]; германскія імёны Willebut, Vilgard, Williheid) — ад гоцкага wilja 'воля'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Монтвіл азначае «гарлівая воля»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.&lt;/ref&gt; (тое ж, што і імя [[Вілімонт|Вільмонт]]).

Адпаведнасьць імя Мантвіл германскаму імю Muntwil, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115.&lt;/ref&gt;, сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў&lt;ref name=&quot;Schmittlein-1961-204&quot;/&gt;. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

Таксама адзначалася старажытнае германскае імя Willmant ([[Віла|Will]]-mant)&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Willmant#v=snippet&amp;q=Willmant&amp;f=false S. 1603].&lt;/ref&gt;. Адпаведнасьць імя Мантвіл германскаму імю Willmant прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}&lt;ref&gt;Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 164.&lt;/ref&gt;.

У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] ([[Прусія]]) адзначалася прозьвішча Mantwill&lt;ref&gt;[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MANTWILL&amp;ofb=russ&amp;modus=&amp;lang=de MANTWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Монътвилу земля Крожева'' (1440—1492 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.&lt;/ref&gt;; ''тивуну [[Радунь]]скому Монтвилу'' (1444 год)&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=5CxkG15O0AIC&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%83#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%83&amp;f=false С. 15].&lt;/ref&gt;; ''удову Монтвиловну жону'', ''Монтвилова племенника'' (1473 год&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 309.&lt;/ref&gt;)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 24.&lt;/ref&gt;; ''бояр [[Эйшышкі|ейшышских]]… Монтвиловичы'' (1494 год, 19 студзеня 1526 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 191.&lt;/ref&gt;; ''на люди Мунтвиловичы'' (16 чэрвеня 1501 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 152.&lt;/ref&gt;; ''земль пустовских там жо в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Монтвиловщины'' (19 сакавіка 1514 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 227.&lt;/ref&gt;; ''Миколаи Монтвиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.&lt;/ref&gt;, ''Янъ Монтвиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.&lt;/ref&gt;, ''Пацъ Монтвиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.&lt;/ref&gt; (1528 год); ''Петр Монтвилович'' (1537 год)&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 47.&lt;/ref&gt;; ''села Монтвиловичовъ… селе Монтвиловичахъ'' (1554 год)&lt;ref&gt;Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=J2dcAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&amp;f=false С. 14].&lt;/ref&gt;; ''Янъ Яцкевичъ з Монтвиловичовъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&amp;f=false С. 671].&lt;/ref&gt;, ''Родъ Монтвиловичовъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 738.&lt;/ref&gt;, ''Петръ Монтвиловичъ з ыменья Монтвиловского у повете Лидскомъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 757.&lt;/ref&gt;, ''Петрукъ Монтвиловичъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 808.&lt;/ref&gt; (1567 год); ''земяном повету ковенского… з роду Монтвиловичов з Вонтокгин'' (15 верасьня 1568 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 417.&lt;/ref&gt;; ''Muntwil'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1 S. 254].&lt;/ref&gt;; ''[[Нарэла|Нарель]] Моньтвиловичъ'' (24 красавіка 1580 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8cM7AQAAMAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%8C%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%8C%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 215].&lt;/ref&gt;; ''передомьною Яномъ Петровичомъ Монтвиломъ Островскимъ, коморником воеводства и повету Троцкого'' (20 лістапада 1592 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-uYDAAAAYAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D1%8A&amp;f=false С. 125].&lt;/ref&gt;; ''я Ян Монтвил Островский'' (1 лістапада 1596 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-uYDAAAAYAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB&amp;f=false С. 161].&lt;/ref&gt;; ''Я Криштофъ Монтвиловичъ'' (21 траўня 1597 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 449.&lt;/ref&gt;; ''земянинъ господарьский повету Виленъского пань Станиславъ Монтвило и малъжонъка его пани Станиславовая Монтвиловая Крыстына Матысовна Володкевичовна'' (20 лістапада 1602 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. С. 197.&lt;/ref&gt;; ''Paweł Montwilowicz'' (1602—1615 гады)&lt;ref&gt;Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.&lt;/ref&gt;; ''Antoni Montwiłł'' (15 студзеня 1763 году)&lt;ref&gt;Летопись занятий Археографической комиссией. Вып. 13. — СПб., 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=_1YkAQAAIAAJ&amp;q=Montwi%C5%82%C5%82#v=snippet&amp;q=Montwi%C5%82%C5%82&amp;f=false С. 50].&lt;/ref&gt;; ''Maciej Mondwiłł… Szymon Mondwiłł… Stefan Mondwiłł… Józef Mondwiłł''&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 417.&lt;/ref&gt;, ''Szymon Mondwiłł''&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 418.&lt;/ref&gt;, ''Maciej Mądwił… Szymon Mądwił… Stefan Mądwił… Józef Mądwiłł…. Symon Mondwiłł''&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 423.&lt;/ref&gt; (6 лютага 1786 году); ''Kazimierz Mondwił, strażnikowicz pow. kow.'' (18 жніўня 1788 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 436.&lt;/ref&gt;; ''Michał Mondwiłło'' (1791 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=D&amp;w=23lt&amp;rid=D&amp;search_lastname=Mondwi%C5%82%C5%82o&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1&amp;rpp1=&amp;ordertable= Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Bartłomiej Montwiłowicz'' (1810 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=8933&amp;search_lastname=Montwi%C5%82owicz&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Kozakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Монтвіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]; пачынальнік роду [[Мантывілы|Монтвілаў]]
* Монтвіл Заневіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&amp;q=%22%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%22&amp;dq=%22%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiyhYedi9WCAxWIyqQKHTtiBRUQ6AF6BAgIEAI P. 399].&lt;/ref&gt;
* Мікалай Мандвіловіч — служэбнік урадніка маёнтку ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=Q8hZAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&amp;f=false С. 83].&lt;/ref&gt;
* Юзэф Мантвіла — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1787 годзе&lt;ref&gt;Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.&lt;/ref&gt;

Монтвілы (Montwiło) — прыгонныя з ваколіцаў [[Трокі|Старых Трокаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 317.&lt;/ref&gt;.

Монтвілы (Montwił) гербу [[Ляліва]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род&lt;ref&gt;Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 11. — Warszawa, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ygUMAQAAMAAJ&amp;q=Montwi%C5%82#v=snippet&amp;q=Montwi%C5%82&amp;f=false S. 243].&lt;/ref&gt;.

Монтвілы-Эйтміновічы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/e/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Э], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Монтвіль або Монтвіл (Montwil, Montwill) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]&lt;ref&gt;Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society&lt;/ref&gt;.

У XVI ст. у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існаваў маёнтак Мантвілавічы (''Монтвиловичи'')&lt;ref&gt;Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=p9sGAAAAYAAJ&amp;q=%40%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&amp;q=%40%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&amp;f=false С. 194].&lt;/ref&gt;, у 1690 годзе — мясцовасьць Мондвілавічы&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 45.&lt;/ref&gt;.

На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Мунцьвілова]]. Назву [[Мантвілішкі]] маюць вёскі на гістарычных [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Троцкі павет|Троччыне]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Мунд]]
* [[Віла]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай мунд}}
{{Імёны з асновай віл}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>t34l7gvv6gm9knvhhurbbmhea4g98p9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Альгерд (імя)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263263</id>
    <revision>
      <id>2667185</id>
      <parentid>2665851</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <origin>2667185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35355" sha1="kpvlswre5p1pr4mjeekijsezs2ln8av" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Альґерд
|лацінка          = Algierd / Alhierd
|арыгінал         = Algerd
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Ала (мужчынскае імя)|Alo]] + [[Герда|Gerd]] &lt;br&gt; [[Алег|Alko]] + Gerd
|варыянт          = Альгерт, Алігард, Альгард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Альгірд, Алкард, Ольгерд, Эльгерд, Ольгірд
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Альгерд''' (''Альгерт'', ''Алігард'', ''Альгард'', ''Альгарт'', ''Гэльгерд'', ''Гольгерт'', ''Альгірд'', ''Алкард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Ольгерд''' (''Эльгерд'', ''Ольгірд'').

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Алгерд, Алгерт, Олгард, Алгард, Алгарда, Алгарт, Олгарт, Галгерд, Галгард або Голгерд, пазьней Алгірт, Алкард або Алегард (Algerd&lt;ref&gt;Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&amp;q=algerd+adalgard&amp;dq=algerd+adalgard&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjB1eC7g8aJAxWf1QIHHXl-DCAQ6AF6BAgJEAI S. 80].&lt;/ref&gt;, Algeard&lt;ref&gt;Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.behindthename.com/name/algeard/submitted Algeard], Behind the Name&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#a Anglo-Saxon dithematic names]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Fleming R. Domesday Book and the Law: Society and Legal Custom in Early Medieval England. — Cambridge, 1998. [https://books.google.by/books?id=gBm2eQvZlN4C&amp;pg=PA101&amp;dq=%22Algeard%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiXwruY4oCGAxXS_7sIHWpBCzoQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=%22Algeard%22&amp;f=false P. 74, 101].&lt;/ref&gt;, Algerðr&lt;ref&gt;Falk H. Anmälan av «Norsk isländska dopnamn och fin gerade namn från medeltiden samlade och utgivna av EH Lind». Häftena 1—4 // Arkiv för nordisk filologi. Bd. 23 (27). — Lund, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=gvWmhGW4sFwC&amp;q=Algerdr#v=snippet&amp;q=Algerdr&amp;f=false S. 97].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 17.&lt;/ref&gt;, Algerde&lt;ref&gt;[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-0 Navn anno 1900 på bokstaven A], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data&lt;/ref&gt;, Algert&lt;ref&gt;Stark F. Die Kosenamen der Germanen: eine Studie. — Wien, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=0VAJAAAAQAAJ&amp;q=Algert#v=snippet&amp;q=Algert&amp;f=false S. 180].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Brons-1877-26&quot;&gt;Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=t7QwAQAAMAAJ&amp;q=Algert#v=snippet&amp;q=Algert&amp;f=false S. 26].&lt;/ref&gt;, Algerth&lt;ref name=&quot;Brons-1877-26&quot;/&gt;, Olgard&lt;ref&gt;Raveling I. Die ostfriesischen Vornamen: Herkunft, Bedeutung und Verbreitung. — Aurich, 1972. [https://books.google.by/books?id=S2xmAAAAMAAJ&amp;q=Olgard+gard&amp;dq=Olgard+gard&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiIqeuEn4KEAxVg_rsIHXSiCJMQ6AF6BAgEEAI S. 89].&lt;/ref&gt;, Algardus&lt;ref name=&quot;Krause-1856-39&quot;&gt;Krause C. E. H. Beiträge zur gefchichte Stade’s 1286 1315 Die 41 ersten Folien des ältesten Stadterbebuchs // Programm des Gymnasium’s zu Stade für Ostern 1856. — Stade, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=bL1bAAAAcAAJ&amp;q=Algardus%2C+Halgardus#v=snippet&amp;q=Algardus%2C%20Halgardus&amp;f=false S. 39].&lt;/ref&gt;, Algard&lt;ref&gt;[https://taaldacht.nl/germaanse-namen/ Germaanse namen], Taaldacht&lt;/ref&gt;, Algardis&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 131, 277.&lt;/ref&gt;, Algart&lt;ref&gt;Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=CEwImm4TtCgC&amp;q=+Algart+#v=snippet&amp;q=Algart&amp;f=false S. 14, 58].&lt;/ref&gt;, Olgart&lt;ref&gt;Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1609.&lt;/ref&gt;, Hallgerðr&lt;ref&gt;Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZHgKAAAAIAAJ&amp;q=Hall+%22gerdr%22#v=snippet&amp;q=Hall%20%22gerdr%22&amp;f=false S. 38, 141].&lt;/ref&gt;, Hallgerd&lt;ref&gt;Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 107.&lt;/ref&gt;, Halgerd&lt;ref&gt;Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&amp;q=halgerd+halgard&amp;dq=halgerd+halgard&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjgmJekjuWFAxW4gv0HHRHVAHcQ6AF6BAgHEAI S. 164].&lt;/ref&gt;, Halgardus&lt;ref name=&quot;Krause-1856-39&quot;/&gt;, Holgerd&lt;ref&gt;Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 570.&lt;/ref&gt;, Algiert&lt;ref&gt;Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges&lt;/ref&gt;, Allcard&lt;ref&gt;Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=L70EAAAAIAAJ&amp;q=Allcard+Alcheard+#v=snippet&amp;q=Allcard%20Alcheard&amp;f=false P. 218].&lt;/ref&gt;, Allegaert&lt;ref&gt;Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=allegaert+adalgardis&amp;pg=PA127&amp;printsec=frontcover P. 127].&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Algart#v=snippet&amp;q=Algart&amp;f=false S. 167].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.&lt;/ref&gt; або ад асновы -адал- (ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] adal 'шляхетны')&lt;ref name=&quot;Supieranskaja-2005-168&quot;&gt;Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Wisgeard, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;.

Адпаведнасьць імя Альгерд германскаму імю Olgard (Olgardus) сьцьвердзіў мовазнаўца і літаратуразнаўца-мэдыявіст [[Аляксандар Бразгуноў]]&lt;ref&gt;Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 211.&lt;/ref&gt;.

Яшчэ ў [[Раўданскі рукапіс|Раўданскім рукапісе]], апублікаваным [[Тэадор Нарбут|Тэадорам Нарбутам]], імя Альгерд тлумачылася як «радасьць [[Вольга|Вольгі]]» (відаць, ад [[Алег|-ольг-]] + германскае hord 'скарб')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;, а гісторык [[Юзэф Пузына]] выводзіў імя Альгерд ад [[Паўночнагерманскія мовы|германскага (паўночнагерманскага)]] імя ''Альгард'' (''Algard''&lt;ref&gt;Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.&lt;/ref&gt;)&lt;ref&gt;[[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53.&lt;/ref&gt;. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]] ({{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OsvtAAAAIAAJ&amp;q=Algardus#v=snippet&amp;q=Algardus&amp;f=false S. 645].&lt;/ref&gt;), тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда (''Allegart'') VIII ст. пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]. Гэтыя ды іншыя прыклады (''Algerd'', ''Alegardus'', ''Alhart'', ''Alherd''&lt;ref name=&quot;Urban-2001-125&quot;&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 125.&lt;/ref&gt;) пацьвярджаюць, што імя Альгерд мела лучнасьць з імёнамі германскага паходжаньня&lt;ref&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47, 136.&lt;/ref&gt;.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Альгерд складаецца з асноваў [[Алег|-алг- (-алк-, -гэлк-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгін]], [[Альгімонт]]; германскія імёны Heligin, Alcmunt), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alhs 'бажніца', германскага helig 'сьвяты'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.&lt;/ref&gt;, і -герд- (-гард-, -герт-). Такім парадкам, імя Альгерд азначае «сьвятая ахова»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;.

Мовазнаўца {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} выводзіць імя Альгерд з германскіх моваў ад імя Adalger, дзе adal 'шляхетны' і gar 'кап’ё'&lt;ref name=&quot;Supieranskaja-2005-168&quot;/&gt;. Такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.&lt;/ref&gt;.

У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Альгард (Альгарт): ''Peter Algart'' (1398 год)&lt;ref name=&quot;Trautmann-1925-12&quot;&gt;Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=RdZD6OjYXgoC&amp;q=Algart+Algarde#v=snippet&amp;q=Algart%20Algarde&amp;f=false S. 12].&lt;/ref&gt;, ''Johannes Algarde'' (1400 год)&lt;ref name=&quot;Trautmann-1925-12&quot;/&gt;. У [[Гданьск]]у адзначалася імя Гольгард: ''Stefan Holgard'' (1427 год)&lt;ref&gt;Romaniuk Z. Kontakty handlowe miast podlaskich z Gdańskiem w XV w. // Małe miasta. Między tradycją a wyzwaniem przyszłości. Acta Collegii Suprasliensis 2. — Supraśl, 2002. S. 82.&lt;/ref&gt;, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] — прозьвішча Hellgardt&lt;ref&gt;[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=HELLGARDT&amp;ofb=memelland&amp;modus=&amp;lang=de HELLGARDT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Алкердъ'' (1330—1359 гады)&lt;ref&gt;Смоленские грамоты XIII—XIV вв. — М., 1963. С. 69—71.&lt;/ref&gt;; ''Самъ Олкгердъ Божію милостью великий князь Литовьскій, Рускій, Жомоитскій и иныхъ''&lt;ref name=&quot;Urban-2001-125&quot;/&gt; (25 жніўня 1342 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 24.&lt;/ref&gt;; ''Господарю его милости Князю Великому Олигарду'' (30 сьнежня 1347 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 25—26.&lt;/ref&gt;; ''Olgerdus'' (1347 і 1352 гады)&lt;ref&gt;Лаврецкий Г. А. Граффити храма в Сынковичах. Проблема датировки // Архитектура: сборник научных трудов. Вып. 11, 2018. С. 13.&lt;/ref&gt;; ''а за великого князя Олькерта и за [[Карыят|Корьята]]''&lt;ref name=&quot;Urban-2001-162&quot;&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 162.&lt;/ref&gt; (1352 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 30.&lt;/ref&gt;; ''Helgerdi Suppremi principis lythwanorum'' (''Helgerdus supremus prinreps''&lt;ref&gt;Rowell S. C. Lithuania Ascending: A Pagan Empire within East-Central Europe, 1295—1345. — Cambridge, 1994. [https://books.google.by/books?id=X1cHAwAAQBAJ&amp;pg=PA61&amp;dq=%22helgerdus%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi35p6d7-6BAxWGgv0HHWpkBcgQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=%22helgerdus%22&amp;f=false P. 61].&lt;/ref&gt;; 14 жніўня 1358 году)&lt;ref&gt;Kodeks dyplomatyczny Księstwa Mazowieckiego. — Warszawa, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=2Pc4AQAAMAAJ&amp;q=Helgerdi#v=snippet&amp;q=Helgerdi&amp;f=false S. 73].&lt;/ref&gt;; ''Володимеръ Ольгердовичь''&lt;ref name=&quot;Urban-2001-160&quot;/&gt; (1362—1392 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 37.&lt;/ref&gt;; ''Allexandro filio Holgerti'' (запіс пад 1366 годам)&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. 717.&lt;/ref&gt;; ''Algherde'' (7 лістапада 1367 году)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d041.htm Договор между Тевтонским орденом в Ливонии и ВКЛ о пограничном режиме на реке Двине (1367)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''Kenna uxor Kazimiri ducis Saxonie, filia Olgerti ducis Lithuanie'' («Kalendarz Krakowski» пад 1368 годам)&lt;ref&gt;Monumenta Poloniae historica: Pomniki dziejowe Polski. T. 6. — Kraków, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=9kkhAQAAMAAJ&amp;q=Kenna+Olgerti#v=snippet&amp;q=Kenna%20Olgerti&amp;f=false S. 653].&lt;/ref&gt;; ''Andrey Olherdowicz'', ''Андрей Ольгердович'' (каля 1370—1377 або 1381—1387 гадоў)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 73.&lt;/ref&gt;; ''ὁ βασιλεὺς, ὁ Ἄλγερδος''{{Заўвага|Тытуляваньне польскага караля [[Казімер III Вялікі|Казімера]]: ''ὁ κράλης τῆς Λαχίας, ὁ Καζίμοιρος''&lt;ref&gt;Svarevičiūtė K. Lietuvos didžiojo kunigaikščio Algirdo graikiškas laiškas Bizantijos epistolografijos kontekste // Literatūra. T. 53 (3), 2011. P. 96.&lt;/ref&gt;}} (1371 год)&lt;ref&gt;Patrologiae cursus completus, seu bibliotheca universalis, integra, uniformis, commoda, oeconomica omnium s.s patrum, doctorum scriptorumque ecclesiasticorum sive latinorum, sive graecorum qui ab aevo apostolico ad aetatem Innocentii III (ann.1216) pro occidentalibus, et ad Photii tempora (ann. 863) pro orientalibus. T. CLII, 1866.[https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=J0X56dX0k74C&amp;q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82#v=snippet&amp;q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82&amp;f=false P. 1451].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitteilungen der Litauischen literarischen Gesellschaft. Heft 29. — Heidelberd, 1907. [https://books.google.by/books?newbks=1&amp;hl=ru&amp;id=0dZMAAAAYAAJ&amp;q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82+Olgerd#v=snippet&amp;q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82%20Olgerd&amp;f=false S. 358].&lt;/ref&gt;; ''Се язъ князь великии Олгердъ''&lt;ref name=&quot;Urban-2001-125&quot;/&gt; (1372 год&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20250123122754/http://starbel.by/dok/d038.htm Перемирие между Великим княжеством Литовским и Великим княжеством Московским (1372)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 46.&lt;/ref&gt;; ''Nobilibus viris Oligerdo Magno et [[Кейстут|Kenstuto]] ac [[Любарт|Lubardo]] fratribus ducibus Lituanorum'' (23 кастрычніка 1373 году)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210511070032/http://starbel.by/dok/d070.htm Послание папы Григория XI в.к.л. Ольгерду с призывом принять католичество (1373)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''Olgordi'' (29 верасьня 1377 году)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20241127042646/http://starbel.by/dok/d042.htm Послание короля Польши и Венгрии Людовика о положении в Подольской земле (1377)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''Algirde, quondam rex Littovie'' (1377 год, 10 кастрычніка 1385 году, 11 кастрычніка 1385 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 74, 77, 79.&lt;/ref&gt;; ''Се язъ великии князь Дмитрии Олгирдовичь''&lt;ref name=&quot;Urban-2001-160&quot;&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 160.&lt;/ref&gt; (1386 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 67.&lt;/ref&gt;; ''huius pater Helgorth… Helgorth Keistuthy'' (запіс пад 1386 годам)&lt;ref&gt;Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe Polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=UBdTAAAAcAAJ&amp;q=Helgorth#v=snippet&amp;q=Helgorth&amp;f=false S. 862].&lt;/ref&gt;; ''Мы князь Дмитрии Олгердовичь''&lt;ref name=&quot;Urban-2001-160&quot;/&gt; (16 сьнежня 1388 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 98.&lt;/ref&gt;; ''Olcardus noster olim genitor'' (15 траўня 1390 году)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d039.htm Пожалование села Понары Виленскому кафедральному костелу (1390)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 31.&lt;/ref&gt;; ''vnser feter herczog Algart''&lt;ref&gt;[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 263—264.&lt;/ref&gt; ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год); ''Algerde''&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OsvtAAAAIAAJ&amp;q=Algerde#v=snippet&amp;q=Algerde&amp;f=false S. 93, 103].&lt;/ref&gt;, ''Algarde''&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OsvtAAAAIAAJ&amp;q=Algarden#v=snippet&amp;q=Algarden&amp;f=false S. 76, 103, 113, 115]&lt;/ref&gt; ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]]), ''Algard''&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?id=8H8OAAAAYAAJ&amp;pg=PA533&amp;dq=Algard&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjU0-GuxZP9AhWCuaQKHQpeD3MQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&amp;q=Algard&amp;f=false S. 508, 519, 520, 522, 527, 533, 578, 587].&lt;/ref&gt;, ''Algart''&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OsvtAAAAIAAJ&amp;q=Algart#v=snippet&amp;q=Algart&amp;f=false S. 522, 549, 567, 577, 583, 592, 604].&lt;/ref&gt; ([[Хроніка Віганда]]); ''сынове Олгордовы'' ([[Задоншчына (помнік)|Задоншчына]]); ''Olgerth''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Олкгирд''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Algardus'' (па 1409 годзе)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=0jchAQAAMAAJ&amp;pg=PA997&amp;dq=Algardus&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwit6dvz3a79AhWRtKQKHTCYCRUQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&amp;q=Algardus&amp;f=false S. 997].&lt;/ref&gt;; ''князь Олгердъ Гедиминовичь… къ Олгерду Гедиминовичю… Олигерду Гедиминовичю'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=QUoPAQAAMAAJ&amp;q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&amp;q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&amp;f=false С. 53, 56, 187].&lt;/ref&gt;; ''къ великому князю Олгерду Гедименовичю Литовскому'' ([[Сафійскі першы летапіс]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=gc5hAAAAcAAJ&amp;q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8E#v=snippet&amp;q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8E&amp;f=false С. 223].&lt;/ref&gt;; ''Nos Boleslaus alias Swidrigaill dei gracia dux Olgorthowicz'' (10 верасьня 1420 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&amp;pg=PA489&amp;dq=dux+olgorthowicz&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwif7Mfzo5z9AhXatqQKHbL0AcIQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&amp;q=dux%20olgorthowicz&amp;f=false S. 489].&lt;/ref&gt;; ''Semeon Ulgerdowicz'' (''Semeon Olgerdowicz''; [[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=Semeon+Ulgerdowicz+#v=snippet&amp;q=Semeon%20Ulgerdowicz&amp;f=false S. 272—273].&lt;/ref&gt;;
''ex genitoris nostri olim magni ducis Lythwanie Olgerdi'' (14 ліпеня 1431 году)&lt;ref&gt;Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=FC6aOCae2PkC&amp;q=Olgerdi#v=snippet&amp;q=Olgerdi&amp;f=false P. 257].&lt;/ref&gt;; ''avo videlicet Olgerdo olim magno duce Lithwanie'' (1440 год)&lt;ref&gt;Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=11JfAAAAcAAJ&amp;q=Olgerdo#v=snippet&amp;q=Olgerdo&amp;f=false С. 6].&lt;/ref&gt;; ''Швитригайл Олкгирдович'' (15 траўня 1446 году)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 4.&lt;/ref&gt;; ''мы великий князь Александро, инако Швитрикгайло Олькгирдовичь'' (29 сьнежня 1446 году, 29 сьнежня 1451 году)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 5, 6.&lt;/ref&gt;; ''Олгордъ князь Литовьскыи… за Олгорда'' ([[Рагоскі летапісец]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 15. — М., 2000. [https://books.google.by/books?id=YRIaAgAAQBAJ&amp;pg=PA41&amp;dq=%22%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%BA%D0%BD%D1%8F%D0%B7%D1%8C%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjerLbkxM-BAxXXM-wKHZg-KvcQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q&amp;f=false С. 59].&lt;/ref&gt;; ''Швитрикгайл(ъ) Олькгирдовичь'' (31 сьнежня 1450 году, 1451 год)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 45, 46.&lt;/ref&gt;; ''Швитригайло Оликгирдович'' (24 верасьня 1451 году)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 44.&lt;/ref&gt;; ''Швитрикаила Олкердови(ч)'' (1452 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 38.&lt;/ref&gt;; ''Олькгирдъ'' (1469—1477 гады)&lt;ref&gt;Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.&lt;/ref&gt;; ''Olgerdus filius Gedimini'' ([[Ян Длугаш]])&lt;ref&gt;Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?id=ONvkM5EkcLYC&amp;pg=PA472&amp;dq=%22Olgerdus+filius+Gedimini%22&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj35cCcg539AhURPOwKHSFkBDY4ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&amp;q=%22Olgerdus%20filius%20Gedimini%22&amp;f=false P. 472].&lt;/ref&gt;; ''Olgierd… Olgierd Gidyminowicz'' ([[Хроніка Быхаўца]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 138—141.&lt;/ref&gt;; ''князь велики Литовьскій Олгердъ Гедимановичъ''&lt;ref name=&quot;Urban-2001-125&quot;/&gt;&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?id=8mBKAQAAMAAJ&amp;pg=PA221&amp;dq=%22%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiJzJOx_639AhUEOewKHQlpD7gQ6AF6BAgDEAI#v=onepage&amp;q&amp;f=false С. 221].&lt;/ref&gt; ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''Олкгирд… князя Андрея Олкгардовича полоцкого'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])&lt;ref&gt;Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 229, 237.&lt;/ref&gt;; ''Олгерд… Олгерд Гидиминовичь'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 41—43, 63.&lt;/ref&gt;; ''Алексей Самойлов сын Олгерд'' (1655 год)&lt;ref&gt;Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&amp;q=%22%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9+%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&amp;dq=%22%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9+%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiO4Zz7nNX_AhUChP0HHe4FDK0Q6AF6BAgGEAI С. 62].&lt;/ref&gt;; ''Józef Olgird, towarzysz husarski'' (21 жніўня 1780 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 323.&lt;/ref&gt;; ''Kajetan Elgierd'' (1821 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Elgierd&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1&amp;rpp1=&amp;ordertable= Iwoniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Альгерд]] (каля 1296—1377) — [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]], меў 12 сыноў і 5 дачок (у крыніцах упамінаюцца зь [[імя па бацьку|імём па бацьку]] [[Альгердавічы|Альгердавіч]] [[Андрэй Альгердавіч|Андрэй]], [[Карыбут|Карыбут Дзьмітры]], [[Лугвен|Лугвен Сямён]], [[Сьвідрыгайла]], [[Уладзімер Альгердавіч|Уладзімер]])
* [[Бэрнат|Бернат]] Альгерт (Biernat Olgiert) — [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], які ўпамінаецца ў 1445 і 1451 гадох&lt;ref&gt;Halecki O. Ostatnie lata Świdrygiełły i sprawa wołyńska za Kazimierza Jagiellończyka. — Kraków, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;hl=ru&amp;id=lRQBAAAAMAAJ&amp;dq=%22Olgiert+Biernat%22&amp;q=Biernat#v=snippet&amp;q=Biernat&amp;f=false S. 301].&lt;/ref&gt; 
* Юры з Альгерда Шапоўскі — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дваранін скарбовы літоўскі, падчашы [[вількамір]]скі ў 1678—1697 гадох&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 435.&lt;/ref&gt;
* Адам з Альгерда Шапоўскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падчашы вількамірскі ў 1703 годзе&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 453.&lt;/ref&gt;
* Мацей з Альгерда Шапоўскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мечнік вількамірскі ў 1704—1713 гадох&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 435.&lt;/ref&gt;
* Гіляры з Альгерд Лукомскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стражнік [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1782 годзе&lt;ref name=&quot;UWKL-2003-213&quot;&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 213.&lt;/ref&gt;
* Язафат з Альгердаў Лукомскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стражнік смаленскі ў 1784 годзе&lt;ref name=&quot;UWKL-2003-213&quot;/&gt;
* [[Альгерд Абуховіч]] (1840—1898) — беларускі паэт, перакладнік
* [[Альгерд Бульба]] (сапраўд. Вітаўт Чыж; 1884—1939) — беларускі грамадзкі дзеяч, этнограф, крытык і публіцыст
* [[Альгерд Малішэўскі]] (1922—1989) — беларускі мастак, выкладнік
* [[Альгерд Невяроўскі]] (нар. 1969) — беларускі журналіст
* [[Альгерд Бахарэвіч]] (нар. 1975) — беларускі пісьменьнік і перакладнік

Ольгерды-[[Эйгерд]]ы (Olgierd-Ejgierd) гербу [[Пагоня|Пагоня Літоўская]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род&lt;ref&gt;Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 153.&lt;/ref&gt;.

У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] адзначалася, што вёска [[Ахрэмаўшчына]] ([[Браслаўскі павет]]) гістарычна мела назву Альгердаўшчызна&lt;ref&gt;Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 16.&lt;/ref&gt;.

На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Альгярдова]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Альгердава]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Ала (мужчынскае імя)|Ала]]
* [[Герда|Герд]]

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
* {{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)}}

{{Імёны з асновай ал}}
{{Імёны з асновай алг}}
{{Імёны з асновай ґард}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>kpvlswre5p1pr4mjeekijsezs2ln8av</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Таўцігерд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263268</id>
    <revision>
      <id>2667189</id>
      <parentid>2601424</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Імя */</comment>
      <origin>2667189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6502" sha1="s2avn9f7y0phrono2bn5yfxu9zwqrbr" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Таўціґерд
|лацінка          = Taŭcigierd / Taŭcihierd
|арыгінал         = Teutgerdis
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Тэўда (імя)|Teuto]] + [[Герда|Gerd]]
|варыянт          = Тэўтыгерд, Таўтгірд, Таўгірт, Тыгірд
|вытворныя        = [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]]
|зьвязаныя        = 
}}

'''Таўцігерд''' (''Тэўтыгерд'', ''Таўтгірд'', ''Таўгірт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. Жаночая форма імя — Тэўтгерда, Тэўтгарда&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20220809070344/http://kurufin.ru/html/Germanic_names/germanic_names_theod-theot.html Древнегерманские имена]&lt;/ref&gt;.

== Імя ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Тэўтгерда, Тэўтгарда або Тытгарт (Teutgerdis, Teutgardis, Titgart) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Teutgerdis+Teutgardis#v=snippet&amp;q=Teutgerdis%20Teutgardis&amp;f=false S. 1429].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-16&quot;&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 68.&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід|Таўдвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]], [[Таўцівін|Таўтвін]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutwin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.&lt;/ref&gt;, германскага þeudo&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.&lt;/ref&gt; 'род, народ'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Mundgerd) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Таўцігерд азначае «ахова роду»&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-16&quot;/&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Tavtigerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=GSoaAAAAIAAJ&amp;dq=1413+Tavtigerd&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=Tavtigerd S. 54].&lt;/ref&gt;, ''Nicolaus Tawtigerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Nicolaum Tawtygerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Teutigerd Mischegoliensis [tenutarii]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} [https://books.google.by/books?id=GSoaAAAAIAAJ&amp;q=Teutigerd+Mischegoliensis&amp;dq=Teutigerd+Mischegoliensis&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiC6rCQof_8AhXohf0HHQXpAyEQ6AF6BAgHEAI S. 105].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 202.&lt;/ref&gt;; ''nobilis Albertus Ywaschkowitz laicus et Elisabeth Andree Thowtgirdowitz mulier, coniuges'' (21 чэрвеня 1481 году)&lt;ref&gt;Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 242.&lt;/ref&gt;; ''Tawtygierd'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856.[https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1 S. 558].&lt;/ref&gt;; ''Tadeusz Tawgirt x; Antoni Tawgirt x'' (9 лютага 1791 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 465.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Мікалай Таўцігерд]] ({{†}} па 1434) — староста [[Майшагола|майшагольскі]]

Таўціґерды-Дрневічы (Таўтыґерды-Драневічы&lt;ref&gt;[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх&lt;/ref&gt;) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Тыґірды — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Тэўда (імя)|Тэўта]]
* [[Герда|Герд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Імёны з асновай тэўд}}
{{Імёны з асновай ґард}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>s2avn9f7y0phrono2bn5yfxu9zwqrbr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667193</id>
      <parentid>2667189</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:05:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Імя */</comment>
      <origin>2667193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6519" sha1="0eowyl6x0zekd1rgr96bckg6v6uuhhz" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Таўціґерд
|лацінка          = Taŭcigierd / Taŭcihierd
|арыгінал         = Teutgerdis
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Тэўда (імя)|Teuto]] + [[Герда|Gerd]]
|варыянт          = Тэўтыгерд, Таўтгірд, Таўгірт, Тыгірд
|вытворныя        = [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]]
|зьвязаныя        = 
}}

'''Таўцігерд''' (''Тэўтыгерд'', ''Таўтгірд'', ''Таўгірт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. Жаночая форма імя — Тэўтгерда, Тэўтгарда&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20220809070344/http://kurufin.ru/html/Germanic_names/germanic_names_theod-theot.html Древнегерманские имена]&lt;/ref&gt;.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Тэўтгерда, Тэўтгарда або Тытгарт (Teutgerdis, Teutgardis, Titgart) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Teutgerdis+Teutgardis#v=snippet&amp;q=Teutgerdis%20Teutgardis&amp;f=false S. 1429].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-16&quot;&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 68.&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід|Таўдвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]], [[Таўцівін|Таўтвін]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutwin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.&lt;/ref&gt;, германскага þeudo&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.&lt;/ref&gt; 'род, народ'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Mundgerd) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Таўцігерд азначае «ахова роду»&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-16&quot;/&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Tavtigerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=GSoaAAAAIAAJ&amp;dq=1413+Tavtigerd&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=Tavtigerd S. 54].&lt;/ref&gt;, ''Nicolaus Tawtigerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Nicolaum Tawtygerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Teutigerd Mischegoliensis [tenutarii]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} [https://books.google.by/books?id=GSoaAAAAIAAJ&amp;q=Teutigerd+Mischegoliensis&amp;dq=Teutigerd+Mischegoliensis&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiC6rCQof_8AhXohf0HHQXpAyEQ6AF6BAgHEAI S. 105].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 202.&lt;/ref&gt;; ''nobilis Albertus Ywaschkowitz laicus et Elisabeth Andree Thowtgirdowitz mulier, coniuges'' (21 чэрвеня 1481 году)&lt;ref&gt;Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 242.&lt;/ref&gt;; ''Tawtygierd'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1 S. 558].&lt;/ref&gt;; ''Tadeusz Tawgirt x; Antoni Tawgirt x'' (9 лютага 1791 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 465.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Мікалай Таўцігерд]] ({{†}} па 1434) — староста [[Майшагола|майшагольскі]]

Таўціґерды-Дрневічы (Таўтыґерды-Драневічы&lt;ref&gt;[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх&lt;/ref&gt;) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Тыґірды — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Тэўда (імя)|Тэўта]]
* [[Герда|Герд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Імёны з асновай тэўд}}
{{Імёны з асновай ґард}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>0eowyl6x0zekd1rgr96bckg6v6uuhhz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кезгайла</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263364</id>
    <revision>
      <id>2667122</id>
      <parentid>2603449</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19877" sha1="96pc9dlb2vbb645cuelyoxjr6lsqj0u" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Кезґайла
|лацінка          = Kiezgajła / Kiezhajła
|арыгінал         = 
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Геза (імя)|Keso]] + [[Гайла (імя)|Gailo]]
|варыянт          = Гезгайла, Гесгайла, Гезгал, Кежгайла, Гежгайла, Гезгіла, Кезгал, Кезкайл, Кезкіл, Кізкель, Кейжгайла
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Кезгайла''' (''Кежгайла'', ''Кезгал'', ''Кезкайл'', ''Кезкіл'', ''Кізкель''), '''Гезгайла''' (''Гесгайла'', ''Гезгал'', ''Гежгайла'', ''Гезгіла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

[[Геза (імя)|Геза або Кеза]] (Geso, Keso) і [[Гайла (імя)|Гайла]] (Gailo) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Geiso+Kies+Giso#v=onepage&amp;q=Geso&amp;f=false S. 567, 589].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Геза (імя)|-гез- (-гіз-, -кез-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геска]], [[Гезела]], [[Гезімунд (імя)|Гесмонт]]; германскія імёны Geske, Gesela, Gismondus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-17&quot;&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;, германскага gaizá 'завостраны кій'&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-17&quot;/&gt;. Такім парадкам, імя Кезгайла азначае «жвавае кап’ё»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.&lt;/ref&gt;.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гезгала (Giezgała, Giezgało)&lt;ref&gt;Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 122.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Kesgaylo Wolymuntonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.&lt;/ref&gt;; ''Kynsgail''{{Заўвага|Напрыклад, старажытнае германскае імя Geisaricus запісвалася і як ''Gesericus'', ''Gisiricus'', і як ''Ginsiricus'', ''Gensiricus''&lt;ref&gt;Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=QWLY2OEO9AwC&amp;q=%40Gensiricus+Geisericus#v=snippet&amp;q=%40Gensiricus%20Geisericus&amp;f=false S. 99].&lt;/ref&gt;}} (17 жніўня 1404 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=X2PksK8Sn3MC&amp;q=Kynsgail#v=snippet&amp;q=Kynsgail&amp;f=false S. 103].&lt;/ref&gt;; ''па(н) Кезкаилъ'' (20 траўня 1407 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 35.&lt;/ref&gt;; ''Michel andirs Kynsegail'' (26 траўня 1410 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=X2PksK8Sn3MC&amp;q=Michel+andirs+Kynsegail#v=snippet&amp;q=Michel%20andirs%20Kynsegail&amp;f=false S. 208].&lt;/ref&gt;; ''Nicolao alias Kynsgal'' (20 красавіка 1411 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 86.&lt;/ref&gt;; ''Kynsgalo capitaneo Samagittariun'' (31 траўня 1412 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 90.&lt;/ref&gt;; ''пану Кгескгоилу'' (1413—1424 гады)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 386.&lt;/ref&gt;; ''пану Кезкгаилу'' (22 чэрвеня 1415 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.&lt;/ref&gt;; ''Michaele alias Keysgal capitaneo terre Samaytarum'' (23 кастрычніка 1417 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 739.&lt;/ref&gt;; ''Keynsgal capitaneo Samagittie'' (22 чэрвеня 1421 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 741.&lt;/ref&gt;; ''Michael Kinsgall capitaneus Samagitarum'' (27 верасьня 1422 году)&lt;ref&gt;Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. S. 11.&lt;/ref&gt;; ''Kinsgail Hauptmann von Samaiten'' (10 ліпеня 1425 году)&lt;ref&gt;Regesta historica-diplomatica Ordinis S. Mariae Theutonicorum, 1198—1525. Pars I. — Göttingen, 1948. S. 279.&lt;/ref&gt;; ''Dominus Mychaell alias Kenzegall capitaneus terre Samagittarum'' (13 лютага 1426 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=X2PksK8Sn3MC&amp;q=Kenzegall#v=snippet&amp;q=Kenzegall&amp;f=false P. 715].&lt;/ref&gt;; ''Kinsgal'' (29 красавіка 1431 году)&lt;ref&gt;Полехов С. В., Наумов Н. Н. Татарская тематика в переписке сановников Тевтонского ордена. 1431—1432 гг. // Золотоордынское обозрение. 2020. Т. 8. № 4. С. 787.&lt;/ref&gt;; ''Gensegal'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=Gensegal#v=snippet&amp;q=Gensegal&amp;f=false S. 273].&lt;/ref&gt;; ''Kenzgal Capitanei Samagittie'' ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]])&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Kenzgal#v=snippet&amp;q=Kenzgal&amp;f=false С. 135]—136.&lt;/ref&gt;; ''Kiezygal capitaneo Samogitarum'' (''Kiezygal capitaneus Samogitarum''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 163.&lt;/ref&gt;; 24 верасьня 1432 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144.&lt;/ref&gt;; ''пан Кезкгаило староста Жомоитский''&lt;ref&gt;Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=11JfAAAAcAAJ&amp;q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD+%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&amp;q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%20%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE&amp;f=false С. 6].&lt;/ref&gt; (27 верасьня 1432 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.&lt;/ref&gt;; ''Michael alias Keszgal'', ''Kesgaylo Wolymunthowicz''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-252&quot;&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 252.&lt;/ref&gt;; ''s[igillum] domi Kynzgalonis''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 78.&lt;/ref&gt;, ''Michael alias Keszgal capitanues Samagitiae''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]]); ''Kynszgail'' (7 лістапада 1432 году)&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=kynszgail#v=snippet&amp;q=kynszgail&amp;f=false S. 373].&lt;/ref&gt;; ''Kynsgall'' (13 лістапада 1432 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 527.&lt;/ref&gt;; ''sigillum domini Kyezgal''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.&lt;/ref&gt;, ''Kezigal Wostoltowicz''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Kynzegal'' (4 лістапада 1434 году)&lt;ref&gt;Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 55.&lt;/ref&gt;; ''Michael Gezgalouicz'' (19 красавіка 1437 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 749.&lt;/ref&gt;; ''domino Michaele Gezgalouicz'' (19 красавіка 1437 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 749.&lt;/ref&gt;; ''Кгезкгаило''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 19, 22, 40.&lt;/ref&gt;, ''Кезкга(и)л(о)''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 26—27, 30, 32, 40, 48, 51, 54, 66—67, 68.&lt;/ref&gt;, ''пан Михаило Кгезкгаиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 20.&lt;/ref&gt;, ''пан Михаило Кезкгаиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 23, 39, 40—41, 53, 54.&lt;/ref&gt; (1440—1492 гады); ''пану Кгезкгайлу'' (15 лютага 1448 году)&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=5CxkG15O0AIC&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B7%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%83#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B7%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%83&amp;f=false С. 19].&lt;/ref&gt;; ''Я, панъ Янъ Кезкиловичъ'' (1449—1478)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 277.&lt;/ref&gt;; ''ego Michael Gieszgalowicz… Joanne Giezgalovicz'' (22 лютага 1476 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 348, 350.&lt;/ref&gt;; ''nos Michael Gyeszgalowycz… Johannes eiusdem Gyeszgali'' (27 лютага 1476 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 351.&lt;/ref&gt;; ''пана Яна Кгезкгаила… Кгезкгала… Янъ Кгезкгаиловичъ'' (каля 1486 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 106—107.&lt;/ref&gt;; ''sigillo generosi domini Nicolai Mikolaiowicz Kieszgal'' (11 траўня 1520 году)&lt;ref&gt;Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 83.&lt;/ref&gt;; ''generose Anne Gieszgałowa… generosi olim Nicolai Gieszgał… domini Nicolai Kiezgal'' (5 кастрычніка 1529 году)&lt;ref&gt;Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 154.&lt;/ref&gt;; ''пан Михаило Кгезкгаловичъ… листу старого пана Кгезкгаилова'' (23 лістапада 1536 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 33.&lt;/ref&gt;; ''Олтар Кезкгалов'' (1553 год)&lt;ref&gt;Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 164.&lt;/ref&gt;; ''Kiezgał'' (1565 год)&lt;ref&gt;Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.&lt;/ref&gt;; ''панъ Михаило Кгезкгило, воевода виленъскии'' (25 сьнежня 1566 году)&lt;ref&gt;Dubonis A. Įdomesni dokumentai apie Lietuvos bajorus: bajorystės atsisakymas, gavimas ir gynimas (XV—XVI a. pirma pusė) // Lietuvos istorijos metraštis. 1998 metai. — Vilnius, 1999. P. 182.&lt;/ref&gt;; ''Янъ Шимановичъ Кезкгайловичъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D0%B7%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D0%B7%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 575].&lt;/ref&gt;, ''Янъ Кизкелевичъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%D0%9A%D0%B8%D0%B7%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B8%D0%B7%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 629].&lt;/ref&gt; (1567 год); ''Giezgały'' (1744 год)&lt;ref&gt;[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.&lt;/ref&gt;; ''Kięzgilo'' (20 лістапада 1746 году і 12 лістапада 1775 году)&lt;ref name=&quot;Mosėdžio&quot;&gt;[https://mosedispromemoria.mozello.lt/k/ K], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai&lt;/ref&gt;; ''Jan Karol Gieżgałło na Baksztach Zawisza Staroscic Starodubowski Pułkownik Petyhorski'' (4 кастрычніка 1765 году)&lt;ref&gt;Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 97.&lt;/ref&gt;; ''Michael Gięzgaylo'' (20 студзеня 1791 году)&lt;ref name=&quot;Mosėdžio&quot;/&gt;; ''Bartholomeum Gięzgayllo'' (23 лістапада 1796 году)&lt;ref name=&quot;Mosėdžio&quot;/&gt;{{Заўвага|Таксама: 
* Скізгайла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''&lt;ref&gt;Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.&lt;/ref&gt;): ''Skięzgilowna'' (13 лютага 1840 году)&lt;ref&gt;[https://mosedispromemoria.mozello.lt/e/ E], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai&lt;/ref&gt;, ''Скизгайлы'' (12 траўня 1868 году)&lt;ref&gt;[https://mosedispromemoria.mozello.lt/s/ S], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai&lt;/ref&gt;
}}.

== Носьбіты ==
* [[Кезгайла Валімонтавіч]] (у каталіцтве Міхал; каля 1380 — каля 1449) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста генэральны жамойцкі, маршалак гаспадарскі, кашталян віленскі; меў сыноў [[Міхайла Кезгайлавіч|Міхайлу]], [[Ян Кезгайлавіч|Яна]], [[Пётар Кезгайлавіч|Пятра]], [[Дабяслаў Кезгайла|Дабяслава]] і [[Бутрым Кезгайла|Бутрыма]], пачынальнік роду [[Кезгайлы|Кезгайлаў]]
* Самуэль Гезгал — шляхціч [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]], які ўпамінаецца ў 1728 годзе&lt;ref&gt;[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Падымны рэестр шляхты Лідскага павета, 1728 г. // Лідскі летапісец. № 3―4 (99―100), 2022. С. 43―60.&lt;/ref&gt;

Ґежґайлы-Шэметы (Ґезґайлы-Шэметы&lt;ref&gt;[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх&lt;/ref&gt;) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Кежґайлы (Кейжґайлы) і Ґежґайлы-Кенстовічы — літоўскія шляхецкія роды&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

На 1881—1909 гады існавала вёска ([[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]]) Кежгайлава&lt;ref&gt;{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/54 S. 54].&lt;/ref&gt; (Гежгайлава&lt;ref&gt;{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/567 S. 567].&lt;/ref&gt;, Гіжгайлава) у [[Ігуменскі павет|Ігуменскім павеце]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]]&lt;ref&gt;Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.&lt;/ref&gt;.

Назву [[Гезгалы]] маюць вёскі на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Геза (імя)|Геза]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай гез}}
{{Імёны з асновай гайл}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>96pc9dlb2vbb645cuelyoxjr6lsqj0u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вештарт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264478</id>
    <revision>
      <id>2667155</id>
      <parentid>2665986</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:57:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25217" sha1="jyuv13tt45fy9pchpl1tl31o2v0u7kv" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Вештарт
|лацінка          = Vieštart
|арыгінал         = Westhard
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Віст|West]] + [[Гардзь|Hardt]]
|варыянт          = Вештард, Вестэрт, Віштард, Віштарт, Вістарт, Вейстарт, Вэйстарт, Вейштарт, Войштарт, Вайштарт
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Вештарт''' (''Вестэрт'', ''Вештард'', ''Вейстарт'', ''Вейштарт'', ''Вейштард'', ''Войштарт''), '''Віштарт''' (''Вістарт'', ''Віштард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Вестард або Вістард (Westhard&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 484.&lt;/ref&gt;, Guistardus) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref name=&quot;Kremer-1972-235&quot;&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 235.&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віст|-віст- (-вест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вістэла]], [[Віштэнь]], [[Вештар]]; германскія імёны Wistila, Wisten, Wistarius) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *wist&lt;ref name=&quot;Kremer-1972-235&quot;/&gt;, германскага west 'захад'&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=West+Vesta#v=snippet&amp;q=West%20Vesta&amp;f=false S. 1560].&lt;/ref&gt;, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.&lt;/ref&gt;.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Вештарт складаецца з асноваў [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Вісімонт|Вісімунт]], [[Вішымут]]; германскія імёны Wisigard, Wisemund, Vismuot), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wis 'мудры, абазнаны', і [[Труда|-друд- (-трут-, -трот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гаўдрут]], [[Гендрута]], [[Кондрут]]; германскія імёны Gautrude, Genedrudis, Cundrud), якая паходзіць ад гоцкага і германскага þruþs 'мажнасьць, веліч'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Вештарт азначае «мажнасьць мудрасьці»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.&lt;/ref&gt;. Адзначалася германскае імя Wistrud&lt;ref&gt;Knorr F. Germanische namengebung: ein versuch der lösung des namenrätsels. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?id=ARcy8ZqsHe0C&amp;q=%22wistrud%22&amp;dq=%22wistrud%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjfhNGWz8-BAxVAxQIHHYjFARUQ6AF6BAgEEAI S. 27, 154].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Verdeutschungsbücher des Allgemeinen deutschen sprachvereins. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=J5oOAQAAMAAJ&amp;q=wistrud#v=snippet&amp;q=wistrud&amp;f=false S. 74].&lt;/ref&gt;.

У [[Зэмгалія|Зэмгаліі]] гістарычна бытавала імя Viesthardus (Vesthardus, Vestardus&lt;ref&gt;Siliņa-Piņķe R. Die vorchristlichen Rufnamen in Lettland (9.—13. Jahrhundert) und ihre Spuren in der heutigen Namengebung // Els noms en la vida quotidiana. Actes del XXIV Congrés Internacional d’ICOS sobre Ciències Onomàstiques / Names in Daily life. Proceedings of the XXIV ICOS International Congress of Onomastic Sciences. S. 908.&lt;/ref&gt;, Westhard&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;q=Westhard#v=snippet&amp;q=Westhard&amp;f=false S. 120].&lt;/ref&gt;).

У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Вештарт (Wiesztordt, Wiesztort) і Віштарт (Wisztart)&lt;ref&gt;Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 357, 362.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''die gefangen czu Konigisberg aws Litauwen. Wösthord von [[Салечнікі|Salshenik]] eyn beyor'' (1422—1429 гады)&lt;ref&gt;Полехов С. Новые документы о Киевской земле XV века // Сфрагістичний щорічник. Вип. ІІ. — Киïв, 2012. С. 274.&lt;/ref&gt;; ''Стекаланцовъ семъ чоловековъ… а Вестерта''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.&lt;/ref&gt;, ''пан Мишко Вештортович''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.&lt;/ref&gt;, ''а Вешторту Совичевичу тридцат чоловековъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51—52.&lt;/ref&gt;, ''Мишку Вештортовичу деветь чоловеков''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 57.&lt;/ref&gt; (1440—1492 гады); ''чоловеков… Борис а Вештортъ'' (7 лістапада 1442 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.&lt;/ref&gt;; ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Янъ Вештортовичъ'' (1444 год)&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=5CxkG15O0AIC&amp;q=%D0%92%D0%B5%D1%88+%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%92%D0%B5%D1%88%20%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 16].&lt;/ref&gt;; ''Hanczo Wisztortowicz'' (14 студзеня 1459 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 255.&lt;/ref&gt;; ''пану Мишку Вешътортовичу'' (19 лістапада 1466 году)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d131.htm Привилей ловчему Мишку Вештортовичу (1466)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''пану Мишку Вишътортовичу'' (21 сакавіка 1468 году)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.&lt;/ref&gt;; ''я Мишъко Вишътортович, наместник Слонимский'' (па 21 сакавіка 1468 году)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 13.&lt;/ref&gt;; ''Jacko Wiesztortowicz'' (1 жніўня 1472 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 325.&lt;/ref&gt;; ''nobilis Jacko Wiestortowicz'' (31 кастрычніка 1484 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 398.&lt;/ref&gt;; ''Виштортовичы'' (30 сакавіка 1488 году)&lt;ref&gt;Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=iR5AAQAAMAAJ&amp;q=%D0%92%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE#v=snippet&amp;q=%D0%92%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE&amp;f=false С. 18].&lt;/ref&gt;; ''держалъ отъ насъ Слонимъ небощивъ панъ Мишко Вештортовичъ'' (28 сакавіка 1490 году)&lt;ref&gt;Акты Литовской метрики. Т. 1, вып. 1. — Варшава, 1896. С. 30.&lt;/ref&gt;; ''на бортина ж, на Яцка Вештортовича… Вештортъ, отец того Яцка'' (17 чэрвеня 1495 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 73.&lt;/ref&gt;; ''Вештортовичы… которыи ж въ [[Эйшышкі|Еишишках]] живуть'' (11 лютага 1496 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 90.&lt;/ref&gt;; ''ego Joannes Vestortovycz'' (30 ліпеня 1501 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 611.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 60.&lt;/ref&gt;; ''Joannes Westortowicz'' (20 траўня 1503 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644.&lt;/ref&gt;; ''в Радуньскои волости… земли пустовъскии… Вештортовъщину'' (22 ліпеня 1509 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 325.&lt;/ref&gt;; ''земль пустых в [[Дарсунішкі|Дорсунишскои]] волости… Вештортовщина'' (27 чэрвеня 1514 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 232.&lt;/ref&gt;; ''земль пустых тамжо в Дорсунишскои волости… Вештортовщину'' (26 студзеня 1516 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.&lt;/ref&gt;; ''в бояр [[Жыжмары|жижморских]]… землю дядковщину их на имя Вештортовщину а Богдановщину'' (25 лютага 1516 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 183.&lt;/ref&gt;; ''po śmierci Stanisława Wieszthołda… dobra Sielce w starostwie Słonimskim liezące po śmierci Stanisława Wieszthorda'' (17 сакавіка 1521 году і 4 сьнежня 1555 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 85.&lt;/ref&gt;; ''людеи… [[Ятаўт|Ятовъта]] а Вешъторъта [[Нед|Нетовичовъ]]'' (8 сьнежня 1522 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.&lt;/ref&gt;; ''панъ Станислав Вешторътович'' (8 жніўня 1524 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 166.&lt;/ref&gt;; ''Матеи Вештортовичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.&lt;/ref&gt;, ''Павел Вишътартортовичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.&lt;/ref&gt;, ''Павел Вештортовичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.&lt;/ref&gt; (1528 год); ''листъ бояромъ еишиским, Виштортовичомъ… боярынъ повету Троцкого, волости Еишышское Стась Мицеиковичъ Вишътортовича и з братьею своею, Андреемъ Мильковичомъ а Станиславомъ Стецковичомъ Вишъторътовичы'' (14 сьнежня 1536 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 49.&lt;/ref&gt;; ''Богдан Вештортович'' (1538 год)&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 359.&lt;/ref&gt;; ''Киркут Вештортович… Юшко Вештортович… [[Стана|Стан]] Вештортович'' (1 ліпеня 1542 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.&lt;/ref&gt;; ''село Вейстортовичи'' (1554 год)&lt;ref&gt;Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=J2dcAAAAcAAJ&amp;q=%D0%92%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&amp;q=%D0%92%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&amp;f=false С. 72].&lt;/ref&gt;; ''а Янушка Вишътортовича, боярына пани Станиславовое Кищыное, воеводиное витебъское, именья ее милости Смыцъкого'' (7 студзеня 1566 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|249к}} P. 424.&lt;/ref&gt;; ''Виштортовичи… бояре с поколенья Вешътортового'' (25 сьнежня 1566 году)&lt;ref&gt;Dubonis A. Įdomesni dokumentai apie Lietuvos bajorus: bajorystės atsisakymas, gavimas ir gynimas (XV—XVI a. pirma pusė) // Lietuvos istorijos metraštis. 1998 metai. — Vilnius, 1999. P. 182.&lt;/ref&gt;; ''Адамъ Петровичъ Виштортовичъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 569.&lt;/ref&gt;, ''Гришко Вештортович''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 573.&lt;/ref&gt; (1567 год); ''[[Рынк]]о Вештортович'' (9 ліпеня 1572 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 206.&lt;/ref&gt;; ''nobilibus… Ioanne Wistort'' (2 красавіка 1609 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 150.&lt;/ref&gt;; ''Jan Hamszey Wisztortowicz'' (7 сакавіка 1624 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Беларускі архіў|3к}} С. 115.&lt;/ref&gt;; ''на име Вешторта Лиштвана… сына его, небощыка Федора Лиштвановича'' (7 верасьня 1646 году)&lt;ref&gt;Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=22RcAAAAcAAJ&amp;q=%D0%BB%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%BB%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8A&amp;f=false С. 380].&lt;/ref&gt;; ''Dawid Woysztort na miejscu Stanisława Woysztorta'' (1667 год)&lt;ref&gt;Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 197.&lt;/ref&gt;; ''u JMP. Wisztorda'' (1690 год)&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 166.&lt;/ref&gt;; ''ad Michaelem de Giełzyca Wisztortt, praepositum Vielunensem'' (4 лістапада 1713 году)&lt;ref&gt;Acta Nuntiaturae Polonae. T. XLIII, vol. 2. — Kraków, 2011. S. XXXIII.&lt;/ref&gt;; ''Wisztordy'' (1744 год)&lt;ref&gt;[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.&lt;/ref&gt;; ''Parafia [[Лучай|łuczajska]]… Wiesztorty wieś''&lt;ref&gt;Gawrylczyk B. Dekanat połocki w świetle opisów parafii z 1784 r. — Białystok, 2005. S. 73.&lt;/ref&gt;, ''Wiesztortowszyzna, zaścianek… Wiesztortowszyzna, okolica szlachecka''&lt;ref&gt;Siwicka I. Dekanat oszmiański w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2007. S. 81.&lt;/ref&gt; (1784 год); ''Wiesztertowicza'' (1785 год)&lt;ref&gt;Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 306.&lt;/ref&gt;; ''Petronela Wieysztort'' (1797 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=22br&amp;rid=B&amp;search_lastname=Wieysztort&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Niestaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Jozefata Wiesztartt'' (1812 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Wiesztartt&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Wilno św. Jana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Anna Wistart'' (1818 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Wistart&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Kazimierz Wistortt'' (1820 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Wistortt&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Magdalena Wejsztord'' (1831 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=22br&amp;rid=B&amp;search_lastname=Wejsztord&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1&amp;rpp1=&amp;ordertable= Ekimań], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Bazyli Weysztord'' (1838 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=S&amp;w=22br&amp;rid=S&amp;search_lastname=Weysztord&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Brześć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Eleonora Wiesztortt'' (1846 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=22br&amp;rid=7375&amp;search_lastname=Wiesztortt&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Edward Wiejsztord'' (1849 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=22br&amp;rid=B&amp;search_lastname=Wiejsztord&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1&amp;rpp1=&amp;ordertable= Brześć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Karol Weistort'' (1898 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=D&amp;w=22br&amp;rid=D&amp;search_lastname=Weistort&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Mścisław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Вештарт ({{†}} каля 1441) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў сыноў Мішку і Яцку
* Вештарт Совічавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Мікалай Балтрамеевіч Паўловіч Вештарт — [[вількі]]йскі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1590 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 128.&lt;/ref&gt;
* Ліштван Вештарт — [[Полацкае ваяводзтва|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1646 годзе; меў сына Фёдара
* Казімер Вейштарт — уладальнік зямлі ў [[Лепельскі павет|Лепельскім павеце]] на 1878 год&lt;ref&gt;Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 302.&lt;/ref&gt;
* Базыль (Васіль) Вейштарт — уладальнік зямлі ў [[Себескі павет|Себескім павеце]] на 1878 год&lt;ref&gt;Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 360.&lt;/ref&gt;
* Васіль Вейштарт (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Себеж]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]&lt;ref&gt;[https://by.openlist.wiki/%D0%92%D0%B5%D0%B9%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C_%D0%95%D1%9E%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Вейштарт Васіль Еўстратавіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР&lt;/ref&gt;
* [[Ірына Вештард]] ({{Н}} 1953) — беларускі палітык

Вештарты — [[парафія]]не [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар бэрнардынаў (Будслаў)|касьцёла]] ў [[Будслаў|Будславе]] на 1853 год&lt;ref&gt;Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231715/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/473-budslav-kostel-vilejskogo-uezda-prikhozhane-1853-g Будслав костел Вилейского уезда прихожане 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.&lt;/ref&gt;.

Вештарты або Вештарды (Wiesztort, Wiesztord) — прыгонныя зь мястэчка [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 48, 57.&lt;/ref&gt;.

Вештарты (Wiesztort) — прыгонныя зь вёсак [[Хведзевічы|Хведзевічаў]], [[Недрашля|Недрашлі]], [[Мілойці|Мілойцяў]], [[Качэрга (вёска)|Качэргі]], [[Галоднічы|Галоднічаў]], [[Нараты|Наратаў]], [[Лылойці|Лылойцяў]], [[Зяновішкі|Зяновішкаў]], [[Нястанішкі|Нястанішкаў]], [[Селішча (Вішнеўскі сельсавет)|Селішча]] і засьценку [[Дубкі (Гарадзенская вобласьць)|Дубкоў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 58, 86—87, 162.&lt;/ref&gt;.

Вештарты (Wiesztort) гербаў Вашкевіч і [[Суліма]] і Віштарты (Wisztort) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] паветаў&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 365, 848, 851.&lt;/ref&gt;.

Вештэрты (Wiesztert) гербу [[Нячуя]] — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету&lt;ref&gt;Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 354.&lt;/ref&gt;.

Вейштарты (Weysztort) гербу [[Дрыя]], Вейштарды (Weysztord) і Вештарды — літоўскія шляхецкія роды&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Вайштарты — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Віст|Вест]]
* [[Гардзь|Гарт]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай вест}}
{{Імёны з асновай гард}}
{{Імёны з асновай друд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>jyuv13tt45fy9pchpl1tl31o2v0u7kv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мантыгерд (імя)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264595</id>
    <revision>
      <id>2667179</id>
      <parentid>2665661</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:31:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14105" sha1="1e1vydpqvbfii4sc6esvyr5d6pk6ko7" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Мантыґерд
|лацінка          = Mantygierd / Mantyhierd
|арыгінал         = Mundgerd
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Мунд|Mund]] + [[Герда|Gerd]]
|варыянт          = Мунтыгерд, Мундыгерд, Монтгард
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Гірдзімонт]]
}}

'''Мантыгерд''' (''Мунтыгерд'', ''Мундыгерд'', ''Монтгард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Мундгерд (Mundgerd&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&amp;q=Mundgerd+Gerd&amp;dq=Mundgerd+Gerd&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].&lt;/ref&gt;, Mundgærðr&lt;ref&gt;Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names&lt;/ref&gt;, Mundgerdr) і Гардмунд або Гертмунд (Gardmund&lt;ref&gt;History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=EbsAUkDSqAcC&amp;q=gardmund#v=snippet&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 241].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&amp;pg=PA309&amp;dq=gardmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 309].&lt;/ref&gt;, Gertmund&lt;ref&gt;Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&amp;pg=PA117&amp;dq=gertmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&amp;q=gertmund&amp;f=false S. 117].&lt;/ref&gt;) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZHgKAAAAIAAJ&amp;q=Mundgerdr#v=snippet&amp;q=Mundgerdr&amp;f=false S. 54].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Мантыгерд азначае «гарлівасьць аховы» (тое ж, што і імя [[Гірдзімонт|Гердымонт]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.&lt;/ref&gt;.

Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt; і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mantegirdendorfe… Mantegirden dorffe… Mantegirdin dorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;dq=dirsuno&amp;q=Mantegirdendorfe#v=snippet&amp;q=Mantegirdendorfe&amp;f=false S. 699—700].&lt;/ref&gt;; ''от намесника от полочького от Монтигирда'' (1394—1396 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 101—102.&lt;/ref&gt;; ''Muntighert''&lt;ref&gt;Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?id=9iFOAAAAcAAJ&amp;pg=PA160&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 160].&lt;/ref&gt; (1396 або 1397 год&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} [https://books.google.by/books?id=mb00DwAAQBAJ&amp;pg=PA104&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 104].&lt;/ref&gt;); ''unser hawptman Muntigirde'' (23 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;Hansisches Urkundenbuch. Bd. 5. — Liepzig, 1899. [https://books.google.by/books?id=ffAOAAAAYAAJ&amp;pg=PA132&amp;dq=Muntigirde&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwivlvid54H9AhVyIMUKHXrnAcEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=Muntigirde&amp;f=false S. 132].&lt;/ref&gt;; ''mit unserm namezdnyken Muntigirden'' (30 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 107.&lt;/ref&gt;; ''Montegherden of ghesad unde is nene namestnek mer'' (1399 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|2к}} [https://books.google.by/books?id=m700DwAAQBAJ&amp;pg=PA413&amp;dq=Montegherden&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwigoZ7B7oH9AhWjg_0HHSd7Cx0Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=Montegherden&amp;f=false С. 413].&lt;/ref&gt;; ''Hannus Montigerdonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.&lt;/ref&gt;; ''Olechno filius olim Montigerdi'' (16 лютага 1410 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.&lt;/ref&gt;; ''cum Petro Mondigerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.&lt;/ref&gt;, ''Petrus Mondiger''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Petrum Mondygerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Petrasio Montigerdowicz'' (26 студзеня 1416 году)&lt;ref&gt;Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.&lt;/ref&gt;; ''панъ Петрашъ Монътикгирдовичъ'' (''Петраш Монтикгирдович''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-267&quot;&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 267.&lt;/ref&gt;; 15 чэрвеня 1424 году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210514173325/http://starbel.by/dok/d083.htm Вырок по делу между Лавришевским монастырем и людьми в.к.л. Витовта (1424)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;, 1440—1492 гады&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.&lt;/ref&gt;); ''Petraschius Montegardowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=Astig#v=snippet&amp;q=Astig&amp;f=false S. 273].&lt;/ref&gt;; ''Petrasy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrasy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrasy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 136].&lt;/ref&gt;, ''Petrassy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrassy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrassy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 135].&lt;/ref&gt; ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пе[ча]т[ь] Петьрашова Мондкірдовича''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Монътикгирду в [[Беліца|Белици]] два чоловеки'' (1440—1492 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.&lt;/ref&gt;; ''Petraschio Montigerdowitcz terre Lithwanie suppremo marschalco'' (28 чэрвеня 1436 году)&lt;ref&gt;Jaworski R. Z najdawniejszych dokumentów do dziejów domeny Radziwiłłowskiej // Studia Źródłoznawcze = Commentationes. T. 39, 2001. S. 111.&lt;/ref&gt;; ''Montigerd, patri praefati Petri'' (14 студзеня 1447 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 407.&lt;/ref&gt;; ''пану Петру Монтикгардовичу'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])&lt;ref&gt;Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 236.&lt;/ref&gt;; ''od ziem panow Mongierdowiczow'' (27 ліпеня 1553 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 120—122.&lt;/ref&gt;; ''ręką mą podpisał Rafał Mundygierd Łoyba'' (28 сакавіка 1669 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 278.&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Mondygierd Loyba'' (10 ліпеня і 9 жніўня 1670 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Andrzey+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Andrzey%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 411, 413].&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Michał Mondygierd Łoyba'' (30 жніўня 1680 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Micha%C5%82+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Micha%C5%82%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 459].&lt;/ref&gt;; ''Kazimierz Michał Montygierd Łoyba'' (8 чэрвеня 1698 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 431.&lt;/ref&gt;; ''Marianna Montgard'' (1827 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=2795&amp;search_lastname=&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;searchtable=&amp;rpp1=1350&amp;rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Мантыгерд]] ({{†}} да 1410) — [[намесьнік полацкі]], меў сыноў [[Ганус Мантыгердавіч|Гануса]], [[Алехна Мантыгердавіч|Алехну]] і [[Пётар Мантыгердавіч|Пятра]]; пачынальнік роду [[Мантыгердавічы|Мантыгердавічаў]]
* Мантыгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=txIWAAAAYAAJ&amp;q=+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A&amp;f=false С. 48].&lt;/ref&gt;

Мантыгерды (Montygierd) гербу [[Вадвіч (герб)|Вадвіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.&lt;/ref&gt;.

Мантыгерды-Лойбы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Мунд]]
* [[Герда|Герд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай мунд}}
{{Імёны з асновай ґард}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>1e1vydpqvbfii4sc6esvyr5d6pk6ko7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667180</id>
      <parentid>2667179</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:31:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <origin>2667180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14129" sha1="deey47ip99l3b0ivdgns2xz2c7mnllb" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Мантыґерд
|лацінка          = Mantygierd / Mantyhierd
|арыгінал         = Mundgerd
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Мунд|Mund]] + [[Герда|Gerd]]
|варыянт          = Мунтыгерд, Мундыгерд, Монтгард
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Гірдзімонт]]
}}

'''Мантыгерд''' (''Мунтыгерд'', ''Мундыгерд'', ''Мантыгард'', ''Монтгард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Мундгерд (Mundgerd&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&amp;q=Mundgerd+Gerd&amp;dq=Mundgerd+Gerd&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].&lt;/ref&gt;, Mundgærðr&lt;ref&gt;Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names&lt;/ref&gt;, Mundgerdr) і Гардмунд або Гертмунд (Gardmund&lt;ref&gt;History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=EbsAUkDSqAcC&amp;q=gardmund#v=snippet&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 241].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&amp;pg=PA309&amp;dq=gardmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 309].&lt;/ref&gt;, Gertmund&lt;ref&gt;Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&amp;pg=PA117&amp;dq=gertmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&amp;q=gertmund&amp;f=false S. 117].&lt;/ref&gt;) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZHgKAAAAIAAJ&amp;q=Mundgerdr#v=snippet&amp;q=Mundgerdr&amp;f=false S. 54].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Мантыгерд азначае «гарлівасьць аховы» (тое ж, што і імя [[Гірдзімонт|Гердымонт]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.&lt;/ref&gt;.

Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt; і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mantegirdendorfe… Mantegirden dorffe… Mantegirdin dorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;dq=dirsuno&amp;q=Mantegirdendorfe#v=snippet&amp;q=Mantegirdendorfe&amp;f=false S. 699—700].&lt;/ref&gt;; ''от намесника от полочького от Монтигирда'' (1394—1396 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 101—102.&lt;/ref&gt;; ''Muntighert''&lt;ref&gt;Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?id=9iFOAAAAcAAJ&amp;pg=PA160&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 160].&lt;/ref&gt; (1396 або 1397 год&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} [https://books.google.by/books?id=mb00DwAAQBAJ&amp;pg=PA104&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 104].&lt;/ref&gt;); ''unser hawptman Muntigirde'' (23 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;Hansisches Urkundenbuch. Bd. 5. — Liepzig, 1899. [https://books.google.by/books?id=ffAOAAAAYAAJ&amp;pg=PA132&amp;dq=Muntigirde&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwivlvid54H9AhVyIMUKHXrnAcEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=Muntigirde&amp;f=false S. 132].&lt;/ref&gt;; ''mit unserm namezdnyken Muntigirden'' (30 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 107.&lt;/ref&gt;; ''Montegherden of ghesad unde is nene namestnek mer'' (1399 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|2к}} [https://books.google.by/books?id=m700DwAAQBAJ&amp;pg=PA413&amp;dq=Montegherden&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwigoZ7B7oH9AhWjg_0HHSd7Cx0Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=Montegherden&amp;f=false С. 413].&lt;/ref&gt;; ''Hannus Montigerdonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.&lt;/ref&gt;; ''Olechno filius olim Montigerdi'' (16 лютага 1410 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.&lt;/ref&gt;; ''cum Petro Mondigerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.&lt;/ref&gt;, ''Petrus Mondiger''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Petrum Mondygerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Petrasio Montigerdowicz'' (26 студзеня 1416 году)&lt;ref&gt;Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.&lt;/ref&gt;; ''панъ Петрашъ Монътикгирдовичъ'' (''Петраш Монтикгирдович''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-267&quot;&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 267.&lt;/ref&gt;; 15 чэрвеня 1424 году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210514173325/http://starbel.by/dok/d083.htm Вырок по делу между Лавришевским монастырем и людьми в.к.л. Витовта (1424)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;, 1440—1492 гады&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.&lt;/ref&gt;); ''Petraschius Montegardowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=Astig#v=snippet&amp;q=Astig&amp;f=false S. 273].&lt;/ref&gt;; ''Petrasy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrasy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrasy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 136].&lt;/ref&gt;, ''Petrassy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrassy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrassy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 135].&lt;/ref&gt; ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пе[ча]т[ь] Петьрашова Мондкірдовича''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Монътикгирду в [[Беліца|Белици]] два чоловеки'' (1440—1492 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.&lt;/ref&gt;; ''Petraschio Montigerdowitcz terre Lithwanie suppremo marschalco'' (28 чэрвеня 1436 году)&lt;ref&gt;Jaworski R. Z najdawniejszych dokumentów do dziejów domeny Radziwiłłowskiej // Studia Źródłoznawcze = Commentationes. T. 39, 2001. S. 111.&lt;/ref&gt;; ''Montigerd, patri praefati Petri'' (14 студзеня 1447 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 407.&lt;/ref&gt;; ''пану Петру Монтикгардовичу'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])&lt;ref&gt;Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 236.&lt;/ref&gt;; ''od ziem panow Mongierdowiczow'' (27 ліпеня 1553 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 120—122.&lt;/ref&gt;; ''ręką mą podpisał Rafał Mundygierd Łoyba'' (28 сакавіка 1669 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 278.&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Mondygierd Loyba'' (10 ліпеня і 9 жніўня 1670 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Andrzey+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Andrzey%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 411, 413].&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Michał Mondygierd Łoyba'' (30 жніўня 1680 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Micha%C5%82+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Micha%C5%82%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 459].&lt;/ref&gt;; ''Kazimierz Michał Montygierd Łoyba'' (8 чэрвеня 1698 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 431.&lt;/ref&gt;; ''Marianna Montgard'' (1827 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=2795&amp;search_lastname=&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;searchtable=&amp;rpp1=1350&amp;rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Мантыгерд]] ({{†}} да 1410) — [[намесьнік полацкі]], меў сыноў [[Ганус Мантыгердавіч|Гануса]], [[Алехна Мантыгердавіч|Алехну]] і [[Пётар Мантыгердавіч|Пятра]]; пачынальнік роду [[Мантыгердавічы|Мантыгердавічаў]]
* Мантыгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=txIWAAAAYAAJ&amp;q=+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A&amp;f=false С. 48].&lt;/ref&gt;

Мантыгерды (Montygierd) гербу [[Вадвіч (герб)|Вадвіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.&lt;/ref&gt;.

Мантыгерды-Лойбы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Мунд]]
* [[Герда|Герд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай мунд}}
{{Імёны з асновай ґард}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>deey47ip99l3b0ivdgns2xz2c7mnllb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667181</id>
      <parentid>2667180</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <origin>2667181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14149" sha1="nk56nylrzzv6rm7l9v23v6xb15srzv0" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Мантыґерд
|лацінка          = Mantygierd / Mantyhierd
|арыгінал         = Mundgerd
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Мунд|Mund]] + [[Герда|Gerd]]
|варыянт          = Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Гірдзімонт]]
}}

'''Мантыгерд''' (''Мунтыгерд'', ''Мундыгерд'', ''Мантыгард'', ''Монтгард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Мундгерд (Mundgerd&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&amp;q=Mundgerd+Gerd&amp;dq=Mundgerd+Gerd&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].&lt;/ref&gt;, Mundgærðr&lt;ref&gt;Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names&lt;/ref&gt;, Mundgerdr) і Гардмунд або Гертмунд (Gardmund&lt;ref&gt;History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=EbsAUkDSqAcC&amp;q=gardmund#v=snippet&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 241].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&amp;pg=PA309&amp;dq=gardmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 309].&lt;/ref&gt;, Gertmund&lt;ref&gt;Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&amp;pg=PA117&amp;dq=gertmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&amp;q=gertmund&amp;f=false S. 117].&lt;/ref&gt;) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZHgKAAAAIAAJ&amp;q=Mundgerdr#v=snippet&amp;q=Mundgerdr&amp;f=false S. 54].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Мантыгерд азначае «гарлівасьць аховы» (тое ж, што і імя [[Гірдзімонт|Гердымонт]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.&lt;/ref&gt;.

Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt; і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mantegirdendorfe… Mantegirden dorffe… Mantegirdin dorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;dq=dirsuno&amp;q=Mantegirdendorfe#v=snippet&amp;q=Mantegirdendorfe&amp;f=false S. 699—700].&lt;/ref&gt;; ''от намесника от полочького от Монтигирда'' (1394—1396 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 101—102.&lt;/ref&gt;; ''Muntighert''&lt;ref&gt;Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?id=9iFOAAAAcAAJ&amp;pg=PA160&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 160].&lt;/ref&gt; (1396 або 1397 год&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} [https://books.google.by/books?id=mb00DwAAQBAJ&amp;pg=PA104&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 104].&lt;/ref&gt;); ''unser hawptman Muntigirde'' (23 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;Hansisches Urkundenbuch. Bd. 5. — Liepzig, 1899. [https://books.google.by/books?id=ffAOAAAAYAAJ&amp;pg=PA132&amp;dq=Muntigirde&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwivlvid54H9AhVyIMUKHXrnAcEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=Muntigirde&amp;f=false S. 132].&lt;/ref&gt;; ''mit unserm namezdnyken Muntigirden'' (30 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 107.&lt;/ref&gt;; ''Montegherden of ghesad unde is nene namestnek mer'' (1399 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|2к}} [https://books.google.by/books?id=m700DwAAQBAJ&amp;pg=PA413&amp;dq=Montegherden&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwigoZ7B7oH9AhWjg_0HHSd7Cx0Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=Montegherden&amp;f=false С. 413].&lt;/ref&gt;; ''Hannus Montigerdonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.&lt;/ref&gt;; ''Olechno filius olim Montigerdi'' (16 лютага 1410 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.&lt;/ref&gt;; ''cum Petro Mondigerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.&lt;/ref&gt;, ''Petrus Mondiger''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Petrum Mondygerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Petrasio Montigerdowicz'' (26 студзеня 1416 году)&lt;ref&gt;Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.&lt;/ref&gt;; ''панъ Петрашъ Монътикгирдовичъ'' (''Петраш Монтикгирдович''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-267&quot;&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 267.&lt;/ref&gt;; 15 чэрвеня 1424 году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210514173325/http://starbel.by/dok/d083.htm Вырок по делу между Лавришевским монастырем и людьми в.к.л. Витовта (1424)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;, 1440—1492 гады&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.&lt;/ref&gt;); ''Petraschius Montegardowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=Astig#v=snippet&amp;q=Astig&amp;f=false S. 273].&lt;/ref&gt;; ''Petrasy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrasy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrasy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 136].&lt;/ref&gt;, ''Petrassy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrassy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrassy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 135].&lt;/ref&gt; ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пе[ча]т[ь] Петьрашова Мондкірдовича''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Монътикгирду в [[Беліца|Белици]] два чоловеки'' (1440—1492 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.&lt;/ref&gt;; ''Petraschio Montigerdowitcz terre Lithwanie suppremo marschalco'' (28 чэрвеня 1436 году)&lt;ref&gt;Jaworski R. Z najdawniejszych dokumentów do dziejów domeny Radziwiłłowskiej // Studia Źródłoznawcze = Commentationes. T. 39, 2001. S. 111.&lt;/ref&gt;; ''Montigerd, patri praefati Petri'' (14 студзеня 1447 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 407.&lt;/ref&gt;; ''пану Петру Монтикгардовичу'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])&lt;ref&gt;Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 236.&lt;/ref&gt;; ''od ziem panow Mongierdowiczow'' (27 ліпеня 1553 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 120—122.&lt;/ref&gt;; ''ręką mą podpisał Rafał Mundygierd Łoyba'' (28 сакавіка 1669 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 278.&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Mondygierd Loyba'' (10 ліпеня і 9 жніўня 1670 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Andrzey+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Andrzey%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 411, 413].&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Michał Mondygierd Łoyba'' (30 жніўня 1680 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Micha%C5%82+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Micha%C5%82%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 459].&lt;/ref&gt;; ''Kazimierz Michał Montygierd Łoyba'' (8 чэрвеня 1698 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 431.&lt;/ref&gt;; ''Marianna Montgard'' (1827 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=2795&amp;search_lastname=&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;searchtable=&amp;rpp1=1350&amp;rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Мантыгерд]] ({{†}} да 1410) — [[намесьнік полацкі]], меў сыноў [[Ганус Мантыгердавіч|Гануса]], [[Алехна Мантыгердавіч|Алехну]] і [[Пётар Мантыгердавіч|Пятра]]; пачынальнік роду [[Мантыгердавічы|Мантыгердавічаў]]
* Мантыгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=txIWAAAAYAAJ&amp;q=+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A&amp;f=false С. 48].&lt;/ref&gt;

Мантыгерды (Montygierd) гербу [[Вадвіч (герб)|Вадвіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.&lt;/ref&gt;.

Мантыгерды-Лойбы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Мунд]]
* [[Герда|Герд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай мунд}}
{{Імёны з асновай ґард}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>nk56nylrzzv6rm7l9v23v6xb15srzv0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667188</id>
      <parentid>2667181</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14438" sha1="0ru86rt7df9hbio6z56s1fcwcewss8n" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Мантыґерд
|лацінка          = Mantygierd / Mantyhierd
|арыгінал         = Mundgerd
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Мунд|Mund]] + [[Герда|Gerd]]
|варыянт          = Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Гірдзімонт]]
}}

'''Мантыгерд''' (''Мунтыгерд'', ''Мундыгерд'', ''Мантыгард'', ''Монтгард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Мундгерд (Mundgerd&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&amp;q=Mundgerd+Gerd&amp;dq=Mundgerd+Gerd&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].&lt;/ref&gt;, Mundgærðr&lt;ref&gt;Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names&lt;/ref&gt;, Mundgerdr) і Гардмунд або Гертмунд (Gardmund&lt;ref&gt;History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=EbsAUkDSqAcC&amp;q=gardmund#v=snippet&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 241].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&amp;pg=PA309&amp;dq=gardmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 309].&lt;/ref&gt;, Gertmund&lt;ref&gt;Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&amp;pg=PA117&amp;dq=gertmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&amp;q=gertmund&amp;f=false S. 117].&lt;/ref&gt;) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZHgKAAAAIAAJ&amp;q=Mundgerdr#v=snippet&amp;q=Mundgerdr&amp;f=false S. 54].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Мантыгерд азначае «гарлівасьць аховы» (тое ж, што і імя [[Гірдзімонт|Гердымонт]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.&lt;/ref&gt;.

Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt; і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mantegirdendorfe… Mantegirden dorffe… Mantegirdin dorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;dq=dirsuno&amp;q=Mantegirdendorfe#v=snippet&amp;q=Mantegirdendorfe&amp;f=false S. 699—700].&lt;/ref&gt;; ''от намесника от полочького от Монтигирда'' (1394—1396 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 101—102.&lt;/ref&gt;; ''Muntighert''&lt;ref&gt;Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?id=9iFOAAAAcAAJ&amp;pg=PA160&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 160].&lt;/ref&gt; (1396 або 1397 год&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} [https://books.google.by/books?id=mb00DwAAQBAJ&amp;pg=PA104&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 104].&lt;/ref&gt;); ''unser hawptman Muntigirde'' (23 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;Hansisches Urkundenbuch. Bd. 5. — Liepzig, 1899. [https://books.google.by/books?id=ffAOAAAAYAAJ&amp;pg=PA132&amp;dq=Muntigirde&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwivlvid54H9AhVyIMUKHXrnAcEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=Muntigirde&amp;f=false S. 132].&lt;/ref&gt;; ''mit unserm namezdnyken Muntigirden'' (30 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 107.&lt;/ref&gt;; ''Montegherden of ghesad unde is nene namestnek mer'' (1399 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|2к}} [https://books.google.by/books?id=m700DwAAQBAJ&amp;pg=PA413&amp;dq=Montegherden&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwigoZ7B7oH9AhWjg_0HHSd7Cx0Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=Montegherden&amp;f=false С. 413].&lt;/ref&gt;; ''Hannus Montigerdonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.&lt;/ref&gt;; ''Olechno filius olim Montigerdi'' (16 лютага 1410 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.&lt;/ref&gt;; ''cum Petro Mondigerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.&lt;/ref&gt;, ''Petrus Mondiger''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Petrum Mondygerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Petrasio Montigerdowicz'' (26 студзеня 1416 году)&lt;ref&gt;Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.&lt;/ref&gt;; ''панъ Петрашъ Монътикгирдовичъ'' (''Петраш Монтикгирдович''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-267&quot;&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 267.&lt;/ref&gt;; 15 чэрвеня 1424 году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210514173325/http://starbel.by/dok/d083.htm Вырок по делу между Лавришевским монастырем и людьми в.к.л. Витовта (1424)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;, 1440—1492 гады&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.&lt;/ref&gt;); ''Petraschius Montegardowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=Astig#v=snippet&amp;q=Astig&amp;f=false S. 273].&lt;/ref&gt;; ''Petrasy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrasy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrasy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 136].&lt;/ref&gt;, ''Petrassy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrassy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrassy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 135].&lt;/ref&gt; ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пе[ча]т[ь] Петьрашова Мондкірдовича''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Монътикгирду в [[Беліца|Белици]] два чоловеки'' (1440—1492 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.&lt;/ref&gt;; ''Petraschio Montigerdowitcz terre Lithwanie suppremo marschalco'' (28 чэрвеня 1436 году)&lt;ref&gt;Jaworski R. Z najdawniejszych dokumentów do dziejów domeny Radziwiłłowskiej // Studia Źródłoznawcze = Commentationes. T. 39, 2001. S. 111.&lt;/ref&gt;; ''Montigerd, patri praefati Petri'' (14 студзеня 1447 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 407.&lt;/ref&gt;; ''пану Петру Монтикгардовичу'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])&lt;ref&gt;Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 236.&lt;/ref&gt;; ''od ziem panow Mongierdowiczow'' (27 ліпеня 1553 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 120—122.&lt;/ref&gt;; ''Mundigierdowi Wadwica'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856.[https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1 S. 558].&lt;/ref&gt;; ''ręką mą podpisał Rafał Mundygierd Łoyba'' (28 сакавіка 1669 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 278.&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Mondygierd Loyba'' (10 ліпеня і 9 жніўня 1670 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Andrzey+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Andrzey%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 411, 413].&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Michał Mondygierd Łoyba'' (30 жніўня 1680 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Micha%C5%82+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Micha%C5%82%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 459].&lt;/ref&gt;; ''Kazimierz Michał Montygierd Łoyba'' (8 чэрвеня 1698 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 431.&lt;/ref&gt;; ''Marianna Montgard'' (1827 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=2795&amp;search_lastname=&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;searchtable=&amp;rpp1=1350&amp;rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Мантыгерд]] ({{†}} да 1410) — [[намесьнік полацкі]], меў сыноў [[Ганус Мантыгердавіч|Гануса]], [[Алехна Мантыгердавіч|Алехну]] і [[Пётар Мантыгердавіч|Пятра]]; пачынальнік роду [[Мантыгердавічы|Мантыгердавічаў]]
* Мантыгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=txIWAAAAYAAJ&amp;q=+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A&amp;f=false С. 48].&lt;/ref&gt;

Мантыгерды (Montygierd) гербу [[Вадвіч (герб)|Вадвіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.&lt;/ref&gt;.

Мантыгерды-Лойбы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Мунд]]
* [[Герда|Герд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай мунд}}
{{Імёны з асновай ґард}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>0ru86rt7df9hbio6z56s1fcwcewss8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667194</id>
      <parentid>2667188</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:06:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14439" sha1="aw2kazjm1cpj02kcmhp0t45otv9wiqu" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Мантыґерд
|лацінка          = Mantygierd / Mantyhierd
|арыгінал         = Mundgerd
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Мунд|Mund]] + [[Герда|Gerd]]
|варыянт          = Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Гірдзімонт]]
}}

'''Мантыгерд''' (''Мунтыгерд'', ''Мундыгерд'', ''Мантыгард'', ''Монтгард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Мундгерд (Mundgerd&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&amp;q=Mundgerd+Gerd&amp;dq=Mundgerd+Gerd&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].&lt;/ref&gt;, Mundgærðr&lt;ref&gt;Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names&lt;/ref&gt;, Mundgerdr) і Гардмунд або Гертмунд (Gardmund&lt;ref&gt;History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=EbsAUkDSqAcC&amp;q=gardmund#v=snippet&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 241].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&amp;pg=PA309&amp;dq=gardmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=gardmund&amp;f=false P. 309].&lt;/ref&gt;, Gertmund&lt;ref&gt;Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&amp;pg=PA117&amp;dq=gertmund&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&amp;q=gertmund&amp;f=false S. 117].&lt;/ref&gt;) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZHgKAAAAIAAJ&amp;q=Mundgerdr#v=snippet&amp;q=Mundgerdr&amp;f=false S. 54].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Мантыгерд азначае «гарлівасьць аховы» (тое ж, што і імя [[Гірдзімонт|Гердымонт]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.&lt;/ref&gt;.

Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt; і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mantegirdendorfe… Mantegirden dorffe… Mantegirdin dorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;dq=dirsuno&amp;q=Mantegirdendorfe#v=snippet&amp;q=Mantegirdendorfe&amp;f=false S. 699—700].&lt;/ref&gt;; ''от намесника от полочького от Монтигирда'' (1394—1396 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 101—102.&lt;/ref&gt;; ''Muntighert''&lt;ref&gt;Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?id=9iFOAAAAcAAJ&amp;pg=PA160&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 160].&lt;/ref&gt; (1396 або 1397 год&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} [https://books.google.by/books?id=mb00DwAAQBAJ&amp;pg=PA104&amp;dq=Muntighert&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&amp;q=Muntighert&amp;f=false С. 104].&lt;/ref&gt;); ''unser hawptman Muntigirde'' (23 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;Hansisches Urkundenbuch. Bd. 5. — Liepzig, 1899. [https://books.google.by/books?id=ffAOAAAAYAAJ&amp;pg=PA132&amp;dq=Muntigirde&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwivlvid54H9AhVyIMUKHXrnAcEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=Muntigirde&amp;f=false S. 132].&lt;/ref&gt;; ''mit unserm namezdnyken Muntigirden'' (30 студзеня 1397 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 107.&lt;/ref&gt;; ''Montegherden of ghesad unde is nene namestnek mer'' (1399 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|2к}} [https://books.google.by/books?id=m700DwAAQBAJ&amp;pg=PA413&amp;dq=Montegherden&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwigoZ7B7oH9AhWjg_0HHSd7Cx0Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=Montegherden&amp;f=false С. 413].&lt;/ref&gt;; ''Hannus Montigerdonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.&lt;/ref&gt;; ''Olechno filius olim Montigerdi'' (16 лютага 1410 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.&lt;/ref&gt;; ''cum Petro Mondigerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.&lt;/ref&gt;, ''Petrus Mondiger''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Petrum Mondygerd''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Petrasio Montigerdowicz'' (26 студзеня 1416 году)&lt;ref&gt;Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.&lt;/ref&gt;; ''панъ Петрашъ Монътикгирдовичъ'' (''Петраш Монтикгирдович''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-267&quot;&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 267.&lt;/ref&gt;; 15 чэрвеня 1424 году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210514173325/http://starbel.by/dok/d083.htm Вырок по делу между Лавришевским монастырем и людьми в.к.л. Витовта (1424)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;, 1440—1492 гады&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.&lt;/ref&gt;); ''Petraschius Montegardowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=Astig#v=snippet&amp;q=Astig&amp;f=false S. 273].&lt;/ref&gt;; ''Petrasy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrasy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrasy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 136].&lt;/ref&gt;, ''Petrassy Montigerdowicz''&lt;ref&gt;Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ieU7h4YBiV0C&amp;q=Petrassy+Montigerdowicz#v=snippet&amp;q=Petrassy%20Montigerdowicz&amp;f=false С. 135].&lt;/ref&gt; ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пе[ча]т[ь] Петьрашова Мондкірдовича''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Монътикгирду в [[Беліца|Белици]] два чоловеки'' (1440—1492 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.&lt;/ref&gt;; ''Petraschio Montigerdowitcz terre Lithwanie suppremo marschalco'' (28 чэрвеня 1436 году)&lt;ref&gt;Jaworski R. Z najdawniejszych dokumentów do dziejów domeny Radziwiłłowskiej // Studia Źródłoznawcze = Commentationes. T. 39, 2001. S. 111.&lt;/ref&gt;; ''Montigerd, patri praefati Petri'' (14 студзеня 1447 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 407.&lt;/ref&gt;; ''пану Петру Монтикгардовичу'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])&lt;ref&gt;Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 236.&lt;/ref&gt;; ''od ziem panow Mongierdowiczow'' (27 ліпеня 1553 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 120—122.&lt;/ref&gt;; ''Mundigierdowi Wadwica'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1 S. 558].&lt;/ref&gt;; ''ręką mą podpisał Rafał Mundygierd Łoyba'' (28 сакавіка 1669 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 278.&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Mondygierd Loyba'' (10 ліпеня і 9 жніўня 1670 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Andrzey+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Andrzey%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 411, 413].&lt;/ref&gt;; ''Andrzey Michał Mondygierd Łoyba'' (30 жніўня 1680 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=%22Micha%C5%82+Mondygierd%22#v=snippet&amp;q=%22Micha%C5%82%20Mondygierd%22&amp;f=false С. 459].&lt;/ref&gt;; ''Kazimierz Michał Montygierd Łoyba'' (8 чэрвеня 1698 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 431.&lt;/ref&gt;; ''Marianna Montgard'' (1827 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=2795&amp;search_lastname=&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;searchtable=&amp;rpp1=1350&amp;rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Мантыгерд]] ({{†}} да 1410) — [[намесьнік полацкі]], меў сыноў [[Ганус Мантыгердавіч|Гануса]], [[Алехна Мантыгердавіч|Алехну]] і [[Пётар Мантыгердавіч|Пятра]]; пачынальнік роду [[Мантыгердавічы|Мантыгердавічаў]]
* Мантыгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=txIWAAAAYAAJ&amp;q=+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A&amp;f=false С. 48].&lt;/ref&gt;

Мантыгерды (Montygierd) гербу [[Вадвіч (герб)|Вадвіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.&lt;/ref&gt;.

Мантыгерды-Лойбы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Мунд]]
* [[Герда|Герд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай мунд}}
{{Імёны з асновай ґард}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>aw2kazjm1cpj02kcmhp0t45otv9wiqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мантывід (імя)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264626</id>
    <revision>
      <id>2667195</id>
      <parentid>2666479</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15480" sha1="sdwv633uq3jdlbn9mqxlfx22tffen5d" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Мантывід
|лацінка          = Mantyvid
|арыгінал         = 
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Мунд|Mont]] + [[Від (імя)|Wid]]
|варыянт          = Мунтвід, Монтвід, Мондвід, Манцівід
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]]
}}

'''Мантывід''' (''Мунтвід'', ''Мондвід'', ''Монтвід'', ''Манцівід'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Відмунд, Відмунд або Відзімунт (Vidmund, Widmund&lt;ref&gt;Peterson L. [https://www.isof.se/download/18.7854edc917c1170935619ca3/1633884603245/urnordiska-personnamn.pdf Lexikon över urnordiska personnamn]. — Uppsala, 2004. S. 34.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Widmund Widmund], Nordic Names&lt;/ref&gt;, Widimunt{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Widimuntheim}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Vidmund+Widimuntheim+#v=snippet&amp;q=Vidmund%20Widimuntheim&amp;f=false S. 1572].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзіман]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widiman, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Монтвід азначае «моц гарлівасьці» (тое ж, што і імя [[Відзімонт]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20, 24.&lt;/ref&gt;.

Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt; і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Мондвід (Mondwid)&lt;ref&gt;Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 227.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Montwit'' (1387—1394 гады)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''Montiwid''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Монтивид''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Монтивитъ'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=QUoPAQAAMAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 72].&lt;/ref&gt;; ''Монтовитъ'' ([[Сафійскі першы летапіс]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=gc5hAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 235].&lt;/ref&gt;; ''Nos Catharina dicta Martha, relicta olim nobilis Monthuidi'' (12 ліпеня 1478 год)&lt;ref&gt;Rowell S. Nuo Vilniaus katedros iki Lietuvos Didžiosios. Kunigaikštystės pakraščių: šv. 10 000 riterių kankinių kultas // Amžininko ir istoriko pasakojimai apie krikščionybę, Žemaitiją ir Lietuvos Didžiąją Kunigaikštystę. — Klaipėda, 2024. P. 53.&lt;/ref&gt;; ''чоловекъ, которыи в Поюрскои волости на имя Монътвид'' (12 сьнежня 1522 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 179.&lt;/ref&gt;; ''Янушъ Монтвидовичъ'' (1528 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.&lt;/ref&gt;; ''Можейко Монътвидовичъ'' (24 студзеня 1529 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 76.&lt;/ref&gt;; ''[[Канігайла|Конкоил]] Монтвидович… Конкгойло Монтвидович… Монтвид [[Наргайла|Наргелович]]'' (1537—1538 год)&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 56, 242, 320.&lt;/ref&gt;; ''з Мондвидовского з дыму''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&amp;f=false С. 675].&lt;/ref&gt;, ''Григорей Монтвидовичъ… Михайло Монтвидъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1303.&lt;/ref&gt; (1567 год); ''przodkowi Muntwidów'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1 S. 254].&lt;/ref&gt;; ''Stanisław Mondwid''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 93.&lt;/ref&gt;, ''Andrzej Montwid''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 100.&lt;/ref&gt;, ''Maciej Janowicz Mątwid''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 106.&lt;/ref&gt;, ''Jan Montwid''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 107.&lt;/ref&gt; (1621 год); ''Wladyslam Montwіd na Dorоѕtаiach'' (1 чэрвеня 1636 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 9. — Вильна, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=nIztLLG_SBsC&amp;q=Dor%D0%BE%D1%95t%D0%B0iach#v=snippet&amp;q=Dor%D0%BE%D1%95t%D0%B0iach&amp;f=false С. 175].&lt;/ref&gt;; ''Kazimierzowi Montwidowi ziemianinowi'' (20 лістапада 1673 году)&lt;ref&gt;Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 289.&lt;/ref&gt;; ''Laurentij et Helena Montwidow'' (1709 год)&lt;ref&gt;Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.&lt;/ref&gt;; ''przedemna Antonim Montwidem Białozorem'' (2 жніўня 1775 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ulkjAQAAMAAJ&amp;q=montwidem#v=snippet&amp;q=montwidem&amp;f=false С. 173].&lt;/ref&gt;; ''Wawrzyniec Mondwid'' (21 жніўня 1780 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 323.&lt;/ref&gt;; ''Ignacy Montwid, pisarz Maydebury [[Крычаў|Krzyczewskiey]]'' (22 чэрвеня і 22 ліпеня 1759 году)&lt;ref&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 17. — Витебск, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=35hOAQAAMAAJ&amp;q=Montwid#v=snippet&amp;q=Montwid&amp;f=false С. 377, 384, 390].&lt;/ref&gt;; ''Alexander Montwid Wiażewicz Podkoniuszy WXLtt'' (4 кастрычніка 1765 году)&lt;ref&gt;Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 95.&lt;/ref&gt;; ''Parafia ponedelska… Muntwidy'' (1784 год)&lt;ref&gt;Skibicki S. Dekanat kupiski diecezji wileńskiej w świetle opisów parafii z 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2009. S. 98—99.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Мантывід]] (1276—1348) — [[Літва|літоўскі]] князь, сын вялікага князя [[Гедзімін]]а
* Мантывід (Мантывіт) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які паручыўся за [[Братоша|Братошу]]
* Януш Мантывідавіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Мікалай Войцехавіч Мондвід — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1581 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=XhILAAAAIAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B0&amp;f=false С. 64].&lt;/ref&gt;
* Балтрамей Пятровіч Мантывідовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=FshZAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&amp;f=false С. 74, 140].&lt;/ref&gt;
* Войцех Аляксеевіч і Кацярына Пятроўна Мантывідовічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. С. 74.&lt;/ref&gt;
* Лаўрын Дамінік Міхалавіч з [[Гедыгольд|Гедгаўда]] Мантывід Рэкуць — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стражнік [[пінск]]і ў 1700—1705 гадох&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 317.&lt;/ref&gt;
* Павал Монтвід (1897—?) — беларус зь [[Бярэзань|Бярэзані]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]&lt;ref&gt;[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B2%D1%96%D0%B4_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BB_%D0%86%D1%81%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Монтвід Павал Ісакавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР&lt;/ref&gt;

Мантывіды гербаў [[Вянява (герб)|Вянява]] і [[Ляліва]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 669.&lt;/ref&gt;. Прыдомкам Мондвід або Монтвід (Монвід) карысталіся літоўскія шляхецкія роды [[Вязевічы|Вязевічаў]] і [[Ірыковічы|Ірыковічаў]]&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/i/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на І], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=chg-AAAAIAAJ&amp;q=Mondwid#v=snippet&amp;q=Mondwid&amp;f=false S. 80].&lt;/ref&gt;.

Монтвід-Белазор (Montwid-Bialozor) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]&lt;ref&gt;Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Мунд]]
* [[Від (імя)|Від]]

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай мунд}}
{{Імёны з асновай від}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>sdwv633uq3jdlbn9mqxlfx22tffen5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Скірмант</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264653</id>
    <revision>
      <id>2667176</id>
      <parentid>2666750</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:11:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */ [[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]</comment>
      <origin>2667176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23615" sha1="c2pe6etd015veipki1pfsnrj0ayuqx8" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Скірмант
|лацінка          = Skirmant
|арыгінал         = Sciremunt
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Скера|Scira]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт          = Скірмунт, Скірмунд
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Скірмант''', '''Скірмунт''' (''Скірмунд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Скірымунт або Скірмунд (Sciremunt, *Skieremunt&lt;ref name=&quot;Kaufmann-1968-307&quot;&gt;Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. S. 307.&lt;/ref&gt;, Skīrmund&lt;ref&gt;Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 239.&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Sciremunt#v=snippet&amp;q=Sciremunt&amp;f=false S. 1308].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kaufmann-1968-307&quot;/&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Скера|скер- (скір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Скірыла]], [[Скірвін]], [[Скірман]]; германскія імёны Scirilo, Scirwine, Scirman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skeirs 'ясны, чысты'&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-18&quot;&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-18&quot;/&gt;. Такім парадкам, імя Скірмунт азначае «чыстая гарлівасьць» або «ясны розум»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.&lt;/ref&gt;.

Адпаведнасьць імя Скірмант германскаму імю Sciremunt сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt;. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Скермунд (Skermund, Skiermund&lt;ref name=&quot;Naruszewicz-2008&quot;&gt;Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.&lt;/ref&gt;), Скерманд (Skiermond), Скермант (Skiermont), Скермунт (Skiermunt) і Скірмунт (Skirmunt, Skirmuntt)&lt;ref&gt;Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 289—291.&lt;/ref&gt;, Скірмунд (Skirmund)&lt;ref name=&quot;Naruszewicz-2008&quot;/&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Skirmontowu plemeniku'' (1422 год&lt;ref&gt;Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.&lt;/ref&gt; паводле выпісу 1618 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.&lt;/ref&gt;; ''cum prato seu palude Skirmuntisski dicto'' (16 красавіка 1444 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.&lt;/ref&gt;; ''Скирмонъту Марковичи а Балбол'' (9 лістапада 1449 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62.&lt;/ref&gt;; ''nobilibus dominis Mathia Skyrmunthowycz, Stanislao Skyrmunthowycz'' (9 жніўня 1474 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 333.&lt;/ref&gt;; ''Mathia Skyrmuntowycz'' (15 красавіка 1475 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.&lt;/ref&gt;; ''землицъ пустыхъ тяглыхъ в [[Майшагола|Моишакгольскои]] волости… Скирмонътовы'' (23 красавіка 1495 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 170.&lt;/ref&gt;; ''Skirmunt… Skirmont'' ([[Хроніка Быхаўца]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 130—131.&lt;/ref&gt;; ''Скирмонта… Скиримонтъ'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])&lt;ref&gt;Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 226.&lt;/ref&gt;; ''бояринъ нашъ Пинский Богушъ Скиръмонтъ'' (25 чэрвеня 1551 году)&lt;ref&gt;Грушевский А. С. Пинское Полесье. Т. 2. — К., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=S9oGAAAAYAAJ&amp;q=%D0%91%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%88%D1%8A+%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D1%8A%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%91%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%88%D1%8A%20%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D1%8A%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 96].&lt;/ref&gt;; ''на Крыштофе Богушевичи Скирмонтовичи'' (16 лістапада 1563 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=B-UDAAAAYAAJ&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&amp;f=false С. 13].&lt;/ref&gt;; ''Крышътофъ Скирмонтъ'' (1565 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 231.&lt;/ref&gt;; ''Иванъ Скирмонтовъ… Тимошъ Скирмонтовъ… Янъ Скирмонтовъ… Трохимъ Скирмонтовъ… Тотъ же Скирмонтъ… Савка Скирмонтовъ… Янъ Скирмонтъ'' (1566 год)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 89—90, 93, 97.&lt;/ref&gt;; ''Войтехъ Якубовичъ Скирмонтъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-wI5AQAAMAAJ&amp;q=%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 571].&lt;/ref&gt;, ''изъ Скирмунтишокъ съ подъ [[Мядзел|Мядела]]''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%40%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A#v=snippet&amp;q=%40%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A&amp;f=false С. 582].&lt;/ref&gt;, ''Крыштофъ Скирмонтъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1205.&lt;/ref&gt; (1567 год); ''Jan Skirmont'' (1 ліпеня 1569 году&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 356.&lt;/ref&gt;, 1673 год&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 141, 155.&lt;/ref&gt;, 18 сьнежня 1732 году&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YHNgAAAAcAAJ&amp;q=Skirmont#v=snippet&amp;q=Skirmont&amp;f=false С. 464].&lt;/ref&gt;); ''пана Яроша Скирмонта'' (22 лістапада 1595 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-uYDAAAAYAAJ&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&amp;f=false С. 148].&lt;/ref&gt;; ''возный воеводства Полоцкого Иванъ Скирмонтъ'' (12 красавіка 1621 году)&lt;ref&gt;Археографический сборник документов, относящийся к истории Северо-Западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?id=aOgDAAAAYAAJ&amp;pg=PA263&amp;dq=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjKkKjlu7b9AhVUg_0HHetNCGs4FBDoAXoECAkQAg#v=onepage&amp;q=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 263].&lt;/ref&gt;; ''woznego jenerala Połockiego Iwana Skirmunta'' (22 студзеня 1624 году)&lt;ref&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 30. — Витебск, 1903. С. 24.&lt;/ref&gt;; ''Generosus D.nus Valentinus Skirmont'' (1639 год)&lt;ref&gt;Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 422.&lt;/ref&gt;; ''Skirmundus'' ([[Альбэрт Каяловіч]], 1650 год)&lt;ref&gt;Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=FVsVAAAAQAAJ&amp;q=Skirmundus#v=snippet&amp;q=Skirmundus&amp;f=false P. 71—73].&lt;/ref&gt;; ''ia Tymofiey Skirmont'' (17 ліпеня 1652 году)&lt;ref&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 5. — Витебск, 1874. [https://books.google.by/books?id=CpZOAQAAMAAJ&amp;pg=PA264&amp;dq=Tymofiey+Skirmont&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjW9Je2v7b9AhVJhP0HHT2uA40Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&amp;q=Tymofiey%20Skirmont&amp;f=false С. 264].&lt;/ref&gt;; ''пану Есифу Ивановичу Скирмонъту, пана Михала Федоровича Скирмонта'' (1657 год)&lt;ref&gt;Полоцк. — Минск, 2012. [https://books.google.by/books?id=Qi2wBAAAQBAJ&amp;pg=PA600&amp;dq=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjKkKjlu7b9AhVUg_0HHetNCGs4FBDoAXoECAoQAg#v=onepage&amp;q=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 600].&lt;/ref&gt;; ''ur. Mikołaja Skirmunta'' (20 лістапада 1658 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 185.&lt;/ref&gt;; ''po śmierci ur. Mikołaja Stefanowicza Skirmonta'' (20 траўня 1659 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 120, 236.&lt;/ref&gt;; ''Joachimus Skirmund, Lituanus'' (1662 год)&lt;ref&gt;Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 100.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Масальскі Д. [https://pawet.net/library/history/c_history/w_mas/%D0%B0%D0%B1_%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8C%D0%B2%D1%96%D0%BD%D0%BE%D1%85_i_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%85_%D1%83_%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%81%D0%B1%D1%8D%D1%80%D0%B3%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%BC_%D1%81%D1%8D%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_1578-1798.html Аб Ліцьвінох і Беларусах у Браўнсбэргскім сэмінары 1578—1798] // Родныя Гоні. Кн. 4, чэрвень 1927. С. 17—20.&lt;/ref&gt;; ''Jm. pan Hieronim Skirmont'' (1667 год)&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo mścisławskie 1667 r. — Warszawa, 2008. S. 26.&lt;/ref&gt;; ''Kazimierz Skirmont… Adam Skirmont''&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 139.&lt;/ref&gt;, ''Gabriel Skirmont''&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 156.&lt;/ref&gt; (1673 год); ''Joachimus Skirmont'' (1675—1677 гады)&lt;ref&gt;Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 7, 26, 41, 399.&lt;/ref&gt;; ''войтъ Пещацкій Янъ Скирмонтъ'' (18 жніўня 1676 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YHNgAAAAcAAJ&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 93, 95].&lt;/ref&gt;; ''przed nami Adamem Skirmuntem — prezyduiącym'' (12 кастрычніка 1689 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=--UDAAAAYAAJ&amp;q=Skirmuntem#v=snippet&amp;q=Skirmuntem&amp;f=false С. 31].&lt;/ref&gt;; ''Anna Skirmuntówna Władysławowa Kałusowska'' (1690 год)&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 155.&lt;/ref&gt;; ''Jwan Skirmont Uszny, dym odin'' (29 студзеня 1730 году)&lt;ref&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 2. — Витебск, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=a5ROAQAAMAAJ&amp;q=Skirmont#v=snippet&amp;q=Skirmont&amp;f=false С. 335].&lt;/ref&gt;; ''panow Skirmuntow'' (20 лістапада 1737 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=Skirmuntow#v=snippet&amp;q=Skirmuntow&amp;f=false С. 533].&lt;/ref&gt;; ''Józef Skirmunt'' (18 жніўня 1744 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 74.&lt;/ref&gt;; ''przez Józefa Skirmunta'' (19 жніўня 1744 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 72.&lt;/ref&gt;; ''Bogusław Skirmontt'' (1764 год)&lt;ref&gt;Volumina legum: Przedruk Zbioru praw staraniem XX. pijarów w Warszawie od roku 1732 do roku [1793]. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=UZ6PAAAAMAAJ&amp;q=%40Skirmontt#v=snippet&amp;q=%40Skirmontt&amp;f=false S. 66].&lt;/ref&gt;; ''przed nami Adamem Skirmuntem prezesem'' (7 лютага 1781 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 33. — Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=6nsZAAAAYAAJ&amp;q=Skirmuntem#v=snippet&amp;q=Skirmuntem&amp;f=false С. 248].&lt;/ref&gt;; ''Adam Skirmunt… Tomasz Skirmunt sędzia grodzki pow. pińskiego… Szymon Skirmunt m. pow. pińskiego'' (8 лютага 1790 году)&lt;ref&gt;Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 312.&lt;/ref&gt;; ''Adam Skirmuntt sędzia ziemski piński'' (18 лістапада 1790 году)&lt;ref&gt;Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 318.&lt;/ref&gt;; ''Skirmont Julian'' (20 лютага 1838 году)&lt;ref&gt;Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 137.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Скірмант — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1449 годзе; меркаваны пачынальнік роду [[Скірмунты|Скірмунтаў]]
* [[Ядвіга]] [[Бэрнат|Бернатаўна]] Юршына Скірмантавіча — літоўская баярыня, якая ўпамінаецца ў 1522 годзе&lt;ref&gt;Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 267.&lt;/ref&gt;
* Богуш Скірмант — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстароста [[Клецак|клецкі]] ў 1551 годзе
* Іван Скірмунт — жыхар мястэчка [[Варонічы|Варонечы]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1618 годзе&lt;ref&gt;Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/836-inventar-1618-g-polotskoj-arkhepiskopii Инвентарь 1618 г. полоцкой архепископии]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 красавіка 2017 г.&lt;/ref&gt;
* Крыштап з [[Мінігайла (імя)|Мінгайла]] Скірмант — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, гараднічы [[амсьціслаў]]скі ў 1685 годзе&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 69.&lt;/ref&gt;
* Андрэй Скірмунт (''Andrzej Skirmunt'') — навучэнец Папскай сэмінарыі ў Вільні ў пачатку XVIII стагодзьдзя&lt;ref&gt;Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1582—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. S. 265.&lt;/ref&gt;
* Марцін, Пётар, Якаў, Кандрат, Міхаіл, Ян, Стась і Лявон Скірманты — жыхары вёскі [[Чуракі|Чуракоў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1727 годзе&lt;ref&gt;Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806222408/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/901-churaki-inventar-1727-g-polotskoe-voevodstvo Чураки инвентарь 1727 г. Полоцкое воеводство], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 жніўня 2017 г.&lt;/ref&gt;
* Антон, Лявон і Максім Скірманты — жыхары вёскі [[Чурагі|Чурагаў]] (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1731 годзе&lt;ref&gt;Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807100732/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/883-sloshchenitsa-inventar-1731-g-polotskoe-voevodstvo Слощеница инвентарь 1731 г. Полоцкое воеводство], Архіў гісторыка Анішчанкі, 7 ліпеня 2017 г.&lt;/ref&gt;
* Ёсіф Скірмунт (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]&lt;ref&gt;[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1894) Скірмунт Іосіф Раманавіч (1894)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР&lt;/ref&gt;
* Сяргей Скірмунт (1909—?) — беларус зь [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР&lt;ref&gt;[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%A1%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1909) Скірмунт Сяргей Уладзіміравіч (1909)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР&lt;/ref&gt;

З XVII ст. прыдомкам Скірмант або Скірмунт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Стравінскія|Стравінскіх]] гербу [[Прыяцель]]&lt;ref&gt;Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=chg-AAAAIAAJ&amp;q=Skirmunt#v=snippet&amp;q=Skirmunt&amp;f=false S. 110].&lt;/ref&gt;.

Скірмунты-Цянгілы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/c/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ц], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Скірмунт (Skirmunt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]&lt;ref&gt;Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society&lt;/ref&gt;.

На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Скірмантава]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Скірманцішкі]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Скера]]
* [[Мунд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай скер}}
{{Імёны з асновай мунд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>c2pe6etd015veipki1pfsnrj0ayuqx8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667197</id>
      <parentid>2667176</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:15:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <origin>2667197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23988" sha1="alh0k05x6hgqbxgru8kmllqgzl7n2xi" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Скірмант
|лацінка          = Skirmant
|арыгінал         = Sciremunt
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Скера|Scira]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт          = Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Скірмант''' (''Скірмунт'', ''Скірмунд''), '''Скірымонт''' (''Скірымунт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Скірымунт або Скірмунд (Sciremunt, *Skieremunt&lt;ref name=&quot;Kaufmann-1968-307&quot;&gt;Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. S. 307.&lt;/ref&gt;, Skīrmund&lt;ref&gt;Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 239.&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Sciremunt#v=snippet&amp;q=Sciremunt&amp;f=false S. 1308].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kaufmann-1968-307&quot;/&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Скера|скер- (скір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Скірыла]], [[Скірвін]], [[Скірман]]; германскія імёны Scirilo, Scirwine, Scirman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skeirs 'ясны, чысты'&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-18&quot;&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-18&quot;/&gt;. Такім парадкам, імя Скірмунт азначае «чыстая гарлівасьць» або «ясны розум»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.&lt;/ref&gt;.

Адпаведнасьць імя Скірмант германскаму імю Sciremunt сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt;. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Скермунд (Skermund, Skiermund&lt;ref name=&quot;Naruszewicz-2008&quot;&gt;Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.&lt;/ref&gt;), Скерманд (Skiermond), Скермант (Skiermont), Скермунт (Skiermunt) і Скірмунт (Skirmunt, Skirmuntt)&lt;ref&gt;Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 289—291.&lt;/ref&gt;, Скірмунд (Skirmund)&lt;ref name=&quot;Naruszewicz-2008&quot;/&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Skirmontowu plemeniku'' (1422 год&lt;ref&gt;Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.&lt;/ref&gt; паводле выпісу 1618 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.&lt;/ref&gt;; ''cum prato seu palude Skirmuntisski dicto'' (16 красавіка 1444 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.&lt;/ref&gt;; ''Скирмонъту Марковичи а Балбол'' (9 лістапада 1449 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62.&lt;/ref&gt;; ''nobilibus dominis Mathia Skyrmunthowycz, Stanislao Skyrmunthowycz'' (9 жніўня 1474 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 333.&lt;/ref&gt;; ''Mathia Skyrmuntowycz'' (15 красавіка 1475 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.&lt;/ref&gt;; ''землицъ пустыхъ тяглыхъ в [[Майшагола|Моишакгольскои]] волости… Скирмонътовы'' (23 красавіка 1495 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 170.&lt;/ref&gt;; ''Skirmunt… Skirmont'' ([[Хроніка Быхаўца]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 130—131.&lt;/ref&gt;; ''Скирмонта… Скиримонтъ'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])&lt;ref&gt;Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 226.&lt;/ref&gt;; ''бояринъ нашъ Пинский Богушъ Скиръмонтъ'' (25 чэрвеня 1551 году)&lt;ref&gt;Грушевский А. С. Пинское Полесье. Т. 2. — К., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=S9oGAAAAYAAJ&amp;q=%D0%91%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%88%D1%8A+%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D1%8A%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%91%D0%BE%D0%B3%D1%83%D1%88%D1%8A%20%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D1%8A%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 96].&lt;/ref&gt;; ''на Крыштофе Богушевичи Скирмонтовичи'' (16 лістапада 1563 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=B-UDAAAAYAAJ&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&amp;f=false С. 13].&lt;/ref&gt;; ''Крышътофъ Скирмонтъ'' (1565 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 231.&lt;/ref&gt;; ''Иванъ Скирмонтовъ… Тимошъ Скирмонтовъ… Янъ Скирмонтовъ… Трохимъ Скирмонтовъ… Тотъ же Скирмонтъ… Савка Скирмонтовъ… Янъ Скирмонтъ'' (1566 год)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 89—90, 93, 97.&lt;/ref&gt;; ''Войтехъ Якубовичъ Скирмонтъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-wI5AQAAMAAJ&amp;q=%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 571].&lt;/ref&gt;, ''изъ Скирмунтишокъ съ подъ [[Мядзел|Мядела]]''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%40%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A#v=snippet&amp;q=%40%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%BA%D1%8A&amp;f=false С. 582].&lt;/ref&gt;, ''Крыштофъ Скирмонтъ''&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1205.&lt;/ref&gt; (1567 год); ''Jan Skirmont'' (1 ліпеня 1569 году&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 356.&lt;/ref&gt;, 1673 год&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 141, 155.&lt;/ref&gt;, 18 сьнежня 1732 году&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YHNgAAAAcAAJ&amp;q=Skirmont#v=snippet&amp;q=Skirmont&amp;f=false С. 464].&lt;/ref&gt;); ''Skirymunt'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1 S. 255—257].&lt;/ref&gt;; ''пана Яроша Скирмонта'' (22 лістапада 1595 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-uYDAAAAYAAJ&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&amp;f=false С. 148].&lt;/ref&gt;; ''возный воеводства Полоцкого Иванъ Скирмонтъ'' (12 красавіка 1621 году)&lt;ref&gt;Археографический сборник документов, относящийся к истории Северо-Западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?id=aOgDAAAAYAAJ&amp;pg=PA263&amp;dq=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjKkKjlu7b9AhVUg_0HHetNCGs4FBDoAXoECAkQAg#v=onepage&amp;q=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 263].&lt;/ref&gt;; ''woznego jenerala Połockiego Iwana Skirmunta'' (22 студзеня 1624 году)&lt;ref&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 30. — Витебск, 1903. С. 24.&lt;/ref&gt;; ''Generosus D.nus Valentinus Skirmont'' (1639 год)&lt;ref&gt;Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 422.&lt;/ref&gt;; ''Skirmundus'' ([[Альбэрт Каяловіч]], 1650 год)&lt;ref&gt;Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=FVsVAAAAQAAJ&amp;q=Skirmundus#v=snippet&amp;q=Skirmundus&amp;f=false P. 71—73].&lt;/ref&gt;; ''ia Tymofiey Skirmont'' (17 ліпеня 1652 году)&lt;ref&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 5. — Витебск, 1874. [https://books.google.by/books?id=CpZOAQAAMAAJ&amp;pg=PA264&amp;dq=Tymofiey+Skirmont&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjW9Je2v7b9AhVJhP0HHT2uA40Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&amp;q=Tymofiey%20Skirmont&amp;f=false С. 264].&lt;/ref&gt;; ''пану Есифу Ивановичу Скирмонъту, пана Михала Федоровича Скирмонта'' (1657 год)&lt;ref&gt;Полоцк. — Минск, 2012. [https://books.google.by/books?id=Qi2wBAAAQBAJ&amp;pg=PA600&amp;dq=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjKkKjlu7b9AhVUg_0HHetNCGs4FBDoAXoECAoQAg#v=onepage&amp;q=%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 600].&lt;/ref&gt;; ''ur. Mikołaja Skirmunta'' (20 лістапада 1658 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 185.&lt;/ref&gt;; ''po śmierci ur. Mikołaja Stefanowicza Skirmonta'' (20 траўня 1659 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 120, 236.&lt;/ref&gt;; ''Joachimus Skirmund, Lituanus'' (1662 год)&lt;ref&gt;Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 100.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Масальскі Д. [https://pawet.net/library/history/c_history/w_mas/%D0%B0%D0%B1_%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8C%D0%B2%D1%96%D0%BD%D0%BE%D1%85_i_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%85_%D1%83_%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%81%D0%B1%D1%8D%D1%80%D0%B3%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%BC_%D1%81%D1%8D%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_1578-1798.html Аб Ліцьвінох і Беларусах у Браўнсбэргскім сэмінары 1578—1798] // Родныя Гоні. Кн. 4, чэрвень 1927. С. 17—20.&lt;/ref&gt;; ''Jm. pan Hieronim Skirmont'' (1667 год)&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo mścisławskie 1667 r. — Warszawa, 2008. S. 26.&lt;/ref&gt;; ''Kazimierz Skirmont… Adam Skirmont''&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 139.&lt;/ref&gt;, ''Gabriel Skirmont''&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 156.&lt;/ref&gt; (1673 год); ''Joachimus Skirmont'' (1675—1677 гады)&lt;ref&gt;Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 7, 26, 41, 399.&lt;/ref&gt;; ''войтъ Пещацкій Янъ Скирмонтъ'' (18 жніўня 1676 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YHNgAAAAcAAJ&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 93, 95].&lt;/ref&gt;; ''przed nami Adamem Skirmuntem — prezyduiącym'' (12 кастрычніка 1689 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=--UDAAAAYAAJ&amp;q=Skirmuntem#v=snippet&amp;q=Skirmuntem&amp;f=false С. 31].&lt;/ref&gt;; ''Anna Skirmuntówna Władysławowa Kałusowska'' (1690 год)&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 155.&lt;/ref&gt;; ''Jwan Skirmont Uszny, dym odin'' (29 студзеня 1730 году)&lt;ref&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 2. — Витебск, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=a5ROAQAAMAAJ&amp;q=Skirmont#v=snippet&amp;q=Skirmont&amp;f=false С. 335].&lt;/ref&gt;; ''panow Skirmuntow'' (20 лістапада 1737 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=qnwZAAAAYAAJ&amp;q=Skirmuntow#v=snippet&amp;q=Skirmuntow&amp;f=false С. 533].&lt;/ref&gt;; ''Józef Skirmunt'' (18 жніўня 1744 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 74.&lt;/ref&gt;; ''przez Józefa Skirmunta'' (19 жніўня 1744 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 72.&lt;/ref&gt;; ''Bogusław Skirmontt'' (1764 год)&lt;ref&gt;Volumina legum: Przedruk Zbioru praw staraniem XX. pijarów w Warszawie od roku 1732 do roku [1793]. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=UZ6PAAAAMAAJ&amp;q=%40Skirmontt#v=snippet&amp;q=%40Skirmontt&amp;f=false S. 66].&lt;/ref&gt;; ''przed nami Adamem Skirmuntem prezesem'' (7 лютага 1781 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 33. — Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=6nsZAAAAYAAJ&amp;q=Skirmuntem#v=snippet&amp;q=Skirmuntem&amp;f=false С. 248].&lt;/ref&gt;; ''Adam Skirmunt… Tomasz Skirmunt sędzia grodzki pow. pińskiego… Szymon Skirmunt m. pow. pińskiego'' (8 лютага 1790 году)&lt;ref&gt;Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 312.&lt;/ref&gt;; ''Adam Skirmuntt sędzia ziemski piński'' (18 лістапада 1790 году)&lt;ref&gt;Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 318.&lt;/ref&gt;; ''Skirmont Julian'' (20 лютага 1838 году)&lt;ref&gt;Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 137.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Скірмант — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1449 годзе; меркаваны пачынальнік роду [[Скірмунты|Скірмунтаў]]
* [[Ядвіга]] [[Бэрнат|Бернатаўна]] Юршына Скірмантавіча — літоўская баярыня, якая ўпамінаецца ў 1522 годзе&lt;ref&gt;Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 267.&lt;/ref&gt;
* Богуш Скірмант — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстароста [[Клецак|клецкі]] ў 1551 годзе
* Іван Скірмунт — жыхар мястэчка [[Варонічы|Варонечы]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1618 годзе&lt;ref&gt;Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/836-inventar-1618-g-polotskoj-arkhepiskopii Инвентарь 1618 г. полоцкой архепископии]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 красавіка 2017 г.&lt;/ref&gt;
* Крыштап з [[Мінігайла (імя)|Мінгайла]] Скірмант — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, гараднічы [[амсьціслаў]]скі ў 1685 годзе&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 69.&lt;/ref&gt;
* Андрэй Скірмунт (''Andrzej Skirmunt'') — навучэнец Папскай сэмінарыі ў Вільні ў пачатку XVIII стагодзьдзя&lt;ref&gt;Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1582—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. S. 265.&lt;/ref&gt;
* Марцін, Пётар, Якаў, Кандрат, Міхаіл, Ян, Стась і Лявон Скірманты — жыхары вёскі [[Чуракі|Чуракоў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1727 годзе&lt;ref&gt;Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806222408/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/901-churaki-inventar-1727-g-polotskoe-voevodstvo Чураки инвентарь 1727 г. Полоцкое воеводство], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 жніўня 2017 г.&lt;/ref&gt;
* Антон, Лявон і Максім Скірманты — жыхары вёскі [[Чурагі|Чурагаў]] (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1731 годзе&lt;ref&gt;Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807100732/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/883-sloshchenitsa-inventar-1731-g-polotskoe-voevodstvo Слощеница инвентарь 1731 г. Полоцкое воеводство], Архіў гісторыка Анішчанкі, 7 ліпеня 2017 г.&lt;/ref&gt;
* Ёсіф Скірмунт (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]&lt;ref&gt;[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1894) Скірмунт Іосіф Раманавіч (1894)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР&lt;/ref&gt;
* Сяргей Скірмунт (1909—?) — беларус зь [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР&lt;ref&gt;[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%A1%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1909) Скірмунт Сяргей Уладзіміравіч (1909)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР&lt;/ref&gt;

З XVII ст. прыдомкам Скірмант або Скірмунт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Стравінскія|Стравінскіх]] гербу [[Прыяцель]]&lt;ref&gt;Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=chg-AAAAIAAJ&amp;q=Skirmunt#v=snippet&amp;q=Skirmunt&amp;f=false S. 110].&lt;/ref&gt;.

Скірмунты-Цянгілы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/c/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ц], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Скірмунт (Skirmunt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]&lt;ref&gt;Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society&lt;/ref&gt;.

На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Скірмантава]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Скірманцішкі]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Скера]]
* [[Мунд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай скер}}
{{Імёны з асновай мунд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>alh0k05x6hgqbxgru8kmllqgzl7n2xi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Альгімонт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264707</id>
    <revision>
      <id>2667177</id>
      <parentid>2609843</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <origin>2667177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17143" sha1="2cs23js81tc1p3wzs6ihc4be70ftp1u" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Альґімонт
|лацінка          = Algimont / Alhimont
|арыгінал         = Alhmunt
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Алег|Elgo]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт          = Альгімунт, Алгімунт, Альгімунд, Алгімунд, Альгемунд, Алгімонт, Алкімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Альгімонт''' (''Алгімонт'', ''Алкімонт''), '''Альгімунт''' (''Алгімунт''), '''Альгімунд''' (''Алгімунд'', ''Альгемунд''), '''Аўгімонт''' (''Аўгімунд'', ''Аўгімунт''), '''Алькмунд''' — мужчынскае імя.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Алгемунд, Алгмунд, Алкемунд, Алгмунт, Алкмунт або Алкемонт (Algemundus, Algmundus{{Заўвага|Імя Algemundus (Algmundus) ужываецца ў складзенай каля 1334 году хроніцы «Imaginis mundi»&lt;ref&gt;Scriptorum. T. 3. — Augustae Taurinorum, 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=a1lVAAAAcAAJ&amp;q=Algemundus+Algmundus#v=snippet&amp;q=Algemundus%20Algmundus&amp;f=false P. 1441—1442].&lt;/ref&gt;; менавіта такую форму імя караля [[Лянгабарды|лянгабардаў]] — Algimundus — ужыў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]&lt;ref&gt;Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=i6dDAAAAYAAJ&amp;q=Algimundus#v=snippet&amp;q=Algimundus&amp;f=false S. 99].&lt;/ref&gt;}}, Alkemund&lt;ref&gt;Jurasinski S. Andrew Horn, Alfredian Apocrypha, and the Anglo-Saxon Names of the Mirror of Justices // The Journal of English and Germanic Philology. Vol. 105, Nr. 4, 2006. P. 553.&lt;/ref&gt;, Alchemundo&lt;ref&gt;Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 57.&lt;/ref&gt;, Alchemundus&lt;ref&gt;Barthélémy A. Liste des noms d'hommes gravés sur les monnaies de l'époque mérovingienne. — Paris, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=XgA-AAAAYAAJ&amp;q=%40Alchemvndvs#v=snippet&amp;q=%40Alchemvndvs&amp;f=false P. 6].&lt;/ref&gt;, Algmunt&lt;ref&gt;Dehlinger G. T. Deutsche scherflein zum sprachschatze. — Stuttgart, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=VlwQAAAAYAAJ&amp;q=Algmunt#v=snippet&amp;q=Algmunt&amp;f=false S. 95, 176]&lt;/ref&gt;, Alhmunt, Alcmunt, Alchemont&lt;ref&gt;Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=gIEfAAAAYAAJ&amp;q=Alchemont#v=snippet&amp;q=Alchemont&amp;f=false P. 38].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=RLkEAAAAIAAJ&amp;q=Alchemont#v=snippet&amp;q=Alchemont&amp;f=false P. 205].&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Nordhausen, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=%40Alhmunt#v=snippet&amp;q=%40Alhmunt&amp;f=false S. 75].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Алег|-алг- (-алк-, -гэлк-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгін]], [[Альгерд (імя)|Альгерд]]; германскія імёны Heligin, Algardus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alhs 'бажніца', германскага helig 'сьвяты', а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16, 18.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Альгімонт азначае «сьвятая гарлівасьць»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. Апроч таго, адзначалася германскае імя Augemund (Augemundus&lt;ref&gt;Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 73.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=pOwSOFBgFfQC&amp;q=Augemundus#v=snippet&amp;q=Augemundus&amp;f=false S. 229].&lt;/ref&gt;, Augemundr) зь першай асновай аўг-&lt;ref&gt;Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZHgKAAAAIAAJ&amp;q=Augemundus%2C+Augemundr#v=snippet&amp;q=Augemundus%2C%20Augemundr&amp;f=false S. 22].&lt;/ref&gt;, якая паходзіць ад гоцкага augjan 'паказваць, зьяўляцца'&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 46.&lt;/ref&gt;.

Адпаведнасьць імя Альгімонт германскаму імю Alhmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt;. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Iwan Augmenten son'' (29 верасьня 1379 году&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d049.htm Договор о перемирии на 10 лет между ВКЛ и Тевтонским орденом (1379)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;)&lt;ref&gt;Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=G-ItQP7DyhkC&amp;q=%40Augmenten#v=snippet&amp;q=%40Augmenten&amp;f=false P. 55].&lt;/ref&gt;; ''Angemunt'' (1383 год)&lt;ref&gt;Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=G-ItQP7DyhkC&amp;q=Angemunt#v=snippet&amp;q=Angemunt&amp;f=false P. 66].&lt;/ref&gt;; ''in Ongemundes hoff [[Гальшаны|Galschan]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;q=Ongemundes#v=snippet&amp;q=Ongemundes&amp;f=false S. 707].&lt;/ref&gt;; ''Olgemont et Borizszo duces Lithwanie'' («Kalendarz Krakowski» пад 1385 годам)&lt;ref&gt;Monumenta Poloniae historica: Pomniki dziejowe Polski. T. 6. — Kraków, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=9kkhAQAAMAAJ&amp;q=Olgemont#v=snippet&amp;q=Olgemont&amp;f=false S. 658].&lt;/ref&gt;; ''ducis Olgimundi'' (1387—1394 гады)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''княз Олгимонтъ'' (1389—1402 гады)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d050.htm Поручная грамота за Ивана Жедивида (между 1389 и 1402)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Кузьмин А. В. Титулованная знать Великого княжества Литовского в «Великой войне» 1409—1411 гг. против Тевтонского ордена // Вялікае княства Літоўскае і яго суседзі ў XIV—XV стст. Да 600-годдзя Грунвальдскай бітвы. Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. Гродна, 8-9 ліпеня 2010 г. — {{Менск (Мн.)}}, 2011. С. 46.&lt;/ref&gt;; ''herczog Iwan von Galschan Ougemundes son'' (19 студзеня 1390 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=0jchAQAAMAAJ&amp;q=Ougemundes#v=snippet&amp;q=Ougemundes&amp;f=false S. 20—21].&lt;/ref&gt;; ''Jwan Augemunden son'' ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год)&lt;ref&gt;[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 266.&lt;/ref&gt;; ''Olgymontiszky'' (9 траўня 1397 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 47.&lt;/ref&gt;; ''Iwanen Awmunten son'' (23 красавіка 1398 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&amp;pg=PA54&amp;dq=Iwanen+Awmunten+son&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwih66r5_Lf9AhUsiP0HHavkBMAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&amp;q=Iwanen%20Awmunten%20son&amp;f=false P. 54].&lt;/ref&gt;; ''Yvanus Olgimunti cum filiis suis videlicet Andrea et Semeone et caeteris'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.&lt;/ref&gt;; ''Мы, княз Иванъ Олкимонтович'' (5 лютага 1401 году)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d122.htm Присяжная грамота князя Ивана Ольгимонтовича (1401)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''Овгимонта и [[Братоша|Братошу]]'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=QUoPAQAAMAAJ&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&amp;f=false С. 96].&lt;/ref&gt; і [[Сафійскі першы летапіс]]&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=gc5hAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&amp;f=false С. 243].&lt;/ref&gt;); ''князь Иванъ Овгимонтовъ''&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=QUoPAQAAMAAJ&amp;q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A&amp;f=false С. 97].&lt;/ref&gt; (Наўгародзкі чацьверты летапіс); ''князя Олгимонта, нареченного в святом крещении Михаила, а в иноцех Евфимия, князя Олгимонтовича Иоанна'' (канец XV — пачатак XVI ст.)&lt;ref&gt;Голубев С. Т. Древний помянник Киево-Печерской лавры (конца XV — начала XVI столетия) // Чтения в историческом обществе Нестора летописца. Кн. 6, 1892. С. 7.&lt;/ref&gt;; ''xiędza Mindolhova sina Olkimonta vielkiego xiędza Olszanskiego'' ([[Альшэўскі летапіс]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 17. — СПб., 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=NpMnAQAAIAAJ&amp;q=Olkimonta#v=snippet&amp;q=Olkimonta&amp;f=false С. 439].&lt;/ref&gt;; ''чоловекъ господарьский Лабенский Ондрей Овкгимонтовичъ… Ондрея Овагимонтовича'' (1 красавіка 1539 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=aF4jAQAAMAAJ&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&amp;f=false С. 85].&lt;/ref&gt;; ''Jana, Olgiemundowego syna'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856.[https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=Mundigierdowi&amp;pg=PA558&amp;printsec=frontcover S. 488].&lt;/ref&gt;; ''Bohdan z Olgimunda Juszkiewicz, sędzic ziem. pow. kow.'' (30 чэрвеня 1734 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 42.&lt;/ref&gt;, 3 лютага 1744 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 70.&lt;/ref&gt;, 24 жніўня 1744 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 85.&lt;/ref&gt;, 19 жніўня 1748 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 96.&lt;/ref&gt;); ''Bohdan z Olgimunta Juszkiewicz, sędzic ziem. pow. kow.'' (14 траўня 1736 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 51.&lt;/ref&gt;, 25 жніўня 1738 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 58.&lt;/ref&gt;); ''Bogusław z Olgimunta Juszkiewicz, starosta manajewski'' (22 жніўня 1740 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 67.&lt;/ref&gt;, 18 жніўня 1744 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 75.&lt;/ref&gt;); ''Bogusław z Olgimunda Juszkiewicz, starosta manajewski'' (18 жніўня 1744 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73—74.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Алькмунд з Хэксэму]] ({{†}} 781) — біскуп [[Хэксэм]]у, [[Сьвяты]]
* [[Алькмунд з Дэрбі]] ({{†}} каля 800) — прынц [[Нартумбрыя|Нартумбрыі]], Сьвяты
* [[Альгімонт (легендарныя князі)|Альгімонт]] — імя некалькіх легендарных князёў XIII—XIV стагодзьдзяў паводле [[Беларуска-літоўскія летапісы|літоўскіх (беларускіх) летапісаў]]
* [[Альгімонт Гальшанскі]] ({{†}} 1393) — літоўскі князь; меў сына [[Іван Альгімонтавіч Гальшанскі|Івана]], пачынальнік роду [[Гальшанскія|Гальшанскіх]]

З XV ст. прыдомкамі Альгімунт і Альгімунтавіч карысталіся князі Гальшанскія&lt;ref&gt;Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=chg-AAAAIAAJ&amp;q=Algimunt+Algimuntowicz#v=snippet&amp;q=Algimunt%20Algimuntowicz&amp;f=false S. 11].&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Алег|Ольг]]
* [[Мунд]]

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай алг}}
{{Імёны з асновай мунд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>2cs23js81tc1p3wzs6ihc4be70ftp1u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667190</id>
      <parentid>2667177</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17144" sha1="j4tyqdc1cs1pvwjkco5146sshcw707q" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Альґімонт
|лацінка          = Algimont / Alhimont
|арыгінал         = Alhmunt
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Алег|Elgo]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт          = Альгімунт, Алгімунт, Альгімунд, Алгімунд, Альгемунд, Алгімонт, Алкімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Альгімонт''' (''Алгімонт'', ''Алкімонт''), '''Альгімунт''' (''Алгімунт''), '''Альгімунд''' (''Алгімунд'', ''Альгемунд''), '''Аўгімонт''' (''Аўгімунд'', ''Аўгімунт''), '''Алькмунд''' — мужчынскае імя.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Алгемунд, Алгмунд, Алкемунд, Алгмунт, Алкмунт або Алкемонт (Algemundus, Algmundus{{Заўвага|Імя Algemundus (Algmundus) ужываецца ў складзенай каля 1334 году хроніцы «Imaginis mundi»&lt;ref&gt;Scriptorum. T. 3. — Augustae Taurinorum, 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=a1lVAAAAcAAJ&amp;q=Algemundus+Algmundus#v=snippet&amp;q=Algemundus%20Algmundus&amp;f=false P. 1441—1442].&lt;/ref&gt;; менавіта такую форму імя караля [[Лянгабарды|лянгабардаў]] — Algimundus — ужыў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]&lt;ref&gt;Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=i6dDAAAAYAAJ&amp;q=Algimundus#v=snippet&amp;q=Algimundus&amp;f=false S. 99].&lt;/ref&gt;}}, Alkemund&lt;ref&gt;Jurasinski S. Andrew Horn, Alfredian Apocrypha, and the Anglo-Saxon Names of the Mirror of Justices // The Journal of English and Germanic Philology. Vol. 105, Nr. 4, 2006. P. 553.&lt;/ref&gt;, Alchemundo&lt;ref&gt;Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 57.&lt;/ref&gt;, Alchemundus&lt;ref&gt;Barthélémy A. Liste des noms d'hommes gravés sur les monnaies de l'époque mérovingienne. — Paris, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=XgA-AAAAYAAJ&amp;q=%40Alchemvndvs#v=snippet&amp;q=%40Alchemvndvs&amp;f=false P. 6].&lt;/ref&gt;, Algmunt&lt;ref&gt;Dehlinger G. T. Deutsche scherflein zum sprachschatze. — Stuttgart, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=VlwQAAAAYAAJ&amp;q=Algmunt#v=snippet&amp;q=Algmunt&amp;f=false S. 95, 176]&lt;/ref&gt;, Alhmunt, Alcmunt, Alchemont&lt;ref&gt;Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=gIEfAAAAYAAJ&amp;q=Alchemont#v=snippet&amp;q=Alchemont&amp;f=false P. 38].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=RLkEAAAAIAAJ&amp;q=Alchemont#v=snippet&amp;q=Alchemont&amp;f=false P. 205].&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Nordhausen, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=%40Alhmunt#v=snippet&amp;q=%40Alhmunt&amp;f=false S. 75].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Алег|-алг- (-алк-, -гэлк-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгін]], [[Альгерд (імя)|Альгерд]]; германскія імёны Heligin, Algardus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alhs 'бажніца', германскага helig 'сьвяты', а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16, 18.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Альгімонт азначае «сьвятая гарлівасьць»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. Апроч таго, адзначалася германскае імя Augemund (Augemundus&lt;ref&gt;Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 73.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=pOwSOFBgFfQC&amp;q=Augemundus#v=snippet&amp;q=Augemundus&amp;f=false S. 229].&lt;/ref&gt;, Augemundr) зь першай асновай аўг-&lt;ref&gt;Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZHgKAAAAIAAJ&amp;q=Augemundus%2C+Augemundr#v=snippet&amp;q=Augemundus%2C%20Augemundr&amp;f=false S. 22].&lt;/ref&gt;, якая паходзіць ад гоцкага augjan 'паказваць, зьяўляцца'&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 46.&lt;/ref&gt;.

Адпаведнасьць імя Альгімонт германскаму імю Alhmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt;. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Iwan Augmenten son'' (29 верасьня 1379 году&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d049.htm Договор о перемирии на 10 лет между ВКЛ и Тевтонским орденом (1379)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;)&lt;ref&gt;Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=G-ItQP7DyhkC&amp;q=%40Augmenten#v=snippet&amp;q=%40Augmenten&amp;f=false P. 55].&lt;/ref&gt;; ''Angemunt'' (1383 год)&lt;ref&gt;Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=G-ItQP7DyhkC&amp;q=Angemunt#v=snippet&amp;q=Angemunt&amp;f=false P. 66].&lt;/ref&gt;; ''in Ongemundes hoff [[Гальшаны|Galschan]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;q=Ongemundes#v=snippet&amp;q=Ongemundes&amp;f=false S. 707].&lt;/ref&gt;; ''Olgemont et Borizszo duces Lithwanie'' («Kalendarz Krakowski» пад 1385 годам)&lt;ref&gt;Monumenta Poloniae historica: Pomniki dziejowe Polski. T. 6. — Kraków, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=9kkhAQAAMAAJ&amp;q=Olgemont#v=snippet&amp;q=Olgemont&amp;f=false S. 658].&lt;/ref&gt;; ''ducis Olgimundi'' (1387—1394 гады)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''княз Олгимонтъ'' (1389—1402 гады)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d050.htm Поручная грамота за Ивана Жедивида (между 1389 и 1402)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Кузьмин А. В. Титулованная знать Великого княжества Литовского в «Великой войне» 1409—1411 гг. против Тевтонского ордена // Вялікае княства Літоўскае і яго суседзі ў XIV—XV стст. Да 600-годдзя Грунвальдскай бітвы. Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. Гродна, 8-9 ліпеня 2010 г. — {{Менск (Мн.)}}, 2011. С. 46.&lt;/ref&gt;; ''herczog Iwan von Galschan Ougemundes son'' (19 студзеня 1390 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=0jchAQAAMAAJ&amp;q=Ougemundes#v=snippet&amp;q=Ougemundes&amp;f=false S. 20—21].&lt;/ref&gt;; ''Jwan Augemunden son'' ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год)&lt;ref&gt;[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 266.&lt;/ref&gt;; ''Olgymontiszky'' (9 траўня 1397 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 47.&lt;/ref&gt;; ''Iwanen Awmunten son'' (23 красавіка 1398 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&amp;pg=PA54&amp;dq=Iwanen+Awmunten+son&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwih66r5_Lf9AhUsiP0HHavkBMAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&amp;q=Iwanen%20Awmunten%20son&amp;f=false P. 54].&lt;/ref&gt;; ''Yvanus Olgimunti cum filiis suis videlicet Andrea et Semeone et caeteris'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.&lt;/ref&gt;; ''Мы, княз Иванъ Олкимонтович'' (5 лютага 1401 году)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d122.htm Присяжная грамота князя Ивана Ольгимонтовича (1401)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''Овгимонта и [[Братоша|Братошу]]'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=QUoPAQAAMAAJ&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&amp;f=false С. 96].&lt;/ref&gt; і [[Сафійскі першы летапіс]]&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=gc5hAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&amp;f=false С. 243].&lt;/ref&gt;); ''князь Иванъ Овгимонтовъ''&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=QUoPAQAAMAAJ&amp;q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A&amp;f=false С. 97].&lt;/ref&gt; (Наўгародзкі чацьверты летапіс); ''князя Олгимонта, нареченного в святом крещении Михаила, а в иноцех Евфимия, князя Олгимонтовича Иоанна'' (канец XV — пачатак XVI ст.)&lt;ref&gt;Голубев С. Т. Древний помянник Киево-Печерской лавры (конца XV — начала XVI столетия) // Чтения в историческом обществе Нестора летописца. Кн. 6, 1892. С. 7.&lt;/ref&gt;; ''xiędza Mindolhova sina Olkimonta vielkiego xiędza Olszanskiego'' ([[Альшэўскі летапіс]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 17. — СПб., 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=NpMnAQAAIAAJ&amp;q=Olkimonta#v=snippet&amp;q=Olkimonta&amp;f=false С. 439].&lt;/ref&gt;; ''чоловекъ господарьский Лабенский Ондрей Овкгимонтовичъ… Ондрея Овагимонтовича'' (1 красавіка 1539 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=aF4jAQAAMAAJ&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&amp;f=false С. 85].&lt;/ref&gt;; ''Jana, Olgiemundowego syna'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=Mundigierdowi&amp;pg=PA558&amp;printsec=frontcover S. 488].&lt;/ref&gt;; ''Bohdan z Olgimunda Juszkiewicz, sędzic ziem. pow. kow.'' (30 чэрвеня 1734 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 42.&lt;/ref&gt;, 3 лютага 1744 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 70.&lt;/ref&gt;, 24 жніўня 1744 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 85.&lt;/ref&gt;, 19 жніўня 1748 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 96.&lt;/ref&gt;); ''Bohdan z Olgimunta Juszkiewicz, sędzic ziem. pow. kow.'' (14 траўня 1736 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 51.&lt;/ref&gt;, 25 жніўня 1738 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 58.&lt;/ref&gt;); ''Bogusław z Olgimunta Juszkiewicz, starosta manajewski'' (22 жніўня 1740 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 67.&lt;/ref&gt;, 18 жніўня 1744 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 75.&lt;/ref&gt;); ''Bogusław z Olgimunda Juszkiewicz, starosta manajewski'' (18 жніўня 1744 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73—74.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Алькмунд з Хэксэму]] ({{†}} 781) — біскуп [[Хэксэм]]у, [[Сьвяты]]
* [[Алькмунд з Дэрбі]] ({{†}} каля 800) — прынц [[Нартумбрыя|Нартумбрыі]], Сьвяты
* [[Альгімонт (легендарныя князі)|Альгімонт]] — імя некалькіх легендарных князёў XIII—XIV стагодзьдзяў паводле [[Беларуска-літоўскія летапісы|літоўскіх (беларускіх) летапісаў]]
* [[Альгімонт Гальшанскі]] ({{†}} 1393) — літоўскі князь; меў сына [[Іван Альгімонтавіч Гальшанскі|Івана]], пачынальнік роду [[Гальшанскія|Гальшанскіх]]

З XV ст. прыдомкамі Альгімунт і Альгімунтавіч карысталіся князі Гальшанскія&lt;ref&gt;Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=chg-AAAAIAAJ&amp;q=Algimunt+Algimuntowicz#v=snippet&amp;q=Algimunt%20Algimuntowicz&amp;f=false S. 11].&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Алег|Ольг]]
* [[Мунд]]

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай алг}}
{{Імёны з асновай мунд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>j4tyqdc1cs1pvwjkco5146sshcw707q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667196</id>
      <parentid>2667190</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:09:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <origin>2667196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17170" sha1="een08t3y74khd4mp8zdd2e8gffryihd" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Альґімонт
|лацінка          = Algimont / Alhimont
|арыгінал         = Alhmunt
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Алег|Elgo]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт          = Альгімунт, Алгімунт, Альгімунд, Алгімунд, Альгемунд, Алгімонт, Алкімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Альгімонт''' (''Алгімонт'', ''Алкімонт''), '''Альгімунт''' (''Алгімунт''), '''Альгімунд''' (''Алгімунд'', ''Альгемунд''), '''Аўгімонт''' (''Аўгімунд'', ''Аўгімунт''), '''Алькмунд''' — мужчынскае імя.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Алгемунд, Алгмунд, Алкемунд, Алгмунт, Алкмунт або Алкемонт (Algemundus, Algmundus{{Заўвага|Імя Algemundus (Algmundus) ужываецца ў складзенай каля 1334 году хроніцы «Imaginis mundi»&lt;ref&gt;Scriptorum. T. 3. — Augustae Taurinorum, 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=a1lVAAAAcAAJ&amp;q=Algemundus+Algmundus#v=snippet&amp;q=Algemundus%20Algmundus&amp;f=false P. 1441—1442].&lt;/ref&gt;; менавіта такую форму імя караля [[Лянгабарды|лянгабардаў]] — Algimundus — ужыў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]&lt;ref&gt;Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=i6dDAAAAYAAJ&amp;q=Algimundus#v=snippet&amp;q=Algimundus&amp;f=false S. 99].&lt;/ref&gt;}}, Alkemund&lt;ref&gt;Jurasinski S. Andrew Horn, Alfredian Apocrypha, and the Anglo-Saxon Names of the Mirror of Justices // The Journal of English and Germanic Philology. Vol. 105, Nr. 4, 2006. P. 553.&lt;/ref&gt;, Alchemundo&lt;ref&gt;Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 57.&lt;/ref&gt;, Alchemundus&lt;ref&gt;Barthélémy A. Liste des noms d’hommes gravés sur les monnaies de l'époque mérovingienne. — Paris, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=XgA-AAAAYAAJ&amp;q=%40Alchemvndvs#v=snippet&amp;q=%40Alchemvndvs&amp;f=false P. 6].&lt;/ref&gt;, Algmunt&lt;ref&gt;Dehlinger G. T. Deutsche scherflein zum sprachschatze. — Stuttgart, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=VlwQAAAAYAAJ&amp;q=Algmunt#v=snippet&amp;q=Algmunt&amp;f=false S. 95, 176]&lt;/ref&gt;, Alhmunt, Alcmunt, Alchemont&lt;ref&gt;Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=gIEfAAAAYAAJ&amp;q=Alchemont#v=snippet&amp;q=Alchemont&amp;f=false P. 38].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=RLkEAAAAIAAJ&amp;q=Alchemont#v=snippet&amp;q=Alchemont&amp;f=false P. 205].&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Nordhausen, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=%40Alhmunt#v=snippet&amp;q=%40Alhmunt&amp;f=false S. 75].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Алег|-алг- (-алк-, -гэлк-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгін]], [[Альгерд (імя)|Альгерд]]; германскія імёны Heligin, Algardus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alhs 'бажніца', германскага helig 'сьвяты', а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.&lt;/ref&gt; або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16, 18.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Альгімонт азначае «сьвятая гарлівасьць»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. Апроч таго, адзначалася германскае імя Augemund (Augemundus&lt;ref&gt;Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 73.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=pOwSOFBgFfQC&amp;q=Augemundus#v=snippet&amp;q=Augemundus&amp;f=false S. 229].&lt;/ref&gt;, Augemundr) зь першай асновай аўг-&lt;ref&gt;Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZHgKAAAAIAAJ&amp;q=Augemundus%2C+Augemundr#v=snippet&amp;q=Augemundus%2C%20Augemundr&amp;f=false S. 22].&lt;/ref&gt;, якая паходзіць ад гоцкага augjan 'паказваць, зьяўляцца'&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 46.&lt;/ref&gt;.

Адпаведнасьць імя Альгімонт германскаму імю Alhmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt;. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Iwan Augmenten son'' (29 верасьня 1379 году&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d049.htm Договор о перемирии на 10 лет между ВКЛ и Тевтонским орденом (1379)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;)&lt;ref&gt;Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=G-ItQP7DyhkC&amp;q=%40Augmenten#v=snippet&amp;q=%40Augmenten&amp;f=false P. 55].&lt;/ref&gt;; ''Angemunt'' (1383 год)&lt;ref&gt;Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=G-ItQP7DyhkC&amp;q=Angemunt#v=snippet&amp;q=Angemunt&amp;f=false P. 66].&lt;/ref&gt;; ''in Ongemundes hoff [[Гальшаны|Galschan]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;q=Ongemundes#v=snippet&amp;q=Ongemundes&amp;f=false S. 707].&lt;/ref&gt;; ''Olgemont et Borizszo duces Lithwanie'' («Kalendarz Krakowski» пад 1385 годам)&lt;ref&gt;Monumenta Poloniae historica: Pomniki dziejowe Polski. T. 6. — Kraków, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=9kkhAQAAMAAJ&amp;q=Olgemont#v=snippet&amp;q=Olgemont&amp;f=false S. 658].&lt;/ref&gt;; ''ducis Olgimundi'' (1387—1394 гады)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''княз Олгимонтъ'' (1389—1402 гады)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d050.htm Поручная грамота за Ивана Жедивида (между 1389 и 1402)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Кузьмин А. В. Титулованная знать Великого княжества Литовского в «Великой войне» 1409—1411 гг. против Тевтонского ордена // Вялікае княства Літоўскае і яго суседзі ў XIV—XV стст. Да 600-годдзя Грунвальдскай бітвы. Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. Гродна, 8-9 ліпеня 2010 г. — {{Менск (Мн.)}}, 2011. С. 46.&lt;/ref&gt;; ''herczog Iwan von Galschan Ougemundes son'' (19 студзеня 1390 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=0jchAQAAMAAJ&amp;q=Ougemundes#v=snippet&amp;q=Ougemundes&amp;f=false S. 20—21].&lt;/ref&gt;; ''Jwan Augemunden son'' ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год)&lt;ref&gt;[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 266.&lt;/ref&gt;; ''Olgymontiszky'' (9 траўня 1397 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 47.&lt;/ref&gt;; ''Iwanen Awmunten son'' (23 красавіка 1398 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&amp;pg=PA54&amp;dq=Iwanen+Awmunten+son&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwih66r5_Lf9AhUsiP0HHavkBMAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&amp;q=Iwanen%20Awmunten%20son&amp;f=false P. 54].&lt;/ref&gt;; ''Yvanus Olgimunti cum filiis suis videlicet Andrea et Semeone et caeteris'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.&lt;/ref&gt;; ''Мы, княз Иванъ Олкимонтович'' (5 лютага 1401 году)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d122.htm Присяжная грамота князя Ивана Ольгимонтовича (1401)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''Овгимонта и [[Братоша|Братошу]]'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=QUoPAQAAMAAJ&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&amp;f=false С. 96].&lt;/ref&gt; і [[Сафійскі першы летапіс]]&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=gc5hAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&amp;f=false С. 243].&lt;/ref&gt;); ''князь Иванъ Овгимонтовъ''&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=QUoPAQAAMAAJ&amp;q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%9E%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A&amp;f=false С. 97].&lt;/ref&gt; (Наўгародзкі чацьверты летапіс); ''князя Олгимонта, нареченного в святом крещении Михаила, а в иноцех Евфимия, князя Олгимонтовича Иоанна'' (канец XV — пачатак XVI ст.)&lt;ref&gt;Голубев С. Т. Древний помянник Киево-Печерской лавры (конца XV — начала XVI столетия) // Чтения в историческом обществе Нестора летописца. Кн. 6, 1892. С. 7.&lt;/ref&gt;; ''xiędza Mindolhova sina Olkimonta vielkiego xiędza Olszanskiego'' ([[Альшэўскі летапіс]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 17. — СПб., 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=NpMnAQAAIAAJ&amp;q=Olkimonta#v=snippet&amp;q=Olkimonta&amp;f=false С. 439].&lt;/ref&gt;; ''чоловекъ господарьский Лабенский Ондрей Овкгимонтовичъ… Ондрея Овагимонтовича'' (1 красавіка 1539 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=aF4jAQAAMAAJ&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9E%D0%B2%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&amp;f=false С. 85].&lt;/ref&gt;; ''Algimunt… Jana, Olgiemundowego syna'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=Mundigierdowi&amp;pg=PA558&amp;printsec=frontcover S. 256, 488].&lt;/ref&gt;; ''Bohdan z Olgimunda Juszkiewicz, sędzic ziem. pow. kow.'' (30 чэрвеня 1734 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 42.&lt;/ref&gt;, 3 лютага 1744 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 70.&lt;/ref&gt;, 24 жніўня 1744 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 85.&lt;/ref&gt;, 19 жніўня 1748 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 96.&lt;/ref&gt;); ''Bohdan z Olgimunta Juszkiewicz, sędzic ziem. pow. kow.'' (14 траўня 1736 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 51.&lt;/ref&gt;, 25 жніўня 1738 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 58.&lt;/ref&gt;); ''Bogusław z Olgimunta Juszkiewicz, starosta manajewski'' (22 жніўня 1740 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 67.&lt;/ref&gt;, 18 жніўня 1744 году&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 75.&lt;/ref&gt;); ''Bogusław z Olgimunda Juszkiewicz, starosta manajewski'' (18 жніўня 1744 году)&lt;ref&gt;Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73—74.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Алькмунд з Хэксэму]] ({{†}} 781) — біскуп [[Хэксэм]]у, [[Сьвяты]]
* [[Алькмунд з Дэрбі]] ({{†}} каля 800) — прынц [[Нартумбрыя|Нартумбрыі]], Сьвяты
* [[Альгімонт (легендарныя князі)|Альгімонт]] — імя некалькіх легендарных князёў XIII—XIV стагодзьдзяў паводле [[Беларуска-літоўскія летапісы|літоўскіх (беларускіх) летапісаў]]
* [[Альгімонт Гальшанскі]] ({{†}} 1393) — літоўскі князь; меў сына [[Іван Альгімонтавіч Гальшанскі|Івана]], пачынальнік роду [[Гальшанскія|Гальшанскіх]]

З XV ст. прыдомкамі Альгімунт і Альгімунтавіч карысталіся князі Гальшанскія&lt;ref&gt;Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=chg-AAAAIAAJ&amp;q=Algimunt+Algimuntowicz#v=snippet&amp;q=Algimunt%20Algimuntowicz&amp;f=false S. 11].&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Алег|Ольг]]
* [[Мунд]]

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай алг}}
{{Імёны з асновай мунд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>een08t3y74khd4mp8zdd2e8gffryihd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гаштольд (імя)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264829</id>
    <revision>
      <id>2667186</id>
      <parentid>2609207</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:46:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25801" sha1="2grj7lj9hb611uvfmdfh8vuxbeivkiz" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Ґаштольд
|лацінка          = Gaštold / Haštold
|арыгінал         = Gastold
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Гаст|Gast]] + [[Вальда (імя)|Wald]]
|варыянт          = Гаштальт, Гашталт, Гастаўд, Кашталт, Каштаўт, Гажтаўт
|вытворныя        = [[Гестаўт]]
|зьвязаныя        = 
}}

'''Гаштольд''' (''Гаштальт''), '''Гастаўд''' (''Гашталт'', ''Каштаўт'', ''Кашталт'', ''Гажтаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Гасьцівалд або Касталд, пазьней Гастальд, Гастаўд або Гастаўт (Gastivald, Castald, Gastaldius&lt;ref name=&quot;Schmittlein-1948-103&quot;&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.&lt;/ref&gt;, Gastald&lt;ref&gt;Hirsch E. Die Personennamen germanischer Herkunft im provenzalischen Flurnamengut Piemonts // Studia Neophilologica. Vol. 47 (2), 1975. P. 254.&lt;/ref&gt;, Gastold&lt;ref name=&quot;SEMSNO-2002-24&quot;&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 24.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Khull F. Vornamen-verzeichnis in der neuen Rechtschreibung (mit angabe der Namenstage). — Berlin, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=EIowAQAAMAAJ&amp;q=Gastold#v=snippet&amp;q=Gastold&amp;f=false S. 5].&lt;/ref&gt;, Gastaud&lt;ref&gt;Dauzat A. Les noms de famille de France: traité d'anthroponymie française. — Paris, 1945. [https://www.google.by/books/edition/Les_noms_de_famille_de_France/uIUfAAAAYAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;bsq=%22GAST+-+WALD-+%22+Gastaud&amp;dq=%22GAST+-+WALD-+%22+Gastaud&amp;printsec=frontcover P. 77].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/g2.html Noms commençant par G], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs&lt;/ref&gt;, Gastaut&lt;ref&gt;[https://www.filae.com/nom-de-famille/GASTAUT.html Patronyme GASTAUT], Filae.com: Genealogy&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Gastivald%2C+Castald#v=snippet&amp;q=Gastivald%2C%20Castald&amp;f=false S. 605].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гаст|-гаст- (-каст-, -гест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гасьціла]], [[Гестар]], [[Каштарт]]; германскія імёны Gastila, Gaster, Kastert) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага gasts 'госьць, вандроўнік', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;.

Адпаведнасьць імя Гастаўт (Гайстаўт) германскаму імю Gastaldius (Castaldius, Castald) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў&lt;ref name=&quot;Schmittlein-1948-103&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 82.&lt;/ref&gt;.

Германскае паходжаньне імя Гаштольд (Gasztołt, Gastoldus, Gastawdus, Gastowdus) таксама сьцьвярджае этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]&lt;ref name=&quot;SEMSNO-2002-24&quot;/&gt;.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гастоўт (Гастольд) складаецца з асноваў -гаст- і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.&lt;/ref&gt;, германскага þeudo&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.&lt;/ref&gt; 'род, народ'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Гастоўт азначае «род вандроўнікаў». Паводле Алёхны Дайліды, гэтае імя таксама можа мець повязі з гоцкім gastalds 'прагавіты' (у [[Лянгабарды|лянгабардаў]] была назва пасады gastaldus, якая азначала 'памочнік, дарадца')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.&lt;/ref&gt;.

У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Гастаўд (Gastaud), Гастальд (Gastold), Гаштальд (Gasztold) і Гашталд (Gasztołd)&lt;ref&gt;Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 114.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''von Gastowtendorf ij myle bes czu [[Манівід|Manewidendorf]]… von Manewidenhof ij myle bis czu [[Трабы|Trabow]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;dq=dirsuno&amp;q=%40Gastowtendorf#v=snippet&amp;q=%40Gastowtendorf&amp;f=false S. 704—705].&lt;/ref&gt;; ''Andrea alias Gastold Vilnensi capitaneis'' (''Andreas alias Gastold''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-228&quot;&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 228.&lt;/ref&gt;; 1 чэрвеня 1387 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 19.&lt;/ref&gt;; ''Кгастовтъ'' (1387—1392 гады&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240710092021/http://starbel.by/dok/d027.htm Поручная грамота за Гридка Константиновича (1387—1392)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 108.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Українські грамоти. Т. 1. — Київ, 1928. С. 47.&lt;/ref&gt;, 27 верасьня 1432 году&lt;ref&gt;Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=11JfAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 6].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.&lt;/ref&gt;, 25 верасьня 1433 году&lt;ref&gt;{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 532.&lt;/ref&gt;); ''Gastouti'' (1387—1394 гады)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''Stanislao alias Gastoldo'' (25 траўня 1391 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 35.&lt;/ref&gt;; ''hauptman Gastoud'' ([[Хроніка Віганда]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;q=Gastoud#v=snippet&amp;q=Gastoud&amp;f=false S. 548].&lt;/ref&gt;; ''Gastoldo'' (''Gastold''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-228&quot;/&gt;; 2 лютага 1395 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 42.&lt;/ref&gt;; ''Gastod'' (23 красавіка 1398 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&amp;pg=PA54&amp;dq=Gastod&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwin_7SZzrj9AhVd9rsIHWWPDDgQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&amp;q=Gastod&amp;f=false P. 54].&lt;/ref&gt;; ''Gastudt, houptman czu Crewen''&lt;ref&gt;Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ansTAQAAMAAJ&amp;dq=Gastudt+%2C+houptman+czu+Crewen&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=Gastudt+Crewen S. 12].&lt;/ref&gt;, ''Gostud, capitaneus in Krewa''&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=1HtxpRZpPpUC&amp;pg=PA227&amp;dq=gostud+capitaneus+krewa&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiBz7r97v78AhUXh_0HHX6gDx8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=gostud%20capitaneus%20krewa&amp;f=false S. 227].&lt;/ref&gt; ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gastold cum filio [[Талівойша|Taliwusch]]'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=0jchAQAAMAAJ&amp;pg=PA73&amp;dq=Gastold+cum+filio+Taliwusch&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiNq-Oyq__8AhXhiv0HHTI8CCAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=Gastold%20cum%20filio%20Taliwusch&amp;f=false P. 73].&lt;/ref&gt;; ''Gastolt'' (17 жніўня 1404 году)&lt;ref&gt;Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=JmhcAAAAcAAJ&amp;q=Gastolt#v=snippet&amp;q=Gastolt&amp;f=false С. 118].&lt;/ref&gt;; ''Gawstad''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 82.&lt;/ref&gt; (1412 год)&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. 2. Band. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?id=bVJkXD7G_iAC&amp;q=Gawstad#v=onepage&amp;q=Gawstad&amp;f=false P. 711].&lt;/ref&gt;; ''cum Johanne Gastoldi''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.&lt;/ref&gt;, ''Johannes Gastoldi''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Johannem Gastoldi''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Gacztoldo'' (28 сьнежня 1429 году)&lt;ref&gt;Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=iR5AAQAAMAAJ&amp;q=Gacztoldo#v=snippet&amp;q=Gacztoldo&amp;f=false С. 10].&lt;/ref&gt;; ''Gastoldus [[Манівід|Monyvidowicz]]'' (29 лістапада 1430 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.&lt;/ref&gt;; ''Iwaschko Gastoldus'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=Iwaschko+Gastoldus#v=snippet&amp;q=Iwaschko%20Gastoldus&amp;f=false S. 273].&lt;/ref&gt;; ''pro Gastoldo'' (26 ліпеня 1432 году)&lt;ref&gt;Полехов С. В., Наумов Н. Н. Татарская тематика в переписке сановников Тевтонского ордена. 1431—1432 гг. // Золотоордынское обозрение. 2020. Т. 8. № 4. С. 799.&lt;/ref&gt;; ''her Gastolde'' (4 верасьня 1432 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 518.&lt;/ref&gt;; ''Gastolth'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.&lt;/ref&gt;; ''Iwaszkonis Gastoldi [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.&lt;/ref&gt;; ''Joannes alias Gaschthowth'' (31 ліпеня 1433 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 146.&lt;/ref&gt;; ''Iwaschko Gadastoltowicz'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.&lt;/ref&gt;; ''Iwaschko Gastolthowicz'' (7 лютага 1435 году)&lt;ref&gt;Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=FC6aOCae2PkC&amp;q=Gastolthowicz#v=snippet&amp;q=Gastolthowicz&amp;f=false P. 343].&lt;/ref&gt;; ''Iwasko alias Gasztold'' (19 красавіка 1437 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 748.&lt;/ref&gt;; ''Iwaschko Gastold'' (1441 год)&lt;ref&gt;Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=11JfAAAAcAAJ&amp;q=Iwaschko+Gastold+#v=snippet&amp;q=Iwaschko%20Gastold&amp;f=false С. 9].&lt;/ref&gt;; ''пан Кастолтъ виленьский воевода'' (23 сакавіка 1443 году)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 39.&lt;/ref&gt;; ''воевода виленский панъ Кгастовтъ'' (1 чэрвеня 1445 году, 8 студзеня 1452 году)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48, 237.&lt;/ref&gt;; ''domini Iusconis  filii domini Gastoldi'' (1447 год)&lt;ref name=&quot;Rowell-1999-119&quot;&gt;Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 119.&lt;/ref&gt;; ''domini Clauko  filii Gasthult'' (1449 год)&lt;ref name=&quot;Rowell-1999-119&quot;/&gt;; ''Gastold'' (10 лістапада 1453 году)&lt;ref&gt;Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 35.&lt;/ref&gt;; ''Juskone Kosthołtowicz'' (21 лютага 1457 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.&lt;/ref&gt;; ''панъ Мартинъ Кгаштовътовичъ'' (23 жніўня 1482 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 110.&lt;/ref&gt;; ''Kostowt'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)&lt;ref&gt;Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 38.&lt;/ref&gt;; ''пану Ольбрахъту Мартиновичу Кгаштолътовича'' (11 ліпеня 1514 году)&lt;ref&gt;Dubonis A. Įdomesni dokumentai apie Lietuvos bajorus: bajorystės atsisakymas, gavimas ir gynimas (XV—XVI a. pirma pusė) // Lietuvos istorijos metraštis. 1998 metai. — Vilnius, 1999. P. 184.&lt;/ref&gt;; ''Gasztolt'' ([[Хроніка Быхаўца]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 130.&lt;/ref&gt;; ''по Станиславу Албрахтовичу Кгаштолте, воеводе троцком и по матере его панеи Албрахтовой Кгаштолтовой'' (1548 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Беларускі архіў|1к}} С. 3.&lt;/ref&gt;; ''мещане… Кашътовътъ'' (1552 год)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=Q3XUAAAAMAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B0%D1%88%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B0%D1%88%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 113].&lt;/ref&gt;; ''Лукъянъ Манковъ зъ братаничомъ Кгаштолтомъ'' (12 ліпеня 1560 году)&lt;ref&gt;Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=Mu8ZAAAAYAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&amp;f=false С. 126].&lt;/ref&gt;; ''Gastałd'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856.[https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1 S. 558].&lt;/ref&gt;; ''Гаштолт'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 35.&lt;/ref&gt;; ''Gregorius Gostowt, Daniel Gostowt''&lt;ref&gt;Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 305.&lt;/ref&gt;, ''Mikołaj Gosztof(t)''&lt;ref&gt;Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 312, 332.&lt;/ref&gt;, ''Jerzy Gosztowt, Daniel Gosztowt''&lt;ref&gt;Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 328.&lt;/ref&gt; ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Kazimierzem Kosztoftem… w akademii Wileńskiey studuiącemi'' (29 ліпеня 1676 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=1-MDAAAAYAAJ&amp;q=Kosztoftem#v=snippet&amp;q=Kosztoftem&amp;f=false С. 504—505].&lt;/ref&gt;; ''fundaciy kniaza Wiereiewskiego Gasztalta'' (1680—1682 гады)&lt;ref&gt;Лісейчыкаў Д. Візіты уніяцкіх цэркваў 1680—1682 гг. у фондах Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі. — {{Менск (Мінск)}}, 2009. С. 40.&lt;/ref&gt;; ''Kazimierzem Gasztoltem'' (22 красавіка 1688 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=1-MDAAAAYAAJ&amp;q=Gasztoltem#v=snippet&amp;q=Gasztoltem&amp;f=false С. 529].&lt;/ref&gt;; ''Jakub Gosztowtt'' (1744 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Gosztowtt&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Juliana Gasztołdowicz'' (1808 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;w=22br&amp;rid=S&amp;exac=&amp;search_lastname=Gaszto%C5%82dowicz&amp;search_lastname2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;bdm=S&amp;rpp1=&amp;ordertable= Krewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Gasztoft'' (1832—1834 гады)&lt;ref&gt;Матвейчык Д. Выгнаныя з роднага краю: Паслялiстападаўская эмiграцыя з Беларусi і Лiтвы (1830—1870-я гады). — {{Менск (Мінск)}}, 2011. С. 146.&lt;/ref&gt;; ''Emilia Goschtaut'' (1901 год)&lt;ref&gt;[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&amp;ID=I212551&amp;lang=de Emilia GOSCHTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Гаштольд]] ({{†}} 1364) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Вялёна|вяленскі]]; меў сына [[Андрэй Гаштольд|Андрэя]], пачынальнік роду [[Гаштольды|Гаштольдаў]]
* Гашталт — [[Ворша|аршанскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1560 годзе
* Давід Тамашавіч Гаштаўтовіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1587 і 1603 гадох&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=Q8hZAAAAcAAJ&amp;q=%D0%93%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%93%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&amp;f=false С. 89, 298].&lt;/ref&gt;
* Казімер Антоні Гаштальд Букраба — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, канюшы [[пінск]]і ў 1710—1717 гадох і лоўчы пінскі ў 1717—1726 гадох&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 230, 237.&lt;/ref&gt;
* Пётар Гаштальд Букраба — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі [[берасьце]]йскі ў 1717 годзе&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 153.&lt;/ref&gt;

Гоштаўты гербу [[Сыракомля (герб)|Сыракомля]] і Каштаўты (Kasztowt) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 507, 565.&lt;/ref&gt;.

Гоштаўты (Gosztowt) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 277.&lt;/ref&gt;.

Гошталды-Туры на Зубачах — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Гажтаўты (Gożtowt) гербу Сыракомля — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 145.&lt;/ref&gt;.

Гоштаўт (Gosztowt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]&lt;ref&gt;Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society&lt;/ref&gt;.

У XVI ст. існавала «поле» Гастоўтава або Гастоўтавічы (''Гастовтово'', ''Гастовтовичи''), маёнткі Гастоўты (''Гастовты'') і Гаштоўтавічы (''Гаштовтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]&lt;ref&gt;Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=D-KlFQ7Bd3gC&amp;q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BE+%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&amp;q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BE%20%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&amp;f=false С. 67].&lt;/ref&gt;.

На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Гаштоўцішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гайштаўдэн]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Гаст]]
* [[Вальда (імя)|Валд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай гаст}}
{{Імёны з асновай валд}}
{{Імёны з асновай тэўд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>2grj7lj9hb611uvfmdfh8vuxbeivkiz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667192</id>
      <parentid>2667186</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25802" sha1="52e1wna35xlidisr0d3nmdxbdqi4v7h" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Ґаштольд
|лацінка          = Gaštold / Haštold
|арыгінал         = Gastold
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Гаст|Gast]] + [[Вальда (імя)|Wald]]
|варыянт          = Гаштальт, Гашталт, Гастаўд, Кашталт, Каштаўт, Гажтаўт
|вытворныя        = [[Гестаўт]]
|зьвязаныя        = 
}}

'''Гаштольд''' (''Гаштальт''), '''Гастаўд''' (''Гашталт'', ''Каштаўт'', ''Кашталт'', ''Гажтаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Гасьцівалд або Касталд, пазьней Гастальд, Гастаўд або Гастаўт (Gastivald, Castald, Gastaldius&lt;ref name=&quot;Schmittlein-1948-103&quot;&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.&lt;/ref&gt;, Gastald&lt;ref&gt;Hirsch E. Die Personennamen germanischer Herkunft im provenzalischen Flurnamengut Piemonts // Studia Neophilologica. Vol. 47 (2), 1975. P. 254.&lt;/ref&gt;, Gastold&lt;ref name=&quot;SEMSNO-2002-24&quot;&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 24.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Khull F. Vornamen-verzeichnis in der neuen Rechtschreibung (mit angabe der Namenstage). — Berlin, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=EIowAQAAMAAJ&amp;q=Gastold#v=snippet&amp;q=Gastold&amp;f=false S. 5].&lt;/ref&gt;, Gastaud&lt;ref&gt;Dauzat A. Les noms de famille de France: traité d'anthroponymie française. — Paris, 1945. [https://www.google.by/books/edition/Les_noms_de_famille_de_France/uIUfAAAAYAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;bsq=%22GAST+-+WALD-+%22+Gastaud&amp;dq=%22GAST+-+WALD-+%22+Gastaud&amp;printsec=frontcover P. 77].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/g2.html Noms commençant par G], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs&lt;/ref&gt;, Gastaut&lt;ref&gt;[https://www.filae.com/nom-de-famille/GASTAUT.html Patronyme GASTAUT], Filae.com: Genealogy&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Gastivald%2C+Castald#v=snippet&amp;q=Gastivald%2C%20Castald&amp;f=false S. 605].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гаст|-гаст- (-каст-, -гест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гасьціла]], [[Гестар]], [[Каштарт]]; германскія імёны Gastila, Gaster, Kastert) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага gasts 'госьць, вандроўнік', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;.

Адпаведнасьць імя Гастаўт (Гайстаўт) германскаму імю Gastaldius (Castaldius, Castald) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў&lt;ref name=&quot;Schmittlein-1948-103&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 82.&lt;/ref&gt;.

Германскае паходжаньне імя Гаштольд (Gasztołt, Gastoldus, Gastawdus, Gastowdus) таксама сьцьвярджае этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]&lt;ref name=&quot;SEMSNO-2002-24&quot;/&gt;.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гастоўт (Гастольд) складаецца з асноваў -гаст- і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.&lt;/ref&gt;, германскага þeudo&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.&lt;/ref&gt; 'род, народ'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Гастоўт азначае «род вандроўнікаў». Паводле Алёхны Дайліды, гэтае імя таксама можа мець повязі з гоцкім gastalds 'прагавіты' (у [[Лянгабарды|лянгабардаў]] была назва пасады gastaldus, якая азначала 'памочнік, дарадца')&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.&lt;/ref&gt;.

У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Гастаўд (Gastaud), Гастальд (Gastold), Гаштальд (Gasztold) і Гашталд (Gasztołd)&lt;ref&gt;Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 114.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''von Gastowtendorf ij myle bes czu [[Манівід|Manewidendorf]]… von Manewidenhof ij myle bis czu [[Трабы|Trabow]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;dq=dirsuno&amp;q=%40Gastowtendorf#v=snippet&amp;q=%40Gastowtendorf&amp;f=false S. 704—705].&lt;/ref&gt;; ''Andrea alias Gastold Vilnensi capitaneis'' (''Andreas alias Gastold''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-228&quot;&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 228.&lt;/ref&gt;; 1 чэрвеня 1387 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 19.&lt;/ref&gt;; ''Кгастовтъ'' (1387—1392 гады&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240710092021/http://starbel.by/dok/d027.htm Поручная грамота за Гридка Константиновича (1387—1392)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 108.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Українські грамоти. Т. 1. — Київ, 1928. С. 47.&lt;/ref&gt;, 27 верасьня 1432 году&lt;ref&gt;Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=11JfAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 6].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.&lt;/ref&gt;, 25 верасьня 1433 году&lt;ref&gt;{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 532.&lt;/ref&gt;); ''Gastouti'' (1387—1394 гады)&lt;ref&gt;[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae&lt;/ref&gt;; ''Stanislao alias Gastoldo'' (25 траўня 1391 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 35.&lt;/ref&gt;; ''hauptman Gastoud'' ([[Хроніка Віганда]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=8H8OAAAAYAAJ&amp;q=Gastoud#v=snippet&amp;q=Gastoud&amp;f=false S. 548].&lt;/ref&gt;; ''Gastoldo'' (''Gastold''&lt;ref name=&quot;Piatrauskas-2014-228&quot;/&gt;; 2 лютага 1395 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 42.&lt;/ref&gt;; ''Gastod'' (23 красавіка 1398 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&amp;pg=PA54&amp;dq=Gastod&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwin_7SZzrj9AhVd9rsIHWWPDDgQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&amp;q=Gastod&amp;f=false P. 54].&lt;/ref&gt;; ''Gastudt, houptman czu Crewen''&lt;ref&gt;Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ansTAQAAMAAJ&amp;dq=Gastudt+%2C+houptman+czu+Crewen&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=Gastudt+Crewen S. 12].&lt;/ref&gt;, ''Gostud, capitaneus in Krewa''&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=1HtxpRZpPpUC&amp;pg=PA227&amp;dq=gostud+capitaneus+krewa&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiBz7r97v78AhUXh_0HHX6gDx8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=gostud%20capitaneus%20krewa&amp;f=false S. 227].&lt;/ref&gt; ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gastold cum filio [[Талівойша|Taliwusch]]'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=0jchAQAAMAAJ&amp;pg=PA73&amp;dq=Gastold+cum+filio+Taliwusch&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiNq-Oyq__8AhXhiv0HHTI8CCAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=Gastold%20cum%20filio%20Taliwusch&amp;f=false P. 73].&lt;/ref&gt;; ''Gastolt'' (17 жніўня 1404 году)&lt;ref&gt;Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=JmhcAAAAcAAJ&amp;q=Gastolt#v=snippet&amp;q=Gastolt&amp;f=false С. 118].&lt;/ref&gt;; ''Gawstad''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 82.&lt;/ref&gt; (1412 год)&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. 2. Band. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?id=bVJkXD7G_iAC&amp;q=Gawstad#v=onepage&amp;q=Gawstad&amp;f=false P. 711].&lt;/ref&gt;; ''cum Johanne Gastoldi''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.&lt;/ref&gt;, ''Johannes Gastoldi''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.&lt;/ref&gt;, ''Johannem Gastoldi''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.&lt;/ref&gt; ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Gacztoldo'' (28 сьнежня 1429 году)&lt;ref&gt;Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=iR5AAQAAMAAJ&amp;q=Gacztoldo#v=snippet&amp;q=Gacztoldo&amp;f=false С. 10].&lt;/ref&gt;; ''Gastoldus [[Манівід|Monyvidowicz]]'' (29 лістапада 1430 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.&lt;/ref&gt;; ''Iwaschko Gastoldus'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])&lt;ref&gt;Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OUYOAAAAQAAJ&amp;q=Iwaschko+Gastoldus#v=snippet&amp;q=Iwaschko%20Gastoldus&amp;f=false S. 273].&lt;/ref&gt;; ''pro Gastoldo'' (26 ліпеня 1432 году)&lt;ref&gt;Полехов С. В., Наумов Н. Н. Татарская тематика в переписке сановников Тевтонского ордена. 1431—1432 гг. // Золотоордынское обозрение. 2020. Т. 8. № 4. С. 799.&lt;/ref&gt;; ''her Gastolde'' (4 верасьня 1432 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 518.&lt;/ref&gt;; ''Gastolth'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.&lt;/ref&gt;; ''Iwaszkonis Gastoldi [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.&lt;/ref&gt;; ''Joannes alias Gaschthowth'' (31 ліпеня 1433 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 146.&lt;/ref&gt;; ''Iwaschko Gadastoltowicz'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])&lt;ref&gt;{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.&lt;/ref&gt;; ''Iwaschko Gastolthowicz'' (7 лютага 1435 году)&lt;ref&gt;Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=FC6aOCae2PkC&amp;q=Gastolthowicz#v=snippet&amp;q=Gastolthowicz&amp;f=false P. 343].&lt;/ref&gt;; ''Iwasko alias Gasztold'' (19 красавіка 1437 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 748.&lt;/ref&gt;; ''Iwaschko Gastold'' (1441 год)&lt;ref&gt;Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=11JfAAAAcAAJ&amp;q=Iwaschko+Gastold+#v=snippet&amp;q=Iwaschko%20Gastold&amp;f=false С. 9].&lt;/ref&gt;; ''пан Кастолтъ виленьский воевода'' (23 сакавіка 1443 году)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 39.&lt;/ref&gt;; ''воевода виленский панъ Кгастовтъ'' (1 чэрвеня 1445 году, 8 студзеня 1452 году)&lt;ref&gt;Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48, 237.&lt;/ref&gt;; ''domini Iusconis  filii domini Gastoldi'' (1447 год)&lt;ref name=&quot;Rowell-1999-119&quot;&gt;Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 119.&lt;/ref&gt;; ''domini Clauko  filii Gasthult'' (1449 год)&lt;ref name=&quot;Rowell-1999-119&quot;/&gt;; ''Gastold'' (10 лістапада 1453 году)&lt;ref&gt;Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 35.&lt;/ref&gt;; ''Juskone Kosthołtowicz'' (21 лютага 1457 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.&lt;/ref&gt;; ''панъ Мартинъ Кгаштовътовичъ'' (23 жніўня 1482 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 110.&lt;/ref&gt;; ''Kostowt'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)&lt;ref&gt;Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 38.&lt;/ref&gt;; ''пану Ольбрахъту Мартиновичу Кгаштолътовича'' (11 ліпеня 1514 году)&lt;ref&gt;Dubonis A. Įdomesni dokumentai apie Lietuvos bajorus: bajorystės atsisakymas, gavimas ir gynimas (XV—XVI a. pirma pusė) // Lietuvos istorijos metraštis. 1998 metai. — Vilnius, 1999. P. 184.&lt;/ref&gt;; ''Gasztolt'' ([[Хроніка Быхаўца]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 130.&lt;/ref&gt;; ''по Станиславу Албрахтовичу Кгаштолте, воеводе троцком и по матере его панеи Албрахтовой Кгаштолтовой'' (1548 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Беларускі архіў|1к}} С. 3.&lt;/ref&gt;; ''мещане… Кашътовътъ'' (1552 год)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=Q3XUAAAAMAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B0%D1%88%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D1%82%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B0%D1%88%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D1%82%D1%8A&amp;f=false С. 113].&lt;/ref&gt;; ''Лукъянъ Манковъ зъ братаничомъ Кгаштолтомъ'' (12 ліпеня 1560 году)&lt;ref&gt;Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=Mu8ZAAAAYAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&amp;f=false С. 126].&lt;/ref&gt;; ''Gastałd'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1 S. 558].&lt;/ref&gt;; ''Гаштолт'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 35.&lt;/ref&gt;; ''Gregorius Gostowt, Daniel Gostowt''&lt;ref&gt;Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 305.&lt;/ref&gt;, ''Mikołaj Gosztof(t)''&lt;ref&gt;Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 312, 332.&lt;/ref&gt;, ''Jerzy Gosztowt, Daniel Gosztowt''&lt;ref&gt;Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 328.&lt;/ref&gt; ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Kazimierzem Kosztoftem… w akademii Wileńskiey studuiącemi'' (29 ліпеня 1676 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=1-MDAAAAYAAJ&amp;q=Kosztoftem#v=snippet&amp;q=Kosztoftem&amp;f=false С. 504—505].&lt;/ref&gt;; ''fundaciy kniaza Wiereiewskiego Gasztalta'' (1680—1682 гады)&lt;ref&gt;Лісейчыкаў Д. Візіты уніяцкіх цэркваў 1680—1682 гг. у фондах Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі. — {{Менск (Мінск)}}, 2009. С. 40.&lt;/ref&gt;; ''Kazimierzem Gasztoltem'' (22 красавіка 1688 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=1-MDAAAAYAAJ&amp;q=Gasztoltem#v=snippet&amp;q=Gasztoltem&amp;f=false С. 529].&lt;/ref&gt;; ''Jakub Gosztowtt'' (1744 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Gosztowtt&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Juliana Gasztołdowicz'' (1808 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;w=22br&amp;rid=S&amp;exac=&amp;search_lastname=Gaszto%C5%82dowicz&amp;search_lastname2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;bdm=S&amp;rpp1=&amp;ordertable= Krewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Gasztoft'' (1832—1834 гады)&lt;ref&gt;Матвейчык Д. Выгнаныя з роднага краю: Паслялiстападаўская эмiграцыя з Беларусi і Лiтвы (1830—1870-я гады). — {{Менск (Мінск)}}, 2011. С. 146.&lt;/ref&gt;; ''Emilia Goschtaut'' (1901 год)&lt;ref&gt;[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&amp;ID=I212551&amp;lang=de Emilia GOSCHTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Гаштольд]] ({{†}} 1364) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Вялёна|вяленскі]]; меў сына [[Андрэй Гаштольд|Андрэя]], пачынальнік роду [[Гаштольды|Гаштольдаў]]
* Гашталт — [[Ворша|аршанскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1560 годзе
* Давід Тамашавіч Гаштаўтовіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1587 і 1603 гадох&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=Q8hZAAAAcAAJ&amp;q=%D0%93%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%93%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&amp;f=false С. 89, 298].&lt;/ref&gt;
* Казімер Антоні Гаштальд Букраба — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, канюшы [[пінск]]і ў 1710—1717 гадох і лоўчы пінскі ў 1717—1726 гадох&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 230, 237.&lt;/ref&gt;
* Пётар Гаштальд Букраба — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі [[берасьце]]йскі ў 1717 годзе&lt;ref&gt;Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 153.&lt;/ref&gt;

Гоштаўты гербу [[Сыракомля (герб)|Сыракомля]] і Каштаўты (Kasztowt) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 507, 565.&lt;/ref&gt;.

Гоштаўты (Gosztowt) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 277.&lt;/ref&gt;.

Гошталды-Туры на Зубачах — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Гажтаўты (Gożtowt) гербу Сыракомля — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 145.&lt;/ref&gt;.

Гоштаўт (Gosztowt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]&lt;ref&gt;Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society&lt;/ref&gt;.

У XVI ст. існавала «поле» Гастоўтава або Гастоўтавічы (''Гастовтово'', ''Гастовтовичи''), маёнткі Гастоўты (''Гастовты'') і Гаштоўтавічы (''Гаштовтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]&lt;ref&gt;Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=D-KlFQ7Bd3gC&amp;q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BE+%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&amp;q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BE%20%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&amp;f=false С. 67].&lt;/ref&gt;.

На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Гаштоўцішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гайштаўдэн]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Гаст]]
* [[Вальда (імя)|Валд]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай гаст}}
{{Імёны з асновай валд}}
{{Імёны з асновай тэўд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>52e1wna35xlidisr0d3nmdxbdqi4v7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эйгінт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>265621</id>
    <revision>
      <id>2667158</id>
      <parentid>2594107</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7234" sha1="gdd64w4lms7j1hj1ymez60b0st3a725" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Эйґінт
|лацінка          = Ejgint / Ejhint
|арыгінал         = Eigint
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Эйка|Eich]] + [[Гента (імя)|Gento]]
|варыянт          = Эйгент, Эгінт, Эйкінт, Эйгінд
|вытворныя        = [[Ягінт]]
|зьвязаныя        = 
}}

'''Эйгінт''' (''Эйгент'', ''Эгінт'', ''Эйкінт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Эйгант або Эйгінт (Eigant, Eigint) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Eigint#v=snippet&amp;q=Eigint&amp;f=false S. 48].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гентыла]], [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]]; германскія імёны Gentile, Genter, Aginto) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Эйгінт азначае «чароўнае лязо»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''die Rede des litauischen satrapa Eiginten'' (26 траўня 1390 году)&lt;ref&gt;Lietuvos valstybės susikūrimas Europiniame kontekste. — Versus Aureus, 2008. [https://books.google.by/books?id=tA4hAQAAMAAJ&amp;q=%22satrapa+eiginten%22&amp;dq=%22satrapa+eiginten%22&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi_oI2D8u39AhVJiqQKHTiWCEkQ6AF6BAgHEAI P. 194].&lt;/ref&gt;; ''Eykint'' ([[Хроніка Віганда]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=iPFgOUAZLUMC&amp;q=Eykint#v=snippet&amp;q=Eykint&amp;f=false S. 667—671, 679].&lt;/ref&gt;; ''Еикинътовичю Кгирикоду чоловека'' (1417 год паводле выпісу 5 чэрвеня 1641 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 428.&lt;/ref&gt;; ''Ганусу Екгинътовичу… шесть чоловека''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.&lt;/ref&gt;, ''у Дворищох пани Шедиборовои два чоловеки: Еикгантъ Пелкевичъ да Витъко''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.&lt;/ref&gt; (1440—1492 гады); ''Еикгинт Петрашевич''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.&lt;/ref&gt;, ''Бортъко Еикгинътовичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.&lt;/ref&gt; (1528 год); ''Мацко Еикгинтович'' (1537 год)&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 160.&lt;/ref&gt;; ''[[Мілейка|Милко]] Еикгинтовичъ… [[Ізбут|Еисбут]] Еикгинтович'' (XVI ст.)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 7.&lt;/ref&gt;; ''Юръи Ейкгинттовичъ'' (1567 год)&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-wI5AQAAMAAJ&amp;q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 618].&lt;/ref&gt;; ''boiarom Eigientowyczom'' (1570 год)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 179.&lt;/ref&gt;; ''земяне господарьские повету ковенского… панъ Юрыи Волоткевич Еикгинтовича'' (29 траўня 1592 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 122.&lt;/ref&gt;; ''na miejscu Wojciecha Eykinta'' (1667 год)&lt;ref&gt;Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 640.&lt;/ref&gt;; ''Piotr Eygintowicz'' (1690 год)&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 121.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Эйгінт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1360 годзе&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 206—207.&lt;/ref&gt;
* [[Ганус (імя)|Ганус]] Эгінтавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Эйгінт Пятрашавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Бортка Эйгінтавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году

Эйгінтовічы (Ejgintowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 265.&lt;/ref&gt;.

У гістарычных пісьмовых крыніцах [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|беларускага арэалу]] адзначалася імя Эйгінд (''Ejgind'')&lt;ref&gt;Гурская Ю. Древние фамилии в онимических системах славянских и балтийских языков // Respectus Philologicus. Т. 21 (26), 2012. P. 144.&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Эйка|Эйх]]
* [[Гента]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай эй}}
{{Імёны з асновай генд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>gdd64w4lms7j1hj1ymez60b0st3a725</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667159</id>
      <parentid>2667158</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:06:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7269" sha1="65monkir773u5unjlvnqs8hn8vakkpy" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Эйґінт
|лацінка          = Ejgint / Ejhint
|арыгінал         = Eigint
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Эйка|Eich]] + [[Гента (імя)|Gento]]
|варыянт          = Эйгант, Эйгент, Эгінт, Эйкінт, Эйгінд
|вытворныя        = [[Ягінт]]
|зьвязаныя        = 
}}

'''Эйгінт''' (''Эгінт'', ''Эйкінт''), '''Эйгант''' (''Эйгент'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Эйгант або Эйгінт (Eigant, Eigint) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Eigint#v=snippet&amp;q=Eigint&amp;f=false S. 48].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гентыла]], [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]]; германскія імёны Gentile, Genter, Aginto) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Эйгінт азначае «чароўнае лязо»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''die Rede des litauischen satrapa Eiginten'' (26 траўня 1390 году)&lt;ref&gt;Lietuvos valstybės susikūrimas Europiniame kontekste. — Versus Aureus, 2008. [https://books.google.by/books?id=tA4hAQAAMAAJ&amp;q=%22satrapa+eiginten%22&amp;dq=%22satrapa+eiginten%22&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi_oI2D8u39AhVJiqQKHTiWCEkQ6AF6BAgHEAI P. 194].&lt;/ref&gt;; ''Eykint'' ([[Хроніка Віганда]])&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=iPFgOUAZLUMC&amp;q=Eykint#v=snippet&amp;q=Eykint&amp;f=false S. 667—671, 679].&lt;/ref&gt;; ''Еикинътовичю Кгирикоду чоловека'' (1417 год паводле выпісу 5 чэрвеня 1641 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 428.&lt;/ref&gt;; ''Ганусу Екгинътовичу… шесть чоловека''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.&lt;/ref&gt;, ''у Дворищох пани Шедиборовои два чоловеки: Еикгантъ Пелкевичъ да Витъко''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.&lt;/ref&gt; (1440—1492 гады); ''Еикгинт Петрашевич''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.&lt;/ref&gt;, ''Бортъко Еикгинътовичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.&lt;/ref&gt; (1528 год); ''Мацко Еикгинтович'' (1537 год)&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 160.&lt;/ref&gt;; ''[[Мілейка|Милко]] Еикгинтовичъ… [[Ізбут|Еисбут]] Еикгинтович'' (XVI ст.)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 7.&lt;/ref&gt;; ''Юръи Ейкгинттовичъ'' (1567 год)&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-wI5AQAAMAAJ&amp;q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 618].&lt;/ref&gt;; ''boiarom Eigientowyczom'' (1570 год)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 179.&lt;/ref&gt;; ''земяне господарьские повету ковенского… панъ Юрыи Волоткевич Еикгинтовича'' (29 траўня 1592 году)&lt;ref&gt;Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 122.&lt;/ref&gt;; ''na miejscu Wojciecha Eykinta'' (1667 год)&lt;ref&gt;Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 640.&lt;/ref&gt;; ''Piotr Eygintowicz'' (1690 год)&lt;ref&gt;Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 121.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Эйгінт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1360 годзе&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 206—207.&lt;/ref&gt;
* [[Ганус (імя)|Ганус]] Эгінтавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Эйгінт Пятрашавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Бортка Эйгінтавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году

Эйгінтовічы (Ejgintowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 265.&lt;/ref&gt;.

У гістарычных пісьмовых крыніцах [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|беларускага арэалу]] адзначалася імя Эйгінд (''Ejgind'')&lt;ref&gt;Гурская Ю. Древние фамилии в онимических системах славянских и балтийских языков // Respectus Philologicus. Т. 21 (26), 2012. P. 144.&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Эйка|Эйх]]
* [[Гента]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}

{{Імёны з асновай эй}}
{{Імёны з асновай генд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>65monkir773u5unjlvnqs8hn8vakkpy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вайнейка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>266063</id>
    <revision>
      <id>2667156</id>
      <parentid>2597893</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7398" sha1="2c6bp6u8e54gzrpmyka73hkdzz9etmo" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Вайнейка
|лацінка          = Vajniejka
|арыгінал         = Wonnecke &lt;br&gt; Weinecke
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Война|Uuenna]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} &lt;br&gt; Weine + суфікс з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт          = Ванейка, Ваніка, Вайнэка, Вайніка
|вытворныя        = [[Вінка]]
|зьвязаныя        = 
}}

'''Вайнейка''' (''Ванейка'', ''Ваніка''), '''Вайнэка''' (''Вайніка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Вуніка або Вунека, пазьней таксама Вонэка (Vunnico, Vunnecho, Wunneke&lt;ref&gt;Lüneburgs ältestes Stadtbuch und Verfestungsregister. — Hannover und Leipzig, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=96cOAAAAYAAJ&amp;q=%40Wunneke#v=snippet&amp;q=%40Wunneke&amp;f=false S. L].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1599.&lt;/ref&gt;, Wonnecke&lt;ref&gt;Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=TTFOAAAAYAAJ&amp;q=Wonne+Wunni#v=snippet&amp;q=Wonne%20Wunni&amp;f=false S. 65].&lt;/ref&gt;) і Вайнэка (Weinecke&lt;ref&gt;Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=TTFOAAAAYAAJ&amp;q=wei+neck+wino#v=snippet&amp;q=wei%20neck%20wino&amp;f=false S. 64].&lt;/ref&gt;) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Vunnico+Vunnecho+#v=snippet&amp;q=Vunnico%20Vunnecho&amp;f=false S. 1664].&lt;/ref&gt;. Іменная аснова [[Война|-вуйн- (-войн-, -вун-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Войнар]], [[Войнат]], [[Гервойна]]; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt; або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt;.

У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Воніка: ''Woniko'' (1360 год)&lt;ref&gt;Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZrV-7V99ov8C&amp;q=Woniko#v=snippet&amp;q=Woniko&amp;f=false S. 738].&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Воинег писал Журяговиць [[Полацак|полоцянин]]'' (XI—XII ст.)&lt;ref&gt;Варонін В. [https://www.belhistory.eu/archives/6804 Гордин А. М. «…А потом забралася до Рыма». Граффито полоцкого странника XII века в Италии. Полоцк, 2023. 79 с.] // [[Беларускі гістарычны агляд (часопіс)|Беларускі гістарычны агляд]], 2024.&lt;/ref&gt;; ''Кореиве Воинеиковичу Щербишки под княземъ Иваном Манкою'' (1440—1492 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.&lt;/ref&gt;; ''чоловека… Веинеико… чоловеки… Воинеико'' (7 лістапада 1442 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.&lt;/ref&gt;; ''Лютъко Воинеиковичъ'' (1528 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.&lt;/ref&gt;; ''Мартинъ Войниковичъ'' (1567 год)&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 872].&lt;/ref&gt;; ''Вуиник Дмитренко… Вуникь Храпенко'' (1649 год)&lt;ref&gt;Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 251, 283.&lt;/ref&gt;; ''Alukiewiczowa Symonowa Ewa'' (''Woneykowna'') (16 сакавіка 1724 году)&lt;ref&gt;Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 183.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Карэйва]] Вайнейкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Лютка Вайнейкавіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юры Стэфанавіч Вайняйковіч — упіцкі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1614 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 381.&lt;/ref&gt;

Вайнэкі-Тамкевічы (Woyneko-Tomkiewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род&lt;ref&gt;Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 216.&lt;/ref&gt;.

Вайнікевічы (Wojnikiewicz) гербу [[Прыяцель]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавыскага павету]]&lt;ref&gt;Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 43.&lt;/ref&gt;.

Ванікевічы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Назву [[Вайнікішкі]] маюць вёска і возера на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай вуйн}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>2c6bp6u8e54gzrpmyka73hkdzz9etmo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667157</id>
      <parentid>2667156</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7416" sha1="6xmt7vgs69d881dybfs8ehvnf3byih5" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Вайнейка
|лацінка          = Vajniejka
|арыгінал         = Wonnecke &lt;br&gt; Weinecke
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Война|Uuenna]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} &lt;br&gt; Weine + суфікс з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт          = Ванейка, Ваніка, Вайнэка, Вайніка, Вейнейка
|вытворныя        = [[Вінка]]
|зьвязаныя        = 
}}

'''Вайнейка''' (''Ванейка'', ''Ваніка''), '''Вайнэка''' (''Вайніка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Вуніка або Вунека, пазьней таксама Вонэка (Vunnico, Vunnecho, Wunneke&lt;ref&gt;Lüneburgs ältestes Stadtbuch und Verfestungsregister. — Hannover und Leipzig, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=96cOAAAAYAAJ&amp;q=%40Wunneke#v=snippet&amp;q=%40Wunneke&amp;f=false S. L].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1599.&lt;/ref&gt;, Wonnecke&lt;ref&gt;Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=TTFOAAAAYAAJ&amp;q=Wonne+Wunni#v=snippet&amp;q=Wonne%20Wunni&amp;f=false S. 65].&lt;/ref&gt;) і Вайнэка (Weinecke&lt;ref&gt;Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=TTFOAAAAYAAJ&amp;q=wei+neck+wino#v=snippet&amp;q=wei%20neck%20wino&amp;f=false S. 64].&lt;/ref&gt;) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Vunnico+Vunnecho+#v=snippet&amp;q=Vunnico%20Vunnecho&amp;f=false S. 1664].&lt;/ref&gt;. Іменная аснова [[Война|-вуйн- (-войн-, -вун-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Войнар]], [[Войнат]], [[Гервойна]]; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt; або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.&lt;/ref&gt;.

У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Воніка: ''Woniko'' (1360 год)&lt;ref&gt;Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ZrV-7V99ov8C&amp;q=Woniko#v=snippet&amp;q=Woniko&amp;f=false S. 738].&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Воинег писал Журяговиць [[Полацак|полоцянин]]'' (XI—XII ст.)&lt;ref&gt;Варонін В. [https://www.belhistory.eu/archives/6804 Гордин А. М. «…А потом забралася до Рыма». Граффито полоцкого странника XII века в Италии. Полоцк, 2023. 79 с.] // [[Беларускі гістарычны агляд (часопіс)|Беларускі гістарычны агляд]], 2024.&lt;/ref&gt;; ''Кореиве Воинеиковичу Щербишки под княземъ Иваном Манкою'' (1440—1492 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.&lt;/ref&gt;; ''чоловека… Веинеико… чоловеки… Воинеико'' (7 лістапада 1442 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.&lt;/ref&gt;; ''Лютъко Воинеиковичъ'' (1528 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.&lt;/ref&gt;; ''Мартинъ Войниковичъ'' (1567 год)&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 872].&lt;/ref&gt;; ''Вуиник Дмитренко… Вуникь Храпенко'' (1649 год)&lt;ref&gt;Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 251, 283.&lt;/ref&gt;; ''Alukiewiczowa Symonowa Ewa'' (''Woneykowna'') (16 сакавіка 1724 году)&lt;ref&gt;Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 183.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* [[Карэйва]] Вайнейкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Лютка Вайнейкавіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юры Стэфанавіч Вайняйковіч — упіцкі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1614 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 381.&lt;/ref&gt;

Вайнэкі-Тамкевічы (Woyneko-Tomkiewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род&lt;ref&gt;Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 216.&lt;/ref&gt;.

Вайнікевічы (Wojnikiewicz) гербу [[Прыяцель]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавыскага павету]]&lt;ref&gt;Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 43.&lt;/ref&gt;.

Ванікевічы — літоўскі шляхецкі род&lt;ref&gt;[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]&lt;/ref&gt;.

Назву [[Вайнікішкі]] маюць вёска і возера на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай вуйн}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>6xmt7vgs69d881dybfs8ehvnf3byih5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гальтаўт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>266142</id>
    <revision>
      <id>2667117</id>
      <parentid>2594033</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3830" sha1="fpu5b9rjwaq5i2v3tp36rpmb5f0fj3o" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Ґальтаўт
|лацінка          = Galtaŭt / Haltaŭt
|арыгінал         = Geltolt
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Гелда|Geldo]] + [[Вальда (імя)|Walt]]
|варыянт          = Гальтоўт, Гелдаўд, Гельтульд, Келдаўд
|вытворныя        = [[Гаўтоўт]]
|зьвязаныя        = Waldgelt
}}

'''Гальтаўт''' (''Галтоўт'', ''Гельтульд''), '''Гелдаўд''' (''Келдаўд'') — мужчынскае імя.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Галдалд або Гелталт (Galdualdus&lt;ref&gt;Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. P. 555.&lt;/ref&gt;, Geltolt) і Валдгелт (Waldgelt) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Geltolt#v=snippet&amp;q=Geltolt&amp;f=false S. 1497, 1505].&lt;/ref&gt;. Іменная аснова [[Гелда|-гелд- (-гілд-)]] паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gildan 'цаніцца, лічыцца'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 132.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''nobilibus… Alexandro Gieltuldowicz'' (22 траўня 1425 году{{Заўвага|У публікацыі 1932 году адпаведны дакумэнт азначаецца як «падроблены»}})&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 119.&lt;/ref&gt;; ''небощикъ панъ Кголтовтъ записал жоне своее… [[Талюш|Талюша]] Кголтовътовая… своихъ людеи власныхъ кголтовътовъскихъ'' (каля 1486 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 107.&lt;/ref&gt;; ''Мартинъ Келдовдовичъ'' (1567 год)&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%40%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%40%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 1276].&lt;/ref&gt;; ''з ыменя своего Понемонского и Кгелдовдишок'' (31 траўня 1537 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 157.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Гальтоўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1486 годзе

== Глядзіце таксама ==
* [[Гелда]]
* [[Вальда (імя)|Вальда]]

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Імёны з асновай валд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>fpu5b9rjwaq5i2v3tp36rpmb5f0fj3o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гісторыя Брагіна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>266327</id>
    <revision>
      <id>2667218</id>
      <parentid>2666372</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T05:34:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150060" sha1="2no1ycjbtfwlbfqeep99kh2rnh3jirf" xml:space="preserve">[[Брагін |'''Брагін''' ]]— даўняе [[места]] Беларусі на ўсходзе [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, вядомы з [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскага летапісу]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|значак|170px|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}}. У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. С. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Іван III Васільевіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. С. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt.- Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. С. 131—132, 168—169.&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). С. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Врп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892, 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]], пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], Перка, [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы асадных сялянаў (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 {{падказка|рымараў|майстроў па вырабу конскага рыштунку}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Ас княтраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. 12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Себасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Запіс князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу князя Ярэмія Вішнявецкага 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крыстыны з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак з тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны зь Вішнявецкіх Даніловічавай 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ільлічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}. 

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гэтмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 334—335&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам (дэканам) быў Гаўрыла (Габрыэль) Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш Прачысьценскай або Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы царкве&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|зьлева|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. рэестравых казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, «''да самых świątek zielonych''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся з сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў з Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным з сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону апошніх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты: ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]][[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыкладна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у Каваках, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Барнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747). Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
У 1748 годзе мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі, гл.: НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 г. запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г., адгалоскі якой дасягалі і нашых мясьцінаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: ані ў адной даступнай у Беларусі на лістапад 2025 г. візыце (1740, 1743, 1752, 1785 г.), што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Фёдар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцяжарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб хросьце Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.png|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут існавала адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход паходзіла «из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;. Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней генэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы пэрыяд Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа — да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзейнічалі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзейнічалі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

[[Катэгорыя: Брагін]]</text>
      <sha1>2no1ycjbtfwlbfqeep99kh2rnh3jirf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667220</id>
      <parentid>2667218</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2667220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150938" sha1="0yxrkffxlqf0wdb1xq4rhf75ie2kd4m" xml:space="preserve">[[Брагін |'''Брагін''' ]]— даўняе [[места]] Беларусі на ўсходзе [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, вядомы з [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскага летапісу]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|значак|170px|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}}. У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. С. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Іван III Васільевіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. С. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt.- Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. С. 131—132, 168—169.&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). С. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Врп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892, 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]], пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], Перка, [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы асадных сялянаў (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 {{падказка|рымараў|майстроў па вырабу конскага рыштунку}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Ас княтраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. 12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Себасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ільлічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}. 

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гэтмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 334—335&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам (дэканам) быў Гаўрыла (Габрыэль) Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш Прачысьценскай або Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы царкве&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|зьлева|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. рэестравых казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, «''да самых świątek zielonych''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся з сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў з Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным з сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

Актам Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;. 

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону апошніх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты: ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]][[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыкладна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у Каваках, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Барнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747). Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
У 1748 годзе мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі, гл.: НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 г. запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г., адгалоскі якой дасягалі і нашых мясьцінаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: ані ў адной даступнай у Беларусі на лістапад 2025 г. візыце (1740, 1743, 1752, 1785 г.), што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Фёдар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцяжарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб хросьце Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.png|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут існавала адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход паходзіла «из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;. Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней генэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы пэрыяд Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа — да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзейнічалі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзейнічалі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

[[Катэгорыя: Брагін]]</text>
      <sha1>0yxrkffxlqf0wdb1xq4rhf75ie2kd4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667221</id>
      <parentid>2667220</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:05:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150913" sha1="0ifbiptzvk733iddimqh9dk30hk4uyk" xml:space="preserve">[[Брагін |'''Брагін''' ]]— даўняе [[места]] Беларусі на ўсходзе [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, вядомы з [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскага летапісу]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|значак|170px|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}}. У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. С. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Іван III Васільевіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. С. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt.- Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. С. 131—132, 168—169.&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). С. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Врп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892, 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]], пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], Перка, [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы асадных сялянаў (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 {{падказка|рымараў|майстроў па вырабу конскага рыштунку}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Ас княтраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. 12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Себасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ільлічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}. 

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гэтмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 334—335&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам (дэканам) быў Гаўрыла (Габрыэль) Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш Прачысьценскай або Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы царкве&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. рэестравых казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]]

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, «''да самых świątek zielonych''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся з сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў з Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным з сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

Актам Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;. 

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону апошніх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты: ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]][[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыкладна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у Каваках, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Барнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747). Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
У 1748 годзе мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі, гл.: НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 г. запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г., адгалоскі якой дасягалі і нашых мясьцінаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: ані ў адной даступнай у Беларусі на лістапад 2025 г. візыце (1740, 1743, 1752, 1785 г.), што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Фёдар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцяжарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб хросьце Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.png|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут існавала адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход паходзіла «из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;. Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней генэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы пэрыяд Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа — да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзейнічалі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзейнічалі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

[[Катэгорыя: Брагін]]</text>
      <sha1>0ifbiptzvk733iddimqh9dk30hk4uyk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667222</id>
      <parentid>2667221</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150909" sha1="r4xo1o575dak3rmg24e3eh1g0geywve" xml:space="preserve">[[Брагін |'''Брагін''' ]]— даўняе [[места]] Беларусі на ўсходзе [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, вядомы з [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскага летапісу]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|значак|170px|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}}. У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. С. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Іван III Васільевіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. С. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt.- Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. С. 131—132, 168—169.&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). С. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Врп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892, 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]], пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], Перка, [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы асадных сялянаў (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 {{падказка|рымараў|майстроў па вырабу конскага рыштунку}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Ас княтраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. 12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Себасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ільлічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}. 

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гэтмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 334—335&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам (дэканам) быў Гаўрыла (Габрыэль) Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш Прачысьценскай або Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы царкве&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. рэестравых казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]]

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, «''да самых świątek zielonych''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся з сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў з Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным з сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

Актам Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;. 

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону апошніх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты: ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]][[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыкладна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у Каваках, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Барнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747). Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
У 1748 годзе мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі, гл.: НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 г. запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г., адгалоскі якой дасягалі і нашых мясьцінаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: ані ў адной даступнай у Беларусі на лістапад 2025 г. візыце (1740, 1743, 1752, 1785 г.), што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Фёдар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцяжарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб хросьце Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.png|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут існавала адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход паходзіла «из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;. Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней генэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы пэрыяд Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа — да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзейнічалі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзейнічалі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

[[Катэгорыя: Брагін]]</text>
      <sha1>r4xo1o575dak3rmg24e3eh1g0geywve</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667223</id>
      <parentid>2667222</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:14:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150909" sha1="496tctgn0y3l657jsiyxtz56vykg7pt" xml:space="preserve">[[Брагін |'''Брагін''' ]]— даўняе [[места]] Беларусі на ўсходзе [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, вядомы з [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскага летапісу]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|значак|170px|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}}. У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. С. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Іван III Васільевіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. С. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt.- Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. С. 131—132, 168—169.&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). С. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Врп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892, 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]], пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], Перка, [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы асадных сялянаў (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 {{падказка|рымараў|майстроў па вырабу конскага рыштунку}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Ас княтраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. 12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Себасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ільлічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}. 

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гэтмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 334—335&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам (дэканам) быў Гаўрыла (Габрыэль) Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш Прачысьценскай або Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы царкве&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|зьлева|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. рэестравых казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]]

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, «''да самых świątek zielonych''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся з сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў з Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным з сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

Актам Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;. 

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону апошніх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты: ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]][[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыкладна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у Каваках, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Барнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747). Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
У 1748 годзе мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі, гл.: НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 г. запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г., адгалоскі якой дасягалі і нашых мясьцінаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: ані ў адной даступнай у Беларусі на лістапад 2025 г. візыце (1740, 1743, 1752, 1785 г.), што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Фёдар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцяжарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб хросьце Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.png|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут існавала адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход паходзіла «из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;. Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней генэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы пэрыяд Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа — да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзейнічалі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзейнічалі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

[[Катэгорыя: Брагін]]</text>
      <sha1>496tctgn0y3l657jsiyxtz56vykg7pt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667224</id>
      <parentid>2667223</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:17:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150896" sha1="s9tyvys19tr1zdqq0aq51hiw3b5h4eh" xml:space="preserve">[[Брагін |'''Брагін''' ]]— даўняе [[места]] Беларусі на ўсходзе [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»&lt;ref&gt;Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293&lt;/ref&gt;.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].

== Гісторыя ==

=== Раньнія часы ===

[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]]

Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, вядомы з [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскага летапісу]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча&lt;ref&gt;Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.&lt;/ref&gt;. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].

У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.&lt;/ref&gt;.

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|значак|170px|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]

У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году&lt;ref&gt;Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525&lt;/ref&gt;. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі&lt;ref&gt;Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267&lt;/ref&gt;, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а&lt;ref&gt;Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.&lt;/ref&gt;. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.

Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.&lt;/ref&gt;: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}}. У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак&lt;ref&gt;Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. С. 295&lt;/ref&gt;.

Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Іван III Васільевіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. С. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950&lt;/ref&gt;. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса&lt;ref&gt;Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105&lt;/ref&gt;.}}&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.&lt;/ref&gt;. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt.- Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. С. 131—132, 168—169.&lt;/ref&gt;. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.

[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). С. 431.&lt;/ref&gt;. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Запольский М. Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма»  (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей  выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось  пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6,  у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Врп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.&lt;/ref&gt;. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]

Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В.  Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130&lt;/ref&gt;. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі&lt;ref&gt;Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.&lt;/ref&gt;. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892, 893&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.

Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»&lt;ref&gt;РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471&lt;/ref&gt;.  

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха&lt;ref&gt;Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага у Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]]

27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}

У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час даводзілася ў літаратуры&lt;ref&gt;Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431&lt;/ref&gt;, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]], пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}

Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], Перка, [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]&lt;ref&gt;Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік — Выпуск 1. — 2000. С. 187—192.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]

Паводле рэестру 1581 году, апублікаванага А. Ябланоўскім, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы асадных сялянаў (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв.  Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 {{падказка|рымараў|майстроў па вырабу конскага рыштунку}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38&lt;/ref&gt;. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Ас княтраглядавіцкіх&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]

12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776&lt;/ref&gt;. 12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын&lt;ref&gt;Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]]

28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Себасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''». Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego»  з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.}}. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186&lt;/ref&gt;.

Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ільлічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму &lt;ref&gt;Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6&lt;/ref&gt;. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 145, 171&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}. 

[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]

Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны  1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў&lt;ref&gt;Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70&lt;/ref&gt;. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе&lt;ref&gt;Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164&lt;/ref&gt;. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і  Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266&lt;/ref&gt;.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]

Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.&lt;/ref&gt;. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці&lt;ref&gt;Мацук А. Брагін. С. 213—215&lt;/ref&gt;.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гэтмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171&lt;/ref&gt;. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 334—335&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам (дэканам) быў Гаўрыла (Габрыэль) Пуцята&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285&lt;/ref&gt;.}}, выдаў фундуш Прачысьценскай або Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы царкве&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|зьлева|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. рэестравых казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]]

22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502&lt;/ref&gt;.

14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551&lt;/ref&gt;.

28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, «''да самых świątek zielonych''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.

Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся з сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў з Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным з сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158&lt;/ref&gt;.

Актам Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;. 

14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12&lt;/ref&gt;. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24&lt;/ref&gt;.]]

29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону апошніх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты: ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29&lt;/ref&gt;

[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36&lt;/ref&gt;.]]

3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402&lt;/ref&gt;. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай  царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак  сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409&lt;/ref&gt;. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20&lt;/ref&gt;]][[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін&lt;ref&gt;AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35&lt;/ref&gt;.]]

У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыкладна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у Каваках, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]

Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. ім быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120&lt;/ref&gt;.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Барнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118&lt;/ref&gt;.    

Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747). Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452&lt;/ref&gt;.
 
У 1748 годзе мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх&lt;ref&gt;Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751),  Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі, гл.: НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229}}&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў&lt;ref&gt;Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398&lt;/ref&gt;. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530&lt;/ref&gt;. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: &quot;''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»&lt;ref&gt;Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30&lt;/ref&gt;.

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362&lt;/ref&gt;.

У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71&lt;/ref&gt;. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.&lt;/ref&gt;. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11&lt;/ref&gt;. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.

[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтр аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 г. запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711&lt;/ref&gt;. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г., адгалоскі якой дасягалі і нашых мясьцінаў.

27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103&lt;/ref&gt;{{заўвага|Увага: ані ў адной даступнай у Беларусі на лістапад 2025 г. візыце (1740, 1743, 1752, 1785 г.), што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы.}}.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Фёдар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцяжарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб хросьце Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.png|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]

У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут існавала адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75&lt;/ref&gt;. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў&lt;ref&gt;Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211&lt;/ref&gt;. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.&lt;/ref&gt;. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім&lt;ref&gt;Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331&lt;/ref&gt;, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206&lt;/ref&gt;. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.

18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў&lt;ref&gt;Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]

Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190&lt;/ref&gt;. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход паходзіла «из семьи дворян Саратовской губернии»&lt;ref&gt;Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]&lt;/ref&gt;. Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, зусім не зважаючы на крыніцы.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней генэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869&lt;/ref&gt;.

На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673&lt;/ref&gt;. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229&lt;/ref&gt;}} цэрквы&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296&lt;/ref&gt;, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»&lt;ref&gt;Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы пэрыяд Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім&lt;ref&gt;{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.&lt;/ref&gt;, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа — да прыходу царквы Раства Багародзіцы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26&lt;/ref&gt;. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43&lt;/ref&gt;. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86&lt;/ref&gt;. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7&lt;/ref&gt;. 

Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.}}, дзейнічалі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта Ўкраінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].

8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзейнічалі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].

З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.

У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.

== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

[[Катэгорыя: Брагін]]</text>
      <sha1>s9tyvys19tr1zdqq0aq51hiw3b5h4eh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ябланіцкая акруга</title>
    <ns>0</ns>
    <id>267134</id>
    <revision>
      <id>2667084</id>
      <parentid>2388454</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2145" sha1="nbdd60fw5dsrzrzyw3hlv030v5ysa07" xml:space="preserve">{{Адміністрацыйная адзінка}}
'''Ябланіцкая акруга''' ({{мова-sr|Јабланички управни округ}}) — акруга ў паўднёва-ўсходняй частцы [[Сэрбія|Сэрбіі]], адносіцца да статыстычнага рэгіёну [[Паўднёвая і Ўсходняя Сэрбія]]. 

== Адміністрацыйны падзел ==
Тэрыторыя акругі падзеленая на 6 абшчыны:
* [[Лэскавац (абшчна)|Лэскавац]]
* [[Бойнік (абшчына)|Бойнік ]]
* [[Лэбанэ (абшчына)|Лэбанэ]]
* [[Мэдвэджя (абшчына)|Мэдвэджя]]
* [[Уласатынцэ (абшчына)|Уласатынцэ]]
* [[Црна-Трава (абшчына)|Црна-Трава]]

== Насельніцтва ==
У акрузе пражываюць 199 901 сэрбаў (83,7%), 11 436 цыган (5,3%), 548 альбанцаў (0,3%) і іншыя народы (2011)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170319122510/http://pop-stat.mashke.org/serbia-ethnic2011.htm Насельніцтва Сэрбіі (2011)]&lt;/ref&gt;.

=== Населеныя пункты ===
&lt;center&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;margin: 0 2em 0 2em&quot; width=500
|-
|align=center bgcolor=&quot;#C0C0C0&quot; colspan=2 | '''Населеныя пункты з колькасьцю жыхароў болей за 5 тысячаў чалавек'''&lt;br /&gt; паводле стану на 2009 [https://archive.is/20130209122601/www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&amp;men=gcis&amp;lng=en&amp;des=wg&amp;geo=-3984&amp;srt=pnan&amp;col=abcdefghinoq&amp;msz=1500&amp;pt=c&amp;va=&amp;geo=-5654]
|- style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;
| width=&quot;35%&quot; style=&quot;font-weight:bold;&quot; | [[Лэскавац]]
| width=&quot;15%&quot; | 63 455
|- style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;
| style=&quot;font-weight:bold;&quot;| [[Уласатынцэ]]
| 17 182
|- style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;
| style=&quot;font-weight:bold;&quot;| [[Лэбанэ]]
| 10 187
|}
&lt;/center&gt;

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

[[Катэгорыя:Ябланіцкая акруга| ]]</text>
      <sha1>nbdd60fw5dsrzrzyw3hlv030v5ysa07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>@</title>
    <ns>0</ns>
    <id>267864</id>
    <revision>
      <id>2667123</id>
      <parentid>2450960</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:11:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10527" sha1="p2jafxjlb5u3nw6lmn6jotu49gk3o7z" xml:space="preserve">{{Друкарскі знак
 |UTF-16=0x40
 |URL-код=%40
 |Юнікод=U+0040
 |HTML=&amp;#64
 |Назва ў Юнікодзе=COMMERCIAL AT
 |Іншыя назвы=камэрцыйны эт&lt;br&gt;камэрцыйны at
 |Выява=At sign (Ślimak).png
 |Знак=@
 |Назва знака=Сьлімак
}}
'''Сьліма́к'''{{Заўвага|Сьлімак у беларускай мове ў Родным склоне мае канчатак -а, бо ён ёсьць жывой істотай; калі маецца на ўвазе сымбаль з назвай «Сьлімак» варта выкарыстоўваць канчатак -у, бо сымбаль жывой істотай не зьяўляецца}} альбо '''камэрцы́йны at''' {{сымбаль|'''@'''}} — [[Тыпаграфіка|друкарскі]] [[Сымбаль (знак)|сымбаль]] (знак). Ён выкарыстоўваецца як [[абрэвіятура]] для бухгальтарскага ўліку й выстаўленьня рахункаў; азначае «''па стаўцы''» (напрыклад, ''7 тавараў @ 2 [[Беларускі рубель|BYN]] за тавар = 14 BYN''),&lt;ref&gt;Глядзіце, для прыкладу, «''Browns Index to Photocomposition Typography''» (старонка 37), Greenwood Publishing, 1983, {{ISBN|0946824002}}&lt;/ref&gt; але цяпер ён больш шырока выкарыстоўваецца ў адрасах [[Электронная пошта|электроннай пошты]] і ў дэскрыптарах плятформаў [[Сацыяльная сетка|сацыяльных сетак]].

У [[Нестандартны дыялект|гутарковай]] [[Беларуская мова|беларускай мове]] ⟨@⟩ звычайна называецца «''вітка''», «''вітушка''» альбо «''смоўжык''».

Нягледзячы на тое, што ⟨@⟩ ня быў уключаны ў клявіятуру самых раньніх камэрцыйна пасьпяховых пішучых машынак, ён быў па меншай меры на адной мадэлі [[1889]]&lt;ref name=&quot;Шэды&quot;&gt;[http://www.shadycharacters.co.uk/2011/08/the-symbol-part-2-of-2/ &quot;The @-symbol, part 2 of 2&quot;],''[http://www.shadycharacters.co.uk/ Shady Characters ⌂ The secret life of punctuation]''&lt;/ref&gt; году  й вельмі пасьпяховых мадэлях ''Underwood'', пачынаючы з «''Underwood № 5''» у [[1900]] годзе й далей. Ён пачаў выкарыстоўвацца ў адрасах электроннай пошты ў [[1970]]-х гадох і ў цяперашні час звычайна выкарыстоўваецца на большасьці тыпаў кампутэрных клявіятур.

== Гісторыя ==
[[Файл:At-sign_evolution.svg|значак|Адна з тэорыяў эвалюцыі напісаньня ''сьлімаку'']]
Найраньнейшы з выяўленых сымбаляў падобнай формы зьмяшчаецца ў [[Баўгарыя|баўгарскім]] перакладзе [[Грэцыя|грэцкае]] хронікі, напісанай Канстанцінасам Манасесам у 1345 годзе. Ён зьмяшчае ⟨@⟩ замест загалоўнай літары [[альфа]] ⟨A⟩ у якасьці ініцыяла ў слове «Амін»; аднак прычына яго выкарыстаньня ў гэтым кантэксьце дагэтуль невядомая. [[Эвалюцыя]] сымбаля ў тым выглядзе, у якім ён выкарыстоўваецца сёньня, не зафіксавана.

⟨@⟩ ўжо даўно выкарыстоўваецца ў [[Каталянская мова|каталянскай]], [[Гішпанская мова|гішпанскай]] і [[Партугальская мова|партугальскай]] мовах як скарачэньне ад ''arroba'', адзінкі вагі, эквівалентнай прыкладна 11 кіляграмам, і паходзіць ад [[Арабская мова|арабскага]] выразы «чвэрць» (''الربع'')&lt;ref&gt;{{Cite web|title=arroba|url=http://lema.rae.es/drae/?val=arroba|access-date=3 August 2012|website=Diccionario de la Real Academia Española|archive-date=29 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121029023131/http://lema.rae.es/drae/?val=arroba|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Сымбаль, які нагадвае ⟨@⟩, сустракаецца ў гішпанскай «''taula de Arisa''», рэестры для абазначэньня партыі пшаніцы з [[Кастылія|Кастыліі]] ў [[Арагон]] у 1448 годзе. [[Італія|Італьянскі]] навуковец Джорджа Стабіле сьцьвярджае, што прасачыў сымбаль @ да 16 стагодзьдзя ў гандлёвым дакумэнце. Адпраўлена [[Флярэнцыя|флярэнційцам]] Франчэска Лапі зь Севільі ў Рым 4 траўня 1536 году&lt;ref name=&quot;guardian 20000731&quot;&gt;{{Cite news|last=Willan|first=Philip|date=2000-07-31|title=Merchant@Florence Wrote It First 500 Years Ago|work=The Guardian|location=London|url=https://www.theguardian.com/international/story/0,3604,348744,00.html|access-date=2010-04-25|archive-date=2022-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126032007/https://www.theguardian.com/technology/2000/jul/31/internetnews.internationalnews|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Дакумэнт тычыцца гандлю зь пісара, у прыватнасьці, цана на бутэльку віна ў [[Пэру]]. У цяперашні час слова ''arroba'' азначае як сымбаль @, так і адзінку [[Вага|вагі]]. У [[Вэнэцыянская рэспубліка|вэнэцыянскай]] мове гэты сымбаль быў вытлумачаны як які азначае амфару (''anfora''), адзінку вагі й [[Аб’ём|абʼёму]], заснаваную на ёмістасьці стандартнага збана-амфары, пачынаючы з [[VI стагодзьдзе|VI]] стагодзьдзя.
У лютым [[2004]] году Міжнародны зьвяз электрасувязі ўвёў у [[Азбука Морзэ|азбуку Морзэ]] код для ⟨@⟩ — (''· — · — ·''), для выгоды перадачы адрасоў электроннай пошты. Код сумяшчае лацінскія літары [[A (літара)|A]] і [[C (літара)|C]] і адлюстроўвае іх сумеснае графічнае напісаньне ў выглядзе [[Лігатура|лігатуры]].

== Сучаснасьць ==

=== Камэрцыйнае выкарыстаньне ===
У сучаснай [[Ангельская мова|ангельскай мове]] @ — гэта камэрцыйны сымбаль, які азначае па курсе або па цане. Ён рэдка выкарыстоўваецца ў фінансавых бухгальтарскіх кнігах і не выкарыстоўваецца ў стандартнай тыпаграфіцы.&lt;ref&gt;Робэр Б. (2002). «''The Elements of Typographic Style''» (вэрсія 2.5), старонка 272. Vancouver: Hartley &amp; Marks. {{ISBN|0-88179-133-4}}.&lt;/ref&gt;

=== Таварны знак ===
У [[2012]] годзе ⟨@⟩ быў зарэгістраваны ў якасьці таварнага знаку ў нямецкім ведамстве па патэнтах і таварных знаках&lt;ref&gt;Нямецкае ведамства па патэнтах і таварных знаках [https://register.dpma.de/DPMAregister/marke/register/3020120383386/DE?lang=en 302012038338]&lt;/ref&gt;. Запыт на адмену быў пададзены ў [[2013]] годзе, і ў канчатковым рахунку адмена была пацьверджана Фэдэральным патэнтным судом [[Нямеччына|Нямеччыны]] ў [[2017]] годзе&lt;ref&gt;Bundespatentgericht, decision of 22 February 2017, no. 26 W (pat) 44/14 ([https://web.archive.org/web/20190322140609/http://juris.bundespatentgericht.de/cgi-bin/rechtsprechung/document.py?Gericht=bpatg&amp;Art=en&amp;Datum=Aktuell&amp;Sort=12288&amp;nr=29334&amp;pos=1&amp;anz=162&amp;Blank=1.pdf online]).&lt;/ref&gt;.

=== Адрасы электроннай пошты ===
Цяпер сьлімак часьцей за ўсё выкарыстоўваецца ў якасьці знаку ў частцы электроннай пошты, напрыклад:
{{пачатак цытаты}}example'''@'''gmail.com{{канец цытаты}}

== Назва сьлімаку на іншых мовах ==

* [[Армэнія]] — малпа.
* [[Украіна]] — сьлімак, сабачка, малпачка, жабка, вуха.
* [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] — кішка.
* [[Расея|Маскоўшчына]] — сабачка.
* [[Карэя]] — сьлімак.
* [[Нідэрлянды]] — «''apenstaartje''» (малпавы хвост).
* [[Ізраіль]] — «штрудзель».
* [[Гішпанія]] — як і мера вагі «''arroba''».
* [[Францыя]], [[Партугалія]] — як і мера вагі «''arrobase''».
* [[Нямеччына]], [[Польшча]] — малпа, малпавы хвост, малпава вуха, скрэпка.
* [[Італія]] — «''chiocciola''» (сьлімак).
* [[Данія]], [[Нарвэгія]], [[Швэцыя]] — «''snabel-''a» (А з лычом) альбо слановы хобат (А з хобатам).
* [[Чэхія]], [[Славаччына]] — «''zavináč''» (скручаны ў рулецік селядзец пад марынадам).
* [[Кітай]], [[Рэспубліка Кітай|Тайвань]] — мышка.
* [[Віетнам]] — «скручаная A».
* [[Грэцыя]] — макароніна.
* [[Вугоршчына]] — чарвяк, клешч.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:друкарскія знакі]]</text>
      <sha1>p2jafxjlb5u3nw6lmn6jotu49gk3o7z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кестарт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>269862</id>
    <revision>
      <id>2667143</id>
      <parentid>2602329</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:51:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11639" sha1="ac4otml0zqv5creebwn73rmj45520ah" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Кестарт
|лацінка          = Kiestart
|арыгінал         = Gesterd
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Гаст|Geste]] + [[Гардзь|Hardt]]
|варыянт          = Гестарт, Гештарт, Кестэрт, Кештарт, Гейштарт
|вытворныя        = [[Каштарт]]
|зьвязаныя        = Hartigast
}}

'''Кестарт''' (''Кестэрт'', ''Кештарт''), '''Гестарт''', '''Гештарт''' (''Гейштарт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Гастард, Гастарт, Гестэрд, Гістард або Кастэрт (Gastard, Gastart, Gesterd&lt;ref name=&quot;Meineke-2016-154&quot;&gt;Meineke B. Ortsnamen des Kreises Minden-Lübbecke. — Bielefeld, 2016. S. 154.&lt;/ref&gt;, Gesthard&lt;ref name=&quot;Meineke-2016-154&quot;/&gt;, Gisteard&lt;ref&gt;Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, &amp; Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=fGUUAAAAYAAJ&amp;q=Gastart%2C+Gisteard#v=snippet&amp;q=Gastart%2C%20Gisteard&amp;f=false P. 296].&lt;/ref&gt;, Kastert&lt;ref&gt;Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&amp;pg=PA279&amp;dq=Kastert+namenkunde&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiWzPyKqb6CAxUY2AIHHUYJCzMQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&amp;q=Kastert%20namenkunde&amp;f=false S. 279].&lt;/ref&gt;) і Гартыгаст (Hartigast) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Gastart+Gld+#v=snippet&amp;q=Gastart%20Gld&amp;f=false S. 605, 754].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гаст|-гаст- (-каст-, -гест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гасьціла]], [[Гестар]], [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]]; германскія імёны Gastila, Gaster, Gastald) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага gasts 'госьць, вандроўнік'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.&lt;/ref&gt;.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], іменная аснова [[Геза (імя)|-гез- (-гіз-, -кез-)]] (імёны ліцьвінаў [[Геска]], [[Гізель]], [[Гезімунд (імя)|Гесмонт]]; германскія імёны Geske, Giesel, Gismondus) паходзіць ад гоцкага gais 'суліца, кап’ё'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Труда|-друд- (-трут-, -трот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гаўдрут]], [[Гендрута]], [[Кондрут]]; германскія імёны Gautrude, Genedrudis, Cundrud) — ад гоцкага і германскага þruþs 'мажнасьць, веліч'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. Адзначаліся старажытныя германскія імёны Гіструда (Gistrudis&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Gistrudis#v=snippet&amp;q=Gistrudis&amp;f=false S. 422, 645].&lt;/ref&gt;) і Трудгіс (Thrudgis&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Thrudgis#v=snippet&amp;q=Thrudgis&amp;f=false S. 425, 643].&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''сумежниковъ своихъ людей господарьскихъ… Пашка Кестортовичъ'' (14 верасьня 1540 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=aF4jAQAAMAAJ&amp;q=%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 389].&lt;/ref&gt;; ''Kiesztort Maiewicz… Kiesztort Januszkowicz'' (4 сьнежня 1554 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 112—113.&lt;/ref&gt;; ''передъ нами Себестіяномъ Себестіяновичомъ Кестортомъ — тивуномъ его королевской милости Ойракгольскимъ — судьею… паней Барбаре Станиславовне Товтковне Миколаевой Кгесторта… Кесторта'' (3 кастрычніка 1595 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 533.&lt;/ref&gt;; ''передъ нами Себестыяномъ Себестыяновичомъ Кестортомъ — тивуномъ его королевской милости Ойракгольскимъ, судьею'' (4 кастрычніка 1604 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=--UDAAAAYAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&amp;f=false С. 8].&lt;/ref&gt;; ''пани Галшка Кгестортовна мела справу зъ еи милости пани Совестыяновою Кестортовою, судиною земскою жомоитскою'' (6 жніўня 1614 году)&lt;ref&gt;Raganu teismai Lietuvoje. — Vilnius, 1987. P. 149.&lt;/ref&gt;; ''Mikołaj Gieysztort''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 49.&lt;/ref&gt;, ''Eliasz Giesztort''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 67.&lt;/ref&gt;, ''P. Jan i p. Samuel Piotrowiczowie Kęstortowie''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 74.&lt;/ref&gt;, ''Jan Kestort''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 91.&lt;/ref&gt;, ''Mikołaj Kęstort''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 102.&lt;/ref&gt; (1621 год); ''Kiesztort'' (1670 год)&lt;ref&gt;Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.&lt;/ref&gt;; ''od JM p. Jana Kiesztorta, starosty taurogińskiego'' (1675—1677 гады)&lt;ref&gt;Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 392.&lt;/ref&gt;; ''Paweł Giestartt'' (1753 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Giestartt&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Barbara Giesztartt'' (1795 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Giesztartt&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Kołtyniany k. Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Раман Кестартавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&amp;dq=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi97ePvodWCAxV1xAIHHQaqKGwQ6AF6BAgHEAI P. 371].&lt;/ref&gt;
* Барбара Сэбастыянаўна Кестэртовіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1585 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=XhILAAAAIAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 180].&lt;/ref&gt;
* Сэбастыян, Міхайла, Мікалай і Пётар Сэбастыянавічы Кестарты — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1592 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 2, 9, 43.&lt;/ref&gt;
* Мікалай Гейштарт — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Эльяш Гештарт — [[Жамойцкае староства|жамойцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Ян і Самуэль Кенстарты — [[Відукля|відуклеўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1621 годзе
* Ян Кестарт — [[Куркляны|курклянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Мікалай Кенстарт — [[Цельшы|цельшаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе

== Глядзіце таксама ==
* [[Гаст]]
* [[Гардзь|Гарт]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Імёны з асновай гаст}}
{{Імёны з асновай гард}}
{{Імёны з асновай друд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>ac4otml0zqv5creebwn73rmj45520ah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667145</id>
      <parentid>2667143</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12291" sha1="4uldjs2nz6r0c5eswcaa4by14v1f49b" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Кестарт
|лацінка          = Kiestart
|арыгінал         = Gesterd
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Гаст|Geste]] + [[Гардзь|Hardt]]
|варыянт          = Гестарт, Гештарт, Кестэрт, Кештарт, Кейстарт, Гейштарт
|вытворныя        = [[Каштарт]]
|зьвязаныя        = Hartigast
}}

'''Кестарт''' (''Кестэрт'', ''Кештарт'', ''Кейстарт''), '''Гестарт''' (''Гештарт'', ''Гейштарт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Гастард, Гастарт, Гестэрд, Гістард або Кастэрт (Gastard, Gastart, Gesterd&lt;ref name=&quot;Meineke-2016-154&quot;&gt;Meineke B. Ortsnamen des Kreises Minden-Lübbecke. — Bielefeld, 2016. S. 154.&lt;/ref&gt;, Gesthard&lt;ref name=&quot;Meineke-2016-154&quot;/&gt;, Gisteard&lt;ref&gt;Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, &amp; Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=fGUUAAAAYAAJ&amp;q=Gastart%2C+Gisteard#v=snippet&amp;q=Gastart%2C%20Gisteard&amp;f=false P. 296].&lt;/ref&gt;, Kastert&lt;ref&gt;Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&amp;pg=PA279&amp;dq=Kastert+namenkunde&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiWzPyKqb6CAxUY2AIHHUYJCzMQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&amp;q=Kastert%20namenkunde&amp;f=false S. 279].&lt;/ref&gt;) і Гартыгаст (Hartigast) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Gastart+Gld+#v=snippet&amp;q=Gastart%20Gld&amp;f=false S. 605, 754].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гаст|-гаст- (-каст-, -гест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гасьціла]], [[Гестар]], [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]]; германскія імёны Gastila, Gaster, Gastald) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага gasts 'госьць, вандроўнік'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'&lt;ref&gt;Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.&lt;/ref&gt;.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], іменная аснова [[Геза (імя)|-гез- (-гіз-, -кез-)]] (імёны ліцьвінаў [[Геска]], [[Гізель]], [[Гезімунд (імя)|Гесмонт]]; германскія імёны Geske, Giesel, Gismondus) паходзіць ад гоцкага gais 'суліца, кап’ё'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Труда|-друд- (-трут-, -трот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гаўдрут]], [[Гендрута]], [[Кондрут]]; германскія імёны Gautrude, Genedrudis, Cundrud) — ад гоцкага і германскага þruþs 'мажнасьць, веліч'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. Адзначаліся старажытныя германскія імёны Гіструда (Gistrudis&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Gistrudis#v=snippet&amp;q=Gistrudis&amp;f=false S. 422, 645].&lt;/ref&gt;) і Трудгіс (Thrudgis&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Thrudgis#v=snippet&amp;q=Thrudgis&amp;f=false S. 425, 643].&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''сумежниковъ своихъ людей господарьскихъ… Пашка Кестортовичъ'' (14 верасьня 1540 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=aF4jAQAAMAAJ&amp;q=%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 389].&lt;/ref&gt;; ''Kiesztort Maiewicz… Kiesztort Januszkowicz'' (4 сьнежня 1554 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 112—113.&lt;/ref&gt;; ''передъ нами Себестіяномъ Себестіяновичомъ Кестортомъ — тивуномъ его королевской милости Ойракгольскимъ — судьею… паней Барбаре Станиславовне Товтковне Миколаевой Кгесторта… Кесторта'' (3 кастрычніка 1595 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 533.&lt;/ref&gt;; ''передъ нами Себестіаномъ Себестіановичемъ Кейстортомъ — тивуномъ его королевское милости Ойракгольскимъ — судьею'' (6 чэрвеня 1597 год)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OF0jAQAAMAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&amp;f=false С. 297].&lt;/ref&gt;; ''передъ нами Себестыяномъ Себестыяновичомъ Кестортомъ — тивуномъ его королевской милости Ойракгольскимъ, судьею'' (4 кастрычніка 1604 году)&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=--UDAAAAYAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&amp;f=false С. 8].&lt;/ref&gt;; ''пани Галшка Кгестортовна мела справу зъ еи милости пани Совестыяновою Кестортовою, судиною земскою жомоитскою'' (6 жніўня 1614 году)&lt;ref&gt;Raganu teismai Lietuvoje. — Vilnius, 1987. P. 149.&lt;/ref&gt;; ''Mikołaj Gieysztort''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 49.&lt;/ref&gt;, ''Eliasz Giesztort''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 67.&lt;/ref&gt;, ''P. Jan i p. Samuel Piotrowiczowie Kęstortowie''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 74.&lt;/ref&gt;, ''Jan Kestort''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 91.&lt;/ref&gt;, ''Mikołaj Kęstort''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 102.&lt;/ref&gt; (1621 год); ''Kiesztort'' (1670 год)&lt;ref&gt;Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.&lt;/ref&gt;; ''od JM p. Jana Kiesztorta, starosty taurogińskiego'' (1675—1677 гады)&lt;ref&gt;Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 392.&lt;/ref&gt;; ''Paweł Giestartt'' (1753 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Giestartt&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Barbara Giesztartt'' (1795 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;bdm=B&amp;w=23lt&amp;rid=B&amp;search_lastname=Giesztartt&amp;search_name=&amp;search_lastname2=&amp;search_name2=&amp;from_date=&amp;to_date=&amp;exac=1 Kołtyniany k. Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Раман Кестартавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&amp;dq=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi97ePvodWCAxV1xAIHHQaqKGwQ6AF6BAgHEAI P. 371].&lt;/ref&gt;
* Барбара Сэбастыянаўна Кестэртовіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1585 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=XhILAAAAIAAJ&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 180].&lt;/ref&gt;
* Сэбастыян, Міхайла, Мікалай і Пётар Сэбастыянавічы Кестарты — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1592 годзе&lt;ref&gt;Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 2, 9, 43.&lt;/ref&gt;
* Мікалай Гейштарт — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Эльяш Гештарт — [[Жамойцкае староства|жамойцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Ян і Самуэль Кенстарты — [[Відукля|відуклеўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1621 годзе
* Ян Кестарт — [[Куркляны|курклянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Мікалай Кенстарт — [[Цельшы|цельшаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе

== Глядзіце таксама ==
* [[Гаст]]
* [[Гардзь|Гарт]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Імёны з асновай гаст}}
{{Імёны з асновай гард}}
{{Імёны з асновай друд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>4uldjs2nz6r0c5eswcaa4by14v1f49b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эйгела</title>
    <ns>0</ns>
    <id>270112</id>
    <revision>
      <id>2667154</id>
      <parentid>2603097</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:52:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7643" sha1="ey9jb682vq3r2xgbdw3as77v1fn9o27" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Эйґела
|лацінка          = Ejgieła / Ejhieła
|арыгінал         = Eigel
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Эйка|Eich]] + [[Гайла (імя)|Gelo]]
|варыянт          = Эйгель, Айгель, Эгела, Эгель, Эйгала, Эгяла, Эйкайла
|вытворныя        = [[Эйгіл]], [[Ягайла (імя)|Ягайла]]
|зьвязаныя        = 
}}

'''Эйгела''' (''Эйгель'', ''Эгела'', ''Эгель''), '''Айгель''', '''Эйгала''' (''Эгяла''), '''Эйгайла''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Эйгел або Айгел (Eigel, Aigel&lt;ref&gt;Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 29.&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=i13cviZ0xYoC&amp;q=Eigel#v=snippet&amp;q=Eigel&amp;f=false S. 17].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=V2w5AAAAMAAJ&amp;q=Eigel#v=snippet&amp;q=Eigel&amp;f=false S. 91].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nordicnames.de/wiki/Eigel Eigel], Nordic Names&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. Такім парадкам, імя Эйгайла азначае «жвавае лязо»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.&lt;/ref&gt;.

У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Эйгел (Эйгайла, Эгель): ''Eygayle'' (1331 год)&lt;ref name=&quot;Trautmann-1925-27&quot;&gt;Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=RdZD6OjYXgoC&amp;q=Eygayle+Eigel#v=snippet&amp;q=Eygayle%20Eigel&amp;f=false S. 27].&lt;/ref&gt;, ''Egel'' (1419 год)&lt;ref name=&quot;Trautmann-1925-27&quot;/&gt;, ''Eigel'' (1425 год)&lt;ref name=&quot;Trautmann-1925-27&quot;/&gt;.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Эйгель (Ejgel)&lt;ref&gt;Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 107.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Eygayle dem Littowen'' (20 лютага 1303 году)&lt;ref&gt;Chartularium Lithuaniae res gestas magni ducis Gedeminne illustrans. — Vilnius, 2003. P. 16.&lt;/ref&gt;; ''чоловеки: Еикаило'' (7 лістапада 1442 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.&lt;/ref&gt;; ''у Окъменянех чотыри чоловеки… Еикгело'' (9 лістапада 1449 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.&lt;/ref&gt;; ''hominibus… Heygaloviczy'' (22 лютага 1476 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 349.&lt;/ref&gt;; ''Гриц Еикголовичъ'' (1528 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.&lt;/ref&gt;; ''людей нашых тяглых… а Ондрушка Ейкгаловича'' (16 кастрычніка 1533 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 144.&lt;/ref&gt;; ''Петръ Екгеловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 149.&lt;/ref&gt;, ''люди [[Лейпуны|лепунцы]]… Петръ Ейкгелович''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 171.&lt;/ref&gt; (сьнежань 1534 году); ''волости [[Беліца|Белицъкое]]… земли… въ Ейкгаловыцыну… Ейкгаловъщына'' (30 сакавіка 1541 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 173—174.&lt;/ref&gt;; ''Фронцко Екгяловичъ'' (1567 год)&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%D0%95%D0%BA%D0%B3%D1%8F%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%95%D0%BA%D0%B3%D1%8F%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&amp;f=false С. 792].&lt;/ref&gt;; ''Samuel Egielewicz'' (10 жніўня 1706 году)&lt;ref&gt;Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 460.&lt;/ref&gt;; ''Eygielewicz'' (1717 і 1719 гады)&lt;ref&gt;Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.&lt;/ref&gt;; ''Katarzyna Ejgiel'' (1719 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;w=23lt&amp;rid=A&amp;exac=&amp;search_lastname=Ejgiel&amp;search_lastname2=&amp;from_date=&amp;to_date= Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;; ''Eygierdance'' (1744 год)&lt;ref&gt;[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.&lt;/ref&gt;; ''Mateusz Ajgiel'' (1749 год)&lt;ref&gt;[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&amp;lang=pol&amp;w=23lt&amp;rid=A&amp;exac=1&amp;search_lastname=Ajgiel&amp;search_lastname2=&amp;from_date=&amp;to_date= Uciana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Грыц Эйгалавіч — [[Бетыгола|бетыгольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году

На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе вёска [[Эйгеланцы]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Эйка|Эйх]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Імёны з асновай эй}}
{{Імёны з асновай гайл}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>ey9jb682vq3r2xgbdw3as77v1fn9o27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Імёны ліцьвінаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>270556</id>
    <revision>
      <id>2667160</id>
      <parentid>2667002</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:07:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <comment>/* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */</comment>
      <origin>2667160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="353834" sha1="mw1dxtbvpqzql4l8bzd1bpfklge7xez" xml:space="preserve">'''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]].

== Германскія імёны ==

=== Паходжаньне ===
[[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''&lt;ref&gt;Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.&lt;/ref&gt;]]

Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.&lt;/ref&gt;}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.&lt;/ref&gt;. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]].

[[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]]

На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях&lt;ref&gt;Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.&lt;/ref&gt;. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах&lt;ref&gt;Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.&lt;/ref&gt;.

Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OsvtAAAAIAAJ&amp;q=Algardus#v=snippet&amp;q=Algardus&amp;f=false S. 645].&lt;/ref&gt;}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.&lt;/ref&gt;. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў&lt;ref&gt;Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.&lt;/ref&gt;, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.&lt;/ref&gt;. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''&lt;ref&gt;Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=hAc0N4Of65EC&amp;q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&amp;q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&amp;f=false P. 214].&lt;/ref&gt;}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.&lt;/ref&gt;.

Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=%40Wytsuit#v=snippet&amp;q=%40Wytsuit&amp;f=false S. 1573].&lt;/ref&gt;), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''&lt;ref&gt;Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.&lt;/ref&gt;), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''&lt;ref&gt;Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.&lt;/ref&gt;), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Alikin#v=snippet&amp;q=Alikin&amp;f=false S. 80].&lt;/ref&gt;)}}&lt;ref&gt;Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=vUghAQAAMAAJ&amp;q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&amp;q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&amp;f=false S. 47].&lt;/ref&gt;. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}&lt;ref&gt;Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=FVsVAAAAQAAJ&amp;q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&amp;q=Herulum%20Longobardum%20nominari&amp;f=false P. 7].&lt;/ref&gt;}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}&lt;ref&gt;Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=PV5mAAAAMAAJ&amp;q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&amp;q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&amp;f=false S. 30].&lt;/ref&gt;}}. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}&lt;ref&gt;Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ySQob1hXWuwC&amp;q=Skirmund#v=snippet&amp;q=Skirmund&amp;f=false S. 356].&lt;/ref&gt;. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}&lt;ref&gt;Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=UMpLAQAAIAAJ&amp;q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&amp;q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&amp;f=false S. 975].&lt;/ref&gt;}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}&lt;ref&gt;{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].&lt;/ref&gt;}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»&lt;ref&gt;Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=9aAZAAAAYAAJ&amp;q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&amp;q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&amp;f=false С. 226].&lt;/ref&gt;}}.

Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы рашуча адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»&lt;ref&gt;Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.&lt;/ref&gt;. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Algard, Lingweni &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Langewin, Witold ~ Witowt &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Withoud, Wojszwil &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Wajswiltis &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Wissewalde &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Putuwer &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Butywidas &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Budwietis &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Botwid. &lt;…&gt; Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}&lt;ref&gt;Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.&lt;/ref&gt;}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]&lt;ref&gt;Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.&lt;/ref&gt;.

Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе&lt;ref&gt;Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.&lt;/ref&gt; на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць [[Гоцкая мова|гоцкае]] паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}&lt;ref&gt;Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.&lt;/ref&gt;. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.&lt;/ref&gt;. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.&lt;/ref&gt;.

Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку&lt;ref&gt;Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.&lt;/ref&gt;, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]&lt;ref&gt;Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.&lt;/ref&gt; з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.&lt;/ref&gt;.

У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы&lt;ref&gt;Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]&lt;ref&gt;[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.&lt;/ref&gt;}}.

Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.&lt;/ref&gt;. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&amp;q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&amp;dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].&lt;/ref&gt;.

Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў&lt;ref&gt;Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.&lt;/ref&gt;. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.&lt;/ref&gt;}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў&lt;ref&gt;Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.&lt;/ref&gt;:
* Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад
«вылучаць» і «шкадаваць»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.&lt;/ref&gt;. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''&lt;ref&gt;Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.&lt;/ref&gt;. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя&lt;ref name=&quot;Laskou-1993&quot;&gt;[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.&lt;/ref&gt;}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''&lt;ref&gt;Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.&lt;/ref&gt;, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}&lt;ref&gt;Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.&lt;/ref&gt;)
* Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі&lt;ref name=&quot;Laskou-1993&quot;/&gt;}}
* Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя&lt;ref name=&quot;Laskou-1993&quot;/&gt;}}
* Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.&lt;/ref&gt;}}

Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў&lt;ref&gt;Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.&lt;/ref&gt;.

Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.&lt;/ref&gt;. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.&lt;/ref&gt;.

=== Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі ===
{{Аўтанумарацыя табліцы | {{
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;10&quot; style=&quot;width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align=&quot;center&quot;
! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.&lt;/ref&gt;}}
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}}
| — 
| ''Abo''
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}}
| — 
| ''Abbeco'' (''Abbaco'') &lt;br&gt; Abo + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абель]]'''
| — 
| ''Abel'' (''Abilo'') &lt;br&gt; Abo + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]'''
| 
| ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) &lt;br&gt; Abo + Heri (Hari)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)&lt;ref&gt;A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.&lt;/ref&gt;, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей&lt;ref&gt;{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.&lt;/ref&gt;}}
| 
| ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') &lt;br&gt; Abo + Bodo (Budo)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абрат]]'''
| 
| ''Abrada'' &lt;br&gt; Abo + Rado (Rato)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]'''
| — 
| ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}})
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]'''
| — 
| ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]'''
| — 
| ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Якш|Якш (Агша)]]'''
| — 
| ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} &lt;br&gt; Agi (Egi) + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Якбут]]'''
| 
| ''Acbuto'' (''Acbod'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Boto (Buto) &lt;br&gt; Agi (Egi) + Bodo (Budo)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]'''
| 
| ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Wino
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]'''
| 
| ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') &lt;br&gt; Agi (Jag) + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Agi (Jag) + -l- &lt;br&gt; ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') &lt;br&gt; Jo + Gailo (Gelo)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]'''
| 
| ''Aginto'' (''Egind'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Gento (Gendo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]'''
| 
| ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') &lt;br&gt; Agi (Jag) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]'''
| 
| ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Waldo &lt;br&gt; Agi (Egi) + Goldo &lt;br&gt; ''Ágautr'' &lt;br&gt; Agi (Egi) + Gaudo (Gaut) 
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягуці|Ягуці (Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]'''
| 
| ''Águti'' (''Akuti'') &lt;br&gt; Agi (Jag) + Gudo (Guta)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]'''
| 
| ''Agundia'' (''Jaconta'') &lt;br&gt; Agi (Jag) + Gunth (Cund)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]]
| 
| ''Agar'' (''Egiheri'') &lt;br&gt; Agi + Heri (Hari)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]'''
| 
| ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Mann
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]'''
| 
| ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Agi (Egi) + Minno
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт)]]'''
| 
| ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmont'') &lt;br&gt; Agi + Mund (Munt)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]'''
| —
| ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]'''
| —
| ''Allecke'' (''Alico'') &lt;br&gt; Alo + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]'''
| —
| ''Alitta'' (''Alathe'') &lt;br&gt; Alo + -t-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]'''
| —
| ''Allisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Alsch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Halsch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Alo + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]'''
| 
| ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') &lt;br&gt; Alo + Bert &lt;br&gt; Athal + Bert
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]'''
| 
| ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') &lt;br&gt; Alo + Boto (Buto) &lt;br&gt; Athal + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альвін]]'''
| 
| ''Alwin'' (''Alwini'') &lt;br&gt; Alo + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альвіс]]'''
| 
| ''Alvis'' (''Alois'') &lt;br&gt; Alo + Wis
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]'''
| 
| ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') &lt;br&gt; Alo + Gerd (Gardo) &lt;br&gt; Helgi (Alko) + Gerd (Gardo) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]'''
| 
| ''Alget'' (''Aalgidis'') &lt;br&gt; Alo + Gedo (Geto)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]'''
| 
| ''Algut'' (''Alugod'') &lt;br&gt; Alo + Gudo (Guta)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]'''
| 
| ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') &lt;br&gt; Alo + Mann
|    
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альмін]]'''
| 
| ''Almin'' (''Almen'') &lt;br&gt; Alo + Minno (Menno)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яльмуд]]'''
| 
| ''Alamud'' (''Almudis'') &lt;br&gt; Alo + Mot (Muta)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]'''
| 
| ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') &lt;br&gt; Alo + Mund (Munt)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]'''
| — 
| ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; ''Audo''
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Гольдзіка)]]'''
| — 
| ''Aldiko'' &lt;br&gt; Aldo + -k- &lt;br&gt; ''Audeca'' &lt;br&gt; Audo + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]'''
| — 
| ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') &lt;br&gt; Aldo + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аўтаўт]]'''
| 
| ''Altolt'' (''Aldaud'') &lt;br&gt; Aldo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; ''Autald'' &lt;br&gt; Audo (Auto) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]'''
| 
| ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') &lt;br&gt; Aldo (Holt) + Heri (Hari) &lt;br&gt; ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') &lt;br&gt; Audo (Auto) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]'''
| — 
| ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]'''
| — 
| ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Holga''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}})
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]'''
| — 
| ''Heligin'' (''Alkin'') &lt;br&gt; Helgi (Algo) + -n-&lt;br&gt; ''Augino'' &lt;br&gt; Augo + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альгіш]]'''
| — 
| ''Halgasch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Halgas''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Helgi (Algo) + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]]
| [[Мінялк]]
| Helgi (Algo) + Minno &lt;br&gt; ''Alechmannus'' (''Alkeman'') &lt;br&gt; Helgi (Alko) + Mann
| Minno + Helgi (Alko)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]'''
| 
| ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') &lt;br&gt; Helgi (Algo) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Augemundus'' (''Augemundr'') &lt;br&gt; Augo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Амал|Амал (Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]'''
| —
| ''Amal'' (''Amul'', ''Amil'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]'''
| —
| ''Aro'' (''Ahr'') &lt;br&gt; Aro + Mann
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]'''
| —
| ''Arila'' &lt;br&gt; Aro + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]'''
| —
| ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') &lt;br&gt; Aro + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]'''
| —
| ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') &lt;br&gt; Aro + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]'''
| 
| ''Árbót'' (''Arbod'') &lt;br&gt; Aro + Boto (Buto) &lt;br&gt; Aro + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]'''
| 
| ''Arvid'' (''Arwit'') &lt;br&gt; Aro + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]'''
| 
| ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') &lt;br&gt; Aro + West (Viste) &lt;br&gt; Heri (Hari) + West (Viste)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]'''
| 
| ''Aregaudus'' &lt;br&gt; Aro + Gaudo &lt;br&gt; ''Hargold'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Goldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]'''
| 
| ''Arman'' (''Ariman'') &lt;br&gt; Aro + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]'''
| 
| ''Armin'' (''Arimin'') &lt;br&gt; Aro + Minno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]'''
| 
| ''Armuth'' &lt;br&gt; Aro + Mot (Muto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армант, Ярмонт)]]'''
| 
| ''Armund'' (''Armunt'', ''Eremunt'') &lt;br&gt; Aro + Mund
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]'''
| 
| ''Arodus'' (''Aruth'') &lt;br&gt; Aro + Hrodo (Ruodo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]'''
| —
| ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'') 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]'''
| 
| ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') &lt;br&gt; Aro (Arno) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арнат (імя)|Арнат (Эрнат)]]'''
| 
| ''Arnad'' (''Arnato'') &lt;br&gt; Aro (Arno) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арбш]]'''
| —
| ''Erbsch'' (''Erbisch'') &lt;br&gt; Arbo (Erbo) + -sch-  
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярг]]'''
| —
| ''Argo''  
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]'''
| —
| ''Argelo'' (''Argila'') &lt;br&gt; Argo + -l-  
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]'''
| —
| ''Asco'' (''Asc'')  
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкела)]]'''
| —
| ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') &lt;br&gt; Asco + -l-  
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]'''
| 
| ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') &lt;br&gt; Asco + Waldo (Walt) &lt;br&gt; ''Höskuldr'' &lt;br&gt; Hatho + Sculd 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]'''
| 
| ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') &lt;br&gt; Asco + Wino &lt;br&gt; Asi + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]'''
| 
| ''Ascher'' (''Ascar'') &lt;br&gt; Asco + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]'''
| 
| ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') &lt;br&gt; Asco + Mann &lt;br&gt; Asi + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]'''
| 
| ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') &lt;br&gt; Asco + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Osmond'' &lt;br&gt; Asi + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]'''
| —
| ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Азела|Азела (Ясіла, Ясель, Эзель)]]'''
| —
| ''Aselo'' (''Esilo'') &lt;br&gt; Asi + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]'''
| —
| ''Asin'' (''Asen'') &lt;br&gt; Asi + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]'''
| 
| ''Ásboð'' &lt;br&gt; Asi + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясвад]]'''
| 
| ''Asuad'' &lt;br&gt; Asi + Wado
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясоўд]]'''
| 
| ''Asold'' &lt;br&gt; Asi + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]'''
| 
| ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') &lt;br&gt; Asi + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]]
| 
| Asi + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясьвільт]]'''
| 
| ''Asvild'' &lt;br&gt; Asi + Wilto (Wildo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Азгайла]]'''
| 
| ''Easgel'' (''Esgel'') &lt;br&gt; Asi + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]'''
| 
| ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') &lt;br&gt; Asi + Gaudo (Gaut) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эзгірд]]'''
| 
| ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') &lt;br&gt; Asi (Osi) + Gerd (Gardo)  
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эзгін|Эзгін (Ашкін, Ажгін)]]'''
| 
| ''Eskin'' &lt;br&gt; Asi + -kin &lt;br&gt; Asi + Ginno 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]'''
| 
| ''Osman'' (''Asman'') &lt;br&gt; Asi (Osi) + Mann  
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]'''
| 
| ''Osminna'' &lt;br&gt; Asi (Osi) + Minno (Menno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]'''
| 
| ''Asmot'' (''Asmuot'') &lt;br&gt; Asi + Mot
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]'''
| 
| ''Asnar'' (''Asinar'') &lt;br&gt; Asi + Noro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]'''
| —
| ''Ast'' (''Osta'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]'''
| —
| ''Oustecha'' (''Ostike'') &lt;br&gt; Ast (Osta) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]'''
| —
| ''Aostilo'' (''Ostell'') &lt;br&gt; Ast (Osta) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яштальд|Яштальд (Яштоўт)]]'''
| 
| ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') &lt;br&gt; Ast (Osta) + Waldo &lt;br&gt; Ast (Osta) + Teudo &lt;br&gt; Asi (Osi) + Teudo
| ''Teudasia'' &lt;br&gt; Teudo + Asi
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]'''
| 
| ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Aster''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Ast (Osta) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Астрат]]'''
| 
| ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') &lt;br&gt; Ast (Osta) + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]'''
| —
| ''Babilo'' (''Babel'') &lt;br&gt; Babo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]'''
| —
| ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]'''
| —
| ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]'''
| —
| ''Badila'' (''Bathel'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Батаўт]]'''
| 
| ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]'''
| 
| ''Badvil'' (''Baduila'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + Wilo 
| ''Willibad'' &lt;br&gt; Wilo + Bado
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Батвін]]'''
| 
| ''Batwin'' (''Badvin'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + Wino
| ''Winibad'' &lt;br&gt; Wino + Bado
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]'''
| 
| ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + Heri (Hari)
| ''Heribad'' &lt;br&gt; Heri + Bado
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]'''
| —
| ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]'''
| —
| ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]'''
| —
| ''Baldilo'' &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]'''
| —
| ''Baltin'' (''Balden'') &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]'''
| —
| ''Baldun'' &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Болташ]]'''
| —
| ''Boltsch'' &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальдвін]]'''
| 
| ''Baldwin'' &lt;br&gt; Bald + Wino
| ''Winibald'' &lt;br&gt; Wino + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Больдаг]]'''
| 
| ''Baldag'' &lt;br&gt; Bald (Bolte) + Dago
| ''Dacbold'' &lt;br&gt; Dago + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]'''
| 
| ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') &lt;br&gt; Bald + Heri
| ''Eribald'' (''Haribald'') &lt;br&gt; Heri + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]'''
| 
| ''Baltardus'' (''Balthart'') &lt;br&gt; Bald + Hardt (Hart)
| ''Artbald'' (''Hartbald'') &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]'''
| 
| ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') &lt;br&gt; Bald + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Баўдамір]]'''
| 
| ''Baldomer'' &lt;br&gt; Bald + Mero (Miro)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]'''
| [[Рыбалт]]
| ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') &lt;br&gt; Bald (Boldt) + Rick
| ''Ribald'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]]
| 
| Bald + Rim
| ''Rimbald'' (''Rimbold'') &lt;br&gt; Rim + Bald 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун)]]'''
| 
| ''Baltrun'' (''Baldrun'') &lt;br&gt; Bald + Runo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]'''
| 
| ''Baltrudis'' &lt;br&gt; Bald + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бар (імя)|Бар]]'''
| — 
| ''Baro'' (''Paro'')
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]'''
| — 
| ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') &lt;br&gt; Baro + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]'''
| — 
| ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') &lt;br&gt; Baro + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]'''
| — 
| ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Baro + -t-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барвід]]'''
| 
| ''Barvid'' (''Barwidus'') &lt;br&gt; Baro + Wido
| ''Widbor''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Widebor''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Wido + Baro
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барвік]]'''
| 
| ''Barwic'' (''Barwig'') &lt;br&gt; Baro + Wigo (Wic)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]'''
| [[Вінбор]]
| ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} &lt;br&gt; Baro + Wino 
| ''Wimber'' &lt;br&gt; Wino + Bеro &lt;br&gt; Wino + Baro
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барвойн]]'''
| 
| ''Barwein'' (''Berwein'') &lt;br&gt; Baro + Wino (Weine) &lt;br&gt; Baro + Uuenna (Wona)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]'''
| 
| ''Bargel''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Baro + Gailo (Gelo)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барконт]]'''
| 
| ''Pargunt'' (''Bercunt'') &lt;br&gt; Baro (Paro) + Gunth (Cund) &lt;br&gt; Biro (Bero) + Gunth (Cund)
| ''Gundabari'' &lt;br&gt; Gunth (Cund) + Baro
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Парман]]'''
| 
| ''Parmann'' (''Barmann'') &lt;br&gt; Baro (Paro) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барда|Барда (Барта)]]'''
| — 
| ''Bardo'' (''Barto'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]'''
| — 
| ''Bardilo'' (''Bartel'') &lt;br&gt; Bardo (Barto) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]'''
| — 
| ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Bardo (Barto) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]'''
| 
| ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'')  &lt;br&gt; Bardo (Barto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Bert + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Bardo + Teudo (Taut)
| ''Teutbard'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Bard
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]'''
| — 
| ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'')
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка)]]'''
| — 
| ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') &lt;br&gt; Beno (Bino) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]'''
| — 
| ''Benilo'' &lt;br&gt; Beno (Bino) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]'''
| — 
| ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Benesch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Benas''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Beno + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бінгель]]'''
| 
| ''Bengel'' &lt;br&gt; Beno + Gailo (Gelo)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бенат]]'''
| 
| ''Bennato'' (''Bennat'') &lt;br&gt; Beno + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бінэрт]]'''
| 
| ''Benert'' (''Benehard'') &lt;br&gt; Beno (Bino) + Hardt (Hart)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бімунт]]'''
| 
| ''Bemund'' &lt;br&gt; Beno (Bino) + Mund (Munt)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бера|Бера (Біра)]]'''
| — 
| ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]'''
| — 
| ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') &lt;br&gt; Bero (Biro) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]'''
| — 
| ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') &lt;br&gt; Bero (Biro) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]'''
| — 
| ''Beren'' (''Birin'') &lt;br&gt; Bero (Biro) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]'''
| — 
| ''Bierotte'' &lt;br&gt; Bero (Biro) + -t-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірыбольд]]'''
| 
| ''Beribald'' &lt;br&gt; Bero (Biro) + Bald (Boldt)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]'''
| 
| ''Berwoldus'' (''Beroald'') &lt;br&gt; Bero + Wald
| ''Waldpero'' &lt;br&gt; Wald + Biro (Bero)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]'''
| 
| ''Berwid'' &lt;br&gt; Bero + Wido
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]'''
| 
| ''Perwein'' &lt;br&gt; Bero (Pero) + Wino (Weine) &lt;br&gt; Bero (Pero) + Uuenna
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]'''
| 
| ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') &lt;br&gt; Bero + -kin &lt;br&gt; Bero + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]'''
| 
| ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') &lt;br&gt; Bero (Biro) + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]'''
| 
| ''Berhard'' &lt;br&gt; Bero + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Перман|Перман (Бэрман, Пэрман, Парман, Бермень)]]'''
| 
| ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'') &lt;br&gt; Bero (Pero) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]'''
| 
| ''Peremunt'' (''Bermondus'') &lt;br&gt; Bero (Pero) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ператрут]]'''
| 
| ''Perethrud'' (''Beretrudis'') &lt;br&gt; Bero (Pero) + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]'''
| — 
| ''Bern'' (''Pirn'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]'''
| — 
| ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') &lt;br&gt; Bern (Pirn) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бярнут]]'''
| — 
| ''Barnut''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Bern + -t-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]'''
| — 
| ''Bernasch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Bernisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Bern + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Барнат, Бернят, Парнат)]]'''
| 
| ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') &lt;br&gt; Bern + Joto &lt;br&gt; Bern + Hatho (Adi) &lt;br&gt; ''Bernard'' &lt;br&gt; Bern + Hardt
| ''Hathubern'' &lt;br&gt; Hatho + Bern
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]'''
| 
| ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') &lt;br&gt; Bern + Heri (Hari)
| ''Erbern'' &lt;br&gt; Heri + Bern
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]'''
| 
| ''Bernard'' (''Bernhard'') &lt;br&gt; Bern + Hardt
| ''Hartbern'' &lt;br&gt; Hardt + Bern
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Пергайла)]]'''
|  
| ''Bergel'' (''Bieregel'') &lt;br&gt; Berga + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Bero + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Berga + -l-
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]'''
| — 
| ''Bert'' (''Perht'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэртыка]]'''
| — 
| ''Bertike'' (''Berteka'') &lt;br&gt; Bert + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]'''
| — 
| ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') &lt;br&gt; Bert + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэртун]]'''
| — 
| ''Berhtuni'' (''Perhtun'') &lt;br&gt; Bert + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Берташ|Берташ (Бірташ)]]'''
| — 
| ''Bertsch'' &lt;br&gt; Bert + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]'''
| 
| ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') &lt;br&gt; Bert + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Bert + Teudo (Taut)
| ''Woltbert'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Bert &lt;br&gt; ''Teutbert'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Bert
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біе (імя)|Біе]]'''
| —
| ''Bie'' (''Biho'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]]
| 
| ''Bivinus'' &lt;br&gt; Bie + Wino (Weine) &lt;br&gt; Bie + Uuenna (Wona)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]'''
| 
| ''Byatt'' (''Bietto'') &lt;br&gt; Bie + Joto (Juto) &lt;br&gt; Bie + Hatho
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]'''
| —
| ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біліка|Біліка (Білейка)]]'''
| —
| ''Biliko'' &lt;br&gt; Bilo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Білін]]'''
| —
| ''Bilin'' &lt;br&gt; Bilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]'''
| 
| ''Biliwin'' (''Pilwine'') &lt;br&gt; Bilo (Pillo) + Wino
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]'''
| 
| ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') &lt;br&gt; Bilo + Heri (Hari)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]'''
| 
| ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') &lt;br&gt; Bilo + Mann
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Білімін|Білімін (Більмін)]]
| 
| Bilo + Minno
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]'''
| 
| ''Bilaeth'' (''Pillat'') &lt;br&gt; Bilo (Pillo) + Joto &lt;br&gt; Bilo (Pillo) + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]'''
| — 
| ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'')
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]'''
| — 
| ''Beteke'' (''Bettika'') &lt;br&gt; Bitto (Beto) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]'''
| — 
| ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') &lt;br&gt; Bitto (Beto) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]'''
| — 
| ''Bitinus'' (''Bettin'') &lt;br&gt; Bitto (Beto) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]'''
| 
| ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') &lt;br&gt; Bitto (Beto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Bitto (Beto) + Teudo (Taut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]'''
| 
| ''Betharius'' &lt;br&gt; Bitto (Beto) + Heri (Hari)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бруна]]'''
| —
| ''Bruno''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Брунейка]]'''
| —
| ''Brunico'' (''Brunicho'') &lt;br&gt; Bruno + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]'''
| —
| ''Bubilo'' (''Bobel'') &lt;br&gt; Bubo (Bobo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]'''
| —
| ''Bodo'' (''Budo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзейка|Будзейка (Будзіка, Байдзейка)]]'''
| —
| ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]'''
| —
| ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]'''
| —
| ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будыш]]'''
| —
| ''Bodusz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]'''
| 
| ''Bodwidus'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wido
| ''Widbod'' &lt;br&gt; Wid + Bodo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]'''
| 
| ''Bauduilli'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wilo
| ''Willibodo'' &lt;br&gt; Wilo + Bodo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]'''
| 
| ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -kin &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Ginno 
| ''Genobod'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Bodo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]]
| [[Гедбуд]]
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
| Geda + Bodo (Budo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]'''
| 
| ''Buder'' (''Boder'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Heri (Hari)
| ''Eribodo'' &lt;br&gt; Heri + Bodo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]'''
| 
| ''Buddrich'' (''Budrick'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Rick (Rih) 
| ''Richbodo'' (''Ricbodo'') &lt;br&gt; Rick (Rih) + Bodo 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]'''
| —
| ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Бутыка)]]'''
| —
| ''Butecke'' (''Butecho'', ''Buttke'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]'''
| —
| ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]'''
| —
| ''Buten'' (''Botin'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]'''
| —
| ''Botsch'' &lt;br&gt; Boto + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]'''
| [[Вальбут]] &lt;br&gt; [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]] 
| ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Teudo (Taut) 
| ''Waldbott'' &lt;br&gt; Waldo + Boto (Buto) &lt;br&gt; ''Teubod'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Bodo (Budo) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]'''
| [[Відбут]]
| ''Butvid'' (''Botwid'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wido
| ''Wiboto'' &lt;br&gt; Wido + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]'''
| 
| ''Botwith'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wito
| ''Witbot'' &lt;br&gt; Wito + Boto
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]'''
| [[Вільбут]]
| ''Bauduilli'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wilo &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wilo
| ''Willebut'' (''Wilbot'') &lt;br&gt; Wilo + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]'''
| 
| ''Butwin'' (''Botwin'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wino (Wini) &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wino
| ''Uinebod'' &lt;br&gt; Wino + Bodo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутгель]]'''
| [[Галбута]]
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
| ''Galbot'' &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутгер]]'''
| [[Гербут]]
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gero &lt;br&gt; Bodo + Gero
| ''Gerboth'' (''Gerbodo'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gero &lt;br&gt; Bodo + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]'''
| [[Гарбут]]
| ''Butter'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Heri (Hari)
| ''Harboth'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутэрт]]'''
| 
| ''Bottart'' (''Boutard'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутман]]'''
| 
| ''Buthmann'' (''Bothmann'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]'''
| [[Мінбут]]
| ''Butmen'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Minno &lt;br&gt; ''Budmyn'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Minno
| ''Menbodo'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Bodo (Budo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]'''
| [[Нарбут (імя)|Нарбут]]
| ''Botner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Buthneri''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Noro (Nero)
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Norpod'') &lt;br&gt; Noro + Boto (Buto) &lt;br&gt; Noro + Bodo (Budo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам)]]'''
| 
| ''Bothram'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Ramo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]'''
| 
| ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Rick
| ''Richboto'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Boto
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Батрым, Путрым)]]'''
|  [[Рымбут]]
| ''Bauderrim'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Rim &lt;br&gt; Boto (Buto) + Rim
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') &lt;br&gt; Rim + Boto (Buto) &lt;br&gt; Rim + Bodo (Budo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ботэй]]'''
| [[Эйбут]]
| ''Bótey'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Eicho (Eich)
| Eicho (Eich) + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]'''
| —
| ''Potico'' (''Putico'') &lt;br&gt; Boto (Poto) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]'''
| —
| ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') &lt;br&gt; Boto (Poto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бой (імя)|Буй]]'''
| —
| ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]'''
| —
| ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') &lt;br&gt; Boio (Beie) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]]
| 
| Boio (Búi) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Боер|Боер (Бэер)]]'''
| 
| ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') &lt;br&gt; Boio (Beie) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бумонт]]'''
| 
| ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') &lt;br&gt; Boio (Búi) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бейнь|Бейнь (Байнь)]]'''
| —
| ''Beyn'' (''Bainus'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]'''
| 
| ''Beinher'' (''Bainarius'') &lt;br&gt; Beyn + Heri (Hari) &lt;br&gt; Boio (Beio) + Noro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]'''
| 
| ''Beynart'' (''Beinert'') &lt;br&gt; Beyn + Hardt &lt;br&gt; Boio (Beio) + *Nard  
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бранта]]'''
| —
| ''Branto'' (''Brando'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]'''
| —
| ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]'''
| —
| ''Bunico'' (''Bonica'') &lt;br&gt; Buno (Bono) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]'''
| 
| ''Buner'' (''Bonarius'') &lt;br&gt; Buno (Bono) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бурэйка]]'''
| —
| ''Buricho'' (''Buricke'') &lt;br&gt; Buro + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]'''
| —
| ''Burga''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]'''
| 
| ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') &lt;br&gt; Burga + Gailo (Gelo)
| ''Gelburg'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Burga

|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]'''
| —
| ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]'''
| —
| ''Bukilo'' (''Bucilo'') &lt;br&gt; Bugo (Bucco) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]'''
| —
| ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') &lt;br&gt; Bugo (Bucco) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]'''
| 
| ''Bugellus'' &lt;br&gt; Bugo + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]'''
| 
| ''Buger'' (''Boger'') &lt;br&gt; Bugo (Bock) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]'''
| —
| ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бушка|Бушка (Буска, Боська, Бусека, Бушэйка, Бусейка, Бозейка, Босіка)]]'''
| —
| ''Buske'' (''Buseke'', ''Buschke'', ''Bosico'') &lt;br&gt; Boos (Boso) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]'''
| —
| ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') &lt;br&gt; Boos + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]'''
| —
| ''Buosin'' &lt;br&gt; Boos + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]'''
| 
| ''Bussman'' &lt;br&gt; Boos (Busch) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]'''
| 
| ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') &lt;br&gt; Wago (Wego) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]'''
| —
| ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}})
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]'''
| —
| ''Vadiko'' &lt;br&gt; Waido (Waddo) + -k- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]'''
| —
| ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Waido (Waddo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]'''
| —
| ''Waddin'' &lt;br&gt; Waido (Waddo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войдаўт]]'''
| 
| ''Weidelt'' &lt;br&gt; Waido (Weido) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]'''
| 
| ''Weidher'' &lt;br&gt; Waido (Weido) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]'''
| 
| ''Weidman'' (''Weideman'') &lt;br&gt; Waido (Weido) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]'''
| 
| ''Woydath''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Waido + Joto &lt;br&gt; Waido + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валь]]'''
| —
| ''Wal'' (''Walo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валейка|Валейка (Валіка)]]'''
| —
| ''Waleicho'' (''Walica'') &lt;br&gt; Wal + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валіла]]'''
| —
| ''Walilo'' &lt;br&gt; Wal + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валін (імя)|Валін]]'''
| —
| ''Walin'' &lt;br&gt; Wal + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валант|Валант (Валянт)]]'''
| —
| ''Waland'' &lt;br&gt; Wal + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валат]]'''
| —
| ''Wallath'' &lt;br&gt; Wal + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальгун]]'''
| 
| ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') &lt;br&gt; Wal + Gunth (Gondo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]'''
| —
| ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]'''
| —
| ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]'''
| —
| ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') &lt;br&gt; Waldo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]'''
| —
| ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Waldo (Walt) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Walbot'' (''Waldbott'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Boto (Buto) &lt;br&gt; Wal (Walo) + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Waldo (Walt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Волдат]]'''
| [[Ятаўт]]
| ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Hatho (Had)
| ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') &lt;br&gt; Hatho (Had) + Waldo (Walt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]'''
| 
| ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Heri (Hari)
| ''Erivald'' &lt;br&gt; Heri + Waldo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]'''
| 
| ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') &lt;br&gt; Waldo + Mero (Maro)
| ''Meruald'' &lt;br&gt; Mero + Waldo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]'''
| [[Монтаўт]]
| ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Walamunt'' &lt;br&gt; Wal (Walo) + Mund (Munt)
| ''Montaldus'' (''Mundoald'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Waldo (Walt)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]'''
| —
| ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Варна (імя)|Варна]]'''
| —
| ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Варнела]]'''
| —
| ''Warinela'' &lt;br&gt; Warno (Warin) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вярнат]]'''
| 
| ''Warnad'' &lt;br&gt; Warno (Werno) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]'''
| —
| ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]'''
| 
| ''Wospot'' &lt;br&gt; Waso (Woso) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]'''
| 
| ''Vosgal''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Waso (Woso) + Gailo (Galo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вазгір]]'''
| 
| ''Wasger'' &lt;br&gt; Waso + Gero (Giro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вазгерд]]'''
| 
| ''Wassgaard'' &lt;br&gt; Waso + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]'''
| 
| ''Wesikin'' &lt;br&gt; Waso (Weso) + Ginno &lt;br&gt; Waso (Weso) + -kin 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Васмунт]]'''
| 
| ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') &lt;br&gt; Waso + Mund (Munt) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]'''
| —
| ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]'''
| —
| ''Verdico'' (''Wirdika'') &lt;br&gt; Werta (Werdo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]'''
| —
| ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') &lt;br&gt; Werta (Werdo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]'''
| —
| ''Wirtin'' (''Werdin'') &lt;br&gt; Werta (Werdo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]'''
| —
| ''Vivilo'' &lt;br&gt; Vivo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]'''
| —
| ''Wigo'' (''Wic'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]'''
| —
| ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]'''
| —
| ''Wigand'' (''Wigant'') &lt;br&gt; Wigo + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вікша]]'''
| —
| ''Vycxza''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Wigo (Wic) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]'''
| [[Гельвіх]]
| ''Wigelo'' (''Wigal'') &lt;br&gt; Wigo + Gailo (Gelo)
| ''Geilwihc'' (''Keilwic'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wigo (Wic)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]'''
| 
| ''Wigerd'' (''Wicgard'') &lt;br&gt; Wigo + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]'''
| 
| ''Wigent'' &lt;br&gt; Wigo + Gento
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігунт|Вігунт (Вігонт, Віконт)]]'''
| 
| ''Wigunt'' (''Wicgunt'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Gunth (Cund)
| ''Guntwic'' &lt;br&gt; Gunth + Wigo (Wic)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]'''
| 
| ''Wiger'' (''Vikar'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Heri (Hari)
| ''Ervig'' &lt;br&gt; Heri + Wigo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]'''
| [[Мандывік]]
| ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Mund (Munt)
| ''Mundivicus'' &lt;br&gt; Mund + Wigo (Wic)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вікерат]]'''
|
| ''Wicrat'' (''Wigerat'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Rado (Rato)
| ''Ratwig'' &lt;br&gt; Rado (Rato) + Wigo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]'''
| —
| ''Wido'' (''Wid'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Ведзейка, Ведзік)]]'''
| —
| ''Wideke'' (''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') &lt;br&gt; Wido + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відыла (імя)|Відул]]'''
| —
| ''Widulo'' (''Widilo'') &lt;br&gt; Wido + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]'''
| —
| ''Widin'' &lt;br&gt; Wido + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]'''
| —
| ''Widun'' (''Widuni'') &lt;br&gt; Wido + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відут|Відут (Відута)]]'''
| —
| ''Widut'' &lt;br&gt; Wido + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]'''
| [[Бутвід]]
| ''Widbod'' (''Wiboto'') &lt;br&gt; Wido + Bodo &lt;br&gt; Wido + Boto (Buto)
| ''Botwid'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відаўт]]'''
| 
| ''Widalt'' &lt;br&gt; Wido + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзігайла]]'''
| [[Гальвід]]
| ''Widigelus'' (''Widigail'') &lt;br&gt; Wido + Gailo (Gelo)
| ''Gelvidis'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]'''
| [[Гервід]]
| ''Wideger'' (''Widger'') &lt;br&gt; Wido + Gero (Giro)
| ''Gerwid'' &lt;br&gt; Gero + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]'''
| [[Гірдзівід]]
| ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) &lt;br&gt; Wido + Gerd (Gardo)
| ''Gyrdvid'' &lt;br&gt; Gerd (Gyrd) + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]'''
| [[Гінвід]]
| ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') &lt;br&gt; Wido + -kin &lt;br&gt; Wido + Ginno (Genno)
| Ginno + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]'''
| 
| ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') &lt;br&gt; Wido + Heri
| ''Ervid'' &lt;br&gt; Heri + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відарт]]'''
| [[Артавід]]
| ''Vidart'' &lt;br&gt; Wido + Hardt (Hart)
| ''Hartvid'' &lt;br&gt; Hardt (Ardo) + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]'''
| 
| ''Widikint'' (''Wedigint'') &lt;br&gt; Wido + Kindo &lt;br&gt; Wido + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзіман]]'''
| [[Манівід]]
| ''Widiman'' &lt;br&gt; Wido + Mann
| ''Manvidus'' &lt;br&gt; Mann + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| [[Мінвід]]
| Wido + Minno
| ''Minuit'' &lt;br&gt; Minno + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]'''
| [[Мантывід (імя)|Мантывід]]
| ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') &lt;br&gt; Wido + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Wido
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віт|Віт (Віта)]]'''
| —
| ''Wito'' (''Witt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віцейка|Віцейка (Вітка)]]'''
| —
| ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') &lt;br&gt; Wito + -k- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]'''
| —
| ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') &lt;br&gt; Wito + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]'''
| —
| ''Wittenus'' (''Witin'') &lt;br&gt; Wito + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]'''
| 
| ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') &lt;br&gt; Wito + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Wito + Teudo (Taut) 
| ''Teudwit'' &lt;br&gt; Teudo + Wito
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітвін]]'''
| 
| ''Witwin'' &lt;br&gt; Wito + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]'''
| 
| ''Wituchin'' (''Witikinus'') &lt;br&gt; Wito + -kin &lt;br&gt; Wito + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]'''
| 
| ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') &lt;br&gt; Wito + Heri (Hari)
| ''Hariwit'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Wito
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]'''
| 
| ''Witart'' (''Witard'') &lt;br&gt; Wito + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Witrud'' &lt;br&gt; Wito + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]'''
| 
| ''Wikind'' (''Witikint'') &lt;br&gt; Wito + Kindo &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Kindo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітмонт]]'''
| 
| ''Witmund'' &lt;br&gt; Wito + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE &quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віцэр]]'''
| 
| ''Wicer'' (''Wizhere'') &lt;br&gt; Wizo + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вела]]'''
| —
| ''Welo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]'''
| —
| ''Weleka'' (''Weliko'') &lt;br&gt; Welo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Велянт]]'''
| —
| ''Welant'' (''Weland'') &lt;br&gt; Welo + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]'''
| —
| ''Welut'' &lt;br&gt; Welo + -t-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]'''
| 
| ''Welamunt'' &lt;br&gt; Welo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Велерат]]'''
| 
| ''Welarat'' &lt;br&gt; Welo + Rado (Rato) &lt;br&gt; ''Wilrad'' &lt;br&gt; Wilo + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віла|Віла (Віль)]]'''
| —
| ''Wilo'' (''Wili'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]'''
| —
| ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') &lt;br&gt; Wilo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілян]]'''
| —
| ''Willana'' (''Willan'') &lt;br&gt; Wilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]'''
| —
| ''Wilennus'' (''Willin'') &lt;br&gt; Wilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]'''
| —
| ''Wilun'' &lt;br&gt; Wilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілянт]]'''
| —
| ''Wilant'' (''Willand'') &lt;br&gt; Wilo + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]'''
| —
| ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name=&quot;Чэхія&quot;}}, ''Willusius''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Wilo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільбут]]'''
| [[Бутвіл]]
| ''Willebut'' &lt;br&gt; Wilo + Boto (Buto)
| ''Bauduilli'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wilo &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]]
| 
| ''Wilgils'' &lt;br&gt; Wilo + Gilo (&lt; Gisel) &lt;br&gt; Wilo + Gailo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]'''
| 
| ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') &lt;br&gt; Wilo + Heido (Haido)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]'''
| [[Гердвіл]]
| ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') &lt;br&gt; Wilo + Gerd (Gardo)
| Gerd + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгет]]'''
| [[Гедзівіл]]
| ''Wilgyth'' (''Wilgat'') &lt;br&gt; Wilo + Geda (Giddo) 
| Geda (Giddo) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]'''
| [[Гудвіл]]
| ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') &lt;br&gt; Wilo + Gudo (Godo)
| ''Góðvili'' &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]'''
| 
| ''Willem'' (''Wilhelm'') &lt;br&gt; Wilo + Helmo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]'''
| 
| ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') &lt;br&gt; Wilo + Gaud &lt;br&gt; ''Villald'' &lt;br&gt; Wilo + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]'''
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]]
| ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') &lt;br&gt; Wilo + -kin &lt;br&gt; Wilo + Ginno
| Ginno + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]'''
| [[Манвіл]]
| ''Wiliman'' (''Wilman'') &lt;br&gt; Wilo + Mann
| Mann + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]'''
| [[Монтвіл]]
| ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') &lt;br&gt; Wilo + Mund (Munt)
| ''Muntwil'' &lt;br&gt; Mund (Munt) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]'''
| [[Ятвіл]]
| ''Wiliatus'' (''Williad'') &lt;br&gt; Wilo + Joto &lt;br&gt; Wilo + Hatho (Adi)
| ''Attavill'' &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Wilo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]'''
| —
| ''Wilto'' (''Wildo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзік)]]'''
| —
| ''Wildike'' &lt;br&gt; Wilto (Wildo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]'''
| —
| ''Vilden'' &lt;br&gt; Wilto (Wildo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]'''
| [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]]
| ''Wiltolt'' &lt;br&gt; Wilto + Waldo (Walt) &lt;br&gt; ''Wilithuta'' &lt;br&gt; Wilo + Teudo (Teuth)
| ''Waldowildis'' &lt;br&gt; Waldo + Wilto (Wildo) &lt;br&gt; ''Theudowills'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віна (імя)|Віна]]'''
| —
| ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінка]]'''
| —
| ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') &lt;br&gt; Wino + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]'''
| —
| ''Winela'' (''Winilo'') &lt;br&gt; Wino + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]'''
| —
| ''Winsch'' (''Wiensch'') &lt;br&gt; Wino + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінбор|Вінбор (Вімбар, Вімбэр)]]'''
| [[Борвін|Борвін (Барвін)]]
| ''Wimber'' &lt;br&gt; Wino + Baro &lt;br&gt; Wino + Bero
| ''Barwin'' &lt;br&gt; Baro + Wino 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]'''
| 
| ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') &lt;br&gt; Wino + Waldo &lt;br&gt; ''Winiaud'' &lt;br&gt; Wino + Gaud
| ''Waldwin'' &lt;br&gt; Waldo + Wino
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]'''
| [[Гервін]]
| ''Winger'' &lt;br&gt; Wino + Gero
| ''Gerwin'' &lt;br&gt; Gero (Kero) + Wino
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінгіль]]'''
|
| ''Winigilo'' &lt;br&gt; Wino + Gilo
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінгольт]]'''
| 
| ''Vingautr'' (''Winigaud'') &lt;br&gt; Wino + Gaudo (Gaut) &lt;br&gt; ''Wingolt'' &lt;br&gt; Wino + Goldo  
| ''Gautvin'' &lt;br&gt; Gaudo (Gaut) + Wino &lt;br&gt; ''Goldwine'' &lt;br&gt; Goldo + Wino 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінар]]'''
| 
| ''Winear'' &lt;br&gt; Wino + Heri (Hari)
| ''Harwin'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Wino 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінарт]]'''
| [[Эртвін]]
| ''Winard'' (''Winhart'') &lt;br&gt; Wino + Hardt (Hart)
| ''Hertwin'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Wino 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінмот]]'''
| 
| ''Winimod'' &lt;br&gt; Wino + Mot (Moda)
| ''Motwin'' &lt;br&gt; Mot + Wino
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінстаўт]]'''
| 
| ''Winstalt'' &lt;br&gt; Wino + Stalto
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]'''
| —
| ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]'''
| —
| ''Wendecke'' (''Wendico'') &lt;br&gt; Windo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]'''
| —
| ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') &lt;br&gt; Windo (Wint) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінтаўт]]'''
| [[Таўтвін]]
| ''Wintold'' &lt;br&gt; Windo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Wino + Teudo (Taut) 
| ''Teutwin'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wino
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]'''
| 
| ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') &lt;br&gt; Windo + Heri
| ''Hariovind'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Windo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]'''
| 
| ''Wero'' (''Varo'')
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]'''
| 
| ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') &lt;br&gt; Wero (Varo) + -k-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]'''
| 
| ''Werle'' (''Warrell'') &lt;br&gt; Wero + -l-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірбольт]]'''
| 
| ''Werbold'' (''Virboldus'') &lt;br&gt; Wero + Bald (Boldt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Вірбут)]]'''
| 
| ''Werboto'' (''Warboto'') &lt;br&gt; Wero (Varo) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віргаўд]]'''
| 
| ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name=&quot;goz&quot;}}) &lt;br&gt; Wero + Gaudo (Gaut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]'''
| 
| ''Wargel'' &lt;br&gt; Wero (Varo) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Варгіра]]'''
| 
| ''Warger'' &lt;br&gt; Wero (Varo) + Gero (Giro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віргірд]]'''
| 
| ''Wergerd'' (''Wirgardus'') &lt;br&gt; Wero + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]'''
| 
| ''Vergot'' &lt;br&gt; Wero + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]'''
| 
| ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') &lt;br&gt; Wero (Varo) + Gunth (Cund)
| ''Gunthivera'' &lt;br&gt; Gunth + Wero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]'''
| 
| ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') &lt;br&gt; Wero + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]'''
| —
| ''Werzo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]'''
| —
| ''Werzel'' &lt;br&gt; Werzo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Вірсімунд]]
| 
| Werzo + Mund
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]'''
| —
| ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]'''
| —
| ''Wiseko'' (''Wischke'') &lt;br&gt; Wis + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]'''
| —
| ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') &lt;br&gt; Wis + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]'''
| —
| ''Wisen'' (''Wisin'') &lt;br&gt; Wis + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісун]]'''
| —
| ''Wisun'' &lt;br&gt; Wis + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]'''
| —
| ''Wisint'' (''Wisant'') &lt;br&gt; Wis + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]'''
| 
| ''Wisbar'' &lt;br&gt; Wis + Baro
| ''Barwis'' &lt;br&gt; Baro + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]'''
| 
| ''Wiswald'' (''Wisewould'') &lt;br&gt; Wis + Waldo
| ''Walvis'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]'''
| 
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') &lt;br&gt; Wis + Wido
| ''Widuis'' &lt;br&gt; Wido + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]'''
| 
| ''Uesuili'' &lt;br&gt; Wis + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Віжгайла)]]
| 
| Wis + Gailo
| ''Gelvisa'' (''Galoisus'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]'''
| 
| ''Wisogoz''{{Заўвага|name=&quot;goz&quot;|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.&lt;/ref&gt;}} &lt;br&gt; Wis + Gaud &lt;br&gt; ''Wisigold'' &lt;br&gt; Wis + Goldo
| ''Gauduis'' &lt;br&gt; Gaud + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]'''
| 
| ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') &lt;br&gt; Wis + Gero (Kero)
| ''Gervisa'' &lt;br&gt; Gero + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]'''
| 
| ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') &lt;br&gt; Wis + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]'''
| [[Гінівойша]]
| ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') &lt;br&gt; Wis + -kin &lt;br&gt; Wis + Ginno
| ''Genuis'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]]
| 
| Wis + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісконт]]'''
| 
| ''Wisgonda'' (''Wisagund'') &lt;br&gt; Wis + Gunth (Cund)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]'''
| 
| ''Wisad'' (''Wisod'') &lt;br&gt; Wis + Hatho (Adi) &lt;br&gt; Wis + Schat (Sado)
| ''Aduisus'' (''Hadvisa'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]'''
| 
| ''Wisman'' &lt;br&gt; Wis + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Вісьміл]]
| 
| Wis + Milo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]'''
| 
| ''Wisemund'' (''Wizmunt'') &lt;br&gt; Wis + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]'''
| 
| ''Vismuot'' (''Wismoda'') &lt;br&gt; Wis + Mot (Muto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]'''
| 
| ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') &lt;br&gt; Wis + Noro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]'''
| —
| ''West'' (''Viste'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вістэла]]'''
| —
| ''Wistila'' &lt;br&gt; West (Viste) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]'''
| —
| ''Wisten'' &lt;br&gt; West (Viste) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вештар|Вештар (Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]'''
| 
| ''Vestarr'' (''Wistarius'') &lt;br&gt; West (Viste) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]'''
| 
| ''Westhard'' (''Guistardus'') &lt;br&gt; West (Viste) + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Wistrud'' &lt;br&gt; Wis + Trudo (Trut) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войша]]'''
| —
| ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; ''Weise'' (''Wiso'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войшка|Войшка (Вейшэка, Вейсейка)]]'''
| —
| ''Weiske'' &lt;br&gt; Weise + -k- &lt;br&gt;
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайшыла|Вайшыла (Войшэль, Вэйшэль)]]'''
| —
| ''Weisel'' &lt;br&gt; Wiso (Waiso) + -l- &lt;br&gt; ''Woschel'' &lt;br&gt; Waiso (Voysch) + -l- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшын|Войшын (Войсін)]]
| —
| ''Vussin'' &lt;br&gt; Waiso (Voysch) + -n- &lt;br&gt; ''Wisin'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]]
| 
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]]
| 
| ''Uesuili'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайсар]]'''
| 
| ''Weiser'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войсят]]'''
| 
| ''Woyssath''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Woyschat''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) &lt;br&gt; ''Wisad'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Hatho (Adi)  
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт)]]
| 
| ''Wasmundus'' &lt;br&gt; Waiso + Mund &lt;br&gt; ''Wisemund'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Mund
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]'''
| [[Нарывойша]]
| ''Wießner'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Noro 
| Noro + Voysch
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]]
| 
| Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Helgi (Algo)
| ''Alguis'' &lt;br&gt; Helgi (Algo) + Wiso
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]]
| 
| ''Westwalt'' &lt;br&gt; West + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Waiso (Voysch) + Teudo (Taut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Война]]'''
| —
| ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]'''
| —
| ''Vunnico'' (''Wonnecke'') &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + -k- &lt;br&gt; ''Weinecke'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]'''
| —
| ''Weinel'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]'''
| —
| ''Weinisch'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]'''
| 
| ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Woyner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Woynar''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Heri (Hari) &lt;br&gt; ''Weiner'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + Heri (Hari) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]'''
| 
| ''Voinot'' (''Wonat'') &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Joto &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Воланг]]'''
| 
| ''Wolank'' &lt;br&gt; Wolo + Lango (Lancho)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вольман]]'''
| 
| ''Wolman'' (''Wolaman'') &lt;br&gt; Wolo + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гавейка]]'''
| —
| ''Gauke'' &lt;br&gt; Gawo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]'''
| —
| ''Gavilo'' (''Gaul'') &lt;br&gt; Gawo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]'''
| —
| ''Gawin'' &lt;br&gt; Gawo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўвід]]'''
| 
| ''Gauwida'' &lt;br&gt; Gawo + Wido
| ''Widagauwo'' &lt;br&gt; Wido + Gawo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]'''
| 
| ''Gavigunt'' &lt;br&gt; Gawo + Gunth (Gondo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]'''
| —
| ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гайліка, Галка)]]'''
| —
| ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]'''
| —
| ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') &lt;br&gt; Gailo (Galo) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]'''
| —
| ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'')  &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]'''
| [[Бутгель]]
| ''Galbot'' &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Boto (Buto)
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]'''
| 
| ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальвід]]'''
| [[Відзігайла]]
| ''Gelvidis'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wido
| ''Widigelus'' (''Widigail'') &lt;br&gt; Wido + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]'''
| 
| ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальвірд]]'''
| 
| ''Geilwird'' &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Werta (Werdo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]'''
| [[Вігайла (імя)|Вігайла]]
| ''Geilwich'' (''Kelwihc'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wigo
| ''Wigelo'' &lt;br&gt; Wigo + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]'''
| 
| ''Gelikin'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Ginno &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + -kin
| ''Gingel'' &lt;br&gt; Ginno + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]'''
| [[Гудзігал]]
| ''Gelgod'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
| ''Godegel'' &lt;br&gt; Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галінт]]'''
| 
| ''Galind'' (''Geilindis'') &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Linto (Lindis)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]'''
| [[Мангайла]]
| ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Mann
| ''Manigel'' &lt;br&gt; Mann + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]'''
| [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]]
| ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Minno
| ''Minigelus'' &lt;br&gt; Minno + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]'''
| [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]]
| ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
| ''Montigel'' &lt;br&gt; Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гала (імя)|Гала]]'''
| —
| ''Halo'' (''Helli'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галека]]'''
| —
| ''Haleke'' (''Halika'') &lt;br&gt; Halo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галень|Галень (Гален)]]'''
| —
| ''Hallen'' &lt;br&gt; Halo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]'''
| 
| ''Halboth'' (''Heliboto'') &lt;br&gt; Halo (Helli) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]'''
| 
| ''Hallmann'' &lt;br&gt; Halo (Helli) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальмонт]]'''
| 
| ''Hallmund'' (''Helmunt'') &lt;br&gt; Halo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]'''
| —
| ''Hanus'' (''Johannes'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Кест, Гейст)]]'''
| —
| ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]'''
| —
| ''Gasticho'' (''Casticho'') &lt;br&gt; Gast (Cast) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла)]]'''
| —
| ''Gastila'' (''Gastel'') &lt;br&gt; Gast + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]'''
| —
| ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') &lt;br&gt; Gast (Gest) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]]
| —
| Gast (Keast) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]'''
| 
| ''Kastert'' (''Gastart'') &lt;br&gt; Gast (Cast) + Hardt (Hart)
| ''Hartigast'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Gast
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]'''
| 
| ''Gesterd'' (''Gisteard'') &lt;br&gt; Gast (Gest) + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Gistrudis'' &lt;br&gt; Geso (Giso) + Trudo (Trut) 
| ''Thrudgis'' &lt;br&gt; Trudo (Trut) + Geso (Giso)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]'''
| 
| ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') &lt;br&gt; Gast (Gest) + Heri (Hari)
| ''Herigast'' &lt;br&gt; Heri + Gast
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]'''
| 
| ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') &lt;br&gt; Gast (Cast) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Gast (Cast) + Teudo
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]'''
| 
| ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Gast (Gest) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Geso (Giso) + Teudo (Taut)
| ''Teutgis'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Geso (Giso)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]'''
| —
| ''Gaudo'' (''Gauto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]'''
| —
| ''Gaudeck'' (''Gaudich'') &lt;br&gt; Gaudo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]'''
| —
| ''Gaudila'' (''Gaudela'') &lt;br&gt; Gaudo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]'''
| —
| ''Gaudin'' &lt;br&gt; Gaudo + -n-&lt;br&gt; ''Goldine'' &lt;br&gt; Goldo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]'''
| —
| ''Gautsch'' &lt;br&gt; Gaudo + -sch- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўтоўт]]'''
| 
| ''Gautald'' (''Gaudald'') &lt;br&gt; Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt)
| ''Waltgaud'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўтвід]]'''
| 
| ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') &lt;br&gt; Gaudo (Gauto) + Wido
| ''Widegaud'' &lt;br&gt; Wido + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гоўдвік]]'''
| 
| ''Goldwig''  &lt;br&gt; Gaudo + Wigo (Wic) &lt;br&gt; Goldo + Wigo (Wic)
| ''Wihgoz''{{Заўвага|name=&quot;goz&quot;}} &lt;br&gt; Wigo + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]'''
| 
| ''Gauter''  &lt;br&gt; Gaudo + Heri
| ''Herigaudis'' &lt;br&gt; Heri + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]'''
| 
| ''Gaudemund'' &lt;br&gt; Gaudo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]'''
| 
| ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') &lt;br&gt; Gaudo (Gauto) + Rick &lt;br&gt; ''Goldric'' &lt;br&gt; Goldo + Rick
| ''Richcoz''{{Заўвага|name=&quot;goz&quot;}} &lt;br&gt; Rick (Rih) + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гаўдрым]]
| [[Рымгальд]]
| Gaudo + Rim
| ''Rimigaud'' &lt;br&gt; Rim + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]'''
| 
| ''Gautrude'' &lt;br&gt; Gaudo + Trudo (Drutus)
| ''Trutgaudus'' &lt;br&gt; Trudo + Gaudo 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]'''
| —
| ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]'''
| —
| ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Geda (Gaddo) + -k- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]'''
| —
| ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') &lt;br&gt; Geda (Geto) + -l- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]'''
| —
| ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]]
| [[Будзікід (імя)|Будзікід]]
| Geda + Bodo (Budo)
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]'''
| 
| ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Waldo (Walt)
| ''Wealdgyth'' &lt;br&gt; Waldo + Geda (Giddo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]'''
| 
| ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') &lt;br&gt; Geda (Geto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Geda (Geto) + Teudo (Taut) 
| ''Theotgit'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Geda (Giddo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]]
| 
| Geda + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]]
| [[Вільгет]]
| Geda (Giddo) + Wilo
| ''Wilgyth'' &lt;br&gt; Wilo + Geda (Giddo) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедвін]]'''
| 
| ''Gedovin'' &lt;br&gt; Geda + Wino
| ''Wynngeat'' &lt;br&gt; Wino + Geda
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]'''
| 
| ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]'''
| 
| ''Gidheard'' (''Gạddert'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]]
| 
| Geda + Gaudo &lt;br&gt; Geda + Goldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]'''
| 
| ''Gadagunti'' &lt;br&gt; Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзіман]]'''
| 
| ''Gidman'' (''Gettman'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]'''
| 
| ''Giddeminus'' &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Minno
| ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} &lt;br&gt; Minno (Menno) + Geda
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]'''
| 
| ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') &lt;br&gt; Geda (Gaddo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гадарых|Гедрык]]'''
| 
| ''Gedrich'' (''Gadric'') &lt;br&gt; Geda (Gaddo) + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гадзь|Гадзь (Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]'''
| —
| ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]'''
| — 
| ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]'''
| — 
| ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]'''
| — 
| ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]'''
| [[Волдат]]
| ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') &lt;br&gt; Hatho (Had) + Waldo (Walt)
| ''Waldad'' (''Walthad'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Hatho (Had) &lt;br&gt; ''Teuthad'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Hatho (Had) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]'''
| 
| ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') &lt;br&gt; Hatho (Edo) + Wido  
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]'''
| 
| ''Hadwig'' (''Hedwig'') &lt;br&gt; Hatho (Hedo) + Wigo  
| ''Wichad'' &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Hatho (Hedo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]'''
| [[Вілят]]
| ''Attavill'' (''Adovila'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Wilo
| ''Wiliatus'' (''Williad'') &lt;br&gt; Wilo + Hatho (Adi)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядгаўд]]'''
| 
| ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Gaudo
| ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=gauthaus#v=snippet&amp;q=gauthaus&amp;f=false S. 617, 789].&lt;/ref&gt;}} &lt;br&gt; Gaudo (Gaut) + Hatho 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядгін]]'''
| [[Гінят]]
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Hatho (Adi) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]'''
| 
| ''Adago'' (''Adaco'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Dago &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Daugo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]'''
| 
| ''Adat'' (''Adhad'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]'''
| 
| ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') &lt;br&gt; Hatho (Had) + Heri (Hari)   
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]'''
| 
| ''Atard'' (''Adahart'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Hardt (Hart)   
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гатман|Гатман (Адаман, Атман, Адамэн)]]'''
| 
| ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Mann  
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]'''
| 
| ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Mund (Munt)  
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Атрант]]'''
| 
| ''Aderando'' &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Rando (Ranto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейман]]'''
| 
| ''Heyman'' (''Hayman'') &lt;br&gt; Haimo (Heimo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]'''
| 
| ''Haimund'' &lt;br&gt; Haimo (Heimo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Генрых|Генрык]]'''
| 
| ''Henric'' (''Heimirich'') &lt;br&gt; Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]'''
| 
| ''Hindrich'' (''Heinrich'') &lt;br&gt; Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]'''
| —
| ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]'''
| —
| ''Gaidel'' (''Geitel'') &lt;br&gt; Gaidus (Geith) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]'''
| —
| ''Gaidene'' (''Gaidinus'') &lt;br&gt; Gaidus (Geith) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейдар]]'''
| 
| ''Gaidheri'' (''Geiter'') &lt;br&gt; Gaidus (Geith) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]'''
| 
| ''Gaiterda'' &lt;br&gt; Gaidus (Geith) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайдэман]]'''
| 
| ''Geidemann'' &lt;br&gt; Gaidus + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]'''
| —
| ''Heido'' (''Haido'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]'''
| —
| ''Heidilo'' (''Heidel'') &lt;br&gt; Heido (Haido) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтвід]]'''
| 
| ''Heidvid'' &lt;br&gt; Heido + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]'''
| 
| ''Heitgin'' (''Heydekinus'') &lt;br&gt; Heido + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]'''
| 
| ''Heidmundus'' &lt;br&gt; Heido + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]'''
| 
| ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') &lt;br&gt; Heido + Rick
| ''Rihheid'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Heido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]'''
| —
| ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геска|Гесека  (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]'''
| —
| ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') &lt;br&gt; Geso (Giso) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]'''
| —
| ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') &lt;br&gt; Geso (Keso) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]'''
| 
| ''Gisbert'' (''Gisebert'') &lt;br&gt; Geso (Giso) + Bert
| ''Berdegis'' &lt;br&gt; Bert + Geso (Giso)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]]
| 
| Geso (Keso) + Gailo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гішвід]]'''
| 
| ''Gisoidis'' &lt;br&gt; Geso (Giso) + Wido
| ''Widugis'' &lt;br&gt; Wido + Geso (Giso) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]]
| 
| Geso (Keso) + Minno (Menno) &lt;br&gt; ''Gezman'' &lt;br&gt; Geso (Keso) + Mann
| ''Minegis'' &lt;br&gt; Minno + Geso (Giso) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]'''
| 
| ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') &lt;br&gt; Geso (Giso) + Mund (Munt)
| ''Mundegis'' &lt;br&gt; Mund + Geso (Giso)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гес]]'''
| —
| ''Haso'' (''Hesa'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гасьмір]]'''
| 
| ''Hasmar'' (''Hessemer'') &lt;br&gt; Haso (Hesa) + Mero (Maro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь)]]'''
| —
| ''Geldo'' (''Gildo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]'''
| 
| ''Geltolt'' (''Galdualdus'') &lt;br&gt; Geldo + Waldo (Walt)
| ''Waldgelt'' &lt;br&gt; Waldo + Geldo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ільць]]'''
| —
| ''Hilto'' (''Ildia'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]'''
| —
| ''Hiltin'' (''Ildin'') &lt;br&gt; Hilto (Ildia) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]'''
| 
| ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') &lt;br&gt; Hilto + Boto (Buto)
| ''Buothilt'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Hilto
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ілгут]]'''
| 
| ''Illgut'' (''Hiltgudis'') &lt;br&gt; Hilto + Gudo (Guta)
| ''Guthildis'' &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Hilto 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гільтэр]]'''
| 
| ''Hilder'' &lt;br&gt; Hilto + Heri
| ''Erhilt'' &lt;br&gt; Heri + Hilto 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]'''
| 
| ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') &lt;br&gt; Hilto + Mann
| ''Manehildis'' &lt;br&gt; Mann + Hilto
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіка]]'''
| —
| ''Hico'' (''Hiko'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гікель]]'''
| —
| ''Hiccila'' &lt;br&gt; Hico (Hiko) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]'''
| —
| ''Gingel'' (''Gengel'') &lt;br&gt; Geng + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]'''
| —
| ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендзік, Гіндзіка)]]'''
| —
| ''Gentke'' (''Gendecke'') &lt;br&gt; Gento (Gendo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]'''
| —
| ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') &lt;br&gt; Gento (Gendo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]'''
| —
| ''Genten'' (''Gendinus'') &lt;br&gt; Gento + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінтш]]'''
| —
| ''Gentsch'' &lt;br&gt; Gento + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]'''
| [[Таўцігін]]
| ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') &lt;br&gt; Gento + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Teudo (Taut) 
| ''Theudekin'' (''Deutgen'') &lt;br&gt; Teudo + Ginno
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]'''
| 
| ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') &lt;br&gt; Gento + Heri (Hari)
| ''Erigand'' &lt;br&gt; Heri + Gento (Gando)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінтарт]]'''
| 
| ''Genthardus'' (''Gentert'') &lt;br&gt; Gento + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]'''
| 
| ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') &lt;br&gt; Gento (Gendo) + Rick
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]'''
| —
| ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]'''
| —
| ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]'''
| —
| ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герын|Герын (Гірын)]]'''
| —
| ''Gerin'' (''Girin'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]'''
| —
| ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]'''
| —
| ''Geruthus'' (''Gerutha'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Керш|Керш (Гірш, Геруш, Кірш)]]'''
| —
| ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -sch- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]'''
| [[Бутгер]]
| ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Gero (Kero) + Boto (Buto)
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gero &lt;br&gt; Bodo + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервала]]'''
| 
| ''Gerwala'' &lt;br&gt; Gero + Wal (Walo)
| ''Walager'' &lt;br&gt; Wal (Walo) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геральд|Геральт (Геральд)]]'''
| 
| ''Gerald'' &lt;br&gt; Gero + Waldo (Walt)
| ''Waldger'' &lt;br&gt; Waldo + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервід]]'''
| [[Відугер]]
| ''Gerwid'' (''Gervidh'') &lt;br&gt; Gero + Wido
| ''Wideger'' (''Widger'') &lt;br&gt; Wido + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кірвік]]'''
|  
| ''Kerwic'' (''Gerwic'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + Wigo (Wic)
| ''Wicger'' &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Гервел)]]'''
| 
| ''Gerwilo'' (''Garwilus'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + Wilo
| ''Vilgar'' &lt;br&gt; Wilo + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]'''
| [[Вінгер]]
| ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + Wino
| ''Winger'' &lt;br&gt; Wido + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервойна]]'''
| 
| ''Geruuni'' &lt;br&gt; Gero + Uuenna (Wona)
| ''Vunniger'' &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гергард|Гіргарт]]'''
| 
| ''Gerhard'' (''Girart'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + Hardt (Hart)
| ''Hartger'' &lt;br&gt; Hardt + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]'''
| 
| ''Gerath'' (''Gerjet'') &lt;br&gt; Gero + Hatho (Adi) &lt;br&gt; Gero + Joto
| ''Hatger'' &lt;br&gt; Hatho + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герод|Герод (Гірод)]]'''
| [[Гродгар (імя)|Рутгер]]
| ''Gaerod'' (''Girod'') &lt;br&gt; Gero + Hrodo (Roda) &lt;br&gt; Gero + Hatho
| ''Rutger'' &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]'''
| 
| ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -kin &lt;br&gt; Gero (Kero) + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]]
| 
| Gero (Kero) + Gunth (Cund)
| ''Cundker'' (''Gunngeir'') &lt;br&gt; Gunth (Cund) + Gero (Kero)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Керман (імя)|Керман (Герман)]]'''
| 
| ''Kerman'' (''German'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + Mann
| ''Manger'' &lt;br&gt; Gero + Mann
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]'''
| [[Мінгер]]
| ''Germinus'' &lt;br&gt; Gero (Giro) + Minno
| ''Minger'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]'''
| 
| ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]'''
| [[Стангір]]
| ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Gero (Kero) + Steina (Sten)
| ''Staniger'' (''Stanker'') &lt;br&gt; Steina (Stean) + Gero (Giro)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]]
| 
| Gero (Giro) + Stalto
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]'''
| 
| ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') &lt;br&gt; Gero + Trudo
| ''Thrudger'' &lt;br&gt; Trudo + Gero
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]'''
| —
| ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гірык]]'''
| —
| ''Hierica'' &lt;br&gt; Heri (Hiro) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]'''
| —
| ''Harilo'' (''Herilo'') &lt;br&gt; Heri (Hari) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]'''
| —
| ''Herin'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]'''
| —
| ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Heri (Hari) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]'''
| [[Бутар]]
| ''Harboth'' (''Herbothe'') &lt;br&gt; Heri (Hari) + Boto (Buto)
| ''Butter'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Heri (Hari)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гербэрт]]'''
| 
| ''Herbert'' &lt;br&gt; Heri + Bert
| ''Berther'' &lt;br&gt; Bert + Heri
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ірвіл]]'''
| 
| ''Irvil'' (''Iruil'') &lt;br&gt; Heri (Hiro) + Wilo
| ''Wileri'' &lt;br&gt; Wilo + Heri
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]'''
| [[Манар]]
| ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') &lt;br&gt; Heri (Hiro) + Mann
| ''Manarius'' (''Manahari'') &lt;br&gt; Mann + Heri (Hari)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ермін]]'''
| 
| ''Ermin'' &lt;br&gt; Heri + Minno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]'''
| 
| ''Eremund'' (''Herimont'') &lt;br&gt; Heri + Mund (Munt)
| ''Munter'' &lt;br&gt; Mund (Mutn) + Heri
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ерандзь]]'''
| [[Рандар]]
| ''Herrand'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Rando (Ranto) &lt;br&gt; Heri (Hari) + -nd-
| ''Randhere'' (''Ranthar'') &lt;br&gt; Rando + Heri (Hari)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]'''
| —
| ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]'''
| —
| ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') &lt;br&gt; Gerd + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]'''
| —
| ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]'''
| —
| ''Gerden''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Girden''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') &lt;br&gt; Gerd (Gert) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]'''
| —
| ''Gerdun'' (''Gartuni'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]'''
| —
| ''Kerdut'' &lt;br&gt; Gerd + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]'''
| 
| ''Gertoldus'' (''Kartold'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + Waldo (Walt)
| ''Waldigardis'' &lt;br&gt; Waldo + Gerd (Gardo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]'''
| 
| ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') &lt;br&gt; Gerd (Gyrd) + Wido
| ''Widgerd'' &lt;br&gt; Wido + Gerd
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]]
| [[Вільгерд]]
| Gerd + Wilo
| ''Wilgeard'' (''Vilgard'') &lt;br&gt; Wilo + Gerd (Gardo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гердвойна|Гердвойна (Гірдвойна)]]
| 
| ''Geardwine'' &lt;br&gt; Gerd + Wino (Weine) &lt;br&gt; Gerd + Uuenna (Wona)
| ''Weingard'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + Gerd (Gardo) &lt;br&gt; ''Vunnegart'' &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Кірдзімонт)]]'''
| [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]]
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
| ''Mundgerd'' &lt;br&gt; Mund + Gerd
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]'''
| —
| ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]'''
| —
| ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') &lt;br&gt; Hardt (Hart) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]]'''
| —
| ''Hardin'' (''Herden'') &lt;br&gt; Hardt + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Артавід]]'''
| [[Відарт]]
| ''Hartvid'' &lt;br&gt; Hardt (Ardo) + Wido
| ''Vidart'' &lt;br&gt; Wido + Hardt (Hart)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эртвін]]'''
| [[Вінарт]]
| ''Hertwin'' (''Artwin'') &lt;br&gt; Hardt (Ardo) + Wino
| ''Winhart'' &lt;br&gt; Wino + Hardt
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]'''
| 
| ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') &lt;br&gt; Hardt + Mann
| ''Manhardt'' &lt;br&gt; Mann + Hardt
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]'''
| —
| ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]'''
| —
| ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]'''
| —
| ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]'''
| —
| ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') &lt;br&gt; Gibo (Gebo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]'''
| 
| ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + Heri (Hiro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]'''
| 
| ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + Bert &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіў]]'''
| —
| ''Givo'' (''Gevo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гівейка]]'''
| —
| ''Givika'' (''Geuica'') &lt;br&gt; Givo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]'''
| —
| ''Givin'' &lt;br&gt; Givo + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]'''
| 
| ''Gevald'' (''Givald'') &lt;br&gt; Givo (Gevo) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]'''
| 
| ''Gewert'' &lt;br&gt; Givo (Gevo) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]'''
| —
| ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]'''
| —
| ''Gilleke'' &lt;br&gt; Gilo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гілін|Гілін (Гілень)]]'''
| —
| ''Gillin'' &lt;br&gt; Gilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кілбар]]'''
| 
| ''Kilber'' (''Gilberia'') &lt;br&gt; Gilo (Kil) + Baro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гілбут]]'''
| 
| ''Gilbody'' &lt;br&gt; Gilo + Boto (Buto) &lt;br&gt; Gilo + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кільман]]'''
| 
| ''Killman'' (''Gillman'') &lt;br&gt; Gilo (Kil) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]'''
| 
| ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') &lt;br&gt; Gilo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]'''
| —
| ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]'''
| —
| ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]'''
| —
| ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Генут|Генут (Генюта)]]'''
| —
| ''Genut'' (''Geniut'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]'''
| —
| ''Kinosz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Gennisch'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]'''
| 
| ''Gimber'' (''Cimber'') &lt;br&gt; Ginno + Baro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]'''
| 
| ''Gimbert'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Bert &lt;br&gt; ''Kinbardus'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Bardo (Barto) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]'''
| 
| ''Genobod'' (''Genbaud'') &lt;br&gt; Ginno + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Gino + Boto (Buto)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінеўт]]'''
| 
| ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Waldo (Walt)
| ''Waldgina'' &lt;br&gt; Waldo + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гімольт]]'''
| 
| ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Gemo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гінвід]]
| [[Відзігін]]
| Ginno + Wido
| ''Widikin''  (''Wedigen'') &lt;br&gt; Wido + -kin &lt;br&gt; Wido + Ginno (Genno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]]
| [[Вількін]]
| Ginno + Wilo
| ''Willikin'' (''Willegin'') &lt;br&gt; Wilo + -kin &lt;br&gt; Wilo + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]'''
| 
| ''Genuinus'' (''Kinewin'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Wino
| ''Winneken'' &lt;br&gt; Wino + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]'''
| 
| ''Genovefa'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Vivo (*Weif)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гінівойша]]
| [[Вісігін]]
| ''Genuis'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Weise (Wiso) &lt;br&gt; Ginno + Waiso (Voysch)
| ''Visekin'' &lt;br&gt; Wiso + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]'''
| [[Ядгін]]
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Hatho (Adi) &lt;br&gt; ''Genniod'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Audo (Oto)
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Ginno (Genno) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер)]]'''
| 
| ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Heri
| ''Herekin'' &lt;br&gt; Heri + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]'''
| 
| ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Hardt (Hart)
| ''Hartgen'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Ginno (Genno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]'''
| 
| ''Gengundis'' (''Genegondis'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Gunth (Cund)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]'''
| 
| ''Gimiman'' (''Kinman'') &lt;br&gt; Ginno (Gimmo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]'''
| 
| ''Gimmin'' &lt;br&gt; Ginno (Gimmo) + Minno &lt;br&gt; Ginno (Gimmo) + -n-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]'''
| 
| ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') &lt;br&gt; Ginno + Mund (Munt) &lt;br&gt; Gemo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінет]]'''
| 
| ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Nieth
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]'''
| 
| ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гога|Гога (Гок)]]'''
| —
| ''Gogo'' (''Goki'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]'''
| —
| ''Goggilo'' (''Kugelo'') &lt;br&gt; Gogo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]'''
| —
| ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]'''
| —
| ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]'''
| —
| ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Родэлін]]'''
| —
| ''Rothelin'' (''Hrodelin'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + lin
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]'''
| —
| ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]'''
| —
| ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name=&quot;Чэхія&quot;}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name=&quot;Чэхія&quot;}}, ''Rutsch'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]'''
| 
| ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut)  
| ''Theotrod'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]'''
| 
| ''Hrodwil'' (''Rudwill'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]'''
| 
| ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]'''
| [[Герод]]
| ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero)
| ''Gaerod'' (''Girod'') &lt;br&gt; Gero + Hrodo (Roda)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]'''
| 
| ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудамань)]]'''
| 
| ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]'''
| 
| ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Grodmundus''
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]'''
| —
| ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]'''
| —
| ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]'''
| —
| ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудан|Гудан (Гудон)]]'''
| —
| ''Godan'' (''Godun'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]'''
| —
| ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Годаўт)]]'''
| 
| ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Tuedo (Taut) 
| ''Waltgudis'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Gudo &lt;br&gt; ''Theudeguto'' (''Theudigota'') &lt;br&gt; Teudo + Gudo (Guta)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Годвайн]]'''
| 
| ''Gottwein'' (''Gutwein'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Wino (Weine) &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Uuenna (Wona)
| ''Wunigodo'' &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]'''
| [[Вільгод]]
| ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Wilo
| ''Willegod'' (''Willigut'') &lt;br&gt; Wilo + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]'''
| 
| ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Wino
| ''Wingot'' &lt;br&gt; Wino + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзігал]]'''
| [[Гелігуд]]
| ''Godegel'' &lt;br&gt; Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
| ''Gelgod'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гутгер]]'''
| 
| ''Gutgerius'' (''Cuotker'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Gero (Kero)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]'''
| 
| ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Готгін]]'''
| 
| ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + -kin &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]'''
| 
| ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Heri (Hari)
| ''Herrguth'' &lt;br&gt; Heri + Gudo (Guta)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]'''
| 
| ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Gotrudis'' &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Trudo (Trut) 
| ''Hardgot'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Глеб]]'''
| 
| ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Leifi (Laybo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]'''
| 
| ''Gottlieb'' (''Goteleib'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) &lt;br&gt; ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') &lt;br&gt; Gudo (Got) + Lubo (Libo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]'''
| [[Мангуд]]
| ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Mann
| ''Mangod'' &lt;br&gt; Mann + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]'''
| [[Мінгуд]]
| ''Goudemen'' (''Gudmen'') &lt;br&gt; Gudo + Minno (Menno)
| ''Mengodus'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудмунд|Готмант]]'''
| 
| ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') &lt;br&gt; Gudo (Got) + Mund (Munt) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Косман]]'''
| 
| ''Cosman'' (''Gossmann'') &lt;br&gt; Guso (Goza) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гошмант]]'''
| 
| ''Gosmundus'' (''Gusimund'') &lt;br&gt; Guso (Goza) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]'''
| —
| ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кунцік)]]'''
| —
| ''Cunthicho'' (''Cundicho'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]'''
| —
| ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]'''
| —
| ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контун]]'''
| —
| ''Cunduni'' (''Gunduni'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]'''
| —
| ''Cundisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Gondish'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -sch- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]'''
| 
| ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') &lt;br&gt; Gunth (Cund) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Gunth (Cund) + Teudo (Taut) &lt;br&gt; Cono + Teudo (Taut)
| ''Waldegundis'' &lt;br&gt; Waldo + Gunth &lt;br&gt; ''Teutgundis'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Gunth
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кандбут]]'''
| 
| ''Gundbuth'' (''Gundboto'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контвід]]'''
| 
| ''Gunduidis'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Wido
| ''Widegundis'' &lt;br&gt; Wido + Gunth
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантыгерд]]'''
| 
| ''Cundigart'' (''Guntegardis'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]'''
| 
| ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Heri (Hari)
| ''Harigundis'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Gunth (Gundo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]'''
| 
| ''Cundomenus'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
| ''Menegundia'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gunth
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гумонт]]'''
| 
| ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') &lt;br&gt; Gunth + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]'''
| 
| ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rado (Rato)
| ''Ratcunda'' &lt;br&gt; Rado (Rato) + Gunth (Kunth)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]'''
| [[Рыконт]]
| ''Condricus'' (''Gunderic'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rick &lt;br&gt; ''Candericus'' (''Gandaricus'') &lt;br&gt; Gento (Gando) + Rick
| ''Rihcund'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантрым]]'''
| [[Рымконт]]
| ''Gondarim'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rim
| ''Rimigundus'' &lt;br&gt; Rim + Gunth (Gundo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантрыт]]'''
| 
| ''Guntarith'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rido
| ''Riidgunt'' &lt;br&gt; Rido + Gunth
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гундыслаў]]'''
| 
| ''Gundisalv'' &lt;br&gt; Gunth (Gundo) + Aluo &lt;br&gt; Gunth (Gundo) + Salvo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дабейка]]'''
| —
| ''Dabicho'' &lt;br&gt; Dabo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дабела|Дабела (Дабіль, Дабель)]]'''
| —
| ''Dabila'' &lt;br&gt; Dabo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дань|Дань (Дан)]]'''
| —
| ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]'''
| —
| ''Danica'' (''Denecke'') &lt;br&gt; Dano (Denno) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]'''
| —
| ''Danisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Danis''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Dano + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]'''
| 
| ''Dengel'' (''Dingela'') &lt;br&gt; Dano (Denno) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Данар|Данар (Данэр)]]'''
| 
| ''Danhari'' (''Danner'') &lt;br&gt; Dano + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доўнарт]]'''
| 
| ''Dannert'' (''Dännart'') &lt;br&gt; Dano + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Данкель]]'''
| —
| ''Danckel'' (''Danchilo'') &lt;br&gt; Danco + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]'''
| —
| ''Damulo'' (''Damilo'') &lt;br&gt; Dammo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]'''
| —
| ''Daugo'' (''Davo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]'''
| —
| ''Davico'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]'''
| —
| ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') &lt;br&gt; Daugo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]'''
| 
| ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Baro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]'''
| 
| ''Daubert'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]'''
| 
| ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Wilo &lt;br&gt; Daugo (Davo) + -l-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]'''
| 
| ''Daverdt'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Werta (Werdo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давінь]]'''
| 
| ''Dawin'' (''Dauwin'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Wino &lt;br&gt; Daugo (Davo) + -n-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давойна|Давойна (Давойн, Давэйна, Давэйн)]]'''
| 
| ''Dewein'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Wino (Weine)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]'''
| 
| ''Dagalo'' (''Dægel'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gailo (Galo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]'''
| 
| ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]'''
| 
| ''Daugaard'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]'''
| 
| ''Dagott'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]'''
| 
| ''Dagaud'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gaudo &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Goldo 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]'''
| 
| ''Dagin'' (''Dawkin'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]]
| 
| Daugo (Davo) + Gento (Gendo) &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Kindo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]'''
| 
| ''Dagant'' (''Dachant'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) &lt;br&gt; Dago + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]]
| 
| Daugo (Davo) + Luido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]'''
| [[Міндоўг (імя)|Міндаў]]
| ''Dauman'' (''Daman'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Mann &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Minno (Menno)
| ''Mindach'' &lt;br&gt; Minno + Daugo (Davo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]'''
| 
| ''Damondus'' (''Damundus'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]'''
| 
| ''Douwner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Noro (Nero) &lt;br&gt; ''Dæghnar'' &lt;br&gt; Dago + Noro (Nero) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]]
| 
| Daugo (Davo) + Spranco
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]'''
| 
| ''Dowyatt'' (''Daviato'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Joto (Juto) &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]'''
| —
| ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]'''
| —
| ''Dageke'' (''Dagiko'') &lt;br&gt; Dago (Dacco) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]'''
| —
| ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') &lt;br&gt; Dago (Dacco) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дайль]]'''
| —
| ''Daila'' &lt;br&gt; Dago (Daia) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]'''
| —
| ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') &lt;br&gt; Dago (Taggo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дакварда]]'''
| 
| ''Dagward'' &lt;br&gt; Dago (Dacco) + Wardo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]'''
| 
| ''Dagela'' &lt;br&gt; Dago + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]'''
| 
| ''Deimund'' (''Daymont'') &lt;br&gt; Dago (Daia) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дэйна]]'''
| —
| ''Deina'' (''Dagena'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]'''
| 
| ''Deiner'' (''Degenher'') &lt;br&gt; Deina (Dagena) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]'''
| —
| ''Dedela'' (''Dedila'') &lt;br&gt; Dedo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]'''
| —
| ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]'''
| —
| ''Drogila'' (''Drogulus'') &lt;br&gt; Drogo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]'''
| —
| ''Drogen'' (''Drogin'') &lt;br&gt; Drogo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]]
| 
| ''Dragwin'' &lt;br&gt; Drogo (Drago) + Wino (Weine) &lt;br&gt; Drogo + Uuenna (Wona)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]'''
| 
| ''Drogat'' &lt;br&gt; Drogo + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]'''
| —
| ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]'''
| —
| ''Diericke'' &lt;br&gt; Diehr + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]'''
| —
| ''Tyrell'' &lt;br&gt; Diehr (Tier) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]'''
| —
| ''Teoruni'' &lt;br&gt; Diehr (Tier) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]'''
| —
| ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') &lt;br&gt; Diehr (Tier) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]'''
| 
| ''Direbode'' &lt;br&gt; Diehr + Boto (Buto) &lt;br&gt; Diehr + Bodo (Budo) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тырольдзь]]'''
| 
| ''Tirold'' (''Deorwald'') &lt;br&gt; Diehr (Tier) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]'''
| 
| ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') &lt;br&gt; Diehr + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]'''
| 
| ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') &lt;br&gt; Diehr + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]'''
| 
| ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') &lt;br&gt; Diehr (Dioro) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]'''
| 
| ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') &lt;br&gt; Diehr (Dioro) + Mero
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дырмот]]'''
| 
| ''Dyrmodh'' (''Deormod'') &lt;br&gt; Diehr (Dioro) + Mot (Moda)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Дзірсун]]
| 
| Diehr + Suno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дуніла]]'''
| —
| ''Dunila'' &lt;br&gt; Duno + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дывіла]]'''
| —
| ''Divilo'' &lt;br&gt; Deiwe + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Іва]]'''
| —
| ''Ivo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ібут]]'''
| 
| ''Ibodus'' &lt;br&gt; Ivo + Boto (Buto) &lt;br&gt; Ivo + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Івар]]'''
| 
| ''Ivar'' &lt;br&gt; Ivo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ідзель]]'''
| —
| ''Idela'' (''Idilo'') &lt;br&gt; Ido + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Інга|Інка]]'''
| —
| ''Ingo'' (''Incho'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Інгіль]]'''
| —
| ''Ingilo'' &lt;br&gt; Ingo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]'''
| 
| ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') &lt;br&gt; Ingo (Incho) + Burga
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ігар]]'''
| 
| ''Inchar'' &lt;br&gt; Ingo (Incho) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]'''
| 
| ''Ingeila'' (''Ingel'') &lt;br&gt; Ingo + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйса]]'''
| —
| ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]'''
| 
| ''Isbodus'' &lt;br&gt; Iso + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Iso + Boto (Buto)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ісавін]]'''
| 
| ''Isovin'' &lt;br&gt; Iso + Wino
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ісад]]'''
| 
| ''Isada'' &lt;br&gt; Iso + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]'''
| 
| ''Issmann'' (''Isaman'') &lt;br&gt; Iso + Mann
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]'''
| 
| ''Eismann'' (''Eisemann'') &lt;br&gt; Iso (Eisen) + Mann
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]'''
| 
| ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') &lt;br&gt; Iso + Mund (Munt)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]'''
| 
| ''Eismund'' (''Eisenmund'') &lt;br&gt; Iso (Eisen) + Mund (Munt)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кагель]]'''
| —
| ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') &lt;br&gt; Caco (Kage) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]'''
| —
| ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]'''
| —
| ''Kaseke'' &lt;br&gt; Cazo (Kas) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Казіль|Казіль (Гасель)]]'''
| —
| ''Cazilo'' &lt;br&gt; Cazo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]'''
| 
| ''Gazmar'' (''Gasmarus'') &lt;br&gt; Cazo (Gazo) + Mero (Maro)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]'''
| —
| ''Caro'' (''Kárr'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]'''
| —
| ''Kareke'' &lt;br&gt; Caro + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]'''
| —
| ''Karila'' &lt;br&gt; Caro + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]'''
| 
| ''Coributh''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Karbot''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Korbot''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Caro + Boto (Buto) &lt;br&gt; ''Karibaudis'' &lt;br&gt; Caro + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]'''
| 
| ''Caruin'' &lt;br&gt; Caro + Wino
| ''Vinicar'' &lt;br&gt; Wino + Caro
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]'''
| 
| ''Kargil'' &lt;br&gt; Caro + Gilo &lt;br&gt; ''Corgal''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Caro + Gailo (Galo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]'''
| 
| ''Caragolt'' &lt;br&gt; Caro + Goldo &lt;br&gt; Caro + Gaudo (Gaut)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]'''
| 
| ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') &lt;br&gt; Caro + Mann
| ''Manakari'' &lt;br&gt; Mann + Caro
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кармін (імя)|Кармін]]'''
| 
| ''Carmin'' (''Karmin'') &lt;br&gt; Caro + Minno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]'''
| 
| ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') &lt;br&gt; Caro + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карыят (імя)|Карыят]]'''
| 
| ''Cariatto'' &lt;br&gt; Caro + Joto &lt;br&gt; Caro + Hatho (Adi)
| ''Jutcar'' &lt;br&gt; Joto (Juto) + Caro
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]'''
| —
| ''Carolus'' (''Carellus'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінда]]'''
| —
| ''Kindo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]'''
| —
| ''Kintilo'' (''Kindel'') &lt;br&gt; Kindo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кінцібут]]
| 
| Kindo + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кінцівіл]]
| 
| Kindo + Wilo
| ''Willekind'' &lt;br&gt; Wilo + Kindo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кіндэр]]'''
| 
| ''Kinder'' (''Kinter'') &lt;br&gt; Kindo + Heri
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]'''
| —
| ''Klaus'' (''Nikolaus'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кляўзгайла]]
| 
| Klaus + Gailo
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кома (імя)|Кома]]'''
| —
| ''Como'' (''Gumo'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Куміла|Куміла (Комель, Кумель)]]'''
| —
| ''Comela'' (''Gumila'') &lt;br&gt; Como (Gumo) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]'''
| 
| ''Comont'' &lt;br&gt; Como + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Camund'' &lt;br&gt; Camo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]'''
| —
| ''Cono'' (''Cuno'')
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]'''
| —
| ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]'''
| —
| ''Chunulo'' (''Künel'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]'''
| —
| ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Konosz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Cono (Cuno) + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Конвід]]
| 
| Cono + Wido
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]'''
| 
| ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.&lt;/ref&gt;}} &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Wilo
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]'''
| 
| ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Gailo (Gelo)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Конгенд]]
| 
| Cono + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Конгер]]'''
| 
| ''Kunger'' &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Gero
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]'''
| 
| ''Cunigard'' &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]'''
| 
| ''Kunat'' &lt;br&gt; Cono + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Конер]]'''
| 
| ''Koner'' (''Cunari'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Конарт|Конарт (Кунэрт)]]'''
| 
| ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Hardt (Hart)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]'''
| 
| ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Rado
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кондрут]]'''
| 
| ''Cundrud'' &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Trudo (Drutus)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]'''
| —
| ''Leuico'' (''Leweke'') &lt;br&gt; Leuo + -k-
|—
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]'''
| 
| ''Lewald'' (''Lewolt'') &lt;br&gt; Leuo + Waldo (Walt)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Леварт]]'''
| 
| ''Levard'' &lt;br&gt; Leuo + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]'''
| 
| ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') &lt;br&gt; Leon + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Легарт]]'''
| 
| ''Legart'' (''Legard'') &lt;br&gt; Laico (Lecke) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лідэла]]'''
| —
| ''Ledila'' &lt;br&gt; Ledus (Leto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Летаўт]]'''
| 
| ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') &lt;br&gt; Ledus (Leto) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ліба]]'''
| —
| ''Libo'' &lt;br&gt; ''Lubo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лібэка]]'''
| —
| ''Libicho'' &lt;br&gt; Libo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лібель]]'''
| —
| ''Libila'' &lt;br&gt; Libo + -l- &lt;br&gt; Lubo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лібельт]]'''
| 
| ''Libolt'' &lt;br&gt; Libo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Lubo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лібэр]]'''
| 
| ''Liberi'' (''Libheri'') &lt;br&gt; Libo + Heri &lt;br&gt; Lubo + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]'''
| —
| ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]'''
| —
| ''Lindicke'' (''Lindecke'') &lt;br&gt; Lindis + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ліндзін]]'''
| —
| ''Lendinus'' &lt;br&gt; Lindis (Lend) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]'''
| —
| ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодзік, Лоцейка)]]'''
| —
| ''Hlodico'' (''Lotichius'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лобарт]]'''
| 
| ''Lobert'' (''Chlodobert'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лодальд]]'''
| 
| ''Lodoald'' (''Chlodoald'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]'''
| 
| ''Lodwich'' (''Chlodwig'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + Wigo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]'''
| 
| ''Lodwin'' (''Hlotwin'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]'''
| 
| ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') &lt;br&gt; Lodo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Люб|Люб (Люба)]]'''
| —
| ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]'''
| —
| ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') &lt;br&gt; Lubo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любель (імя)|Любель]]'''
| —
| ''Liubilo'' (''Liebel'') &lt;br&gt; Lubo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любень|Любень]]'''
| —
| ''Luben'' (''Lubin'') &lt;br&gt; Lubo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любш]]'''
| —
| ''Lubisch'' &lt;br&gt; Lubo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]'''
| 
| ''Luber'' &lt;br&gt; Lubo + Heri (Hari)
| ''Erliub'' &lt;br&gt; Heri + Lubo 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]'''
| 
| ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Lubo + Bert &lt;br&gt; ''Liubhart'' (''Liebert'') &lt;br&gt; Lubo + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Liubardus'' &lt;br&gt; Lubo + Bardo (Barto)
| ''Beretliub'' &lt;br&gt; Bert + Lubo &lt;br&gt; ''Hartlib'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Lubo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лют|Лют (Люд)]]'''
| —
| ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]'''
| —
| ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') &lt;br&gt; Liudo (Liut) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людан]]'''
| —
| ''Liudan'' &lt;br&gt; Liudo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]'''
| —
| ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') &lt;br&gt; Liudo (Liut) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]'''
| 
| ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') &lt;br&gt; Liudo + Wino
| ''Winiliut'' &lt;br&gt; Wino + Liudo (Liut)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Літавор, Літавар, Лювер)]]'''
| 
| ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') &lt;br&gt; Liudo + Wardo (Warto) &lt;br&gt; ''Leudovera'' (''Litwara'') &lt;br&gt; Liudo + Wero (Varo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лютгарда|Людгарда]]'''
| 
| ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') &lt;br&gt; Liudo + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]'''
| 
| ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') &lt;br&gt; Liudo (Liut) + Heri (Hari)
| ''Herileut'' &lt;br&gt; Heri + Liudo (Liut)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людкен]]'''
| 
| ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') &lt;br&gt; Liudo + -kin &lt;br&gt; Liudo + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людміна]]'''
| 
| ''Ludzmin''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Liudo + Minno &lt;br&gt; ''Liudman'' &lt;br&gt; Liudo + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт)]]'''
| 
| ''Liumunt'' (''Liutmund'') &lt;br&gt; Liudo (Liut) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]'''
| —
| ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]'''
| —
| ''Langin'' (''Lengin'') &lt;br&gt; Lango + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]'''
| 
| ''Langwin'' (''Langevin'') &lt;br&gt; Lango + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]'''
| 
| ''Langarda'' (''Longard'') &lt;br&gt; Lango + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Лянгмін]]
| 
| Lango + Minno &lt;br&gt; ''Langman'' &lt;br&gt; Lango + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]'''
| —
| ''Lando'' (''Lanto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лянтэла]]'''
| —
| ''Landel'' (''Lendel'') &lt;br&gt; Lando (Lanto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]'''
| —
| ''Landina'' &lt;br&gt; Lando + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]'''
| 
| ''Lampert'' (''Lambert'') &lt;br&gt; Lando (Lanto) + Bert
| ''Bertlanda'' &lt;br&gt; Bert + Lando
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мага]]'''
| —
| ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магейка]]'''
| —
| ''Mageyke'' (''Magico'') &lt;br&gt; Mago + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]'''
| —
| ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') &lt;br&gt; Mago (Maco) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]'''
| —
| ''Meilo'' (''Meil'') &lt;br&gt; Mago (Meio) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магін|Магін (Мегін)]]'''
| —
| ''Magin'' (''Megin'') &lt;br&gt; Mago (Megi) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магун]]'''
| —
| ''Maguno'' (''Magonus'') &lt;br&gt; Mago + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]'''
| 
| ''Megel'' (''Megele'') &lt;br&gt; Mago (Megi) + Gailo (Gelo)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магер]]'''
| 
| ''Mager'' (''Magher'') &lt;br&gt; Mago + Heri
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Максьвіта]]'''
| 
| ''Meguswind'' (''Mehsuint'') &lt;br&gt; Mago (Maco) + Suint (Suitha)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]'''
| —
| ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]'''
| —
| ''Mazecha'' (''Mazika'') &lt;br&gt; Mazo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]'''
| —
| ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') &lt;br&gt; Mazo (Maas) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]'''
| —
| ''Massana'' &lt;br&gt; Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мазен]]'''
| —
| ''Massen'' &lt;br&gt; Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]'''
| —
| ''Masenda'' &lt;br&gt; Mazo (Maas) + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мазгел)]]'''
| 
| ''Mesgilo'' &lt;br&gt; Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) &lt;br&gt; Masgo (Meske) + -l-
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]]
| 
| Mazo + Rim
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мала]]'''
| —
| ''Malo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]'''
| —
| ''Malicho'' &lt;br&gt; Malo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]'''
| 
| ''Malwida'' &lt;br&gt; Malo + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Малгуд]]'''
| 
| ''Maalgodus'' &lt;br&gt; Malo + Gudo (Godo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мамейка]]'''
| —
| ''Mamecho'' &lt;br&gt; Mamo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]'''
| —
| ''Mamila'' &lt;br&gt; Mamo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ман|Ман (Мань)]]'''
| —
| ''Mann'' (''Manno'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]'''
| —
| ''Manniko'' (''Mannecho'') &lt;br&gt; Mann + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]'''
| —
| ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') &lt;br&gt; Mann + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]'''
| [[Відзіман]]
| ''Manvidus'' &lt;br&gt; Mann + Wido
| ''Widiman'' &lt;br&gt; Wido + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]]
| [[Віліман]]
| Mann + Wilo
| ''Wiliman'' (''Wilman'') &lt;br&gt; Wilo + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манівін]]'''
| 
| ''Manewine'' (''Manwine'') &lt;br&gt; Wino + Mann
| ''Winiman'' &lt;br&gt; Mann + Wino
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель)]]'''
| [[Гайліман]]
| ''Manigel'' &lt;br&gt; Mann + Gailo (Gelo)
| ''Gailamanns'' &lt;br&gt; Mann + Gailo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]'''
| 
| ''Manegardus'' (''Mangerðr'') &lt;br&gt; Mann + Gerd (Gardo)
| ''Gartmann'' &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мангін|Мангін (Манген)]]'''
| 
| ''Mannikin'' &lt;br&gt; Mann + -kin &lt;br&gt; Mann + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]'''
| [[Гудман]]
| ''Mangod'' (''Mangut'') &lt;br&gt; Mann + Gudo (Godo)
| ''Guotman'' &lt;br&gt; Gudo + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манар]]'''
| [[Герман (імя)|Герман]]
| ''Manarius'' (''Manahari'') &lt;br&gt; Mann + Heri (Hari)
| ''Hermann'' (''Harimann'') &lt;br&gt; Heri (Hiro) + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манят|Манят (Манат)]]'''
| 
| ''Mannato'' &lt;br&gt; Mann + Joto &lt;br&gt; Mann + Hatho (Adi)
| ''Hadoman'' &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мантур]]'''
| 
| ''Mandur'' (''Mandor'') &lt;br&gt; Mann + Torro
| ''Tormann'' &lt;br&gt; Torro + Mann
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]'''
| —
| ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') &lt;br&gt; Marcho + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маркальд]]'''
| 
| ''Marcold'' (''Marcald'') &lt;br&gt; Marcho + Waldo
| ''Valadamarca'' &lt;br&gt; Waldo + Marcho
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маргер]]'''
| 
| ''Margger'' &lt;br&gt; Marcho + Ger
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]'''
| —
| ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]'''
| —
| ''Martilo'' &lt;br&gt; Marti + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]'''
| 
| ''Martoin'' (''Merduwinus'') &lt;br&gt; Marti (Mardo) + Wino
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Мост)]]'''
| —
| ''Masto''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Масьціла|Масьціла (Масталь, Мастэль)]]'''
| —
| ''Mastilo'' (''Mastal'') &lt;br&gt; Masto + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Масьцін]]'''
| —
| ''Mastin'' &lt;br&gt; Masto + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]'''
| 
| ''Mastoaldus'' &lt;br&gt; Masto + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]]
| 
| Masto + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]'''
| —
| ''Matto'' (''Mado'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]'''
| —
| ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]'''
| —
| ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]'''
| —
| ''Meddin'' (''Medden'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Матывік]]'''
| 
| ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + Wigo (Wic)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медвін]]'''
| 
| ''Medwinus'' (''Matuvin'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Матар]]'''
| 
| ''Matter'' (''Mather'') &lt;br&gt; Matto + Heri (Hari)
| ''Herimat''&lt;br&gt; Heri + Matto
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]'''
| 
| ''Matgen'' &lt;br&gt; Matto (Mado) + -kin &lt;br&gt;  Matto (Mado) + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]'''
| 
| ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магон]]'''
| —
| ''Magonus'' (''Maganus'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]'''
| —
| ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]'''
| —
| ''Meynell'' &lt;br&gt; Meyn + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мейнуш]]'''
| —
| ''Mejnuš''{{Заўвага|name=&quot;Чэхія&quot;}} (''Majnuš''{{Заўвага|name=&quot;Чэхія&quot;}}) &lt;br&gt; Meyn + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]'''
| 
| ''Meinar'' &lt;br&gt; Meyn + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]'''
| 
| ''Meinart'' (''Meynard'') &lt;br&gt; Meyn + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]'''
| —
| ''Milo'' (''Melus'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]'''
| —
| ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') &lt;br&gt; Milo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]'''
| —
| ''Mellen'' (''Melin'') &lt;br&gt; Milo (Melus) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]'''
| 
| ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') &lt;br&gt; Milo (Melus) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]'''
| 
| ''Melvid'' (''Melewidis'') &lt;br&gt; Milo (Melus) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілар]]'''
| 
| ''Milehar'' &lt;br&gt; Milo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]'''
| 
| ''Meligedius'' &lt;br&gt; Milo (Melus) + Geda (Giddo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]'''
| 
| ''Millikin'' &lt;br&gt; Milo (Melus) + Ginno &lt;br&gt; Milo + -kin 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]'''
| 
| ''Milgunt'' &lt;br&gt; Milo + Gunth (Kunth)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]]
|  
| Milo + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Malmund'' &lt;br&gt; Malo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]'''
| 
| ''Milliot'' (''Melot'') &lt;br&gt; Milo (Melus) + Joto (Juto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]'''
| —
| ''Minno'' (''Menno'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]'''
| —
| ''Minnico'' (''Meniko'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]'''
| —
| ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]]
| [[Альгмін]]
| Minno + Helgi (Alko)
| Helgi (Algo) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінбут]]'''
| [[Бутмін]]
| ''Menbodo'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Minno + Boto (Buto) 
| ''Butmen'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Minno &lt;br&gt; ''Budmyn'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]'''
| 
| ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') &lt;br&gt; Minno + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]'''
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| ''Minuit'' &lt;br&gt; Minno + Wido &lt;br&gt; ''Meginwid'' &lt;br&gt;  Meyn (Megin) + Wido
| Wido + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]'''
| [[Гайлімін]]
| ''Minigelus'' (''Mengel'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gailo (Gelo)
| ''Geleminus'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгіла]]'''
| 
| ''Mengilo'' (''Menkilo'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gilo
| ''Gilmin'' (''Gilmen'') &lt;br&gt; Gilo + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгер]]'''
| [[Гермін]]
| ''Minger'' (''Menger'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gero
| ''Germinus'' &lt;br&gt; Gero (Giro) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгірд]]'''
| 
| ''Mingard'' &lt;br&gt; Minno + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]'''
| 
| ''Menegald'' (''Minegolt'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Goldo &lt;br&gt; ''Menigaut'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gaudo (Gaut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]'''
| 
| ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + -kin &lt;br&gt; Minno (Menno) + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]'''
| [[Гудымін]]
| ''Mengodus'' (''Mengotus'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gudo (Godo)
| ''Goudemen'' &lt;br&gt; Gudo + Minno (Menno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінар]]'''
| 
| ''Minar'' (''Mennarius'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінард|Менарт (Мінард)]]'''
| 
| ''Mennert'' (''Minnert'', ''Minard'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]'''
| [[Даўмен]]
| ''Mindach'' (''Mendoch'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Daugo (Davo) &lt;br&gt; Meyn + Dago
| ''Dauman'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Mann &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Minno (Menno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінконт]]'''
| [[Кантмін]]
| ''Menegundia'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gunth (Kunth)
| ''Cundomenus'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]]
| [[Мантымін]]
| Minno + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Maginmund'' &lt;br&gt; Meyn (Megin) + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]'''
| 
| ''Miniatus'' &lt;br&gt; Minno + Joto (Juto) &lt;br&gt; Minno + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента)]]'''
| —
| ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]'''
| —
| ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') &lt;br&gt; Manto (Minte) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]'''
| [[Таўцімін]]
| ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') &lt;br&gt; Manto (Minte) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Minno + Teudo (Taut)
| Teudo (Taut) + Minno
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]'''
|
| ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') &lt;br&gt; Manto (Mende) + Heri (Hari)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мендрык|Мендрык (Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]'''
|
| ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') &lt;br&gt; Manto (Mende) + Rick
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]'''
| —
| ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]'''
| —
| ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') &lt;br&gt; Mero (Miro) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]'''
| —
| ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') &lt;br&gt; Mero + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]'''
| —
| ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]'''
| —
| ''Merusch'' &lt;br&gt; Mero (Miro) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Марбут]]'''
| 
| ''Marbotte'' (''Meriboto'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + Boto (Buto)
| ''Botmar'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Mero (Maro)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мервін]]'''
| 
| ''Mervinus'' (''Maruin'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + Wino
| ''Winimar'' &lt;br&gt; Wino + Mero (Maro)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маргела|Маргела (Маргель, Маргайла, Маргаль)]]'''
| 
| ''Mergell'' &lt;br&gt; Mero (Maro) + Gailo (Gelo)
| ''Geilamer'' (''Gelmer'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Mero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маркунт]]'''
| 
| ''Margundis'' (''Mariconda'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + Gunth (Kunth)
| ''Gundemar'' (''Cundmar'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Mero (Maro)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]'''
| 
| ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]'''
| —
| ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]'''
| —
| ''Motico'' (''Muteke'') &lt;br&gt; Mot (Muta) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маціла|Маціла (Мутэль, Мацель)]]'''
| —
| ''Motilo'' (''Mutila'', ''Mutel'') &lt;br&gt; Mot (Muta) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]'''
| —
| ''Modin'' (''Muttin'') &lt;br&gt; Mot (Muta) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мутаўт]]'''
| 
| ''Muotolt'' &lt;br&gt; Mot (Muta) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Mot (Muta) + Teudo (Taut)
| ''Teutmodus'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Mot 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]'''
| 
| ''Moetwil'' &lt;br&gt; Mot (Muta) + Wilo
| ''Willimot'' &lt;br&gt; Wilo + Mot
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мотар]]'''
| 
| ''Motar'' (''Mothar'', ''Moter'') &lt;br&gt; Mot + Heri (Hari)
| ''Herimot'' &lt;br&gt; Heri + Mot
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]'''
| —
| ''Mus''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Musz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}})
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]'''
| —
| ''Musilo'' (''Musula'') &lt;br&gt; Mus + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]'''
| —
| ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]'''
| —
| ''Mundicho'' (''Mondicus'') &lt;br&gt; Mund (Mont) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]'''
| —
| ''Muntilo'' (''Montel'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]'''
| —
| ''Muntsch'' &lt;br&gt; Mund (Mont) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]'''
| [[Валімонт]]
| ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Mund (Munt) + Teudo (Taut)
| ''Walmont'' (''Waltmunt'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Teutmunt'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мандывік]]'''
| [[Вігмант]]
| ''Mundivicus'' &lt;br&gt; Mund + Wigo (Wic)
| ''Wigmunt'' (''Wicmund'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]]
| [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]]
| Mund (Munt) + Wido
| ''Widmund'' &lt;br&gt; Wido + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]'''
| [[Вілімонт]]
| ''Muntwil'' &lt;br&gt; Mund (Munt) + Wilo
| ''Wilmunt'' &lt;br&gt; Wilo + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мантывін]]'''
| 
| ''Mondawin'' (''Mundawins'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Wino
| ''Winimunt'' &lt;br&gt; Wino + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]'''
| [[Галімонт]]
| ''Montigel'' &lt;br&gt; Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
| ''Galmund'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Монтгард)]]'''
| [[Гірдзімонт]]
| ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') &lt;br&gt; Mund + Gerd
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]'''
| 
| ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Heri (Hari)
| ''Hermunt'' (''Herimont'') &lt;br&gt; Heri + Mund (Mont)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Монтарт]]'''
| 
| ''Mundert'' (''Mundhart'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Hardt (Hart)
| ''Hardmunt'' (''Hartomund'') &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мантымін]]
| [[Мінімонт]]
| Mund (Munt) + Minno
| Minno + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]'''
| 
| ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') &lt;br&gt; Mund + Rick
| ''Richmont'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]]
| [[Рымант]]
| Mund (Munt) + Rim
| ''Rimunt'' &lt;br&gt; Rim + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нейка]]'''
| —
| ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]'''
| 
| ''Nagel'' (''Nagal'') &lt;br&gt; Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]'''
| 
| ''Naimundus'' (''Neimundus'') &lt;br&gt; Naicho + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нань]]'''
| —
| ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наніка]]'''
| —
| ''Nannicha'' &lt;br&gt; Nanno + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Ненарт, Нінарт)]]'''
| 
| ''Nanhart'' (''Nennert'') &lt;br&gt; Nanno (Nenna) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наць]]'''
| —
| ''Nath'' (''Nato'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]'''
| 
| ''Nater'' (''Nadhere'') &lt;br&gt; Nath + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])'''
| —
| ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ніціла]]'''
| —
| ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') &lt;br&gt; Nieth (Nid) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]'''
| 
| ''Negele'' (''Niegel'') &lt;br&gt; Nieth + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]'''
| 
| ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') &lt;br&gt; Nieth (Nid) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нітарт]]'''
| 
| ''Nitart'' (''Nithart'') &lt;br&gt; Nieth + Hardt (Hart)
| ''Hartnid'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Nieth (Nid) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нетымер]]'''
| 
| ''Nitimerus'' (''Niemer'') &lt;br&gt; Nieth + Mero
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]'''
| —
| ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]'''
| —
| ''Nothicho'' (''Nodiko'') &lt;br&gt; Noddo (Noto) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нацель]]'''
| —
| ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') &lt;br&gt; Noddo (Noto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нутаўт]]'''
| 
| ''Notaldus'' (''Noteldus'') &lt;br&gt; Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) &lt;br&gt; Noddo (Nutte) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]'''
| 
| ''Nudhari'' (''Nothar'') &lt;br&gt; Noddo (Nutte) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]'''
| —
| ''Noro'' (''Nero'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]'''
| —
| ''Noriko'' (''Norke'') &lt;br&gt; Noro + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]'''
| —
| ''Narelo'' &lt;br&gt; Noro (Nero) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]'''
| —
| ''Nerin'' (''Norin'') &lt;br&gt; Noro (Nero) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]'''
| —
| ''Norusch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Noreš''{{Заўвага|name=&quot;Чэхія&quot;|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Noro + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарбар]]'''
| 
| ''Norber'' &lt;br&gt; Noro + Baro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]'''
| 
| ''Norbert'' (''Nerbertus') &lt;br&gt; Noro (Nero) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]'''
| [[Бутнар]]
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Norpod'') &lt;br&gt; Noro + Boto (Buto) &lt;br&gt; Noro + Bodo (Budo)
| ''Botner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Buthneri''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Noro (Nero)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]'''
| 
| ''Norvid'' &lt;br&gt; Noro + Wido
| ''Widhener'' &lt;br&gt; Wido + Noro (Nero)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарвіл]]'''
| 
| ''Norvilus'' &lt;br&gt; Noro + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]]
| [[Войшнар]]
| Noro + Weise (Wiso) &lt;br&gt; Noro + Waiso (Voysch)
| ''Wießner'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Noro 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]'''
| 
| ''Nargella'' &lt;br&gt; Noro (Nero) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]'''
| 
| ''Norman'' (''Neriman'') &lt;br&gt; Noro + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]'''
| 
| ''Normunt'' (''Normundus'') &lt;br&gt; Noro + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]'''
| —
| ''North'' (''Nardo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]'''
| 
| ''Nartolt'' (''Nortold'') &lt;br&gt; North + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Noro (Nero) + Teudo (Taut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]'''
| —
| ''Newilo'' &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нявойст]]'''
| —
| ''Neosta'' &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + -st-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Нявойна]]
| 
| ''Nevin'' &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Wino (Weine) &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Невярд]]'''
| 
| ''Niviard'' (''Niewerth'') &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Hardt
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Неўрад]]'''
| 
| ''Niwrat'' (''Neurodus'') &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нястольт]]'''
| 
| ''Nistaldus'' &lt;br&gt; Nistio + Waldo &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Stalto
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ота]]'''
| —
| ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]'''
| —
| ''Otilo'' (''Audilo'') &lt;br&gt; Oto (Audo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Одзін (імя)|Одзін]]'''
| —
| ''Odin'' &lt;br&gt; Oto (Odo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Отаўт]]'''
| 
| ''Ottolt'' &lt;br&gt; Oto + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Атгін]]'''
| 
| ''Otken'' (''Oetgen'') &lt;br&gt; Oto + -kin &lt;br&gt; Oto + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Атмут]]'''
| 
| ''Otmot'' &lt;br&gt; Oto + Mot (Muto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Адрык]]'''
| 
| ''Odric'' &lt;br&gt; Oto (Odo) + Rick
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Окель]]'''
| —
| ''Ockel'' (''Okilo'') &lt;br&gt; Occo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пац|Пац (Пач)]]'''
| —
| ''Pazzo'' (''Patza'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]'''
| 
| ''Pazolt'' (''Petzold'') &lt;br&gt; Pazzo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Petz + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Прош|Прош (Прыш)]]'''
| —
| ''Brezzo'' (''Prosch'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]]
| 
| Brezzo (Prosch) + Gento
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прызмант)]]'''
| 
| ''Prosmund'' (''Brosmundus'') &lt;br&gt; Brezzo (Prosch) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]'''
| —
| ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]'''
| —
| ''Rappo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рапш]]'''
| —
| ''Rapsch'' &lt;br&gt; Rabanus (Rappo) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рага|Рага (Рэга)]]'''
| —
| ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]'''
| —
| ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') &lt;br&gt; Rago (Reggi) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]'''
| —
| ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') &lt;br&gt; Rago + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]'''
| 
| ''Ragvald'' &lt;br&gt; Rago + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]'''
| 
| ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') &lt;br&gt; Rago (Reggi) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]'''
| 
| ''Regimunt'' (''Ragemunt'') &lt;br&gt; Rago (Reggi) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Rigmunt'' &lt;br&gt; Rick + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Раган]]'''
| —
| ''Raganus''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]'''
| —
| ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]'''
| 
| ''Reinald'' (''Raginald'') &lt;br&gt; Rein (Raganus) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]'''
| 
| ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') &lt;br&gt; Rein (Raganus) + Gero
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэйнар]]'''
| 
| ''Reinar'' (''Raganhar'') &lt;br&gt; Rein (Raganus) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]'''
| 
| ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') &lt;br&gt; Rein (Raganus) + Mund
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]'''
| —
| ''Rakila'' &lt;br&gt; Raco (Rako) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]'''
| —
| ''Rado'' (''Rato'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]'''
| —
| ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') &lt;br&gt; Rado + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]]'''
| —
| ''Radila'' (''Radel'', ''Radulus'') &lt;br&gt; Rado + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]'''
| —
| ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]'''
| —
| ''Raduni'' &lt;br&gt; Rado + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]'''
| —
| ''Radusch'' (''Ratsch'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]'''
| 
| ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Rado + Teudo (Taut) 
| ''Waltrat'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Rado (Rato) &lt;br&gt; ''Teudrad'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Rado
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Радвіл)]]'''
| 
| ''Ratwilius'' &lt;br&gt; Rado (Rato) + Wilo
| ''Wilrad'' &lt;br&gt; Wilo + Rado
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]'''
| 
| ''Radowin'' (''Radwin'') &lt;br&gt; Rado + Wino
| ''Winirad'' &lt;br&gt; Wino + Rado
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радыгайла]]'''
| 
| ''Ratgeil'' (''Redgell'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + Gailo
| ''Geilrad'' (''Gailrat'') &lt;br&gt; Gailo + Rado (Rato)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]'''
| 
| ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]]
| 
| Rado + Minno
| ''Minrath'' (''Menrad'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + Minno
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзімонт]]'''
| 
| ''Radmunt'' (''Ratemund'') &lt;br&gt; Rado + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Разела|Разела (Разель, Ражэла)]]'''
| —
| ''Razala'' (''Rassel'') &lt;br&gt; Razo (Rasse) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рам]]'''
| —
| ''Ramo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]'''
| —
| ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Ramo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]'''
| —
| ''Ramut'' &lt;br&gt; Ramo + -t- &lt;br&gt; Ramo + Mot (Muta)
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамша]]'''
| —
| ''Ramsch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Ramysch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Rames''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Ramo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамаўт]]'''
| 
| ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') &lt;br&gt; Ramo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт)]]'''
| 
| ''Ramunt'' &lt;br&gt; Ramo + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Romont'' (''Romundus'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рань]]'''
| —
| ''Rano'' (''Rahn'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Раніла]]'''
| —
| ''Ranila'' &lt;br&gt; Rano + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ранвід]]'''
| 
| ''Ranoid'' (''Ranvid'') &lt;br&gt; Rano + Wido
| ''Widerannus'' &lt;br&gt; Wido + Rano
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]'''
| —
| ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рандзіла]]'''
| —
| ''Randilo'' &lt;br&gt; Rando + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рандзін]]'''
| —
| ''Randinus'' (''Randenus'') &lt;br&gt; Rando + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]'''
| [[Ерандзь]]
| ''Randhar'' (''Randhere'') &lt;br&gt; Rando + Heri (Hari)
| ''Herrand'' (''Harranth'') &lt;br&gt; Heri (Hari) + Rando (Ranto)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]'''
| —
| ''Rucco'' (''Rocco'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]'''
| —
| ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Ruclo'') &lt;br&gt; Rucco (Rocco) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рукша]]'''
| —
| ''Rocksch'' &lt;br&gt; Rucco (Rocco) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Руга]]'''
| —
| ''Rugo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]'''
| —
| ''Rugin'' &lt;br&gt; Rugo + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рувіль]]'''
| —
| ''Rowilo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]'''
| —
| ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка)]]'''
| —
| ''Rümecke'' (''Hromiko'') &lt;br&gt; Rumo (Hruam) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]'''
| —
| ''Rummel'' (''Rommel'') &lt;br&gt; Rumo (Ruom) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Румін|Румін (Ромен)]]'''
| —
| ''Rumin'' (''Romenus'') &lt;br&gt; Rumo (Ruom) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ромат]]'''
| —
| ''Romatus'' &lt;br&gt; Rumo (Ruom) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Румш|Румш (Ромш)]]'''
| —
| ''Rumsch'' &lt;br&gt; Rumo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]'''
| 
| ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') &lt;br&gt; Rumo + Bald (Boldt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]'''
| 
| ''Rombodus''  &lt;br&gt; Rumo (Ruom) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]'''
| 
| ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') &lt;br&gt;  Rumo (Ruom) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]'''
| —
| ''Runo'' (''Run'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]'''
| —
| ''Runnecke'' (''Runica'') &lt;br&gt; Runo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]'''
| —
| ''Rupke'' &lt;br&gt; Rupo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]'''
| —
| ''Rost'' (''Rust'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]'''
| —
| ''Rosteck'' &lt;br&gt; Rost (Rust) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Расьціла]]'''
| —
| ''Rustil'' &lt;br&gt; Rost (Rust) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ростан]]'''
| —
| ''Rostan'' (''Ruston'') &lt;br&gt; Rost + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]'''
| —
| ''Rusten'' (''Rosten'') &lt;br&gt; Rost (Rust) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]'''
| 
| ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') &lt;br&gt; Rost (Rust) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]'''
| —
| ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]'''
| —
| ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') &lt;br&gt; Rick (Rih) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]'''
| [[Болтрык]]
| ''Ribald'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Bald
| ''Boldericus'' &lt;br&gt; Bald (Boldt) + Rick
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]'''
| 
| ''Ricgela'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыконт]]'''
| [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]]
| ''Rihcund'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
| ''Condricus'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rick
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыхлік]]'''
| 
| ''Richlich'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + *Lic
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рым (імя)|Рым]]'''
| —
| ''Rim'' (''Rimo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]'''
| —
| ''Rimicho'' &lt;br&gt; Rim + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымель]]'''
| —
| ''Riemel'' (''Rimila'') &lt;br&gt; Rim + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэмест]]'''
| —
| ''Rimisto'' (''Remistus'') &lt;br&gt; Rim + -st-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]'''
| —
| ''Rymut''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Rim + -t- &lt;br&gt; Rim + Mot (Muta)
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]'''
| —
| ''Rymsza''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Rim + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымбут]]'''
| [[Бутрым]]
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') &lt;br&gt; Rim + Boto (Buto) &lt;br&gt; Rim + Bodo (Budo)
| ''Bauderrim'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Rim
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымальд]]'''
| 
| ''Rimald'' &lt;br&gt; Rim + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]]
| 
| Rim + Wido &lt;br&gt; ''Rennuit'' &lt;br&gt; Rein + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]]
| 
| ''Rimagil'' (''Rimgils'') &lt;br&gt; Rim + Gilo (&lt; Gisel) &lt;br&gt; Rim + Gailo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымгальд]]'''
| [[Гаўдрым]]
| ''Rimigaud'' &lt;br&gt; Rim + Gaudo
| Gaudo + Rim
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымер)]]'''
| 
| ''Rimarus'' (''Rimer'') &lt;br&gt; Rim + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымард]]'''
| 
| ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') &lt;br&gt; Rim + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымконт]]'''
| [[Кантрым]]
| ''Rimigundus'' &lt;br&gt; Rim + Gunth (Kunth)
| ''Gondarim'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rim
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыман]]'''
| 
| ''Rimann'' &lt;br&gt; Rim + Mann &lt;br&gt; Rick (Rih) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]'''
| [[Мантрым (імя)|Мантрым]]
| ''Rimunt'' (''Rimund'') &lt;br&gt; Rim + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Rim
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]]
| 
| Rim + Teudo (Teudo) &lt;br&gt; ''Rintolt'' (''Rindolt'') &lt;br&gt; Rindr + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]'''
| —
| ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]'''
| —
| ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') &lt;br&gt; Rinco (Ringk) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рынкун]]'''
| —
| ''Ringun'' &lt;br&gt; Rinco (Ringk) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]'''
| 
| ''Ringold'' (''Ringwald'') &lt;br&gt; Rinco (Ringk) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]'''
| —
| ''Rido'' (''Rito'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]'''
| —
| ''Redeco'' &lt;br&gt; Rido + -k- &lt;br&gt; Rado + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]'''
| —
| ''Riedel'' &lt;br&gt; Rido (Rito) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рытэн]]'''
| —
| ''Rieden'' &lt;br&gt; Rido (Rito) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рытаўт]]'''
| 
| ''Ritoldus'' (''Ritaud'') &lt;br&gt; Rido (Rito) + Waldo (Walt)
| ''Waltrid'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Rido &lt;br&gt; ''Theutrid'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Rido
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыдмонт]]'''
| 
| ''Redmund'' &lt;br&gt; Rido + Mund (Munt) &lt;br&gt; Rado + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саба]]'''
| —
| ''Saba'' (''Sabas'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]'''
| —
| ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') &lt;br&gt; Saba + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]'''
| —
| ''Sabine'' &lt;br&gt; Saba + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]'''
| 
| ''Sabherus'' &lt;br&gt; Saba + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сава (імя)|Сава]]'''
| —
| ''Soava''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Савіла|Савіла (Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Савель, Шавела)]]'''
| —
| ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') &lt;br&gt; Soava + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]'''
| 
| ''Savigello'' &lt;br&gt; Soava + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]'''
| 
| ''Sawkin'' &lt;br&gt; Soava + -kin &lt;br&gt; Savas + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]'''
| 
| ''Savegotus'' (''Savegotis'') &lt;br&gt; Soava + Gudo (Godo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саўконт]]'''
| 
| ''Savegonte'' &lt;br&gt; Soava + Gunth (Cund)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Савімонт]]
| 
| Soava + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]'''
| 
| ''Savericus'' (''Severicus'') &lt;br&gt; Soava + Rim
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Савірым]]
| 
| Soava + Rim
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]'''
| —
| ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]'''
| —
| ''Sakel'' (''Sagilo'') &lt;br&gt; Sack + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Шакен, Сакін)]]'''
| —
| ''Sacken'' &lt;br&gt; Sack + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]'''
| 
| ''Sagel'' (''Sagalo'') &lt;br&gt; Sack (Saage) + Gailo (Gelo)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]'''
| 
| ''Sagar'' (''Sahker'') &lt;br&gt; Sack (Saage) + Heri (Hari)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]'''
| —
| ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Жалека, Сялейка)]]'''
| —
| ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Салін]]'''
| —
| ''Salina'' &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]'''
| 
| ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + -t-
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сельвін|Сельвін (Шалавін)]]'''
| 
| ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') &lt;br&gt; Salvo (Selo) + Wino
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]'''
| 
| ''Salger'' (''Salager'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + Gero
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]'''
| 
| ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Саўман, Саламен)]]'''
| 
| ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жалмонт]]'''
| 
| ''Salmond'' (''Salamund'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сань]]'''
| —
| ''Sanno'' (''Senne'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]'''
| —
| ''Sanilo'' (''Senilo'') &lt;br&gt; Sano (Senne) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]]
| 
| Sano + Gawo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]'''
| —
| ''Sando''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сандзейка]]'''
| —
| ''Sandika'' &lt;br&gt; Sando + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]'''
| —
| ''Sandel'' (''Sendel'') &lt;br&gt; Sando + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]'''
| 
| ''Santold'' &lt;br&gt; Sando + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зантэр|Зантэр (Жантар, Сантыр, Шантэр, Зандэр, Зандар, Сандар, Шандэр, Шандар)]]'''
| 
| ''Santer'' (''Sandheri'', ''Santari'') &lt;br&gt; Sando + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шандрык]]'''
| 
| ''Sandrih'' &lt;br&gt; Sando + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]'''
| —
| ''Sarus'' (''Serre'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]'''
| —
| ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') &lt;br&gt; Sarus (Serre) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]'''
| —
| ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') &lt;br&gt; Sarus (Serre) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]'''
| 
| ''Serbutt'' (''Saraboto'') &lt;br&gt; Sarus (Serre) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]'''
| 
| ''Sarvidis'' &lt;br&gt; Sarus + Wido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]'''
| 
| ''Sarvilo'' &lt;br&gt; Sarus + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]'''
| 
| ''Sargeli'' &lt;br&gt; Sarus + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саргонт]]'''
| 
| ''Saragante'' &lt;br&gt; Sarus + Gunth
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]'''
| 
| ''Saregaud'' &lt;br&gt; Sarus + Gaud
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот)]]'''
| 
| ''Sargood'' &lt;br&gt; Sarus + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарман|Сарман (Шараман)]]'''
| 
| ''Saraman'' &lt;br&gt; Sarus + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт)]]'''
| 
| ''Sarmund'' (''Saramund'') &lt;br&gt; Sarus + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]]
| 
| Zeiz + Teudo
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Свала|Свала (Швала)]]'''
| —
| ''Swala''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]]
| 
| Swala + Gedo (Geto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]'''
| 
| ''Suanikin'' (''Schwankinna'') &lt;br&gt; Svano + -kin &lt;br&gt; Svano + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]'''
| —
| ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]'''
| —
| ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') &lt;br&gt; Suint (Suitha) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]'''
| —
| ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') &lt;br&gt; Suint + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]'''
| —
| ''Suidun'' (''Switun'') &lt;br&gt; Suint + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]'''
| 
| ''Switbodo'' &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]]
| 
| Suint + Gailo
| ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Suint
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]'''
| 
| ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Heri
| ''Heriswind'' &lt;br&gt; Heri + Suint (Swind)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]]
| 
| Suint + Rago
| ''Raginswinda'' &lt;br&gt; Rago + Suint (Swind)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]]
| 
| Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Suint + Ricgela &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвентальд)]]'''
| 
| ''Switald'' (''Swindolt'') &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Teudo (Taut)
| ''Waltswind'' &lt;br&gt;  Waldo (Walt) + Suint (Swind) &lt;br&gt; ''Theutsuint'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Suint
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]'''
| —
| ''Sibilo'' &lt;br&gt; Sibo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]'''
| —
| ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]'''
| —
| ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') &lt;br&gt; Sigo (Sick) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]'''
| —
| ''Sigun'' (''Siguni'') &lt;br&gt; Sigo (Sick) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]'''
| 
| ''Sibald'' (''Sibold'') &lt;br&gt; Sigo + Bald
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]'''
| 
| ''Siber'' (''Sibar'') &lt;br&gt; Sigo + Baro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]'''
| 
| ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') &lt;br&gt; Sigo + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]'''
| 
| ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') &lt;br&gt; Sigo (Segga) + Boto (Buto) &lt;br&gt; Sigo + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]'''
| 
| ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') &lt;br&gt; Sigo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зіварт|Зіварт (Жыварт, Сіварт)]]'''
| 
| ''Siwart'' (''Sigiward'') &lt;br&gt; Sigo + Wardo (Warto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]'''
| 
| ''Sigaud'' &lt;br&gt; Sigo + Gaudo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]'''
| 
| ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') &lt;br&gt; Sigo (Segga) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зэгерд|Зэгерд (Сігірд)]]'''
| 
| ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigird'', ''Siggard'') &lt;br&gt; Sigo (Segga) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]'''
| 
| ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') &lt;br&gt; Sigo  (Sick) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]'''
| 
| ''Sigot'' (''Sægut'') &lt;br&gt; Sigo + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шыдаг]]'''
| 
| ''Sidag'' (''Sigdag'') &lt;br&gt; Sigo + Dago
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыман, Зымань)]]'''
| 
| ''Sieman'' (''Siegmann'') &lt;br&gt; Sigo + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]'''
| 
| ''Simot'' (''Sigimout'') &lt;br&gt; Sigo + Mot (Muta)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]'''
| 
| ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, Żygmont{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Simund'', ''Symont'') &lt;br&gt; Sigo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зэгрыда]]'''
| 
| ''Segrida'' (''Sigrida'') &lt;br&gt; Sigo (Segga) + Rido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шэйбар]]'''
| 
| ''Seiber'' &lt;br&gt; *Seio + Baro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]'''
| 
| ''Seyboth'' (''Seiboth'') &lt;br&gt; *Seio + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]'''
| 
| ''Seywaldus'' (''Seivalt'') &lt;br&gt; *Seio + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]'''
| 
| ''Seymund'' (''Seimund'') &lt;br&gt; *Seio + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зынь|Зынь (Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]'''
| —
| ''Sino'' (''Sini'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]'''
| 
| ''Singer'' (''Singar'') &lt;br&gt; Sino + Gero
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зінар]]'''
| 
| ''Siner'' (''Sinner'') &lt;br&gt; Sino + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зынгель|Зынгель (Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]'''
| 
| ''Singel'' (''Singilo'') &lt;br&gt; Singo + -l- &lt;br&gt; ''Sinigala'' &lt;br&gt; Sino + Gailo (Galo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жында|Жында (Зында)]]'''
| —
| ''Sindo'' (''Sindt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]'''
| —
| ''Sindico'' &lt;br&gt; Sindo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]'''
| —
| ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') &lt;br&gt; Sindo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шымбольт]]'''
| 
| ''Sinbald'' (''Sendebald'') &lt;br&gt; Sindo (Sindt) + Bald (Boldt)
| ''Baltsint'' &lt;br&gt; Bald + Sindo (Sindt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]'''
| 
| ''Sintualdus'' (''Sindolt'') &lt;br&gt; Sindo + Waldo (Walt)
| ''Waltsinda'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Sindo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]'''
| 
| ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') &lt;br&gt; Sindo + Heri
| ''Ersind'' &lt;br&gt; Heri + Sindo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]'''
| 
| ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'')
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скольберт]]'''
| 
| ''Skolbert'' &lt;br&gt; Scalc (Schalch) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Скальбут]]
| 
| Scalc (Schalch) + Boto (Buto)
| ''Butaskalks'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Scalc
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]'''
| 
| ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') &lt;br&gt; Scalc (Schalch) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скольд]]'''
| —
| ''Sculd''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]]
| 
| Sculd + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]'''
| 
| ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') &lt;br&gt; Sculd + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скера|Скера (Скіра)]]'''
| —
| ''Scira'' (''Sciri'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]'''
| —
| ''Scirilo'' (''Skerilo'') &lt;br&gt; Scira + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скіран]]'''
| —
| ''Skerun'' &lt;br&gt; Scira + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]'''
| 
| ''Scirwine'' (''Sherwin'') &lt;br&gt; Scira + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]]
| 
| Scira + Gailo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скірман]]'''
| 
| ''Scirman'' (''Scearmann'') &lt;br&gt; Scira + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скірмант|Скірмант (Скірмунт, Скірмунд)]]'''
| 
| ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') &lt;br&gt; Scira + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скудэр]]'''
| 
| ''Scoder'' &lt;br&gt; Scot + Heri
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]'''
| —
| ''Somo'' (''Sumo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]'''
| —
| ''Sumila'' &lt;br&gt; Somo (Sumo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Соман|Соман (Суман)]]'''
| —
| ''Sumuni'' &lt;br&gt; Somo (Sumo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сомалт]]'''
| 
| ''Somald'' &lt;br&gt; Somo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]'''
| 
| ''Sommund'' &lt;br&gt; Somo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Стана|Стана (Штэйн)]]'''
| —
| ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]'''
| —
| ''Steneke'' (''Steinicke'') &lt;br&gt; Steina (Stean) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Станвіла]]
| 
| Steina (Stean) + Wilo
| ''Wilstan'' &lt;br&gt; Wilo + Steina (Stean)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Стангель]]'''
| 
| ''Stengel'' (''Stangel'') &lt;br&gt; Steina (Stean) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]'''
| [[Керстэн]]
| ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') &lt;br&gt; Steina (Stean) + Gero (Giro)
| ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Gero (Kero) + Steina (Sten)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Суг|Суг (Шук)]]'''
| —
| ''Sugo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]'''
| 
| ''Sugenti'' &lt;br&gt; Sugo + Gento &lt;br&gt; Sugo + -nd-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жугар]]'''
| 
| ''Sugarius'' &lt;br&gt; Sugo + Heri (Hari) &lt;br&gt; ''Sutgarius'' &lt;br&gt; Sudo + Gero
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]'''
| —
| ''Sudo'' (''Suto'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]'''
| —
| ''Sudila'' (''Sudela'') &lt;br&gt; Sudo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]'''
| —
| ''Suden'' &lt;br&gt; Sudo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сударг]]'''
| 
| ''Sudergo'' &lt;br&gt; Sudo + Argo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]'''
| 
| ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') &lt;br&gt; Sudo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сутарт]]'''
| 
| ''Sutardus'' (''Suthardus'') &lt;br&gt; Sudo (Suto) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судман]]'''
| 
| ''Sudhman'' &lt;br&gt; Sudo + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судымуд]]'''
| 
| ''Sutmodis'' &lt;br&gt; Sudo (Suto) + Mot (Moda)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]'''
| 
| ''Sudhmund'' &lt;br&gt; Sudo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]'''
| —
| ''Zuto'' (''Zotto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зутан]]'''
| —
| ''Zotan'' &lt;br&gt; Zuto (Zotto) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]'''
| 
| ''Zotolt'' &lt;br&gt; Zuto (Zotto) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Суня|Суня (Шуня)]]'''
| —
| ''Sunja'' (''Sonna'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]'''
| —
| ''Sonnica'' (''Sunneke'') &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сунела]]'''
| —
| ''Sunilo'' (''Sunila'') &lt;br&gt; Sunja + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сонбут]]'''
| 
| ''Sonobodis'' &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]'''
| 
| ''Sunigelo'' &lt;br&gt; Sunja + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]'''
| 
| ''Sungart'' (''Songarta'') &lt;br&gt; Sunja + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]'''
| 
| ''Sungod'' (''Sunegod'') &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + Gudo (Guta)
| ''Godsune'' &lt;br&gt; Gudo + Sunno
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]'''
| 
| ''Sunken'' &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + -kin &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]'''
| —
| ''Sundo'' (''Sondo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]'''
| 
| ''Sundolt'' (''Sunduald'') &lt;br&gt; Sundo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Sundo + Teudo (Daut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сундар]]'''
| 
| ''Sunder'' (''Sunthar'') &lt;br&gt; Sundo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зусель]]'''
| —
| ''Susilo'' &lt;br&gt; Suso + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]'''
| —
| ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]'''
| —
| ''Sireke'' (''Sirica'') &lt;br&gt; Sirio + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]'''
| 
| ''Sirobodus'' (''Sisebut'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Boto (Buto) &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]'''
| 
| ''Sisuita'' (''Sesuito'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]'''
| 
| ''Surville'' (''Servil'') &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сурвін|Сурвін (Жырвін)]]'''
| 
| ''Surawine'' &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіргірд]]'''
| 
| ''Sirigardus'' &lt;br&gt; Sirio + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сургонт|Сургонт (Суркунт, Сургун, Сурконт, Сергант, Суркант)]]'''
| 
| ''Sergunda'' (''Sisigunda'', ''Sesecundus'', ''Surrigvn'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Gunth &lt;br&gt; ''Surgant'' &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]'''
| 
| ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Gaud
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]'''
| 
| ''Sireguti'' (''Sergudo'', ''Sisagut'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Gudo (Guta)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман)]]'''
| 
| ''Surman'' &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]]
| 
| Sirio (Surro) + Minno
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шырмер|Шырмер (Жыжмар, Жыжмэр)]]'''
| 
| ''Sisimir'' &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Mero (Miro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Жырмант, Жырмунт)]]'''
| 
| ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]]
| 
| Sirio (Surro) + Joto &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]'''
| —
| ''Sito'' (''Sido'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]'''
| —
| ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') &lt;br&gt; Sito (Sido) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]'''
| —
| ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') &lt;br&gt; Sito (Sido) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]'''
| —
| ''Sittin'' (''Sidden'') &lt;br&gt; Sito + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]'''
| 
| ''Sidewine'' &lt;br&gt; Sito (Sido) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сыдэр]]'''
| 
| ''Sidierius'' (''Seederius'') &lt;br&gt; Sito (Sido) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]'''
| 
| ''Sidimund'' &lt;br&gt; Sito (Sido) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сявела]]'''
| —
| ''Sevila'' &lt;br&gt; Sevia + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]'''
| —
| ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька)]]'''
| —
| ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'') &lt;br&gt; Talo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]'''
| —
| ''Thalilo'' (''Tellelli'') &lt;br&gt; Talo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]'''
| —
| ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') &lt;br&gt; Talo (Dahl) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]'''
| —
| ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Talo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]]
| 
| Talo + Waiso (Voysch)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дальман|Дальман (Тальман)]]'''
| 
| ''Dalman'' (''Tallman'') &lt;br&gt; Talo (Dahl) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Талмут]]'''
| 
| ''Talamot'' (''Talmut'') &lt;br&gt; Talo + Mot (Muto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]'''
| 
| ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') &lt;br&gt; Talo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]'''
| 
| ''Talet'' &lt;br&gt; Talo + Joto &lt;br&gt; Talo + Hatho (Adi) &lt;br&gt; Talo + -t-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]'''
| —
| ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]'''
| —
| ''Thureke'' &lt;br&gt; Torro (Turo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]'''
| —
| ''Turrell'' (''Darila'') &lt;br&gt; Torro (Turo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]'''
| —
| ''Torin'' &lt;br&gt; Torro (Turo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]'''
| —
| ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') &lt;br&gt; Torro (Turo) + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]'''
| —
| ''Tarut'' &lt;br&gt; Torro (Tara) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дарбут]]'''
| 
| ''Darebodus'' (''Thorbod'') &lt;br&gt; Torro (Tara) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]'''
| 
| ''Taruald'' (''Thorald'') &lt;br&gt; Torro + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]'''
| 
| ''Torvid'' (''Darvid'') &lt;br&gt; Torro + Wido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дарвіл]]'''
| 
| ''Tharuila'' (''Dorvil'') &lt;br&gt; Torro (Tara) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Турвін]]'''
| 
| ''Thurwine'' (''Torvin'') &lt;br&gt; Torro (Turo) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Торыгаўт]]'''
| 
| ''Torgaut'' (''Þórgautr'') &lt;br&gt; Torro + Gaudo (Gaut) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тарман|Тарман (Дарамен)]]'''
| 
| ''Tormann'' &lt;br&gt; Torro + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]'''
| 
| ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') &lt;br&gt; Torro (Tara) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]'''
| —
| ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]'''
| —
| ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]'''
| —
| ''Teutilo'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]'''
| —
| ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') &lt;br&gt; Teudo (Deut) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]'''
| —
| ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тыбарт]]'''
| 
| ''Tiebert'' (''Teutbert'') &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Boto (Buto) &lt;br&gt; ''Taboth'' &lt;br&gt; Dago + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Teudo (Taut)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тоўтвал]]'''
| 
| ''Teodwal'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wal
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]'''
| 
| ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') &lt;br&gt; Teudo (Deut) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]'''
| 
| ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]'''
| [[Вілтаўт]]
| ''Theudowills'' (''Theowilh'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wilo
| ''Wiltolt'' &lt;br&gt; Wilo + Teudo (Taut) &lt;br&gt; Wilto + Teudo (Taut) &lt;br&gt; Wilto + Waldo (Walt) &lt;br&gt; ''Wilithuta'' &lt;br&gt; Wilo + Teudo (Teuth)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]'''
| [[Вінтаўт]]
| ''Teutwin'' (''Tietwin'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wino
| ''Wintold'' &lt;br&gt; Wino + Teudo (Taut)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]'''
| 
| ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]'''
| 
| ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') &lt;br&gt; Teudo (Daut) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]'''
| [[Гінтаўт]]
| ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') &lt;br&gt; Teudo (Deut) + -kin &lt;br&gt; Teudo (Deut) + Ginno
| ''Gentaltus'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўцігіл]]'''
| 
| ''Theudigilius'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Gilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]'''
| 
| ''Theogint'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Gento
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]'''
| 
| ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]'''
| 
| ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') &lt;br&gt; Teudo (Deut) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]]
| 
| Teudo (Taut) + Minno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]'''
| 
| ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') &lt;br&gt; Teudo (Ditt) + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]]
| 
| Troannus + Joto &lt;br&gt; Troannus + Hatho (Adi) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]'''
| —
| ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]'''
| —
| ''Drudeke'' (''Drudico'') &lt;br&gt; Trudo (Drutus) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]'''
| —
| ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') &lt;br&gt; Trudo (Trut) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Труцень|Труцень (Друтынь, Друцень, Туртын)]]'''
| —
| ''Trutin'' (''Thrudine'') &lt;br&gt; Trudo (Drutus) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]'''
| —
| ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') &lt;br&gt; Trudo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Тартавід]]
|
| Trudo (Trut) + Wido
| ''Widrud'' &lt;br&gt; Wido + Trudo (Drutus)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]]
| 
| Trudo (Drutus) + Wilo
| ''Wildrud'' &lt;br&gt; Wilo + Trudo (Drutus)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Трубіла]]'''
| —
| ''Trubilo'' &lt;br&gt; Trubo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Туба]]'''
| —
| ''Tubo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]'''
| —
| ''Tuobilo'' &lt;br&gt; Tubo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тола|Тола (Тула)]]'''
| 
| ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'') 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дольвін]]'''
| 
| ''Dolwin'' (''Tulwine'') &lt;br&gt; Tollo (Dolo) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]'''
| 
| ''Dolcaudus'' &lt;br&gt; Tollo (Tulla) + Gaudo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]'''
| 
| ''Tolmunt'' &lt;br&gt; Tollo (Dolo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тума]]'''
| —
| ''Tumo'' (''Duomo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]'''
| —
| ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]'''
| —
| ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Домін]]'''
| —
| ''Domin'' &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]'''
| —
| ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Dumas''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тумар (імя)|Тумар (Домар, Томар)]]'''
| 
| ''Thumer'' (''Domarius'') &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даматурт]]'''
| 
| ''Domedrudis'' &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дундзіла]]'''
| —
| ''Tuntil'' &lt;br&gt; Tunto (Dundo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]'''
| —
| ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]'''
| —
| ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') &lt;br&gt; Tota (Tuoto, Dodo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]'''
| —
| ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') &lt;br&gt; Tota (Tuoto, Dodo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]'''
| —
| ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') &lt;br&gt; Tota (Dodo, Tuoto) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доман|Доман (Дотман)]]'''
| 
| ''Domann'' (''Totman'') &lt;br&gt; Tota (Dodo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]'''
| —
| ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]'''
| 
| ''Uber'' (''Huber'') &lt;br&gt; Hugo (Ucho) + Baro &lt;br&gt; Oto + Baro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Юбарт)]]'''
| 
| ''Ubert'' &lt;br&gt; Hugo (Ucho) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]'''
| 
| ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') &lt;br&gt; Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Уграт]]'''
| 
| ''Hughrat'' (''Hugirat'') &lt;br&gt; Hugo (Ucho) + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]'''
| —
| ''Ano'' (''Enno'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]'''
| —
| ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') &lt;br&gt; Ano (Enno) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Энель|Энель (Аніла)]]'''
| —
| ''Enilo'' (''Anilo'') &lt;br&gt; Ano (Enno) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яноўд]]'''
| 
| ''Ennold'' (''Analdus'') &lt;br&gt; Ano (Enno) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]'''
| 
| ''Anwin'' (''Anoin'') &lt;br&gt; Ano + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]]
| 
| ''Owine'' &lt;br&gt; Ano + Wino (Weine) &lt;br&gt; Ano + Uuenna (Wona)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]'''
| 
| ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') &lt;br&gt; Ano (Enno) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ангот|Ангот (Анкуд, Янгут)]]'''
| 
| ''Angodus'' (''Angot'') &lt;br&gt; Ano + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Анар|Анар (Янар)]]'''
| 
| ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') &lt;br&gt; Ano + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Улеб]]'''
| 
| ''Uleifr'' &lt;br&gt; Ano + Leifi (Laybo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]'''
| 
| ''Áleifr'' (''Olipher'') &lt;br&gt; Ano + Leifi
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]'''
| 
| ''Unger'' &lt;br&gt; Uno + Ger
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Унта]]'''
| —
| Unto (Undo)
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]'''
| —
| ''Undila'' (''Undela'') &lt;br&gt; Unto (Undo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]'''
| 
| ''Untheri'' &lt;br&gt; Unto (Undo) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ур]]'''
| —
| ''Uro'' (''Uhr'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Урыка]]'''
| —
| ''Urich'' &lt;br&gt; Uro + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Урвік]]'''
| 
| ''Urwick'' &lt;br&gt; Uro + Wigo (Wic)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]'''
| 
| ''Urlich'' &lt;br&gt; Uro + *Lic &lt;br&gt; Udal + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]'''
| 
| ''Urmann'' &lt;br&gt; Uro + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]'''
| —
| ''Tilo'' (''Zill'') 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Цілен]]'''
| —
| ''Zillen'' (''Zilina'')  &lt;br&gt; Tilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Цільвін]]'''
| 
| ''Tziliwin'' &lt;br&gt; Tilo (Zill) + Wino 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]'''
| 
| ''Zilimund'' &lt;br&gt; Tilo (Zill) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]]
| 
| Twerda + Boto (Buto) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Цьвермунт]]
| 
| Twerda + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]'''
| —
| ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]'''
| —
| ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Schat (Schad) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]'''
| —
| ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') &lt;br&gt; Schat + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]]
| 
| Schat (Schad) + Baro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]'''
| 
| ''Zedwyd''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Schat (Sado) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жадзьвін]]'''
| 
| ''Saduinus'' (''Sadwin'') &lt;br&gt; Schat (Sado) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]'''
| —
| ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйкель]]'''
| —
| ''Eichele'' &lt;br&gt; Eicho + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгант]]'''
| —
| ''Eigant'' (''Aigant'') &lt;br&gt; Eicho + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]'''
| —
| ''Eggusta'' &lt;br&gt; Agi (Eicho) + -st-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]'''
| 
| ''Eyber'' &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Baro
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]'''
| 
| ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Bert
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]'''
| [[Ботэй]]
| ''Acbuto'' (''Acbod'') &lt;br&gt; Agi (Eicho) + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Boto (Buto)
| ''Bótey'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Eicho (Eich)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]'''
| 
| ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Wardo (Warto)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]'''
| 
| ''Övid'' (''Ecgwid'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Wido
| ''Viðey'' &lt;br&gt; Wido + Eicho (Eich)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]'''
| 
| ''Evilda'' (''Agoildis'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Wild
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйвінд|Эвінт]]'''
| 
| ''Evind'' (''Eivind'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Windo (Winito)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]'''
| 
| ''Eygautr'' (''Øygautr'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]'''
| 
| ''Eigel'' (''Aigel'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгіл]]'''
| 
| ''Eigil'' &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]'''
| 
| ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Ger
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]'''
| 
| ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]'''
| 
| ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Ginno &lt;br&gt; Eicho (Aico) + -kin 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]'''
| 
| ''Eigint'' (''Eigant'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгот]]'''
| 
| ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйкар]]'''
| 
| ''Aiccarius'' &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Caro &lt;br&gt; ''Eckher'' (''Aicher'') &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйруд]]'''
| 
| ''Eirodus'' (''Eichrodus'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo)
| ''Rodney'' &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]'''
| 
| ''Eimann'' (''Eichmann'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]'''
| 
| ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Minno (Menno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эймут]]'''
| 
| ''Eimuth'' (''Eimuot'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Mot (Muta)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]'''
| 
| ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]'''
| 
| ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Noro &lt;br&gt; Eino + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]'''
| 
| ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Rick (Rih)
| ''Ríkey'' &lt;br&gt; Rick + Eicho (Eich)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]'''
| 
| ''Eckrim'' (''Agrim'') &lt;br&gt; Agi (Eich) + Rim
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйна]]'''
| —
| ''Eino'' (''Egino'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйнік]]'''
| —
| ''Einicke'' &lt;br&gt; Eino + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйта|Эйта (Эйць, Эйдзь)]]'''
| —
| ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]'''
| —
| ''Eitel'' (''Aidilo'') &lt;br&gt; Eito (Eido) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтун]]'''
| —
| ''Eidunn'' (''Aittuni'') &lt;br&gt; Eito (Eido) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]'''
| 
| ''Aitald'' (''Aitold'') &lt;br&gt; Eito (Aito) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]'''
| 
| ''Eidoila'' &lt;br&gt; Eito (Eido) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]'''
| 
| ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') &lt;br&gt; Eito (Aito) + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтман]]'''
| 
| ''Eitmann'' (''Eydtman'') &lt;br&gt; Eito + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]]
| 
| Eito + Minno
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эльзман]]'''
| 
| ''Elsmann'' &lt;br&gt; Elis + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алсмунт]]'''
| 
| ''Ausmunds'' &lt;br&gt; Auso + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Elsmund'' &lt;br&gt; Elis + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]'''
| —
| ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]'''
| —
| ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') &lt;br&gt; Ando (Ende) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]'''
| —
| ''Entin'' (''Anten'') &lt;br&gt; Ando (Ende) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Янтаўт]]'''
| 
| ''Antolt'' &lt;br&gt; Ando (Anto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Ando (Anto) + Teudo (Taut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Антавіт]]'''
| 
| ''Antvit'' (''Anduit'') &lt;br&gt; Ando (Anto) + Wito
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Андрат]]'''
| 
| ''Andrad'' &lt;br&gt; Ando + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]'''
| 
| ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') &lt;br&gt; Ando (Ende) + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]'''
| —
| ''Erman'' (''Ermen'')
|—
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]'''
| —
| ''Eudila'' &lt;br&gt; Euda + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]'''
| —
| ''Jungo'' (''Junk'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]'''
| 
| ''Jungel'' &lt;br&gt; Jungo + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]'''
| —
| ''Jundt''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]'''
| —
| ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') &lt;br&gt; Jundt + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юсіла]]'''
| —
| ''Jusila'' &lt;br&gt; Joso + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]'''
| —
| ''Aevo'' (''Evo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явін|Явін (Авін)]]'''
| —
| ''Evin'' (''Awin'') &lt;br&gt; Aevo (Evo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яўбут]]'''
| 
| ''Eubod'' &lt;br&gt; Aevo (Evo) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]'''
| 
| ''Ewald'' (''Avald'') &lt;br&gt; Aevo + Waldo &lt;br&gt; ''Hávaldr'' &lt;br&gt; Hatho + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явор|Явар (Явор, Овар)]]'''
| 
| ''Awart'' &lt;br&gt; Aevo + Wardo (Warto) &lt;br&gt; ''Jovar'' (''Jovard'') &lt;br&gt; Jo + Wardo (Warto) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явід]]'''
| 
| ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') &lt;br&gt; Aevo + Wido 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]'''
| 
| ''Avila'' &lt;br&gt; Aevo + Wilo &lt;br&gt; ''Jovila'' (''Juwilo'') &lt;br&gt; Jo + Wilo 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]'''
| 
| ''Awild'' (''Avildis'') &lt;br&gt; Aevo + Wilto (Wildo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Явойша]]
| 
| ''Awise'' (''Êwiso'') &lt;br&gt; Aevo + Weise (Wiso) &lt;br&gt; Jo + Waiso (Voysch)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]'''
| 
| ''Æwirth'' (''Everd'') &lt;br&gt; Aevo + Werta (Wirt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]'''
| 
| ''Eumund'' (''Awimund'') &lt;br&gt; Aevo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Еўна]]'''
| —
| ''Auno'' (''Euni'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]'''
| —
| ''Eunat'' &lt;br&gt; Auno (Euni) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ама|Ама (Ям)]]'''
| —
| ''Amo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ямейка]]'''
| —
| ''Emmecke'' (''Ameke'') &lt;br&gt; Amo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ямаўт]]'''
| 
| ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') &lt;br&gt; Amo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яман|Яман (Аман)]]'''
| 
| ''Aman'' &lt;br&gt; Amo + Mann &lt;br&gt; Amo + -n-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]'''
| 
| ''Ammin'' (''Emino'') &lt;br&gt; Amo + Minno &lt;br&gt; Amo + -n-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]'''
| 
| ''Amota'' (''Ammud'') &lt;br&gt; Amo + Mot (Muto) &lt;br&gt; Amo + -t-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]'''
| 
| ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') &lt;br&gt; Amo + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Jomund'' &lt;br&gt; Jo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]'''
| 
| ''Hákon'' (Acun, Hacon) &lt;br&gt; HǫR + Cono (Cuno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]'''
| —
| ''Joto'' (''Juto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]'''
| —
| ''Jüttke'' (''Jüdicke'') &lt;br&gt; Joto (Juto) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]'''
| —
| ''Jutilo'' (''Judel'') &lt;br&gt; Joto (Juto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]'''
| —
| ''Jutten'' (''Judin'') &lt;br&gt; Joto (Juto) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ютша]]'''
| —
| ''Jutsche'' &lt;br&gt; Joto (Juto) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:{{Колер|ВКЛ}}&quot; height=&quot;2px&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| colspan=&quot;4&quot; | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.&lt;/ref&gt;; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&amp;q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&amp;dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].&lt;/ref&gt;, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald&lt;ref&gt;Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.&lt;/ref&gt;}}
|}
}}}}

== Славянскія імёны ==
Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.&lt;/ref&gt;.

Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.&lt;/ref&gt;.

Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.&lt;/ref&gt;}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.&lt;/ref&gt;, ''Stazwiłowei''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.&lt;/ref&gt;, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)&lt;ref&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=cnoZAAAAYAAJ&amp;q=Rums%C5%82aw#v=snippet&amp;q=Rums%C5%82aw&amp;f=false С. 434].&lt;/ref&gt;}}).

== Царкоўныя імёны ==
З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.&lt;/ref&gt;. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам&lt;ref&gt;[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&amp;q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&amp;dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].&lt;/ref&gt;. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.&lt;/ref&gt;.

Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]&lt;ref&gt;Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&amp;pg=PA109&amp;dq=bartosch+name&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=bartosch%20name&amp;f=false P. 109].&lt;/ref&gt;.

З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках.

== Балтыйскія імёны ==
Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.&lt;/ref&gt;. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&amp;q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&amp;f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].&lt;/ref&gt;}}.

Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а&lt;ref&gt;Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Нарманская тэорыя]]

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.
* Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}.
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
* [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53.
* Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp.
* Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s.
* Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578.
* Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S.
* Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S.
* Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S.
* Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}.
* Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80.
* Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}}
* Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S.
* Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}.
* Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}.
* Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p.
* Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S.
* Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S.
* Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S.
* Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S.
* Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S.
* Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367.
* Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102.
* Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S.
* Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}.
* Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S.
* Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S.
* Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S.
* Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p.
* Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}.
* Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p.
* Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England &amp; Germany. — London, 1864. — 606 p.
* Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p.
* Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}.
* [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480.
* Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}.
* Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}.
* Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s.
* Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}.
* [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914.
* Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929).
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}.
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}.
* Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106.
* Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}.
* Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp.
* Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}.
* Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names]

[[Катэгорыя:Беларусы]]
[[Катэгорыя:Славяне]]
[[Катэгорыя:Балты]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]]
[[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]]</text>
      <sha1>mw1dxtbvpqzql4l8bzd1bpfklge7xez</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667182</id>
      <parentid>2667160</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:32:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26326-74</username>
        <id>97254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */</comment>
      <origin>2667182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="353854" sha1="51r0p3p8yhi93agwdbi6lh73m26572w" xml:space="preserve">'''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]].

== Германскія імёны ==

=== Паходжаньне ===
[[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''&lt;ref&gt;Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.&lt;/ref&gt;]]

Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»&lt;ref&gt;ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.&lt;/ref&gt;}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.&lt;/ref&gt;. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]].

[[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]]

На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях&lt;ref&gt;Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.&lt;/ref&gt;. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах&lt;ref&gt;Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.&lt;/ref&gt;.

Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}&lt;ref&gt;Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OsvtAAAAIAAJ&amp;q=Algardus#v=snippet&amp;q=Algardus&amp;f=false S. 645].&lt;/ref&gt;}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.&lt;/ref&gt;. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў&lt;ref&gt;Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.&lt;/ref&gt;, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.&lt;/ref&gt;. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''&lt;ref&gt;Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=hAc0N4Of65EC&amp;q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&amp;q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&amp;f=false P. 214].&lt;/ref&gt;}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.&lt;/ref&gt;.

Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=%40Wytsuit#v=snippet&amp;q=%40Wytsuit&amp;f=false S. 1573].&lt;/ref&gt;), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''&lt;ref&gt;Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.&lt;/ref&gt;), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''&lt;ref&gt;Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.&lt;/ref&gt;), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Alikin#v=snippet&amp;q=Alikin&amp;f=false S. 80].&lt;/ref&gt;)}}&lt;ref&gt;Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=vUghAQAAMAAJ&amp;q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&amp;q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&amp;f=false S. 47].&lt;/ref&gt;. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}&lt;ref&gt;Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=FVsVAAAAQAAJ&amp;q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&amp;q=Herulum%20Longobardum%20nominari&amp;f=false P. 7].&lt;/ref&gt;}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}&lt;ref&gt;Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=PV5mAAAAMAAJ&amp;q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&amp;q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&amp;f=false S. 30].&lt;/ref&gt;}}. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}&lt;ref&gt;Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=ySQob1hXWuwC&amp;q=Skirmund#v=snippet&amp;q=Skirmund&amp;f=false S. 356].&lt;/ref&gt;. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}&lt;ref&gt;Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=UMpLAQAAIAAJ&amp;q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&amp;q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&amp;f=false S. 975].&lt;/ref&gt;}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}&lt;ref&gt;{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].&lt;/ref&gt;}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»&lt;ref&gt;Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=9aAZAAAAYAAJ&amp;q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&amp;q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&amp;f=false С. 226].&lt;/ref&gt;}}.

Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы рашуча адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»&lt;ref&gt;Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.&lt;/ref&gt;. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Algard, Lingweni &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Langewin, Witold ~ Witowt &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Withoud, Wojszwil &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Wajswiltis &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Wissewalde &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Putuwer &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Butywidas &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Budwietis &lt;nowiki&gt;=&lt;/nowiki&gt; Botwid. &lt;…&gt; Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}&lt;ref&gt;Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.&lt;/ref&gt;}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]&lt;ref&gt;Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.&lt;/ref&gt;.

Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе&lt;ref&gt;Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.&lt;/ref&gt; на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць [[Гоцкая мова|гоцкае]] паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}&lt;ref&gt;Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.&lt;/ref&gt;. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.&lt;/ref&gt;. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}&lt;ref&gt;Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.&lt;/ref&gt;.

Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]&lt;ref&gt;Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.&lt;/ref&gt;. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку&lt;ref&gt;Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.&lt;/ref&gt;, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]&lt;ref&gt;Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.&lt;/ref&gt; з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.&lt;/ref&gt;.

У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы&lt;ref&gt;Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]&lt;ref&gt;[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.&lt;/ref&gt;}}.

Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.&lt;/ref&gt;. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&amp;q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&amp;dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].&lt;/ref&gt;.

Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў&lt;ref&gt;Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.&lt;/ref&gt;. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.&lt;/ref&gt;}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў&lt;ref&gt;Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.&lt;/ref&gt;:
* Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад
«вылучаць» і «шкадаваць»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.&lt;/ref&gt;. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''&lt;ref&gt;Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.&lt;/ref&gt;. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя&lt;ref name=&quot;Laskou-1993&quot;&gt;[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.&lt;/ref&gt;}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''&lt;ref&gt;Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.&lt;/ref&gt;, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}&lt;ref&gt;Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.&lt;/ref&gt;)
* Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі&lt;ref name=&quot;Laskou-1993&quot;/&gt;}}
* Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя&lt;ref name=&quot;Laskou-1993&quot;/&gt;}}
* Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.&lt;/ref&gt;}}

Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў&lt;ref&gt;Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.&lt;/ref&gt;.

Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.&lt;/ref&gt;. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.&lt;/ref&gt;.

=== Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі ===
{{Аўтанумарацыя табліцы | {{
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;10&quot; style=&quot;width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align=&quot;center&quot;
! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.&lt;/ref&gt;}}
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}}
| — 
| ''Abo''
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}}
| — 
| ''Abbeco'' (''Abbaco'') &lt;br&gt; Abo + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абель]]'''
| — 
| ''Abel'' (''Abilo'') &lt;br&gt; Abo + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]'''
| 
| ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) &lt;br&gt; Abo + Heri (Hari)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)&lt;ref&gt;A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.&lt;/ref&gt;, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей&lt;ref&gt;{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.&lt;/ref&gt;}}
| 
| ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') &lt;br&gt; Abo + Bodo (Budo)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Абрат]]'''
| 
| ''Abrada'' &lt;br&gt; Abo + Rado (Rato)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]'''
| — 
| ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}})
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]'''
| — 
| ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]'''
| — 
| ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Якш|Якш (Агша)]]'''
| — 
| ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} &lt;br&gt; Agi (Egi) + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Якбут]]'''
| 
| ''Acbuto'' (''Acbod'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Boto (Buto) &lt;br&gt; Agi (Egi) + Bodo (Budo)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]'''
| 
| ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Wino
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]'''
| 
| ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') &lt;br&gt; Agi (Jag) + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Agi (Jag) + -l- &lt;br&gt; ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') &lt;br&gt; Jo + Gailo (Gelo)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]'''
| 
| ''Aginto'' (''Egind'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Gento (Gendo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]'''
| 
| ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') &lt;br&gt; Agi (Jag) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]'''
| 
| ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Waldo &lt;br&gt; Agi (Egi) + Goldo &lt;br&gt; ''Ágautr'' &lt;br&gt; Agi (Egi) + Gaudo (Gaut) 
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягуці|Ягуці (Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]'''
| 
| ''Águti'' (''Akuti'') &lt;br&gt; Agi (Jag) + Gudo (Guta)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]'''
| 
| ''Agundia'' (''Jaconta'') &lt;br&gt; Agi (Jag) + Gunth (Cund)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]]
| 
| ''Agar'' (''Egiheri'') &lt;br&gt; Agi + Heri (Hari)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]'''
| 
| ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') &lt;br&gt; Agi (Egi) + Mann
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]'''
| 
| ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Agi (Egi) + Minno
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт)]]'''
| 
| ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmont'') &lt;br&gt; Agi + Mund (Munt)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]'''
| —
| ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]'''
| —
| ''Allecke'' (''Alico'') &lt;br&gt; Alo + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]'''
| —
| ''Alitta'' (''Alathe'') &lt;br&gt; Alo + -t-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]'''
| —
| ''Allisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Alsch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Halsch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Alo + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]'''
| 
| ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') &lt;br&gt; Alo + Bert &lt;br&gt; Athal + Bert
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]'''
| 
| ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') &lt;br&gt; Alo + Boto (Buto) &lt;br&gt; Athal + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альвін]]'''
| 
| ''Alwin'' (''Alwini'') &lt;br&gt; Alo + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альвіс]]'''
| 
| ''Alvis'' (''Alois'') &lt;br&gt; Alo + Wis
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]'''
| 
| ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') &lt;br&gt; Alo + Gerd (Gardo) &lt;br&gt; Helgi (Alko) + Gerd (Gardo) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]'''
| 
| ''Alget'' (''Aalgidis'') &lt;br&gt; Alo + Gedo (Geto)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]'''
| 
| ''Algut'' (''Alugod'') &lt;br&gt; Alo + Gudo (Guta)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]'''
| 
| ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') &lt;br&gt; Alo + Mann
|    
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альмін]]'''
| 
| ''Almin'' (''Almen'') &lt;br&gt; Alo + Minno (Menno)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яльмуд]]'''
| 
| ''Alamud'' (''Almudis'') &lt;br&gt; Alo + Mot (Muta)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]'''
| 
| ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') &lt;br&gt; Alo + Mund (Munt)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]'''
| — 
| ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; ''Audo''
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Гольдзіка)]]'''
| — 
| ''Aldiko'' &lt;br&gt; Aldo + -k- &lt;br&gt; ''Audeca'' &lt;br&gt; Audo + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]'''
| — 
| ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') &lt;br&gt; Aldo + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аўтаўт]]'''
| 
| ''Altolt'' (''Aldaud'') &lt;br&gt; Aldo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; ''Autald'' &lt;br&gt; Audo (Auto) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]'''
| 
| ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') &lt;br&gt; Aldo (Holt) + Heri (Hari) &lt;br&gt; ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') &lt;br&gt; Audo (Auto) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]'''
| — 
| ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]'''
| — 
| ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Holga''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}})
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]'''
| — 
| ''Heligin'' (''Alkin'') &lt;br&gt; Helgi (Algo) + -n-&lt;br&gt; ''Augino'' &lt;br&gt; Augo + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альгіш]]'''
| — 
| ''Halgasch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Halgas''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Helgi (Algo) + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]]
| [[Мінялк]]
| Helgi (Algo) + Minno &lt;br&gt; ''Alechmannus'' (''Alkeman'') &lt;br&gt; Helgi (Alko) + Mann
| Minno + Helgi (Alko)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]'''
| 
| ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') &lt;br&gt; Helgi (Algo) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Augemundus'' (''Augemundr'') &lt;br&gt; Augo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Амал|Амал (Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]'''
| —
| ''Amal'' (''Amul'', ''Amil'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]'''
| —
| ''Aro'' (''Ahr'') &lt;br&gt; Aro + Mann
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]'''
| —
| ''Arila'' &lt;br&gt; Aro + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]'''
| —
| ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') &lt;br&gt; Aro + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]'''
| —
| ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') &lt;br&gt; Aro + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]'''
| 
| ''Árbót'' (''Arbod'') &lt;br&gt; Aro + Boto (Buto) &lt;br&gt; Aro + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]'''
| 
| ''Arvid'' (''Arwit'') &lt;br&gt; Aro + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]'''
| 
| ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') &lt;br&gt; Aro + West (Viste) &lt;br&gt; Heri (Hari) + West (Viste)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]'''
| 
| ''Aregaudus'' &lt;br&gt; Aro + Gaudo &lt;br&gt; ''Hargold'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Goldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]'''
| 
| ''Arman'' (''Ariman'') &lt;br&gt; Aro + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]'''
| 
| ''Armin'' (''Arimin'') &lt;br&gt; Aro + Minno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]'''
| 
| ''Armuth'' &lt;br&gt; Aro + Mot (Muto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армант, Ярмонт)]]'''
| 
| ''Armund'' (''Armunt'', ''Eremunt'') &lt;br&gt; Aro + Mund
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]'''
| 
| ''Arodus'' (''Aruth'') &lt;br&gt; Aro + Hrodo (Ruodo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]'''
| —
| ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'') 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]'''
| 
| ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') &lt;br&gt; Aro (Arno) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арнат (імя)|Арнат (Эрнат)]]'''
| 
| ''Arnad'' (''Arnato'') &lt;br&gt; Aro (Arno) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Арбш]]'''
| —
| ''Erbsch'' (''Erbisch'') &lt;br&gt; Arbo (Erbo) + -sch-  
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ярг]]'''
| —
| ''Argo''  
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]'''
| —
| ''Argelo'' (''Argila'') &lt;br&gt; Argo + -l-  
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]'''
| —
| ''Asco'' (''Asc'')  
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкела)]]'''
| —
| ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') &lt;br&gt; Asco + -l-  
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]'''
| 
| ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') &lt;br&gt; Asco + Waldo (Walt) &lt;br&gt; ''Höskuldr'' &lt;br&gt; Hatho + Sculd 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]'''
| 
| ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') &lt;br&gt; Asco + Wino &lt;br&gt; Asi + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]'''
| 
| ''Ascher'' (''Ascar'') &lt;br&gt; Asco + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]'''
| 
| ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') &lt;br&gt; Asco + Mann &lt;br&gt; Asi + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]'''
| 
| ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') &lt;br&gt; Asco + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Osmond'' &lt;br&gt; Asi + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]'''
| —
| ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Азела|Азела (Ясіла, Ясель, Эзель)]]'''
| —
| ''Aselo'' (''Esilo'') &lt;br&gt; Asi + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]'''
| —
| ''Asin'' (''Asen'') &lt;br&gt; Asi + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]'''
| 
| ''Ásboð'' &lt;br&gt; Asi + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясвад]]'''
| 
| ''Asuad'' &lt;br&gt; Asi + Wado
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясоўд]]'''
| 
| ''Asold'' &lt;br&gt; Asi + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]'''
| 
| ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') &lt;br&gt; Asi + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]]
| 
| Asi + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ясьвільт]]'''
| 
| ''Asvild'' &lt;br&gt; Asi + Wilto (Wildo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Азгайла]]'''
| 
| ''Easgel'' (''Esgel'') &lt;br&gt; Asi + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]'''
| 
| ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') &lt;br&gt; Asi + Gaudo (Gaut) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эзгірд]]'''
| 
| ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') &lt;br&gt; Asi (Osi) + Gerd (Gardo)  
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эзгін|Эзгін (Ашкін, Ажгін)]]'''
| 
| ''Eskin'' &lt;br&gt; Asi + -kin &lt;br&gt; Asi + Ginno 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]'''
| 
| ''Osman'' (''Asman'') &lt;br&gt; Asi (Osi) + Mann  
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]'''
| 
| ''Osminna'' &lt;br&gt; Asi (Osi) + Minno (Menno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]'''
| 
| ''Asmot'' (''Asmuot'') &lt;br&gt; Asi + Mot
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]'''
| 
| ''Asnar'' (''Asinar'') &lt;br&gt; Asi + Noro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]'''
| —
| ''Ast'' (''Osta'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]'''
| —
| ''Oustecha'' (''Ostike'') &lt;br&gt; Ast (Osta) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]'''
| —
| ''Aostilo'' (''Ostell'') &lt;br&gt; Ast (Osta) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яштальд|Яштальд (Яштоўт)]]'''
| 
| ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') &lt;br&gt; Ast (Osta) + Waldo &lt;br&gt; Ast (Osta) + Teudo &lt;br&gt; Asi (Osi) + Teudo
| ''Teudasia'' &lt;br&gt; Teudo + Asi
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]'''
| 
| ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Aster''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Ast (Osta) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Астрат]]'''
| 
| ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') &lt;br&gt; Ast (Osta) + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]'''
| —
| ''Babilo'' (''Babel'') &lt;br&gt; Babo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]'''
| —
| ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]'''
| —
| ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]'''
| —
| ''Badila'' (''Bathel'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Батаўт]]'''
| 
| ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]'''
| 
| ''Badvil'' (''Baduila'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + Wilo 
| ''Willibad'' &lt;br&gt; Wilo + Bado
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Батвін]]'''
| 
| ''Batwin'' (''Badvin'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + Wino
| ''Winibad'' &lt;br&gt; Wino + Bado
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]'''
| 
| ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') &lt;br&gt; Bado (Bato) + Heri (Hari)
| ''Heribad'' &lt;br&gt; Heri + Bado
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]'''
| —
| ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]'''
| —
| ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]'''
| —
| ''Baldilo'' &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]'''
| —
| ''Baltin'' (''Balden'') &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]'''
| —
| ''Baldun'' &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Болташ]]'''
| —
| ''Boltsch'' &lt;br&gt; Bald (Bolte) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальдвін]]'''
| 
| ''Baldwin'' &lt;br&gt; Bald + Wino
| ''Winibald'' &lt;br&gt; Wino + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Больдаг]]'''
| 
| ''Baldag'' &lt;br&gt; Bald (Bolte) + Dago
| ''Dacbold'' &lt;br&gt; Dago + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]'''
| 
| ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') &lt;br&gt; Bald + Heri
| ''Eribald'' (''Haribald'') &lt;br&gt; Heri + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]'''
| 
| ''Baltardus'' (''Balthart'') &lt;br&gt; Bald + Hardt (Hart)
| ''Artbald'' (''Hartbald'') &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]'''
| 
| ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') &lt;br&gt; Bald + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Баўдамір]]'''
| 
| ''Baldomer'' &lt;br&gt; Bald + Mero (Miro)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]'''
| [[Рыбалт]]
| ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') &lt;br&gt; Bald (Boldt) + Rick
| ''Ribald'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Bald
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]]
| 
| Bald + Rim
| ''Rimbald'' (''Rimbold'') &lt;br&gt; Rim + Bald 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун)]]'''
| 
| ''Baltrun'' (''Baldrun'') &lt;br&gt; Bald + Runo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]'''
| 
| ''Baltrudis'' &lt;br&gt; Bald + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бар (імя)|Бар]]'''
| — 
| ''Baro'' (''Paro'')
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]'''
| — 
| ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') &lt;br&gt; Baro + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]'''
| — 
| ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') &lt;br&gt; Baro + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]'''
| — 
| ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Baro + -t-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барвід]]'''
| 
| ''Barvid'' (''Barwidus'') &lt;br&gt; Baro + Wido
| ''Widbor''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Widebor''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Wido + Baro
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барвік]]'''
| 
| ''Barwic'' (''Barwig'') &lt;br&gt; Baro + Wigo (Wic)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]'''
| [[Вінбор]]
| ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} &lt;br&gt; Baro + Wino 
| ''Wimber'' &lt;br&gt; Wino + Bеro &lt;br&gt; Wino + Baro
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барвойн]]'''
| 
| ''Barwein'' (''Berwein'') &lt;br&gt; Baro + Wino (Weine) &lt;br&gt; Baro + Uuenna (Wona)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]'''
| 
| ''Bargel''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Baro + Gailo (Gelo)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барконт]]'''
| 
| ''Pargunt'' (''Bercunt'') &lt;br&gt; Baro (Paro) + Gunth (Cund) &lt;br&gt; Biro (Bero) + Gunth (Cund)
| ''Gundabari'' &lt;br&gt; Gunth (Cund) + Baro
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Парман]]'''
| 
| ''Parmann'' (''Barmann'') &lt;br&gt; Baro (Paro) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барда|Барда (Барта)]]'''
| — 
| ''Bardo'' (''Barto'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]'''
| — 
| ''Bardilo'' (''Bartel'') &lt;br&gt; Bardo (Barto) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]'''
| — 
| ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Bardo (Barto) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]'''
| 
| ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'')  &lt;br&gt; Bardo (Barto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Bert + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Bardo + Teudo (Taut)
| ''Teutbard'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Bard
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]'''
| — 
| ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'')
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка)]]'''
| — 
| ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') &lt;br&gt; Beno (Bino) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]'''
| — 
| ''Benilo'' &lt;br&gt; Beno (Bino) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]'''
| — 
| ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Benesch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Benas''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Beno + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бінгель]]'''
| 
| ''Bengel'' &lt;br&gt; Beno + Gailo (Gelo)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бенат]]'''
| 
| ''Bennato'' (''Bennat'') &lt;br&gt; Beno + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бінэрт]]'''
| 
| ''Benert'' (''Benehard'') &lt;br&gt; Beno (Bino) + Hardt (Hart)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бімунт]]'''
| 
| ''Bemund'' &lt;br&gt; Beno (Bino) + Mund (Munt)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бера|Бера (Біра)]]'''
| — 
| ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]'''
| — 
| ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') &lt;br&gt; Bero (Biro) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]'''
| — 
| ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') &lt;br&gt; Bero (Biro) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]'''
| — 
| ''Beren'' (''Birin'') &lt;br&gt; Bero (Biro) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]'''
| — 
| ''Bierotte'' &lt;br&gt; Bero (Biro) + -t-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірыбольд]]'''
| 
| ''Beribald'' &lt;br&gt; Bero (Biro) + Bald (Boldt)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]'''
| 
| ''Berwoldus'' (''Beroald'') &lt;br&gt; Bero + Wald
| ''Waldpero'' &lt;br&gt; Wald + Biro (Bero)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]'''
| 
| ''Berwid'' &lt;br&gt; Bero + Wido
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]'''
| 
| ''Perwein'' &lt;br&gt; Bero (Pero) + Wino (Weine) &lt;br&gt; Bero (Pero) + Uuenna
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]'''
| 
| ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') &lt;br&gt; Bero + -kin &lt;br&gt; Bero + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]'''
| 
| ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') &lt;br&gt; Bero (Biro) + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]'''
| 
| ''Berhard'' &lt;br&gt; Bero + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Перман|Перман (Бэрман, Пэрман, Парман, Бермень)]]'''
| 
| ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'') &lt;br&gt; Bero (Pero) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]'''
| 
| ''Peremunt'' (''Bermondus'') &lt;br&gt; Bero (Pero) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ператрут]]'''
| 
| ''Perethrud'' (''Beretrudis'') &lt;br&gt; Bero (Pero) + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]'''
| — 
| ''Bern'' (''Pirn'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]'''
| — 
| ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') &lt;br&gt; Bern (Pirn) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бярнут]]'''
| — 
| ''Barnut''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Bern + -t-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]'''
| — 
| ''Bernasch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Bernisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Bern + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Барнат, Бернят, Парнат)]]'''
| 
| ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') &lt;br&gt; Bern + Joto &lt;br&gt; Bern + Hatho (Adi) &lt;br&gt; ''Bernard'' &lt;br&gt; Bern + Hardt
| ''Hathubern'' &lt;br&gt; Hatho + Bern
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]'''
| 
| ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') &lt;br&gt; Bern + Heri (Hari)
| ''Erbern'' &lt;br&gt; Heri + Bern
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]'''
| 
| ''Bernard'' (''Bernhard'') &lt;br&gt; Bern + Hardt
| ''Hartbern'' &lt;br&gt; Hardt + Bern
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Пергайла)]]'''
|  
| ''Bergel'' (''Bieregel'') &lt;br&gt; Berga + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Bero + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Berga + -l-
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]'''
| — 
| ''Bert'' (''Perht'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэртыка]]'''
| — 
| ''Bertike'' (''Berteka'') &lt;br&gt; Bert + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]'''
| — 
| ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') &lt;br&gt; Bert + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэртун]]'''
| — 
| ''Berhtuni'' (''Perhtun'') &lt;br&gt; Bert + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Берташ|Берташ (Бірташ)]]'''
| — 
| ''Bertsch'' &lt;br&gt; Bert + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]'''
| 
| ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') &lt;br&gt; Bert + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Bert + Teudo (Taut)
| ''Woltbert'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Bert &lt;br&gt; ''Teutbert'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Bert
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біе (імя)|Біе]]'''
| —
| ''Bie'' (''Biho'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]]
| 
| ''Bivinus'' &lt;br&gt; Bie + Wino (Weine) &lt;br&gt; Bie + Uuenna (Wona)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]'''
| 
| ''Byatt'' (''Bietto'') &lt;br&gt; Bie + Joto (Juto) &lt;br&gt; Bie + Hatho
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]'''
| —
| ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біліка|Біліка (Білейка)]]'''
| —
| ''Biliko'' &lt;br&gt; Bilo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Білін]]'''
| —
| ''Bilin'' &lt;br&gt; Bilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]'''
| 
| ''Biliwin'' (''Pilwine'') &lt;br&gt; Bilo (Pillo) + Wino
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]'''
| 
| ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') &lt;br&gt; Bilo + Heri (Hari)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]'''
| 
| ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') &lt;br&gt; Bilo + Mann
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Білімін|Білімін (Більмін)]]
| 
| Bilo + Minno
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]'''
| 
| ''Bilaeth'' (''Pillat'') &lt;br&gt; Bilo (Pillo) + Joto &lt;br&gt; Bilo (Pillo) + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]'''
| — 
| ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'')
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]'''
| — 
| ''Beteke'' (''Bettika'') &lt;br&gt; Bitto (Beto) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]'''
| — 
| ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') &lt;br&gt; Bitto (Beto) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]'''
| — 
| ''Bitinus'' (''Bettin'') &lt;br&gt; Bitto (Beto) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]'''
| 
| ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') &lt;br&gt; Bitto (Beto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Bitto (Beto) + Teudo (Taut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]'''
| 
| ''Betharius'' &lt;br&gt; Bitto (Beto) + Heri (Hari)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бруна]]'''
| —
| ''Bruno''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Брунейка]]'''
| —
| ''Brunico'' (''Brunicho'') &lt;br&gt; Bruno + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]'''
| —
| ''Bubilo'' (''Bobel'') &lt;br&gt; Bubo (Bobo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]'''
| —
| ''Bodo'' (''Budo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзейка|Будзейка (Будзіка, Байдзейка)]]'''
| —
| ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]'''
| —
| ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]'''
| —
| ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будыш]]'''
| —
| ''Bodusz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]'''
| 
| ''Bodwidus'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wido
| ''Widbod'' &lt;br&gt; Wid + Bodo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]'''
| 
| ''Bauduilli'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wilo
| ''Willibodo'' &lt;br&gt; Wilo + Bodo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]'''
| 
| ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + -kin &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Ginno 
| ''Genobod'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Bodo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]]
| [[Гедбуд]]
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
| Geda + Bodo (Budo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]'''
| 
| ''Buder'' (''Boder'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Heri (Hari)
| ''Eribodo'' &lt;br&gt; Heri + Bodo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]'''
| 
| ''Buddrich'' (''Budrick'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Rick (Rih) 
| ''Richbodo'' (''Ricbodo'') &lt;br&gt; Rick (Rih) + Bodo 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]'''
| —
| ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Бутыка)]]'''
| —
| ''Butecke'' (''Butecho'', ''Buttke'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]'''
| —
| ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]'''
| —
| ''Buten'' (''Botin'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]'''
| —
| ''Botsch'' &lt;br&gt; Boto + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]'''
| [[Вальбут]] &lt;br&gt; [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]] 
| ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Teudo (Taut) 
| ''Waldbott'' &lt;br&gt; Waldo + Boto (Buto) &lt;br&gt; ''Teubod'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Bodo (Budo) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]'''
| [[Відбут]]
| ''Butvid'' (''Botwid'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wido
| ''Wiboto'' &lt;br&gt; Wido + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]'''
| 
| ''Botwith'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wito
| ''Witbot'' &lt;br&gt; Wito + Boto
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]'''
| [[Вільбут]]
| ''Bauduilli'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wilo &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wilo
| ''Willebut'' (''Wilbot'') &lt;br&gt; Wilo + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]'''
| 
| ''Butwin'' (''Botwin'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wino (Wini) &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wino
| ''Uinebod'' &lt;br&gt; Wino + Bodo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутгель]]'''
| [[Галбута]]
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
| ''Galbot'' &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутгер]]'''
| [[Гербут]]
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gero &lt;br&gt; Bodo + Gero
| ''Gerboth'' (''Gerbodo'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gero &lt;br&gt; Bodo + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]'''
| [[Гарбут]]
| ''Butter'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Heri (Hari)
| ''Harboth'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутэрт]]'''
| 
| ''Bottart'' (''Boutard'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутман]]'''
| 
| ''Buthmann'' (''Bothmann'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]'''
| [[Мінбут]]
| ''Butmen'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Minno &lt;br&gt; ''Budmyn'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Minno
| ''Menbodo'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Bodo (Budo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]'''
| [[Нарбут (імя)|Нарбут]]
| ''Botner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Buthneri''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Noro (Nero)
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Norpod'') &lt;br&gt; Noro + Boto (Buto) &lt;br&gt; Noro + Bodo (Budo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам)]]'''
| 
| ''Bothram'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Ramo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]'''
| 
| ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Rick
| ''Richboto'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Boto
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Батрым, Путрым)]]'''
|  [[Рымбут]]
| ''Bauderrim'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Rim &lt;br&gt; Boto (Buto) + Rim
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') &lt;br&gt; Rim + Boto (Buto) &lt;br&gt; Rim + Bodo (Budo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ботэй]]'''
| [[Эйбут]]
| ''Bótey'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Eicho (Eich)
| Eicho (Eich) + Boto (Buto)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]'''
| —
| ''Potico'' (''Putico'') &lt;br&gt; Boto (Poto) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]'''
| —
| ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') &lt;br&gt; Boto (Poto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бой (імя)|Буй]]'''
| —
| ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]'''
| —
| ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') &lt;br&gt; Boio (Beie) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]]
| 
| Boio (Búi) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Боер|Боер (Бэер)]]'''
| 
| ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') &lt;br&gt; Boio (Beie) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бумонт]]'''
| 
| ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') &lt;br&gt; Boio (Búi) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бейнь|Бейнь (Байнь)]]'''
| —
| ''Beyn'' (''Bainus'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]'''
| 
| ''Beinher'' (''Bainarius'') &lt;br&gt; Beyn + Heri (Hari) &lt;br&gt; Boio (Beio) + Noro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]'''
| 
| ''Beynart'' (''Beinert'') &lt;br&gt; Beyn + Hardt &lt;br&gt; Boio (Beio) + *Nard  
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бранта]]'''
| —
| ''Branto'' (''Brando'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]'''
| —
| ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]'''
| —
| ''Bunico'' (''Bonica'') &lt;br&gt; Buno (Bono) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]'''
| 
| ''Buner'' (''Bonarius'') &lt;br&gt; Buno (Bono) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бурэйка]]'''
| —
| ''Buricho'' (''Buricke'') &lt;br&gt; Buro + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]'''
| —
| ''Burga''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]'''
| 
| ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') &lt;br&gt; Burga + Gailo (Gelo)
| ''Gelburg'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Burga

|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]'''
| —
| ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]'''
| —
| ''Bukilo'' (''Bucilo'') &lt;br&gt; Bugo (Bucco) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]'''
| —
| ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') &lt;br&gt; Bugo (Bucco) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]'''
| 
| ''Bugellus'' &lt;br&gt; Bugo + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]'''
| 
| ''Buger'' (''Boger'') &lt;br&gt; Bugo (Bock) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]'''
| —
| ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бушка|Бушка (Буска, Боська, Бусека, Бушэйка, Бусейка, Бозейка, Босіка)]]'''
| —
| ''Buske'' (''Buseke'', ''Buschke'', ''Bosico'') &lt;br&gt; Boos (Boso) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]'''
| —
| ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') &lt;br&gt; Boos + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]'''
| —
| ''Buosin'' &lt;br&gt; Boos + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]'''
| 
| ''Bussman'' &lt;br&gt; Boos (Busch) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]'''
| 
| ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') &lt;br&gt; Wago (Wego) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]'''
| —
| ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}})
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]'''
| —
| ''Vadiko'' &lt;br&gt; Waido (Waddo) + -k- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]'''
| —
| ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Waido (Waddo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]'''
| —
| ''Waddin'' &lt;br&gt; Waido (Waddo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войдаўт]]'''
| 
| ''Weidelt'' &lt;br&gt; Waido (Weido) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]'''
| 
| ''Weidher'' &lt;br&gt; Waido (Weido) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]'''
| 
| ''Weidman'' (''Weideman'') &lt;br&gt; Waido (Weido) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]'''
| 
| ''Woydath''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Waido + Joto &lt;br&gt; Waido + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валь]]'''
| —
| ''Wal'' (''Walo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валейка|Валейка (Валіка)]]'''
| —
| ''Waleicho'' (''Walica'') &lt;br&gt; Wal + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валіла]]'''
| —
| ''Walilo'' &lt;br&gt; Wal + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валін (імя)|Валін]]'''
| —
| ''Walin'' &lt;br&gt; Wal + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валант|Валант (Валянт)]]'''
| —
| ''Waland'' &lt;br&gt; Wal + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валат]]'''
| —
| ''Wallath'' &lt;br&gt; Wal + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальгун]]'''
| 
| ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') &lt;br&gt; Wal + Gunth (Gondo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]'''
| —
| ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]'''
| —
| ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]'''
| —
| ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') &lt;br&gt; Waldo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]'''
| —
| ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Waldo (Walt) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Walbot'' (''Waldbott'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Boto (Buto) &lt;br&gt; Wal (Walo) + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Waldo (Walt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Волдат]]'''
| [[Ятаўт]]
| ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Hatho (Had)
| ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') &lt;br&gt; Hatho (Had) + Waldo (Walt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]'''
| 
| ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Heri (Hari)
| ''Erivald'' &lt;br&gt; Heri + Waldo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]'''
| 
| ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') &lt;br&gt; Waldo + Mero (Maro)
| ''Meruald'' &lt;br&gt; Mero + Waldo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]'''
| [[Монтаўт]]
| ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Walamunt'' &lt;br&gt; Wal (Walo) + Mund (Munt)
| ''Montaldus'' (''Mundoald'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Waldo (Walt)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]'''
| —
| ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Варна (імя)|Варна]]'''
| —
| ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Варнела]]'''
| —
| ''Warinela'' &lt;br&gt; Warno (Warin) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вярнат]]'''
| 
| ''Warnad'' &lt;br&gt; Warno (Werno) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]'''
| —
| ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]'''
| 
| ''Wospot'' &lt;br&gt; Waso (Woso) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]'''
| 
| ''Vosgal''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Waso (Woso) + Gailo (Galo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вазгір]]'''
| 
| ''Wasger'' &lt;br&gt; Waso + Gero (Giro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вазгерд]]'''
| 
| ''Wassgaard'' &lt;br&gt; Waso + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]'''
| 
| ''Wesikin'' &lt;br&gt; Waso (Weso) + Ginno &lt;br&gt; Waso (Weso) + -kin 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Васмунт]]'''
| 
| ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') &lt;br&gt; Waso + Mund (Munt) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]'''
| —
| ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]'''
| —
| ''Verdico'' (''Wirdika'') &lt;br&gt; Werta (Werdo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]'''
| —
| ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') &lt;br&gt; Werta (Werdo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]'''
| —
| ''Wirtin'' (''Werdin'') &lt;br&gt; Werta (Werdo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]'''
| —
| ''Vivilo'' &lt;br&gt; Vivo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]'''
| —
| ''Wigo'' (''Wic'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]'''
| —
| ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]'''
| —
| ''Wigand'' (''Wigant'') &lt;br&gt; Wigo + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вікша]]'''
| —
| ''Vycxza''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Wigo (Wic) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]'''
| [[Гельвіх]]
| ''Wigelo'' (''Wigal'') &lt;br&gt; Wigo + Gailo (Gelo)
| ''Geilwihc'' (''Keilwic'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wigo (Wic)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]'''
| 
| ''Wigerd'' (''Wicgard'') &lt;br&gt; Wigo + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]'''
| 
| ''Wigent'' &lt;br&gt; Wigo + Gento
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігунт|Вігунт (Вігонт, Віконт)]]'''
| 
| ''Wigunt'' (''Wicgunt'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Gunth (Cund)
| ''Guntwic'' &lt;br&gt; Gunth + Wigo (Wic)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]'''
| 
| ''Wiger'' (''Vikar'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Heri (Hari)
| ''Ervig'' &lt;br&gt; Heri + Wigo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]'''
| [[Мандывік]]
| ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Mund (Munt)
| ''Mundivicus'' &lt;br&gt; Mund + Wigo (Wic)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вікерат]]'''
|
| ''Wicrat'' (''Wigerat'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Rado (Rato)
| ''Ratwig'' &lt;br&gt; Rado (Rato) + Wigo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]'''
| —
| ''Wido'' (''Wid'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Ведзейка, Ведзік)]]'''
| —
| ''Wideke'' (''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') &lt;br&gt; Wido + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відыла (імя)|Відул]]'''
| —
| ''Widulo'' (''Widilo'') &lt;br&gt; Wido + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]'''
| —
| ''Widin'' &lt;br&gt; Wido + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]'''
| —
| ''Widun'' (''Widuni'') &lt;br&gt; Wido + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відут|Відут (Відута)]]'''
| —
| ''Widut'' &lt;br&gt; Wido + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]'''
| [[Бутвід]]
| ''Widbod'' (''Wiboto'') &lt;br&gt; Wido + Bodo &lt;br&gt; Wido + Boto (Buto)
| ''Botwid'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відаўт]]'''
| 
| ''Widalt'' &lt;br&gt; Wido + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзігайла]]'''
| [[Гальвід]]
| ''Widigelus'' (''Widigail'') &lt;br&gt; Wido + Gailo (Gelo)
| ''Gelvidis'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]'''
| [[Гервід]]
| ''Wideger'' (''Widger'') &lt;br&gt; Wido + Gero (Giro)
| ''Gerwid'' &lt;br&gt; Gero + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]'''
| [[Гірдзівід]]
| ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) &lt;br&gt; Wido + Gerd (Gardo)
| ''Gyrdvid'' &lt;br&gt; Gerd (Gyrd) + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]'''
| [[Гінвід]]
| ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') &lt;br&gt; Wido + -kin &lt;br&gt; Wido + Ginno (Genno)
| Ginno + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]'''
| 
| ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') &lt;br&gt; Wido + Heri
| ''Ervid'' &lt;br&gt; Heri + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відарт]]'''
| [[Артавід]]
| ''Vidart'' &lt;br&gt; Wido + Hardt (Hart)
| ''Hartvid'' &lt;br&gt; Hardt (Ardo) + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]'''
| 
| ''Widikint'' (''Wedigint'') &lt;br&gt; Wido + Kindo &lt;br&gt; Wido + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзіман]]'''
| [[Манівід]]
| ''Widiman'' &lt;br&gt; Wido + Mann
| ''Manvidus'' &lt;br&gt; Mann + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| [[Мінвід]]
| Wido + Minno
| ''Minuit'' &lt;br&gt; Minno + Wido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]'''
| [[Мантывід (імя)|Мантывід]]
| ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') &lt;br&gt; Wido + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Wido
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віт|Віт (Віта)]]'''
| —
| ''Wito'' (''Witt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віцейка|Віцейка (Вітка)]]'''
| —
| ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') &lt;br&gt; Wito + -k- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]'''
| —
| ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') &lt;br&gt; Wito + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]'''
| —
| ''Wittenus'' (''Witin'') &lt;br&gt; Wito + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]'''
| 
| ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') &lt;br&gt; Wito + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Wito + Teudo (Taut) 
| ''Teudwit'' &lt;br&gt; Teudo + Wito
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітвін]]'''
| 
| ''Witwin'' &lt;br&gt; Wito + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]'''
| 
| ''Wituchin'' (''Witikinus'') &lt;br&gt; Wito + -kin &lt;br&gt; Wito + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]'''
| 
| ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') &lt;br&gt; Wito + Heri (Hari)
| ''Hariwit'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Wito
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]'''
| 
| ''Witart'' (''Witard'') &lt;br&gt; Wito + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Witrud'' &lt;br&gt; Wito + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]'''
| 
| ''Wikind'' (''Witikint'') &lt;br&gt; Wito + Kindo &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Kindo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вітмонт]]'''
| 
| ''Witmund'' &lt;br&gt; Wito + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE &quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віцэр]]'''
| 
| ''Wicer'' (''Wizhere'') &lt;br&gt; Wizo + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вела]]'''
| —
| ''Welo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]'''
| —
| ''Weleka'' (''Weliko'') &lt;br&gt; Welo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Велянт]]'''
| —
| ''Welant'' (''Weland'') &lt;br&gt; Welo + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]'''
| —
| ''Welut'' &lt;br&gt; Welo + -t-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]'''
| 
| ''Welamunt'' &lt;br&gt; Welo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Велерат]]'''
| 
| ''Welarat'' &lt;br&gt; Welo + Rado (Rato) &lt;br&gt; ''Wilrad'' &lt;br&gt; Wilo + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віла|Віла (Віль)]]'''
| —
| ''Wilo'' (''Wili'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]'''
| —
| ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') &lt;br&gt; Wilo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілян]]'''
| —
| ''Willana'' (''Willan'') &lt;br&gt; Wilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]'''
| —
| ''Wilennus'' (''Willin'') &lt;br&gt; Wilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]'''
| —
| ''Wilun'' &lt;br&gt; Wilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілянт]]'''
| —
| ''Wilant'' (''Willand'') &lt;br&gt; Wilo + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]'''
| —
| ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name=&quot;Чэхія&quot;}}, ''Willusius''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Wilo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільбут]]'''
| [[Бутвіл]]
| ''Willebut'' &lt;br&gt; Wilo + Boto (Buto)
| ''Bauduilli'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Wilo &lt;br&gt; Boto (Buto) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]]
| 
| ''Wilgils'' &lt;br&gt; Wilo + Gilo (&lt; Gisel) &lt;br&gt; Wilo + Gailo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]'''
| 
| ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') &lt;br&gt; Wilo + Heido (Haido)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]'''
| [[Гердвіл]]
| ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') &lt;br&gt; Wilo + Gerd (Gardo)
| Gerd + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгет]]'''
| [[Гедзівіл]]
| ''Wilgyth'' (''Wilgat'') &lt;br&gt; Wilo + Geda (Giddo) 
| Geda (Giddo) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]'''
| [[Гудвіл]]
| ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') &lt;br&gt; Wilo + Gudo (Godo)
| ''Góðvili'' &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]'''
| 
| ''Willem'' (''Wilhelm'') &lt;br&gt; Wilo + Helmo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]'''
| 
| ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') &lt;br&gt; Wilo + Gaud &lt;br&gt; ''Villald'' &lt;br&gt; Wilo + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]'''
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]]
| ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') &lt;br&gt; Wilo + -kin &lt;br&gt; Wilo + Ginno
| Ginno + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]'''
| [[Манвіл]]
| ''Wiliman'' (''Wilman'') &lt;br&gt; Wilo + Mann
| Mann + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]'''
| [[Монтвіл]]
| ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') &lt;br&gt; Wilo + Mund (Munt)
| ''Muntwil'' &lt;br&gt; Mund (Munt) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]'''
| [[Ятвіл]]
| ''Wiliatus'' (''Williad'') &lt;br&gt; Wilo + Joto &lt;br&gt; Wilo + Hatho (Adi)
| ''Attavill'' &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Wilo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]'''
| —
| ''Wilto'' (''Wildo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзік)]]'''
| —
| ''Wildike'' &lt;br&gt; Wilto (Wildo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]'''
| —
| ''Vilden'' &lt;br&gt; Wilto (Wildo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]'''
| [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]]
| ''Wiltolt'' &lt;br&gt; Wilto + Waldo (Walt) &lt;br&gt; ''Wilithuta'' &lt;br&gt; Wilo + Teudo (Teuth)
| ''Waldowildis'' &lt;br&gt; Waldo + Wilto (Wildo) &lt;br&gt; ''Theudowills'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wilo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віна (імя)|Віна]]'''
| —
| ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінка]]'''
| —
| ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') &lt;br&gt; Wino + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]'''
| —
| ''Winela'' (''Winilo'') &lt;br&gt; Wino + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]'''
| —
| ''Winsch'' (''Wiensch'') &lt;br&gt; Wino + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінбор|Вінбор (Вімбар, Вімбэр)]]'''
| [[Борвін|Борвін (Барвін)]]
| ''Wimber'' &lt;br&gt; Wino + Baro &lt;br&gt; Wino + Bero
| ''Barwin'' &lt;br&gt; Baro + Wino 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]'''
| 
| ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') &lt;br&gt; Wino + Waldo &lt;br&gt; ''Winiaud'' &lt;br&gt; Wino + Gaud
| ''Waldwin'' &lt;br&gt; Waldo + Wino
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]'''
| [[Гервін]]
| ''Winger'' &lt;br&gt; Wino + Gero
| ''Gerwin'' &lt;br&gt; Gero (Kero) + Wino
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінгіль]]'''
|
| ''Winigilo'' &lt;br&gt; Wino + Gilo
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінгольт]]'''
| 
| ''Vingautr'' (''Winigaud'') &lt;br&gt; Wino + Gaudo (Gaut) &lt;br&gt; ''Wingolt'' &lt;br&gt; Wino + Goldo  
| ''Gautvin'' &lt;br&gt; Gaudo (Gaut) + Wino &lt;br&gt; ''Goldwine'' &lt;br&gt; Goldo + Wino 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінар]]'''
| 
| ''Winear'' &lt;br&gt; Wino + Heri (Hari)
| ''Harwin'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Wino 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінарт]]'''
| [[Эртвін]]
| ''Winard'' (''Winhart'') &lt;br&gt; Wino + Hardt (Hart)
| ''Hertwin'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Wino 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінмот]]'''
| 
| ''Winimod'' &lt;br&gt; Wino + Mot (Moda)
| ''Motwin'' &lt;br&gt; Mot + Wino
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінстаўт]]'''
| 
| ''Winstalt'' &lt;br&gt; Wino + Stalto
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]'''
| —
| ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]'''
| —
| ''Wendecke'' (''Wendico'') &lt;br&gt; Windo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]'''
| —
| ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') &lt;br&gt; Windo (Wint) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вінтаўт]]'''
| [[Таўтвін]]
| ''Wintold'' &lt;br&gt; Windo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Wino + Teudo (Taut) 
| ''Teutwin'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wino
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]'''
| 
| ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') &lt;br&gt; Windo + Heri
| ''Hariovind'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Windo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]'''
| 
| ''Wero'' (''Varo'')
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]'''
| 
| ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') &lt;br&gt; Wero (Varo) + -k-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]'''
| 
| ''Werle'' (''Warrell'') &lt;br&gt; Wero + -l-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірбольт]]'''
| 
| ''Werbold'' (''Virboldus'') &lt;br&gt; Wero + Bald (Boldt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Вірбут)]]'''
| 
| ''Werboto'' (''Warboto'') &lt;br&gt; Wero (Varo) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віргаўд]]'''
| 
| ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name=&quot;goz&quot;}}) &lt;br&gt; Wero + Gaudo (Gaut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]'''
| 
| ''Wargel'' &lt;br&gt; Wero (Varo) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Варгіра]]'''
| 
| ''Warger'' &lt;br&gt; Wero (Varo) + Gero (Giro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віргірд]]'''
| 
| ''Wergerd'' (''Wirgardus'') &lt;br&gt; Wero + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]'''
| 
| ''Vergot'' &lt;br&gt; Wero + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]'''
| 
| ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') &lt;br&gt; Wero (Varo) + Gunth (Cund)
| ''Gunthivera'' &lt;br&gt; Gunth + Wero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]'''
| 
| ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') &lt;br&gt; Wero + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]'''
| —
| ''Werzo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]'''
| —
| ''Werzel'' &lt;br&gt; Werzo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Вірсімунд]]
| 
| Werzo + Mund
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]'''
| —
| ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]'''
| —
| ''Wiseko'' (''Wischke'') &lt;br&gt; Wis + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]'''
| —
| ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') &lt;br&gt; Wis + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]'''
| —
| ''Wisen'' (''Wisin'') &lt;br&gt; Wis + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісун]]'''
| —
| ''Wisun'' &lt;br&gt; Wis + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]'''
| —
| ''Wisint'' (''Wisant'') &lt;br&gt; Wis + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]'''
| 
| ''Wisbar'' &lt;br&gt; Wis + Baro
| ''Barwis'' &lt;br&gt; Baro + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]'''
| 
| ''Wiswald'' (''Wisewould'') &lt;br&gt; Wis + Waldo
| ''Walvis'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]'''
| 
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') &lt;br&gt; Wis + Wido
| ''Widuis'' &lt;br&gt; Wido + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]'''
| 
| ''Uesuili'' &lt;br&gt; Wis + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Віжгайла)]]
| 
| Wis + Gailo
| ''Gelvisa'' (''Galoisus'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]'''
| 
| ''Wisogoz''{{Заўвага|name=&quot;goz&quot;|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.&lt;/ref&gt;}} &lt;br&gt; Wis + Gaud &lt;br&gt; ''Wisigold'' &lt;br&gt; Wis + Goldo
| ''Gauduis'' &lt;br&gt; Gaud + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]'''
| 
| ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') &lt;br&gt; Wis + Gero (Kero)
| ''Gervisa'' &lt;br&gt; Gero + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]'''
| 
| ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') &lt;br&gt; Wis + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]'''
| [[Гінівойша]]
| ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') &lt;br&gt; Wis + -kin &lt;br&gt; Wis + Ginno
| ''Genuis'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]]
| 
| Wis + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісконт]]'''
| 
| ''Wisgonda'' (''Wisagund'') &lt;br&gt; Wis + Gunth (Cund)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]'''
| 
| ''Wisad'' (''Wisod'') &lt;br&gt; Wis + Hatho (Adi) &lt;br&gt; Wis + Schat (Sado)
| ''Aduisus'' (''Hadvisa'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Wis
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]'''
| 
| ''Wisman'' &lt;br&gt; Wis + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Вісьміл]]
| 
| Wis + Milo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]'''
| 
| ''Wisemund'' (''Wizmunt'') &lt;br&gt; Wis + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]'''
| 
| ''Vismuot'' (''Wismoda'') &lt;br&gt; Wis + Mot (Muto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]'''
| 
| ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') &lt;br&gt; Wis + Noro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]'''
| —
| ''West'' (''Viste'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вістэла]]'''
| —
| ''Wistila'' &lt;br&gt; West (Viste) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]'''
| —
| ''Wisten'' &lt;br&gt; West (Viste) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вештар|Вештар (Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]'''
| 
| ''Vestarr'' (''Wistarius'') &lt;br&gt; West (Viste) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]'''
| 
| ''Westhard'' (''Guistardus'') &lt;br&gt; West (Viste) + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Wistrud'' &lt;br&gt; Wis + Trudo (Trut) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войша]]'''
| —
| ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; ''Weise'' (''Wiso'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войшка|Войшка (Вейшэка, Вейсейка)]]'''
| —
| ''Weiske'' &lt;br&gt; Weise + -k- &lt;br&gt;
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайшыла|Вайшыла (Войшэль, Вэйшэль)]]'''
| —
| ''Weisel'' &lt;br&gt; Wiso (Waiso) + -l- &lt;br&gt; ''Woschel'' &lt;br&gt; Waiso (Voysch) + -l- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшын|Войшын (Войсін)]]
| —
| ''Vussin'' &lt;br&gt; Waiso (Voysch) + -n- &lt;br&gt; ''Wisin'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]]
| 
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]]
| 
| ''Uesuili'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайсар]]'''
| 
| ''Weiser'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войсят]]'''
| 
| ''Woyssath''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Woyschat''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) &lt;br&gt; ''Wisad'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Hatho (Adi)  
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт)]]
| 
| ''Wasmundus'' &lt;br&gt; Waiso + Mund &lt;br&gt; ''Wisemund'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Mund
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]'''
| [[Нарывойша]]
| ''Wießner'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Noro 
| Noro + Voysch
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]]
| 
| Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Helgi (Algo)
| ''Alguis'' &lt;br&gt; Helgi (Algo) + Wiso
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]]
| 
| ''Westwalt'' &lt;br&gt; West + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Waiso (Voysch) + Teudo (Taut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Война]]'''
| —
| ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]'''
| —
| ''Vunnico'' (''Wonnecke'') &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + -k- &lt;br&gt; ''Weinecke'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]'''
| —
| ''Weinel'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]'''
| —
| ''Weinisch'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]'''
| 
| ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Woyner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Woynar''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Heri (Hari) &lt;br&gt; ''Weiner'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + Heri (Hari) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]'''
| 
| ''Voinot'' (''Wonat'') &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Joto &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Воланг]]'''
| 
| ''Wolank'' &lt;br&gt; Wolo + Lango (Lancho)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Вольман]]'''
| 
| ''Wolman'' (''Wolaman'') &lt;br&gt; Wolo + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гавейка]]'''
| —
| ''Gauke'' &lt;br&gt; Gawo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]'''
| —
| ''Gavilo'' (''Gaul'') &lt;br&gt; Gawo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]'''
| —
| ''Gawin'' &lt;br&gt; Gawo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўвід]]'''
| 
| ''Gauwida'' &lt;br&gt; Gawo + Wido
| ''Widagauwo'' &lt;br&gt; Wido + Gawo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]'''
| 
| ''Gavigunt'' &lt;br&gt; Gawo + Gunth (Gondo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]'''
| —
| ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гайліка, Галка)]]'''
| —
| ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]'''
| —
| ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') &lt;br&gt; Gailo (Galo) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]'''
| —
| ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'')  &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]'''
| [[Бутгель]]
| ''Galbot'' &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Boto (Buto)
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]'''
| 
| ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальвід]]'''
| [[Відзігайла]]
| ''Gelvidis'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wido
| ''Widigelus'' (''Widigail'') &lt;br&gt; Wido + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]'''
| 
| ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальвірд]]'''
| 
| ''Geilwird'' &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Werta (Werdo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]'''
| [[Вігайла (імя)|Вігайла]]
| ''Geilwich'' (''Kelwihc'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Wigo
| ''Wigelo'' &lt;br&gt; Wigo + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]'''
| 
| ''Gelikin'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Ginno &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + -kin
| ''Gingel'' &lt;br&gt; Ginno + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]'''
| [[Гудзігал]]
| ''Gelgod'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
| ''Godegel'' &lt;br&gt; Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галінт]]'''
| 
| ''Galind'' (''Geilindis'') &lt;br&gt; Gailo (Galo) + Linto (Lindis)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]'''
| [[Мангайла]]
| ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Mann
| ''Manigel'' &lt;br&gt; Mann + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]'''
| [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]]
| ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Minno
| ''Minigelus'' &lt;br&gt; Minno + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]'''
| [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]]
| ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
| ''Montigel'' &lt;br&gt; Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гала (імя)|Гала]]'''
| —
| ''Halo'' (''Helli'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галека]]'''
| —
| ''Haleke'' (''Halika'') &lt;br&gt; Halo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галень|Галень (Гален)]]'''
| —
| ''Hallen'' &lt;br&gt; Halo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]'''
| 
| ''Halboth'' (''Heliboto'') &lt;br&gt; Halo (Helli) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]'''
| 
| ''Hallmann'' &lt;br&gt; Halo (Helli) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальмонт]]'''
| 
| ''Hallmund'' (''Helmunt'') &lt;br&gt; Halo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]'''
| —
| ''Hanus'' (''Johannes'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Кест, Гейст)]]'''
| —
| ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]'''
| —
| ''Gasticho'' (''Casticho'') &lt;br&gt; Gast (Cast) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла)]]'''
| —
| ''Gastila'' (''Gastel'') &lt;br&gt; Gast + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]'''
| —
| ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') &lt;br&gt; Gast (Gest) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]]
| —
| Gast (Keast) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]'''
| 
| ''Kastert'' (''Gastart'') &lt;br&gt; Gast (Cast) + Hardt (Hart)
| ''Hartigast'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Gast
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]'''
| 
| ''Gesterd'' (''Gisteard'') &lt;br&gt; Gast (Gest) + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Gistrudis'' &lt;br&gt; Geso (Giso) + Trudo (Trut) 
| ''Thrudgis'' &lt;br&gt; Trudo (Trut) + Geso (Giso)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]'''
| 
| ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') &lt;br&gt; Gast (Gest) + Heri (Hari)
| ''Herigast'' &lt;br&gt; Heri + Gast
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]'''
| 
| ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') &lt;br&gt; Gast (Cast) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Gast (Cast) + Teudo
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]'''
| 
| ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Gast (Gest) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Geso (Giso) + Teudo (Taut)
| ''Teutgis'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Geso (Giso)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]'''
| —
| ''Gaudo'' (''Gauto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]'''
| —
| ''Gaudeck'' (''Gaudich'') &lt;br&gt; Gaudo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]'''
| —
| ''Gaudila'' (''Gaudela'') &lt;br&gt; Gaudo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]'''
| —
| ''Gaudin'' &lt;br&gt; Gaudo + -n-&lt;br&gt; ''Goldine'' &lt;br&gt; Goldo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]'''
| —
| ''Gautsch'' &lt;br&gt; Gaudo + -sch- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўтоўт]]'''
| 
| ''Gautald'' (''Gaudald'') &lt;br&gt; Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt)
| ''Waltgaud'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўтвід]]'''
| 
| ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') &lt;br&gt; Gaudo (Gauto) + Wido
| ''Widegaud'' &lt;br&gt; Wido + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гоўдвік]]'''
| 
| ''Goldwig''  &lt;br&gt; Gaudo + Wigo (Wic) &lt;br&gt; Goldo + Wigo (Wic)
| ''Wihgoz''{{Заўвага|name=&quot;goz&quot;}} &lt;br&gt; Wigo + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]'''
| 
| ''Gauter''  &lt;br&gt; Gaudo + Heri
| ''Herigaudis'' &lt;br&gt; Heri + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]'''
| 
| ''Gaudemund'' &lt;br&gt; Gaudo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]'''
| 
| ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') &lt;br&gt; Gaudo (Gauto) + Rick &lt;br&gt; ''Goldric'' &lt;br&gt; Goldo + Rick
| ''Richcoz''{{Заўвага|name=&quot;goz&quot;}} &lt;br&gt; Rick (Rih) + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гаўдрым]]
| [[Рымгальд]]
| Gaudo + Rim
| ''Rimigaud'' &lt;br&gt; Rim + Gaudo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]'''
| 
| ''Gautrude'' &lt;br&gt; Gaudo + Trudo (Drutus)
| ''Trutgaudus'' &lt;br&gt; Trudo + Gaudo 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]'''
| —
| ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]'''
| —
| ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Geda (Gaddo) + -k- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]'''
| —
| ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') &lt;br&gt; Geda (Geto) + -l- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]'''
| —
| ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]]
| [[Будзікід (імя)|Будзікід]]
| Geda + Bodo (Budo)
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]'''
| 
| ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Waldo (Walt)
| ''Wealdgyth'' &lt;br&gt; Waldo + Geda (Giddo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]'''
| 
| ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') &lt;br&gt; Geda (Geto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Geda (Geto) + Teudo (Taut) 
| ''Theotgit'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Geda (Giddo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]]
| 
| Geda + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]]
| [[Вільгет]]
| Geda (Giddo) + Wilo
| ''Wilgyth'' &lt;br&gt; Wilo + Geda (Giddo) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедвін]]'''
| 
| ''Gedovin'' &lt;br&gt; Geda + Wino
| ''Wynngeat'' &lt;br&gt; Wino + Geda
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]'''
| 
| ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]'''
| 
| ''Gidheard'' (''Gạddert'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]]
| 
| Geda + Gaudo &lt;br&gt; Geda + Goldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]'''
| 
| ''Gadagunti'' &lt;br&gt; Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзіман]]'''
| 
| ''Gidman'' (''Gettman'') &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]'''
| 
| ''Giddeminus'' &lt;br&gt; Geda (Giddo) + Minno
| ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} &lt;br&gt; Minno (Menno) + Geda
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]'''
| 
| ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') &lt;br&gt; Geda (Gaddo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гадарых|Гедрык]]'''
| 
| ''Gedrich'' (''Gadric'') &lt;br&gt; Geda (Gaddo) + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гадзь|Гадзь (Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]'''
| —
| ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]'''
| — 
| ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]'''
| — 
| ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]'''
| — 
| ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]'''
| [[Волдат]]
| ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') &lt;br&gt; Hatho (Had) + Waldo (Walt)
| ''Waldad'' (''Walthad'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Hatho (Had) &lt;br&gt; ''Teuthad'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Hatho (Had) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]'''
| 
| ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') &lt;br&gt; Hatho (Edo) + Wido  
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]'''
| 
| ''Hadwig'' (''Hedwig'') &lt;br&gt; Hatho (Hedo) + Wigo  
| ''Wichad'' &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Hatho (Hedo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]'''
| [[Вілят]]
| ''Attavill'' (''Adovila'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Wilo
| ''Wiliatus'' (''Williad'') &lt;br&gt; Wilo + Hatho (Adi)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядгаўд]]'''
| 
| ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Gaudo
| ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=gauthaus#v=snippet&amp;q=gauthaus&amp;f=false S. 617, 789].&lt;/ref&gt;}} &lt;br&gt; Gaudo (Gaut) + Hatho 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядгін]]'''
| [[Гінят]]
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Hatho (Adi) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]'''
| 
| ''Adago'' (''Adaco'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Dago &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Daugo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]'''
| 
| ''Adat'' (''Adhad'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]'''
| 
| ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') &lt;br&gt; Hatho (Had) + Heri (Hari)   
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]'''
| 
| ''Atard'' (''Adahart'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Hardt (Hart)   
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гатман|Гатман (Адаман, Атман, Адамэн)]]'''
| 
| ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Mann  
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]'''
| 
| ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Mund (Munt)  
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Атрант]]'''
| 
| ''Aderando'' &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Rando (Ranto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейман]]'''
| 
| ''Heyman'' (''Hayman'') &lt;br&gt; Haimo (Heimo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]'''
| 
| ''Haimund'' &lt;br&gt; Haimo (Heimo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Генрых|Генрык]]'''
| 
| ''Henric'' (''Heimirich'') &lt;br&gt; Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]'''
| 
| ''Hindrich'' (''Heinrich'') &lt;br&gt; Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]'''
| —
| ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]'''
| —
| ''Gaidel'' (''Geitel'') &lt;br&gt; Gaidus (Geith) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]'''
| —
| ''Gaidene'' (''Gaidinus'') &lt;br&gt; Gaidus (Geith) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейдар]]'''
| 
| ''Gaidheri'' (''Geiter'') &lt;br&gt; Gaidus (Geith) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]'''
| 
| ''Gaiterda'' &lt;br&gt; Gaidus (Geith) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайдэман]]'''
| 
| ''Geidemann'' &lt;br&gt; Gaidus + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]'''
| —
| ''Heido'' (''Haido'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]'''
| —
| ''Heidilo'' (''Heidel'') &lt;br&gt; Heido (Haido) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтвід]]'''
| 
| ''Heidvid'' &lt;br&gt; Heido + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]'''
| 
| ''Heitgin'' (''Heydekinus'') &lt;br&gt; Heido + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]'''
| 
| ''Heidmundus'' &lt;br&gt; Heido + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]'''
| 
| ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') &lt;br&gt; Heido + Rick
| ''Rihheid'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Heido
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]'''
| —
| ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геска|Гесека  (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]'''
| —
| ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') &lt;br&gt; Geso (Giso) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]'''
| —
| ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') &lt;br&gt; Geso (Keso) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]'''
| 
| ''Gisbert'' (''Gisebert'') &lt;br&gt; Geso (Giso) + Bert
| ''Berdegis'' &lt;br&gt; Bert + Geso (Giso)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]]
| 
| Geso (Keso) + Gailo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гішвід]]'''
| 
| ''Gisoidis'' &lt;br&gt; Geso (Giso) + Wido
| ''Widugis'' &lt;br&gt; Wido + Geso (Giso) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]]
| 
| Geso (Keso) + Minno (Menno) &lt;br&gt; ''Gezman'' &lt;br&gt; Geso (Keso) + Mann
| ''Minegis'' &lt;br&gt; Minno + Geso (Giso) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]'''
| 
| ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') &lt;br&gt; Geso (Giso) + Mund (Munt)
| ''Mundegis'' &lt;br&gt; Mund + Geso (Giso)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гес]]'''
| —
| ''Haso'' (''Hesa'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гасьмір]]'''
| 
| ''Hasmar'' (''Hessemer'') &lt;br&gt; Haso (Hesa) + Mero (Maro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь)]]'''
| —
| ''Geldo'' (''Gildo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]'''
| 
| ''Geltolt'' (''Galdualdus'') &lt;br&gt; Geldo + Waldo (Walt)
| ''Waldgelt'' &lt;br&gt; Waldo + Geldo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ільць]]'''
| —
| ''Hilto'' (''Ildia'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]'''
| —
| ''Hiltin'' (''Ildin'') &lt;br&gt; Hilto (Ildia) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]'''
| 
| ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') &lt;br&gt; Hilto + Boto (Buto)
| ''Buothilt'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Hilto
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ілгут]]'''
| 
| ''Illgut'' (''Hiltgudis'') &lt;br&gt; Hilto + Gudo (Guta)
| ''Guthildis'' &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Hilto 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гільтэр]]'''
| 
| ''Hilder'' &lt;br&gt; Hilto + Heri
| ''Erhilt'' &lt;br&gt; Heri + Hilto 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]'''
| 
| ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') &lt;br&gt; Hilto + Mann
| ''Manehildis'' &lt;br&gt; Mann + Hilto
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіка]]'''
| —
| ''Hico'' (''Hiko'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гікель]]'''
| —
| ''Hiccila'' &lt;br&gt; Hico (Hiko) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]'''
| —
| ''Gingel'' (''Gengel'') &lt;br&gt; Geng + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]'''
| —
| ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендзік, Гіндзіка)]]'''
| —
| ''Gentke'' (''Gendecke'') &lt;br&gt; Gento (Gendo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]'''
| —
| ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') &lt;br&gt; Gento (Gendo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]'''
| —
| ''Genten'' (''Gendinus'') &lt;br&gt; Gento + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінтш]]'''
| —
| ''Gentsch'' &lt;br&gt; Gento + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]'''
| [[Таўцігін]]
| ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') &lt;br&gt; Gento + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Teudo (Taut) 
| ''Theudekin'' (''Deutgen'') &lt;br&gt; Teudo + Ginno
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]'''
| 
| ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') &lt;br&gt; Gento + Heri (Hari)
| ''Erigand'' &lt;br&gt; Heri + Gento (Gando)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінтарт]]'''
| 
| ''Genthardus'' (''Gentert'') &lt;br&gt; Gento + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]'''
| 
| ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') &lt;br&gt; Gento (Gendo) + Rick
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]'''
| —
| ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]'''
| —
| ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]'''
| —
| ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герын|Герын (Гірын)]]'''
| —
| ''Gerin'' (''Girin'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]'''
| —
| ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]'''
| —
| ''Geruthus'' (''Gerutha'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Керш|Керш (Гірш, Геруш, Кірш)]]'''
| —
| ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -sch- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]'''
| [[Бутгер]]
| ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Gero (Kero) + Boto (Buto)
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Gero &lt;br&gt; Bodo + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервала]]'''
| 
| ''Gerwala'' &lt;br&gt; Gero + Wal (Walo)
| ''Walager'' &lt;br&gt; Wal (Walo) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геральд|Геральт (Геральд)]]'''
| 
| ''Gerald'' &lt;br&gt; Gero + Waldo (Walt)
| ''Waldger'' &lt;br&gt; Waldo + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервід]]'''
| [[Відугер]]
| ''Gerwid'' (''Gervidh'') &lt;br&gt; Gero + Wido
| ''Wideger'' (''Widger'') &lt;br&gt; Wido + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кірвік]]'''
|  
| ''Kerwic'' (''Gerwic'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + Wigo (Wic)
| ''Wicger'' &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Гервел)]]'''
| 
| ''Gerwilo'' (''Garwilus'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + Wilo
| ''Vilgar'' &lt;br&gt; Wilo + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]'''
| [[Вінгер]]
| ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + Wino
| ''Winger'' &lt;br&gt; Wido + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гервойна]]'''
| 
| ''Geruuni'' &lt;br&gt; Gero + Uuenna (Wona)
| ''Vunniger'' &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гергард|Гіргарт]]'''
| 
| ''Gerhard'' (''Girart'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + Hardt (Hart)
| ''Hartger'' &lt;br&gt; Hardt + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]'''
| 
| ''Gerath'' (''Gerjet'') &lt;br&gt; Gero + Hatho (Adi) &lt;br&gt; Gero + Joto
| ''Hatger'' &lt;br&gt; Hatho + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герод|Герод (Гірод)]]'''
| [[Гродгар (імя)|Рутгер]]
| ''Gaerod'' (''Girod'') &lt;br&gt; Gero + Hrodo (Roda) &lt;br&gt; Gero + Hatho
| ''Rutger'' &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]'''
| 
| ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + -kin &lt;br&gt; Gero (Kero) + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]]
| 
| Gero (Kero) + Gunth (Cund)
| ''Cundker'' (''Gunngeir'') &lt;br&gt; Gunth (Cund) + Gero (Kero)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Керман (імя)|Керман (Герман)]]'''
| 
| ''Kerman'' (''German'') &lt;br&gt; Gero (Kero) + Mann
| ''Manger'' &lt;br&gt; Gero + Mann
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]'''
| [[Мінгер]]
| ''Germinus'' &lt;br&gt; Gero (Giro) + Minno
| ''Minger'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]'''
| 
| ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') &lt;br&gt; Gero (Giro) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]'''
| [[Стангір]]
| ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Gero (Kero) + Steina (Sten)
| ''Staniger'' (''Stanker'') &lt;br&gt; Steina (Stean) + Gero (Giro)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]]
| 
| Gero (Giro) + Stalto
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]'''
| 
| ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') &lt;br&gt; Gero + Trudo
| ''Thrudger'' &lt;br&gt; Trudo + Gero
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]'''
| —
| ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гірык]]'''
| —
| ''Hierica'' &lt;br&gt; Heri (Hiro) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]'''
| —
| ''Harilo'' (''Herilo'') &lt;br&gt; Heri (Hari) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]'''
| —
| ''Herin'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]'''
| —
| ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Heri (Hari) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]'''
| [[Бутар]]
| ''Harboth'' (''Herbothe'') &lt;br&gt; Heri (Hari) + Boto (Buto)
| ''Butter'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Heri (Hari)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гербэрт]]'''
| 
| ''Herbert'' &lt;br&gt; Heri + Bert
| ''Berther'' &lt;br&gt; Bert + Heri
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ірвіл]]'''
| 
| ''Irvil'' (''Iruil'') &lt;br&gt; Heri (Hiro) + Wilo
| ''Wileri'' &lt;br&gt; Wilo + Heri
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]'''
| [[Манар]]
| ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') &lt;br&gt; Heri (Hiro) + Mann
| ''Manarius'' (''Manahari'') &lt;br&gt; Mann + Heri (Hari)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ермін]]'''
| 
| ''Ermin'' &lt;br&gt; Heri + Minno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]'''
| 
| ''Eremund'' (''Herimont'') &lt;br&gt; Heri + Mund (Munt)
| ''Munter'' &lt;br&gt; Mund (Mutn) + Heri
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ерандзь]]'''
| [[Рандар]]
| ''Herrand'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Rando (Ranto) &lt;br&gt; Heri (Hari) + -nd-
| ''Randhere'' (''Ranthar'') &lt;br&gt; Rando + Heri (Hari)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]'''
| —
| ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]'''
| —
| ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') &lt;br&gt; Gerd + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]'''
| —
| ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]'''
| —
| ''Gerden''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Girden''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') &lt;br&gt; Gerd (Gert) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]'''
| —
| ''Gerdun'' (''Gartuni'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]'''
| —
| ''Kerdut'' &lt;br&gt; Gerd + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]'''
| 
| ''Gertoldus'' (''Kartold'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + Waldo (Walt)
| ''Waldigardis'' &lt;br&gt; Waldo + Gerd (Gardo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]'''
| 
| ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') &lt;br&gt; Gerd (Gyrd) + Wido
| ''Widgerd'' &lt;br&gt; Wido + Gerd
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]]
| [[Вільгерд]]
| Gerd + Wilo
| ''Wilgeard'' (''Vilgard'') &lt;br&gt; Wilo + Gerd (Gardo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гердвойна|Гердвойна (Гірдвойна)]]
| 
| ''Geardwine'' &lt;br&gt; Gerd + Wino (Weine) &lt;br&gt; Gerd + Uuenna (Wona)
| ''Weingard'' &lt;br&gt; Wino (Weine) + Gerd (Gardo) &lt;br&gt; ''Vunnegart'' &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Кірдзімонт)]]'''
| [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]]
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
| ''Mundgerd'' &lt;br&gt; Mund + Gerd
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]'''
| —
| ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]'''
| —
| ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') &lt;br&gt; Hardt (Hart) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]]'''
| —
| ''Hardin'' (''Herden'') &lt;br&gt; Hardt + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Артавід]]'''
| [[Відарт]]
| ''Hartvid'' &lt;br&gt; Hardt (Ardo) + Wido
| ''Vidart'' &lt;br&gt; Wido + Hardt (Hart)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эртвін]]'''
| [[Вінарт]]
| ''Hertwin'' (''Artwin'') &lt;br&gt; Hardt (Ardo) + Wino
| ''Winhart'' &lt;br&gt; Wino + Hardt
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]'''
| 
| ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') &lt;br&gt; Hardt + Mann
| ''Manhardt'' &lt;br&gt; Mann + Hardt
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]'''
| —
| ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]'''
| —
| ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]'''
| —
| ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]'''
| —
| ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') &lt;br&gt; Gibo (Gebo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]'''
| 
| ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + Heri (Hiro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]'''
| 
| ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + Bert &lt;br&gt; Gibo (Kebo) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіў]]'''
| —
| ''Givo'' (''Gevo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гівейка]]'''
| —
| ''Givika'' (''Geuica'') &lt;br&gt; Givo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]'''
| —
| ''Givin'' &lt;br&gt; Givo + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]'''
| 
| ''Gevald'' (''Givald'') &lt;br&gt; Givo (Gevo) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]'''
| 
| ''Gewert'' &lt;br&gt; Givo (Gevo) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]'''
| —
| ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]'''
| —
| ''Gilleke'' &lt;br&gt; Gilo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гілін|Гілін (Гілень)]]'''
| —
| ''Gillin'' &lt;br&gt; Gilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кілбар]]'''
| 
| ''Kilber'' (''Gilberia'') &lt;br&gt; Gilo (Kil) + Baro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гілбут]]'''
| 
| ''Gilbody'' &lt;br&gt; Gilo + Boto (Buto) &lt;br&gt; Gilo + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кільман]]'''
| 
| ''Killman'' (''Gillman'') &lt;br&gt; Gilo (Kil) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]'''
| 
| ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') &lt;br&gt; Gilo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]'''
| —
| ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]'''
| —
| ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]'''
| —
| ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Генут|Генут (Генюта)]]'''
| —
| ''Genut'' (''Geniut'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]'''
| —
| ''Kinosz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Gennisch'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]'''
| 
| ''Gimber'' (''Cimber'') &lt;br&gt; Ginno + Baro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]'''
| 
| ''Gimbert'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Bert &lt;br&gt; ''Kinbardus'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Bardo (Barto) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]'''
| 
| ''Genobod'' (''Genbaud'') &lt;br&gt; Ginno + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Gino + Boto (Buto)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінеўт]]'''
| 
| ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Waldo (Walt)
| ''Waldgina'' &lt;br&gt; Waldo + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гімольт]]'''
| 
| ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Gemo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гінвід]]
| [[Відзігін]]
| Ginno + Wido
| ''Widikin''  (''Wedigen'') &lt;br&gt; Wido + -kin &lt;br&gt; Wido + Ginno (Genno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]]
| [[Вількін]]
| Ginno + Wilo
| ''Willikin'' (''Willegin'') &lt;br&gt; Wilo + -kin &lt;br&gt; Wilo + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]'''
| 
| ''Genuinus'' (''Kinewin'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Wino
| ''Winneken'' &lt;br&gt; Wino + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]'''
| 
| ''Genovefa'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Vivo (*Weif)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Гінівойша]]
| [[Вісігін]]
| ''Genuis'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Weise (Wiso) &lt;br&gt; Ginno + Waiso (Voysch)
| ''Visekin'' &lt;br&gt; Wiso + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]'''
| [[Ядгін]]
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Hatho (Adi) &lt;br&gt; ''Genniod'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Audo (Oto)
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Ginno (Genno) 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер)]]'''
| 
| ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Heri
| ''Herekin'' &lt;br&gt; Heri + Ginno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]'''
| 
| ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Hardt (Hart)
| ''Hartgen'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Ginno (Genno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]'''
| 
| ''Gengundis'' (''Genegondis'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Gunth (Cund)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]'''
| 
| ''Gimiman'' (''Kinman'') &lt;br&gt; Ginno (Gimmo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]'''
| 
| ''Gimmin'' &lt;br&gt; Ginno (Gimmo) + Minno &lt;br&gt; Ginno (Gimmo) + -n-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]'''
| 
| ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') &lt;br&gt; Ginno + Mund (Munt) &lt;br&gt; Gemo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гінет]]'''
| 
| ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Nieth
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]'''
| 
| ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гога|Гога (Гок)]]'''
| —
| ''Gogo'' (''Goki'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]'''
| —
| ''Goggilo'' (''Kugelo'') &lt;br&gt; Gogo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]'''
| —
| ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]'''
| —
| ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]'''
| —
| ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Родэлін]]'''
| —
| ''Rothelin'' (''Hrodelin'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + lin
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]'''
| —
| ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]'''
| —
| ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name=&quot;Чэхія&quot;}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name=&quot;Чэхія&quot;}}, ''Rutsch'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]'''
| 
| ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut)  
| ''Theotrod'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]'''
| 
| ''Hrodwil'' (''Rudwill'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]'''
| 
| ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]'''
| [[Герод]]
| ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero)
| ''Gaerod'' (''Girod'') &lt;br&gt; Gero + Hrodo (Roda)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]'''
| 
| ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудамань)]]'''
| 
| ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]'''
| 
| ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Grodmundus''
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]'''
| —
| ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]'''
| —
| ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]'''
| —
| ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудан|Гудан (Гудон)]]'''
| —
| ''Godan'' (''Godun'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]'''
| —
| ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Годаўт)]]'''
| 
| ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Tuedo (Taut) 
| ''Waltgudis'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Gudo &lt;br&gt; ''Theudeguto'' (''Theudigota'') &lt;br&gt; Teudo + Gudo (Guta)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Годвайн]]'''
| 
| ''Gottwein'' (''Gutwein'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Wino (Weine) &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Uuenna (Wona)
| ''Wunigodo'' &lt;br&gt; Uuenna (Wona) + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]'''
| [[Вільгод]]
| ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Wilo
| ''Willegod'' (''Willigut'') &lt;br&gt; Wilo + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]'''
| 
| ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Wino
| ''Wingot'' &lt;br&gt; Wino + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзігал]]'''
| [[Гелігуд]]
| ''Godegel'' &lt;br&gt; Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
| ''Gelgod'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гутгер]]'''
| 
| ''Gutgerius'' (''Cuotker'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Gero (Kero)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]'''
| 
| ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Готгін]]'''
| 
| ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + -kin &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]'''
| 
| ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') &lt;br&gt; Gudo (Guta) + Heri (Hari)
| ''Herrguth'' &lt;br&gt; Heri + Gudo (Guta)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]'''
| 
| ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Gotrudis'' &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Trudo (Trut) 
| ''Hardgot'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Глеб]]'''
| 
| ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Leifi (Laybo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]'''
| 
| ''Gottlieb'' (''Goteleib'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) &lt;br&gt; ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') &lt;br&gt; Gudo (Got) + Lubo (Libo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]'''
| [[Мангуд]]
| ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') &lt;br&gt; Gudo (Godo) + Mann
| ''Mangod'' &lt;br&gt; Mann + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]'''
| [[Мінгуд]]
| ''Goudemen'' (''Gudmen'') &lt;br&gt; Gudo + Minno (Menno)
| ''Mengodus'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gudo (Godo)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гудмунд|Готмант]]'''
| 
| ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') &lt;br&gt; Gudo (Got) + Mund (Munt) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Косман]]'''
| 
| ''Cosman'' (''Gossmann'') &lt;br&gt; Guso (Goza) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гошмант]]'''
| 
| ''Gosmundus'' (''Gusimund'') &lt;br&gt; Guso (Goza) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]'''
| —
| ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кунцік)]]'''
| —
| ''Cunthicho'' (''Cundicho'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]'''
| —
| ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]'''
| —
| ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контун]]'''
| —
| ''Cunduni'' (''Gunduni'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]'''
| —
| ''Cundisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Gondish'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + -sch- 
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]'''
| 
| ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') &lt;br&gt; Gunth (Cund) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Gunth (Cund) + Teudo (Taut) &lt;br&gt; Cono + Teudo (Taut)
| ''Waldegundis'' &lt;br&gt; Waldo + Gunth &lt;br&gt; ''Teutgundis'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Gunth
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кандбут]]'''
| 
| ''Gundbuth'' (''Gundboto'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Контвід]]'''
| 
| ''Gunduidis'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Wido
| ''Widegundis'' &lt;br&gt; Wido + Gunth
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантыгерд]]'''
| 
| ''Cundigart'' (''Guntegardis'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]'''
| 
| ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Heri (Hari)
| ''Harigundis'' &lt;br&gt; Heri (Hari) + Gunth (Gundo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]'''
| 
| ''Cundomenus'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
| ''Menegundia'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gunth
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гумонт]]'''
| 
| ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') &lt;br&gt; Gunth + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]'''
| 
| ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rado (Rato)
| ''Ratcunda'' &lt;br&gt; Rado (Rato) + Gunth (Kunth)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]'''
| [[Рыконт]]
| ''Condricus'' (''Gunderic'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rick &lt;br&gt; ''Candericus'' (''Gandaricus'') &lt;br&gt; Gento (Gando) + Rick
| ''Rihcund'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантрым]]'''
| [[Рымконт]]
| ''Gondarim'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rim
| ''Rimigundus'' &lt;br&gt; Rim + Gunth (Gundo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кантрыт]]'''
| 
| ''Guntarith'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rido
| ''Riidgunt'' &lt;br&gt; Rido + Gunth
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гундыслаў]]'''
| 
| ''Gundisalv'' &lt;br&gt; Gunth (Gundo) + Aluo &lt;br&gt; Gunth (Gundo) + Salvo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дабейка]]'''
| —
| ''Dabicho'' &lt;br&gt; Dabo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дабела|Дабела (Дабіль, Дабель)]]'''
| —
| ''Dabila'' &lt;br&gt; Dabo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дань|Дань (Дан)]]'''
| —
| ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]'''
| —
| ''Danica'' (''Denecke'') &lt;br&gt; Dano (Denno) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]'''
| —
| ''Danisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Danis''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Dano + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]'''
| 
| ''Dengel'' (''Dingela'') &lt;br&gt; Dano (Denno) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Данар|Данар (Данэр)]]'''
| 
| ''Danhari'' (''Danner'') &lt;br&gt; Dano + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доўнарт]]'''
| 
| ''Dannert'' (''Dännart'') &lt;br&gt; Dano + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Данкель]]'''
| —
| ''Danckel'' (''Danchilo'') &lt;br&gt; Danco + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]'''
| —
| ''Damulo'' (''Damilo'') &lt;br&gt; Dammo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]'''
| —
| ''Daugo'' (''Davo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]'''
| —
| ''Davico'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]'''
| —
| ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') &lt;br&gt; Daugo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]'''
| 
| ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Baro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]'''
| 
| ''Daubert'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]'''
| 
| ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Wilo &lt;br&gt; Daugo (Davo) + -l-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]'''
| 
| ''Daverdt'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Werta (Werdo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давінь]]'''
| 
| ''Dawin'' (''Dauwin'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Wino &lt;br&gt; Daugo (Davo) + -n-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Давойна|Давойна (Давойн, Давэйна, Давэйн)]]'''
| 
| ''Dewein'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Wino (Weine)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]'''
| 
| ''Dagalo'' (''Dægel'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gailo (Galo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]'''
| 
| ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]'''
| 
| ''Daugaard'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]'''
| 
| ''Dagott'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]'''
| 
| ''Dagaud'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gaudo &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Goldo 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]'''
| 
| ''Dagin'' (''Dawkin'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]]
| 
| Daugo (Davo) + Gento (Gendo) &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Kindo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]'''
| 
| ''Dagant'' (''Dachant'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) &lt;br&gt; Dago + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]]
| 
| Daugo (Davo) + Luido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]'''
| [[Міндоўг (імя)|Міндаў]]
| ''Dauman'' (''Daman'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Mann &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Minno (Menno)
| ''Mindach'' &lt;br&gt; Minno + Daugo (Davo)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]'''
| 
| ''Damondus'' (''Damundus'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]'''
| 
| ''Douwner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Noro (Nero) &lt;br&gt; ''Dæghnar'' &lt;br&gt; Dago + Noro (Nero) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]]
| 
| Daugo (Davo) + Spranco
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]'''
| 
| ''Dowyatt'' (''Daviato'') &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Joto (Juto) &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]'''
| —
| ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]'''
| —
| ''Dageke'' (''Dagiko'') &lt;br&gt; Dago (Dacco) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]'''
| —
| ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') &lt;br&gt; Dago (Dacco) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дайль]]'''
| —
| ''Daila'' &lt;br&gt; Dago (Daia) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]'''
| —
| ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') &lt;br&gt; Dago (Taggo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дакварда]]'''
| 
| ''Dagward'' &lt;br&gt; Dago (Dacco) + Wardo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]'''
| 
| ''Dagela'' &lt;br&gt; Dago + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]'''
| 
| ''Deimund'' (''Daymont'') &lt;br&gt; Dago (Daia) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дэйна]]'''
| —
| ''Deina'' (''Dagena'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]'''
| 
| ''Deiner'' (''Degenher'') &lt;br&gt; Deina (Dagena) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]'''
| —
| ''Dedela'' (''Dedila'') &lt;br&gt; Dedo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]'''
| —
| ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]'''
| —
| ''Drogila'' (''Drogulus'') &lt;br&gt; Drogo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]'''
| —
| ''Drogen'' (''Drogin'') &lt;br&gt; Drogo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]]
| 
| ''Dragwin'' &lt;br&gt; Drogo (Drago) + Wino (Weine) &lt;br&gt; Drogo + Uuenna (Wona)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]'''
| 
| ''Drogat'' &lt;br&gt; Drogo + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]'''
| —
| ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]'''
| —
| ''Diericke'' &lt;br&gt; Diehr + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]'''
| —
| ''Tyrell'' &lt;br&gt; Diehr (Tier) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]'''
| —
| ''Teoruni'' &lt;br&gt; Diehr (Tier) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]'''
| —
| ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') &lt;br&gt; Diehr (Tier) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]'''
| 
| ''Direbode'' &lt;br&gt; Diehr + Boto (Buto) &lt;br&gt; Diehr + Bodo (Budo) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тырольдзь]]'''
| 
| ''Tirold'' (''Deorwald'') &lt;br&gt; Diehr (Tier) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]'''
| 
| ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') &lt;br&gt; Diehr + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]'''
| 
| ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') &lt;br&gt; Diehr + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]'''
| 
| ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') &lt;br&gt; Diehr (Dioro) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]'''
| 
| ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') &lt;br&gt; Diehr (Dioro) + Mero
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дырмот]]'''
| 
| ''Dyrmodh'' (''Deormod'') &lt;br&gt; Diehr (Dioro) + Mot (Moda)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Дзірсун]]
| 
| Diehr + Suno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дуніла]]'''
| —
| ''Dunila'' &lt;br&gt; Duno + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дывіла]]'''
| —
| ''Divilo'' &lt;br&gt; Deiwe + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Іва]]'''
| —
| ''Ivo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ібут]]'''
| 
| ''Ibodus'' &lt;br&gt; Ivo + Boto (Buto) &lt;br&gt; Ivo + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Івар]]'''
| 
| ''Ivar'' &lt;br&gt; Ivo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ідзель]]'''
| —
| ''Idela'' (''Idilo'') &lt;br&gt; Ido + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Інга|Інка]]'''
| —
| ''Ingo'' (''Incho'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Інгіль]]'''
| —
| ''Ingilo'' &lt;br&gt; Ingo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]'''
| 
| ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') &lt;br&gt; Ingo (Incho) + Burga
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ігар]]'''
| 
| ''Inchar'' &lt;br&gt; Ingo (Incho) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]'''
| 
| ''Ingeila'' (''Ingel'') &lt;br&gt; Ingo + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйса]]'''
| —
| ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]'''
| 
| ''Isbodus'' &lt;br&gt; Iso + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Iso + Boto (Buto)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ісавін]]'''
| 
| ''Isovin'' &lt;br&gt; Iso + Wino
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ісад]]'''
| 
| ''Isada'' &lt;br&gt; Iso + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]'''
| 
| ''Issmann'' (''Isaman'') &lt;br&gt; Iso + Mann
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]'''
| 
| ''Eismann'' (''Eisemann'') &lt;br&gt; Iso (Eisen) + Mann
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]'''
| 
| ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') &lt;br&gt; Iso + Mund (Munt)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]'''
| 
| ''Eismund'' (''Eisenmund'') &lt;br&gt; Iso (Eisen) + Mund (Munt)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кагель]]'''
| —
| ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') &lt;br&gt; Caco (Kage) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]'''
| —
| ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]'''
| —
| ''Kaseke'' &lt;br&gt; Cazo (Kas) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Казіль|Казіль (Гасель)]]'''
| —
| ''Cazilo'' &lt;br&gt; Cazo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]'''
| 
| ''Gazmar'' (''Gasmarus'') &lt;br&gt; Cazo (Gazo) + Mero (Maro)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]'''
| —
| ''Caro'' (''Kárr'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]'''
| —
| ''Kareke'' &lt;br&gt; Caro + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]'''
| —
| ''Karila'' &lt;br&gt; Caro + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]'''
| 
| ''Coributh''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Karbot''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Korbot''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Caro + Boto (Buto) &lt;br&gt; ''Karibaudis'' &lt;br&gt; Caro + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]'''
| 
| ''Caruin'' &lt;br&gt; Caro + Wino
| ''Vinicar'' &lt;br&gt; Wino + Caro
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]'''
| 
| ''Kargil'' &lt;br&gt; Caro + Gilo &lt;br&gt; ''Corgal''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Caro + Gailo (Galo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]'''
| 
| ''Caragolt'' &lt;br&gt; Caro + Goldo &lt;br&gt; Caro + Gaudo (Gaut)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]'''
| 
| ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') &lt;br&gt; Caro + Mann
| ''Manakari'' &lt;br&gt; Mann + Caro
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кармін (імя)|Кармін]]'''
| 
| ''Carmin'' (''Karmin'') &lt;br&gt; Caro + Minno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]'''
| 
| ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') &lt;br&gt; Caro + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Карыят (імя)|Карыят]]'''
| 
| ''Cariatto'' &lt;br&gt; Caro + Joto &lt;br&gt; Caro + Hatho (Adi)
| ''Jutcar'' &lt;br&gt; Joto (Juto) + Caro
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]'''
| —
| ''Carolus'' (''Carellus'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінда]]'''
| —
| ''Kindo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]'''
| —
| ''Kintilo'' (''Kindel'') &lt;br&gt; Kindo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кінцібут]]
| 
| Kindo + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кінцівіл]]
| 
| Kindo + Wilo
| ''Willekind'' &lt;br&gt; Wilo + Kindo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кіндэр]]'''
| 
| ''Kinder'' (''Kinter'') &lt;br&gt; Kindo + Heri
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]'''
| —
| ''Klaus'' (''Nikolaus'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Кляўзгайла]]
| 
| Klaus + Gailo
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кома (імя)|Кома]]'''
| —
| ''Como'' (''Gumo'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Куміла|Куміла (Комель, Кумель)]]'''
| —
| ''Comela'' (''Gumila'') &lt;br&gt; Como (Gumo) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]'''
| 
| ''Comont'' &lt;br&gt; Como + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Camund'' &lt;br&gt; Camo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]'''
| —
| ''Cono'' (''Cuno'')
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]'''
| —
| ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]'''
| —
| ''Chunulo'' (''Künel'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]'''
| —
| ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Konosz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Cono (Cuno) + -sch-
| — 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Конвід]]
| 
| Cono + Wido
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]'''
| 
| ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]&lt;ref&gt;Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.&lt;/ref&gt;}} &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Wilo
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]'''
| 
| ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Gailo (Gelo)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Конгенд]]
| 
| Cono + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Конгер]]'''
| 
| ''Kunger'' &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Gero
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]'''
| 
| ''Cunigard'' &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]'''
| 
| ''Kunat'' &lt;br&gt; Cono + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Конер]]'''
| 
| ''Koner'' (''Cunari'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Конарт|Конарт (Кунэрт)]]'''
| 
| ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Hardt (Hart)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]'''
| 
| ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Rado
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Кондрут]]'''
| 
| ''Cundrud'' &lt;br&gt; Cono (Cuno) + Trudo (Drutus)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]'''
| —
| ''Leuico'' (''Leweke'') &lt;br&gt; Leuo + -k-
|—
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]'''
| 
| ''Lewald'' (''Lewolt'') &lt;br&gt; Leuo + Waldo (Walt)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Леварт]]'''
| 
| ''Levard'' &lt;br&gt; Leuo + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]'''
| 
| ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') &lt;br&gt; Leon + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Легарт]]'''
| 
| ''Legart'' (''Legard'') &lt;br&gt; Laico (Lecke) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лідэла]]'''
| —
| ''Ledila'' &lt;br&gt; Ledus (Leto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Летаўт]]'''
| 
| ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') &lt;br&gt; Ledus (Leto) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ліба]]'''
| —
| ''Libo'' &lt;br&gt; ''Lubo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лібэка]]'''
| —
| ''Libicho'' &lt;br&gt; Libo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лібель]]'''
| —
| ''Libila'' &lt;br&gt; Libo + -l- &lt;br&gt; Lubo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лібельт]]'''
| 
| ''Libolt'' &lt;br&gt; Libo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Lubo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лібэр]]'''
| 
| ''Liberi'' (''Libheri'') &lt;br&gt; Libo + Heri &lt;br&gt; Lubo + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]'''
| —
| ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]'''
| —
| ''Lindicke'' (''Lindecke'') &lt;br&gt; Lindis + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ліндзін]]'''
| —
| ''Lendinus'' &lt;br&gt; Lindis (Lend) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]'''
| —
| ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодзік, Лоцейка)]]'''
| —
| ''Hlodico'' (''Lotichius'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лобарт]]'''
| 
| ''Lobert'' (''Chlodobert'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лодальд]]'''
| 
| ''Lodoald'' (''Chlodoald'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]'''
| 
| ''Lodwich'' (''Chlodwig'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + Wigo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]'''
| 
| ''Lodwin'' (''Hlotwin'') &lt;br&gt; Lodo (Chlodio) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]'''
| 
| ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') &lt;br&gt; Lodo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Люб|Люб (Люба)]]'''
| —
| ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]'''
| —
| ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') &lt;br&gt; Lubo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любель (імя)|Любель]]'''
| —
| ''Liubilo'' (''Liebel'') &lt;br&gt; Lubo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любень|Любень]]'''
| —
| ''Luben'' (''Lubin'') &lt;br&gt; Lubo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любш]]'''
| —
| ''Lubisch'' &lt;br&gt; Lubo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]'''
| 
| ''Luber'' &lt;br&gt; Lubo + Heri (Hari)
| ''Erliub'' &lt;br&gt; Heri + Lubo 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]'''
| 
| ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Lubo + Bert &lt;br&gt; ''Liubhart'' (''Liebert'') &lt;br&gt; Lubo + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Liubardus'' &lt;br&gt; Lubo + Bardo (Barto)
| ''Beretliub'' &lt;br&gt; Bert + Lubo &lt;br&gt; ''Hartlib'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Lubo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лют|Лют (Люд)]]'''
| —
| ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]'''
| —
| ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') &lt;br&gt; Liudo (Liut) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людан]]'''
| —
| ''Liudan'' &lt;br&gt; Liudo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]'''
| —
| ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') &lt;br&gt; Liudo (Liut) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]'''
| 
| ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') &lt;br&gt; Liudo + Wino
| ''Winiliut'' &lt;br&gt; Wino + Liudo (Liut)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Літавор, Літавар, Лювер)]]'''
| 
| ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') &lt;br&gt; Liudo + Wardo (Warto) &lt;br&gt; ''Leudovera'' (''Litwara'') &lt;br&gt; Liudo + Wero (Varo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лютгарда|Людгарда]]'''
| 
| ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') &lt;br&gt; Liudo + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]'''
| 
| ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') &lt;br&gt; Liudo (Liut) + Heri (Hari)
| ''Herileut'' &lt;br&gt; Heri + Liudo (Liut)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людкен]]'''
| 
| ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') &lt;br&gt; Liudo + -kin &lt;br&gt; Liudo + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Людміна]]'''
| 
| ''Ludzmin''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Liudo + Minno &lt;br&gt; ''Liudman'' &lt;br&gt; Liudo + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт)]]'''
| 
| ''Liumunt'' (''Liutmund'') &lt;br&gt; Liudo (Liut) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]'''
| —
| ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]'''
| —
| ''Langin'' (''Lengin'') &lt;br&gt; Lango + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]'''
| 
| ''Langwin'' (''Langevin'') &lt;br&gt; Lango + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]'''
| 
| ''Langarda'' (''Longard'') &lt;br&gt; Lango + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Лянгмін]]
| 
| Lango + Minno &lt;br&gt; ''Langman'' &lt;br&gt; Lango + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]'''
| —
| ''Lando'' (''Lanto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лянтэла]]'''
| —
| ''Landel'' (''Lendel'') &lt;br&gt; Lando (Lanto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]'''
| —
| ''Landina'' &lt;br&gt; Lando + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]'''
| 
| ''Lampert'' (''Lambert'') &lt;br&gt; Lando (Lanto) + Bert
| ''Bertlanda'' &lt;br&gt; Bert + Lando
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мага]]'''
| —
| ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магейка]]'''
| —
| ''Mageyke'' (''Magico'') &lt;br&gt; Mago + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]'''
| —
| ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') &lt;br&gt; Mago (Maco) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]'''
| —
| ''Meilo'' (''Meil'') &lt;br&gt; Mago (Meio) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магін|Магін (Мегін)]]'''
| —
| ''Magin'' (''Megin'') &lt;br&gt; Mago (Megi) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магун]]'''
| —
| ''Maguno'' (''Magonus'') &lt;br&gt; Mago + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]'''
| 
| ''Megel'' (''Megele'') &lt;br&gt; Mago (Megi) + Gailo (Gelo)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магер]]'''
| 
| ''Mager'' (''Magher'') &lt;br&gt; Mago + Heri
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Максьвіта]]'''
| 
| ''Meguswind'' (''Mehsuint'') &lt;br&gt; Mago (Maco) + Suint (Suitha)
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]'''
| —
| ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]'''
| —
| ''Mazecha'' (''Mazika'') &lt;br&gt; Mazo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]'''
| —
| ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') &lt;br&gt; Mazo (Maas) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]'''
| —
| ''Massana'' &lt;br&gt; Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мазен]]'''
| —
| ''Massen'' &lt;br&gt; Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]'''
| —
| ''Masenda'' &lt;br&gt; Mazo (Maas) + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мазгел)]]'''
| 
| ''Mesgilo'' &lt;br&gt; Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) &lt;br&gt; Masgo (Meske) + -l-
|  
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]]
| 
| Mazo + Rim
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мала]]'''
| —
| ''Malo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]'''
| —
| ''Malicho'' &lt;br&gt; Malo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]'''
| 
| ''Malwida'' &lt;br&gt; Malo + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Малгуд]]'''
| 
| ''Maalgodus'' &lt;br&gt; Malo + Gudo (Godo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мамейка]]'''
| —
| ''Mamecho'' &lt;br&gt; Mamo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]'''
| —
| ''Mamila'' &lt;br&gt; Mamo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ман|Ман (Мань)]]'''
| —
| ''Mann'' (''Manno'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]'''
| —
| ''Manniko'' (''Mannecho'') &lt;br&gt; Mann + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]'''
| —
| ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') &lt;br&gt; Mann + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]'''
| [[Відзіман]]
| ''Manvidus'' &lt;br&gt; Mann + Wido
| ''Widiman'' &lt;br&gt; Wido + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]]
| [[Віліман]]
| Mann + Wilo
| ''Wiliman'' (''Wilman'') &lt;br&gt; Wilo + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манівін]]'''
| 
| ''Manewine'' (''Manwine'') &lt;br&gt; Wino + Mann
| ''Winiman'' &lt;br&gt; Mann + Wino
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель)]]'''
| [[Гайліман]]
| ''Manigel'' &lt;br&gt; Mann + Gailo (Gelo)
| ''Gailamanns'' &lt;br&gt; Mann + Gailo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]'''
| 
| ''Manegardus'' (''Mangerðr'') &lt;br&gt; Mann + Gerd (Gardo)
| ''Gartmann'' &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мангін|Мангін (Манген)]]'''
| 
| ''Mannikin'' &lt;br&gt; Mann + -kin &lt;br&gt; Mann + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]'''
| [[Гудман]]
| ''Mangod'' (''Mangut'') &lt;br&gt; Mann + Gudo (Godo)
| ''Guotman'' &lt;br&gt; Gudo + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манар]]'''
| [[Герман (імя)|Герман]]
| ''Manarius'' (''Manahari'') &lt;br&gt; Mann + Heri (Hari)
| ''Hermann'' (''Harimann'') &lt;br&gt; Heri (Hiro) + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Манят|Манят (Манат)]]'''
| 
| ''Mannato'' &lt;br&gt; Mann + Joto &lt;br&gt; Mann + Hatho (Adi)
| ''Hadoman'' &lt;br&gt; Hatho (Adi) + Mann
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мантур]]'''
| 
| ''Mandur'' (''Mandor'') &lt;br&gt; Mann + Torro
| ''Tormann'' &lt;br&gt; Torro + Mann
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]'''
| —
| ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') &lt;br&gt; Marcho + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маркальд]]'''
| 
| ''Marcold'' (''Marcald'') &lt;br&gt; Marcho + Waldo
| ''Valadamarca'' &lt;br&gt; Waldo + Marcho
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маргер]]'''
| 
| ''Margger'' &lt;br&gt; Marcho + Ger
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]'''
| —
| ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]'''
| —
| ''Martilo'' &lt;br&gt; Marti + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]'''
| 
| ''Martoin'' (''Merduwinus'') &lt;br&gt; Marti (Mardo) + Wino
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Мост)]]'''
| —
| ''Masto''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Масьціла|Масьціла (Масталь, Мастэль)]]'''
| —
| ''Mastilo'' (''Mastal'') &lt;br&gt; Masto + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Масьцін]]'''
| —
| ''Mastin'' &lt;br&gt; Masto + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]'''
| 
| ''Mastoaldus'' &lt;br&gt; Masto + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]]
| 
| Masto + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]'''
| —
| ''Matto'' (''Mado'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]'''
| —
| ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]'''
| —
| ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + -l-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]'''
| —
| ''Meddin'' (''Medden'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Матывік]]'''
| 
| ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + Wigo (Wic)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медвін]]'''
| 
| ''Medwinus'' (''Matuvin'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Матар]]'''
| 
| ''Matter'' (''Mather'') &lt;br&gt; Matto + Heri (Hari)
| ''Herimat''&lt;br&gt; Heri + Matto
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]'''
| 
| ''Matgen'' &lt;br&gt; Matto (Mado) + -kin &lt;br&gt;  Matto (Mado) + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]'''
| 
| ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') &lt;br&gt; Matto (Mado) + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Магон]]'''
| —
| ''Magonus'' (''Maganus'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]'''
| —
| ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]'''
| —
| ''Meynell'' &lt;br&gt; Meyn + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мейнуш]]'''
| —
| ''Mejnuš''{{Заўвага|name=&quot;Чэхія&quot;}} (''Majnuš''{{Заўвага|name=&quot;Чэхія&quot;}}) &lt;br&gt; Meyn + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]'''
| 
| ''Meinar'' &lt;br&gt; Meyn + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]'''
| 
| ''Meinart'' (''Meynard'') &lt;br&gt; Meyn + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]'''
| —
| ''Milo'' (''Melus'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]'''
| —
| ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') &lt;br&gt; Milo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]'''
| —
| ''Mellen'' (''Melin'') &lt;br&gt; Milo (Melus) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]'''
| 
| ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') &lt;br&gt; Milo (Melus) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]'''
| 
| ''Melvid'' (''Melewidis'') &lt;br&gt; Milo (Melus) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілар]]'''
| 
| ''Milehar'' &lt;br&gt; Milo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]'''
| 
| ''Meligedius'' &lt;br&gt; Milo (Melus) + Geda (Giddo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]'''
| 
| ''Millikin'' &lt;br&gt; Milo (Melus) + Ginno &lt;br&gt; Milo + -kin 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]'''
| 
| ''Milgunt'' &lt;br&gt; Milo + Gunth (Kunth)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]]
|  
| Milo + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Malmund'' &lt;br&gt; Malo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]'''
| 
| ''Milliot'' (''Melot'') &lt;br&gt; Milo (Melus) + Joto (Juto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]'''
| —
| ''Minno'' (''Menno'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]'''
| —
| ''Minnico'' (''Meniko'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]'''
| —
| ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]]
| [[Альгмін]]
| Minno + Helgi (Alko)
| Helgi (Algo) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінбут]]'''
| [[Бутмін]]
| ''Menbodo'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Minno + Boto (Buto) 
| ''Butmen'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Minno &lt;br&gt; ''Budmyn'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]'''
| 
| ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') &lt;br&gt; Minno + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]'''
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| ''Minuit'' &lt;br&gt; Minno + Wido &lt;br&gt; ''Meginwid'' &lt;br&gt;  Meyn (Megin) + Wido
| Wido + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]'''
| [[Гайлімін]]
| ''Minigelus'' (''Mengel'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gailo (Gelo)
| ''Geleminus'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгіла]]'''
| 
| ''Mengilo'' (''Menkilo'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gilo
| ''Gilmin'' (''Gilmen'') &lt;br&gt; Gilo + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгер]]'''
| [[Гермін]]
| ''Minger'' (''Menger'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gero
| ''Germinus'' &lt;br&gt; Gero (Giro) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгірд]]'''
| 
| ''Mingard'' &lt;br&gt; Minno + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]'''
| 
| ''Menegald'' (''Minegolt'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Goldo &lt;br&gt; ''Menigaut'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gaudo (Gaut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]'''
| 
| ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + -kin &lt;br&gt; Minno (Menno) + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]'''
| [[Гудымін]]
| ''Mengodus'' (''Mengotus'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gudo (Godo)
| ''Goudemen'' &lt;br&gt; Gudo + Minno (Menno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінар]]'''
| 
| ''Minar'' (''Mennarius'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінард|Менарт (Мінард)]]'''
| 
| ''Mennert'' (''Minnert'', ''Minard'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]'''
| [[Даўмен]]
| ''Mindach'' (''Mendoch'') &lt;br&gt; Minno (Menno) + Daugo (Davo) &lt;br&gt; Meyn + Dago
| ''Dauman'' &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Mann &lt;br&gt; Daugo (Davo) + Minno (Menno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінконт]]'''
| [[Кантмін]]
| ''Menegundia'' &lt;br&gt; Minno (Menno) + Gunth (Kunth)
| ''Cundomenus'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]]
| [[Мантымін]]
| Minno + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Maginmund'' &lt;br&gt; Meyn (Megin) + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Minno
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]'''
| 
| ''Miniatus'' &lt;br&gt; Minno + Joto (Juto) &lt;br&gt; Minno + Hatho (Adi)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента)]]'''
| —
| ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]'''
| —
| ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') &lt;br&gt; Manto (Minte) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]'''
| [[Таўцімін]]
| ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') &lt;br&gt; Manto (Minte) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Minno + Teudo (Taut)
| Teudo (Taut) + Minno
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]'''
|
| ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') &lt;br&gt; Manto (Mende) + Heri (Hari)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мендрык|Мендрык (Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]'''
|
| ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') &lt;br&gt; Manto (Mende) + Rick
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]'''
| —
| ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]'''
| —
| ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') &lt;br&gt; Mero (Miro) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]'''
| —
| ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') &lt;br&gt; Mero + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]'''
| —
| ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]'''
| —
| ''Merusch'' &lt;br&gt; Mero (Miro) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Марбут]]'''
| 
| ''Marbotte'' (''Meriboto'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + Boto (Buto)
| ''Botmar'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Mero (Maro)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мервін]]'''
| 
| ''Mervinus'' (''Maruin'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + Wino
| ''Winimar'' &lt;br&gt; Wino + Mero (Maro)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маргела|Маргела (Маргель, Маргайла, Маргаль)]]'''
| 
| ''Mergell'' &lt;br&gt; Mero (Maro) + Gailo (Gelo)
| ''Geilamer'' (''Gelmer'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Mero
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маркунт]]'''
| 
| ''Margundis'' (''Mariconda'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + Gunth (Kunth)
| ''Gundemar'' (''Cundmar'') &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Mero (Maro)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]'''
| 
| ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') &lt;br&gt; Mero (Maro) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]'''
| —
| ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]'''
| —
| ''Motico'' (''Muteke'') &lt;br&gt; Mot (Muta) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Маціла|Маціла (Мутэль, Мацель)]]'''
| —
| ''Motilo'' (''Mutila'', ''Mutel'') &lt;br&gt; Mot (Muta) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]'''
| —
| ''Modin'' (''Muttin'') &lt;br&gt; Mot (Muta) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мутаўт]]'''
| 
| ''Muotolt'' &lt;br&gt; Mot (Muta) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Mot (Muta) + Teudo (Taut)
| ''Teutmodus'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Mot 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]'''
| 
| ''Moetwil'' &lt;br&gt; Mot (Muta) + Wilo
| ''Willimot'' &lt;br&gt; Wilo + Mot
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мотар]]'''
| 
| ''Motar'' (''Mothar'', ''Moter'') &lt;br&gt; Mot + Heri (Hari)
| ''Herimot'' &lt;br&gt; Heri + Mot
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]'''
| —
| ''Mus''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Musz''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}})
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]'''
| —
| ''Musilo'' (''Musula'') &lt;br&gt; Mus + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]'''
| —
| ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]'''
| —
| ''Mundicho'' (''Mondicus'') &lt;br&gt; Mund (Mont) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]'''
| —
| ''Muntilo'' (''Montel'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]'''
| —
| ''Muntsch'' &lt;br&gt; Mund (Mont) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]'''
| [[Валімонт]]
| ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Mund (Munt) + Teudo (Taut)
| ''Walmont'' (''Waltmunt'') &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Teutmunt'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мандывік]]'''
| [[Вігмант]]
| ''Mundivicus'' &lt;br&gt; Mund + Wigo (Wic)
| ''Wigmunt'' (''Wicmund'') &lt;br&gt; Wigo (Wic) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]]
| [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]]
| Mund (Munt) + Wido
| ''Widmund'' &lt;br&gt; Wido + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]'''
| [[Вілімонт]]
| ''Muntwil'' &lt;br&gt; Mund (Munt) + Wilo
| ''Wilmunt'' &lt;br&gt; Wilo + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мантывін]]'''
| 
| ''Mondawin'' (''Mundawins'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Wino
| ''Winimunt'' &lt;br&gt; Wino + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]'''
| [[Галімонт]]
| ''Montigel'' &lt;br&gt; Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
| ''Galmund'' &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]'''
| [[Гірдзімонт]]
| ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') &lt;br&gt; Mund + Gerd
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') &lt;br&gt; Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]'''
| 
| ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Heri (Hari)
| ''Hermunt'' (''Herimont'') &lt;br&gt; Heri + Mund (Mont)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Монтарт]]'''
| 
| ''Mundert'' (''Mundhart'') &lt;br&gt; Mund (Munt) + Hardt (Hart)
| ''Hardmunt'' (''Hartomund'') &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мантымін]]
| [[Мінімонт]]
| Mund (Munt) + Minno
| Minno + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]'''
| 
| ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') &lt;br&gt; Mund + Rick
| ''Richmont'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]]
| [[Рымант]]
| Mund (Munt) + Rim
| ''Rimunt'' &lt;br&gt; Rim + Mund (Munt)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нейка]]'''
| —
| ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]'''
| 
| ''Nagel'' (''Nagal'') &lt;br&gt; Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]'''
| 
| ''Naimundus'' (''Neimundus'') &lt;br&gt; Naicho + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нань]]'''
| —
| ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наніка]]'''
| —
| ''Nannicha'' &lt;br&gt; Nanno + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Ненарт, Нінарт)]]'''
| 
| ''Nanhart'' (''Nennert'') &lt;br&gt; Nanno (Nenna) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наць]]'''
| —
| ''Nath'' (''Nato'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]'''
| 
| ''Nater'' (''Nadhere'') &lt;br&gt; Nath + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])'''
| —
| ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ніціла]]'''
| —
| ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') &lt;br&gt; Nieth (Nid) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]'''
| 
| ''Negele'' (''Niegel'') &lt;br&gt; Nieth + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]'''
| 
| ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') &lt;br&gt; Nieth (Nid) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нітарт]]'''
| 
| ''Nitart'' (''Nithart'') &lt;br&gt; Nieth + Hardt (Hart)
| ''Hartnid'' &lt;br&gt; Hardt (Hart) + Nieth (Nid) 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нетымер]]'''
| 
| ''Nitimerus'' (''Niemer'') &lt;br&gt; Nieth + Mero
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]'''
| —
| ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]'''
| —
| ''Nothicho'' (''Nodiko'') &lt;br&gt; Noddo (Noto) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нацель]]'''
| —
| ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') &lt;br&gt; Noddo (Noto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нутаўт]]'''
| 
| ''Notaldus'' (''Noteldus'') &lt;br&gt; Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) &lt;br&gt; Noddo (Nutte) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]'''
| 
| ''Nudhari'' (''Nothar'') &lt;br&gt; Noddo (Nutte) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]'''
| —
| ''Noro'' (''Nero'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]'''
| —
| ''Noriko'' (''Norke'') &lt;br&gt; Noro + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]'''
| —
| ''Narelo'' &lt;br&gt; Noro (Nero) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]'''
| —
| ''Nerin'' (''Norin'') &lt;br&gt; Noro (Nero) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]'''
| —
| ''Norusch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Noreš''{{Заўвага|name=&quot;Чэхія&quot;|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Noro + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарбар]]'''
| 
| ''Norber'' &lt;br&gt; Noro + Baro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]'''
| 
| ''Norbert'' (''Nerbertus') &lt;br&gt; Noro (Nero) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]'''
| [[Бутнар]]
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Norpod'') &lt;br&gt; Noro + Boto (Buto) &lt;br&gt; Noro + Bodo (Budo)
| ''Botner''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Buthneri''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Boto (Buto) + Noro (Nero)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]'''
| 
| ''Norvid'' &lt;br&gt; Noro + Wido
| ''Widhener'' &lt;br&gt; Wido + Noro (Nero)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарвіл]]'''
| 
| ''Norvilus'' &lt;br&gt; Noro + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]]
| [[Войшнар]]
| Noro + Weise (Wiso) &lt;br&gt; Noro + Waiso (Voysch)
| ''Wießner'' &lt;br&gt; Weise (Wiso) + Noro 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]'''
| 
| ''Nargella'' &lt;br&gt; Noro (Nero) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]'''
| 
| ''Norman'' (''Neriman'') &lt;br&gt; Noro + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]'''
| 
| ''Normunt'' (''Normundus'') &lt;br&gt; Noro + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]'''
| —
| ''North'' (''Nardo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]'''
| 
| ''Nartolt'' (''Nortold'') &lt;br&gt; North + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Noro (Nero) + Teudo (Taut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]'''
| —
| ''Newilo'' &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нявойст]]'''
| —
| ''Neosta'' &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + -st-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Нявойна]]
| 
| ''Nevin'' &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Wino (Weine) &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Невярд]]'''
| 
| ''Niviard'' (''Niewerth'') &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Hardt
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Неўрад]]'''
| 
| ''Niwrat'' (''Neurodus'') &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Нястольт]]'''
| 
| ''Nistaldus'' &lt;br&gt; Nistio + Waldo &lt;br&gt; Niwo (Nevo) + Stalto
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ота]]'''
| —
| ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]'''
| —
| ''Otilo'' (''Audilo'') &lt;br&gt; Oto (Audo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Одзін (імя)|Одзін]]'''
| —
| ''Odin'' &lt;br&gt; Oto (Odo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Отаўт]]'''
| 
| ''Ottolt'' &lt;br&gt; Oto + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Атгін]]'''
| 
| ''Otken'' (''Oetgen'') &lt;br&gt; Oto + -kin &lt;br&gt; Oto + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Атмут]]'''
| 
| ''Otmot'' &lt;br&gt; Oto + Mot (Muto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Адрык]]'''
| 
| ''Odric'' &lt;br&gt; Oto (Odo) + Rick
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Окель]]'''
| —
| ''Ockel'' (''Okilo'') &lt;br&gt; Occo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пац|Пац (Пач)]]'''
| —
| ''Pazzo'' (''Patza'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]'''
| 
| ''Pazolt'' (''Petzold'') &lt;br&gt; Pazzo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Petz + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Прош|Прош (Прыш)]]'''
| —
| ''Brezzo'' (''Prosch'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]]
| 
| Brezzo (Prosch) + Gento
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прызмант)]]'''
| 
| ''Prosmund'' (''Brosmundus'') &lt;br&gt; Brezzo (Prosch) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]'''
| —
| ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]'''
| —
| ''Rappo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рапш]]'''
| —
| ''Rapsch'' &lt;br&gt; Rabanus (Rappo) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рага|Рага (Рэга)]]'''
| —
| ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]'''
| —
| ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') &lt;br&gt; Rago (Reggi) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]'''
| —
| ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') &lt;br&gt; Rago + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]'''
| 
| ''Ragvald'' &lt;br&gt; Rago + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]'''
| 
| ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') &lt;br&gt; Rago (Reggi) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]'''
| 
| ''Regimunt'' (''Ragemunt'') &lt;br&gt; Rago (Reggi) + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Rigmunt'' &lt;br&gt; Rick + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Раган]]'''
| —
| ''Raganus''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]'''
| —
| ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]'''
| 
| ''Reinald'' (''Raginald'') &lt;br&gt; Rein (Raganus) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]'''
| 
| ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') &lt;br&gt; Rein (Raganus) + Gero
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэйнар]]'''
| 
| ''Reinar'' (''Raganhar'') &lt;br&gt; Rein (Raganus) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]'''
| 
| ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') &lt;br&gt; Rein (Raganus) + Mund
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]'''
| —
| ''Rakila'' &lt;br&gt; Raco (Rako) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]'''
| —
| ''Rado'' (''Rato'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]'''
| —
| ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') &lt;br&gt; Rado + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]]'''
| —
| ''Radila'' (''Radel'', ''Radulus'') &lt;br&gt; Rado + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]'''
| —
| ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]'''
| —
| ''Raduni'' &lt;br&gt; Rado + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]'''
| —
| ''Radusch'' (''Ratsch'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]'''
| 
| ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Rado + Teudo (Taut) 
| ''Waltrat'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Rado (Rato) &lt;br&gt; ''Teudrad'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Rado
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Радвіл)]]'''
| 
| ''Ratwilius'' &lt;br&gt; Rado (Rato) + Wilo
| ''Wilrad'' &lt;br&gt; Wilo + Rado
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]'''
| 
| ''Radowin'' (''Radwin'') &lt;br&gt; Rado + Wino
| ''Winirad'' &lt;br&gt; Wino + Rado
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радыгайла]]'''
| 
| ''Ratgeil'' (''Redgell'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + Gailo
| ''Geilrad'' (''Gailrat'') &lt;br&gt; Gailo + Rado (Rato)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]'''
| 
| ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]]
| 
| Rado + Minno
| ''Minrath'' (''Menrad'') &lt;br&gt; Rado (Rato) + Minno
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Радзімонт]]'''
| 
| ''Radmunt'' (''Ratemund'') &lt;br&gt; Rado + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Разела|Разела (Разель, Ражэла)]]'''
| —
| ''Razala'' (''Rassel'') &lt;br&gt; Razo (Rasse) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рам]]'''
| —
| ''Ramo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]'''
| —
| ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Ramo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]'''
| —
| ''Ramut'' &lt;br&gt; Ramo + -t- &lt;br&gt; Ramo + Mot (Muta)
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамша]]'''
| —
| ''Ramsch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} (''Ramysch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Rames''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Ramo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамаўт]]'''
| 
| ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') &lt;br&gt; Ramo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт)]]'''
| 
| ''Ramunt'' &lt;br&gt; Ramo + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Romont'' (''Romundus'') &lt;br&gt; Hrodo (Roda) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рань]]'''
| —
| ''Rano'' (''Rahn'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Раніла]]'''
| —
| ''Ranila'' &lt;br&gt; Rano + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ранвід]]'''
| 
| ''Ranoid'' (''Ranvid'') &lt;br&gt; Rano + Wido
| ''Widerannus'' &lt;br&gt; Wido + Rano
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]'''
| —
| ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рандзіла]]'''
| —
| ''Randilo'' &lt;br&gt; Rando + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рандзін]]'''
| —
| ''Randinus'' (''Randenus'') &lt;br&gt; Rando + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]'''
| [[Ерандзь]]
| ''Randhar'' (''Randhere'') &lt;br&gt; Rando + Heri (Hari)
| ''Herrand'' (''Harranth'') &lt;br&gt; Heri (Hari) + Rando (Ranto)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]'''
| —
| ''Rucco'' (''Rocco'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]'''
| —
| ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Ruclo'') &lt;br&gt; Rucco (Rocco) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рукша]]'''
| —
| ''Rocksch'' &lt;br&gt; Rucco (Rocco) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Руга]]'''
| —
| ''Rugo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]'''
| —
| ''Rugin'' &lt;br&gt; Rugo + -n- 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рувіль]]'''
| —
| ''Rowilo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]'''
| —
| ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка)]]'''
| —
| ''Rümecke'' (''Hromiko'') &lt;br&gt; Rumo (Hruam) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]'''
| —
| ''Rummel'' (''Rommel'') &lt;br&gt; Rumo (Ruom) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Румін|Румін (Ромен)]]'''
| —
| ''Rumin'' (''Romenus'') &lt;br&gt; Rumo (Ruom) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ромат]]'''
| —
| ''Romatus'' &lt;br&gt; Rumo (Ruom) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Румш|Румш (Ромш)]]'''
| —
| ''Rumsch'' &lt;br&gt; Rumo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]'''
| 
| ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') &lt;br&gt; Rumo + Bald (Boldt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]'''
| 
| ''Rombodus''  &lt;br&gt; Rumo (Ruom) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]'''
| 
| ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') &lt;br&gt;  Rumo (Ruom) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]'''
| —
| ''Runo'' (''Run'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]'''
| —
| ''Runnecke'' (''Runica'') &lt;br&gt; Runo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]'''
| —
| ''Rupke'' &lt;br&gt; Rupo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]'''
| —
| ''Rost'' (''Rust'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]'''
| —
| ''Rosteck'' &lt;br&gt; Rost (Rust) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Расьціла]]'''
| —
| ''Rustil'' &lt;br&gt; Rost (Rust) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ростан]]'''
| —
| ''Rostan'' (''Ruston'') &lt;br&gt; Rost + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]'''
| —
| ''Rusten'' (''Rosten'') &lt;br&gt; Rost (Rust) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]'''
| 
| ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') &lt;br&gt; Rost (Rust) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]'''
| —
| ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]'''
| —
| ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') &lt;br&gt; Rick (Rih) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]'''
| [[Болтрык]]
| ''Ribald'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Bald
| ''Boldericus'' &lt;br&gt; Bald (Boldt) + Rick
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]'''
| 
| ''Ricgela'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыконт]]'''
| [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]]
| ''Rihcund'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
| ''Condricus'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rick
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыхлік]]'''
| 
| ''Richlich'' &lt;br&gt; Rick (Rih) + *Lic
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рым (імя)|Рым]]'''
| —
| ''Rim'' (''Rimo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]'''
| —
| ''Rimicho'' &lt;br&gt; Rim + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымель]]'''
| —
| ''Riemel'' (''Rimila'') &lt;br&gt; Rim + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рэмест]]'''
| —
| ''Rimisto'' (''Remistus'') &lt;br&gt; Rim + -st-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]'''
| —
| ''Rymut''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Rim + -t- &lt;br&gt; Rim + Mot (Muta)
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]'''
| —
| ''Rymsza''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Rim + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымбут]]'''
| [[Бутрым]]
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') &lt;br&gt; Rim + Boto (Buto) &lt;br&gt; Rim + Bodo (Budo)
| ''Bauderrim'' &lt;br&gt; Bodo (Budo) + Rim
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымальд]]'''
| 
| ''Rimald'' &lt;br&gt; Rim + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]]
| 
| Rim + Wido &lt;br&gt; ''Rennuit'' &lt;br&gt; Rein + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]]
| 
| ''Rimagil'' (''Rimgils'') &lt;br&gt; Rim + Gilo (&lt; Gisel) &lt;br&gt; Rim + Gailo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымгальд]]'''
| [[Гаўдрым]]
| ''Rimigaud'' &lt;br&gt; Rim + Gaudo
| Gaudo + Rim
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымер)]]'''
| 
| ''Rimarus'' (''Rimer'') &lt;br&gt; Rim + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымард]]'''
| 
| ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') &lt;br&gt; Rim + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымконт]]'''
| [[Кантрым]]
| ''Rimigundus'' &lt;br&gt; Rim + Gunth (Kunth)
| ''Gondarim'' &lt;br&gt; Gunth (Kunth) + Rim
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыман]]'''
| 
| ''Rimann'' &lt;br&gt; Rim + Mann &lt;br&gt; Rick (Rih) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]'''
| [[Мантрым (імя)|Мантрым]]
| ''Rimunt'' (''Rimund'') &lt;br&gt; Rim + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Rim
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]]
| 
| Rim + Teudo (Teudo) &lt;br&gt; ''Rintolt'' (''Rindolt'') &lt;br&gt; Rindr + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]'''
| —
| ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]'''
| —
| ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') &lt;br&gt; Rinco (Ringk) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рынкун]]'''
| —
| ''Ringun'' &lt;br&gt; Rinco (Ringk) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]'''
| 
| ''Ringold'' (''Ringwald'') &lt;br&gt; Rinco (Ringk) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]'''
| —
| ''Rido'' (''Rito'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]'''
| —
| ''Redeco'' &lt;br&gt; Rido + -k- &lt;br&gt; Rado + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]'''
| —
| ''Riedel'' &lt;br&gt; Rido (Rito) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рытэн]]'''
| —
| ''Rieden'' &lt;br&gt; Rido (Rito) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рытаўт]]'''
| 
| ''Ritoldus'' (''Ritaud'') &lt;br&gt; Rido (Rito) + Waldo (Walt)
| ''Waltrid'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Rido &lt;br&gt; ''Theutrid'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Rido
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Рыдмонт]]'''
| 
| ''Redmund'' &lt;br&gt; Rido + Mund (Munt) &lt;br&gt; Rado + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саба]]'''
| —
| ''Saba'' (''Sabas'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]'''
| —
| ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') &lt;br&gt; Saba + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]'''
| —
| ''Sabine'' &lt;br&gt; Saba + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]'''
| 
| ''Sabherus'' &lt;br&gt; Saba + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сава (імя)|Сава]]'''
| —
| ''Soava''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Савіла|Савіла (Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Савель, Шавела)]]'''
| —
| ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') &lt;br&gt; Soava + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]'''
| 
| ''Savigello'' &lt;br&gt; Soava + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]'''
| 
| ''Sawkin'' &lt;br&gt; Soava + -kin &lt;br&gt; Savas + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]'''
| 
| ''Savegotus'' (''Savegotis'') &lt;br&gt; Soava + Gudo (Godo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саўконт]]'''
| 
| ''Savegonte'' &lt;br&gt; Soava + Gunth (Cund)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Савімонт]]
| 
| Soava + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]'''
| 
| ''Savericus'' (''Severicus'') &lt;br&gt; Soava + Rim
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Савірым]]
| 
| Soava + Rim
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]'''
| —
| ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]'''
| —
| ''Sakel'' (''Sagilo'') &lt;br&gt; Sack + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Шакен, Сакін)]]'''
| —
| ''Sacken'' &lt;br&gt; Sack + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]'''
| 
| ''Sagel'' (''Sagalo'') &lt;br&gt; Sack (Saage) + Gailo (Gelo)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]'''
| 
| ''Sagar'' (''Sahker'') &lt;br&gt; Sack (Saage) + Heri (Hari)
|
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]'''
| —
| ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'')
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Жалека, Сялейка)]]'''
| —
| ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + -k-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Салін]]'''
| —
| ''Salina'' &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + -n-
| — 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]'''
| 
| ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + -t-
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сельвін|Сельвін (Шалавін)]]'''
| 
| ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') &lt;br&gt; Salvo (Selo) + Wino
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]'''
| 
| ''Salger'' (''Salager'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + Gero
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]'''
| 
| ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd)
|  
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Саўман, Саламен)]]'''
| 
| ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жалмонт]]'''
| 
| ''Salmond'' (''Salamund'') &lt;br&gt; Salvo (Sallo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сань]]'''
| —
| ''Sanno'' (''Senne'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]'''
| —
| ''Sanilo'' (''Senilo'') &lt;br&gt; Sano (Senne) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]]
| 
| Sano + Gawo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]'''
| —
| ''Sando''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сандзейка]]'''
| —
| ''Sandika'' &lt;br&gt; Sando + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]'''
| —
| ''Sandel'' (''Sendel'') &lt;br&gt; Sando + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]'''
| 
| ''Santold'' &lt;br&gt; Sando + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зантэр|Зантэр (Жантар, Сантыр, Шантэр, Зандэр, Зандар, Сандар, Шандэр, Шандар)]]'''
| 
| ''Santer'' (''Sandheri'', ''Santari'') &lt;br&gt; Sando + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шандрык]]'''
| 
| ''Sandrih'' &lt;br&gt; Sando + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]'''
| —
| ''Sarus'' (''Serre'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]'''
| —
| ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') &lt;br&gt; Sarus (Serre) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]'''
| —
| ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') &lt;br&gt; Sarus (Serre) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]'''
| 
| ''Serbutt'' (''Saraboto'') &lt;br&gt; Sarus (Serre) + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]'''
| 
| ''Sarvidis'' &lt;br&gt; Sarus + Wido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]'''
| 
| ''Sarvilo'' &lt;br&gt; Sarus + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]'''
| 
| ''Sargeli'' &lt;br&gt; Sarus + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саргонт]]'''
| 
| ''Saragante'' &lt;br&gt; Sarus + Gunth
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]'''
| 
| ''Saregaud'' &lt;br&gt; Sarus + Gaud
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот)]]'''
| 
| ''Sargood'' &lt;br&gt; Sarus + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сарман|Сарман (Шараман)]]'''
| 
| ''Saraman'' &lt;br&gt; Sarus + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт)]]'''
| 
| ''Sarmund'' (''Saramund'') &lt;br&gt; Sarus + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]]
| 
| Zeiz + Teudo
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Свала|Свала (Швала)]]'''
| —
| ''Swala''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]]
| 
| Swala + Gedo (Geto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]'''
| 
| ''Suanikin'' (''Schwankinna'') &lt;br&gt; Svano + -kin &lt;br&gt; Svano + Ginno
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]'''
| —
| ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]'''
| —
| ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') &lt;br&gt; Suint (Suitha) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]'''
| —
| ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') &lt;br&gt; Suint + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]'''
| —
| ''Suidun'' (''Switun'') &lt;br&gt; Suint + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]'''
| 
| ''Switbodo'' &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]]
| 
| Suint + Gailo
| ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') &lt;br&gt; Gailo (Gelo) + Suint
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]'''
| 
| ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Heri
| ''Heriswind'' &lt;br&gt; Heri + Suint (Swind)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]]
| 
| Suint + Rago
| ''Raginswinda'' &lt;br&gt; Rago + Suint (Swind)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]]
| 
| Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) &lt;br&gt; Suint + Ricgela &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвентальд)]]'''
| 
| ''Switald'' (''Swindolt'') &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Suint (Suitha) + Teudo (Taut)
| ''Waltswind'' &lt;br&gt;  Waldo (Walt) + Suint (Swind) &lt;br&gt; ''Theutsuint'' &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Suint
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]'''
| —
| ''Sibilo'' &lt;br&gt; Sibo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]'''
| —
| ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]'''
| —
| ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') &lt;br&gt; Sigo (Sick) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]'''
| —
| ''Sigun'' (''Siguni'') &lt;br&gt; Sigo (Sick) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]'''
| 
| ''Sibald'' (''Sibold'') &lt;br&gt; Sigo + Bald
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]'''
| 
| ''Siber'' (''Sibar'') &lt;br&gt; Sigo + Baro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]'''
| 
| ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') &lt;br&gt; Sigo + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]'''
| 
| ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') &lt;br&gt; Sigo (Segga) + Boto (Buto) &lt;br&gt; Sigo + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]'''
| 
| ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') &lt;br&gt; Sigo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зіварт|Зіварт (Жыварт, Сіварт)]]'''
| 
| ''Siwart'' (''Sigiward'') &lt;br&gt; Sigo + Wardo (Warto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]'''
| 
| ''Sigaud'' &lt;br&gt; Sigo + Gaudo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]'''
| 
| ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') &lt;br&gt; Sigo (Segga) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зэгерд|Зэгерд (Сігірд)]]'''
| 
| ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigird'', ''Siggard'') &lt;br&gt; Sigo (Segga) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]'''
| 
| ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') &lt;br&gt; Sigo  (Sick) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]'''
| 
| ''Sigot'' (''Sægut'') &lt;br&gt; Sigo + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шыдаг]]'''
| 
| ''Sidag'' (''Sigdag'') &lt;br&gt; Sigo + Dago
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыман, Зымань)]]'''
| 
| ''Sieman'' (''Siegmann'') &lt;br&gt; Sigo + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]'''
| 
| ''Simot'' (''Sigimout'') &lt;br&gt; Sigo + Mot (Muta)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]'''
| 
| ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, Żygmont{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Simund'', ''Symont'') &lt;br&gt; Sigo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зэгрыда]]'''
| 
| ''Segrida'' (''Sigrida'') &lt;br&gt; Sigo (Segga) + Rido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шэйбар]]'''
| 
| ''Seiber'' &lt;br&gt; *Seio + Baro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]'''
| 
| ''Seyboth'' (''Seiboth'') &lt;br&gt; *Seio + Boto (Buto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]'''
| 
| ''Seywaldus'' (''Seivalt'') &lt;br&gt; *Seio + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]'''
| 
| ''Seymund'' (''Seimund'') &lt;br&gt; *Seio + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зынь|Зынь (Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]'''
| —
| ''Sino'' (''Sini'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]'''
| 
| ''Singer'' (''Singar'') &lt;br&gt; Sino + Gero
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зінар]]'''
| 
| ''Siner'' (''Sinner'') &lt;br&gt; Sino + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зынгель|Зынгель (Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]'''
| 
| ''Singel'' (''Singilo'') &lt;br&gt; Singo + -l- &lt;br&gt; ''Sinigala'' &lt;br&gt; Sino + Gailo (Galo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жында|Жында (Зында)]]'''
| —
| ''Sindo'' (''Sindt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]'''
| —
| ''Sindico'' &lt;br&gt; Sindo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]'''
| —
| ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') &lt;br&gt; Sindo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шымбольт]]'''
| 
| ''Sinbald'' (''Sendebald'') &lt;br&gt; Sindo (Sindt) + Bald (Boldt)
| ''Baltsint'' &lt;br&gt; Bald + Sindo (Sindt)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]'''
| 
| ''Sintualdus'' (''Sindolt'') &lt;br&gt; Sindo + Waldo (Walt)
| ''Waltsinda'' &lt;br&gt; Waldo (Walt) + Sindo
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]'''
| 
| ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') &lt;br&gt; Sindo + Heri
| ''Ersind'' &lt;br&gt; Heri + Sindo
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]'''
| 
| ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'')
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скольберт]]'''
| 
| ''Skolbert'' &lt;br&gt; Scalc (Schalch) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Скальбут]]
| 
| Scalc (Schalch) + Boto (Buto)
| ''Butaskalks'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Scalc
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]'''
| 
| ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') &lt;br&gt; Scalc (Schalch) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скольд]]'''
| —
| ''Sculd''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]]
| 
| Sculd + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]'''
| 
| ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') &lt;br&gt; Sculd + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скера|Скера (Скіра)]]'''
| —
| ''Scira'' (''Sciri'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]'''
| —
| ''Scirilo'' (''Skerilo'') &lt;br&gt; Scira + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скіран]]'''
| —
| ''Skerun'' &lt;br&gt; Scira + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]'''
| 
| ''Scirwine'' (''Sherwin'') &lt;br&gt; Scira + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]]
| 
| Scira + Gailo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скірман]]'''
| 
| ''Scirman'' (''Scearmann'') &lt;br&gt; Scira + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скірмант|Скірмант (Скірмунт, Скірмунд)]]'''
| 
| ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') &lt;br&gt; Scira + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Скудэр]]'''
| 
| ''Scoder'' &lt;br&gt; Scot + Heri
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]'''
| —
| ''Somo'' (''Sumo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]'''
| —
| ''Sumila'' &lt;br&gt; Somo (Sumo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Соман|Соман (Суман)]]'''
| —
| ''Sumuni'' &lt;br&gt; Somo (Sumo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сомалт]]'''
| 
| ''Somald'' &lt;br&gt; Somo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]'''
| 
| ''Sommund'' &lt;br&gt; Somo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Стана|Стана (Штэйн)]]'''
| —
| ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]'''
| —
| ''Steneke'' (''Steinicke'') &lt;br&gt; Steina (Stean) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Станвіла]]
| 
| Steina (Stean) + Wilo
| ''Wilstan'' &lt;br&gt; Wilo + Steina (Stean)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Стангель]]'''
| 
| ''Stengel'' (''Stangel'') &lt;br&gt; Steina (Stean) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]'''
| [[Керстэн]]
| ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') &lt;br&gt; Steina (Stean) + Gero (Giro)
| ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Gero (Kero) + Steina (Sten)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Суг|Суг (Шук)]]'''
| —
| ''Sugo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]'''
| 
| ''Sugenti'' &lt;br&gt; Sugo + Gento &lt;br&gt; Sugo + -nd-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жугар]]'''
| 
| ''Sugarius'' &lt;br&gt; Sugo + Heri (Hari) &lt;br&gt; ''Sutgarius'' &lt;br&gt; Sudo + Gero
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]'''
| —
| ''Sudo'' (''Suto'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]'''
| —
| ''Sudila'' (''Sudela'') &lt;br&gt; Sudo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]'''
| —
| ''Suden'' &lt;br&gt; Sudo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сударг]]'''
| 
| ''Sudergo'' &lt;br&gt; Sudo + Argo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]'''
| 
| ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') &lt;br&gt; Sudo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сутарт]]'''
| 
| ''Sutardus'' (''Suthardus'') &lt;br&gt; Sudo (Suto) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судман]]'''
| 
| ''Sudhman'' &lt;br&gt; Sudo + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судымуд]]'''
| 
| ''Sutmodis'' &lt;br&gt; Sudo (Suto) + Mot (Moda)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]'''
| 
| ''Sudhmund'' &lt;br&gt; Sudo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]'''
| —
| ''Zuto'' (''Zotto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зутан]]'''
| —
| ''Zotan'' &lt;br&gt; Zuto (Zotto) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]'''
| 
| ''Zotolt'' &lt;br&gt; Zuto (Zotto) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Суня|Суня (Шуня)]]'''
| —
| ''Sunja'' (''Sonna'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]'''
| —
| ''Sonnica'' (''Sunneke'') &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сунела]]'''
| —
| ''Sunilo'' (''Sunila'') &lt;br&gt; Sunja + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сонбут]]'''
| 
| ''Sonobodis'' &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]'''
| 
| ''Sunigelo'' &lt;br&gt; Sunja + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]'''
| 
| ''Sungart'' (''Songarta'') &lt;br&gt; Sunja + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]'''
| 
| ''Sungod'' (''Sunegod'') &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + Gudo (Guta)
| ''Godsune'' &lt;br&gt; Gudo + Sunno
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]'''
| 
| ''Sunken'' &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + -kin &lt;br&gt; Sunja (Sonna) + Ginno (Genno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]'''
| —
| ''Sundo'' (''Sondo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]'''
| 
| ''Sundolt'' (''Sunduald'') &lt;br&gt; Sundo + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Sundo + Teudo (Daut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сундар]]'''
| 
| ''Sunder'' (''Sunthar'') &lt;br&gt; Sundo + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зусель]]'''
| —
| ''Susilo'' &lt;br&gt; Suso + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]'''
| —
| ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]'''
| —
| ''Sireke'' (''Sirica'') &lt;br&gt; Sirio + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]'''
| 
| ''Sirobodus'' (''Sisebut'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Boto (Buto) &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]'''
| 
| ''Sisuita'' (''Sesuito'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]'''
| 
| ''Surville'' (''Servil'') &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сурвін|Сурвін (Жырвін)]]'''
| 
| ''Surawine'' &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіргірд]]'''
| 
| ''Sirigardus'' &lt;br&gt; Sirio + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сургонт|Сургонт (Суркунт, Сургун, Сурконт, Сергант, Суркант)]]'''
| 
| ''Sergunda'' (''Sisigunda'', ''Sesecundus'', ''Surrigvn'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Gunth &lt;br&gt; ''Surgant'' &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]'''
| 
| ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Gaud
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]'''
| 
| ''Sireguti'' (''Sergudo'', ''Sisagut'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Gudo (Guta)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман)]]'''
| 
| ''Surman'' &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]]
| 
| Sirio (Surro) + Minno
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шырмер|Шырмер (Жыжмар, Жыжмэр)]]'''
| 
| ''Sisimir'' &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Mero (Miro)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Жырмант, Жырмунт)]]'''
| 
| ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') &lt;br&gt; Sirio (Siso) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]]
| 
| Sirio (Surro) + Joto &lt;br&gt; Sirio (Surro) + Hatho (Adi)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]'''
| —
| ''Sito'' (''Sido'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]'''
| —
| ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') &lt;br&gt; Sito (Sido) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]'''
| —
| ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') &lt;br&gt; Sito (Sido) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]'''
| —
| ''Sittin'' (''Sidden'') &lt;br&gt; Sito + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]'''
| 
| ''Sidewine'' &lt;br&gt; Sito (Sido) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сыдэр]]'''
| 
| ''Sidierius'' (''Seederius'') &lt;br&gt; Sito (Sido) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]'''
| 
| ''Sidimund'' &lt;br&gt; Sito (Sido) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Сявела]]'''
| —
| ''Sevila'' &lt;br&gt; Sevia + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]'''
| —
| ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька)]]'''
| —
| ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'') &lt;br&gt; Talo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]'''
| —
| ''Thalilo'' (''Tellelli'') &lt;br&gt; Talo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]'''
| —
| ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') &lt;br&gt; Talo (Dahl) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]'''
| —
| ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Talo + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]]
| 
| Talo + Waiso (Voysch)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дальман|Дальман (Тальман)]]'''
| 
| ''Dalman'' (''Tallman'') &lt;br&gt; Talo (Dahl) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Талмут]]'''
| 
| ''Talamot'' (''Talmut'') &lt;br&gt; Talo + Mot (Muto)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]'''
| 
| ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') &lt;br&gt; Talo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]'''
| 
| ''Talet'' &lt;br&gt; Talo + Joto &lt;br&gt; Talo + Hatho (Adi) &lt;br&gt; Talo + -t-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]'''
| —
| ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]'''
| —
| ''Thureke'' &lt;br&gt; Torro (Turo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]'''
| —
| ''Turrell'' (''Darila'') &lt;br&gt; Torro (Turo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]'''
| —
| ''Torin'' &lt;br&gt; Torro (Turo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]'''
| —
| ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') &lt;br&gt; Torro (Turo) + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]'''
| —
| ''Tarut'' &lt;br&gt; Torro (Tara) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дарбут]]'''
| 
| ''Darebodus'' (''Thorbod'') &lt;br&gt; Torro (Tara) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]'''
| 
| ''Taruald'' (''Thorald'') &lt;br&gt; Torro + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]'''
| 
| ''Torvid'' (''Darvid'') &lt;br&gt; Torro + Wido
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дарвіл]]'''
| 
| ''Tharuila'' (''Dorvil'') &lt;br&gt; Torro (Tara) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Турвін]]'''
| 
| ''Thurwine'' (''Torvin'') &lt;br&gt; Torro (Turo) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Торыгаўт]]'''
| 
| ''Torgaut'' (''Þórgautr'') &lt;br&gt; Torro + Gaudo (Gaut) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тарман|Тарман (Дарамен)]]'''
| 
| ''Tormann'' &lt;br&gt; Torro + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]'''
| 
| ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') &lt;br&gt; Torro (Tara) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]'''
| —
| ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]'''
| —
| ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]'''
| —
| ''Teutilo'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]'''
| —
| ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') &lt;br&gt; Teudo (Deut) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]'''
| —
| ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тыбарт]]'''
| 
| ''Tiebert'' (''Teutbert'') &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Boto (Buto) &lt;br&gt; ''Taboth'' &lt;br&gt; Dago + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') &lt;br&gt; Boto (Buto) + Teudo (Taut)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тоўтвал]]'''
| 
| ''Teodwal'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wal
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]'''
| 
| ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') &lt;br&gt; Teudo (Deut) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]'''
| 
| ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]'''
| [[Вілтаўт]]
| ''Theudowills'' (''Theowilh'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wilo
| ''Wiltolt'' &lt;br&gt; Wilo + Teudo (Taut) &lt;br&gt; Wilto + Teudo (Taut) &lt;br&gt; Wilto + Waldo (Walt) &lt;br&gt; ''Wilithuta'' &lt;br&gt; Wilo + Teudo (Teuth)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]'''
| [[Вінтаўт]]
| ''Teutwin'' (''Tietwin'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Wino
| ''Wintold'' &lt;br&gt; Wino + Teudo (Taut)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]'''
| 
| ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') &lt;br&gt; Teudo (Teuth) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]'''
| 
| ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') &lt;br&gt; Teudo (Daut) + Hardt (Hart)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]'''
| [[Гінтаўт]]
| ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') &lt;br&gt; Teudo (Deut) + -kin &lt;br&gt; Teudo (Deut) + Ginno
| ''Gentaltus'' &lt;br&gt; Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўцігіл]]'''
| 
| ''Theudigilius'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Gilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]'''
| 
| ''Theogint'' &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Gento
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]'''
| 
| ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') &lt;br&gt; Teudo (Taut) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]'''
| 
| ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') &lt;br&gt; Teudo (Deut) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]]
| 
| Teudo (Taut) + Minno
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]'''
| 
| ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') &lt;br&gt; Teudo (Ditt) + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]]
| 
| Troannus + Joto &lt;br&gt; Troannus + Hatho (Adi) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]'''
| —
| ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]'''
| —
| ''Drudeke'' (''Drudico'') &lt;br&gt; Trudo (Drutus) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]'''
| —
| ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') &lt;br&gt; Trudo (Trut) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Труцень|Труцень (Друтынь, Друцень, Туртын)]]'''
| —
| ''Trutin'' (''Thrudine'') &lt;br&gt; Trudo (Drutus) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]'''
| —
| ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') &lt;br&gt; Trudo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Тартавід]]
|
| Trudo (Trut) + Wido
| ''Widrud'' &lt;br&gt; Wido + Trudo (Drutus)
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]]
| 
| Trudo (Drutus) + Wilo
| ''Wildrud'' &lt;br&gt; Wilo + Trudo (Drutus)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Трубіла]]'''
| —
| ''Trubilo'' &lt;br&gt; Trubo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Туба]]'''
| —
| ''Tubo''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]'''
| —
| ''Tuobilo'' &lt;br&gt; Tubo + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тола|Тола (Тула)]]'''
| 
| ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'') 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дольвін]]'''
| 
| ''Dolwin'' (''Tulwine'') &lt;br&gt; Tollo (Dolo) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]'''
| 
| ''Dolcaudus'' &lt;br&gt; Tollo (Tulla) + Gaudo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]'''
| 
| ''Tolmunt'' &lt;br&gt; Tollo (Dolo) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тума]]'''
| —
| ''Tumo'' (''Duomo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]'''
| —
| ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]'''
| —
| ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Домін]]'''
| —
| ''Domin'' &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]'''
| —
| ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}, ''Dumas''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тумар (імя)|Тумар (Домар, Томар)]]'''
| 
| ''Thumer'' (''Domarius'') &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Даматурт]]'''
| 
| ''Domedrudis'' &lt;br&gt; Tumo (Duomo) + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дундзіла]]'''
| —
| ''Tuntil'' &lt;br&gt; Tunto (Dundo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]'''
| —
| ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]'''
| —
| ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') &lt;br&gt; Tota (Tuoto, Dodo) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]'''
| —
| ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') &lt;br&gt; Tota (Tuoto, Dodo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]'''
| —
| ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') &lt;br&gt; Tota (Dodo, Tuoto) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Доман|Доман (Дотман)]]'''
| 
| ''Domann'' (''Totman'') &lt;br&gt; Tota (Dodo) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]'''
| —
| ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]'''
| 
| ''Uber'' (''Huber'') &lt;br&gt; Hugo (Ucho) + Baro &lt;br&gt; Oto + Baro
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Юбарт)]]'''
| 
| ''Ubert'' &lt;br&gt; Hugo (Ucho) + Bert
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]'''
| 
| ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') &lt;br&gt; Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Уграт]]'''
| 
| ''Hughrat'' (''Hugirat'') &lt;br&gt; Hugo (Ucho) + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]'''
| —
| ''Ano'' (''Enno'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]'''
| —
| ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') &lt;br&gt; Ano (Enno) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Энель|Энель (Аніла)]]'''
| —
| ''Enilo'' (''Anilo'') &lt;br&gt; Ano (Enno) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яноўд]]'''
| 
| ''Ennold'' (''Analdus'') &lt;br&gt; Ano (Enno) + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]'''
| 
| ''Anwin'' (''Anoin'') &lt;br&gt; Ano + Wino
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]]
| 
| ''Owine'' &lt;br&gt; Ano + Wino (Weine) &lt;br&gt; Ano + Uuenna (Wona)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]'''
| 
| ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') &lt;br&gt; Ano (Enno) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ангот|Ангот (Анкуд, Янгут)]]'''
| 
| ''Angodus'' (''Angot'') &lt;br&gt; Ano + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Анар|Анар (Янар)]]'''
| 
| ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') &lt;br&gt; Ano + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Улеб]]'''
| 
| ''Uleifr'' &lt;br&gt; Ano + Leifi (Laybo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]'''
| 
| ''Áleifr'' (''Olipher'') &lt;br&gt; Ano + Leifi
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]'''
| 
| ''Unger'' &lt;br&gt; Uno + Ger
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Унта]]'''
| —
| Unto (Undo)
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]'''
| —
| ''Undila'' (''Undela'') &lt;br&gt; Unto (Undo) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]'''
| 
| ''Untheri'' &lt;br&gt; Unto (Undo) + Heri
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ур]]'''
| —
| ''Uro'' (''Uhr'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Урыка]]'''
| —
| ''Urich'' &lt;br&gt; Uro + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Урвік]]'''
| 
| ''Urwick'' &lt;br&gt; Uro + Wigo (Wic)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]'''
| 
| ''Urlich'' &lt;br&gt; Uro + *Lic &lt;br&gt; Udal + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]'''
| 
| ''Urmann'' &lt;br&gt; Uro + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]'''
| —
| ''Tilo'' (''Zill'') 
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Цілен]]'''
| —
| ''Zillen'' (''Zilina'')  &lt;br&gt; Tilo + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Цільвін]]'''
| 
| ''Tziliwin'' &lt;br&gt; Tilo (Zill) + Wino 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]'''
| 
| ''Zilimund'' &lt;br&gt; Tilo (Zill) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]]
| 
| Twerda + Boto (Buto) 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Цьвермунт]]
| 
| Twerda + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]'''
| —
| ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]'''
| —
| ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}}) &lt;br&gt; Schat (Schad) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]'''
| —
| ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') &lt;br&gt; Schat + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]]
| 
| Schat (Schad) + Baro
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]'''
| 
| ''Zedwyd''{{Заўвага|name=&quot;Польшча&quot;}} &lt;br&gt; Schat (Sado) + Wido
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Жадзьвін]]'''
| 
| ''Saduinus'' (''Sadwin'') &lt;br&gt; Schat (Sado) + Wino
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]'''
| —
| ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйкель]]'''
| —
| ''Eichele'' &lt;br&gt; Eicho + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгант]]'''
| —
| ''Eigant'' (''Aigant'') &lt;br&gt; Eicho + -nd-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]'''
| —
| ''Eggusta'' &lt;br&gt; Agi (Eicho) + -st-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]'''
| 
| ''Eyber'' &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Baro
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]'''
| 
| ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Bert
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]'''
| [[Ботэй]]
| ''Acbuto'' (''Acbod'') &lt;br&gt; Agi (Eicho) + Bodo (Budo) &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Boto (Buto)
| ''Bótey'' &lt;br&gt; Boto (Buto) + Eicho (Eich)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]'''
| 
| ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Wardo (Warto)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]'''
| 
| ''Övid'' (''Ecgwid'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Wido
| ''Viðey'' &lt;br&gt; Wido + Eicho (Eich)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]'''
| 
| ''Evilda'' (''Agoildis'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Wild
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйвінд|Эвінт]]'''
| 
| ''Evind'' (''Eivind'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Windo (Winito)
|
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]'''
| 
| ''Eygautr'' (''Øygautr'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]'''
| 
| ''Eigel'' (''Aigel'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгіл]]'''
| 
| ''Eigil'' &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gilo
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]'''
| 
| ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Ger
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]'''
| 
| ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gerd (Gardo)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]'''
| 
| ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Ginno &lt;br&gt; Eicho (Aico) + -kin 
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]'''
| 
| ''Eigint'' (''Eigant'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gento
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйгот]]'''
| 
| ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Gudo (Got)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйкар]]'''
| 
| ''Aiccarius'' &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Caro &lt;br&gt; ''Eckher'' (''Aicher'') &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйруд]]'''
| 
| ''Eirodus'' (''Eichrodus'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo)
| ''Rodney'' &lt;br&gt; Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]'''
| 
| ''Eimann'' (''Eichmann'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]'''
| 
| ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Minno (Menno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эймут]]'''
| 
| ''Eimuth'' (''Eimuot'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Mot (Muta)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]'''
| 
| ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]'''
| 
| ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') &lt;br&gt; Eicho (Eich) + Noro &lt;br&gt; Eino + Heri (Hari)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]'''
| 
| ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Rick (Rih)
| ''Ríkey'' &lt;br&gt; Rick + Eicho (Eich)
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]'''
| 
| ''Eckrim'' (''Agrim'') &lt;br&gt; Agi (Eich) + Rim
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйна]]'''
| —
| ''Eino'' (''Egino'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйнік]]'''
| —
| ''Einicke'' &lt;br&gt; Eino + -k-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйта|Эйта (Эйць, Эйдзь)]]'''
| —
| ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]'''
| —
| ''Eitel'' (''Aidilo'') &lt;br&gt; Eito (Eido) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтун]]'''
| —
| ''Eidunn'' (''Aittuni'') &lt;br&gt; Eito (Eido) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]'''
| 
| ''Aitald'' (''Aitold'') &lt;br&gt; Eito (Aito) + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]'''
| 
| ''Eidoila'' &lt;br&gt; Eito (Eido) + Wilo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]'''
| 
| ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') &lt;br&gt; Eito (Aito) + Hardt (Hart) &lt;br&gt; ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') &lt;br&gt; Eicho (Aico) + Trudo (Trut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эйтман]]'''
| 
| ''Eitmann'' (''Eydtman'') &lt;br&gt; Eito + Mann
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]]
| 
| Eito + Minno
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эльзман]]'''
| 
| ''Elsmann'' &lt;br&gt; Elis + Mann
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Алсмунт]]'''
| 
| ''Ausmunds'' &lt;br&gt; Auso + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Elsmund'' &lt;br&gt; Elis + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]'''
| —
| ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]'''
| —
| ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') &lt;br&gt; Ando (Ende) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]'''
| —
| ''Entin'' (''Anten'') &lt;br&gt; Ando (Ende) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Янтаўт]]'''
| 
| ''Antolt'' &lt;br&gt; Ando (Anto) + Waldo (Walt) &lt;br&gt; Ando (Anto) + Teudo (Taut)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Антавіт]]'''
| 
| ''Antvit'' (''Anduit'') &lt;br&gt; Ando (Anto) + Wito
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Андрат]]'''
| 
| ''Andrad'' &lt;br&gt; Ando + Rado (Rato)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]'''
| 
| ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') &lt;br&gt; Ando (Ende) + Rick (Rih)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]'''
| —
| ''Erman'' (''Ermen'')
|—
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]'''
| —
| ''Eudila'' &lt;br&gt; Euda + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]'''
| —
| ''Jungo'' (''Junk'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]'''
| 
| ''Jungel'' &lt;br&gt; Jungo + Gailo (Gelo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]'''
| —
| ''Jundt''
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]'''
| —
| ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') &lt;br&gt; Jundt + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юсіла]]'''
| —
| ''Jusila'' &lt;br&gt; Joso + -l-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]'''
| —
| ''Aevo'' (''Evo'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явін|Явін (Авін)]]'''
| —
| ''Evin'' (''Awin'') &lt;br&gt; Aevo (Evo) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яўбут]]'''
| 
| ''Eubod'' &lt;br&gt; Aevo (Evo) + Bodo (Budo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]'''
| 
| ''Ewald'' (''Avald'') &lt;br&gt; Aevo + Waldo &lt;br&gt; ''Hávaldr'' &lt;br&gt; Hatho + Waldo
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явор|Явар (Явор, Овар)]]'''
| 
| ''Awart'' &lt;br&gt; Aevo + Wardo (Warto) &lt;br&gt; ''Jovar'' (''Jovard'') &lt;br&gt; Jo + Wardo (Warto) 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явід]]'''
| 
| ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') &lt;br&gt; Aevo + Wido 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]'''
| 
| ''Avila'' &lt;br&gt; Aevo + Wilo &lt;br&gt; ''Jovila'' (''Juwilo'') &lt;br&gt; Jo + Wilo 
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]'''
| 
| ''Awild'' (''Avildis'') &lt;br&gt; Aevo + Wilto (Wildo)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| [[Явойша]]
| 
| ''Awise'' (''Êwiso'') &lt;br&gt; Aevo + Weise (Wiso) &lt;br&gt; Jo + Waiso (Voysch)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]'''
| 
| ''Æwirth'' (''Everd'') &lt;br&gt; Aevo + Werta (Wirt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]'''
| 
| ''Eumund'' (''Awimund'') &lt;br&gt; Aevo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Еўна]]'''
| —
| ''Auno'' (''Euni'')
| —
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]'''
| —
| ''Eunat'' &lt;br&gt; Auno (Euni) + -t-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ама|Ама (Ям)]]'''
| —
| ''Amo''
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ямейка]]'''
| —
| ''Emmecke'' (''Ameke'') &lt;br&gt; Amo + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ямаўт]]'''
| 
| ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') &lt;br&gt; Amo + Waldo (Walt)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Яман|Яман (Аман)]]'''
| 
| ''Aman'' &lt;br&gt; Amo + Mann &lt;br&gt; Amo + -n-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]'''
| 
| ''Ammin'' (''Emino'') &lt;br&gt; Amo + Minno &lt;br&gt; Amo + -n-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]'''
| 
| ''Amota'' (''Ammud'') &lt;br&gt; Amo + Mot (Muto) &lt;br&gt; Amo + -t-
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]'''
| 
| ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') &lt;br&gt; Amo + Mund (Munt) &lt;br&gt; ''Jomund'' &lt;br&gt; Jo + Mund (Munt)
| 
|- style=&quot;background:#FAFAFA&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]'''
| 
| ''Hákon'' (Acun, Hacon) &lt;br&gt; HǫR + Cono (Cuno)
| 
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]'''
| —
| ''Joto'' (''Juto'')
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]'''
| —
| ''Jüttke'' (''Jüdicke'') &lt;br&gt; Joto (Juto) + -k-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]'''
| —
| ''Jutilo'' (''Judel'') &lt;br&gt; Joto (Juto) + -l-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]'''
| —
| ''Jutten'' (''Judin'') &lt;br&gt; Joto (Juto) + -n-
| —
|- style=&quot;background:#EEEEEE&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| '''[[Ютша]]'''
| —
| ''Jutsche'' &lt;br&gt; Joto (Juto) + -sch-
| —
|- style=&quot;background:{{Колер|ВКЛ}}&quot; height=&quot;2px&quot; align=&quot;left&quot;
| 1
| colspan=&quot;4&quot; | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.&lt;/ref&gt;; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud&lt;ref&gt;Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&amp;q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&amp;dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].&lt;/ref&gt;, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald&lt;ref&gt;Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.&lt;/ref&gt;}}
|}
}}}}

== Славянскія імёны ==
Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.&lt;/ref&gt;.

Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.&lt;/ref&gt;.

Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.&lt;/ref&gt;}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.&lt;/ref&gt;, ''Stazwiłowei''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.&lt;/ref&gt;, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)&lt;ref&gt;Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=cnoZAAAAYAAJ&amp;q=Rums%C5%82aw#v=snippet&amp;q=Rums%C5%82aw&amp;f=false С. 434].&lt;/ref&gt;}}).

== Царкоўныя імёны ==
З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.&lt;/ref&gt;. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам&lt;ref&gt;[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&amp;q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&amp;dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].&lt;/ref&gt;. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.&lt;/ref&gt;.

Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]&lt;ref&gt;Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&amp;pg=PA109&amp;dq=bartosch+name&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=bartosch%20name&amp;f=false P. 109].&lt;/ref&gt;.

З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках.

== Балтыйскія імёны ==
Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.&lt;/ref&gt;. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&amp;q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&amp;f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].&lt;/ref&gt;}}.

Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а&lt;ref&gt;Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Нарманская тэорыя]]

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.
* Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}.
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
* [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53.
* Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp.
* Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s.
* Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578.
* Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S.
* Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S.
* Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S.
* Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}.
* Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80.
* Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}}
* Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S.
* Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}.
* Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}.
* Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p.
* Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S.
* Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S.
* Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S.
* Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S.
* Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S.
* Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367.
* Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102.
* Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S.
* Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}.
* Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S.
* Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S.
* Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S.
* Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p.
* Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}.
* Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p.
* Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England &amp; Germany. — London, 1864. — 606 p.
* Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p.
* Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}.
* [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480.
* Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}.
* Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}.
* Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s.
* Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}.
* [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914.
* Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929).
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}.
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}.
* Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106.
* Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}.
* Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp.
* Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}.
* Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names]

[[Катэгорыя:Беларусы]]
[[Катэгорыя:Славяне]]
[[Катэгорыя:Балты]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]]
[[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]]</text>
      <sha1>51r0p3p8yhi93agwdbi6lh73m26572w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Эрэдывізія чэмпіянату Нідэрляндаў па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272284</id>
    <revision>
      <id>2667168</id>
      <parentid>2666852</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2667168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5698" sha1="pypfo3dxidy2al0wehas9cu7vewhrmc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|абнаўленьне = 10 жніўня 2025
|крыніца     = [https://eredivisie.eu/competition/table/ Эрэдывізія]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 29 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=PSV, FEY, NEC, AJA, TWE, AZ, HEE, UTR, GRO, SPA, GAE, FOR, PEC, EXC, VOL, TEL, NAC, HER
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_PSV=25 | нічыі_PSV=2 |паразы_PSV=4 |мз_PSV=90 |мп_PSV=41
|перамогі_FEY=17 | нічыі_FEY=7 |паразы_FEY=7 |мз_FEY=65 |мп_FEY=42
|перамогі_NEC=15 | нічыі_NEC=10 |паразы_NEC=6 |мз_NEC=73 |мп_NEC=49
|перамогі_AJA=14 | нічыі_AJA=12 |паразы_AJA=5 |мз_AJA=59 |мп_AJA=37
|перамогі_TWE=14 | нічыі_TWE=12 |паразы_TWE=5 |мз_TWE=52 |мп_TWE=33
|перамогі_AZ=14 | нічыі_AZ=7 |паразы_AZ=10 |мз_AZ=52 |мп_AZ=45
|перамогі_HEE=13 | нічыі_HEE=8 |паразы_HEE=10 |мз_HEE=55 |мп_HEE=51
|перамогі_UTR=12 | нічыі_UTR=8 |паразы_UTR=11 |мз_UTR=49 |мп_UTR=41
|перамогі_GRO=12 | нічыі_GRO=6 |паразы_GRO=13 |мз_GRO=43 |мп_GRO=40
|перамогі_SPA=12 | нічыі_SPA=6 |паразы_SPA=13 |мз_SPA=36 |мп_SPA=53
|перамогі_GAE=8 | нічыі_GAE=13 |паразы_GAE=10 |мз_GAE=50 |мп_GAE=45
|перамогі_FOR=10 | нічыі_FOR=6 |паразы_FOR=15 |мз_FOR=45 |мп_FOR=57
|перамогі_PEC=8 | нічыі_PEC=10 |паразы_PEC=13 |мз_PEC=41 |мп_PEC=66
|перамогі_EXC=8 | нічыі_EXC=7 |паразы_EXC=16 |мз_EXC=36 |мп_EXC=51
|перамогі_VOL=8 | нічыі_VOL=7 |паразы_VOL=16 |мз_VOL=33 |мп_VOL=50
|перамогі_TEL=7 | нічыі_TEL=9 |паразы_TEL=15 |мз_TEL=43 |мп_TEL=53
|перамогі_NAC=5 | нічыі_NAC=10 |паразы_NAC=16 |мз_NAC=30 |мп_NAC=53
|перамогі_HER=5 | нічыі_HER=4 |паразы_HER=22 |мз_HER=34 |мп_HER=79

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]
|назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]]
|назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]
|назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]]
|назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]
|назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]]
|назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]]
|назва_HER=[[Гэраклес Альмэлё|Гэраклес]]
|назва_NAC=[[НАК Брэда]]
|назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]]
|назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]]
|назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]]
|назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]]
|назва_TEL=[[Тэльстар Вэльзэн-Зёйд|Тэльстар]]
|назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]
|назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]
|назва_VOL=[[Валендам (футбольны клюб)|Валендам]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CL3Q|вынік4=EL2Q
|вынік5=EUPO|вынік6=EUPO|вынік7=EUPO|вынік8=EUPO
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Дадатковыя матчы для вызначэньня чэмпіёна, клюбаў на выбываньне або ўдзельнікаў эўракубкаў, інакш жэрабя; 8) Пэнальці (толькі пасьля дадатковых матчаў).

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_EUPO=yellow1   |тэкст_EUPO=Плэй-оф за эўракубкі
|колер_RPO=red2   |тэкст_RPO=Плэй-оф за Эрэдывізію
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Ээрстэ дывізію

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>pypfo3dxidy2al0wehas9cu7vewhrmc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Эрэдывізія чэмпіянату Нідэрляндаў па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272289</id>
    <revision>
      <id>2667170</id>
      <parentid>2666853</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2667170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9946" sha1="9rv3ubsdt0yjdhjqqmpekdyp7y5f96x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://www.worldfootball.net/schedule/ned-eredivisie-2025-2026-spieltag/1/ worldfootball.net]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= AZ, AJA, VOL, GAE, GRO, HER, HEE, PEC, NAC, NEC, PSV, SPA, TWE, TEL, UTR, FOR, FEY, EXC

|скарачэньне_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аяк]]
|скарачэньне_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|скарачэньне_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Экс]]
|скарачэньне_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэе]]
|скарачэньне_FOR=[[Фартуна Сытард|Фар]]
|скарачэньне_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў]]
|скарачэньне_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гро]]
|скарачэньне_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээ]]
|скарачэньне_HER=[[Гэраклес Альмэлё|Гэр]]
|скарачэньне_NAC=[[НАК Брэда|НАК]]
|скарачэньне_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]]
|скарачэньне_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зво]]
|скарачэньне_PSV=[[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]]
|скарачэньне_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спа]]
|скарачэньне_TEL=[[Тэльстар Вэльзэн-Зёйд|Тэл]]
|скарачэньне_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэ]]
|скарачэньне_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утр]]
|скарачэньне_VOL=[[Валендам (футбольны клюб)|Вал]]

|назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]
|назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]]
|назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]
|назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]]
|назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]
|назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]]
|назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]]
|назва_HER=[[Гэраклес Альмэлё|Гэраклес]]
|назва_NAC=[[НАК Брэда]]
|назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]]
|назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]]
|назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]]
|назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]]
|назва_TEL=[[Тэльстар Вэльзэн-Зёйд|Тэльстар]]
|назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]
|назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]
|назва_VOL=[[Валендам (футбольны клюб)|Валендам]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 29 красавіка 2026
|матч_414_417=1:1

|матч_417_414=

|матч_419_421=

|матч_421_419=2:3

|матч_AJA_AZ=0:2
|матч_AJA_EXC=1:2
|матч_AJA_FEY=2:0
|матч_AJA_FOR=4:1
|матч_AJA_GAE=2:2
|матч_AJA_GRO=2:0
|матч_AJA_HEE=1:1
|матч_AJA_HER=2:0
|матч_AJA_NAC=2:1
|матч_AJA_NEC=1:1
|матч_AJA_PEC=3:1
|матч_AJA_PSV=
|матч_AJA_SPA=4:0
|матч_AJA_TEL=2:0
|матч_AJA_TWE=1:2
|матч_AJA_UTR=
|матч_AJA_VOL=2:0

|матч_AZ_AJA=1:1
|матч_AZ_EXC=1:1
|матч_AZ_FEY=3:3
|матч_AZ_FOR=2:0
|матч_AZ_GAE=2:2
|матч_AZ_GRO=4:1
|матч_AZ_HEE=3:0
|матч_AZ_HER=4:0
|матч_AZ_NAC=
|матч_AZ_NEC=1:3
|матч_AZ_PEC=2:2
|матч_AZ_PSV=1:5
|матч_AZ_SPA=3:1
|матч_AZ_TEL=2:1
|матч_AZ_TWE=
|матч_AZ_UTR=4:1
|матч_AZ_VOL=1:0

|матч_EXC_AJA=2:2
|матч_EXC_AZ=1:2
|матч_EXC_FEY=1:2
|матч_EXC_FOR=1:0
|матч_EXC_GAE=0:1
|матч_EXC_GRO=0:2
|матч_EXC_HEE=1:2
|матч_EXC_HER=1:2
|матч_EXC_NAC=1:0
|матч_EXC_NEC=0:2
|матч_EXC_PEC=2:1
|матч_EXC_PSV=1:2
|матч_EXC_SPA=0:1
|матч_EXC_TEL=2:2
|матч_EXC_TWE=1:0
|матч_EXC_UTR=5:0
|матч_EXC_VOL=

|матч_FEY_AJA=1:1
|матч_FEY_AZ=
|матч_FEY_EXC=2:1
|матч_FEY_FOR=2:0
|матч_FEY_GAE=1:0
|матч_FEY_GRO=3:1
|матч_FEY_HEE=1:0
|матч_FEY_HER=4:2
|матч_FEY_NAC=2:0
|матч_FEY_NEC=2:4
|матч_FEY_PEC=6:1
|матч_FEY_PSV=2:3
|матч_FEY_SPA=3:4
|матч_FEY_TEL=2:1
|матч_FEY_TWE=1:1
|матч_FEY_UTR=3:2
|матч_FEY_VOL=3:1

|матч_FOR_AJA=1:3
|матч_FOR_AZ=4:3
|матч_FOR_EXC=2:1
|матч_FOR_FEY=
|матч_FOR_GAE=2:2
|матч_FOR_GRO=1:2
|матч_FOR_HEE=2:0
|матч_FOR_HER=1:1
|матч_FOR_NAC=1:1
|матч_FOR_NEC=3:2
|матч_FOR_PEC=
|матч_FOR_PSV=1:2
|матч_FOR_SPA=2:2
|матч_FOR_TEL=1:4
|матч_FOR_TWE=1:2
|матч_FOR_UTR=1:0
|матч_FOR_VOL=1:0

|матч_GAE_AJA=2:2
|матч_GAE_AZ=0:0
|матч_GAE_EXC=2:0
|матч_GAE_FEY=2:1
|матч_GAE_FOR=2:2
|матч_GAE_GRO=1:1
|матч_GAE_HEE=1:3
|матч_GAE_HER=4:0
|матч_GAE_NAC=6:0
|матч_GAE_NEC=1:1
|матч_GAE_PEC=5:0
|матч_GAE_PSV=
|матч_GAE_SPA=0:3
|матч_GAE_TEL=1:1
|матч_GAE_TWE=1:4
|матч_GAE_UTR=2:2
|матч_GAE_VOL=3:0

|матч_GRO_AJA=3:1
|матч_GRO_AZ=3:0
|матч_GRO_EXC=
|матч_GRO_FEY=0:1
|матч_GRO_FOR=1:2
|матч_GRO_GAE=0:0
|матч_GRO_HEE=2:1
|матч_GRO_HER=4:0
|матч_GRO_NAC=0:0
|матч_GRO_NEC=
|матч_GRO_PEC=2:2
|матч_GRO_PSV=1:2
|матч_GRO_SPA=0:2
|матч_GRO_TEL=2:0
|матч_GRO_TWE=1:1
|матч_GRO_UTR=1:2
|матч_GRO_VOL=3:0

|матч_HEE_AJA=
|матч_HEE_AZ=3:1
|матч_HEE_EXC=2:1
|матч_HEE_FEY=2:2
|матч_HEE_FOR=2:1
|матч_HEE_GAE=2:2
|матч_HEE_GRO=0:2
|матч_HEE_HER=4:1
|матч_HEE_NAC=3:3
|матч_HEE_NEC=3:2
|матч_HEE_PEC=4:2
|матч_HEE_PSV=0:2
|матч_HEE_SPA=2:1
|матч_HEE_TEL=3:0
|матч_HEE_TWE=1:2
|матч_HEE_UTR=1:1
|матч_HEE_VOL=1:1

|матч_HER_AJA=0:3
|матч_HER_AZ=1:2
|матч_HER_EXC=1:1
|матч_HER_FEY=0:7
|матч_HER_FOR=2:1
|матч_HER_GAE=4:2
|матч_HER_GRO=
|матч_HER_HEE=0:3
|матч_HER_NAC=0:1
|матч_HER_NEC=1:4
|матч_HER_PEC=8:2
|матч_HER_PSV=1:3
|матч_HER_SPA=3:0
|матч_HER_TEL=1:1
|матч_HER_TWE=0:2
|матч_HER_UTR=0:0
|матч_HER_VOL=0:2

|матч_NAC_AJA=0:2
|матч_NAC_AZ=0:1
|матч_NAC_EXC=0:2
|матч_NAC_FEY=3:3
|матч_NAC_FOR=2:1
|матч_NAC_GAE=1:0
|матч_NAC_GRO=1:2
|матч_NAC_HEE=
|матч_NAC_HER=2:1
|матч_NAC_NEC=3:4
|матч_NAC_PEC=2:2
|матч_NAC_PSV=0:1
|матч_NAC_SPA=0:0
|матч_NAC_TEL=0:1
|матч_NAC_TWE=2:2
|матч_NAC_UTR=1:1
|матч_NAC_VOL=1:0

|матч_NEC_AJA=2:2
|матч_NEC_AZ=2:1
|матч_NEC_EXC=5:0
|матч_NEC_FEY=1:1
|матч_NEC_FOR=2:3
|матч_NEC_GAE=
|матч_NEC_GRO=2:0
|матч_NEC_HEE=2:2
|матч_NEC_HER=4:1
|матч_NEC_NAC=3:0
|матч_NEC_PEC=2:1
|матч_NEC_PSV=3:5
|матч_NEC_SPA=3:1
|матч_NEC_TEL=
|матч_NEC_TWE=3:3
|матч_NEC_UTR=1:3
|матч_NEC_VOL=3:0

|матч_PEC_AJA=0:0
|матч_PEC_AZ=3:1
|матч_PEC_EXC=2:2
|матч_PEC_FEY=
|матч_PEC_FOR=1:0
|матч_PEC_GAE=0:2
|матч_PEC_GRO=1:1
|матч_PEC_HEE=2:1
|матч_PEC_HER=
|матч_PEC_NAC=2:1
|матч_PEC_NEC=2:2
|матч_PEC_PSV=0:4
|матч_PEC_SPA=1:0
|матч_PEC_TEL=4:1
|матч_PEC_TWE=1:0
|матч_PEC_UTR=0:2
|матч_PEC_VOL=1:2

|матч_PSV_AJA=2:2
|матч_PSV_AZ=2:1
|матч_PSV_EXC=5:1
|матч_PSV_FEY=3:0
|матч_PSV_FOR=5:2
|матч_PSV_GAE=2:1
|матч_PSV_GRO=4:2
|матч_PSV_HEE=3:1
|матч_PSV_HER=4:3
|матч_PSV_NAC=2:2
|матч_PSV_NEC=2:3
|матч_PSV_PEC=6:1
|матч_PSV_SPA=6:1
|матч_PSV_TEL=0:2
|матч_PSV_TWE=
|матч_PSV_UTR=4:3
|матч_PSV_VOL=3:0

|матч_SPA_AJA=3:3
|матч_SPA_AZ=0:1
|матч_SPA_EXC=
|матч_SPA_FEY=0:4
|матч_SPA_FOR=1:1
|матч_SPA_GAE=
|матч_SPA_GRO=2:0
|матч_SPA_HEE=0:3
|матч_SPA_HER=2:0
|матч_SPA_NAC=1:0
|матч_SPA_NEC=1:1
|матч_SPA_PEC=1:1
|матч_SPA_PSV=0:2
|матч_SPA_TEL=1:0
|матч_SPA_TWE=1:5
|матч_SPA_UTR=2:1
|матч_SPA_VOL=2:0

|матч_TEL_AJA=2:3
|матч_TEL_AZ=0:1
|матч_TEL_EXC=2:2
|матч_TEL_FEY=1:2
|матч_TEL_FOR=1:3
|матч_TEL_GAE=4:2
|матч_TEL_GRO=0:2
|матч_TEL_HEE=2:3
|матч_TEL_HER=
|матч_TEL_NAC=3:0
|матч_TEL_NEC=2:2
|матч_TEL_PEC=0:2
|матч_TEL_PSV=3:1
|матч_TEL_SPA=4:1
|матч_TEL_TWE=1:1
|матч_TEL_UTR=1:1
|матч_TEL_VOL=2:2

|матч_TWE_AJA=2:3
|матч_TWE_AZ=1:0
|матч_TWE_EXC=0:0
|матч_TWE_FEY=2:0
|матч_TWE_FOR=3:2
|матч_TWE_GAE=2:0
|матч_TWE_GRO=2:1
|матч_TWE_HEE=5:0
|матч_TWE_HER=2:1
|матч_TWE_NAC=2:2
|матч_TWE_NEC=1:1
|матч_TWE_PEC=1:1
|матч_TWE_PSV=0:2
|матч_TWE_SPA=
|матч_TWE_TEL=0:0
|матч_TWE_UTR=0:2
|матч_TWE_VOL=2:1

|матч_UTR_AJA=2:1
|матч_UTR_AZ=2:0
|матч_UTR_EXC=4:1
|матч_UTR_FEY=0:1
|матч_UTR_FOR=
|матч_UTR_GAE=2:0
|матч_UTR_GRO=0:1
|матч_UTR_HEE=2:2
|матч_UTR_HER=4:0
|матч_UTR_NAC=
|матч_UTR_NEC=1:0
|матч_UTR_PEC=1:1
|матч_UTR_PSV=1:2
|матч_UTR_SPA=0:1
|матч_UTR_TEL=4:1
|матч_UTR_TWE=1:1
|матч_UTR_VOL=3:1

|матч_VOL_AJA=1:1
|матч_VOL_AZ=2:2
|матч_VOL_EXC=1:2
|матч_VOL_FEY=0:0
|матч_VOL_FOR=1:2
|матч_VOL_GAE=1:1
|матч_VOL_GRO=3:2
|матч_VOL_HEE=
|матч_VOL_HER=3:0
|матч_VOL_NAC=2:1
|матч_VOL_NEC=2:3
|матч_VOL_PEC=2:1
|матч_VOL_PSV=2:1
|матч_VOL_SPA=0:1
|матч_VOL_TEL=
|матч_VOL_TWE=1:1
|матч_VOL_UTR=2:1


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>9rv3ubsdt0yjdhjqqmpekdyp7y5f96x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ян Безьзямельны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>272990</id>
    <revision>
      <id>2667095</id>
      <parentid>2426487</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6641" sha1="cj77c3e9zu3zayc2t8007hugdsusgny" xml:space="preserve">{{Манарх}}
'''Ян (Джон) Безьзямельны''' ({{мова-en|John Lackland}}; 24 сьнежня 1167, [[Оксфард]] — 19 кастрычніка 1216, [[Ньюарк]]) — кароль Ангельшчыны з 1199 году і герцаг [[Аквітанія|Аквітаніі]] з дынастыі [[Плантагенэты|Плантагенэтаў]], малодшы (пяты) сын Генрыха II і [[Элеанора Аквітанская|Элеаноры Аквітанскай]]. Ягонае панаваньне лічыцца адным з самых катастрафічных за ўсю гісторыю Ангельшчыны, бо яно пачалося з заваяваньня [[Нармандыя|Нармандыі]] францускім каралём [[Філіп II Аўгуст|Філіпам II Аўгустам]] і скончылася грамадзянскай вайной, калі ён ледзь не страціў трон. За свае паразы ён атрымаў яшчэ адну мянушку «Мяккі меч» ({{мова-en|Softsword|скарочана}}).

== Біяграфія ==
Джон нарадзіўся 24 сьнежня 1166 году{{Зноска|Fryde, Greenway, Porter, Roy|1996|Fryde, Greenway, Porter, Roy|37}}. Ягоны бацька, кароль Ангельшчыны Генрых II, атрымаў у спадчыну значныя тэрыторыі ўздоўж Атлянтычнага ўзьбярэжжа Францыі, як то [[Анжу]], [[Нармандыя|Нармандыю]], а таксама [[Ангельшчына|Ангельшчыну]]. Пазьней ён пашырыў сваю імпэрыю [[Брэтанія|Брэтаньню]]{{Зноска|Warren|1991|Warren|21}}. Неўзабаве пасьля нараджэньня за Янам даглядала [[карміцелька]], што было традыцыйнай практыкай для сярэднявечных высакародных сем’яў{{Зноска|Turner|2009|Turner|31}}. Затым Элеанора зьехала ў [[Пуат’е]], а Ян і ягоная сястры Джаана былі накіраваныя ў абацтва [[Фантэўро]]{{Зноска|Warren|1991|Warren|26}}. Як лічыцца, Яна праз тое, што ён быў адным з малодшых у сям’і, ня бачылі ў ролі кіроўцы, таму яго рыхтавалі да царкоўнае кар’еры{{Зноска|Turner|2009|Turner|31}}.

У 1185 годзе Ян зьдзейсьніў свой першы візыт у [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыю]] ў суправаджэнні 300 рыцараў і купы дарадцаў{{Зноска|Warren|1991|Warren|35}}. Генрых II спрабаваў зрабіць свайго сына каралём Ірляндыі, але папа [[Люцыюс III (папа рымскі)|Люцыюс III]] не пагадзіўся на такі крок{{Зноска|Warren|1991|Warren|35}}. Першы пэрыяд кіраваньня Яна ў Ірляндыі ня меў посьпеху. Справа ў тым, што частка краіны толькі нядаўна была заваяваная ангельска-нармандзкімі сіламі, таму паміж сужынцамі і мясцовымі ірляндцамі захоўвалася вялікая напружанасьць{{Зноска|Warren|1991|Warren|36}}.

У 1213 годзе ён прызнаў [[Ангельшчына|Ангельшчыну]] васалам [[Папа|рымскага папы]], каб скончыць разлад з каталіцкай царквой, а ў 1215 годзе паўсталыя бароны змусілі яго падпісаць [[Вялікая хартыя вольнасьцяў|Вялікую хартыю вольнасьцяў]], за што Ян у асноўным і стаў вядомы. Некаторыя гісторыкі лічаць, што кіраваньне Яна было ня лепш і ня горш за валадараньне [[Рычард I|Рычарда I]] і Генрыха III. Тым ня менш, рэпутацыя Яна прывяла да таго, што з тых часоў аніводзін англескі манарх не называў сваіх нашчадкаў гэтым імём. Яно пасьля стала лічыцца нешчасьлівым таксама ў кіруючых дынастыях Шатляндыі і Францыі.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2.
* {{Кніга
|аўтар         = Fryde, E. B.; Greenway, D. E.; Porter, S.; Roy, I.
|частка        = 
|загаловак     = Handbook of British Chronology
|арыгінал      = 
|спасылка      = 
|выданьне      = 3
|месца         = Cambridge
|выдавецтва    = Cambridge University Press
|год           = 1996
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 0-5215-6350-X
|ref           = Fryde, Greenway, Porter, Roy
}}
* {{Кніга
|аўтар         = Turner, Ralph V.
|частка        = 
|загаловак     = King John: England’s Evil King?
|арыгінал      = 
|спасылка      = 
|выданьне      = 
|месца         = Stroud
|выдавецтва    = UK: History Press
|год           = 2009
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 978-0-7524-4850-3
|ref           = Turner
}}
* {{Кніга
|аўтар         = Warren, W. Lewis
|частка        = 
|загаловак     = King John
|арыгінал      = 
|спасылка      = 
|выданьне      = 
|месца         = London
|выдавецтва    = Methuen
|год           = 1991
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 0-4134-5520-3
|ref           = Warren
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20181006043001/http://fmg.ac/Projects/MedLands/ENGLAND,#_Toc283485373 Kings of England 1154-1485 (Anjou)]. Foundation for Medieval Genealogy. 

{{Каралі Ангельшчыны}}

[[Катэгорыя:Плантагенэты]]</text>
      <sha1>cj77c3e9zu3zayc2t8007hugdsusgny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гес</title>
    <ns>0</ns>
    <id>274133</id>
    <revision>
      <id>2667140</id>
      <parentid>2487236</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3539" sha1="iz3bp5i29q185ilvjy3fszzx9blsfil" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Гес
|лацінка          = Hies
|арыгінал         = Hesa 
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт          = 
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Гасьмір]]
}}

'''Гес''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Геса або Гаса (Hesa, Haso) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Hesa%2C+Haso#v=snippet&amp;q=Hesa%2C%20Haso&amp;f=false S. 787].&lt;/ref&gt;. Іменная аснова гес- (гас-) паходзіць ад назвы германскага племені [[Гесы|гесаў]] або ёсьць вытворнай ад асновы [[Гадзь|-гад-]]&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 103.&lt;/ref&gt;. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавала імя [[Гасьмір]], адзначалася германскае імя Hessemer.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Hes (Hesse), Hesekin&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87, 103.&lt;/ref&gt;{{Заўваган|Таксама:
* Гесман (адзначалася германскае імя Hassmann&lt;ref&gt;Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=TTFOAAAAYAAJ&amp;q=Hafs%20mann%20Hasse#v=snippet&amp;q=Hafs%20mann%20Hasse&amp;f=false S. 37].&lt;/ref&gt;): ''въ Золотіеве огородниковъ два: Гесманъ'' (15 студзеня 1599 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OF0jAQAAMAAJ&amp;q=%D0%93%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%B0%20%D0%94%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%93%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%B0%20%D0%94%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8A&amp;f=false С. 626].&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
Гесы (Hess) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 82.&lt;/ref&gt;.

Гесы (Hess) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.&lt;/ref&gt;
}}.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Германскія імёны-асновы}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>iz3bp5i29q185ilvjy3fszzx9blsfil</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667141</id>
      <parentid>2667140</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:27:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3537" sha1="sht7sy2g3mmyid8bzzzv8gcmf8nowte" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Гес
|лацінка          = Hies
|арыгінал         = Hesa 
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт          = 
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Гасьмір]]
}}

'''Гес''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Геса або Гаса (Hesa, Haso) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Hesa%2C+Haso#v=snippet&amp;q=Hesa%2C%20Haso&amp;f=false S. 787].&lt;/ref&gt;. Іменная аснова гес- (гас-) паходзіць ад назвы германскага племені [[Гесы|гесаў]] або ёсьць вытворнай ад асновы [[Гадзь|-гад-]]&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 103.&lt;/ref&gt;. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавала імя [[Гасьмір]], адзначалася германскае імя Hessemer.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Hes (Hesse), Hesekin&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87, 103.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Таксама:
* Гесман (адзначалася германскае імя Hassmann&lt;ref&gt;Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=TTFOAAAAYAAJ&amp;q=Hafs%20mann%20Hasse#v=snippet&amp;q=Hafs%20mann%20Hasse&amp;f=false S. 37].&lt;/ref&gt;): ''въ Золотіеве огородниковъ два: Гесманъ'' (15 студзеня 1599 году)&lt;ref&gt;Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=OF0jAQAAMAAJ&amp;q=%D0%93%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%B0%20%D0%94%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%93%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%B0%20%D0%94%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8A&amp;f=false С. 626].&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
Гесы (Hess) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 82.&lt;/ref&gt;.

Гесы (Hess) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]&lt;ref&gt;Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.&lt;/ref&gt;
}}.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Германскія імёны-асновы}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>sht7sy2g3mmyid8bzzzv8gcmf8nowte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Івянецкае гета</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275095</id>
    <revision>
      <id>2667204</id>
      <parentid>2571919</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T00:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16221" sha1="nfmvnwtpe8agmo5b8ska8h8hghnwrb9" xml:space="preserve">{{Гета
| назва                  = Івянецкае гета
| арыгінальная_назва     = 
| выява                  = Ghetto Ivyanets 3e.jpg
| памер_выявы            = 
| подпіс_выявы           = Помнік ва ўрочышчы Пішчугі на месцы расстрэлу івянецкіх габрэяў 
| выява2                 = 
| памер_выявы2           = 
| подпіс_выявы2          = 
| іншыя_назвы            = 
| месцазнаходжаньне      = [[Івянец]]&lt;br&gt;[[Валожынскі раён|Валожынскага раёну]]&lt;br&gt;[[Менская вобласьць|Менскае вобласьці]]
| каардынаты             = 
| тып                    = Закрытае 
| дата_падзеі            = 10 лістапада 1941 —&lt;br&gt;9 чэрвеня 1942 года
| дата_зьяўленьня        = 10 лістапада 1941 года
| дата_зьнікненьня       = 9 чэрвеня 1942 года
| лягер                  = 
| гета                   = 
| юдэнрат                = 
| выканаўцы              = 
| удзельнікі             = 
| арганізатары           = 
| месца_зьнішчэньня      = 
| ахвяры                 = 
| ацалелыя               = 
| вязьні                 = 
| сьведкі                = 
| дакумэнты              = 
| помнікі                = 
| заўвагі                = 
| commons                = 
}}
'''Гета ў Івянцы''' (10 лістапада 1941 года — 9 чэрвеня 1942 года) — [[Гета ў пэрыяд Другой сусьветнай вайны|габрэйскае гета]], месца прымусовага перасяленьня габрэяў мястэчка [[Івянец]] [[Валожынскі раён|Валожынскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскае вобласьці]] ў працэсе [[Галакост у Беларусі|перасьледу і зьнішчэньня габрэяў]] падчас [[Нямецкая акупацыя Беларусі|акупацыі тэрыторыі Беларусі]] [[Вэрмахт|войскамі]] [[Нямецкі Райх|нацысцкай Германіі]] ў перыяд [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]].

== Акупацыя Івянца і стварэньне гета ==

Немцы знаходзіліся на тэрыторыі Івянца 3 гады — з 25 чэрвеня 1941 года па 6 ліпеня 1944 года.
Многія габрэі не хацелі ні своечасова эвакуіравацца, ні ісьці затым у лес, таму што памяталі па Першай сусветнай вайне, што немцы паводзілі сябе без асаблівай жорсткасьці.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://archives.gov.by/index.php?id=447717 |title=Периоды оккупации населённых пунктов Беларуси |access-date=2012-06-10 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020101853/http://archives.gov.by/index.php?id=447717 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;

Ужо летам 1941 года немцы, з мэтай кантролю за выкананьнем сваіх загадаў і арганізацыі прымусовых работ, прымусілі габрэяў Івянца арганізаваць [[юдэнрат]]. Пад страхам сьмерці габрэям было загадана нашыць на адзеньне [[Зорка Давіда|шасьціканцовыя зоркі]].&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

Мясцовыя [[Беларускі калябарацыянізм з нацыстамі ў Другой сусьветнай вайне|паліцаі]] ўвесь час зьбівалі і рабавалі габрэяў. Іх прымушалі выконваць брудныя і цяжкія працы, выкарыстоўваючы як рабоў на ўборцы вуліц, стайняў і для іншай чорнай працы.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

Немцы вельмі сур’ёзна ставіліся да магчымасьці [[Габрэйскі супраціў у перыяд Галакосту|габрэйскага супраціву]], і таму ў большасьці выпадкаў у першую чаргу забівалі ў гета ці яшчэ да яго стварэньня габрэяў-мужчын ва ўзросьце ад 15 да 50 гадоў — нягледзячы на эканамічную немэтазгоднасьць, бо гэта былі самыя працаздольныя вязьні.&lt;ref&gt;''А. Каганович''. [http://www.jewniverse.ru/RED/Kaganovich/Belarusia%5B2%5D.htm#_ftnref15 Вопросы и задачи исследования мест принудительного содержания евреев на территории Беларуси в 1941—1944 годах.] {{Wayback|url=http://www.jewniverse.ru/RED/Kaganovich/Belarusia%5B2%5D.htm#_ftnref15 |date=20160826000241 }}&lt;/ref&gt; З гэтай прычыны 14 ліпеня 1941 года 14 габрэяў-мужчын маладога і сярэдняга ўзросту, прадстаўнікоў інтэлігенцыі, [[Ахоўныя атрады|эсэсаўцы]] з [[Валожын]]а з дапамогай мясцовай паліцыі і некаторых з мясцовых жыхароў арыштавалі і пад надуманай падставай павезьлі і расстралялі.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

5 верасьня 1941 г. ў Івянец прыбыла зондэркаманда, якая разам з мясцовай паліцыяй забіла каля 50 габрэяў.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;&lt;ref&gt;[https://rujen.ru/index.php/%D0%98%D0%92%D0%95%D0%9D%D0%95%D0%A6 Ивенец]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Российская еврейская энциклопедия / Главный редактор Г. Г. Брановер. — Москва: Российская академия естественных наук, Российско-израильский знциклопедический центр «ЭПОС».&lt;/ref&gt;

10 лістапада 1941 года нацысты, рэалізуючы гітлераўскую праграму зьнішчэньня габрэяў, сагналі астатніх габрэяў — у большасці старых, жанчын і дзяцей, — у гета, абмежаванае вуліцамі Школьнай, Млынавай і ракой. &lt;ref name=autogenerated2&gt;[http://books.google.pl/books?id=iitQhYsM-dMC&amp;pg=PA1203&amp;dq=Getto+iwieniec&amp;hl=pl&amp;sa=X&amp;ei=SNHNT-rTONTS4QSJ3cXXDA&amp;ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=Getto%20iwieniec&amp;f=false Энциклопедия американского мемориального музея Холокоста] {{Wayback|url=http://books.google.pl/books?id=iitQhYsM-dMC&amp;pg=PA1203&amp;dq=Getto+iwieniec&amp;hl=pl&amp;sa=X&amp;ei=SNHNT-rTONTS4QSJ3cXXDA&amp;ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=Getto%20iwieniec&amp;f=false |date=20220621174311 }}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.karty.by/2011/03/07/iwenec-1943/ |title=Карта города Ивенец. 1943 год |access-date=2012-06-10 |archive-date=2012-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120912084500/http://www.karty.by/2011/03/07/iwenec-1943/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated1&gt;''o. Jerzego Leoncjusz Simy'' «300 lat — Franciszkanie w Iwieńcu 1702—2002»{{ref-pl}}&lt;/ref&gt;У гета таксама трапілі і габрэі з бліжэйшых вёсак — з Камяня, Налібакаў, Дзераўнога і Рубяжэвічаў.&lt;ref&gt;''М. Новак.'' «Кровавый след в истории». Газета «Працоўная слава» Воложинского районного исполнительного комитета, № 174—175 (8342-8343), 10 ноября 2009 года, с. 5&lt;/ref&gt;

== Умовы ў гета ==
11 лістапада 1941 года габрэяў прымусілі збудаваць плот, які атачыў гета з трох бакоў, а з чацьвёртага боку натуральнай мяжой гета стала рака (гэта дапамагло ажыцьцяўленьню некалькіх уцёкаў, асабліва зімой па лёдзе). Гета было абгароджана калючым дротам і ахоўвалася нямецкімі жаўнерамі і паліцаямі, якія спынялі спробы кантакту вязьняў з мясцовым насельніцтвам.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://archives.gov.by/index.php?id=447717 |title=Периоды оккупации населённых пунктов Беларуси |access-date=2012-06-10 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020101853/http://archives.gov.by/index.php?id=447717 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;

Унутры гета ў кожную хату былі заселеныя па 4-5 сем’яў, змушаных жыць у надзвычай сьціснутых умовах без каналізацыі і пры поўнай адсутнасьці медыцынскай дапамогі. Асноўнай ежай была бульба, якую употай габрэі абменьвалі на рэчы і іншыя каштоўнасьці ў мясцовых сялян. Штодзень габрэяў ганялі на прымусовыя працы. Нягледзячы на гэтыя ўмовы, у двух сінагогах, якія знаходзіліся на тэрыторыі гета, працягвалі выконвацца юдэйскія рэлігійныя абрады. &lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

У красавіку 1942 года немцы сабралі 120 самых працаздольных з габрэйскіх мужчын. Майстроў-спецыялістаў пешшу дэпартавалі ў Наваградзкае гета, а астатніх у якасьці чорнарабочых адправілі пад упраўленьне арганізацыі Тодта ў Дварэц. Па дарозе многія загінулі ад голаду і зьнясіленьня, а частка была застрэлена канваірамі.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

== Зьнішчэньне гета ==
Чарговая «акцыя» (такім [[эўфемізм]]ам гітлераўцы называлі арганізаваныя імі масавыя забойствы) у Івянцы адбылася ў красавіку 1942 года, калі былі забітыя прыкладна 120 габрэяў.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

8-9 траўня 1942 года ў Івянецкае гета таксама былі прыгнаны працаздольныя габрэі з Волмы, Дзераўной, Каменя, Налібак, Рубяжэвіч і іншых мястэчак [[Налібоцкая пушча|Налібоцкай пушчы]].&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;

1 чэрвеня 1942 года вязьняў гета ва ўзросце ад 15 да 55 гадоў сагналі ў памяшканьне польскай казармы, зьбілі і, пратрымаўшы пад замком усю ноч, адправілі пешшу ў Любчу і далей цягніком у Наваградак. Тых, што падалі ад зьнясіленьня ў дарозе расстрэльвалі.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

8 чэрвеня 1942 года немцы прывялі каля 40 габрэяў з гета да [[Касьцёл Сьвятога Аляксея (Івянец)|Чырвонага касьцёла]], што знаходзіцца па вул. 17 верасьня, далі ім рыдлёўкі, і на ўскрайку лесу за 500 метраў ад касьцёла, ва ўрочышчы Пішчугі недалёка ад паўночнай ускраіны Івянца па дарозе на Пяршаі, вялікую і глыбокую яму. У гэты ж дзень у Івянец прыбылі 2-3 машыны з [[Прыбалтыйскі калябарацыянізм у Другой сусьветнай вайне|летувіскімі паліцаямі]].&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;

На наступны дзень, 9 чэрвеня 1942 года, усе габрэі, якія знаходзіліся ў Івянецкім гета, былі раніцай прыгнаны ў лес і забіты каля прыгатаванай ямы з кулямётаў — 600 старых і 200 дзяцей. Забойства працягвалася з 04.00 да 11.00 раніцы. Мноства людзей былі ськінуты ў яму яшчэ жывымі і засыпаліся вапнай. Маленькім дзецям паліцаі разьбівалі галаву ці проста кідалі ў яму жывымі. Забойствы ажыццяўляла толькі летувіская паліцыя, беларускія паліцаі ў знішчэньні івянецкіх габрэяў не прымалі ўдзелу.&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120429084853/http://www.gazetapetersburska.org/pl/node/1292 Поляки в Петербурге: «Я — полька»] {{Wayback|url=http://www.gazetapetersburska.org/pl/node/1292 |date=20120429084853 }}&lt;/ref&gt;

[[Файл:Ghetto Ivyanets 3d.jpg|thumb|right|200px|Мемарыял на месцы расстрэлу івянецкіх габрэяў ва ўрочышчы Пишчугі ў памяць аб забітых 9 чэрвеня 1942 года падчас [[Катастрофа еўрапейскага габрэйства |Катастрофы]] габрэяў Івянца]]

== Каты і арганізатары забойстваў ==

Пасьля акупацыі Івянца кіраўніком камандаваньня [[Служба бясьпекі райхсфюрэра СС|СД]] быў [[унтерштурмфюрер]] [[СС]] Вальдэмар Амелунг (Waldemar Amelung) (памёр у 1954 годзе). У красавіку 1942 года на яго месца быў прызначаны [[оберштурмфюрэр]] СС Франц Грунцфельдэр (Franz Grunzfelder), забіты 9 чэрвеня 1942 года.&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;

== Памяць ==

У лесе каля Івянца на брацкай магіле габрэяў Івянецкага гета, забітых нацыстамі, узьведзены мемарыял. &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120503233725/http://jhrgbelarus.org/Heritage_Holocaust.php?pid=&amp;lang=en&amp;city_id=19&amp;type=3 Holocaust in Ivenets] {{Wayback|url=http://jhrgbelarus.org/Heritage_Holocaust.php?pid=&amp;lang=en&amp;city_id=19&amp;type=3 |date=20120503233725 }}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://polacynawschodzie.pl/index.php?page=miejsca&amp;id=2062&amp;lang=rus |title=Ивенец |access-date=2012-06-10 |archive-date=2016-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160701165045/http://polacynawschodzie.pl/index.php?page=miejsca&amp;id=2062&amp;lang=rus |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;

Апублікаваны няпоўныя сьпісы забітых габрэяў Івянца.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Парады артыкулу|артаграфія}}

[[Катэгорыя:Гета ў Беларусі]]</text>
      <sha1>nfmvnwtpe8agmo5b8ska8h8hghnwrb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Яўген Аніська</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275462</id>
    <revision>
      <id>2667104</id>
      <parentid>2586108</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:33:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3408" sha1="764j3i8q4bt7a37z3hwwnx56zsitci2" xml:space="preserve">{{Асоба}}
'''Яўген (Аўген) Аніська''' (1910, в. Шальціны каля Друі — 1996, Польшча) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч.

Скончыў школу ў [[Мілашова|Мілашове]]&lt;ref&gt;[https://bytravelling.by/idolta/ Ідолты. гісторыя]&lt;/ref&gt;. Вучыўся ў [[Друйскай гімназіі]], скончыў [[Віленскі ўнівэрсытэт]]. Сябра [[Беларускі студэнцкі саюз|Беларускага студэнцкага саюзу]]&lt;ref&gt;[[Антон Луцкевіч]]. [https://pawet.net/library/history/bel_history/_belz/1935cd/%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%D0%BD%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B5_%D0%B Таварыства беларускай школы на лаве падсудных]{{Недаступная спасылка|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Наша слова|Наша Слова]]. № 20 (1483), 13 траўня 2020.&lt;/ref&gt;. З чэрвеня 1932 па лістапад 1933 — сакратар БСС.

Быў рэдактарам і выдаўцом у Вільні часопісу «[[Золак (часопіс)|Золак]]» (1933—1936).

Пасьля нападу ў 1841 годзе [[Трэці Райх|немцаў]] на [[СССР]] пачаў рабіць настаўнікам гісторыі ў беларускай гімназіі ў Індры ([[Латвія]])&lt;ref&gt;[https://mijory.by/gistoryya-krayu/8771-oderzhimomu-kraeveda-posvyaschaetsya.html Нэкралёг пра краязнаўца Язэпа БУНТА]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Міёрскія навіны, 22-09-2016&lt;/ref&gt;.

Пасьля [[ДСВ|вайны]] жыў у [[ПНР|Польшчы]], быў настаўнікам беларускай мовы ў пачатковай школе [[Ягуштова|Ягуштове]] пад [[Бельск-Падляскі|Бельскам]]. Быў старшынёй [[Гурток БГКТ (Польшча)|гуртка БГКТ]] у Ягуштове. Быў гурток пад наглядам [[Бельскі павятовы аддзел БГКТ|Бельскага павятовага аддзелу]].

Памёр у 1996 годзе.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* [https://archive.org/details/kamunikat-30265-1.djvu/page/n3/mode/2up Навучаў нацыянальнаму гонару]. Успаміны Швэда пра Яўгена Аніську. [[Ніва (газэта)|Ніва]] 20-06-1999

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Аніська, Яўген}}
{{Беларусы ў Прыбалтыцы}}
[[Катэгорыя:Памерлі ў Польшчы]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускага студэнцкага саюзу]]
[[Катэгорыя:Беларускія выдаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Латвіі]]</text>
      <sha1>764j3i8q4bt7a37z3hwwnx56zsitci2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гедгонт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276342</id>
    <revision>
      <id>2667173</id>
      <parentid>2598614</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6669" sha1="35ftc1e7h549ufmo5qblpol37abfnhp" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Ґедґонт
|лацінка          = Giedgont / Giedhont
|арыгінал         = Gadagunti
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Геда|Gaddo]] + [[Гунт|Gunth]]
|варыянт          = Гедконт, Геткант, Кінтконт
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Гедгонт''', '''Гедконт''' (''Геткант'', ''Кітконт'') — мужчынскае імя.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Гадагунт або Катагунт (*Gadagunti, *Catagunti&lt;ref&gt;[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&amp;cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua&lt;/ref&gt;) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&amp;q=%22Cadagunde%22+gunti&amp;dq=%22Cadagunde%22+gunti&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjS5oiCyNqCAxWohP0HHSriBMAQ6AF6BAgHEAI S. 143].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Геда|-гед- (-гад-, -гід-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гедзень]], [[Гедвін]], [[Гедмонт]]; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) паходзіць ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-17&quot;&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt; або [[Гоцкая мова|гоцкага]] gadiliggs 'сваяк, родзіч'&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) — ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва'&lt;ref name=&quot;Dajlida-2019-17&quot;/&gt;.

У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гедкант: ''Gedekant / Getkant'' (1393 год)&lt;ref&gt;Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=RdZD6OjYXgoC&amp;q=Gedekant+Getkant#v=snippet&amp;q=Gedekant%20Getkant&amp;f=false S. 30].&lt;/ref&gt;. У 1621 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Fridericus Getkanth, Rangnetensis Borussus''&lt;ref&gt;Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-sZYzw8knMEC&amp;q=Getkanth#v=snippet&amp;q=Getkanth&amp;f=false S. 256].&lt;/ref&gt;. У Прусіі адзначаліся прозьвішчы Gettkandt&lt;ref&gt;[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GETTKANDT&amp;ofb=marggrabowa&amp;modus=&amp;lang=de GETTKANDT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)&lt;/ref&gt; і Gedgandt&lt;ref&gt;[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=memelland&amp;ID=I505425&amp;lang=de Franz GEDGANDT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)&lt;/ref&gt;. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Матеи Кгедконтовичъ… Кгедкгонт Коткевичъ'' (1528 год)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.&lt;/ref&gt;; ''[[Мілейка|Милейко]] Китконтович'' (1537 год)&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 56.&lt;/ref&gt;; ''Thomas Georgius Giedkonti Lituanus'' (1550 год)&lt;ref&gt;Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=-sZYzw8knMEC&amp;q=Gied+konti#v=snippet&amp;q=Gied%20konti&amp;f=false S. 11].&lt;/ref&gt;; ''Iurgi Gedkont'' (12 кастрычніка 1561 году)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 638.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Мацей Гедконтавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Гедгонт Каткевіч — вялёнскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Гедзівіл|Гедвіл]] і [[Мілейка]] Гедконтавічы — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1538 годзе&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&amp;q=%22%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB+233+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&amp;dq=%22%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB+233+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj12ofezdqCAxUCtKQKHavbA9AQ6AF6BAgIEAI P. 233, 243].&lt;/ref&gt;

Геткант (''Gettkandt'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]&lt;ref&gt;Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 640.&lt;/ref&gt;.

Гедкантовічы (Giedkontowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род&lt;ref&gt;Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 277.&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Геда]]
* [[Гунт]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Імёны з асновай гед}}
{{Імёны з асновай гунд}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>35ftc1e7h549ufmo5qblpol37abfnhp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ягор Забелаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276368</id>
    <revision>
      <id>2667087</id>
      <parentid>2458530</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:28:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9739" sha1="jmh3mtmrrqedt0myicsya4jc6sq0cec" xml:space="preserve">{{Музыка}}
'''Яго́р Забе́лаў''' ({{нар.}} 12 чэрвеня 1981, [[Жылічы (вёска, Магілёўская вобласьць)|Жылічы]]&lt;ref name=&quot;мяхі&quot; /&gt;, [[Кіраўскі раён (Беларусь)|Кіраўскі раён]] [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай вобласьці]] [[БССР]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[кампазытар]], [[Акардэон|акардэаніст]] і [[баян]]іст.

== Жыцьцяпіс ==
Грае на баяне з 7-гадовага веку, музыку піша з 20-гадовага. Мае двух малодшых братоў, якіх таксама вучыў граць на баяне бацька. Пазьней Ягор скончыў музычную школу, [[Магілёўская вучэльня імя Рымскага-Корсакава|вучэльню імя Рымскага-Корсакава]] ў Магілёве і [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускую дзяржаўную Акадэмію музыкі]]&lt;ref name=&quot;няноты&quot; /&gt;.

== Творчасьць ==
Пісаць музыку пачаў у студэнцкія часы.

У 2005 року разам з Арцёмам Залескім заснаваў гурт «{{Не перакладзена|Gurzuf||d|Q4039763}}»&lt;ref name=&quot;соўсь&quot; /&gt;. Граў у складзе гуртоў «[[Серебряная свадьба]]» і «[[НагУаль (гурт)|Нагуаль]]». У 2011 року заснаваў «Yegor Zabelov trio». Гастраляваў у [[Нямеччына|Нямеччыне]], [[Партугалія|Партугаліі]], [[Польшча|Польшчы]], [[Расея|Расеі]], [[Славенія|Славеніі]], [[Украіна|Ўкраіне]], [[Францыя|Францыі]], [[Чэхія|Чэхіі]].

Аўтар музыкі да спэктакляў [[Беларускі дзяржаўны тэатар лялек|Беларускага дзяржаўнага лялечнага тэатру]]. Напісаў музыку для нямых фільмаў «{{Не перакладзена|Голем (фільм, 1920)|Голем: як ён прыйшоў у сьвет|d|Q522754}}» (1920) і «{{Не перакладзена|Мэнільмантан (фільм, 1926)|Мэнільмантан|d|Q4290514}}» (1926)&lt;ref name=&quot;brzmienia&quot; /&gt;.

Зьняўся ў фільме «[[ГараШ]]» [[Андрэй Курэйчык|Андрэя Курэйчыка]]&lt;ref name=&quot;aif&quot; /&gt;.

== Дыскаграфія ==
* «The Rose Festival» (2017)&lt;ref name=&quot;rose&quot; /&gt;
* «[[Niti]]» (2020)&lt;ref name=&quot;ніці&quot; /&gt;

== Прэміі і ўзнагароды ==
Ляўрэат міжнароднага конкурсу выканаўцаў на народных інструмэнтах імя Жыновіча (Менск, 2002)&lt;ref name=&quot;няноты&quot; /&gt;, ляўрэат расейскай [[Прэмія Сяргея Курохіна|прэміі Сяргея Курохіна]] ў намінацыі «Этна-мэханіка» (Санкт-Пецярбург, 2010)&lt;ref name=&quot;jazzmap&quot; /&gt;. Стыпэндыят спэцыяльнага фонду прэзыдэнта Беларусі для таленавітай моладзі&lt;ref name=&quot;магілёў&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{Зноскі|2 | refs = 
&lt;ref name=&quot;магілёў&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2017| url = http://www.teatrkukol.by/%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%88%D0%B0/%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%83%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%82-%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80-%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2-%D0%B4%D0%B0%D1%81/| копія = | дата копіі = | загаловак = Віртуозны музыкант Ягор Забелаў дасьць адзіны сольны канцэрт у Магілёве| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Магілёўскі абласны тэатар лялек]]| дата доступу = 26 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;мяхі&quot;&gt;{{артыкул|аўтар = Алена Сабалеўская.|загаловак = „Мой сакрэт — у мяхах!“|арыгінал = |спасылка = http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&amp;DomainName=jvrqaqpvjqczhvp&amp;id=2368|аўтар выданьня = |выданьне = [[Культура (газэта)|Культура]]|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 18.04.2009 — 24.04.2009|выпуск = |том = |нумар = 16 (884)|старонкі = |isbn = }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ніці&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 9 траўня 2021| url = https://euroradio.fm/bayanist-yagor-zabelau-prezentavau-svoy-pershy-solny-albom-niti| копія = | дата копіі = | загаловак = Баяніст Ягор Забелаў прэзентаваў свой першы сольны альбом — „NITI“| фармат = | назва праекту = Культура| выдавец = [[Эўрарадыё]]| дата доступу = 26 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;няноты&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 верасьня 2020| url = https://hrodna.life/articles/yegor-zabelov-grodno/| копія = | дата копіі = | загаловак = „Часам важныя не ноты“. Баяніст Ягор Забелаў пра першы сольнік, ідэальнага слухача і музыку эмоцый| фармат = | назва праекту = Музыка| выдавец = Hrodna.life| дата доступу = 26 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;соўсь&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = Ганна Соўсь.| прозьвішча = Соўсь| імя = Ганна| аўтарlink = Ганна Соўсь| суаўтары = | дата публікацыі = 28 чэрвеня 2016| url = https://www.svaboda.org/a/27825678.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Музыка Ягор Забелаў пра новае гучаньне акардэону, агучку нямога кіно і самы беларускі інструмэнт| фармат = | назва праекту = Інтэрвію| выдавец = [[Радыё „Свабода“]]| дата доступу = 26 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;aif&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 4 верасьня 2015| url = https://aif.by/dontknows/_snyal_li_andrey_kureychik_svoy_film_| копія = | дата копіі = | загаловак = Снял ли Андрей Курейчик свой фильм?| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Аргументы и факты]]| дата доступу = 26 лістапада 2023 | мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;brzmienia&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.innebrzmienia.eu/yegor-zabelov/| копія = | дата копіі = | загаловак = Yegor Zabelov| фармат = | назва праекту = {{Не перакладзена|Inne Brzmienia||d|Q97372513}}| выдавец = | дата доступу = 26 лістапада 2023 | мова = pl| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;jazzmap&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.jazzmap.ru/band/egor-zabelov.php| копія = | дата копіі = | загаловак = Егор Забелов| фармат = | назва праекту = Джазмены| выдавец = JazzMap| дата доступу = 26 лістапада 2023 | мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;rose&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.experty.by/content/yegor-zabelov-trio-rose-festival-audio| копія = | дата копіі = | загаловак = Yegor Zabelov Trio „The Rose Festival“| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Experty.by]]| дата доступу = 26 лістапада 2023 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://old.tuzinfm.by/performer/331/iahor-zabielau.html Ягор Забелаў]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на «[[Тузін Гітоў|Тузіне гітоў]]»
* {{Facebook|egor.zabelov}}
* {{Instagram | yegorzabelov }}
* {{Удзельнік YouTube|YegorZabelov|Ягора Забелава}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Забелаў, Ягор}}
[[Катэгорыя:Беларускія акардэаністы]]
[[Катэгорыя:Беларускія баяністы]]</text>
      <sha1>jmh3mtmrrqedt0myicsya4jc6sq0cec</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бандары (зьніклае паселішча)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>279262</id>
    <revision>
      <id>2667236</id>
      <parentid>2640085</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>2667236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10438" sha1="4d5ql432uzhnlweafvzv6slbvqlcjf3" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Бандары
|Статус                           = хутар
|Назва ў родным склоне            = Бандароў
|Назва па-расейску                = 
|Лацінка                          = Bandary
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1686 годам
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = 
|Раён                             = 
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 
 |Шырата хвілінаў                 = 
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 
 |Даўгата хвілінаў                = 
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = 
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}

'''Бандары''' — даўні хутар; месьціўся каля сучаснай вёскі [[Кавалі (Брагінскі раён)|Кавалі]], што ў Буркоўскім сельсавеце [[Брагінскі раён|Брагінскім раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Перастаў існаваць да сярэдзіны XIX ст. 

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]] [[Ламакі (зьніклае паселішча)]]

28 чэрвеня 1687 году futor Bednarze названы ў справе [[Оўруч|Оўруцкага]] [[гродзкі суд|гродзкага суда]] сярод паселішчаў часткі [[Брагін|Брагінскага]] маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых [[Сёмуха|«świątek zielonych»]] у 1687 годзе, пастоем рэестравых казакоў запарозскага палкоўніка Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады ў 3 дварах (каля 18 жыхароў) разьмясьціліся трое казакоў і двое коней. Хутарцоў прымусілі справіць 1 воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л.}}
дзёгцю; зь іх выбралі здору, гарэлкі, рыбы на 28 злотых, легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 24 вядры, 3 пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 3 злотых за порах, солі 150 гусак; пану палкоўніку аддалі 2 валоў на 26 зл., 2 вепрукоў, 13 падсьвінкаў, 27 кур&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 155&lt;/ref&gt;.

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, wieś Bondary — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 8 двароў (×6 — прыкладна 48 жыхароў) вёскі Бандары Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 1 злоты і 6 грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна дзеля супрацьстаяньня гайдамакам.}} — 4 злотых, 24 грошы&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 189&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты [[Вішнявецкія|Вішнявецкай]] Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам войскім ашмянскім Францам Антоніем Ракіцкім.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Бандары апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Менская губэрня)|Рэчыцкага павету]] спачатку Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, даведваемся, што хутары Бандары, [[Пажаркі]], [[Унігаўка|Унегаўка]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], вёскі [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], [[Шкураты]] і інш., якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, «по праву заставному» былі ў валоданьні рэчыцкага лоўчага пана Андрэя Солтана&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;. Тады хутар Бандары складалі 6 двароў, у якіх жылі 14 падданых мужчынскага і 12 жаночага полу &lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 3. Спр. 1. А. 215-216&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>4d5ql432uzhnlweafvzv6slbvqlcjf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Манвіл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>280153</id>
    <revision>
      <id>2667166</id>
      <parentid>2665898</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:22:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <origin>2667166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8117" sha1="jo3k16c8ys890pa8gbpojp3cne42309" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Манвіл
|лацінка          = Manvił
|арыгінал         = 
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Ман|Mann]] + [[Віла|Willo]]
|варыянт          = Манівіл, Маньвіл
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = [[Віліман]]
}}

'''Манві́л''', '''Манівіл''' — мужчынскае імя.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Віліман або Вілман (Williman, Wilman) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=YOBwrIPG8IQC&amp;q=Williman+Wilman#v=snippet&amp;q=Williman%20Wilman&amp;f=false S. 1603].&lt;/ref&gt;. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ман|-ман-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna&lt;ref&gt;Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.&lt;/ref&gt;, германскага man 'чалавек'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.&lt;/ref&gt;, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.&lt;/ref&gt;. У гістарычным германскім арэале адзначалася імя Manwille&lt;ref&gt;[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-m Navn anno 1900 på bokstaven M], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: ''Монивилу земля пустая'' (1440—1492 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.&lt;/ref&gt;; ''Монивилу Еитовтовилу земля [[Ятвід|Етивидова]]'' (9 лістапада 1449 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.&lt;/ref&gt;; ''Пана Станка Судивоевича люди: [[Гадзь|Еда]] Екимович, брат его Монивил'' (1469—1477 гады)&lt;ref&gt;Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.&lt;/ref&gt;; ''homines… Syemyaszko Monvylovicz'' (6 лютага 1481 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 373.&lt;/ref&gt;; ''Матеи Манвилович'' (XVI ст.)&lt;ref&gt;Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 9.&lt;/ref&gt;; ''cum hominibus… Juchno Monywylowycz'' (14 жніўня 1503 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 669.&lt;/ref&gt;; ''[[Неманойці|немоноитъскихъ]] людеи… Юрьика Монвиловича'' (5 ліпеня 1506 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 231—232.&lt;/ref&gt;; ''на десятника [[Эйшышкі|Ейшишского]] на [[Тэўда (імя)|Товтя]] Монвиловича'' (каля 1514 году)&lt;ref&gt;Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=egA5AQAAMAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&amp;f=false С. 157].&lt;/ref&gt;; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а [[Мікель|Микеля]] Монвиловича'' (26 студзеня 1516 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.&lt;/ref&gt;; ''у Еишишскомъ повете… земль пустовских… а Монвиловщину'' (30 красавіка 1517 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 335—336.&lt;/ref&gt;; ''Юрек Моньвилович'' (1524—1566 гады)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 95.&lt;/ref&gt;; ''Венцко Монвиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.&lt;/ref&gt;, ''Матеи Монвиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.&lt;/ref&gt;, ''Станквиль Монвиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.&lt;/ref&gt;, ''Бортко Монвиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.&lt;/ref&gt;, ''Шимъко Монвиловия''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.&lt;/ref&gt;, ''Нарко Монвиловичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.&lt;/ref&gt; (1528 год); ''Юри Монвилович… Матей Монвилович'' (1537—1538 гады)&lt;ref&gt;Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 160, 361.&lt;/ref&gt;; ''село Манвиловичи'' (1554 год)&lt;ref&gt;Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=J2dcAAAAcAAJ&amp;q=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&amp;q=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&amp;f=false С. 112].&lt;/ref&gt;; ''зъ села Монвилович'' (23 сьнежня 1596 году)&lt;ref&gt;Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 53.&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Юрак Маньвілавіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца паміж 1524 і 1566 гадамі
* Венцка, Мацей і Станквіль Манвілавічы — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ботка Манвілавіч — [[Коршава|коршаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Шымка Манвілавіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Нарэйка|Нарка]] Манвілавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году

== Глядзіце таксама ==
* [[Ман]]
* [[Віла]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Імёны з асновай ман}}
{{Імёны з асновай віл}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>jo3k16c8ys890pa8gbpojp3cne42309</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Якуб Ясінскі, альбо дзьве Польшчы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283725</id>
    <revision>
      <id>2667090</id>
      <parentid>2513055</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T13:26:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4298" sha1="li2ysosqi152uv5w1hmd705g4atayo3" xml:space="preserve">{{Літаратурны твор
| Назва               = Якуб Ясінскі, альбо дзьве Польшчы
| Назва-арыгінал      = Jacques Jasiński ou les deux Polognes
| Выява               = JJasiński.jpg
| Памер               = 
| Подпіс выявы        = Выява [[Якуб Ясінскі|Якуба Ясінскага]]
| Жанр                = [[драма]]
| Аўтар               = [[Адам Міцкевіч]]
| Мова арыгіналу      = француская
| Напісаны            = [[1836]]
| Публікацыя          = [[1867]]
| Асобнае выданьне    = 
| Выдавецтва          = Paris, Librairie de Luxembourg
| Пераклад            = 
| Электронная вэрсія  = https://polona.pl/item-view/143996d9-eb4c-43cd-aa29-94f844ad9bd7?page=6
| ВікіКрыніца-тэкст   = 
}}
'''«Якуб Ясінскі, альбо дзьве Польшчы»''' ({{Мова-fr|Jacques Jasiński ou les deux Polognes}}, {{Мова-pl|Jakub Jasiński albo dwie Polski}}) — празаічная [[драма]] на францускай мове, напісаная [[Адам Міцкевіч|Адамам Міцкевічам]] у 1836 годзе&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240517181634/https://bis.nlb.by/ru/documents/128558 Міцкевіч Адам]&lt;/ref&gt;.

Драма складалася зь пяці актаў, але захаваліся толькі тры-чатыры сцэны першага акту й апісаньне галоўнага героя&lt;ref&gt;Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Wyd. VIII — 3 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-13848-6, s. 279—280.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Maria Prussak. Francuskie teksty Adama Mickiewicza. «Teksty Drugie». 1, s. 147.&lt;/ref&gt;. Галоўным героем драмы быў [[Якуб Ясінскі]], а сюжэт быў заснаваны на падзеях [[Паўстаньне 1794 году|Паўстаньня Касьцюшкі]]&lt;ref&gt;Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Wyd. VIII — 3 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-13848-6, s. 280.&lt;/ref&gt;. Аднак Ясінскі ў творчасьці Міцкевіча быў амаложаны на адзінаццаць гадоў у параўнаньні з рэальным узростам Якуба ў час паўстаньня&lt;ref&gt;Maria Prussak. Francuskie teksty Adama Mickiewicza. «Teksty Drugie». 1, s. 147.&lt;/ref&gt;.

Разам з ''«[[Барскія канфэдэраты|Барскімі канфэдэратамі]]»'' драма была задумана для паказу ў францускіх тэатрах, асабліва ў вельмі папулярным тэатры ''Porte Saіnt-Martіn''&lt;ref&gt;Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Wyd. VIII — 3 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-13848-6, s. 279.&lt;/ref&gt;. Аднак драма, нягледзячы на ​​прыхільныя меркаваньні такіх пісьменьнікаў, як [[Альфрэд дэ Віньі]] і [[Жорж Санд]], не была прынята да інсцэнізацыі&lt;ref&gt;Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Wyd. VIII — 3 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-13848-6, s. 280.&lt;/ref&gt;.

== Бібліяграфія ==
* Maria Prussak. Francuskie teksty Adama Mickiewicza. «Teksty Drugie». 1, s. 143—150, 2016.
* Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Wyd. VIII — 3 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-13848-6.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* ''[https://polona.pl/item/drames-polonais-d-adam-mickiewicz-les-confederes-de-bar-jacques-jasinski-ou-les-deux,MTE1NDY3MDg5/6/#info:metadata Drames polonais d’Adam Mickiewicz : Les confédérés de Bar ; Jacques Jasinski ou les Deux Polognes]'' (1867) у бібліятэцы Polona

{{Адам Міцкевіч}}

[[Катэгорыя:Творчасьць Адама Міцкевіча]]
[[Катэгорыя:Творы 1836 году]]
[[Катэгорыя:Творы на францускай мове]]</text>
      <sha1>li2ysosqi152uv5w1hmd705g4atayo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Партугаліі па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>286831</id>
    <revision>
      <id>2667169</id>
      <parentid>2666610</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2667169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5574" sha1="4rr2hq0lhlkbos5is1fsaanp19bl1m0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://int.soccerway.com/national/portugal/portuguese-liga-/2025-2026/regular-season/5498f45f-6255-43d9-a4b2-43534f90f9e9/ Soccerway]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 29 красавіка 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=POR, BEN, SCP, BRA, FAM, GIL, VSC, MFC, ALV, EST, FCA, RAV, STC, CDN, AMA, CAS, CDT, AVS
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_POR=26 | нічыі_POR=4 |паразы_POR=1 |мз_POR=63 |мп_POR=15
|перамогі_BEN=22 | нічыі_BEN=9 |паразы_BEN=0 |мз_BEN=67 |мп_BEN=20
|перамогі_SCP=22 | нічыі_SCP=7 |паразы_SCP=2 |мз_SCP=77 |мп_SCP=22
|перамогі_BRA=16 | нічыі_BRA=8 |паразы_BRA=7 |мз_BRA=59 |мп_BRA=31
|перамогі_FAM=14 | нічыі_FAM=9 |паразы_FAM=8 |мз_FAM=39 |мп_FAM=27
|перамогі_GIL=13 | нічыі_GIL=10 |паразы_GIL=8 |мз_GIL=46 |мп_GIL=32
|перамогі_VSC=12 | нічыі_VSC=6 |паразы_VSC=13 |мз_VSC=38 |мп_VSC=43
|перамогі_MFC=11 | нічыі_MFC=6 |паразы_MFC=14 |мз_MFC=34 |мп_MFC=45
|перамогі_ALV=10 | нічыі_ALV=8 |паразы_ALV=13 |мз_ALV=34 |мп_ALV=49
|перамогі_EST=10 | нічыі_EST=7 |паразы_EST=14 |мз_EST=51 |мп_EST=52
|перамогі_FCA=10 | нічыі_FCA=5 |паразы_FCA=16 |мз_FCA=39 |мп_FCA=60
|перамогі_RAV=8 | нічыі_RAV=10 |паразы_RAV=13 |мз_RAV=33 |мп_RAV=52
|перамогі_STC=8 | нічыі_STC=8 |паразы_STC=15 |мз_STC=28 |мп_STC=38
|перамогі_CDN=8 | нічыі_CDN=7 |паразы_CDN=16 |мз_CDN=34 |мп_CDN=41
|перамогі_AMA=6 | нічыі_AMA=10 |паразы_AMA=15 |мз_AMA=34 |мп_AMA=51
|перамогі_CAS=5 | нічыі_CAS=11 |паразы_CAS=15 |мз_CAS=29 |мп_CAS=55
|перамогі_CDT=4 | нічыі_CDT=10 |паразы_CDT=17 |мз_CDT=23 |мп_CDT=52
|перамогі_AVS=1 | нічыі_AVS=11 |паразы_AVS=19 |мз_AVS=22 |мп_AVS=65

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]]
|назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]]
|назва_AVS=[[АВС Авіш|АВС]]
|назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]
|назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]]
|назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]]
|назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]]
|назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]]
|назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]]
|назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]]
|назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]]
|назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]]
|назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]]
|назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]]
|назва_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тандэла]]
|назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2   |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>4rr2hq0lhlkbos5is1fsaanp19bl1m0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Партугаліі па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>286832</id>
    <revision>
      <id>2667171</id>
      <parentid>2666616</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T20:28:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2667171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10079" sha1="nbusm72g7xyzobxp5bmufuq4g347cqz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://int.soccerway.com/national/portugal/portuguese-liga-/2025-2026/regular-season/5498f45f-6255-43d9-a4b2-43534f90f9e9/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= AVS, ALV, FCA, BRA, BEN, VSC, GIL, CAS, MFC, CDN, POR, RAV, STC, SCP, CDT, FAM, EST, AMA

|скарачэньне_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алв]]
|скарачэньне_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Аро]]
|скарачэньне_AVS=[[АВС Авіш|АВС]]
|скарачэньне_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэн]]
|скарачэньне_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Бра]]
|скарачэньне_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каз]]
|скарачэньне_EST=[[Эштарыл Прая|Эшр]]
|скарачэньне_AMA=[[Эштрэла Амадора|Эла]]
|скарачэньне_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фам]]
|скарачэньне_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл]]
|скарачэньне_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Мар]]
|скарачэньне_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Нас]]
|скарачэньне_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Пор]]
|скарачэньне_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю]]
|скарачэньне_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Сан]]
|скарачэньне_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спо]]
|скарачэньне_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тан]]
|скарачэньне_VSC=[[Віторыя Гімарайнш|ВіГ]]

|назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]]
|назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]]
|назва_AVS=[[АВС Авіш|АВС]]
|назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]
|назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]]
|назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]]
|назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]]
|назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]]
|назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]]
|назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]]
|назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]]
|назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]]
|назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]]
|назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]]
|назва_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тандэла]]
|назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 29 красавіка 2026
|матч_ALV_AMA=1:1
|матч_ALV_AVS=0:0
|матч_ALV_BEN=1:2
|матч_ALV_BRA=0:3
|матч_ALV_CAS=3:1
|матч_ALV_CDN=1:0
|матч_ALV_CDT=1:0
|матч_ALV_EST=
|матч_ALV_FAM=1:0
|матч_ALV_FCA=2:1
|матч_ALV_GIL=0:4
|матч_ALV_MFC=2:1
|матч_ALV_POR=0:3
|матч_ALV_RAV=1:1
|матч_ALV_SCP=1:4
|матч_ALV_STC=1:1
|матч_ALV_VSC=2:0

|матч_AMA_ALV=2:2
|матч_AMA_AVS=3:0
|матч_AMA_BEN=0:1
|матч_AMA_BRA=3:3
|матч_AMA_CAS=4:0
|матч_AMA_CDN=1:1
|матч_AMA_CDT=0:2
|матч_AMA_EST=0:5
|матч_AMA_FAM=
|матч_AMA_FCA=3:1
|матч_AMA_GIL=2:2
|матч_AMA_MFC=0:0
|матч_AMA_POR=1:2
|матч_AMA_RAV=1:2
|матч_AMA_SCP=0:1
|матч_AMA_STC=1:0
|матч_AMA_VSC=0:2

|матч_AVS_ALV=1:3
|матч_AVS_AMA=0:0
|матч_AVS_BEN=0:3
|матч_AVS_BRA=0:4
|матч_AVS_CAS=0:2
|матч_AVS_CDN=2:2
|матч_AVS_CDT=2:2
|матч_AVS_EST=3:0
|матч_AVS_FAM=0:1
|матч_AVS_FCA=0:1
|матч_AVS_GIL=1:1
|матч_AVS_MFC=0:2
|матч_AVS_POR=
|матч_AVS_RAV=1:2
|матч_AVS_SCP=1:1
|матч_AVS_STC=0:1
|матч_AVS_VSC=1:1

|матч_BEN_ALV=2:1
|матч_BEN_AMA=4:0
|матч_BEN_AVS=3:0
|матч_BEN_BRA=
|матч_BEN_CAS=2:2
|матч_BEN_CDN=2:0
|матч_BEN_CDT=3:0
|матч_BEN_EST=3:1
|матч_BEN_FAM=1:0
|матч_BEN_FCA=5:0
|матч_BEN_GIL=2:1
|матч_BEN_MFC=4:1
|матч_BEN_POR=2:2
|матч_BEN_RAV=1:1
|матч_BEN_SCP=1:1
|матч_BEN_STC=1:1
|матч_BEN_VSC=3:0

|матч_BRA_ALV=5:0
|матч_BRA_AMA=
|матч_BRA_AVS=2:2
|матч_BRA_BEN=2:2
|матч_BRA_CAS=4:0
|матч_BRA_CDN=0:1
|матч_BRA_CDT=3:0
|матч_BRA_EST=
|матч_BRA_FAM=2:2
|матч_BRA_FCA=1:0
|матч_BRA_GIL=0:1
|матч_BRA_MFC=2:1
|матч_BRA_POR=1:2
|матч_BRA_RAV=3:0
|матч_BRA_SCP=2:2
|матч_BRA_STC=1:0
|матч_BRA_VSC=3:2

|матч_CAS_ALV=0:2
|матч_CAS_AMA=3:5
|матч_CAS_AVS=3:3
|матч_CAS_BEN=1:1
|матч_CAS_BRA=0:1
|матч_CAS_CDN=0:2
|матч_CAS_CDT=
|матч_CAS_EST=2:2
|матч_CAS_FAM=1:1
|матч_CAS_FCA=3:2
|матч_CAS_GIL=1:1
|матч_CAS_MFC=1:1
|матч_CAS_POR=2:1
|матч_CAS_RAV=
|матч_CAS_SCP=0:2
|матч_CAS_STC=0:0
|матч_CAS_VSC=0:0

|матч_CDN_ALV=1:0
|матч_CDN_AMA=2:0
|матч_CDN_AVS=
|матч_CDN_BEN=1:2
|матч_CDN_BRA=1:2
|матч_CDN_CAS=0:0
|матч_CDN_CDT=3:1
|матч_CDN_EST=0:1
|матч_CDN_FAM=0:1
|матч_CDN_FCA=1:2
|матч_CDN_GIL=0:2
|матч_CDN_MFC=3:2
|матч_CDN_POR=0:1
|матч_CDN_RAV=4:0
|матч_CDN_SCP=1:4
|матч_CDN_STC=3:3
|матч_CDN_VSC=

|матч_CDT_ALV=1:1
|матч_CDT_AMA=0:0
|матч_CDT_AVS=0:0
|матч_CDT_BEN=0:0
|матч_CDT_BRA=0:1
|матч_CDT_CAS=1:2
|матч_CDT_CDN=0:2
|матч_CDT_EST=2:2
|матч_CDT_FAM=0:1
|матч_CDT_FCA=3:1
|матч_CDT_GIL=2:2
|матч_CDT_MFC=
|матч_CDT_POR=0:2
|матч_CDT_RAV=0:1
|матч_CDT_SCP=0:3
|матч_CDT_STC=2:2
|матч_CDT_VSC=0:1

|матч_EST_ALV=4:1
|матч_EST_AMA=1:1
|матч_EST_AVS=3:1
|матч_EST_BEN=
|матч_EST_BRA=1:0
|матч_EST_CAS=0:0
|матч_EST_CDN=1:1
|матч_EST_CDT=2:2
|матч_EST_FAM=0:1
|матч_EST_FCA=4:3
|матч_EST_GIL=3:1
|матч_EST_MFC=3:3
|матч_EST_POR=1:3
|матч_EST_RAV=1:2
|матч_EST_SCP=0:1
|матч_EST_STC=0:1
|матч_EST_VSC=4:2

|матч_FAM_ALV=
|матч_FAM_AMA=2:3
|матч_FAM_AVS=3:1
|матч_FAM_BEN=
|матч_FAM_BRA=1:2
|матч_FAM_CAS=2:0
|матч_FAM_CDN=1:0
|матч_FAM_CDT=3:0
|матч_FAM_EST=4:0
|матч_FAM_FCA=1:0
|матч_FAM_GIL=0:0
|матч_FAM_MFC=1:1
|матч_FAM_POR=0:1
|матч_FAM_RAV=0:0
|матч_FAM_SCP=1:2
|матч_FAM_STC=3:0
|матч_FAM_VSC=2:0

|матч_FCA_ALV=1:0
|матч_FCA_AMA=1:0
|матч_FCA_AVS=3:1
|матч_FCA_BEN=1:2
|матч_FCA_BRA=0:4
|матч_FCA_CAS=0:2
|матч_FCA_CDN=3:0
|матч_FCA_CDT=
|матч_FCA_EST=3:2
|матч_FCA_FAM=1:1
|матч_FCA_GIL=2:2
|матч_FCA_MFC=0:2
|матч_FCA_POR=0:4
|матч_FCA_RAV=3:3
|матч_FCA_SCP=1:2
|матч_FCA_STC=
|матч_FCA_VSC=3:2

|матч_GIL_ALV=2:2
|матч_GIL_AMA=2:0
|матч_GIL_AVS=3:0
|матч_GIL_BEN=1:2
|матч_GIL_BRA=2:1
|матч_GIL_CAS=2:1
|матч_GIL_CDN=2:1
|матч_GIL_CDT=0:1
|матч_GIL_EST=2:0
|матч_GIL_FAM=5:0
|матч_GIL_FCA=
|матч_GIL_MFC=2:0
|матч_GIL_POR=0:2
|матч_GIL_RAV=2:2
|матч_GIL_SCP=1:1
|матч_GIL_STC=1:0
|матч_GIL_VSC=0:1

|матч_MFC_ALV=2:1
|матч_MFC_AMA=
|матч_MFC_AVS=
|матч_MFC_BEN=0:4
|матч_MFC_BRA=0:1
|матч_MFC_CAS=2:1
|матч_MFC_CDN=1:1
|матч_MFC_CDT=1:0
|матч_MFC_EST=1:0
|матч_MFC_FAM=2:2
|матч_MFC_FCA=0:1
|матч_MFC_GIL=1:2
|матч_MFC_POR=1:2
|матч_MFC_RAV=3:1
|матч_MFC_SCP=0:3
|матч_MFC_STC=1:0
|матч_MFC_VSC=2:0

|матч_POR_ALV=
|матч_POR_AMA=3:1
|матч_POR_AVS=2:0
|матч_POR_BEN=0:0
|матч_POR_BRA=2:1
|матч_POR_CAS=4:0
|матч_POR_CDN=1:0
|матч_POR_CDT=2:0
|матч_POR_EST=1:0
|матч_POR_FAM=2:2
|матч_POR_FCA=3:1
|матч_POR_GIL=3:0
|матч_POR_MFC=3:0
|матч_POR_RAV=1:0
|матч_POR_SCP=1:1
|матч_POR_STC=
|матч_POR_VSC=3:0

|матч_RAV_ALV=1:2
|матч_RAV_AMA=2:1
|матч_RAV_AVS=2:2
|матч_RAV_BEN=0:2
|матч_RAV_BRA=2:2
|матч_RAV_CAS=3:1
|матч_RAV_CDN=1:1
|матч_RAV_CDT=3:0
|матч_RAV_EST=0:4
|матч_RAV_FAM=0:0
|матч_RAV_FCA=0:3
|матч_RAV_GIL=
|матч_RAV_MFC=1:2
|матч_RAV_POR=0:3
|матч_RAV_SCP=
|матч_RAV_STC=1:1
|матч_RAV_VSC=0:1

|матч_SCP_ALV=2:0
|матч_SCP_AMA=4:0
|матч_SCP_AVS=6:0
|матч_SCP_BEN=1:2
|матч_SCP_BRA=1:1
|матч_SCP_CAS=3:0
|матч_SCP_CDN=2:1
|матч_SCP_CDT=2:2
|матч_SCP_EST=3:0
|матч_SCP_FAM=1:0
|матч_SCP_FCA=6:0
|матч_SCP_GIL=
|матч_SCP_MFC=3:0
|матч_SCP_POR=1:2
|матч_SCP_RAV=4:0
|матч_SCP_STC=4:2
|матч_SCP_VSC=

|матч_STC_ALV=2:1
|матч_STC_AMA=0:0
|матч_STC_AVS=2:0
|матч_STC_BEN=1:2
|матч_STC_BRA=2:1
|матч_STC_CAS=1:0
|матч_STC_CDN=
|матч_STC_CDT=1:2
|матч_STC_EST=2:4
|матч_STC_FAM=0:1
|матч_STC_FCA=0:0
|матч_STC_GIL=1:0
|матч_STC_MFC=0:1
|матч_STC_POR=0:1
|матч_STC_RAV=0:2
|матч_STC_SCP=1:2
|матч_STC_VSC=2:0

|матч_VSC_ALV=1:1
|матч_VSC_AMA=2:1
|матч_VSC_AVS=4:0
|матч_VSC_BEN=0:3
|матч_VSC_BRA=1:1
|матч_VSC_CAS=
|матч_VSC_CDN=2:1
|матч_VSC_CDT=5:0
|матч_VSC_EST=3:2
|матч_VSC_FAM=1:2
|матч_VSC_FCA=1:1
|матч_VSC_GIL=0:0
|матч_VSC_MFC=1:0
|матч_VSC_POR=0:1
|матч_VSC_RAV=2:0
|матч_VSC_SCP=1:4
|матч_VSC_STC=2:1


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>nbusm72g7xyzobxp5bmufuq4g347cqz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291441</id>
    <revision>
      <id>2667184</id>
      <parentid>2665162</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:34:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 1/2 фіналу */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2667184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67828" sha1="361dt2gxqddk2v2sf6wswbfmmmsz8nb" xml:space="preserve">{{Сэзон футбольнай лігі
|Назва                  = Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў
|Арыгінальная назва     =
|Выява                  = Leipzig stadium.jpg
|Шырыня                 = 
|Подпіс выявы           = Стадыён «[[Рэд Бул Арэна (Ляйпцыг)|Рэд Бул Арэна]]» ў [[Ляйпцыг]]у
|Спаборніцтва           = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА]]
|Сэзон                  = 2025—2026
|Дата пачатку           = ''Кваліфікацыя:''&lt;br /&gt;8 ліпеня — 28 жніўня 2025&lt;br /&gt;''Асноўная частка:''&lt;br /&gt;2 кастрычніка 2025
|Дата заканчэньня       = 27 траўня 2026
|Колькасьць удзельнікаў = 
|Пераможца              = 
|Фіналіст               = 
|Гледачоў               = 
|Згуляных матчаў        = 
|Забітых галоў          = 
|Найлепшы бамбардзір    = 
|Папярэдні сэзон        = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2024—2025 гадоў|2024—2025]]
|Наступны сэзон         = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў|2026—2027]]
}}
'''Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў''' — 5-ы сэзон трэцяга паводле статуснасьці эўрапейскага турніру [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]. Гэта будзе другі розыгрыш, які будзе ладзіцца ў новым фармаце з удзелам 36 камандаў у асноўнай частцы. Новы фармат таксама не дазваляе камандам пераходзіць зь [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]] ў Лігу канфэрэнцыяў пасьля лігавага этапу, а таму ўладальнік тытулу леташняга сэзону, якім быў «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]», ня здолее абараніць свой тытул, бо пераможца Лігі канфэрэнцыяў аўтаматычна кваліфікуецца ў лігавы этап Лігі Эўропы&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/news/0282-185d6b03cbe4-4763e115dd7f-1000--uefa-europa-conference-league-to-be-renamed-uefa-conferenc/ «UEFA Europa Conference League to be renamed UEFA Conference League next season»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. Тым ня менш, «Чэлсі» ўжо кваліфікаваўся ў лігавы этап [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі чэмпіёнаў 2025—2026 гадоў]] дзякуючы квоце ад нацыянальнай лігі.

Фінал будзе згуляны на «[[Рэд Бул Арэна (Ляйпцыг)|Рэд Бул Арэне]]» ў [[Ляйпцыг]]у, [[Нямеччына]]&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/028d-1af2f49f754f-b64e255ef0ae-1000/ «Budapest to host UEFA Champions League Final 2026»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. Пераможца турніру аўтаматычна кваліфікуецца ў Лігу Эўропы 2026—2027 гадоў, але як і ў гэтым сэзоне чэмпіён можа атрымаць месца ў Лізе чэмпіёнаў, калі здолее кваліфікавацца туды ад нацыянальнай лігі.

== Расклад матчаў ==
Матчы заплянаваныя быць згулянымі чацьвяргамі, акрамя фіналу, які адбудзецца ў сераду, але ў выключных выпадках фінал можа ладзіцца ў аўторак ці сераду праз канфлікты ў раскладзе&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0268-12157d69ce2d-9f011c70f6fa-1000--new-format-for-champions-league-post-2024-everything-you-ne/ «New format for Champions League post-2024: Everything you need to know»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. У адзін эксклюзіўны тыдзень, як то 18 сьнежня, будзе ладзіцца з гульнямі ў сераду і чацьвер.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Расклад матчаў на Лігу канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026
!Фаза
!Раўнд
!Лёсаваньне
!Першы матч
!Другі матч
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Кваліфікацыя
|Першы кваліфікацыйны
|17 чэрвеня 2025
|10 ліпеня 2025
|17 ліпеня 2025
|-
|Другі кваліфікацыйны
|18 чэрвеня 2025
|24 ліпеня 2025
|31 ліпеня 2025
|-
|Трэці кваліфікацыйны
|21 ліпеня 2025
|7 жніўня 2025
|14 жніўня 2025
|-
|Плэй-оф
|Кваліфікацыйны плэй-оф
|4 жніўня 2025
|21 жніўня 2025
|28 жніўня 2025
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |Фаза адзінай лігі
|1 гульнявы дзень
| rowspan=&quot;6&quot; |29 жніўня 2025
| colspan=&quot;2&quot; |2 кастрычніка 2025
|-
|2 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |23 кастрычніка 2025
|-
|3 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |6 лістапада 2025
|-
|4 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |27 лістапада 2025
|-
|5 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |11 сьнежня 2025
|-
|6 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |18 сьнежня 2025
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |Гульні на вылет
|Папярэдні плэй-оф раўнд
|16 студзеня 2026
|19 лютага 2026
|26 лютага 2026
|-
|Раўнд шаснаццаці
| rowspan=&quot;4&quot; |27 лютага 2026
|12 сакавіка 2026
|19 сакавіка 2026
|-
|Чвэрцьфіналы
|9 красавіка 2026
|16 красавіка 2026
|-
|Паўфіналы
|30 красавіка 2026
|7 траўня 2026
|-
|Фінал
| colspan=&quot;2&quot; |27 траўня 2026 году на «[[Рэд Бул Арэна (Ляйпцыг)|Рэд Бул Арэне]]» ў [[Ляйпцыг]]у
|}

== Кваліфікацыйныя раўнды ==

=== Першы кваліфікацыйны раўнд ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Каманда 1 !! Агульны лік !! Каманда 2 !! Першы матч !! Другі матч
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]] ||align=center| 4:5 || {{Сьцяг|Фінляндыя}} [[ХІК Хэльсынкі]] ||align=center| 4:0 ||align=center| 0:5 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Грузія}} [[Тарпэда Кутаісі]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Казахстан}} [[Ардабасы Шымкент|Ардабасы]] ||align=center| 4:3 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}} [[Жалезьнічар Сараева]] ||align=center| 2:4 || {{Сьцяг|Славенія}} [[Копэр (футбольны клюб)|Копэр]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Фінляндыя}} [[СІК Сэйняёкі]] ||align=center| 1:4 || {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Эстонія}} [[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Партызані Тырана]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 1:0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]] ||align=center| 1:5 || {{Сьцяг|Армэнія}} [[Пюнік Ерэван]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:5
|-
| {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Сэнт-Патрыкс Атлетык Дублін|Сэнт-Патрыкс Атлетык]] ||align=center| 3:0 || {{Сьцяг|Летува}} [[Гэгельман Коўна|Гэгельман]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Дэчыч Тузі]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Сылекс Кратава]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 1:2
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Сут’еска Нікшыч]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Беларусь}} [[Дынама Берасьце]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]] ||align=center| 2:2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:2) || {{Сьцяг|Латвія}} [[Аўда]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Мальта}} [[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяна]] ||align=center| 5:3 || {{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Гэвэрфардўэст Каўнці]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 3:2
|-
| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] ||align=center| 4:0 || {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Работнічкі Скоп’е|Работнічкі]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Гібральтар}} [[Брунас Мэгпіс Гібральтар|Брунас Мэгпіс]] ||align=center| 3:7 || {{Сьцяг|Эстонія}} [[Лінамээсконд Пайдэ]] ||align=center| 2:3 ||align=center| 1:4
|-
| {{Сьцяг|Мальта}} [[Біркіркара (футбольны клюб)|Біркіркара]] ||align=center| 1:3 || {{Сьцяг|Малдова}} [[Пэтракуб Хынчэшць]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:3
|-
| {{Сьцяг|Андора}} [[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]] ||align=center| 5:2 || {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Ф91 Дудэлянж]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 3:2
|-
| {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Валюр Рэйк’явік]] ||align=center| 5:1 || {{Сьцяг|Эстонія}} [[Флёра Талін]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 2:1
|-
| {{Сьцяг|Косава}} [[Малішава (футбольны клюб)|Малішава]] ||align=center| 0:9 || {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Вікінгур Рэйк’явік]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:8
|-
| {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Расінг Люксэмбург]] ||align=center| 1:3 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Дыла Горы]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Альбанія}} [[Влазьнія Шкодэр]] ||align=center| 4:3 || {{Сьцяг|Латвія}} [[Дзьвінск (футбольны клюб)|Дзьвінск]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 4:2
|-
| {{Сьцяг|Армэнія}} [[Урарту Ерэван|Урарту]] ||align=center| 1:6 || {{Сьцяг|Беларусь}} [[Нёман Горадня]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е]] ||align=center| 5:2 || {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Ля Фіярыта Монтэджардана|Ля Фіярыта]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 2:2
|-
| {{Сьцяг|Летува}} [[Каўна Жальгірыс]] ||align=center| 4:1 || {{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Пэнібонт Брыджэнд|Пэнібонт]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Гібральтар}} [[Сэнт-Джозэфс Гібральтар|Сэнт-Джозэфс]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Кліфтанвіл Бэлфаст|Кліфтанвіл]] ||align=center| 2:2 ||align=center| 3:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}} [[Борац Баня-Лука]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Андора}} [[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]] ||align=center| 1:4 ||align=center| 2:0
|}

=== Другі кваліфікацыйны раўнд ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Каманда 1 !! Агульны лік !! Каманда 2 !! Першы матч !! Другі матч
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Шлях чэмпіёнаў
!
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[Вікінгур Лейрвік]] ||align=center| +:- || — ||align=center| — ||align=center| —
|-
| {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Віртус Акуавіва]] ||align=center| +:- || — ||align=center| — ||align=center| —
|-
| {{Сьцяг|Эстонія}} [[Левадыя Талін]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Ібэрыя 1999 Тбілісі|Ібэрыя-1999]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Летува}} [[Жальгірыс Вільня]] ||align=center| 0:2 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Нью-Сэйнтс Освэстры|Нью-Сэйнтс]] ||align=center| 0:2 || {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Дыфэрданж 03 (футбольны клюб)|Дыфэрданж 03]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Славенія}} [[Алімпія Любляна]] ||align=center| 5:3 || {{Сьцяг|Андора}} [[Інтэр Эскальдэс-Энгардань|Інтэр Эскальдэс]] ||align=center| 4:2 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Будучнаст Падгорыца]] ||align=center| 1:2 || {{Сьцяг|Малдова}} [[Мілсамі Архэй|Мілсамі]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 1:2
|-
| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] ||align=center| 0:3 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 0:1
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Асноўны шлях
!
|-
| {{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Дандзі Юнайтэд]] ||align=center| 2:0 || {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[УНА Штрасэн]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]] ||align=center| 1:1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 5:4) || {{Сьцяг|Косава}} [[Прышціна (футбольны клюб)|Прышціна]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 1:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Славаччына}} [[Кошыцы (футбольны клюб)|Кошыцы]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Беларусь}} [[Нёман Горадня]] ||align=center| 2:3 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Ліхтэнштайн}} [[Вадуц (футбольны клюб)|Вадуц]] ||align=center| 3:1 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Дангэнан Сўіфтс]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 3:0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Данія}} [[Сылькебарг (футбольны клюб)|Сылькеборг]] ||align=center| 4:3 || {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Акюрэйры (футбольны клюб)|Акюрэйры]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 3:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Русэнборг Тронгэйм]] ||align=center| 7:0 || {{Сьцяг|Летува}} [[Банга Горжды]] ||align=center| 5:0 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Андора}} [[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Дынама Тырана|Дынама Сіці]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Аўстрыя Вена]] ||align=center| 7:0 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Спаэры Тбілісі|Спаэры]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 5:0
|-
| {{Сьцяг|Косава}} [[Балкані Сухарэка|Балкані]] ||align=center| 5:3 || {{Сьцяг|Мальта}} [[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяна]] ||align=center| 4:2 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Вікінг Ставангер]] ||align=center| 12:3 || {{Сьцяг|Славенія}} [[Копэр (футбольны клюб)|Копэр]] ||align=center| 7:0 ||align=center| 5:3
|-
| {{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны]] ||align=center| 1:0 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Гапаэль Бээршэба]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Армэнія}} [[Пюнік Ерэван]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Латвія}} [[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Дыла Горы]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 3:3
|-
| {{Сьцяг|Польшча}} [[Ракаў Чанстахова]] ||align=center| 6:1 || {{Сьцяг|Славаччына}} [[Жыліна (футбольны клюб)|Жыліна]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 3:1
|-
| {{Сьцяг|Малдова}} [[Пэтракуб Хынчэшць]] ||align=center| 1:6 || {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Сабах Баку|Сабах]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 1:4
|-
| {{Сьцяг|Армэнія}} [[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Клуж]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 2:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Харватыя}} [[Вараждзін]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Партугалія}} [[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Летува}} [[Каўна Жальгірыс]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Валюр Рэйк’явік]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 2:1
|-
| {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Славенія}} [[Марыбор (футбольны клюб)|Марыбор]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Альбанія}} [[Влазьнія Шкодэр]] ||align=center| 4:5 || {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Вікінгур Рэйк’явік]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 2:4 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Гамарбю Стакгольм|Гамарбю]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Бэльгія}} [[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 2:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Раднічкі Крагуевац|Раднічкі 1923]] ||align=center| 0:1 || {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Нові Пазар (футбольны клюб)|Нові Пазар]] ||align=center| 2:5 || {{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]] ||align=center| 5:3 || {{Сьцяг|Андора}} [[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 4:1
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е]] ||align=center| 2:6 || {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:5
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[ГБ Торсгаўн]] ||align=center| 1:2 || {{Сьцяг|Данія}} [[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Александрыя (футбольны клюб)|Александрыя]] ||align=center| 0:6 || {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Мальта}} [[Гібэрніянз Паола|Гібэрніянз]] ||align=center| 2:7 || {{Сьцяг|Славаччына}} [[Спартак Трнава]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 1:5
|-
| {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Сэнт-Патрыкс Атлетык Дублін|Сэнт-Патрыкс Атлетык]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Эстонія}} [[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Эстонія}} [[Лінамээсконд Пайдэ]] ||align=center| 0:8 || {{Сьцяг|Швэцыя}} [[АІК Стакгольм]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 0:6
|-
| {{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}} [[Сараева (футбольны клюб)|Сараева]] ||align=center| 2:5 || {{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Кіпр}} [[Арыс Лімасол]] ||align=center| 5:2 || {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Акадэмія Пушкаша Фэльчут|Акадэмія Пушкаша]] ||align=center| 3:2 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Гібральтар}} [[Сэнт-Джозэфс Гібральтар|Сэнт-Джозэфс]] ||align=center| 0:4 || {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]] ||align=center| 0:4 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Фінляндыя}} [[Ільвэс Тампэрэ]] ||align=center| 4:8 || {{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[АЗ Алькмаар]] ||align=center| 4:3 ||align=center| 0:5
|-
| {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Зіра Баку|Зіра]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Харватыя}} [[Хайдук Спліт]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 1:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Арда Кырджалі]] ||align=center| 2:2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:3) || {{Сьцяг|Фінляндыя}} [[ХІК Хэльсынкі]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Казахстан}} [[Актабе (футбольны клюб)|Актабе]] ||align=center| 2:5 || {{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Казахстан}} [[Астана (футбольны клюб)|Астана]] ||align=center| 3:1 || {{Сьцяг|Малдова}} [[Зымбру Кішынёў|Зымбру]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Дэчыч Тузі]] ||align=center| 2:6 || {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 2:4
|-
| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] ||align=center| 1:4 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Макабі Хайфа]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 0:3
|-
| {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Араз Нахічэвань]] ||align=center| 4:3 || {{Сьцяг|Грэцыя}} [[Арыс Тэсалёнікі]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 2:2
|-
| {{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія]] ||align=center| 5:0 || {{Сьцяг|Грузія}} [[Тарпэда Кутаісі]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 4:0
|-
| {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Чорнае Мора Варна]] ||align=center| 0:5 || {{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Чарнагорыя}} [[Сут’еска Нікшыч]] ||align=center| 3:7 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Бэйтар Ерусалім]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 2:5
|}

=== Трэці кваліфікацыйны раўнд ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Каманда 1 !! Агульны лік !! Каманда 2 !! Першы матч !! Другі матч
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Шлях чэмпіёнаў
!
|-
| {{Сьцяг|Славенія}} [[Алімпія Любляна]] ||align=center| 4:2 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 4:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Малдова}} [[Мілсамі Архэй|Мілсамі]] ||align=center| 3:5 || {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Віртус Акуавіва|Віртус]] ||align=center| 3:2 ||align=center| 0:3
|-
| {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Дыфэрданж 03 (футбольны клюб)|Дыфэрданж 03]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Эстонія}} [[Левадыя Талін]] ||align=center| 2:3 ||align=center| 3:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[Вікінгур Лейрвік|Вікінгур]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:2
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Асноўны шлях
!
|-
| {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена]] ||align=center| 4:4 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 5:4) || {{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Дандзі Юнайтэд]] ||align=center| 2:2 ||align=center| 2:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага]] ||align=center| 6:2 || {{Сьцяг|Армэнія}} [[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]] ||align=center| 4:1 ||align=center| 2:1
|-
| {{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[АЗ Алькмаар]] ||align=center| 4:0 || {{Сьцяг|Ліхтэнштайн}} [[Вадуц (футбольны клюб)|Вадуц]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]] ||align=center| 4:7 || {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]] ||align=center| 0:5 ||align=center| 4:2
|-
| {{Сьцяг|Фарэрскія астравы}} [[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]] ||align=center| 2:2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:5) || {{Сьцяг|Беларусь}} [[Нёман Горадня]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 0:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Латвія}} [[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]] ||align=center| 4:3 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Бэйтар Ерусалім]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Вікінгур Рэйк’явік]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Данія}} [[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Харватыя}} [[Хайдук Спліт]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Дынама Тырана|Дынама Сіці]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 1:3 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] ||align=center| 4:1 || {{Сьцяг|Малдова}} [[Шэрыф Тыраспаль]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]] ||align=center| 5:1 || {{Сьцяг|Казахстан}} [[Астана (футбольны клюб)|Астана]] ||align=center| 3:1 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]] ||align=center| 0:3 || {{Сьцяг|Партугалія}} [[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] ||align=center| 0:3 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Кіпр}} [[Арыс Лімасол]] ||align=center| 3:5 || {{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны]] ||align=center| 2:2 ||align=center| 1:3 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Вікінг Ставангер]] ||align=center| 2:4 || {{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] ||align=center| 1:3 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Араз Нахічэвань]] ||align=center| 0:9 || {{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія]] ||align=center| 0:4 ||align=center| 0:5
|-
| {{Сьцяг|Косава}} [[Балкані Сухарэка|Балкані]] ||align=center| 1:4 || {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Польшча}} [[Ракаў Чанстахова]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Ізраіль}} [[Макабі Хайфа]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Швэцыя}} [[АІК Стакгольм]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва]] ||align=center| 6:4 || {{Сьцяг|Славаччына}} [[Спартак Трнава]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 3:4 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]] ||align=center| 4:2 || {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:2
|-
| {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Леўскі Сафія]] ||align=center| 3:0 || {{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Сабах Баку|Сабах]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Данія}} [[Сылькебарг (футбольны клюб)|Сылькеборг]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 2:2
|-
| {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград]] ||align=center| 3:4 || {{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 3:2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Чэхія}} [[Банік Острава]] ||align=center| 5:4 || {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Аўстрыя Вена]] ||align=center| 4:3 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Русэнборг Тронгэйм|Русэнборг]] ||align=center| 1:0 || {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Гамарбю Стакгольм|Гамарбю]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Сэнт-Патрыкс Атлетык Дублін|Сэнт-Патрыкс Атлетык]] ||align=center| 3:7 || {{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] ||align=center| 1:4 ||align=center| 2:3
|-
| {{Сьцяг|Летува}} [[Каўна Жальгірыс]] ||align=center| 0:3 || {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Арда Кырджалі]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:2
|}

=== Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Каманда 1 !! Агульны лік !! Каманда 2 !! Першы матч !! Другі матч
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Шлях чэмпіёнаў
!
|-
| {{Сьцяг|Мальта}} [[Гамрун Спартанз]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Латвія}} [[Рыская футбольная школа|РФШ]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:2
|-
| {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]] ||align=center| 5:1 || {{Сьцяг|Паўночная Ірляндыя}} [[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]] ||align=center| 3:1 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]] ||align=center| 5:2 || {{Сьцяг|Сан-Марына}} [[Віртус Акуавіва|Віртус]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 3:1
|-
| {{Сьцяг|Косава}} [[Дрыта Гнілане|Дрыта]] ||align=center| 3:1 || {{Сьцяг|Люксэмбург}} [[Дыфэрданж 03 (футбольны клюб)|Дыфэрданж 03]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Славенія}} [[Алімпія Любляна]] ||align=center| 3:7 || {{Сьцяг|Армэнія}} [[Ноа Армавір|Ноа]] ||align=center| 1:4 ||align=center| 2:3
|-
! colspan=&quot;4&quot; |Асноўны шлях
!
|-
| {{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Данія}} [[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]] ||align=center| 0:0 ||align=center| 3:2
|-
| {{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]] ||align=center| 4:1 || {{Сьцяг|Альбанія}} [[Дынама Тырана|Дынама Сіці]] ||align=center| 3:0 ||align=center| 1:1
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк]] ||align=center| 3:2 || {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Сэрвэт Жэнэва|Сэрвэт]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 2:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] ||align=center| 1:3 || {{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] ||align=center| 2:5 || {{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 1:3
|-
| {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] ||align=center| 1:0 || {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Фрэдрыкстад]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]] ||align=center| 3:0 || {{Сьцяг|Чэхія}} [[Банік Острава]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:0
|-
| {{Сьцяг|Польшча}} [[Ракаў Чанстахова]] ||align=center| 3:1 || {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Арда Кырджалі]] ||align=center| 1:0 ||align=center| 2:1
|-
| {{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]] ||align=center| 4:5 || {{Сьцяг|Польшча}} [[Легія Варшава]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 3:3 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|-
| {{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Леўскі Сафія]] ||align=center| 1:6 || {{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[АЗ Алькмаар]] ||align=center| 0:2 ||align=center| 1:4
|-
| {{Сьцяг|Украіна}} [[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]] ||align=center| 2:6 || {{Сьцяг|Італія}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] ||align=center| 0:3 ||align=center| 2:3
|-
| {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]] ||align=center| 2:3 || {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:2
|-
| {{Сьцяг|Беларусь}} [[Нёман Горадня]] ||align=center| 0:5 || {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] ||align=center| 0:1 ||align=center| 0:4
|-
| {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] ||align=center| 1:1 ||align=center| 1:0
|-
| {{Сьцяг|Партугалія}} [[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]] ||align=center| 1:2 || {{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]] ||align=center| 1:2 ||align=center| 0:0
|-
| {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Русэнборг Тронгэйм|Русэнборг]] ||align=center| 3:5 || {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 1:4
|-
| {{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага]] ||align=center| 2:1 || {{Сьцяг|Латвія}} [[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]] ||align=center| 2:0 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Гэкен Гётэборг|Гэкен]] ||align=center| 7:3 || {{Сьцяг|Румынія}} [[ЧФР Клуж]] ||align=center| 7:2 ||align=center| 0:1
|-
| {{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Вольфсбэрг (футбольны клюб)|Вольфсбэрг]] ||align=center| 2:2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:5) || {{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія]] ||align=center| 2:1 ||align=center| 0:1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|}

== Этап лігі ==
У лігавы этап Лігі канфэрэнцыяў трапілі 24 пераможцы раўнду плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў, а таксама 12 клюбаў, якія зазналі паразу у плэй-оф раўнду [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі Эўропы]]. Лёсаванне этапу лігі сэзону 2025—2026 гадоў адбылося ў [[Манака]] 29 жніўня 2025 году. 36 клюбаў былі падзеленыя на шэсьць кошыкаў па шэсьць камандаў у кожным у залежнасьці клюбнага каэфіцыенту ў рэйтынгу УЭФА.

Цырымонія лёсаваньня адбылася адначасна зь лёсаваньнем лігавым этапам Лігі Эўропы 2025—2026 гадоў, у адрозьненьне ад папярэдняга сэзону. Тады лёсаваньне сярод 36 клюбаў ладзілася ўручную аднога за адным, але цяпер усё было зробленае з дапамогай кампутара&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/news/029c-1e83efbf2042-ce3c225dc1bd-1000--uefa-club-competition-league-phase-draws-to-take-place-in-m/ «UEFA club competition league phase draws to take place in Monaco on 28 and 29 August»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. У выніку кожная каманда сустракаецца з адным супернікам з кожнага з шасьці кошыкаў, прычым з кожнай пары кошыкаў будзе згуляны адзін хатні матч і адзін выязны. Клюбы з адной асацыяцыі не маглі сустрэцца паміж сабою, а сярож супернікаў маглі быць толькі максымум дзьве каманды з адной асацыяцыі&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/028f-1b7f80216368-4c26e95cc15b-1000/ «UEFA Club Competitions 2024/25 onwards: new league phase draw procedures explained»]. UEFA.&lt;/ref&gt;.

«[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]», «[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]», «[[Гамрун Спартанз]]», «[[КуПС Куопіё|КуПС]]», «[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]», «[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]», «[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]», «[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]», «[[Сыгма Оламаўц|Сыгма]]» і «[[Унівэрсытаця Краёва|Ўнівэрсытаця]]» дэбютуюць у групавым этапе буйных спаборніцтваў УЭФА або ў лігавым этапе. «Гамрун Спартанз» стала першай камандай з [[Мальта|Мальты]], якая згуляе ў групавым этапе буйных спаборніцтваў УЭФА&lt;ref&gt;[https://timesofmalta.com/article/hamrun-spartans-make-history-first-maltese-team-uefa-league-phase.1115363 «Ħamrun Spartans make history as first Maltese team to reach UEFA league phase»]. Times of Malta.&lt;/ref&gt;. Усяго ў лігавым этапе будуць прадстаўленыя 29 нацыянальных асацыяцыяў. [[Польшча]] стала першай краінай, ажно чатыры прадстаўніка якой згуляюць у групавым/лігавым этапе Лігі канфэрэнцыяў, і гэта таксама першы выпадак у гісторыі, калі чатыры польскія клюбы спаборнічаюць на групавым этапе спаборніцтваў УЭФА&lt;ref&gt;Papuga, Wojciech (28.08.2025). [https://sport.tvp.pl/88570209/cztery-polskie-zespoly-z-szansami-na-gre-w-lidze-konferencji-to-moze-przyczynic-sie-do-lepszych-rozstawien-w-eliminacjach «Cztery polskie zespoły z szansami na grę w Lidze Konferencji. „To może przyczynić się do lepszych rozstawień w eliminacjach“»]. TVP Sport.&lt;/ref&gt;.

=== Табліца ===
{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=УЭФА&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/standings/ |title=League phase table |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |access-date=30 жніўня 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=STR, RAK, AEK, SPP, RAY, SHK, MNZ, LAR, LAU, CRY, LCH, SAM, CLJ, AZ, FIO, RJK, JAG, OMO, NOA, DRI, KUP, SKN, ZRI, SIG, UCR, LRI, DKV, LEG, SLO, BRD, SHR, HAC, HAM, SHL, ABE, RWI

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_ABE=0 |нічыі_ABE=2 |паразы_ABE=4 |мз_ABE=3 |мп_ABE=14|status_ABE=&lt;!--Aberdeen--&gt;
|перамогі_AEK=4 |нічыі_AEK=1 |паразы_AEK=1 |мз_AEK=14|мп_AEK=7 |status_AEK=&lt;!--AEK Athens--&gt;
|перамогі_LAR=3 |нічыі_LAR=3 |паразы_LAR=0 |мз_LAR=7 |мп_LAR=1 |status_LAR=&lt;!--AEK Larnaca--&gt;
|перамогі_AZ =3 |нічыі_AZ =1 |паразы_AZ =2 |мз_AZ =7 |мп_AZ =7 |status_AZ = &lt;!--AZ--&gt;
|перамогі_HAC=0 |нічыі_HAC=3 |паразы_HAC=3 |мз_HAC=5 |мп_HAC=8 |status_HAC=&lt;!--BK Häcken--&gt;
|перамогі_BRD=1 |нічыі_BRD=2 |паразы_BRD=3 |мз_BRD=6 |мп_BRD=11 |status_BRD=&lt;!--Breiðablik--&gt;
|перамогі_CLJ=3 |нічыі_CLJ=1 |паразы_CLJ=2 |мз_CLJ=8 |мп_CLJ=7 |status_CLJ= &lt;!--Celje--&gt;
|перамогі_CRY=3 |нічыі_CRY=1 |паразы_CRY=2 |мз_CRY=11|мп_CRY=6 |status_CRY= &lt;!--Crystal Palace--&gt;
|перамогі_DRI=2 |нічыі_DRI=2 |паразы_DRI=2 |мз_DRI=4 |мп_DRI=8 |status_DRI= &lt;!--Drita--&gt;
|перамогі_DKV=2 |нічыі_DKV=0 |паразы_DKV=4 |мз_DKV=9 |мп_DKV=9 |status_DKV=&lt;!--Dynamo Kyiv--&gt;
|перамогі_FIO=3 |нічыі_FIO=0 |паразы_FIO=3 |мз_FIO=8 |мп_FIO=5 |status_FIO= &lt;!--Fiorentina--&gt;
|перамогі_HAM=1 |нічыі_HAM=0 |паразы_HAM=5 |мз_HAM=4 |мп_HAM=11 |status_HAM=&lt;!--Hamrun Spartans--&gt;
|перамогі_JAG=2 |нічыі_JAG=3 |паразы_JAG=1 |мз_JAG=5 |мп_JAG=4 |status_JAG= &lt;!--Jagiellonia Białystok--&gt;
|перамогі_KUP=1 |нічыі_KUP=4 |паразы_KUP=1 |мз_KUP=6 |мп_KUP=5 |status_KUP=&lt;!--KuPS--&gt;
|перамогі_LAU=3 |нічыі_LAU=2 |паразы_LAU=1 |мз_LAU=6 |мп_LAU=3 |status_LAU= &lt;!--Lausanne-Sport--&gt;
|перамогі_LCH=3 |нічыі_LCH=1 |паразы_LCH=2 |мз_LCH=12|мп_LCH=8 |status_LCH= &lt;!--Lech Poznań--&gt;
|перамогі_LEG=2 |нічыі_LEG=0 |паразы_LEG=4 |мз_LEG=8 |мп_LEG=8 |status_LEG=&lt;!--Legia Warsaw--&gt;
|перамогі_LRI=2 |нічыі_LRI=1 |паразы_LRI=3 |мз_LRI=7 |мп_LRI=15|status_LRI=&lt;!--Lincoln Red Imps--&gt;
|перамогі_MNZ=4 |нічыі_MNZ=1 |паразы_MNZ=1 |мз_MNZ=7 |мп_MNZ=3 |status_MNZ=&lt;!--Mainz 05--&gt;
|перамогі_NOA=2 |нічыі_NOA=2 |паразы_NOA=2 |мз_NOA=6 |мп_NOA=7 |status_NOA= &lt;!--Noah--&gt;
|перамогі_OMO=2 |нічыі_OMO=2 |паразы_OMO=2 |мз_OMO=5 |мп_OMO=4 |status_OMO= &lt;!--Omonia--&gt;
|перамогі_RAK=4 |нічыі_RAK=2 |паразы_RAK=0 |мз_RAK=9 |мп_RAK=2 |status_RAK=&lt;!--Raków Częstochowa--&gt;
|перамогі_RWI=0 |нічыі_RWI=1 |паразы_RWI=5 |мз_RWI=3 |мп_RWI=14|status_RWI=&lt;!--Rapid Wien--&gt;
|перамогі_RAY=4 |нічыі_RAY=1 |паразы_RAY=1 |мз_RAY=13|мп_RAY=7 |status_RAY=&lt;!--Rayo Vallecano--&gt;
|перамогі_RJK=2 |нічыі_RJK=3 |паразы_RJK=1 |мз_RJK=5 |мп_RJK=2 |status_RJK= &lt;!--Rijeka--&gt;
|перамогі_SAM=3 |нічыі_SAM=1 |паразы_SAM=2 |мз_SAM=10|мп_SAM=6 |status_SAM=&lt;!--Samsunspor--&gt;
|перамогі_SHK=4 |нічыі_SHK=1 |паразы_SHK=1 |мз_SHK=10|мп_SHK=5 |status_SHK=&lt;!--Shakhtar Donetsk--&gt;
|перамогі_SHR=1 |нічыі_SHR=1 |паразы_SHR=4 |мз_SHR=7 |мп_SHR=13|status_SHR=&lt;!--Shamrock Rovers--&gt;
|перамогі_SHL=0 |нічыі_SHL=2 |паразы_SHL=4 |мз_SHL=0 |мп_SHL=7 |status_SHL=&lt;!--Shelbourne--&gt;
|перамогі_SKN=2 |нічыі_SKN=1 |паразы_SKN=3 |мз_SKN=4 |мп_SKN=5 |status_SKN= &lt;!--Shkëndija--&gt;
|перамогі_SIG=2 |нічыі_SIG=1 |паразы_SIG=3 |мз_SIG=7 |мп_SIG=9 |status_SIG= &lt;!--Sigma Olomouc--&gt;
|перамогі_SLO=2 |нічыі_SLO=0 |паразы_SLO=4 |мз_SLO=5 |мп_SLO=9 |status_SLO=&lt;!--Slovan Bratislava--&gt;
|перамогі_SPP=4 |нічыі_SPP=1 |паразы_SPP=1 |мз_SPP=10 |мп_SPP=3 |status_SPP=&lt;!--Sparta Prague--&gt;
|перамогі_STR=5 |нічыі_STR=1 |паразы_STR=0 |мз_STR=11 |мп_STR=5 |status_STR=&lt;!--Strasbourg--&gt;
|перамогі_UCR=2 |нічыі_UCR=1 |паразы_UCR=3 |мз_UCR=6 |мп_UCR=8 |status_UCR=&lt;!--Universitatea Craiova--&gt;
|перамогі_ZRI=2 |нічыі_ZRI=1 |паразы_ZRI=3 |мз_ZRI=8 |мп_ZRI=10 |status_ZRI=&lt;!--Zrinjski Mostar--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў --&gt;
|назва_ABE={{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]
|назва_AEK={{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны]]
|назва_LAR={{Сьцяг|Кіпр}} [[АЕК Лярнака]]
|назва_AZ ={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|назва_HAC={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]
|назва_BRD={{Сьцяг|Ісьляндыя}} [[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]
|назва_CLJ={{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]
|назва_CRY={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]
|назва_DRI={{Сьцяг|Косава}} [[Дрыта Гнілане|Дрыта]]
|назва_DKV={{Сьцяг|Украіна}} [[Дынама Кіеў|Дынама]]
|назва_FIO={{Сьцяг|Італія}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_HAM={{Сьцяг|Мальта}} [[Гамрун Спартанз]]
|назва_JAG={{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]
|назва_KUP={{Сьцяг|Фінляндыя}} [[КуПС Куопіё|КуПС]]
|назва_LAU={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]
|назва_LCH={{Сьцяг|Польшча}} [[Лех Познань|Лех]]
|назва_LEG={{Сьцяг|Польшча}} [[Легія Варшава|Легія]]
|назва_LRI={{Сьцяг|Гібральтар}} [[Лінкальн Рэд Імпс]]
|назва_MNZ={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]
|назва_NOA={{Сьцяг|Армэнія}} [[Ноа Армавір|Ноа]]
|назва_OMO={{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія|Амонія]]
|назва_RAK={{Сьцяг|Польшча}} [[Ракаў Чанстахова|Ракаў]]
|назва_RWI={{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена|Рапід]]
|назва_RAY={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RJK={{Сьцяг|Харватыя}} [[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]
|назва_SAM={{Сьцяг|Турэччына}} [[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_SHK={{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]]
|назва_SHR={{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]
|назва_SHL={{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]
|назва_SKN={{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]
|назва_SIG={{Сьцяг|Чэхія}} [[Сыгма Оламаўц|Сыгма]]
|назва_SLO={{Сьцяг|Славаччына}} [[Слован Браціслава]]
|назва_SPP={{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]]
|назва_STR={{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]
|назва_UCR={{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва|Унівэрсытаця]]
|назва_ZRI={{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}} [[Зрынскі Мостар]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі --&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=Q
|вынік1=R16 |вынік2=R16 |вынік3=R16 |вынік4=R16 |вынік5=R16 |вынік6=R16 |вынік7=R16 |вынік8=R16
|вынік9=POS |вынік10=POS |вынік11=POS |вынік12=POS |вынік13=POS |вынік14=POS |вынік15=POS |вынік16=POS
|вынік17=POU |вынік18=POU |вынік19=POU |вынік20=POU |вынік21=POU |вынік22=POU |вынік23=POU |вынік24=POU
|колер_R16=green1 |тэкст_R16=Выхад у [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў#1/8 фіналу|1/8 фіналу]] (сеяныя)
|колер_POS=blue1  |тэкст_POS=Выхад у [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў#Раўнд плэй-оф|раўнд плэй-оф]] (сеяныя)
|колер_POU=blue2  |тэкст_POU={{nowrap|Выхад у [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў#Раўнд плэй-оф|раўнд плэй-оф]] (нясеяныя)}}
}}

=== Вынікі ===
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Першы тур
|[[Дынама Кіеў]]|UKR|0–2|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG
|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI|3–0|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL
|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–0|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|5–0|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB
|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|1–0|[[Гамрун Спартанз]]|MLT
|[[Лех Познань]]|POL|4–1|[[Рапід Вена]]|AUT
|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|1–1|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS
|[[Амонія Нікасія]]|CYP|0–1|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER
|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|2–0|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD
|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO|2–3|[[Шахтар Данецк]]|UKR
|[[Спарта Прага]]|CZE|4–1|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL
|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|2–0|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|4–0|[[АЗ Алькмаар]]|NED
|[[Легія Варшава|Легія]]|POL|0–1|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|3–1|[[АЕК Атэны]]|GRE
|[[Ракаў Чанстахова]]|POL|2–0|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU
|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|0–0|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE
|[[Слован Браціслава]]|SVK|1–2|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA
}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Другі тур
|[[АЕК Атэны]]|GRE|6–0|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO
|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|2–2|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP
|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL|0–0|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|1–2|[[Легія Варшава|Легія]]|POL
|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1–1|[[Амонія Нікасія]]|CYP
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|1–0|[[Спарта Прага]]|CZE
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|1–0|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL
|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|1–1|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL
|[[Рапід Вена]]|AUT|0–3|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA
|[[АЗ Алькмаар]]|NED|1–0|[[Слован Браціслава]]|SVK
|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|1–0|[[Зрынскі Мостар]]|BIH
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|0–1|[[АЕК Лярнака]]|CYP
|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|0–1|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|2–1|[[Лех Познань]]|POL
|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|3–0|[[Дынама Кіеў]]|UKR
|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|0–2|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|1–1|[[Ракаў Чанстахова]]|POL
|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–1|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM
}}
{{Слупок-канец}}
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Трэці тур
|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|2–1|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA
|[[Спарта Прага]]|CZE|0–0|[[Ракаў Чанстахова]]|POL
|[[АЕК Атэны]]|GRE|1–1|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|0–0|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|2–0|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL
|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–2|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE
|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|3–1|[[Слован Браціслава]]|SVK
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–1|[[Легія Варшава|Легія]]|POL
|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|3–0|[[Гамрун Спартанз]]|MLT
|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|1–2|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|3–1|[[АЗ Алькмаар]]|NED
|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI|1–1|[[Амонія Нікасія]]|CYP
|[[Дынама Кіеў]]|UKR|6–0|[[Зрынскі Мостар]]|BIH
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|1–1|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|1–1|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO
|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|3–2|[[Лех Познань]]|POL
|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|0–1|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS
|[[Рапід Вена]]|AUT|0–1|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU
}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Чацьверты тур
|[[АЗ Алькмаар]]|NED|2–0|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL
|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|3–1|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|2–1|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE
|[[Лех Познань]]|POL|2–0|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI
|[[Амонія Нікасія]]|CYP|2–0|[[Дынама Кіеў]]|UKR
|[[Ракаў Чанстахова]]|POL|4–1|[[Рапід Вена]]|AUT
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|2–1|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN
|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–0|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER
|[[Слован Браціслава]]|SVK|2–1|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP
|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO|1–1|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM
|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|0–1|[[АЕК Атэны]]|GRE
|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL|2–2|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR
|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1–0|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|0–0|[[АЕК Лярнака]]|CYP
|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|1–0|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN
|[[Легія Варшава|Легія]]|POL|0–1|[[Спарта Прага]]|CZE
|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|2–1|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG
|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|1–2|[[Шахтар Данецк]]|UKR
}}
{{Слупок-канец}}
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Пяты тур
|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|2–1|[[Дынама Кіеў]]|UKR
|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|1–1|[[АЕК Лярнака]]|CYP
|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL|3–1|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL
|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|0–3|[[АЗ Алькмаар]]|NED
|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|2–1|[[Легія Варшава|Легія]]|POL
|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|1–2|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|2–0|[[Слован Браціслава]]|SVK
|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|1–2|[[АЕК Атэны]]|GRE
|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–2|[[Спарта Прага]]|CZE
|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO|0–1|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA
|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|0–2|[[Шахтар Данецк]]|UKR
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|3–0|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN
|[[Лех Познань]]|POL|1–1|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER
|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|0–0|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|2–1|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE
|[[Ракаў Чанстахова]]|POL|1–0|[[Зрынскі Мостар]]|BIH
|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|0–3|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG
|[[Рапід Вена]]|AUT|0–1|[[Амонія Нікасія]]|CYP
}}
{{Слупок-новы}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|nowrap=y|caption=Шосты тур
|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|2-0|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR
|[[Спарта Прага]]|CZE|3-0|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|SCO
|[[АЕК Атэны]]|GRE|3-2|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|1-0|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD
|[[АЗ Алькмаар]]|NED|0-0|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|2-2|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|0-0|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO
|[[Дынама Кіеў]]|UKR|2-0|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM
|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI|1-0|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|1-1|[[Рапід Вена]]|AUT
|[[Легія Варшава|Легія]]|POL|4-1|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|0-0|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL
|[[Амонія Нікасія]]|CYP|0–1|[[Ракаў Чанстахова]]|POL
|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|3-1|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL
|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|3-0|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS
|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|3-1|[[Гамрун Спартанз]]|MLT
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|1-2|[[Лех Познань]]|POL
|[[Слован Браціслава]]|SVK|1-0|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE
}}
{{Слупок-канец}}

== Плэй-оф ==
=== Раўнд плэй-оф ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|0–3|[[Лех Познань]]|POL|0–2|0–1
|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–4|[[АЗ Алькмаар]]|NED|1–0|0–4
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|1–3|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|1–1|0–2
|[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|4–5|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|0–3|4–2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|0–5|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|0–1|0–4
|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|4–6|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–3|2–3
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|3–2|[[Лязана (футбольны клюб)|Лязана]]|SUI|1–1|2–1
|[[Амонія Нікасія]]|CYP|1–4|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|0–1|1–3
}}

=== 1/8 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Лех Познань]]|POL|3–4|[[Шахтар Данецк]]|UKR|1–3|2–1
|[[АЗ Алькмаар]]|NED|6–1|[[Спарта Прага]]|CZE|2–1|4–0
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|2–1|[[АЕК Лярнака]]|CYP|0–0|2–1 (aet)
|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|4–2|[[Ракаў Чанстахова]]|POL|2–1|2–1
|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|TUR|2–3|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|1–3|1–0
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–4|[[АЕК Атэны]]|GRE|0–4|2–0
|[[Сыгма Оламаўц]]|CZE|0–2|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|0–0|0–2
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|2–3|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|1–2|1–1
}}

=== 1/4 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|5–2|[[АЗ Алькмаар]]|NED|3–0|2–2
|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|4–2|[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]|ITA|3–0|1–2
|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|4–3|[[АЕК Атэны]]|GRE|3–0|1–3
|[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]|GER|2–4|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|2–0|0–4
}}

=== 1/2 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|1|[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]|ENG|1–3|7 трав
|[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]|ESP|2|[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]|FRA|1–0|7 трав
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.uefa.com/uefaeuropaconferenceleague/ Ліга канфэрэнцыяў УЭФА] на афіцыйным сайце УЭФА.

{{Ліга канфэрэнцыяў УЭФА}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2025—2026 гадоў}}

[[Катэгорыя:Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|2025]]
[[Катэгорыя:2025 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]</text>
      <sha1>361dt2gxqddk2v2sf6wswbfmmmsz8nb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292203</id>
    <revision>
      <id>2667183</id>
      <parentid>2665158</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T21:33:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 1/2 фіналу */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2667183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45618" sha1="3b2wdsluvc3nqm5efrh9uzm4zbcmq9g" xml:space="preserve">{{Сэзон футбольнай лігі
|Назва                  = Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў
|Арыгінальная назва     =
|Выява                  = Vodafone Park.jpg
|Шырыня                 = 
|Подпіс выявы           = Стадыён «[[Бэшыкташ (стадыён)|Бэшыкташ]]» у [[Стамбул]]е
|Спаборніцтва           = [[Ліга Эўропы УЭФА]]
|Сэзон                  = 2025—2026
|Дата пачатку           = ''Кваліфікацыя:''&lt;br /&gt;10 ліпеня — 28 жніўня 2025&lt;br /&gt;''Асноўная частка:''&lt;br /&gt;24 верасьня 2025
|Дата заканчэньня       = 20 траўня 2026
|Колькасьць удзельнікаў = ''Асноўная частка:'' 25+11&lt;br /&gt;''Усяго:'' 45+31 (з 41 асацыяцыяў)
|Пераможца              = 
|Фіналіст               = 
|Гледачоў               = 
|Згуляных матчаў        = 
|Забітых галоў          = 
|Найлепшы бамбардзір    = 
|Папярэдні сэзон        = [[Ліга Эўропы УЭФА 2024—2025 гадоў|2024—2025]]
|Наступны сэзон         = [[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў|2026—2027]]
}}
'''Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў''' — 55-ы сэзон другога паводле статуснасьці эўрапейскага турніру [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і 17-ы зь іх пасьля перайменаваньня Кубка УЭФА ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігу Эўропы УЭФА]]. Фінал будзе згуляны 20 траўня 2026 году на стадыёне «[[Бэшыкташ (стадыён)|Бэшыкташ]]» у [[Стамбул]]е, [[Турэччына]]&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/028d-1af2f49f754f-b64e255ef0ae-1000/ «Budapest to host UEFA Champions League Final 2026»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. Гэта будзе другі сэзон, які будзе ладзіцца ў новым фармаце, дзе групавы этап з 32 камандамі быў заменены на агульнуб лігавую фазу з 36 камандамі. «[[Тотэнгэм Готспур]]» ёсьць дзейным чэмпіёнам, але ня зможа абараніць свой тытул, бо як пераможца Лігі Эўропы аўтаматычна кваліфікаваўся ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігу чэмпіёнаў]], а новы фармат не дазваляе клюбам пераходзіць зь Лігі чэмпіёнаў у Лігу Эўропы пасьля лігавага этапу.

== Расклад матчаў ==
Матчы заплянаваныя быць згулянымі чацьвяргамі, акрамя фіналу, які адбудзецца ў сераду, але ў выключных выпадках фінал можа ладзіцца ў аўторак ці сераду праз канфлікты ў раскладзе. У адзін эксклюзіўны тыдзень, як то 24 і 25 верасьня, будзе ладзіцца з гульнямі ў сераду і чацьвер&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0268-12157d69ce2d-9f011c70f6fa-1000--new-format-for-champions-league-post-2024-everything-you-ne/ «New format for Champions League post-2024: Everything you need to know»]. UEFA.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/athletic/4523470/2024/04/22/champions-league-format-new-2024/ «How the new Champions League format works»]. The Athletic.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://apnews.com/article/uefa-champions-league-format-c4eab40e77053bfbfbc8efd6bb1ac48f «More national derby games possible when revamped Champions League starts next year»]. AP News.&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Расклад матчаў на Лігу Эўропы УЭФА 2025—2026
!Фаза
!Раўнд
!Лёсаваньне
!Першы матч
!Другі матч
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Кваліфікацыя
|Першы кваліфікацыйны
|17 чэрвеня 2025
|10 ліпеня 2025
|17 ліпеня 2025
|-
|Другі кваліфікацыйны
|18 чэрвеня 2025
|24 ліпеня 2025
|31 ліпеня 2025
|-
|Трэці кваліфікацыйны
|21 ліпеня 2025
|7 жніўня 2025
|14 жніўня 2025
|-
|Плэй-оф
|Кваліфікацыйны плэй-оф
|4 жніўня 2025
|21 жніўня 2025
|28 жніўня 2025
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |Фаза адзінай лігі
|1 гульнявы дзень
| rowspan=&quot;8&quot; |29 жніўня 2025
| colspan=&quot;2&quot; |24—25 верасьня 2025
|-
|2 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |2 кастрычніка 2025
|-
|3 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |23 кастрычніка 2025
|-
|4 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |6 лістапада 2025
|-
|5 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |27 лістапада 2025
|-
|6 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |11 сьнежня 2025
|-
|7 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |22 студзеня 2026
|-
|8 гульнявы дзень
| colspan=&quot;2&quot; |29 студзеня 2026
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |Гульні на вылет
|Папярэдні плэй-оф раўнд
|30 студзеня 2026
|19 лютага 2026
|26 лютага 2026
|-
|Раўнд шаснаццаці
| rowspan=&quot;4&quot; |27 лютага 2026
|12 сакавіка 2026
|19 сакавіка 2026
|-
|Чвэрцьфіналы
|9 красавіка 2026
|16 красавіка 2026
|-
|Паўфіналы
|30 красавіка 2026
|7 траўня 2026
|-
|Фінал
| colspan=&quot;2&quot; |20 траўня 2026 году на «[[Бэшыкташ (стадыён)|Бэшыкташы]]» ў [[Стамбул]]е
|}

== Кваліфікацыйныя раўнды ==

=== Першы кваліфікацыйны раўнд ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не
|[[Шахтар Данецк]]|UKR|6–0|[[Ільвэс Тампэрэ]]|FIN|6–0|0–0
|[[Шэрыф Тыраспаль]]|MDA|5–2|[[Прышціна (футбольны клюб)|Прышціна]]|KOS|4–0|1–2
|[[Спартак Трнава]]|SVK|2–3|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|0–1|2–2
|[[Сабах Баку|Сабах]]|AZE|5–6|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–3|3–3 (aet)
|[[Легія Варшава]]|POL|2–0|[[Актабе (футбольны клюб)|Актабе]]|KAZ|1–0|1–0
|[[Леўскі Сафія]]|BUL|1–1 (3–1 p)|[[Гапаэль Бээршэба]]|ISR|0–0|1–1 (aet)
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|2–2 (6–5 p)|[[Партызан Бялград]]|SRB|1–0|1–2 (aet)
|[[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]]|HUN|0–3|[[ЧФР Клуж]]|ROU|0–0|0–3
}}

=== Другі кваліфікацыйны раўнд ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не
|[[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]]|SUI|0–1|[[ЧФР Клуж]]|ROU|0–0|0–1 (aet)
|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|2–3|[[АЕК Лярнака]]|CYP|1–1|1–2
|[[Леўскі Сафія]]|BUL|0–1|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|0–0|0–1 (aet)
|[[Банік Острава]]|CZE|3–4|[[Легія Варшава]]|POL|2–2|1–2
|[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]|BEL|2–2 (2–4 p)|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|1–0|1–2 (aet)
|[[Шэрыф Тыраспаль]]|MDA|2–7|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|1–3|1–4
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|3–2|[[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]]|SCO|1–1|2–1 (aet)
|[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]|TUR|2–6|[[Шахтар Данецк]]|UKR|2–4|0–2
}}

=== Трэці кваліфікацыйны раўнд ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не|heading1=Чэмпіёнскі шлях|heading7=Асноўны шлях
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|1–1 (6–5 P)|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–1|0–0 (aet)
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|4–3|[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|1–2|3–1
|[[Рыская футбольная школа|РФШ]]|LVA|1–3|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|1–2|0–1
|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|2–5|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|1–2|1–3
|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|3–2|[[Брэйдаблік Каўпавогюр|Брэйдаблік]]|ISL|1–1|2–1
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|6–3|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|3–2|3–1
|[[АЕК Лярнака]]|CYP|5–3|[[Легія Варшава]]|POL|4–1|1–2
|[[Фрэдрыкстад]]|NOR|1–5|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|1–3|0–2
|[[ЧФР Клуж]]|ROU|1–4|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|1–2|0–2
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|1–0|[[Вольфсбэрг (футбольны клюб)|Вольфсбэрг]]|AUT|0–0|1–0 (aet)
|[[Сэрвэт Жэнэва|Сэрвэт]]|SUI|2–5|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|1–3|1–2
|[[Гэкен Гётэборг|Гэкен]]|SWE|1–2|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|0–2|1–0
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|0–0 (4–3 p)|[[Шахтар Данецк]]|UKR|0–0|0–0 (aet)
}}

=== Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|Ізраіль|3–2|[[Дынама Кіеў]]|Украіна|3–1|0–1
|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|Паўночная Македонія|3–5|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|Баўгарыя|2–1|1–4 (a.e.t)
|[[Слован Браціслава]]|Славаччына|2–4|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|Швайцарыя|0—1|2–3
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|Швэцыя|5–0|[[Сыгма Оламаўц]]|Чэхія|3–0|2–0
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|Грэцыя|2–1|[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]|Турэччына|2–1|0–0
|[[Абэрдын (футбольны клюб)|Абэрдын]]|Шатляндыя|2–5|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|Румынія|2–2|0–3
|[[Лех Познань]]|Польшча|3–6|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|Бэльгія|1—5|2–1 
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|Данія|6–0|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|Фінляндыя|4–0|2–0
|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|Гібральтар|1–9|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|Партугалія|0—4|1–5
|[[Зрынскі Мостар]]|Босьнія і Герцагавіна|0–2|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|Нідэрлянды|0—2|0–0
|[[Бран Бэрген|Бран]]|Нарвэгія|6–1|[[АЕК Лярнака]]|Кіпр|2–1|4–0
|[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|Харватыя|1–5|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|Грэцыя|1–0|0–5
}}

== Этап лігі ==
{{Якар|Лігавы этап}}
Лёсаваньне этапу лігі Лігі Эўропы адбылося 29 жніўня 2025 году. 36 клюбаў былі падзеленыя на чатыры кошыкі зь дзевяцьцю камандамі ў кожнай, грунтуючыся на клюбных каэфіцыентах УЭФА.

Цырымонія лёсаваньня адбылася адначасна зь лёсаваньнем этапу лігі [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі канфэрэнцыяў]], у адрозьненьне ад папярэдняга сэзону. Калі 36 клюбаў лёсавалі ўручную па адной, лёсаваньне матчаў было цалкам згенэраванае кампутарам&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/news/029c-1e83efbf2042-ce3c225dc1bd-1000--uefa-club-competition-league-phase-draws-to-take-place-in-m/ «UEFA club competition league phase draws to take place in Monaco on 28 and 29 August»]. UEFA.&lt;/ref&gt;. Кожная каманда сустрэнецца з двума супернікамі з кожнай з чатырох кошыкаў, па адным дома і адным на выезьдзе. Клюбы ня могуць гуляць з супернікамі з сваёй уласнай асацыяцыі, а таксама супернікамі могуць быць ня больш за два клюбы з адной асацыяцыі&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/028f-1b7f80216368-4c26e95cc15b-1000/ «UEFA Club Competitions 2024/25 onwards: new league phase draw procedures explained»]. UEFA.&lt;/ref&gt;.

«[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]», «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]», «[[Бран Бэрген|Бран]]», «[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]» і «[[Нотынггэм Форэст]]» дэбютуюць у турніры з моманту зьяўленьня групавога этапу. «Гоў Эгэд Іглз» і «Нотынггэм Форэст» дэбютуюць у групавых этапах любых буйных спаборніцтвах УЭФА. Усяго ў гэтай фазе прадстаўлена 23 нацыянальныя асацыяцыі.

=== Табліца ===
{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=УЭФА&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/standings/ |title=League phase table |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |access-date=30 жніўня 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=LYO, AVL, MID, BET, POR, BRA, FRE, ROM, GNK, BOL, STU, FER, NFO, PLZ, RSB, CLT, PAOK, LIL, FEN, PAN, CEL, LUD, DZG, BRN, YB, STM, FCSB, GAE, FEY, BSL, SAL, RAN, NIC, UTR, MAL, MTA

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_AVL =7 |нічыі_AVL =0 |паразы_AVL =1 |мз_AVL =14|мп_AVL =6 &lt;!--Aston Villa--&gt;
|перамогі_BSL =2 |нічыі_BSL =0 |паразы_BSL =6 |мз_BSL =9 |мп_BSL =13&lt;!--Basel--&gt;
|перамогі_BOL =4 |нічыі_BOL =3 |паразы_BOL =1 |мз_BOL =14|мп_BOL =7 &lt;!--Bologna--&gt;
|перамогі_BRA =5 |нічыі_BRA =2 |паразы_BRA =1 |мз_BRA =11|мп_BRA =5 &lt;!--Braga--&gt;
|перамогі_BRN =2 |нічыі_BRN =3 |паразы_BRN =3 |мз_BRN =9 |мп_BRN =11&lt;!--Brann--&gt;
|перамогі_CLT =4 |нічыі_CLT =1 |паразы_CLT =3 |мз_CLT =15|мп_CLT =11&lt;!--Celta Vigo--&gt;
|перамогі_CEL =3 |нічыі_CEL =2 |паразы_CEL =3 |мз_CEL =13|мп_CEL =15&lt;!--Celtic--&gt;
|перамогі_DZG =3 |нічыі_DZG =1 |паразы_DZG =4 |мз_DZG =12|мп_DZG =16&lt;!--Dinamo Zagreb--&gt;
|перамогі_FCSB=2 |нічыі_FCSB=1 |паразы_FCSB=5 |мз_FCSB=9 |мп_FCSB=16&lt;!--FCSB--&gt;
|перамогі_FEN =3 |нічыі_FEN =3 |паразы_FEN =2 |мз_FEN =10|мп_FEN =7 &lt;!--Fenerbahçe--&gt;
|перамогі_FER =4 |нічыі_FER =3 |паразы_FER =1 |мз_FER =12|мп_FER =11&lt;!--Ferencváros--&gt;
|перамогі_FEY =2 |нічыі_FEY =0 |паразы_FEY =6 |мз_FEY =11|мп_FEY =15&lt;!--Feyenoord--&gt;
|перамогі_GNK =5 |нічыі_GNK =1 |паразы_GNK =2 |мз_GNK =11|мп_GNK =7 &lt;!--Genk--&gt;
|перамогі_GAE =2 |нічыі_GAE =1 |паразы_GAE =5 |мз_GAE =6 |мп_GAE =14&lt;!--Go Ahead Eagles--&gt;
|перамогі_LIL =4 |нічыі_LIL =0 |паразы_LIL =4 |мз_LIL =12|мп_LIL =9 &lt;!--Lille--&gt;
|перамогі_LUD =3 |нічыі_LUD =1 |паразы_LUD =4 |мз_LUD =12|мп_LUD =15&lt;!--Ludogorets Razgrad--&gt;
|перамогі_LYO =7 |нічыі_LYO =0 |паразы_LYO =1 |мз_LYO =18|мп_LYO =5 &lt;!--Lyon--&gt;
|перамогі_MTA =0 |нічыі_MTA =1 |паразы_MTA =7 |мз_MTA =2 |мп_MTA =22&lt;!--Maccabi Tel Aviv--&gt;
|перамогі_MAL =0 |нічыі_MAL =1 |паразы_MAL =7 |мз_MAL =4 |мп_MAL =15&lt;!--Malmö FF--&gt;
|перамогі_MID =6 |нічыі_MID =1 |паразы_MID =1 |мз_MID =18|мп_MID =8 &lt;!--Midtjylland--&gt;
|перамогі_NIC =1 |нічыі_NIC =0 |паразы_NIC =7 |мз_NIC =7 |мп_NIC =15&lt;!--Nice--&gt;
|перамогі_NFO =4 |нічыі_NFO =2 |паразы_NFO =2 |мз_NFO =15|мп_NFO =7 &lt;!--Nottingham Forest--&gt;
|перамогі_PAN =3 |нічыі_PAN =3 |паразы_PAN =2 |мз_PAN =11|мп_PAN =9 &lt;!--Panathinaikos--&gt;
|перамогі_PAOK=3 |нічыі_PAOK=3 |паразы_PAOK=2 |мз_PAOK=17|мп_PAOK=14&lt;!--PAOK--&gt;
|перамогі_POR =5 |нічыі_POR =2 |паразы_POR =1 |мз_POR =13|мп_POR =7 &lt;!--Porto--&gt;
|перамогі_RAN =1 |нічыі_RAN =1 |паразы_RAN =6 |мз_RAN =5 |мп_RAN =14&lt;!--Rangers--&gt;
|перамогі_BET =5 |нічыі_BET =2 |паразы_BET =1 |мз_BET =13|мп_BET =7 &lt;!--Real Betis--&gt;
|перамогі_SAL =2 |нічыі_SAL =0 |паразы_SAL =6 |мз_SAL =10|мп_SAL =15&lt;!--Red Bull Salzburg--&gt;
|перамогі_RSB =4 |нічыі_RSB =2 |паразы_RSB =2 |мз_RSB =7 |мп_RSB =6 &lt;!--Red Star Belgrade--&gt;
|перамогі_ROM =5 |нічыі_ROM =1 |паразы_ROM =2 |мз_ROM =13|мп_ROM =6 &lt;!--Roma--&gt;
|перамогі_FRE =5 |нічыі_FRE =2 |паразы_FRE =1 |мз_FRE =10|мп_FRE =4 &lt;!--SC Freiburg--&gt;
|перамогі_STM =2 |нічыі_STM =1 |паразы_STM =5 |мз_STM =5 |мп_STM =11&lt;!--Sturm Graz--&gt;
|перамогі_UTR =0 |нічыі_UTR =1 |паразы_UTR =7 |мз_UTR =5 |мп_UTR =15&lt;!--Utrecht--&gt;
|перамогі_STU =5 |нічыі_STU =0 |паразы_STU =3 |мз_STU =15|мп_STU =9 &lt;!--VfB Stuttgart--&gt;
|перамогі_PLZ =3 |нічыі_PLZ =5 |паразы_PLZ =0 |мз_PLZ =8 |мп_PLZ =3 &lt;!--Viktoria Plzeň--&gt;
|перамогі_YB  =3 |нічыі_YB  =0 |паразы_YB  =5 |мз_YB  =10|мп_YB  =16&lt;!--Young Boys--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў --&gt;
|назва_AVL ={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]
|назва_BSL ={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]
|назва_BOL ={{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_BRA ={{Сьцяг|Партугалія}} [[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_BRN ={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Бран Бэрген|Бран]]
|назва_CLT ={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_CEL ={{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]
|назва_DZG ={{Сьцяг|Харватыя}} [[Дынама Заграб]]
|назва_FCSB={{Сьцяг|Румынія}} [[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]
|назва_FEN ={{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_FER ={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]
|назва_FEY ={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]
|назва_GNK ={{Сьцяг|Бэльгія}} [[Генк (футбольны клюб)|Генк]]
|назва_GAE ={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]
|назва_LIL ={{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]
|назва_LUD ={{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Лудагорац Разград|Лудагорац]]
|назва_LYO ={{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Ліён]]
|назва_MTA ={{Сьцяг|Ізраіль}} [[Макабі Тэль-Авіў]]
|назва_MAL ={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]
|назва_MID ={{Сьцяг|Данія}} [[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]
|назва_NIC ={{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]
|назва_NFO ={{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Нотынггэм Форэст]]
|назва_PAN ={{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]
|назва_PAOK={{Сьцяг|Грэцыя}} [[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]
|назва_POR ={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAN ={{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]
|назва_BET ={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_SAL ={{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рэд Бул Зальцбург|Рэд Бул]]
|назва_RSB ={{Сьцяг|Сэрбія}} [[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]
|назва_ROM ={{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]]
|назва_FRE ={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]
|назва_STM ={{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Штурм Грац|Штурм]]
|назва_UTR ={{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]
|назва_STU ={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]
|назва_PLZ ={{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]]
|назва_YB  ={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі --&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=Q
|вынік1=R16 |вынік2=R16 |вынік3=R16 |вынік4=R16 |вынік5=R16 |вынік6=R16 |вынік7=R16 |вынік8=R16
|вынік9=POS |вынік10=POS |вынік11=POS |вынік12=POS |вынік13=POS |вынік14=POS |вынік15=POS |вынік16=POS
|вынік17=POU |вынік18=POU |вынік19=POU |вынік20=POU |вынік21=POU |вынік22=POU |вынік23=POU |вынік24=POU
|колер_R16=green1 |тэкст_R16=Выхад у [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў#1/8 фіналу|1/8 фіналу]] (сеяныя)
|колер_POS=blue1  |тэкст_POS=Выхад у [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў#Раўнд плэй-оф|раўнд плэй-оф]] (сеяныя)
|колер_POU=blue2  |тэкст_POU={{nowrap|Выхад у [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў#Раўнд плэй-оф|раўнд плэй-оф]] (нясеяныя)}}
}}

=== Вынікі ===
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Першы тур
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|2–0|[[Штурм Грац]]|AUT
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|0–0|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR
|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|1–1|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO
|[[Дынама Заграб]]|CRO|3–1|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE|1–2|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL
|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA|1–2|[[Рома Рым|Рома]]|ITA
|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|2–2|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|1–0|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|2–1|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI
|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED|0–1|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|2–1|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR
|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|1–0|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA
|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI|1–4|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE
|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|0–1|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR
|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|0–1|[[Алімпік Ліён]]|FRA
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|1–1|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE
|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|0–1|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|2–1|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP
}}

{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Другі тур
|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|0–1|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|1–1|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|0–2|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR
|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|3–0|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|2–1|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|0–2|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|1–2|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|0–2|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|1–0|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED
|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI|2–0|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|2–1|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB
|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED|0–2|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|0–1|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|1–3|[[Дынама Заграб]]|CRO
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|2–3|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN
|[[Алімпік Ліён]]|FRA|2–0|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|3–1|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE
|[[Штурм Грац]]|AUT|2–1|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO
}}

{{Слупок-канец}}

{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Трэці тур
|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|2–3|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|1–0|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|1–2|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA
|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED|2–1|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|0–0|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP
|[[Алімпік Ліён]]|FRA|2–0|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|2–0|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|3–0|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO
|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED|3–1|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE
|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|1–2|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE
|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI|3–2|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|2–1|[[Штурм Грац]]|AUT
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|3–4|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|0–3|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE|1–1|[[Дынама Заграб]]|CRO
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|2–0|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|2–1|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|2–0|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED
}}

{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Чацьверты тур
|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|2–0|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED
|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI|3–1|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU 
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|3–1|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO
|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|1–1|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR
|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|1–0|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA
|[[Дынама Заграб]]|CRO|0–3|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE|0–1|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE
|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA|1–3|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER
|[[Штурм Грац]]|AUT|0–0|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG
|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|2–0|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|0–0|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR
|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|0–0|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|3–1|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|4–0|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI
|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|0–2|[[Рома Рым|Рома]]|ITA
|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|2–0|[[Алімпік Ліён]]|FRA
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|3–4|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|2–0|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED
}}

{{Слупок-канец}}

{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Пяты тур
|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|2–1|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN
|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|2–1|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|3–0|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA
|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|0–0|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|1–1|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN
|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED|1–3|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|4–0|[[Дынама Заграб]]|CRO
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|1–1|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|3–2|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|4–1|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT
|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|1–0|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU
|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED|0–4|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|2–1|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|0–6|[[Алімпік Ліён]]|FRA
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|3–0|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|2–1|[[Штурм Грац]]|AUT
|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|1–1|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR
|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|2–1|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED
}}

{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Шосты тур
|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI|1–0|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|1–0|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL
|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|1–2|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|2–1|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO
|[[Дынама Заграб]]|CRO|1–3|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP
|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA|0–1|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|3–3|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE
|[[Штурм Грац]]|AUT|0–1|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|4–1|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|0–3|[[Рома Рым|Рома]]|ITA
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|2–1|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE
|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI|1–2|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|4–3|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED
|[[Алімпік Ліён]]|FRA|2–1|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|0–0|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|1–2|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|1–0|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|0–4|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR
}}

{{Слупок-канец}}

{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Сёмы тур
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|2–2|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO
|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI|0–1|[[Алімпік Ліён]]|FRA
|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|1–1|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|0–1|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG
|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED|3–0|[[Штурм Грац]]|AUT
|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE|0–1|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|2–0|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|1–0|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|3–3|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN
|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|2–0|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER
|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|3–1|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|1–1|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE
|[[Дынама Заграб]]|CRO|4–1|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU
|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA|3–1|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED
|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|1–0|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|2–1|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|1–0|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG
|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED|0–2|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL
}}

{{Слупок-новы}}

{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=0|h_a=не|caption=Восьмы тур
|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|3–2|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|4–2|[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]|NED
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|3–1|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO
|[[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]]|SUI|0–1|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE
|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|2–0|[[Дынама Заграб]]|CRO
|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|1–1|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP
|[[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|1–1|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR
|[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]|NED|0–0|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|2–1|[[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]]|SWE
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|1–0|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER
|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|0–3|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|4–0|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN
|[[Алімпік Ліён]]|FRA|4–2|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|1–1|[[Рома Рым|Рома]]|ITA
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|1–0|[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]|FRA
|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|2–1|[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]|NED
|[[Штурм Грац]]|AUT|1–0|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|3–2|[[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]]|SUI
}}

{{Слупок-канец}}

== Плэй-оф ==
=== Раўнд плэй-оф ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|2–3|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|2–1|0–2
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|3–3 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:3)|[[Вікторыя Пльзень]]|CZE|2–2|1–1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|[[Дынама Заграб]]|CRO|4–6|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|1–3|3–3 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|1–3|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|1–2|0–1
|[[Сэлтык Глазга|Сэлтык]]|SCO|2–4|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|1–4|1–0
|[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|2–4|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|0–3|2–1
|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|0–2|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|0–1|0–1
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|2–1|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|0–1|2–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}})
}}

=== 1/8 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|2–4|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|2–0|0–4
|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|1–4|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|1–0|0–4
|[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]|BEL|2–5|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|1–0|1–5
|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|3–1|[[Алімпік Ліён]]|FRA|1–1|2–0
|[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]|GER|1–4|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|1–2|0–2
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|2–2 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 3:0)|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|0–1|2–1 (aet)
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|5–4|[[Рома Рым|Рома]]|ITA|1–1|4–3 (aet)
|[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]|FRA|0–3|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|0–1|0–2
}}

=== 1/4 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|5–3|[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыс]]|ESP|1–1|4–2
|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|6–1|[[Сэльта Віга|Сэльта]]|ESP|3–0|3–1
|[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]|POR|1–2|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|1–1|0–1
|[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]|ITA|1–7|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|1–3|0–4
}}

=== 1/2 фіналу ===
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main
|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|1|[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]|GER|2–1|7 трав
|[[Нотынггэм Форэст]]|ENG|2|[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]|ENG|1–0|7 трав
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/ Ліга Эўропы УЭФА] на афіцыйным сайце УЭФА.

{{Ліга Эўропы УЭФА}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2025—2026 гадоў}}

[[Катэгорыя:Ліга Эўропы УЭФА|2025]]
[[Катэгорыя:2025 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]</text>
      <sha1>3b2wdsluvc3nqm5efrh9uzm4zbcmq9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талюш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292959</id>
    <revision>
      <id>2667118</id>
      <parentid>2666778</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26165-28</username>
        <id>97248</id>
      </contributor>
      <comment>/* Паходжаньне */</comment>
      <origin>2667118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4861" sha1="1w5hzm91hb0dxhb5xdr8yfvy3y88mds" xml:space="preserve">{{Імя
|імя              = Талюш
|лацінка          = Taluš
|арыгінал         = Talsche
|вымаўленьне      = 
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне       = [[Таль (імя)|Talo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}}
|варыянт          = Талюша
|вытворныя        = 
|зьвязаныя        = 
}}

'''Талюш''', '''Талюша''' — мужчынскае і жаночае імёны.

== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}

Тальша (Talsche) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Sara L. Uckelman, [https://www.ellipsis.cx/~liana/names/german/talsche-m.html 15th German Names from Mecklenburg: Talsche], The Medieval Names Archive, 2005&lt;/ref&gt;. Іменная аснова [[Таль (імя)|тал- (дал-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімунт]], [[Талмут]]; германскія імёны Dalman, Talamund, Talmut) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'&lt;ref&gt;{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.&lt;/ref&gt; або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'&lt;ref&gt;Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.&lt;/ref&gt;.

У Польшчы гістарычна бытавала імя Далюш: ''Dalusch'' (1349—1360 гады)&lt;ref&gt;Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 453.&lt;/ref&gt;.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''небощикъ панъ [[Гальтаўт|Кголтовтъ]] записал жоне своее… Талюша Кголтовътовая'' (каля 1486 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 107.&lt;/ref&gt;; ''homines… Thalyvsch'' (13 ліпеня 1503 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 658.&lt;/ref&gt;; ''земль пустых в [[Дарсунішкі|Дорсунишскои]] волости… Талюшевщина'' (27 чэрвеня 1514 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 232.&lt;/ref&gt;; ''земль пустых тамжо в Дорсунишскои волости… Талюшовщину'' (26 студзеня 1516 году)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.&lt;/ref&gt;; ''Талюшъ Довкмонътовичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.&lt;/ref&gt;, ''Микут Талюшовичъ''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.&lt;/ref&gt; (1528 год); ''Родъ Толюшевичовъ'' (1567 год)&lt;ref&gt;Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&amp;id=3Ih5AqeL2iwC&amp;q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&amp;q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&amp;f=false S. 725].&lt;/ref&gt;.

== Носьбіты ==
* Талюш [[Даўмонт (імя)|Даўкмонтавіч]] — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Мікут Талюшавіч — [[Кельмы|кельмаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Уладзімер Талюш (1891—?) — беларус з ваколіцаў [[Барысаў|Барысава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]&lt;ref&gt;[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%8E%D1%88_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%94%D0%B7%D0%BC%D1%96%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Талюш Уладзімір Дзмітрыевіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР&lt;/ref&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

{{Германскія імёны з суфіксам ш}}
{{Імёны з асновай тал}}

[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]</text>
      <sha1>1w5hzm91hb0dxhb5xdr8yfvy3y88mds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DeepSeek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294560</id>
    <revision>
      <id>2667139</id>
      <parentid>2605904</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:01:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30822" sha1="2gu2sbfg1rtrsctvhxoupoqsuoat1y1" xml:space="preserve">{{Кампанія}}
'''DeepSeek''' ({{Кітайская||深度求索|Shēndù Qiúsuǒ}}) — [[кітай]]ская кампанія, якая спэцыялізуецца на [[Штучны інтэлект|распрацоўцы штучнага інтэлекту]], а таксама сямейства вялікіх моўных мадэляў. Кампанія базуецца ў [[Ханчжоў]], заснаваная й падтрымліваецца кітайскім хэдж-фондам High-Flyer. DeepSeek выпусьціла свае мадэлі з адкрытым зыходным кодам. Вэрсія DeepSeek-V3 лічыцца параўнальнай зь іншымі моўнымі мадэлямі ў 2024 годзе, такімі як [[Qwen]] і [[ChatGPT]].

Выхад мадэлі DeepSeek-R1 у студзені 2025 году выклікаў кароткачасовае, але рэзкае зьніжэньне курсаў [[Акцыя (фінансы)|акцыяў]] сусьветных тэхналягічных кампаніяў і дыскусіі пра пераацэнку [[інвэстыцыя]]ў у ШІ.

== Гісторыя ==
У 2015 годзе тры інжынэра з [[Чжэцзянскі ўнівэрсытэт|Чжэцзянскага ўнівэрсытэту]] заснавалі кампанію High-Flyer. Яна выкарыстала [[машыннае навучаньне]] для гандлю акцыямі. У 2019 годзе створана кампанія High-Flyer AI, якая займалася дасьледаваньнямі альгарытмаў штучнага інтэлекту&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.chinatalk.media/p/deepseek-from-hedge-fund-to-frontier | загаловак = Deepseek: From Hedge Fund to Frontier Model Maker | аўтар = Lily Ottinger | выдавец = ChinaTalk | дата публікацыі = 2024-12-09 | копія = https://web.archive.org/web/20241228030725/https://www.chinatalk.media/p/deepseek-from-hedge-fund-to-frontier | дата копіі = 28 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;. Да 2021 году ўсе стратэгіі High-Flyer выкарыстоўвалі ШІ, яе параўноўвалі з [[Renaissance Technologies]].

У красавіку 2023 году High-Flyer абвясьціла пра новы праекце для дасьледаваньня агульнага штучнага інтэлекту. Ён ня будзе выкарыстоўвацца для гандлю акцыямі і аддзеліцца ад фінансавага бізнэсу High-Flyer&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.yicaiglobal.com/news/exclusive-chinese-quant-fund-high-flyer-will-not-use-agi-to-trade-stocks-managing-director-says | загаловак = {{Квадратная дужка|Exclusive}} Chinese Quant Hedge Fund High-Flyer Wonʼt Use AGI to Trade Stocks, MD Says | аўтар = Xu Yu | выдавец = Yicai Global | дата публікацыі = 17 красавіка 2023 | копія = https://web.archive.org/web/20231231030712/https://www.yicaiglobal.com/news/exclusive-chinese-quant-fund-high-flyer-will-not-use-agi-to-trade-stocks-managing-director-says | дата копіі = 31 сьнежня 2023 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;scmp1January 2025&quot; /&gt;. У траўні 2023 году кампанія была запушчана пад назвай DeepSeek, яе ўзначаліў адзін з сузаснавальнікаў хэдж-фонду High-Flyer Лян Вэньфэн&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;scmp1January 2025&quot; /&gt;. Распрацоўка DeepSeek фінансуецца High-Flyer&lt;ref name=&quot;scmp1January 2025&quot; /&gt;.

Выпуск DeepSeek-V2 у траўні 2024 году справакаваў [[Цэнавая вайна|цэнавую вайну]] мадэляў штучнага інтэлекту ў Кітаі, бо прапаноўвалася высокая прадукцыйнасьць па нізкай цане. Яе ахрысьцілі «[[Pinduoduo]] ШІ», а іншым буйным тэхналягічным гігантам, такім як [[ByteDance]], [[Tencent]], [[Baidu]] і [[Alibaba Group|Alibaba]], прыйшлося пачаць зьніжаць цэны на свае мадэлі ШІ. Нягледзячы на нізкую цану DeepSeek, кампанія дала справаздачу пра прыбытак у параўнаньні з канкурэнтамі, якія, па-відаць, несьлі страты&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.chinatalk.media/p/deepseek-ceo-interview-with-chinas | загаловак = Deepseek: The Quiet Giant Leading Chinaʼs AI Race | аўтар = Jordan Schneider | выдавец = ChinaTalk | дата публікацыі = 27 лістапада 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;.

На канец 2024 году DeepSeek займаецца дасьледаваньнямі і не заяўляе падрабязных плянаў камэрцыялізацыі&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Кітайская газэта ''[[South China Morning Post]]'' піша, што пры найманьні новых супрацоўнікаў кампанія DeepSeek аддавала перавагу здольнасьцям, а ня вопыту, таму большасьць распрацоўшчыкаў — гэта альбо нядаўнія выпускнікі, альбо распрацоўшчыкі на раньняй стадыі сваёй карʼеры ў сфэры ШІ&lt;ref name=&quot;scmp1January 2025&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = Jiang, Ben; Perezi, Bien | мова = en | спасылка = https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3293050/meet-deepseek-chinese-start-changing-how-ai-models-are-trained | загаловак = Meet DeepSeek: the Chinese start-up that is changing how AI models are trained | выдавец = South China Morning Post | дата публікацыі = 1 студзеня 2025}}&lt;/ref&gt;.

Да 2025 году DeepSeek змагла стварыць ШІ з магчымасьцямі як у вядучых тэхналягічных кампаніяў ЗША, але, як заяўлена, на менш магутных чыпах і за малую частку кошту. Супрацоўнікі DeepSeek пішуць, што навучалі мадэль V3 на чыпах [[Nvidia]] H800, а яны значна менш магутныя, чым новыя Nvidia Blackwell&lt;ref name=&quot;in&quot;&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://indianexpress.com/article/technology/techook/liang-wenfeng-the-force-behind-the-chinese-ai-startup-deepseek-9803220/ | загаловак = Liang Wenfeng: The force behind Chinese AI startup DeepSeek that has made US tech giants nervous and put India on edge | выдавец = The Indian Express | дата публікацыі = 2025-01-28 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.reuters.com/technology/artificial-intelligence/chinese-ai-startup-deepseek-overtakes-chatgpt-apple-app-store-2025-01-28 | загаловак = DeepSeek hit by cyberattack as users flock to Chinese AI startup | дата публікацыі = 2025-01-27 | выдавец = [[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;. Незалежныя назіральнікі адзначаюць, што DeepSeek і іншыя кітайскія кампаніі маюць перавагу, бо на кітайскім рынку доступ да [[ChatGPT]] і шэрагу іншых мадэляў заблякаваны [[Вялікі кітайскі фаервол|Вялікім кітайскім фаерволам]]. DeepSeek, верагодна, цэнзуруе выдачу. Пры гэтым ня ўсе далікатныя для Кітая тэмы гэтаму схільныя&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.science.org/content/article/chinese-firm-s-faster-cheaper-ai-language-model-makes-splash | загаловак = Chinese firmʼs faster, cheaper AI language model makes a splash | аўтар = Dennis Normile | выдавец = [[Science]] | дата публікацыі = 2025-01-15 | дата доступу = 2 сакавіка 2025 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = ru | спасылка = https://www.securitylab.ru/news/555158.php | загаловак = DeepSeek: новая языковая модель балянсирует между прогрессом и цензурой | імя = | прозьвішча = | выдавец = SecurityLab.ru | дата публікацыі = 2024-12-28 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Рэакцыя рынкаў 27 студзеня 2025 ===
Запуск новай мадэлі R1, як мяркуецца распрацаванай нашмат таньней кошту канкурэнтаў, справакаваў рэзкае зьніжэньне курсаў [[Акцыя (фінансы)|акцыяў]] сусьветных тэхналягічных кампаніяў. Так, 27 студзеня 2025 году акцыі вытворцы 

=== Далейшыя наступствы ===
Узрушэньні на сусьветных рынках праз DeepSeek цягнуліся кароткі час&lt;ref name=&quot;tao&quot;&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.reuters.com/technology/artificial-intelligence/four-ways-deepseek-could-change-everything-2025-02-12/ | загаловак = Four ways DeepSeek could change everything | аўтар = Taosha Wang | выдавец = Reuters | дата публікацыі = 2025-02-12}}&lt;/ref&gt;. Пры гэтым аналітыкі ''Huaxi Securities'' палічылі тое, што адбылося пераломным момантам, калі ў кітайскіх інвэстараў вырасла цікавасьць да мясцовых кампаніяў, якія працуюць з ШІ&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.reuters.com/markets/asia/deepseek-fever-fuels-patriotic-bets-chinese-ai-stocks-2025-02-06/ | загаловак = DeepSeek fever fuels patriotic bets on Chinese AI stocks | выдавец = Reuters | дата публікацыі = 2025-02-06}}&lt;/ref&gt;. 12 лютага 2025 году ''[[Financial Times]]'' паведаміла, што на фоне посьпеху DeepSeek ў Ганконгу індэкс кітайскіх тэхналягічных акцыяў вырас больш чым на 20 % за месяц&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = ru | спасылка = https://www.forbes.ru/investicii/530687-tehnologiceskie-akcii-kitaa-peresli-v-fazu-byc-ego-rynka-posle-uspeha-deepseek | загаловак = Технологические акции Китая перешли в фазу бычьего рынка посьле ўсьпеха DeepSeek | выдавец = Forbes.ru | дата публікацыі = 2025-02-12}}&lt;/ref&gt;.

Таоша Ван (Fidelity International) у лютым 2025 году піша, што кошт распрацоўкі вядучых мадэляў ШІ ўжо ўпаў прыкладна на 80 % за апошнія два гады, а DeepSeek, магчыма, паскорыць гэтую тэндэнцыю. На яе думку, «DeepSeek зьяўляецца напамінам, як хутка ўсё можа зьмяніцца і, хутчэй за ўсё, зьменіцца ў эпоху ШІ»&lt;ref name=&quot;tao&quot; /&gt;.

== Рэлізы ==
2 лістапада 2023 году DeepSeek прэзентавала сваю першую мадэль Deepseek Coder, якая была бясплатнай, у тым ліку для камэрцыйнага выкарыстаньня&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.turingpost.com/p/deepseek | загаловак = Inside DeepSeek Models | аўтар = Ksenia Se | выдавец = Turing Post | дата публікацыі = 28 жніўня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20240918104053/https://www.turingpost.com/p/deepseek | дата копіі = 18 верасьня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;. Кампанія DeepSeek робіць мадэлі з так званым «адкрытай вагой» (open-weight), якія трохі адрозьніваюцца ад цалкам адкрытага зыходнага кода: мадэль можа свабодна выкарыстоўвацца паўторна па ліцэнзіі MIT, можна вывучаць і разьвіваць альгарытм, але зьвесткі для навучаньня не пададзены&lt;ref name=&quot;n&quot;&gt;{{Артыкул | спасылка = https://www.nature.com/articles/d41586-025-00229-6 | аўтар = Elizabeth Gibney | загаловак = China’s cheap, open AI model DeepSeek thrills scientists | год= 2025-01-23 | мова = en |выданьне = Nature | issn = 1476-4687 | doi = 10.1038/d41586-025-00229-6 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Артыкул | спасылка = https://github.com/deepseek-ai/DeepSeek-Coder | загаловак = DeepSeek Coder | год = 2023-10-23 | мова = en | выданьне =[[Github]] }}&lt;/ref&gt;.

29 лістапада 2023 году DeepSeek запусьціла DeepSeek LLM (вялікую моўную мадэль) з 67 млрд парамэтраў. Яна была распрацавана, каб канкурыраваць зь іншымі LLM таго часу, і па прадукцыйнасьці набліжалася да [[GPT-4]]. У яе паўсталі праблемы з вылічальнай эфэктыўнасьцю і маштабаванасьцю&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Таксама была выпушчаная чат-вэрсія мадэлі пад назвай DeepSeek Chat&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en-US | спасылка = https://venturebeat.com/ai/meet-deepseek-chat-chinas-latest-chatgpt-rival-with-a-67b-model/ | загаловак = Meet DeepSeek Chat, Chinaʼs latest ChatGPT rival with a 67B model | аўтар = Shubham Sharma | выдавец = VentureBeat | дата публікацыі = 1 сьнежня 2023 | копія = https://web.archive.org/web/20241223104241/https://venturebeat.com/ai/meet-deepseek-chat-chinas-latest-chatgpt-rival-with-a-67b-model/ | дата копіі = 23 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== V2 і V3 ===
У траўні 2024 году выйшла DeepSeek-V2. ''[[Financial Times]]'' паведаміла, што яна была таньней аналягаў, каштавала 2 юаня за кожны мільён выпушчаных токенаў. У рэйтынгу LLM лябараторыі Tiger Lab [[Ўотэрлоўскі ўнівэрсытэт|унівэрсытэта Ўотэрлоа]] DeepSeek-V2 заняла сёмае месца.

У сьнежні 2024 году запушчана DeepSeek-V3. Тэсты прадукцыйнасьці паказалі, што вэрсія пераўзышла Llama 3.1 і Qwen 2.5, а таксама адпавядала GPT-4o і Claude 3.5 Sonnet&lt;ref name=&quot;scmp1January 2025&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3292507/chinese-start-deepseek-launches-ai-model-outperforms-meta-openai-products | загаловак = Chinese start-up DeepSeekʼs new AI model outperforms Meta, OpenAI products | аўтар = Jiang Bien | выдавец = South China Morning Post | дата публікацыі = 27 сьнежня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241227191529/https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3292507/chinese-start-deepseek-launches-ai-model-outperforms-meta-openai-products | дата копіі = 27 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://venturebeat.com/ai/deepseek-v3-ultra-large-open-source-ai-outperforms-llama-and-qwen-on-launch/ | загаловак = DeepSeek-V3, ultra-large open-source AI, outperforms Llama and Qwen on launch | аўтар = Sharma | выдавец = VentureBeat | дата публікацыі = 26 сьнежня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241227195503/https://venturebeat.com/ai/deepseek-v3-ultra-large-open-source-ai-outperforms-llama-and-qwen-on-launch/ | дата копіі = 27 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | спасылка = https://techcrunch.com/2024/12/26/deepseeks-new-ai-model-appears-to-be-one-of-the-best-open-challengers-yet/ | загаловак = DeepSeekʼs new AI model appears to be one of the best «open» challengers yet | аўтар = Wiggers | выдавец = TechCrunch | дата публікацыі = 26 сьнежня 2024}}&lt;/ref&gt;. На студзень 2025 году незалежныя праверкі працягваюцца&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. Выпадак DeepSeek паказаў, што санкцыі ЗША ў дачыненьні да разьвіцьця штучнага інтэлекту ў Кітаі, верагодна, не вельмі эфэктыўныя&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/chinese-ai-company-says-breakthroughs-enabled-creating-a-leading-edge-ai-model-with-11x-less-compute-deepseeks-optimizations-highlight-limits-of-us-sanctions | загаловак = Chinese AI companyʼs AI model breakthrough highlights limits of US sanctions | аўтар = Shilov | выдавец = Tomʼs Hardware | дата публікацыі = 27 сьнежня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241228014832/https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/chinese-ai-company-says-breakthroughs-enabled-creating-a-leading-edge-ai-model-with-11x-less-compute-deepseeks-optimizations-highlight-limits-of-us-sanctions | дата копіі = 28 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;scmp1January 2025&quot; /&gt;. Амэрыканскі аналітык Рэй Ванг выказаў здагадку, што праз адсутнасьць у Кітая вольнага доступу да перадавых чыпаў ШІ, кітайскія навукоўцы ўкараняюць інавацыі пры абмежаваных рэсурсах&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. Паводле зьвестак вытворцы, агульны кошт навучаньня мадэлі блізу 5,58 млн долараў ЗША, а само навучаньне заняло блізу двух месяцаў&lt;ref name=&quot;scmp1January 2025&quot; /&gt;.

DeepSeek-V3 мае 685 мільярдаў парамэтраў і мульціэкспэртную архітэктуру (MoE) з 256 экспэртамі, зь якіх 8 актывуюцца для кожнага токена. Кожны токен актывуе 37 мільярдаў парамэтраў.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Этап
! Выдаткі (тыс. GPU-гадзін)
! Кошт (млн $)
|-
| папярэдняя падрыхтоўка
| 2664
| 5,328
|-
| пашырэньне кантэксту
| 119
| 0,24
|-
| тонкая налада
| 5
| 0,01
|-
| агульны
| 2788
| 5,576
|}

=== R1 ===
У лістападзе 2024 году зьявілася DeepSeek-R1-Lite-Preview для вырашэньня задач, якія патрабуюць лагічнага вываду, матэматычных разваг і вырашэньня праблем у рэальным часе. DeepSeek сьцьвярджаў, што прадукцыйнасьць пераўзышла OpenAI o1 у такіх тэстах, як AIME і MATH&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://venturebeat.com/ai/deepseeks-first-reasoning-model-r1-lite-preview-turns-heads-beating-openai-o1-performance/ | загаловак = DeepSeekʼs first reasoning model R1-Lite-Preview turns heads, beating OpenAI o1 performance | аўтар = Franzen | выдавец = VentureBeat | дата публікацыі = 20 лістапада 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241122010413/https://venturebeat.com/ai/deepseeks-first-reasoning-model-r1-lite-preview-turns-heads-beating-openai-o1-performance/ | дата копіі = 22 лістапада 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;. Аднак ''[[The Wall Street Journal]]'' адзначыла, што пры выкарыстаньні 15 задач з тэстаў AIME 2024 году OpenAI o1 знайшоў рашэньні хутчэй, чым DeepSeek R1-Lite-Preview&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.wsj.com/tech/ai/china-ai-advances-us-chips-7838fd20 | загаловак = Donʼt Look Now, but Chinaʼs AI Is Catching Up Fast | аўтар = Huang | выдавец = The Wall Street Journal | дата публікацыі = 24 сьнежня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241227183842/https://www.wsj.com/tech/ai/china-ai-advances-us-chips-7838fd20 | дата копіі = 27 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;.

У студзені 2025 году выйшлі DeepSeek-R1 і DeepSeek-R1-Zero, заснаваныя на V3. Гэтыя мадэлі больш прасунутыя, чым раньнія. Яны генэруюць адказы крок за крокам, аналягічна [[Мысьленьне|развазе чалавека]]. Па першых тэстах, пры выкананьні пэўных задач па матэматыцы, хіміі і праграмаваньні прадукцыйнасьць R1 знаходзіцца на адным узроўні з o1&lt;ref name=&quot;n&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = de | спасылка = https://www.businessinsider.de/wirtschaft/ki-aus-china-ueberholt-dieses-startup-jetzt-ploetzlich-openai/ | загаловак = KI aus China: Überholt dieses Startup jetzt OpenAI? | імя = Hasan | прозьвішча = Chowdhury | выдавец = Business Insider | дата публікацыі = 2025-01-25 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en-US | спасылка = https://venturebeat.com/ai/open-source-deepseek-r1-uses-pure-reinforcement-learning-to-match-openai-o1-at-95-less-cost/ | загаловак = Open-source DeepSeek-R1 uses pure reinforcement learning to match OpenAI o1 — at 95% less cost | імя = Shubham | прозьвішча = Sharma | выдавец = VentureBeat | дата публікацыі = 2025-01-20 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крытыка і цэнзура ==
[[Файл:CGDS.png|міні|Прыклад параўнаньня ChatGPT і DeepSeek пра статус Тайваня]]
[[Файл:DeepSeek_when_asked_about_Xi_Jinping_and_Narendra_Modi.png|міні|Адказы DeepSeek на пытаньні пра [[Сі Цзіньпін]]а і [[Нарэндра Модзі|Нарэндру Модзі]]]]

Назіраецца, што афіцыйная API-вэрсія мадэлі R1 выкарыстоўвае мэханізмы цэнзуры для адчувальных тэм, асабліва тых, якія лічацца палітычна значнымі ў Кітаі. Напрыклад, мадэль адмаўляецца адказваць на пытаньні пра падзеі на плошчы [[Пратэсты на плошчы Цяньаньмэнь (1989)|Цяньаньмэнь у 1989 годзе]]. Часам ШІ першапачаткова генэруе адказ, але неўзабаве выдаляе яго і замяняе паведамленьнем: «Прабачце, гэта выходзіць за рамкі маіх магчымасьцяў. Давайце пагаворым пра што-небудзь іншае»&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.trendingtopics.eu/deepseek-this-is-what-live-censorship-looks-like-in-the-chinese-ai-chatbot/ | загаловак = DeepSeek: This is what live censorship looks like in the Chinese AI chatbot | імя = Jakob | прозьвішча = Steinschaden | выдавец = Trending Topics | дата публікацыі = 2025-01-27 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;.

Інтэграваныя мэханізмы [[Цэнзура|цэнзуры]] і абмежаваньні можна часткова абыйсьці толькі ў адкрытай вэрсіі мадэлі R1. Як толькі закранаюцца «асноўныя [[Сацыялізм|сацыялістычныя]] каштоўнасьці», вызначаныя кітайскімі інтэрнэт-рэгулятарамі, або падымаюцца пытаньні, зьвязаныя з [[Тайвань|Тайваням]], дыскусіі спыняюцца.

Журналіст Энтані Кімеры піша, што сыстэма [[Штучны інтэлект|штучнага інтэлекту]] патэнцыйна можа быць выкарыстана для ўплыву за мяжой: дэзінфармацыі, назіраньня і распрацоўкі кібэрзброі для кітайскіх спэцслужб. Або што прыкладаньне можа перадаваць пэрсанальныя зьвесткі карыстальнікаў у Кітай&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en-US | спасылка = https://www.biometricupdate.com/202501/chinas-deepseek-ai-poses-formidable-cyber-data-privacy-threats | загаловак = Chinaʼs DeepSeek AI poses formidable cyber, data privacy threats | выдавец = Biometric Update | дата публікацыі = 2025-01-26 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;.

Газэта ''[[The Indian Express]]'' адзначае, што распаўсюджаныя асьцярогі з нагоды часу запуску DeepSeek-R1 як сыгналу Кітая пра ўзровень разьвіцьця яго ШІ. R1 зьявілася менавіта ў той момант, калі Дональд Трамп стаў прэзыдэнтам ЗША&lt;ref name=&quot;in&quot;&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://indianexpress.com/article/technology/techook/liang-wenfeng-the-force-behind-the-chinese-ai-startup-deepseek-9803220/ | загаловак = Liang Wenfeng: The force behind Chinese AI startup DeepSeek that has made US tech giants nervous and put India on edge | выдавец = The Indian Express | дата публікацыі = 2025-01-28 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;.

Аналітыкі брокерскай кампаніі ''Bernstein'' мяркуюць, што агульныя выдаткі на навучаньне V3 нашмат вышэй, чым заяўленыя $5,58 млн, і не лічаць мадэлі DeepSeek цудам. Таксама яны зьвяртаюць увагу на тое, што DeepSeek не раскрыла выдаткі на навучаньне R1. Генэральны дырэктар кампаніі Scale AI Аляксандар Ван сказаў у інтэрвію, што нібыта DeepSeek мае 50 000 чыпаў Nvidia H100, але не прывёў доказаў&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.reuters.com/technology/artificial-intelligence/what-is-deepseek-why-is-it-disrupting-ai-sector-2025-01-27/ | загаловак = What is DeepSeek and why is it disrupting the AI sector? | дата публікацыі = 2025-01-28 | выдавец = [[Reuters]] | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = en-US | спасылка = https://techcrunch.com/2025/01/27/deepseek-punctures-tech-spending-plans-and-what-analysts-are-saying/ | загаловак = DeepSeek «punctures» AI leaders’ spending plans, and what analysts are saying | імя = Manish | прозьвішча = Singh | выдавец = TechCrunch | дата публікацыі = 2025-01-27 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}&lt;/ref&gt;. [[OpenAI]] і [[Дэвід Сакс]], спэцпрадстаўнік прэзыдэнта ЗША па штучным інтэлекце, западозрылі, што DeepSeek выкарыстала мадэлі канкурэнта для навучаньня&lt;ref&gt;{{Спасылка | мова = ru | спасылка = https://www.interfax.ru/business/1005277 | загаловак = DeepSeek заподозрили в использовании разработок OpenAI для обучения ИИ | выдавец = Интерфакс | дата публікацыі = 2025-01-29}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Афіцыйны сайт|https://www.deepseek.com}}{{Ref-en}}{{Ref-zh}}
* [https://chat.deepseek.com/ chat.deepseek.com] — чат-бот ад DeepSeek
* [https://www.forbes.ru/tekhnologii/529650-nvidia-poterala-bolee-600-mlrd-kapitalizacii-na-fone-uspeha-kitajskogo-deepseek Nvidia потеряла более $600 млрд капитализации на фоне успеха китайского DeepSeek]{{ref-ru}}
* [https://habr.com/ru/articles/877090/ DeepSeek R1: модель с производительностью o1 от OpenAI]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}
* [https://huggingface.co/collections/Presidentlin/deepseek-papers-674c536aa6acddd9bc98c2ac Anthology of DeepSeek papers]{{Ref-en}}

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Апрацоўка натуральнай мовы]]
[[Катэгорыя:Машыннае навучаньне]]
[[Катэгорыя:Вытворцы праграмнага забесьпячэньня]]
[[Катэгорыя:Выкарыстаньне штучнага інтэлекту]]</text>
      <sha1>2gu2sbfg1rtrsctvhxoupoqsuoat1y1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Імпэрыя гунаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294912</id>
    <revision>
      <id>2667208</id>
      <parentid>2609224</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T01:51:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17126" sha1="3zyf124m443ka5abeleuapa94quu5bn" xml:space="preserve">{{Колішняя дзяржава|Статус=Гістарычная дьзяржава|Назва=Гунская імпэрыя|Лацінка=Hunskaja imperyja|Саманазва=''[[Гуналянд|Húnaland]]''|Мапа=Гунны 2.jpg|Папярэднік=[[Сарматыя]]|Наступнік=[[Цюркскі каганат]]|Пэрыяд існаваньня=IV ст. — V ст.|Мовы=гунская, гоцкая|Рэлігія=[[паганства]]|Граніцы=[[Рымская імпэрыя]]|Форма ўраду=[[манархія]]|Дынастыя=[[Сьпіс уладароў гунаў|Баламірыды]]|Пасада кіраўніка=Цар гунаў|Кіраўнік=[[Атыла]]|Кіраўнік2=[[Элак]]|Кіраўнік3=[[Дэнгызык]]}}'''Гунская імпэрыя''' ([[Стараскандынаўская мова|ст. скандынаўск.]] [[Гуналянд|''Húnaland'']]) — дзяржава [[Гуны|гунаў]], ўтварыляся ў 370-х гадах нашай эры. Дзяржава межавала з [[Бізантыйская імпэрыя|Усходняй Рымскай імпэрыяй]] на паўднёвым усходзе й з [[Заходняя Рымская імпэрыя|Заходняй Рымскай імпэрыяй]] на захадзе й паўднёвым захадзе, астатняя лінія мяжы была няяснай. Імпэрыя распалася пасьля сьмерці цара [[Атыла|Атылы]] ў 453 годзе ў выніку барацьбы яго пераемнікаў за ўладу й канчаткова зьнікла з палітычнай карты каля 469 году&lt;ref&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%90%D1%82%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B0,_%D1%86%D0%B0%D1%80%D1%8C_%D0%B3%D1%83%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2 ЭСБЕ/Аттила, царь гуннов — Викитека]&lt;/ref&gt;. 

== Гісторыя ==

=== Заснаваньне Імпэрыі ===
Першым сярод цароў Імпэрыі гунаў мог быць [[Тэдрэхон]]. Ён згадваецца ў «Гісторыі Тарона» Зяноба Глака пад імем «цар Поўначы Тэдрэхон». Затым яго імя было абагаўлена («Тэнгрыхан») цюркамі й на Каўказе, дзе яго пачыталі асоба. У армянскім літаратурным помніку ”Гісторыя краіны Алуанк” (VІІ ст.) яму прыводзіцца прамая іранская паралель - ”Асьпендзят”, адна з формаў іранскага імя Ісьфендыяр (”сьвяты, сьвяты, боскі”).

Заснавальнікам імпэрыі гунаў на тэрыторыі Эўропы ў 374 г. лічыцца [[Баламір]]. З царскага роду былі [[Базук]] і [[Курсіх]], якія ўзначалілі войскі, якія ўварваліся ў 395 г. у пэрскія ўладаньні [[Закаўказьзе|Закаўказьзя]]. Неўзабаве ўлада перайшла Харатону ([[Каратон|Каратону]], сыну [[Улдзін|Ўлдзіна]]). Ён кіраваў да 410 г. У Харатона былі сыны [[Ахтар]], [[Ругіла]], [[Айбарс]], [[Мунзук]]. Сынам апошняга быў [[Атыла]]. Істотны ўклад у разьвіцьцё Гунскай імпэрыі ўнёс [[Руа]], які кіраваў з 410 па 434 гг. н. э.

=== Руга й Актар ===
У 422 году гуны зьдзейсьнілі набег, відаць, пад камандаваньнем правадыра па імі [[Руга (правадыр)|Руга]]&lt;ref&gt;Sinor, Denis (1990). &quot;The Hun Period&quot;. ''The Cambridge history of early Inner Asia'' (1. publ. ed.). Cambridge [u.a.]: Cambridge Univ. Press. pp. 177–203.&lt;/ref&gt;. Яны дайшлі да сьцен Канстантынопаля&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;The world of the Huns; studies in their history and culture : Maenchen-Helfen, Otto : Free Download, Borrow, and Streaming &lt;/ref&gt;. Мяркуючы па ўсім, яны прымусілі Ўсходнюю імпэрыю плаціць штогадовую даніну&lt;ref&gt;Kim, Hyun Jin (23 November 2015). ''The Huns''. Routledge. ISBN &lt;bdi&gt;9781138841758&lt;/bdi&gt;.&lt;/ref&gt;. У 424 годзе згадваюцца як змагары на баку рымлян у Паўночнай Афрыцы, што паказвае на дружалюбныя адносіны з Заходняй Рымскай імпэрыяй&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. У 427 годзе рымляне разарвалі зьвяз з гунамі й напалі на Панонію, магчыма, адваяваўшы яе частку.

Няясна, калі Руга й яго брат Актар сталі вярхоўнымі ўладарамі гунаў: Руга, відаць, кіраваў зямлёй на ўсход ад Карпат, у той час як Октар кіраваў тэрыторыяй на поўнач і захад ад Карпат. Кім сьцьвярджае, што Октар быў «намесьнікам» караля на яго тэрыторыі, у той час як Руга быў вярхоўным каралём. Октар загінуў каля 430 году ў барацьбе з бургундамі, якія ў той час жылі на правым беразе Рэйна. Дзяніс Сінор сьцьвярджае, што яго пляменьнік Атыла, верагодна, зьмяніў яго на пасадзе кіраўніка ўсходняй частцы імпэрыі гунаў ў гэтым годзе. Менхен-Хельфен, аднак, сьцьвярджае, што Руга проста стаў аднаасобным кіраўніком.

=== Атыла ===
[[Файл:Nuremberg chronicles - Atilla, King of the Huns (CXXXVII).jpg|зьлева|значак|222x222пкс|[[Атыла]], кароль гунаў]]
[[Атыла]], сын Мунзука, стаў уладаром у 40-гадовым узросьце пасьля сьмерці [[Руа]] (таго падчас паходу на [[Канстантынопаль]] уразіла маланка). Пад вяршэнствам Атылы ў яго імпэрыі было аб’яднана да 45 - 50 розных народаў, куды ўваходзілі ў прыватнасьці [[аланы]], [[славяне]], [[герулы]], [[гепіды]], [[скіры]], [[остраготы]].

У 437 годзе, аказваючы дапамогу рымлянам, гуны разграмілі Каралеўства бургундаў. У 441 годзе Атыла ўварваўся ў межы Рымскай імпэрыі й захапілі гарады на тэрыторыі сучаснай Сэрбіі: Вімінацыям, Ніш, Сінгідун і Сірмій&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20221020180132/https://litresp.ru/chitat/ru/%D0%9C/menhen-heljfen-otto/istoriya-i-kuljtura-gunnov Wayback Machine]&lt;/ref&gt;.

У 451 годзе коннае войска Атылы рушыла з Паноніі ўверх уздоўж Дуная, зьнішчаючы як рымскія пагранічныя ўмацаваньні, так і прымушаючы да падпарадкаваньня мясцовыя нямецкія плямёны (квады, маркаманы). Фарсаваўшы Рэйн гуны атакавалі Мец, а таксама Страсбург, Майнц, Вормс і аблажылі Арлеан. Кульмінацыяй паходу стала [[бітва на Каталаўнскіх палёх]]. Вынік бітвы быў незразумелы, аднак рымскі палкаводзец Аэцый палічыў за лепшае адвесьці свае войскі. Атыла на наступны год (у 452 годзе) уварваўся ў Італію, захапіў Аквілею й Мэдыялан.

Пад кіраўніцтвам Атылы гуны й іх зьвязьнікі заваявалі будучую тэрыторыю Нямеччыны, Францыі й Паўночнай Італіі, наклалі даніну на Бізантыю й Заходнюю Рымскую імпэрыю, і, як мяркуецца, захапілі нават частку Скандынавіі&lt;ref&gt;Hedeager, L. Scandinavia and the Huns: an interdisciplinary approach to the Migration era. Norwegian archaeological review 40/1. Oslo, 2007; Reply to James Howard-Johnston and Frands Herschend. Norwegian archaeological review 40/2. Oslo, 2007.&lt;/ref&gt;. 

Сыновамі Атылы былі Ірнек, Эллак, Дэнгізік і Чаба, але ў сувязі з тым, што ў яго былі наложніцы, агульная колькасьць нашчадкаў магла быць значна большай.

=== Нашчадкі Атылы ===
Пасьля сьмерці Атылы й паразы ў [[Бітва пры Недао|бітве пры Недао]], малодшыя сыны Ірнэк і Дэнгізік адступілі да нізоўяў Дуная. Тэрыторыя іх дзяржавы пачала скарачацца. Імя Ірнэка вядома ў розных варыяцыях і зьвязана зь цюрцкім словам ”Эрэн”. Ірнек (Херан) выступаў зьвязьнікам армян у барацьбе з [[Дзяржава Сасанідаў|Сасанідамі]] ў 451 г. і падтрымліваў пэрскага шаха [[Пэроз|Пэроза]] ў 460 г. Яшчэ адзін кіраўнік, [[Амбазук]], валодаў Касьпійскай брамай, гандляваў зь Бізантыяй і Іранам і сябраваў зь імпэратарам Каста й Анастасі.

==== Ліцьвіны ====
{{Глядзіце таксама|Племя пяці родаў}}Згодна зь некаторымі інтэрпрэтацыямі, гунамі называлі племя [[Нэўры|нэўраў]], якое пражывала на тэрыторыі сучаснай Беларусі&lt;ref&gt;[https://knihi.com/Siarhiej_Rassadzin/Ziemli_amal_nieviadomyja_Buducaja_Bielarus_pavodle_antycnych_manuskryptau.html Сяргей Рассадзін. Землі амаль невядомыя. Будучая Беларусь паводле антычных манускрыптаў]&lt;/ref&gt;. Некаторыя крыніцы, параўноўваючы [[імёны ліцьвінаў]] і [[Гуны|гунаў]], знаходзяць мноства падабенстваў&lt;ref&gt;[https://nashaniva.com/310789/comments Наша Ніва]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://kamunikat.org/download.php?item=1735-1.pdf&amp;pubref=1735&lt;/ref&gt; Некаторыя беларусы, якія маюць неславянскія антрапалягічныя рысы асобы, паводле некаторых этнографаў, могуць быць нашчадкамі гунаў&lt;ref&gt;Імперыя Гунаў і азіяцкая ідэнтычнасьць Ліцьвінаў&lt;/ref&gt;.

Гісторык Вельтман знаходзіў сувязь паміж гунскім імем Мундзук і Ліцьвінскім імем [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]]&lt;ref&gt;https://elib.bsu.by/bitstream/123456789/55428/1/kabrzhitskaya-ragoisha.pdf&lt;/ref&gt;:
{{Цытата|Само імя Атыла роднаснае такім формам, як ліцьвінска-беларускія Ягайла, Сьвідрыгайла. Спасылаючыся на Ёрдана, дасьледчык удакладняе імя бацькі Атыла — Мундзьо, Мундзіўх. Гэтыя словы, як лічыць А. Вельтман, адпавядаюць добра знаёмай нам форме Міндоўг. У старажытных тэкстах да імя Атылы часам дадавалі яшчэ і імя Манзухій. А. Вельтман дае гэтаму наступнае тлумачэньне: двайное імя асобы магло быць успрынята як пазначэньне ўласнага імя й імя па бацьку.}}[[Файл:Pontic-650.png|значак|Царства гунаў у Дагестаньне]]

==== Каўкаская Гуньнія ====
'''[[Каўкаская Гуньнія]]''' — некарэктная назва Паволскай Гуньніі VІ-VІІ стагодзьдзяў, якая ўключала базы на [[Каўказ|Каўказе]] й за яго межамі. Царом гунаў у пачатку VІ стагодзьдзя быў [[Болах]], жанаты на [[Баарыкс]] , зьвязьніцы [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыі]].

Затым кіраваў [[Зілігд]], сын [[Амбазук|Амбазука]], зьвязьнік бізантыйскага імпэратара [[Юстыніян I|Юстыянияна]] ў вайне з Сасанідамі, які загінуў у бітве. Яго імя сустракаецца ў бізантыйскіх крыніцах у розных формах, напрыклад, ''Зілгівін'' альбо ''Зілгібі''.

[[Муагер]] стаў царом, забіўшы брата-хрысьціяніна [[Горда|Горду]]. Пазьней сам зьвярнуўся ў хрысьціянства. Імя, магчыма, адбылося ад вугорскага Мадэры, што бліжэй да формы Маг’яр. Ганарліва, хрысьціўшыся, атрымаў дары ад імпэратара Юстыніяна, але быў забіты пры насаджэньні хрысьціянства ў Прыазоўе.
== Геяграфія ==
Імпэрыя Атылы распасьціралася ад [[Балтыйскае мора|Балтыйскага мора]] да [[Каўказ|Каўказа]], і ад Паўднёвай Нямеччыны да [[Уральскія горы|Ўрала]]&lt;ref&gt;[https://www.hrono.ru/biograf/bio_a/atilla.php Аттила]&lt;/ref&gt;. Цэнтрам дзяржавы была былая рымская правінцыя Панонія&lt;ref&gt;https://nauka.tass.ru/nauka/6820530&lt;/ref&gt;.

У склад імпэрыі гунаў у пачатку V стагодзьдзя ўваходзілі наступныя народы: акацыры, раксаланы, анты, аланы, герулы, остготы й [[гепіды]]. Таксама ўладу Атылы прызналі бургунды, зарэйнскія франкі, квады, маркаманы, цюрынгі&lt;ref&gt;[https://kronk.spb.ru/library/bernshtam-an-1951-10.htm А.Н. Бернштам, 1951]&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==
Паводле адной з гіпотэз, гуны адбыліся ад плямёнаў [[:be:Дакі|дакійскай культуры]]. Іншыя дасьледнікі разглядаюць магчымасьць сувязяў гунаў зь іншымі народамі, такімі як [[готы]] й [[славяне]]. Усе гэтыя развагі заснаваны на аналізе археалягічных знаходак, лінгвістычных дадзеных і параўнаньні крыніц розных часавых пэрыядаў.

Гістарычныя крыніцы сьведчаць аб тым, што гуны зьявіліся ў VІ стагодзьдзі да н. на тэрыторыі сучаснай [[Заходняя Малдова|Малдавіі]] й [[Вугоршчына|Вугоршчыны]]. Яны хутка распаўсюдзіліся на большую частку [[Усходняя Эўропа|Ўсходняй Эўропы]] й нават дабраліся да [[Крым|Крыма]]. Князь [[Атыла]], адзін з самых вядомых кіраўнікоў гунаў, кіраваў велізарнай тэрыторыяй, у якую ўваходзіць значная частка Эўропы&lt;ref&gt;[https://sibhistory.ru/istoriya-gunnov-proishozhdenie-rasprostranenie-i-kultura/#i ''История гуннов: происхождение, распространение, культура'']{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
&lt;references /&gt;
[[Катэгорыя:Гуны]]
[[Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Вялікае перасяленьне народаў]]</text>
      <sha1>3zyf124m443ka5abeleuapa94quu5bn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алена Глагоўская</title>
    <ns>0</ns>
    <id>296099</id>
    <revision>
      <id>2667249</id>
      <parentid>2654405</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:35:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7032" sha1="2kpqr23qxbqcgrhszfp2zdawkaezd3i" xml:space="preserve">{{Навуковец
|Імя                  = Алена Глагоўская 
|Лацінка              = 
|Арыгінал імя         = польск. Helena Głogowska
|Фота                 =
|Памер выявы          = 
|Подпіс выявы         = 
|Дата нараджэньня     = {{Нарадзілася|8|4|1959|1}}
|Месца нараджэньня    = 
|Дата сьмерці         = 
|Месца сьмерці        = 
|Навуковая сфэра      = гісторыя, культуралёгія, паліталёгія
|Месца працы          = [[Гданьскі ўнівэрсытэт]]
|Альма-матэр          = 
|Навуковая ступень    = 
|Навуковы кіраўнік    = 
|Папярэднікі          = 
|Знакамітыя вучні     = 
|Вядомы як            = дасьледніца гісторыі беларусаў
|Узнагароды і прэміі  = 
|Сайт                 = 
}}
'''Алена Глагоўская'''&lt;ref&gt;[https://bis.nlb.by/by/documents/139786 Алена Глагоўская]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]&lt;/ref&gt; (нар. 8 красавіка 1959 году, Польшча) — польская і беларуская гісторыца, беларусістка. Старшыня грамады [[БКТ Хатка|Беларускае культурнае таварыства «Хатка»]]. 

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася 8 красавіка 1959 году ў вёсцы Ярылаўка на Беласточчыне&lt;ref&gt;«Не расплысціся ў моры польскасці». Пагутарылі з даследчыцай, якая 33 гады працуе ў беларускай арганізацыі ў Гданьску, MOST, 20 студзеня 2026, https://mostmedia.io/2026/01/20/alena-glagouskaja/ &lt;/ref&gt;.

У 1983 годзе скончыла факультэт журналістыкі і палітычных навук у Варшаўскім унівэрсытэце&lt;ref&gt;Dr hab. Głogowska Helena.
Życiorys naukowy, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, https://www.ukw.edu.pl/pracownicy/strona/helena_glogowska/zyciorys-naukowy/&lt;/ref&gt;.  

Больш за 40 гадоў Алена Глагоўская займаецца нацыянальнымі і этнічнымі праблемамі, а таксама польска-беларускімі адносінамі. Яна выдала некалькі кнігаў  і больш за 700 артыкулаў, апублікаваных у польскіх і замежных зборніках і часопісах&lt;ref&gt;«Не расплысціся ў моры польскасці». Пагутарылі з даследчыцай, якая 33 гады працуе ў беларускай арганізацыі ў Гданьску, MOST, 20 студзеня 2026, https://mostmedia.io/2026/01/20/alena-glagouskaja/&lt;/ref&gt;.

У 1995 годзе атрымала ступень доктаркі гуманітарных навук (на падставе дысэртацыі «Культурныя зьмены ў Беларусі ў 1914-1929 гг.»), а ў 2013 годзе — ступень доктаркі габілітаванай па сацыяльных навуках (на падставе дысэртацыі «Польска-беларускія адносіны ў ХХ стагодзьдзі. Ад Расейскай імпэрыі да Эўрапейскага Зьвязу»)&lt;ref&gt;Dr hab. Głogowska Helena.
Życiorys naukowy, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, https://www.ukw.edu.pl/pracownicy/strona/helena_glogowska/zyciorys-naukowy/&lt;/ref&gt;.

== Кнігі ==
* “Беларусь 1914-1929 пад наступам палітыкі” (1996)
*'“Беларусы на Гданьскім узбярэжжы” (2003)
* “Stosunki polsko-białoruskie w XX wieku. Od Imperium Rosyjskiego do Unii Europejskiej”, Białystok (2012)
* “Za Białorusią świata nie widział”. Rzecz o Teodorze Iljaszewiczu – białoruskim poecie, historyku i działaczu, Wyd. Białoruskie Towarzystwo Historyczne, Białystok (2021)

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.sb.by/articles/yests-u-gdansku-gasts-nnaya-khatka.html А кіруе ёю доктар габілітаваны Алена Глагоўская Ёсць у Гданьску гасцінная “Хатка”] пісаў [[Адам Мальдзіс]]
* [https://kamunikat.eu/alena-glagowskaya-prezentuye-w-belastoku-knigu-pra-khvedara-ilyashevicha Алена Глагоўская прэзентуе ў Беластоку кнігу пра Хведара Ільяшэвіча]
* [https://kamunikat.org/Glogowska_Helena.html Алена Глагоўская] на [[Камунікат]]
* [https://www.racyja.com/archivy/sumezhzha/alena-glagouskaya-khatku-use-atayasaml/ Алена Глагоўская: &quot;Хатку&quot; ўсе атаясамлівалі з беларусамі] на [[Радыё Рацыя]]
* [https://zbsb.info/?p=10997 Юбілей Алены Глагоўскае]
* [https://bis.nlb.by/by/documents/139786 Алена Глагоўская]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]
* [https://media.catholic.by/nv/n3/search.htm?do=search&amp;author=321 Алена Глагоўская]
* [https://www.facebook.com/racyja/posts/-%D1%8F%D0%BA-%D0%B0%D0%B4%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%96-%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C-%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%96-%D1%9E-%D0%B3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%96%D1%86%D0%B0-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0-%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81/1110778567729338/ Алена Глагоўская]
* [https://www.belhistory.eu/archives/800 Рэцэнзія на работу Алены Глагоўскае] ў часопісе [[Беларускі гістарычны агляд]]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Глагоўская, Алена}}
{{Беларусы ў Польшчы}}
[[Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы]]
[[Катэгорыя:Польскія беларусы]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Польшчы]]
[[Катэгорыя:Польскія грамадзкія дзеячы і дзяячкі]]
[[Катэгорыя:Польскія краязнаўцы]]
[[Катэгорыя:Польскія публіцысты]]
[[Катэгорыя:Польскія навукоўцы]]
[[Катэгорыя:Польскія гісторыкі]]</text>
      <sha1>2kpqr23qxbqcgrhszfp2zdawkaezd3i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сафія Кэрлі на адборы ў Вудмана</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297905</id>
    <revision>
      <id>2667237</id>
      <parentid>2648118</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T09:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yirba</username>
        <id>97261</id>
      </contributor>
      <comment>fix date as per https://www.woodmancastingx.com/casting-x/sofia-curly_10239.html</comment>
      <origin>2667237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2076" sha1="gjzft4xop6d17x50v8dllvnhflsvf5r" xml:space="preserve">{{Фільм
| назва        = Сафія Кэрлі на адборы ў Вудмана
| арыгназва    = &lt;!-- {{мова-xx|}} --&gt;{{мова-en|Sofia Curly on Woodman casting}}
| жанр         = [[парнафільм]]
| рэжысэр      = [[П’ер Вудман]]
| прадусар     = [[П’ер Вудман]]
| сцэнарыст    = [[П’ер Вудман]]
| ролі         = [[Сафія Кэрлі]] і інш.
| дата         = {{дата пачатку|9|4|2018|1}}
| час          = 58 хв.
| мова         = [[Расейская мова|расейская]]
| краіна       = {{Просты сьпіс|
* {{Сьцягафікацыя|Беларусь}}
* {{Сьцягафікацыя|Вугоршчына}}
* {{Сьцягафікацыя|Францыя}}
  }}
}}
'''''Сафія Кэрлі на адборы ў Вудмана''''' ({{мова-en|Sofia Curly on Woodman casting}})  — [[парнафільм]] зь [[П’ер Вудман|П’ерам Вудманам]] у 2018 годзе, які зьняў Сафію Кэрлі ў Вугоршчыне ў месьце [[Будапэшт]]&lt;ref name=&quot;вудмансафіякэрлі&quot;&gt;[https://www.woodmancastingx.com/casting-x/sofia-curly_10239.html Сафія Кэрлі] на [[П’ер Вудман]]&lt;/ref&gt;. Мае свой гурток прыхільнікаў на [[ВКонтакте|Укантакце]]&lt;ref&gt;[https://m.vk.com/sofiacurly Гурток прыхільнікаў Сафіі Кэрлі] на [[ВКонтакте|Укантакце]]&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Фільмы 2018 году]]
[[Катэгорыя:Беларускія фільмы 2018 году]]
[[Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы 2010-х гадоў]]
[[Катэгорыя:Беларускія парнаграфічныя фільмы]]
[[Катэгорыя:Францускія парнаграфічныя фільмы]]
[[Катэгорыя:Вугорскія парнаграфічныя фільмы]]</text>
      <sha1>gjzft4xop6d17x50v8dllvnhflsvf5r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>НХЛ 2025—2026 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>299256</id>
    <revision>
      <id>2667226</id>
      <parentid>2665172</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T06:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Плэй-оф */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2667226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6157" sha1="k97hd6ptjv3u5zkgz6r0xcgh7nz329q" xml:space="preserve">'''НХЛ у сэзоне 2025—2026 гадоў''' — 109-ы (108-ы гульнявы) сэзон [[Нацыянальная хакейная ліга|Нацыянальнай хакейнай лігі]], які распачнецца 7 кастрычніка 2025 году&lt;ref name=startdate&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.nhl.com/news/nhl-releases-full-2025-26-schedule|загаловак=NHL announces regular-season schedule for 2025-26|выдавецтва=NHL.com|дата публікацыі=07.2025}}&lt;/ref&gt;, а скончыцца на пачатку чэрвеня 2026 году. Гэта будзе апошні рэгулярны сэзон, дзе ў раскладзе кожнай каманды будзе 82 гульняў, перш чым расклад пашырыцца да 84 гульняў за сэзоне. У сярэдзіне розыгрышу прадугледжаны перапынак у лютым праз удзел хакеістаў НХЛ у [[Зімовыя Алімпійскія гульні 2026 году|зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году]] ў [[Італія|Італіі]]&lt;ref name=&quot;startdate&quot; /&gt;. Плэй-оф Кубка Стэнлі плянуецца пачаць у красавіку 2026 году і завяршыць фіналам [[Кубак Стэнлі|Кубка Стэнлі]] ў чэрвені. Пасьля таго, як папярэдні сэзон «Юта» гуляла пад часовым назовам, гэты сэзон гэтая каманда будзе называцца як «[[Юта Мамат]]»&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.sportsnet.ca/nhl/article/utah-announces-mammoth-as-teams-official-nickname/|загаловак=Utah announces Mammoth as team's official nickname|выдавецтва=Sportsnet|дата публікацыі=05.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Рэгулярны сэзон ==
=== Табліца ===
{{НХЛ/Табліца}}

=== Статыстыка ===
==== Найлепшыя бамбардзіры ====
У гэты сьпіс уключаны толькі дзесяць найлепшых гульцоў, якія набралі найбольшую колькасьць пунктаў цягам рэгулярнага сэзону.
{{НХЛ/СтатыстыкаБамбардзіры}}

==== Найлепшыя брамнікі ====
У гэты сьпіс уключаны толькі дзесяць найлепшых брамнікаў, паводле іхняга адсотку надзейнасьці, здабытага цягам рэгулярнага сэзону. Пры гэтым, каб трапіць у сьпіс брамнікі мусілі згуляць ня меней за 40% ад усіх матчаў сваёй каманды.
{{НХЛ/СтатыстыкаБрамнікі}}

== Плэй-оф ==
{{Плэй-оф НХЛ
| Раўнд1-каманда01=[[Бафала Сэйбрз]]
| Раўнд1-вынік01=3
| Раўнд1-каманда02=[[Бостан Бруінз]]
| Раўнд1-вынік02=2
| Раўнд1-каманда03=[[Тампа Бэй Лайтнінг]]
| Раўнд1-вынік03=2
| Раўнд1-каманда04=[[Манрэаль Канадыенз]]
| Раўнд1-вынік04=3
| Раўнд1-каманда05='''[[Караліна Гарыкейнз]]'''
| Раўнд1-вынік05='''4'''
| Раўнд1-каманда06=[[Атава Сэнатарз]]
| Раўнд1-вынік06=0
| Раўнд1-каманда07=[[Пітсбург Пінгвінз]]
| Раўнд1-вынік07=2
| Раўнд1-каманда08='''[[Філадэлфія Флаерз]]'''
| Раўнд1-вынік08='''4'''
| Раўнд1-каманда09=[[Каларада Эвэланш]]
| Раўнд1-вынік09='''4'''
| Раўнд1-каманда10='''[[Лос-Анджэлес Кінгс]]'''
| Раўнд1-вынік10=0
| Раўнд1-каманда11=[[Далас Старз]]
| Раўнд1-вынік11=2
| Раўнд1-каманда12='''[[Мінэсота Ўайлд]]'''
| Раўнд1-вынік12='''4'''
| Раўнд1-каманда13=[[Вэгас Голдэн Найтс]]
| Раўнд1-вынік13=3
| Раўнд1-каманда14=[[Юта Мамат]]
| Раўнд1-вынік14=2
| Раўнд1-каманда15=[[Эдмантан Ойлерз]]
| Раўнд1-вынік15=2
| Раўнд1-каманда16='''[[Анагайм Дакс]]'''
| Раўнд1-вынік16='''4'''
| Раўнд2-месца01=
| Раўнд2-каманда01=
| Раўнд2-вынік01=
| Раўнд2-месца02=
| Раўнд2-каманда02=
| Раўнд2-вынік02=
| Раўнд2-месца03=
| Раўнд2-каманда03=[[Караліна Гарыкейнз]]
| Раўнд2-вынік03=
| Раўнд2-месца04=
| Раўнд2-каманда04=[[Філадэлфія Флаерз]]
| Раўнд2-вынік04=
| Раўнд2-месца05=
| Раўнд2-каманда05=[[Лос-Анджэлес Кінгс]]
| Раўнд2-вынік05=
| Раўнд2-месца06=
| Раўнд2-каманда06=[[Мінэсота Ўайлд]]
| Раўнд2-вынік06=
| Раўнд2-месца07=
| Раўнд2-каманда07=
| Раўнд2-вынік07=
| Раўнд2-месца08=
| Раўнд2-каманда08=[[Анагайм Дакс]]
| Раўнд2-вынік08=
| Раўнд3-месца01=
| Раўнд3-каманда01=
| Раўнд3-вынік01=
| Раўнд3-месца02=
| Раўнд3-каманда02=
| Раўнд3-вынік02=
| Раўнд3-месца03=
| Раўнд3-каманда03=
| Раўнд3-вынік03=
| Раўнд3-месца04=
| Раўнд3-каманда04=
| Раўнд3-вынік04=
| Раўнд4-месца01=
| Раўнд4-каманда01=
| Раўнд4-вынік01=
| Раўнд4-месца02=
| Раўнд4-каманда02=
| Раўнд4-вынік02=
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.nhl.com/ Падзеі сэзону 2025—2026] на сайце nhl.com {{Ref-en}}

{{Сэзоны НХЛ}}

[[Катэгорыя:Сэзоны НХЛ|2025—2026]]</text>
      <sha1>k97hd6ptjv3u5zkgz6r0xcgh7nz329q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маскі (зьніклае паселішча)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>299728</id>
    <revision>
      <id>2667240</id>
      <parentid>2647571</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:15:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Крыніцы */</comment>
      <origin>2667240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6504" sha1="51gdsq9raicqdvbqeazs36ekze5tvws" xml:space="preserve">'''Маскі́''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, futor Maszki — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхал Сэрвацы]]  з старэйшай галіны і апошні ў родзе [[Вішнявецкія|Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

У візыце цэркваў Брагінскага дэканату 1740 году засьведчана, што жыхары 4 двароў (×6 — прыкладна 24 асобаў) у Маськах былі прыхаджанамі Брагінскай Сьвята-Мікалаеўскай царквы&lt;ref&gt;Апісаньне цэркваў Любарскага, Бердычаўскага, Чуднаўскага, Жытомірскага, Радамышальскага, Дымерскага, Оўруцкага, Брагінскага і Ястаўскага дэканатаў. 1730–1739 // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
[[Файл:Хутар Маскі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|170пкс|Хутар Маскі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

На 1754 год з 7 двароў (каля 42 жыхароў) хутара Машкі Брагінскага маёнтку выплачваліся «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 1 злоты і паўтары грошы, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 4 злотых і 6 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 189&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Хутар Маскі названы ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Маскі – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] спачатку Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, вядома, што хутары [[Буркі]], [[Бакуны (Гомельская вобласьць)|Бакуны]], Маскі, Лешчуны, [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]] і іншыя добры належалі панам Людвіку і Алаізію Ракіцкім&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]][[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>51gdsq9raicqdvbqeazs36ekze5tvws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ГАЗ ГАЗель</title>
    <ns>0</ns>
    <id>299822</id>
    <revision>
      <id>2667114</id>
      <parentid>2666233</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:25:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14772" sha1="l94qler7ttbpmbswswv6k1korawu7kd" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «ГАЗ ГАЗель»
|выява               = [[Файл:Tscheljabinsk-Marschrut-Taxi-3.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Горкаўскі аўтамабільны завод]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1994]]–present
|зборка              = 
|папярэднік          = [[РАФ-2203]]
|наступнік           = [[ГАЗель-NEXT]]
|кляса               = LCV
|тып кузаву          = тэнт, фургон, шасі
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            = '''ГАЗель Cargo Van (1994-1999):'''&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1994-1999 FSC Lublin High-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|1995-1998 ЗИЛ-5301CC]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1994-1999 УАЗ-452 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель minibus (1994-1999):'''&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1994-1999 FSC Lublin High-Roof Long Wheelbase Minibus]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|1995-1999 ЗИЛ-325010]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1994-1999 УАЗ-452 minibus]]&lt;br/&gt;'''3302 2-door standard cab (1994-1999):'''&lt;br/&gt;[[Hyundai Porter|1993–1996 Hyundai Porter 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br /&gt;[[FSC Lublin|1994-1999 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|1995-1999 ЗИЛ-5301 2-door standard cab dual rear wheel truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1994-1999 УАЗ-3303 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;'''330232 Газель Фермер (1994-1999):'''&lt;br/&gt;[[Hyundai Porter|1993-1996 Hyundai Porter 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br /&gt;[[FSC Lublin|1993-1998 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|1995-1998 ЗИЛ-5301 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1994-1998 УАЗ-390945 Фермер dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель Cargo Van (1999-2002):'''&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1999-2002 FSC Lublin High-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|1999-2002 ЗИЛ-5301CC]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1999-2002 УАЗ-452 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель minibus (1999-2002):'''&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1999-2002 FSC Lublin High-Roof Long Wheelbase Minibus]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|1999-2002 ЗИЛ-325010]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1999-2002 УАЗ-452 minibus]]&lt;br/&gt;'''3302 2-door standard cab (1999-2002):'''&lt;br/&gt;[[Hyundai Porter|1996–2004 Hyundai Porter 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br /&gt;[[FSC Lublin|1999-2002 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|1999-2002 ЗИЛ-5301 2-door standard cab dual rear wheel truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1999-2002 УАЗ-3303 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;'''330232 Газель Фермер (1999-2002):'''&lt;br/&gt;[[Hyundai Porter|1996–2004 Hyundai Porter 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br /&gt;[[FSC Lublin|1999-2002 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|1999-2002 ЗИЛ-5301 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1999-2002 УАЗ-390945 Фермер dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель Cargo Van (2003-2010):'''&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2003-2007 FSC Lublin High-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|2003-2010 ЗИЛ-5301CC]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|2003-2010 УАЗ-452 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель minibus (2003-2010):'''&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2003-2007 FSC Lublin High-Roof Long Wheelbase Minibus]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|2003-2010 ЗИЛ-325010]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|2003-2010 УАЗ-452 minibus]]&lt;br/&gt;'''3302 2-door standard cab (2003-2010):'''&lt;br/&gt;[[Foton Aumark|Foton Aumark FL 2800 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br /&gt;[[FSC Lublin|2003-2007 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|ЗИЛ-5301 2-door standard cab dual rear wheel truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-452|2003-2010 УАЗ-3303 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;'''330232 Газель Фермер (2003-2010):'''&lt;br/&gt;[[Foton Aumark|Foton Aumark FL 2800 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br /&gt;[[FSC Lublin|2003-2007 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|2003-2010 ЗИЛ-5301 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|2003-2010 УАЗ-390945 Фермер dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель Бизнес Cargo Van:'''&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2011–2013 DZT Pasagon High-Roof Long Wheelbase Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|2011–2014 ЗИЛ-5301CC]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|2011–2013 УАЗ-452 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель Бизнес minibus:'''&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2011–2013 DZT Pasagon High-Roof Long Wheelbase Minibus]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|2011–2014 ЗИЛ-325010]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|2011–2013 УАЗ-452 minibus]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель Бизнес 3302 2-door standard cab:'''&lt;br/&gt;[[Foton Aumark|Foton Aumark FL 2800 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br /&gt;[[FSC Lublin|2011–2013 DZT Pasagon 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-door standard cab]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|2011–2014 ЗИЛ-5301 2-door standard cab dual rear wheel truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-452|2011–2013 УАЗ-3303 2-door standard cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель Бизнес (33023-288):'''&lt;br/&gt;[[Foton Aumark|Foton Aumark FL 2800 4-door double cab]]&lt;br /&gt;[[FSC Lublin|2011–2013 DZT Pasagon 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 4-door double cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[ЗІЛ-5301|2011–2014 ЗИЛ-5301 4-door double cab]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|2011–2013 УАЗ-390945 Фермер dual rear wheel truck]]
|commons             = 
}}
[[ГАЗ ГАЗель]] (руск. ГАЗе́ль) — серыя лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў — пікапаў, фургонаў і мікрааўтобусаў — вытворчасці расійскага аўтавытворцы [[ГАЗ]]. На момант распаду Савецкага Саюза і пераходу да рынкавай эканомікі расійская аўтамабільная прамысловасць не выпускала запатрабаваных ЛКТВ, падобных да класа [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986–2000 Ford Transit]] або [[Volkswagen Transporter T4]]. «ГАЗель» мае шмат агульных дэталяў з легкавымі аўтамабілямі кампаніі (асабліва [[ГАЗ-31029]]); фактычна, мадэлі, якія выпускаліся да 1998 года, мелі такую ​​ж рашотку радыятара, а рухавікі для «Волгі» выкарыстоўваліся ў «ГАЗелі» да 2010 года. Рыжскі аўтобусны завод, які раней вырабляў мікрааўтобусы для ўсяго СССР, застаўся ў Латвіі і цяпер патрабаваў, каб яго аўтамабілі прадаваліся на цяпер ужо замежным расійскім рынку за цвёрдую валюту. Рэагуючы на ​​гэтую рынкавую магчымасць, ГАЗ хутка распрацаваў уласны лёгкі камерцыйны аўтамабіль пад назвай «ГАЗель» (назва — гэта каламбур ад «газелі»), які разам з больш лёгкай версіяй «Собаль» цяпер займае большую частку расійскага рынку фургонаў і лёгкіх грузавікоў і мае моцныя пазіцыі на рынках іншых краін СНД, лічачыся самым папулярным і паспяховым прадуктам ГАЗа, у тым ліку фургоны (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[РАФ-977|РАФ-977K]], і [[РАФ-2203|РАФ-2203 cargo van]]), мікрааўтобусы (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]], [[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]], і [[РАФ-2203|РАФ-2203 4-door minibus]]), грузавікі з адной кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|Alfa Romeo 950 extended cab chassis truck]], [[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Chassis Truck]], [[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Chassis Truck]], [[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Chassis Truck]], і [[Dodge 50 Series|Renault-Dodge 50 Series 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]), і грузавікі з падвойнай кабінай, Серыя ГАЗ ГАЗель, асабліва фургоны і мікрааўтобусы, звычайна выкарыстоўвае аднакаляровую або «манаблокавую» канструкцыю, якая аб'ядноўвае рухавік, салон і грузавое аддзяленне ў адзіны аб'ём. Такая канфігурацыя характэрная для класіфікацыі лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў (LCV).

Дызайн «ГАЗелі» павярхоўна нагадвае [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986–2000 Ford Transit]], але паміж гэтымі двума аўтамабілямі няма нічога агульнага. Нягледзячы на ​​мінімальныя мадэрнізацыі, яна застаецца вельмі паспяховай на расійскім рынку.

==Варыянты==

[[ГАЗ Соболь]] — гэта больш лёгкая версія ГАЗелі, пабудаваная на больш кароткай колавай базе. Яна была прадстаўлена ў 1998 годзе.

[[ГАЗ-3310 Валдай]] — гэта больш цяжкая версія ГАЗелі, пабудаваная на больш доўгай колавай базе. Яна была прадстаўлена ў 2003 годзе і знята з вытворчасці ў 2015 годзе.

Кабіна ГАЗелі таксама выкарыстоўваецца для будаўніцтва гусенічных пазадарожнікаў, такіх як ГАЗ-3409 «Бабр».

Перад тым, як ГАЗ прадставіў свой уласны мікрааўтобус на базе ГАЗелі, розныя невялікія расійскія заводы пачалі перабудоўваць панэльныя фургоны ГАЗелі ў мікрааўтобусы («Пскова-2214», «СТГ-01») і розныя кастомныя аўтамабілі. Некалькі расійскіх і ўкраінскіх заводаў дагэтуль вырабляюць кастомныя аўтобусы і машыны хуткай дапамогі на базе ГАЗеляў пакаленняў «Бізнес» і «NEXT».

[[Катэгорыя:Аўтамабілі ГАЗ]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі СССР]]</text>
      <sha1>l94qler7ttbpmbswswv6k1korawu7kd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ГАЗель-NEXT</title>
    <ns>0</ns>
    <id>299845</id>
    <revision>
      <id>2667110</id>
      <parentid>2666232</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14670" sha1="2b9utu4378vyy8aleu4yjqood6x0vup" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «ГАЗ ГАЗель-NEXT»
|выява               = [[Файл:2017 GAZ Gazelle Next 2.8D Long Cab Napred.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Горкаўскі аўтамабільны завод]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[2013]]–present
|зборка              = 
|папярэднік          = [[ГАЗ ГАЗель|2010-2013 ГАЗ ГАЗель Бизнес]]
|кляса               = LCV
|тып кузаву          = тэнт, фургон, шасі
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп = мэханічная, 5- або 6-ступеньчатая
|прывад              = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            = '''ГАЗель-NEXT Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van:'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|Fiat Ducato Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (2013-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Foton Toano|Foton Toano Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano C Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|MB Sprinter Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (2014-2018)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|MB Sprinter Extended-Length Dual Rear Wheel Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt; [[Nissan NV400|2014-2021 Nissan NV400 Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Renault Master|2014–2024 Renault Master Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Extended-Length Dual Rear Wheel Crew Van (2017-present)]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель-NEXT Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van:'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|Fiat Ducato Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2013-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Foton Toano|Foton Toano Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano C Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van]] &lt;br /&gt; [[Nissan NV400|2014-2021 Nissan NV400 Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|MB Sprinter Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2014-2018)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|MB Sprinter Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Renault Master|2014–2024 Renault Master Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2017-present)]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель-NEXT Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus:'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|Fiat Ducato Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus (2013-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Foton Toano|Foton Toano Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|2014-2021 Nissan NV400 Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus (XDD)]]&lt;br&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Opel Movano|Opel Movano C Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2014-2018 MB Sprinter Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|MB Sprinter Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Renault Master|2014–2024 Renault Master Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Renault Master|Renault Master Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Extended-Length Dual Rear Wheel Minibus (2017-present)]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель-NEXT 2-door single cab dual rear wheel chassis truck:'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2013-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Foton Aumark|Foton Aumark S3 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|2014-2021 Nissan NV400 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Opel Movano|Opel Movano B 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano C 2-door single cab chassis truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|MB Sprinter 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2014-2018)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|MB Sprinter 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Renault Master|2014–2024 Renault Master 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (XDD)]] &lt;br /&gt; [[TATA SFC-407|TATA SFC-407 2-door single cab dual rear wheel truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2017-present)]]&lt;br/&gt;'''ГАЗель-NEXT 4-door double cab chassis truck:'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-door double cab dual rear wheel chassis truck (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-door double cab dual rear wheel chassis truck (2013-present)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit 4-door double cab dual rear wheel chassis truck (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|2014-2021 Nissan NV400 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Foton Aumark|Foton Aumark S3 4-door double cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-door double cab dual rear wheel chassis truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-door double cab dual rear wheel chassis truck (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-door double cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Movano|Opel Movano B 4-door double cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano C 4-door double cab dual rear wheel chassis truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2014-2018 MB Sprinter 4-door double cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|MB Sprinter 4-door double cab dual rear wheel chassis truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-door double cab dual rear wheel chassis truck (2013-present)]] &lt;br /&gt; [[Renault Master|2014–2024 Renault Master 4-door double cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-door double cab dual rear wheel chassis truck (XDD)]] &lt;br /&gt; [[TATA SFC-407|TATA SFC-407 4-door double cab dual rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-door double cab dual rear wheel chassis truck (2017-present)]]
|commons             = 
}}
'''«ГАЗель NEXT»''' — гэта абноўленая версія арыгінальнай серыі сярэднетанажных фургонаў і грузавікоў «ГАЗель», якія выпускаюцца расійскім аўтамабільным гігантам [[ГАЗ]]. Яна вырабляецца разам з арыгінальнай «ГАЗеллю», якая цяпер вядомая як «ГАЗель Бізнес», «ГАЗель Некст» выпускаецца ў розных тыпах кузава, у тым ліку грузавыя фургоны (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[РАФ-977|РАФ-977K]], [[РАФ-2203|РАФ-2203 cargo van]], [[ГАЗ ГАЗель|1994-1999 ГАЗ ГАЗель cargo van]], [[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ ГАЗель cargo van]], [[ГАЗ ГАЗель|2003-2010 ГАЗ ГАЗель cargo van]], і [[ГАЗ ГАЗель|2010-2013 ГАЗ ГАЗель Бизнес cargo van]]), мікрааўтобусы (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]], [[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]], [[РАФ-2203|РАФ-2203 4-door minibus]], [[ГАЗ ГАЗель|1994-1999 ГАЗ ГАЗель minibus]], [[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ ГАЗель minibus]], [[ГАЗ ГАЗель|2003-2010 ГАЗ ГАЗель minibus]], і [[ГАЗ ГАЗель|2010-2013 ГАЗ ГАЗель Бизнес minibus]]), грузавікі з адной (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Chassis Truck]], [[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Chassis Truck]], [[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Chassis Truck]], [[Dodge 50 Series|Renault-Dodge 50 Series 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[ГАЗ ГАЗель|1994-1999 ГАЗ-3302 2-door single cab truck]], [[ГАЗ ГАЗель|1999-2003 ГАЗ-3302 2-door single cab truck]], [[ГАЗ ГАЗель|2003-2010 ГАЗ-3302 2-door single cab truck]], і [[ГАЗ ГАЗель|2010-2013 ГАЗ-3302 ГАЗель Бизнес 2-door single cab truck]]), фургоны экіпажа, і грузавікі з падвойнай кабінамі.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі ГАЗ]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі СССР]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2013 годзе]]</text>
      <sha1>2b9utu4378vyy8aleu4yjqood6x0vup</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tesla Model Y</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300197</id>
    <revision>
      <id>2667108</id>
      <parentid>2665020</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3948" sha1="ci9ezp60k95chmkb7vujveimsmwrgty" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «Tesla Model Y»
|выява               = [[Файл:0 Tesla Model Y 3.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Tesla, Inc.]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[2020]]–present
|зборка              = 
|кляса               = 
|тып кузаву          = SUV
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            = '''Model Y (2020-2024):'''&lt;br/&gt;[[Avatr 11|2020-2024 Avatr 11]]&lt;br/&gt;[[BMW iX3|BMW iX3 (G08)]]&lt;br/&gt;[[Fisker Ocean]]&lt;br/&gt;[[Ford Mustang Mach-E|2020-2024 Ford Mustang Mach-E]]&lt;br/&gt;[[MG Marvel R|Roewe Marvel X]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz EQC]]&lt;br/&gt;[[Nissan Ariya|2022-2024 Nissan Ariya]]&lt;br/&gt;[[Cupra Tavascan|2023-2025 Cupra Tavascan]]&lt;br/&gt;[[Škoda Enyaq iV|2020-2024 Škoda Enyaq iV Standard SUV]]&lt;br/&gt;[[Toyota bZ4X|2022-2025 Toyota bZ4X]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen ID.4|2021-2024 Volkswagen ID.4]]&lt;br/&gt;[[Jaguar I-Pace]]&lt;br/&gt;[[Audi Q4 e-tron|2022-2025 Audi Q4 e-tron]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Ioniq 5|2021-2024 Hyundai Ioniq 5]]&lt;br/&gt;[[Kia EV6|2021-2024 Kia EV6]]&lt;br/&gt; '''Model Y (2025-present):'''&lt;br/&gt;[[Avatr 11|Avatr 11 (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[BMW iX3|BMW iX3 (NA5)]]&lt;br/&gt;[[Ford Mustang Mach-E|Ford Mustang Mach-E (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Honda Prologue]]&lt;br/&gt;[[MG Marvel R|2025-2026 MG Marvel R]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz GLC EV]]&lt;br/&gt;[[Nissan Ariya|Nissan Ariya (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Cupra Tavascan|Cupra Tavascan (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Škoda Enyaq iV|Škoda Enyaq iV Standard SUV (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Toyota bZ4X|Toyota bZ4X (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen ID.4|Volkswagen ID.4 (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Audi Q4 e-tron|Audi Q4 e-tron (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Porsche Macan|Porsche Macan E-Tech (XAB)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Ioniq 5|Hyundai Ioniq 5 (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Kia EV6|Kia EV6 (2025-present)]]
|commons             = 
}}
[[Tesla Model Y]] — гэта кампактны электрычны красовер-пазадарожнік, які вырабляецца кампаніяй [[Tesla, Inc.]] з 2020 года.

==Падцяжка твару (2025)==
10 студзеня 2025 года кампанія Tesla выпусціла абноўленую версію Model Y з доўгім запасам ходу. Новая Model Y, якая мае ўнутраную кодавую назву «Juniper», мае паўнавартасную светлавую панэль у якасці дзённых хадавых агнёў і задняга ліхтара, а таксама сэнсарны экран для пасажыраў на задніх сядзеннях. Максімальная хуткасць версій без прадукцыйнасці была зніжана са 135 да 125 міль у гадзіну (з 217 да 201 км/г). Версія з доўгім запасам ходу таксама павялічыла запас ходу з 428 да 447 міль (з 688 да 719 км). Паколькі кліенты іншых мадэляў скардзіліся на адсутнасць перамыкача паваротнікаў, абноўленая Model Y 2025 года захавала традыцыйны перамыкач паваротнікаў.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Tesla|Model Y]]
[[Катэгорыя:Электрамабілі]]
[[Катэгорыя:Кросоверы]]</text>
      <sha1>ci9ezp60k95chmkb7vujveimsmwrgty</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667109</id>
      <parentid>2667108</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T15:40:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4307" sha1="8cpff24pr5dqys2cwpic3r21ipgk8ha" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «Tesla Model Y»
|выява               = [[Файл:0 Tesla Model Y 3.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Tesla, Inc.]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[2020]]–present
|зборка              = 
|кляса               = 
|тып кузаву          = SUV
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            = '''Model Y (2020-2024):'''&lt;br/&gt;[[Avatr 11|2020-2024 Avatr 11]]&lt;br/&gt;[[BMW iX3|BMW iX3 (G08)]]&lt;br/&gt;[[Fisker Ocean]]&lt;br/&gt;[[Ford Mustang Mach-E|2020-2024 Ford Mustang Mach-E]]&lt;br/&gt;[[MG Marvel R|Roewe Marvel X]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz EQC]]&lt;br/&gt;[[Nissan Ariya|2022-2024 Nissan Ariya]]&lt;br/&gt;[[Cupra Tavascan|2023-2025 Cupra Tavascan]]&lt;br/&gt;[[Škoda Enyaq iV|2020-2024 Škoda Enyaq iV Standard SUV]]&lt;br/&gt;[[Toyota bZ4X|2022-2025 Toyota bZ4X]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen ID.4|2021-2024 Volkswagen ID.4]]&lt;br/&gt;[[Jaguar I-Pace]]&lt;br/&gt;[[Audi Q4 e-tron|2022-2025 Audi Q4 e-tron]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Ioniq 5|2021-2024 Hyundai Ioniq 5]]&lt;br/&gt;[[Kia EV6|2021-2024 Kia EV6]]&lt;br/&gt; '''Model Y (2025-present):'''&lt;br/&gt;[[Avatr 11|Avatr 11 (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[BMW iX3|BMW iX3 (NA5)]]&lt;br/&gt;[[Ford Mustang Mach-E|Ford Mustang Mach-E (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Honda Prologue]]&lt;br/&gt;[[MG Marvel R|2025-2026 MG Marvel R]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz GLC EV]]&lt;br/&gt;[[Nissan Ariya|Nissan Ariya (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Cupra Tavascan|Cupra Tavascan (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Škoda Enyaq iV|Škoda Enyaq iV Standard SUV (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Toyota bZ4X|Toyota bZ4X (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen ID.4|Volkswagen ID.4 (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Audi Q4 e-tron|Audi Q4 e-tron (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Porsche Macan|Porsche Macan E-Tech (XAB)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Ioniq 5|Hyundai Ioniq 5 (2025-present)]]&lt;br/&gt;[[Kia EV6|Kia EV6 (2025-present)]]
|commons             = 
}}
[[Tesla Model Y]] — гэта кампактны электрычны красовер-пазадарожнік, які вырабляецца кампаніяй [[Tesla, Inc.]] з 2020 года, Прэзентаваная ў сакавіку 2019 года як пятая вытворчая мадэль кампаніі, Model Y з'яўляецца самым прадаваным электрамабілём усіх часоў, прадаючыся ў колькасці больш за 2,16 мільёна адзінкаў па ўсім свеце.

==Падцяжка твару (2025)==
10 студзеня 2025 года кампанія Tesla выпусціла абноўленую версію Model Y з доўгім запасам ходу. Новая Model Y, якая мае ўнутраную кодавую назву «Juniper», мае паўнавартасную светлавую панэль у якасці дзённых хадавых агнёў і задняга ліхтара, а таксама сэнсарны экран для пасажыраў на задніх сядзеннях. Максімальная хуткасць версій без прадукцыйнасці была зніжана са 135 да 125 міль у гадзіну (з 217 да 201 км/г). Версія з доўгім запасам ходу таксама павялічыла запас ходу з 428 да 447 міль (з 688 да 719 км). Паколькі кліенты іншых мадэляў скардзіліся на адсутнасць перамыкача паваротнікаў, абноўленая Model Y 2025 года захавала традыцыйны перамыкач паваротнікаў.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Tesla|Model Y]]
[[Катэгорыя:Электрамабілі]]
[[Катэгорыя:Кросоверы]]</text>
      <sha1>8cpff24pr5dqys2cwpic3r21ipgk8ha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ford Transit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300367</id>
    <revision>
      <id>2667147</id>
      <parentid>2666706</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26437-61</username>
        <id>97251</id>
      </contributor>
      <origin>2667147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="302562" sha1="5i67wvab1kd3x3m9pxbiqa6xvftd8yj" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «Ford Transit»
|выява               = [[Файл:M-ford-transit-negrete-villadiego-2025.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Ford Motor Company]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1965]]-present
|зборка              = 
|папярэднік          = '''Europe:''' [[Ford Thames 400E]]&lt;br/&gt;'''North America:''' [[Ford E-Series]]
| наступнік                    = [[Ford Transit Custom]] (for Ford Tourneo)
|кляса               =
|тып кузаву          = 
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|commons             = 
}} 
[[Ford Transit]] — гэта сямейства лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў, якія вырабляюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1965 года, у асноўным як грузавы фургон, але таксама даступны ў іншых канфігурацыях, у тым ліку як вялікі пасажырскі фургон (які прадаецца як Ford Tourneo на некаторых рынках з 1995 года), шасі фургона з разрэзам і пікап. Аўтамабіль таксама вядомы як Ford T-Series (T-150, T-250, T-350), гэтая наменклатура агульная з іншымі лёгкімі камерцыйнымі аўтамабілямі Ford, грузавікамі [[Ford F-Series]] і шасі [[Ford E-Series]]. Па стане на 2015 год было прададзена 8 мільёнаў фургонаў Transit, што робіць яго трэцім самым прадаваным фургонам усіх часоў, і ён выпускаўся на чатырох асноўных пакаленнях платформы (дэбютаваў у 1965, 1986, 2000 і 2013 гадах адпаведна), з рознымі «фэйсліфтінгавымі» версіямі кожнай з іх.

==Taunus Transit (1953)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Taunus Transit»
| выява               = [[Файл:Techno-Classica 2025, Essen (P1045777).jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford Motor Company]]»
| гады       = 1953-1965
|наступнік           = [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 (1965-1970)]]
| падобныя           = '''Taunus Transit Panel Van:'''&lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]&lt;br&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]] &lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Panel Furgon]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[VW T1|VW T1 Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Panel Van]]&lt;br /&gt;[[FSC Żuk|1958-1966 Żuk A-05]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Panel Van]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|1964-1966 РАФ-977K]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59-F]]&lt;br/&gt;'''Taunus Transit Kombi Van:'''&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[VW T1|VW T1 Kombi]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Kombi Van]]&lt;br /&gt; [[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Kombi Van]]&lt;br&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Kombi Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Kombi Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1958-1966 Żuk A-07]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Kombi Furgon]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Kombi Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone Promiscuo (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone Promiscuo]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 Kombi Van]]&lt;br/&gt;'''Taunus Transit Bus:'''&lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Car (R2060)]] &lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[VW T1|VW T1 Bus]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Minibus]]&lt;br /&gt;[[FSC Żuk|1958-1966 Żuk A-18]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Minibus]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Omnibus (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Minibus]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Minibus]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]&lt;br/&gt;'''Taunus Transit 2-Door Regular Cab Pickup Truck:'''&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-13 Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 2-Door Regular Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Regular Cab Pickup]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Nysa|Nysa N59 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; '''Taunus Transit Doppelkabine Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 4-Door Double Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 4-Door Double Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg 4-Door Double Cab Pickup]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador 4-Door Double Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T1|VW T1 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Żuk|Żuk A-16 Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 4-Door Double Cab Pickup Truck]]
}}

==Першае пакаленне (1965)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (1965-1977)»
| выява               = [[Файл:1973 Ford Transit.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford Motor Company]]»
| гады       = 1965-1977
| папярэднік   = [[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit]]&lt;br/&gt;[[Ford Thames 400E]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#1978—1985|1978—1985 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit Mk1 Standard Roof Panel Van:'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Panel Van]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 F]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|Żuk A-05]]/[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]&lt;br/&gt;[[ZSD Nysa|Nysa 501 F]]/[[ZSD Nysa|Nysa 521 F]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Panel Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1977 Škoda 1203 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Panel Van (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Panel Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Panel Van]] &lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 1500 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Panel Furgon]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Panel Van]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 Standard Roof Crew Van:'''&lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-07]]/[[FSC Żuk|Żuk A-07 B]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Crew Van]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Crew Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Crew Van]] &lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Crew Van (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Crew Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Peugeot J7|Peugeot J7 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 1500 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Crew Van]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter Crew Van T2 (Typ 2)]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Standard Roof Minibus:'''&lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 M]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-18]]/[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]&lt;br/&gt;[[ZSD Nysa|Nysa 501 M]]/[[ZSD Nysa|Nysa 521 M]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Minibus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Minibus]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[РАФ-977|РАФ-977ДМ Low Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1977 Škoda 1203 Minibus]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Low Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Minibus (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Minibus]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[Peugeot J7|Peugeot J7 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 1500 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Minibus]]&lt;br/&gt; [[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Bus T2 (Typ 2)]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 LWB Panel Van:'''&lt;br/&gt; [[Fiat 625|Fiat 625 N2 Furgone]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Panel Van (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Kastenwagen]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 LWB Crew Van:'''&lt;br/&gt; [[Fiat 625|Fiat 625 N2 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Crew Van (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 LWB Minibus:'''&lt;br/&gt; [[Fiat 625|Van Hool-Fiat 625 N2]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Minibus (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1977 Škoda 1203 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-11 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|Bedford CALC Mk3 2-Door Chassis Cab]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-3303|1965-1977 УАЗ-3303 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 2-Door Chassis Cab]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 2-Door Chassis Cab]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 2500 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce 2-Door Single Cab Chassis Truck (H10)]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 2-Door Chassis Single Cab Unit]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-3303|1965-1977 УАЗ-3303 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|Bedford CALC Mk3 Double Cab and Chassis Unit]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 4-Door Double Cab and Chassis Unit]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 4-Door Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 2500 Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna Double Cab Single Rear Chassis Truck (1969–1977)]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г Double Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 4-Door Double Cab and Chassis Unit]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 4-Door Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Chassis Double Cab Unit]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis Cab Unit]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Double Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Double Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 2-Door Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-11 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Regular Cab Pickup]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 2-Door Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 single rear wheel pickup truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B single rear wheel pickup truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Cab Pickup]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762ВДП Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz double cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]
}}
Ford Transit Mk1, выпушчаны ў 1965 годзе, — гэта камерцыйны фургон, які змяніў рынак лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў у Вялікабрытаніі і Еўропе. Ён быў распрацаваны сумесна Ford of Britain і Ford of Germany, замяніўшы папярэднія мадэлі, такія як Thames 400E і Taunus Transit. Mk1 вядомы сваёй універсальнасцю, грузавой прасторай і пасадкай кіроўцы, падобнай да легкавога аўтамабіля, што робіць яго кіравальным лягчэйшым, чым многія яго канкурэнты, і выпускаўся да 1978 года. Mk1 задаў стандарт для будучых мадэляў Transit, зрабіўшы Ford вядучым імем у вытворчасці лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў для пакаленняў рамеснікаў і дастаўшчыкоў, Арыгінальны Ford Transit Mk1 у асноўным выпускаўся з нізкім дахам панэльнага фургона (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]]), нізкім дахам мікрааўтобуса (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]]), пікапа з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]]), шасі з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]]), пікапа з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], і [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]), шасі з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], і [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]), панэльнага фургона з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), мікрааўтобуса з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), Low Roof Crew Kombi, LWB Crew Kombi, Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, і Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

===1978—1985===
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (1978-1985)»
| выява               = [[Файл:1978 Ford Transit van, ice cream van conversion (22381174286).jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 1978-1985
| папярэднік   = [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|1971-1977 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986-2000 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit Standard Roof Panel Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1980-1985)]]&lt;br/&gt;[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Panel Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Panel Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 Standard Roof Crew Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Crew Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Crew Van]] &lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Crew Van (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Crew Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Crew Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit Standard Roof Minibus (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Minibus]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Minibus]] &lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón mixto 9 plazas]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Minibus (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Double Cab Pickup Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Panel Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Panel Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Panel Van]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Crew Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Crew Van]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit LWB Dual Rear Wheel Minibus (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Minibus]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Minibus]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt; [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Minibus]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Minibus]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]
}}

У жніўні 1977 года была прадстаўлена абноўленая версія — унутры Ford яна называлася «Transit 1978 1⁄2», але звычайна яе называлі Transit Mark II, — якая атрымала перароблены, даўжэйшы носавы адсек, здольны цяпер правільна прымаць шэрагавы рухавік замест Essex і Cologne V4, таму рухавік Pinto з Cortina стаў асноўнай сілавой устаноўкай Transit. Новы дызайн пярэдняй часткі прывёў Transit у адпаведнасць з астатнімі аўтамабілямі пасажырскага класа Ford of Europe таго часу з квадратнымі фарамі і чорнай красавіцай з жалюзямі, хаця задняя частка засталася нязменнай. Суровы прыборны шчыт Mk1 з адным блокам прыбораў быў заменены на шырокую пластыкавую панэль з больш поўным кластрам прыбораў і пераключальнікаў, узятых ад Taunus/Cortina Mk4. Многія ўладальнікі флоту сутыкнуліся з перадчасным зносам распрастанія кулачкоў у ранніх вузлах Pinto у Cortina, і на працягу двух гадоў Transit 75 быў даступны з рухавіком Ford Kent 1,6 л з крос-флоў канфігурацыяй, Арыгінальны Ford Transit Mk2 у асноўным выпускаўся з нізкім дахам панэльнага фургона (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Cargo Van (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Cargo Van (1971-1977)]]), нізкім дахам мікрааўтобуса (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Minibus (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Minibus (1971-1977)]]), пікапа з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]]), шасі з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]]), пікапа з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]]), шасі з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]]), панэльнага фургона з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]]), мікрааўтобуса з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]]), Low Roof Crew Kombi, LWB Crew Kombi, Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, і Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Другое пакаленне (1986)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (1986-2000)»
| выява               = [[Файл:1989 Ford Transit 190 Popular (13756998394).jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 1986-2000
| папярэднік   = [[Ford Transit#1978—1985|1978—1985 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van(1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Minibus (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Minibus (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab  Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; '''Transit Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1993-1999 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; '''Transit Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1993-1999 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1975—1991 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1981-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]] &lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1975—1991 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]] &lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]
}} 
Другі пакаленне платформы Transit пад кодавым імем VE6 з'явілася ў студзені 1986 года і вылучалася цалкам новай аўтамабільнай скрынкай у дызайне «one-box» (г.зн. вітровое шкло і капот знаходзяцца пад амаль аднолькавым вуглом), а перадняя падвеска на версіях SWB была зменена на цалкам незалежную канфігурацыю. Спачатку ўсталёўваліся замкі Chubb AVA, але неўзабаве паставілі бочонкі Tibbe. Дыяпазон матораў здзіўляльна перанялі з апошняй мадэлі Mk.1 пасля абнаўлення 1978–1985 гадоў, хоць у 1989 годзе высокапрадукцыйны 3.0 Essex V6 бензінавы рухавік быў заменены на Cologne 2.9 EFI V6, у асноўным з-за нарматываў па выкідах, бо дызайн Essex V6 на той час быў амаль 25 гадоў і яшчэ выкарыстоўваў карбюратар. Трэцяе пакаленне Transit было распрацавана пад кодавым імем «Triton», Ford Transit Mk3, які выпускаўся з 1986 па 1991 год, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]])), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck,  L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

==Трэцяе пакаленне (2000)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (2000-2005)»
| выява               = [[Файл:2001 Ford Transit 260 SWB TD 2.0 Front.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 2000-2005
| папярэднік   = [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986-2000 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|2006-2014 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit L1H1 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Cargo Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Crew Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Minibus (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Cargo Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Crew Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Minibus (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L3H1 Cargo Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[LDV Pilot|LDV Pilot L3H1 Crew Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H3 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H3 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H3 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H3 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H3 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H3 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H3 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H3 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H3 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[LDV Convoy|LDV Convoy
2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]] &lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[LDV Convoy|LDV Convoy
4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]] &lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]]
}}
Ford Transit 2000-2006 гадоў выпуску, вядомы як Mk6, быў значна перапрацаваны і меў новыя дызельныя рухавікі Duratorq, пярэдні прывад (FWD) для меншай загрузкі або задні прывад (RWD) для буксіроўкі, а таксама розныя тыпы кузава (L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Steam Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Steam Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab  dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van) з рознымі колавымі базамі, вышынёй і даўжынёй даху, што рабіла яго універсальным, папулярным і адносна простым у абслугоўванні камерцыйным аўтамабілем.

===Падцяжка твару (2006)===

{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (2006-2014)»
| выява               = [[Файл:2011 Ford Transit in Frozen White, front left, 06-05-2025.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 2006-2014
| папярэднік   = [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit Custom]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
| падобныя           = [[Citroën Jumper|Citroën Jumper (2006-2014)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato (2006-2014)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex (2004-2007)]]/[[Hyundai H-1#Другое пакаленне|Hyundai Starex (2008-2014)]]&lt;br/&gt;[[LDV Maxus|2005–2009 LDV Maxus]]/[[LDV Maxus|2010-2012 Maxus V80]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily (2006-2009)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily (2009-2011)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily (2011-2014)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter (2006–2013)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer (2006-2014)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master (2006-2009)]]/[[Renault Master|Renault Master (2010-2014)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter (2006-2011)]]
}}
Ford Transit 2006-2014 гадоў выпуску адносіцца да пакалення Mark 7 — універсальны, вялікі камерцыйны фургон (і меншы Transit Connect), вядомы сваёй разнастайнасцю тыпаў кузаваў, надзейнасцю (пры належным абслугоўванні) і практычнасцю, а таксама розныя тыпы кузава (L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2000-2006)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Minibus (2000-2006)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2000-2006)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Minibus (2000-2006)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2000-2006)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Minibus (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2000-2006)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2000-2006)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2000-2006)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van) з рознымі колавымі базамі. Ён мае такія паляпшэнні, як дыскавыя тормазы на ўсіх колах, пярэдні і задні прывад, а таксама выдатную грузавую прастору, але часам складанае абслугоўванне (напрыклад, праблемы з мокрым рамянём у некаторых дызельных мадэлях).

==Чацвёртае пакаленне (2014)==
{{Аўтамабіль
|назва               = «Ford Transit Mk8»
|выява               = [[Файл:'20 Ford Transit ELAL.png|300пкс]]
|вытворца            = [[Ford Motor Company]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[2014]]-present
|зборка              = 
|кляса               =
|тып кузаву          = 
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            = '''Transit L1H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L1H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L1H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L1H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L2H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L2H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L2H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L4H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L4H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L4H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Cargo Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Minibus]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;&lt;br/&gt; '''Transit L3H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Passenger Van (7C0)]]
|commons             = 
}}
Вялікі Ford Transit (2014-цяперашні час) адносіцца да паўнапамернага камерцыйнага фургона, які прыйшоў на замену Transit (2006-2014). Даступны ў розных памерах (кароткая, доўгая, падоўжаная колавая база) і вышыні даху (сярэдняя, ​​высокая) з вялікай колькасцю грузавой прасторы для бізнес-канфігурацый або пасажырскіх перавозак, прапаноўваючы ўніверсальнасць, сучасныя функцыі і такія опцыі, як поўны прывад, у адрозненне ад меншага Transit Connect. Ён вядомы сваёй надзейнай практычнасцю і адаптыўнасцю, ад простых перавозак грузаў да спецыялізаваных мабільных майстэрняў або вялікіх пасажырскіх аўтобусаў (да 15 месцаў), а таксама розныя тыпы кузава: L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2006-2014)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L1H1 Minibus (2006-2014)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2006-2014)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L2H1 Minibus (2006-2014)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2006-2014)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L3H1 Minibus (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2014)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2006-2014)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2006-2014)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

===Паўночная Амэрыка===
Ford Transit у Паўночнай Амэрыцы (2014-цяперашні час) — гэта універсальная лінейка камерцыйных фургонаў, якая замяніла серыю E. Прапануецца ў паўнапамерных (Transit) і кампактных (Transit Connect) мадэлях для перавозкі грузаў і пасажыраў. Мае розныя варыянты вышыні даху, даўжыні і сілавых агрэгатаў (EcoBoost, дызель, бензінавы V6) для задавальнення розных патрэб бізнесу. Ford Transit стаў хітом продажаў дзякуючы сваёй адаптыўнасці і прасторнасці, а таксама розныя тыпы кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline E-300 Single Rear Wheel 2-Door Chassis Cab (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline E-300 Single Rear Wheel 2-Door Chassis Cab (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2008-2014|2008–2014 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2008-2014|2008–2014 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Passenger Van, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, High Roof Dual Rear Wheel Cargo Van, High Roof Dual Rear Wheel Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

== Спасылкі ==
{{commonscat-inline|Ford Transit}}

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Transit]]</text>
      <sha1>5i67wvab1kd3x3m9pxbiqa6xvftd8yj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667148</id>
      <parentid>2667147</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26437-61</username>
        <id>97251</id>
      </contributor>
      <origin>2667148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="302862" sha1="qme2whkw3wpctbjgw0swrfiruryqljs" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «Ford Transit»
|выява               = [[Файл:M-ford-transit-negrete-villadiego-2025.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Ford Motor Company]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1965]]-present
|зборка              = 
|папярэднік          = '''Europe:''' [[Ford Thames 400E]]&lt;br/&gt;'''North America:''' [[Ford E-Series]]
| наступнік                    = [[Ford Transit Custom]] (for Ford Tourneo)
|кляса               =
|тып кузаву          = 
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|commons             = 
}} 
[[Ford Transit]] — гэта сямейства лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў, якія вырабляюцца кампаніяй [[Ford Motor Company]] з 1965 года, у асноўным як грузавы фургон, але таксама даступны ў іншых канфігурацыях, у тым ліку як вялікі пасажырскі фургон (які прадаецца як Ford Tourneo на некаторых рынках з 1995 года), шасі фургона з разрэзам і пікап. Аўтамабіль таксама вядомы як Ford T-Series (T-150, T-250, T-350), гэтая наменклатура агульная з іншымі лёгкімі камерцыйнымі аўтамабілямі Ford, грузавікамі [[Ford F-Series]] і шасі [[Ford E-Series]]. Па стане на 2015 год было прададзена 8 мільёнаў фургонаў Transit, што робіць яго трэцім самым прадаваным фургонам усіх часоў, і ён выпускаўся на чатырох асноўных пакаленнях платформы (дэбютаваў у 1965, 1986, 2000 і 2013 гадах адпаведна), з рознымі «фэйсліфтінгавымі» версіямі кожнай з іх.

==Taunus Transit (1953)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Taunus Transit»
| выява               = [[Файл:Techno-Classica 2025, Essen (P1045777).jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford Motor Company]]»
| гады       = 1953-1965
|наступнік           = [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 (1965-1970)]]
| падобныя           = '''Taunus Transit Panel Van:'''&lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]&lt;br&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]] &lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Panel Furgon]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[VW T1|VW T1 Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Panel Van]]&lt;br /&gt;[[FSC Żuk|1958-1966 Żuk A-05]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Panel Van]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|1964-1966 РАФ-977K]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59-F]]&lt;br/&gt;'''Taunus Transit Kombi Van:'''&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[VW T1|VW T1 Kombi]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Kombi Van]]&lt;br /&gt; [[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Kombi Van]]&lt;br&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Kombi Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Kombi Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1958-1966 Żuk A-07]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Kombi Furgon]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Kombi Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone Promiscuo (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone Promiscuo]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 Kombi Van]]&lt;br/&gt;'''Taunus Transit Bus:'''&lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Car (R2060)]] &lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[VW T1|VW T1 Bus]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Minibus]]&lt;br /&gt;[[FSC Żuk|1958-1966 Żuk A-18]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Minibus]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Omnibus (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Minibus]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Minibus]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]&lt;br/&gt;'''Taunus Transit 2-Door Regular Cab Pickup Truck:'''&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-13 Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 2-Door Regular Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Regular Cab Pickup]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Nysa|Nysa N59 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; '''Taunus Transit Doppelkabine Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 4-Door Double Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 4-Door Double Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg 4-Door Double Cab Pickup]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador 4-Door Double Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T1|VW T1 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Żuk|Żuk A-16 Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 4-Door Double Cab Pickup Truck]]
}}

==Першае пакаленне (1965)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (1965-1977)»
| выява               = [[Файл:1973 Ford Transit.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford Motor Company]]»
| гады       = 1965-1977
| папярэднік   = [[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit]]&lt;br/&gt;[[Ford Thames 400E]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#1978—1985|1978—1985 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit Mk1 Standard Roof Panel Van:'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Panel Van]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 F]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|Żuk A-05]]/[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]&lt;br/&gt;[[ZSD Nysa|Nysa 501 F]]/[[ZSD Nysa|Nysa 521 F]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Panel Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1977 Škoda 1203 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Panel Van (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Panel Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Panel Van]] &lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 1500 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Panel Furgon]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Panel Van]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 Standard Roof Crew Van:'''&lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-07]]/[[FSC Żuk|Żuk A-07 B]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Crew Van]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Crew Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Low Roof Crew Van]] &lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Crew Van (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Crew Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Peugeot J7|Peugeot J7 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 1500 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Crew Van]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter Crew Van T2 (Typ 2)]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Standard Roof Minibus:'''&lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 M]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-18]]/[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]&lt;br/&gt;[[ZSD Nysa|Nysa 501 M]]/[[ZSD Nysa|Nysa 521 M]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F11 Standard Roof Minibus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo F12 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Standard Roof Minibus]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[РАФ-977|РАФ-977ДМ Low Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1977 Škoda 1203 Minibus]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Low Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 Standard Roof Minibus (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Standard Roof Minibus]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[Peugeot J7|Peugeot J7 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 1500 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Minibus]]&lt;br/&gt; [[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Standard Roof Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Bus T2 (Typ 2)]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 LWB Panel Van:'''&lt;br/&gt; [[Fiat 625|Fiat 625 N2 Furgone]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Panel Van (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Kastenwagen]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 LWB Crew Van:'''&lt;br/&gt; [[Fiat 625|Fiat 625 N2 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Crew Van (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 LWB Minibus:'''&lt;br/&gt; [[Fiat 625|Van Hool-Fiat 625 N2]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Minibus (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1977 Škoda 1203 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-11 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|Bedford CALC Mk3 2-Door Chassis Cab]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-3303|1965-1977 УАЗ-3303 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 2-Door Chassis Cab]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 2-Door Chassis Cab]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 2500 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce 2-Door Single Cab Chassis Truck (H10)]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 2-Door Chassis Single Cab Unit]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-3303|1965-1977 УАЗ-3303 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|Bedford CALC Mk3 Double Cab and Chassis Unit]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 4-Door Double Cab and Chassis Unit]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 4-Door Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 2500 Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna Double Cab Single Rear Chassis Truck (1969–1977)]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г Double Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 4-Door Double Cab and Chassis Unit]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 4-Door Double Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Chassis Double Cab Unit]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis Cab Unit]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Double Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Double Cab on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 2-Door Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-11 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-11 B 2-door standard cab single rear wheel pickup truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Regular Cab Pickup]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 2-Door Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Barkas B 1000|1967-1978 Barkas B 1000 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 single rear wheel pickup truck]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B single rear wheel pickup truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A11 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo A12 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Morris 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris 250 JU|Austin 250 JU Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1964-1969 Bedford CA Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1965-1977 Citroën Type H Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1966-1978)]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1965-1974 Morris Commercial J4 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|Commer PB Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Cab Pickup]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762ВДП Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-11 B 2-Door Standard Cab Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Mk1 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck:'''&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1968-1977 Avia Renault-Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T2|1967–1977 Mercedes-Benz T2 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1965-1974 Żuk A-16 Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]/[[FSC Żuk|1975-1978 Żuk A-16 B Pickup Truck on ГАЗ-51 truck chassis]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz double cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1978 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]
}}
Ford Transit Mk1, выпушчаны ў 1965 годзе, — гэта камерцыйны фургон, які змяніў рынак лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў у Вялікабрытаніі і Еўропе. Ён быў распрацаваны сумесна Ford of Britain і Ford of Germany, замяніўшы папярэднія мадэлі, такія як Thames 400E і Taunus Transit. Mk1 вядомы сваёй універсальнасцю, грузавой прасторай і пасадкай кіроўцы, падобнай да легкавога аўтамабіля, што робіць яго кіравальным лягчэйшым, чым многія яго канкурэнты, і выпускаўся да 1978 года. Mk1 задаў стандарт для будучых мадэляў Transit, зрабіўшы Ford вядучым імем у вытворчасці лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў для пакаленняў рамеснікаў і дастаўшчыкоў, Арыгінальны Ford Transit Mk1 у асноўным выпускаўся з нізкім дахам панэльнага фургона (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]]), нізкім дахам мікрааўтобуса (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932#1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1933|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932#1934|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]]), пікапа з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)#1932|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1933|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)#1934|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48#1935|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48#1936|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]]), шасі з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]]), пікапа з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], і [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]), шасі з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], і [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]), панэльнага фургона з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]), мікрааўтобуса з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], і [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]), Low Roof Crew Kombi, LWB Crew Kombi, Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, і Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

===1978—1985===
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (1978-1985)»
| выява               = [[Файл:1978 Ford Transit van, ice cream van conversion (22381174286).jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 1978-1985
| папярэднік   = [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|1971-1977 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986-2000 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit Standard Roof Panel Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1980-1985)]]&lt;br/&gt;[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Panel Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Panel Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt; '''Transit Mk1 Standard Roof Crew Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Crew Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Crew Van]] &lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Crew Van (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Crew Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Crew Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit Standard Roof Minibus (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Standard Roof Minibus]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Standard Roof Minibus]] &lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón mixto 9 plazas]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Minibus (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Double Cab Pickup Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Panel Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Panel Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Panel Van]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Panel Van]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Crew Van]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Crew Van]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit LWB Dual Rear Wheel Minibus (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Medium Roof Dual Rear Tyre Minibus]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Dual Rear Tyre Minibus]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt; [[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Dual Rear Tyre Minibus]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Medium Roof Dual Rear Tyre Minibus]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Dual Rear Tyre Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1985)]]&lt;br/&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1985 Fiat Ducato Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978-1985):'''&lt;br/&gt; [[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Leyland Sherpa|1984-1986 Freight Rover Sherpa 300 Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Volkswagen LT|1978-1985 Volkswagen LT Double Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]
}}

У жніўні 1977 года была прадстаўлена абноўленая версія — унутры Ford яна называлася «Transit 1978 1⁄2», але звычайна яе называлі Transit Mark II, — якая атрымала перароблены, даўжэйшы носавы адсек, здольны цяпер правільна прымаць шэрагавы рухавік замест Essex і Cologne V4, таму рухавік Pinto з Cortina стаў асноўнай сілавой устаноўкай Transit. Новы дызайн пярэдняй часткі прывёў Transit у адпаведнасць з астатнімі аўтамабілямі пасажырскага класа Ford of Europe таго часу з квадратнымі фарамі і чорнай красавіцай з жалюзямі, хаця задняя частка засталася нязменнай. Суровы прыборны шчыт Mk1 з адным блокам прыбораў быў заменены на шырокую пластыкавую панэль з больш поўным кластрам прыбораў і пераключальнікаў, узятых ад Taunus/Cortina Mk4. Многія ўладальнікі флоту сутыкнуліся з перадчасным зносам распрастанія кулачкоў у ранніх вузлах Pinto у Cortina, і на працягу двух гадоў Transit 75 быў даступны з рухавіком Ford Kent 1,6 л з крос-флоў канфігурацыяй, Арыгінальны Ford Transit Mk2 у асноўным выпускаўся з нізкім дахам панэльнага фургона (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Cargo Van (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Cargo Van (1971-1977)]]), нізкім дахам мікрааўтобуса (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Minibus (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Low Roof Minibus (1971-1977)]]), пікапа з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]]), шасі з адзінарнай кабінай і адзінарным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]]), пікапа з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]]), шасі з адзінарнай кабінай і падвойным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]]), панэльнага фургона з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]]), мікрааўтобуса з доўгай базай і падвойным заднім колам (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], і [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]]), Low Roof Crew Kombi, LWB Crew Kombi, Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, і Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck.

==Другое пакаленне (1986)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (1986-2000)»
| выява               = [[Файл:1989 Ford Transit 190 Popular (13756998394).jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 1986-2000
| папярэднік   = [[Ford Transit#1978—1985|1978—1985 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van(1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Cargo Van]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Crew Van]]&lt;br/&gt; '''Transit LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade LWB Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily LWB Dual Rear Wheel Minibus (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer LWB Dual Rear Wheel Minibus (1994–2002)]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy LWB Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter LWB Dual Rear Wheel Minibus (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Minibus (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master LWB Dual Rear Wheel Minibus (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT LWB Dual Rear Wheel Minibus]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab  Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Regular Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; '''Transit Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy 2-Door Dual Rear Wheel Chassis Single Cab Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1993-1999 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; '''Transit Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[LDV Convoy#Freight Rover Sherpa 300|1986-1988 Freight Rover Sherpa 300 Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]/[[LDV Convoy#Leyland DAF 400 Series (1989–1993)|Leyland DAF 400 Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]/[[LDV Convoy|1996-2000 LDV Convoy Dual Rear Wheel Chassis Crew Cab Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|1993-1999 FSC Lublin 3mi Iveco Daily Intrall Luveco 2.8 R4 Diesel 125 HP Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Libero|Hyundai Libero Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1975—1991 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1981-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H1 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H1 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H1 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Cargo Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Cargo Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Cargo Van]] &lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1975—1991 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Crew Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Crew Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Crew Van]] &lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L1H2 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L2H2 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Passenger Van (1986-2000):'''&lt;br/&gt;[[Nissan Trade|1986-2000 Nissan Trade L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1986-1993 Citroën C25 L3H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C35|Citroën C35 L3H2 Passenger Van (1986–1991)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1986-1993 Fiat Ducato L3H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Duacto L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1985-1988)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1989-1996)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1996-1999)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|1986-1993 Peugeot J5 L3H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (1994–2002)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz T1|1986-1994 Mercedes-Benz T1 L3H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (1995-2000)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1986-1994)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1994—1997)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (1998-2000)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (1997—2000)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1986—1991 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1991—1996 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]/[[Volkswagen LT|1996-2000 Volkswagen LT L3H2 Passenger Van]]
}} 
Другі пакаленне платформы Transit пад кодавым імем VE6 з'явілася ў студзені 1986 года і вылучалася цалкам новай аўтамабільнай скрынкай у дызайне «one-box» (г.зн. вітровое шкло і капот знаходзяцца пад амаль аднолькавым вуглом), а перадняя падвеска на версіях SWB была зменена на цалкам незалежную канфігурацыю. Спачатку ўсталёўваліся замкі Chubb AVA, але неўзабаве паставілі бочонкі Tibbe. Дыяпазон матораў здзіўляльна перанялі з апошняй мадэлі Mk.1 пасля абнаўлення 1978–1985 гадоў, хоць у 1989 годзе высокапрадукцыйны 3.0 Essex V6 бензінавы рухавік быў заменены на Cologne 2.9 EFI V6, у асноўным з-за нарматываў па выкідах, бо дызайн Essex V6 на той час быў амаль 25 гадоў і яшчэ выкарыстоўваў карбюратар. Трэцяе пакаленне Transit было распрацавана пад кодавым імем «Triton», Ford Transit Mk3, які выпускаўся з 1986 па 1991 год, прапаноўваўся з рознымі тыпамі кузава: L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]])), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], і [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck,  L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

==Трэцяе пакаленне (2000)==
{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (2000-2005)»
| выява               = [[Файл:2001 Ford Transit 260 SWB TD 2.0 Front.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 2000-2005
| папярэднік   = [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1986-2000 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|2006-2014 Ford Transit]]
| падобныя           = '''Transit L1H1 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Cargo Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Crew Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H1 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L1H1 Minibus (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H1 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Cargo Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Crew Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H1 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L2H1 Minibus (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H1 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[LDV Pilot|LDV Pilot L3H1 Cargo Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[LDV Pilot|LDV Pilot L3H1 Crew Van (2000–2005)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H1 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H1 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H1 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H2 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H2 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H2 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H2 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H2 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H2 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H2 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H2 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H3 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H3 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H3 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L1H3 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L1H3 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H3 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H3 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H3 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L2H3 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L2H3 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H3 Cargo Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Cargo Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Cargo Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Cargo Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Cargo Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H3 Crew Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H2 Crew Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Crew Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Crew Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit L3H3 Passenger Van (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex L3H3 Passenger Van (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Passenger Van (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Passenger Van (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin L3H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT L3H3 Passenger Van (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[LDV Convoy|LDV Convoy
2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]] &lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt; [[LDV Convoy|LDV Convoy
4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]] &lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2004-2007)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1999-2006)]]&lt;br/&gt;[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2003)]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003–2006)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2002)]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002-2006)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2002–2006)]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2003)]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2003-2006)]]&lt;br /&gt; [[FSC Lublin|2000-2006 Daewoo Lublin 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|Volkswagen LT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (2000-2006)]]
}}
Ford Transit 2000-2006 гадоў выпуску, вядомы як Mk6, быў значна перапрацаваны і меў новыя дызельныя рухавікі Duratorq, пярэдні прывад (FWD) для меншай загрузкі або задні прывад (RWD) для буксіроўкі, а таксама розныя тыпы кузава (L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Steam Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Steam Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Steam Lorry, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab  dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], і [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van) з рознымі колавымі базамі, вышынёй і даўжынёй даху, што рабіла яго універсальным, папулярным і адносна простым у абслугоўванні камерцыйным аўтамабілем.

===Падцяжка твару (2006)===

{{Аўтамабіль
| назва                          = «Ford Transit (2006-2014)»
| выява               = [[Файл:2011 Ford Transit in Frozen White, front left, 06-05-2025.jpg|300пкс]]
| вытворца                     = «[[Ford]]»
| гады       = 2006-2014
| папярэднік   = [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit]]
| наступнік                    = [[Ford Transit Custom]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Чацвёртае пакаленне (2014)|Ford Transit (2014-present)]]
| падобныя           = [[Citroën Jumper|Citroën Jumper (2006-2014)]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|Fiat Ducato (2006-2014)]]&lt;br/&gt;[[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Starex (2004-2007)]]/[[Hyundai H-1#Другое пакаленне|Hyundai Starex (2008-2014)]]&lt;br/&gt;[[LDV Maxus|2005–2009 LDV Maxus]]/[[LDV Maxus|2010-2012 Maxus V80]]&lt;br/&gt;[[Iveco Daily|Iveco Daily (2006-2009)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily (2009-2011)]]/[[Iveco Daily|Iveco Daily (2011-2014)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter (2006–2013)]]&lt;br/&gt;[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer (2006-2014)]]&lt;br/&gt;[[Renault Master|Renault Master (2006-2009)]]/[[Renault Master|Renault Master (2010-2014)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter (2006-2011)]]
}}
Ford Transit 2006-2014 гадоў выпуску адносіцца да пакалення Mark 7 — універсальны, вялікі камерцыйны фургон (і меншы Transit Connect), вядомы сваёй разнастайнасцю тыпаў кузаваў, надзейнасцю (пры належным абслугоўванні) і практычнасцю, а таксама розныя тыпы кузава (L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2000-2006)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Minibus (2000-2006)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2000-2006)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Minibus (2000-2006)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2000-2006)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Minibus (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2000-2006)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2000-2006)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2000-2006)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]], і [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2000-2006)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van) з рознымі колавымі базамі. Ён мае такія паляпшэнні, як дыскавыя тормазы на ўсіх колах, пярэдні і задні прывад, а таксама выдатную грузавую прастору, але часам складанае абслугоўванне (напрыклад, праблемы з мокрым рамянём у некаторых дызельных мадэлях).

==Чацвёртае пакаленне (2014)==
{{Аўтамабіль
|назва               = «Ford Transit Mk8»
|выява               = [[Файл:'20 Ford Transit ELAL.png|300пкс]]
|вытворца            = [[Ford Motor Company]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[2014]]-present
|зборка              = 
|кляса               =
|тып кузаву          = 
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            = '''Transit L1H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L1H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L1H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L1H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L1H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L1H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L1H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L1H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L1H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L1H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L1H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L1H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L1H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L1H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L1H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L1H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L1H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L1H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L1H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L1H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Maxus V90|Maxus V90 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;'''Transit 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present):'''&lt;br/&gt; [[Maxus V90|Maxus V90 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[JAC Sunray|JAC Sunray 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]/[[Renault Master|Renault Master 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Truck (7C0)]] &lt;br /&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT 4-Door Double Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L2H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L2H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L1H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L2H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L2H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L2H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L2H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L2H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L2H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L2H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L2H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L2H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L2H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L2H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L2H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L2H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L1H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L2H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L2H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L2H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L2H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L2H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L2H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L2H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L4H3 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L4H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit L4H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L4H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L4H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L4H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L4H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L4H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L4H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L4H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L4H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L4H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L4H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L4H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L4H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L4H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L4H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L4H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L4H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L4H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L4H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L4H3 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Cargo Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt; [[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt;'''Transit Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗель-NEXT|ГАЗель-NEXT Minibus]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter Dual Rear Wheel High-Roof Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt;&lt;br/&gt; '''Transit L3H1 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H2 Cargo Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Cargo Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Cargo Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Cargo Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Cargo Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Cargo Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Cargo Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Cargo Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Cargo Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Cargo Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Cargo Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Cargo Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Cargo Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Cargo Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Cargo Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Cargo Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H1 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H2 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Crew Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H3 Crew Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Crew Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Crew Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Crew Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Crew Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Crew Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Crew Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Crew Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Crew Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Crew Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Crew Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Crew Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Crew Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Crew Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Crew Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Crew Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H1 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H1 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H1 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H1 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H1 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H1 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H1 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H1 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H1 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H1 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H1 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H1 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H1 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H1 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H1 Passenger Van (7C0)]]&lt;br/&gt; '''Transit L3H2 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H2 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H2 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H2 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H2 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H2 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H2 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H2 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H2 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H2 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H2 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H2 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H2 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H2 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H2 Passenger Van (7C0)]] &lt;br/&gt; '''Transit L3H3 Passenger Van (2014-present):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Express|Chevrolet Express L3H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumper|2015-2023 Citroën Jumper L3H3 Passenger Van]]/[[Citroën Jumper|Citroën Jumper L3H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br/&gt;[[Ram ProMaster|2013-2018 Ram ProMaster L3H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|2019-2023 Ram ProMaster L3H3 Passenger Van]]/[[Ram ProMaster|Ram ProMaster L3H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Fiat Ducato|2015-2023 Fiat Ducato L3H3 Passenger Van]]/[[Fiat Ducato|Fiat Ducato L3H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Opel Movano|Opel Movano B L3H3 Passenger Van]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Passenger Van (2021–2023)]]/[[Opel Movano|Opel Movano L3H3 Passenger Van (2024-present)]] &lt;br /&gt; [[Iveco Daily|Iveco Daily L3H3 Passenger Van (2014-present)]]&lt;br /&gt;[[MAN TGE|MAN TGE L3H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz Sprinter|2013–2018 Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van]]/[[Mercedes-Benz Sprinter|Mercedes-Benz Sprinter L3H3 Passenger Van (VS30)]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Boxer|2015-2023 Peugeot Boxer L3H3 Passenger Van]]/[[Peugeot Boxer|Peugeot Boxer L3H3 Passenger Van (2024-present)]]&lt;br&gt;[[Hyundai H350|Hyundai H350 L3H3 Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Nissan NV400|Nissan NV400 L3H3 Passenger Van]]/[[Nissan Interstar|Nissan Interstar L3H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br&gt;[[Renault Master|2014–2019 Renault Master L3H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|2019–2024 Renault Master L3H3 Passenger Van]]/[[Renault Master|Renault Master L3H3 Passenger Van (XDD)]]&lt;br/&gt;[[Toyota ProAce Max|Toyota ProAce Max L3H3 Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Volkswagen Crafter|Volkswagen Crafter L3H3 Passenger Van (7C0)]]
|commons             = 
}}
Вялікі Ford Transit (2014-цяперашні час) адносіцца да паўнапамернага камерцыйнага фургона, які прыйшоў на замену Transit (2006-2014). Даступны ў розных памерах (кароткая, доўгая, падоўжаная колавая база) і вышыні даху (сярэдняя, ​​высокая) з вялікай колькасцю грузавой прасторы для бізнес-канфігурацый або пасажырскіх перавозак, прапаноўваючы ўніверсальнасць, сучасныя функцыі і такія опцыі, як поўны прывад, у адрозненне ад меншага Transit Connect. Ён вядомы сваёй надзейнай практычнасцю і адаптыўнасцю, ад простых перавозак грузаў да спецыялізаваных мабільных майстэрняў або вялікіх пасажырскіх аўтобусаў (да 15 месцаў), а таксама розныя тыпы кузава: L1H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L1H1 Panel Van (2006-2014)]]), L1H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L1H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L1H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L1H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L1H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L1H1 Minibus (2006-2014)]]), L2H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L2H1 Panel Van (2006-2014)]]), L2H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L2H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L2H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L2H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L2H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L2H1 Minibus (2006-2014)]]), L3H1 Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Cargo Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Panel Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L3H1 Panel Van (2006-2014)]]), L3H1 Passenger Van (пасля-Hansen Democrat Wagon, [[Ford Model T|1922-1925 Ford Model T Wood Body Depot Hack]], [[Ford Model T|1926-1927 Ford Model T 4-Door Woody Wagon]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 4-Door Woody Wagon (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|1930-1931 Ford Model A 4-Door Woody Wagon]], [[Ford 1932|1932 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1933 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford 1932|1934 Ford Station Wagon]], [[Ford Model 48|1935 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|1936 Ford 4-Door Station Wagon]], [[Ford Model 48|Ford V8 Model 62 4-door station wagon]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 4-door station wagon]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames Estate Car (E83W)]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 15cwt Minibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit L3H1 Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit L3H1 Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit L3H1 Minibus (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit L3H1 Minibus (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit L3H1 Minibus (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (2006-2014)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 85-A Panel Delivery (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model AA 210-A Panel Delivery (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Long Wheelbase Dual Rear Wheel Panel Delivery]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford 1-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford V3000S|1940-1947 Ford 1.5-Ton Dual Rear Wheel Panel Truck]], [[Hanomag L 28|Hanomag L 28 Panel Van]], [[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Panel Van (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Cargo Van (2006-2014)]]), Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit Mk1 LWB Minibus (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit Extended-Length Dual Rear Wheel Passenger Van (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door single cab pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel pickup truck (2006-2014)]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1977)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1978—1983)]], [[Ford Transit#1978—1985|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1984—1985)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1986-1992)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1992-1994)]], [[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1994-2000)]], [[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2000-2006)]], і [[Ford Transit#Падцяжка твару (2006)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (2006-2014)]]), 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck, 4-Door Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck, 4-Door Crew Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

===Паўночная Амэрыка===
Ford Transit у Паўночнай Амэрыцы (2014-цяперашні час) — гэта універсальная лінейка камерцыйных фургонаў, якая замяніла серыю E. Прапануецца ў паўнапамерных (Transit) і кампактных (Transit Connect) мадэлях для перавозкі грузаў і пасажыраў. Мае розныя варыянты вышыні даху, даўжыні і сілавых агрэгатаў (EcoBoost, дызель, бензінавы V6) для задавальнення розных патрэб бізнесу. Ford Transit стаў хітом продажаў дзякуючы сваёй адаптыўнасці і прасторнасці, а таксама розныя тыпы кузава: 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]], [[Fordson Thames 400E|Ford Thames 400E 2-door chassis cab]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline E-300 Single Rear Wheel 2-Door Chassis Cab (1968-1970)]], [[Ford E-Series#Другое пакаленьне|Ford Econoline E-300 Single Rear Wheel 2-Door Chassis Cab (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2008-2014|2008–2014 Ford Econoline Single Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1935-1936)]], [[Ford Model V8-51|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1937)]], [[Ford-Barrel-Nose-Truck|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1938-1939)]], [[Ford Rhein/Ruhr|1940 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Rhein/Ruhr|1941 Ford 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck]], [[Ford Six and Eight|Ford V8 1.5-Ton 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1942-1947)]], [[Ford FK#Першае пакаленне (1951-1954)|Ford FK 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1951-1954)]], [[Ford FK#Другое пакаленне (1955-1961)|Ford FK 3500 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1955-1961)]], [[Thames Trader|1962-1965 Thames Trader NC 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]], [[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1975-1978)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1979-1982)]], [[Ford E-Series#Трэцяе пакаленьне|Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis (1983-1991)]], [[Ford E-Series#1992–1996|1992–1996 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#1997–2002|1997–2002 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], [[Ford E-Series#2003–2007|2003–2007 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]], і [[Ford E-Series#2008-2014|2008–2014 Ford Econoline Dual Rear Wheel Cutaway Van Chassis]]), L1H1 Cargo Van, L1H1 Passenger Van, L1H2 Cargo Van, L1H2 Passenger Van, L1H3 Cargo Van, L1H3 Passenger Van, L2H2 Cargo Van, L2H2 Passenger Van, L2H3 Cargo Van, L2H3 Passenger Van, L3H2 Cargo Van, L3H2 Passenger Van, High Roof Dual Rear Wheel Cargo Van, High Roof Dual Rear Wheel Passenger Van, L3H3 Cargo Van, L3H3 Passenger Van, L4H2 Cargo Van, L4H2 Passenger Van, L4H3 Cargo Van, L4H3 Passenger Van, і Crew Van.

== Спасылкі ==
{{commonscat-inline|Ford Transit}}

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Transit]]</text>
      <sha1>qme2whkw3wpctbjgw0swrfiruryqljs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лексус ЛС (Ікс Эф 40)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300716</id>
    <revision>
      <id>2667121</id>
      <parentid>2663178</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:10:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10253" sha1="bhaevpwjizj605xif3wtj8eqa3291do" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
| назва                        = Lexus LS (XF40)
| фота                         =
| сегмент                      = F
| вытворца                     = [[Lexus]]
| гады вытворчасці             = {{гады аўтамабіля|2006|2017}}
| папярэднік                   = [[Lexus LS|Lexus LS (XF30)]]
| пераемнік                    = [[Lexus LS|Lexus LS (XF50)]]
| платформа                    = 
| клас                         = 
| заводы                       =
| тып кузава                   = {{Тып кузава|седан|4|4}}
| звязаныя                     =
| аб'ём бака                   =
| дызайнер                     = 
| падобныя      =   '''LS (XF40; Short Wheelbase):'''&lt;br/&gt;[[Audi A8 D3|Audi A8 D3 Short Wheelbase Sedan (2007–2010)]]/[[Audi A8 D4|Audi A8 D4 Short Wheelbase Sedan]]&lt;br/&gt;[[BMW F01]]&lt;br/&gt;[[Cadillac STS|Cadillac STS Short Wheelbase Sedan (2007-2011)]]/[[Cadillac XTS|Cadillac XTS Short Wheelbase Sedan]]&lt;br/&gt;[[Holden Caprice (WM)|Holden Statesman WM Short Wheelbase Sedan]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Equus#Другое пакаленне (VI; 2009)|Hyundai Equus Short Wheelbase Sedan (2009-2015)]]&lt;br/&gt;[[Jaguar XJ (X351)|Jaguar XJ Short Wheelbase Sedan (X351)]]&lt;br/&gt;[[Kia K9#Першае пакаленне (KH; 2012)|Kia Quoris Short Wheelbase Sedan (2012-2018)]]&lt;br/&gt;[[Lincoln MKS|Lincoln MKS Short Wheelbase Sedan]]&lt;br/&gt;[[Maserati Quattroporte#Maserati Quattroporte V (M139, 2003–2012)|2008–2012 Maserati Quattroporte V Short Wheelbase Sedan]]/[[Maserati Quattroporte#Quattroporte VI (M156, 2013–2023)|Maserati Quattroporte VI Short Wheelbase Sedan (2013-2016)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz W221|2009-2013 Mercedes-Benz W221 Short Wheelbase Sedan]]/[[Mercedes-Benz W222|2014-2017 Mercedes-Benz W222 Short Wheelbase Sedan]]&lt;br/&gt;[[SsangYong Chairman#Chairman W (2008–2017)|SsangYong Chairman W Short Wheelbase Sedan]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Phaeton#Трэцяя серыя (GP2; 2008)|Volkswagen Phaeton GP2 Short Wheelbase Sedan]]/[[Volkswagen Phaeton#Чацвёртая серыя (GP3; 2011)|Volkswagen Phaeton GP3 Short Wheelbase Sedan]]&lt;br/&gt;'''LS (XF40; Long Wheelbase):'''&lt;br/&gt;[[Audi A8 D3|Audi A8 L D3 (2007–2010)]]/[[Audi A8 D4|Audi A8 L D4]]&lt;br/&gt;[[BMW F02]]&lt;br/&gt;[[Cadillac STS|Cadillac STS-L (2007-2011)]]/[[Cadillac XTS|Cadillac XTS-L]]&lt;br/&gt;[[Holden Caprice (WM)|Holden Statesman WM LWB Sedan]]&lt;br/&gt;[[Hyundai Equus#Другое пакаленне (VI; 2009)|Hyundai Equus LWB Sedan (2009-2015)]]&lt;br/&gt;[[Jaguar XJ (X351)|Jaguar XJ L (X351)]]&lt;br/&gt;[[Kia K9#Першае пакаленне (KH; 2012)|Kia Quoris LWB Sedan (2012-2018)]]&lt;br/&gt;[[Lincoln MKS|Lincoln MKS LWB Sedan]]&lt;br/&gt;[[Maserati Quattroporte#Maserati Quattroporte V (M139, 2003–2012)|2008–2012 Maserati Quattroporte V LWB Sedan]]/[[Maserati Quattroporte#Quattroporte VI (M156, 2013–2023)|Maserati Quattroporte VI LWB Sedan (2013-2016)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz W221|2009-2013 Mercedes-Benz V221]]/[[Mercedes-Benz W222|2014-2017 Mercedes-Benz V222]]&lt;br/&gt;[[SsangYong Chairman#Chairman W (2008–2017)|SsangYong Chairman W LWB Sedan]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Phaeton#Трэцяя серыя (GP2; 2008)|Volkswagen Phaeton GP2 LWB Sedan]]/[[Volkswagen Phaeton#Чацвёртая серыя (GP3; 2011)|Volkswagen Phaeton GP3 LWB Sedan]]
}}

'''Лексус ЛС (Ікс Эф 40)''' ({{мова-en|Lexus LS (XF40)}}) — гэта чацьвёртае пакаленьне [[Lexus LS]] — сэрыі паўнапамерных аўтамабіляў клясы люкс. Вырабляны [[Lexus]], раскошным падраздзяленьнем японскага аўтавытворцы [[Toyota]], XF40 быў флягманскім аўтамабілем папярэдняй мадэлі з 2006 года да заканчэньня вытворчасьці ў 2017 годзе, Прапануецца як седан з кароткай колавай базай (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, [[Stanley Steamer|1922 Stanley Steamer 4-door trunk back sedan]], [[Willys|1923 Willys-Knight 3-Door Trunkback Coupé]], [[Dort Motor Car Company|1924 Dort Six Three-Door Trunkback Coupé]], [[Hupmobile|1925 Hupmobile Model R 4-Door 5-Passenger Club Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard|1926 Packard Six 4-Door 5-Passenger Club Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard Eight|1928 Packard 443 Standard Eight 4-Door 5-Passenger Club Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard Eight|1929 Packard 640 Custom Eight 4-Door 5-Passenger Club Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard Eight|1930 Packard Custom Eight 740 4-Door 5-Passenger Club Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard Eight|1931 Packard Model 845 4-Door Sport Sedan by Dietrich]], [[Rover 14|Rover 14 P1 4-Door 4-light Sports saloon]], [[Rover 14|1938–1940 Rover 14 P2 4-door 4-light sports saloon]], [[Rover 14|1945–1948 Rover 14 P2 4-door 4-light sports saloon]], [[Austin Sheerline|1949-1952 Austin A125 Sheerline 4-door saloon]], [[Austin Westminster#A90|Austin A90 Westminster 4-door saloon]], [[Austin Westminster#A105|Austin A105 Vanden-Plas 4-door saloon]], [[Vanden Plas Princess#Princess 3-litre|1959–1960 Princess 3-litre]], [[Vanden Plas Princess#Princess 3-litre|1960–1961 Vanden Plas Princess 3-litre]], [[Vanden Plas Princess#Princess 3-litre|1962–1964 Vanden Plas Princess 3-litre]], [[AMC Ambassador#1965|1965 AMC Ambassador 4-door sedan]], [[AMC Ambassador#1966|1966 AMC Ambassador 4-door sedan]], [[AMC Ambassador#1967|1967 AMC Ambassador 4-door sedan]], [[AMC Ambassador#1968|1968 AMC Ambassador 4-door sedan]], [[AMC Ambassador#1969|1969 AMC Ambassador 4-door sedan]], [[Oldsmobile 98#1970|1970 Oldsmobile 98 4-door sedan]], [[Lincoln Continental#1970–1979|1971 Lincoln Continental 4-Door Sedan]], [[Lincoln Continental#1970–1979|1972 Lincoln Continental 4-Door Sedan]], [[Lincoln Continental#1970–1979|1973 Lincoln Continental 4-Door Sedan]], [[Lincoln Continental#1970–1979|1974 Lincoln Continental 4-Door Sedan]], [[Lincoln Continental#1970–1979|1975 Lincoln Continental 4-Door Sedan]], [[Lincoln Continental#1970–1979|1976 Lincoln Continental 4-Door Sedan]], [[Oldsmobile 98#Дзясятае пакаленне (1977–1984)|1977 Oldsmobile 98 4-door sedan]], [[Oldsmobile 98#Дзясятае пакаленне (1977–1984)|1978 Oldsmobile 98 4-door sedan]], [[Oldsmobile 98#Дзясятае пакаленне (1977–1984)|1979 Oldsmobile 98 4-door sedan]], [[Toyota Mark II|1980–1984 Toyota Cressida 4-door short wheelbase sedan]], [[Toyota Mark II|1984–1988 Toyota Cressida 4-door short wheelbase sedan]], [[Lexus LS#1989–1992|1989–1992 Lexus LS short wheelbase sedan]], [[Lexus LS#1992–1994|1992–1994 Lexus LS short wheelbase sedan]], [[Lexus LS#1994–1997|1994–1997 Lexus LS short wheelbase sedan]], [[Lexus LS#2000–2003|2000–2003 Lexus LS short wheelbase sedan]], і [[Lexus LS#2003–2006|2003–2006 Lexus LS short wheelbase sedan]]) і седан з доўгай колавай базай (пасля-Horse Drawn Gold State Coach, [[Hudson Motor Car Company|1917-1919 Hudson Series J Super Six Limousine]], [[Lincoln|1921 Lincoln Type 106 7-Passenger Suburban Limousine Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Lincoln|1922 Lincoln Model L 7 Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Chandler Motor Car|1923 Chandler Seven-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Hudson Motor Car Company|1924 Hudson Super Six Seven-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Pierce-Arrow|1925 Pierce-Arrow Series 80 Seven-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard|1926 Packard Model 243 7-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Chrysler|1927 Chrysler Imperial Seven-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard|1928 Packard 443 7-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard|1929 Packard 633 7-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard|1930 Packard Custom Eight Model 740 Seven-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard|1931 Studebaker President 90X Eight 7-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard|1932 Packard Model 904 7-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard|1933 Packard Super Eight Model 1004 7-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Packard|1934 Packard Super Eight Series 1105 7-Passenger Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back]], [[Austin 16|1935 Austin 16 4-Door Hertford Pullman-Limousine]], [[Austin 16|1936 Austin 16 4-Door Hertford Pullman-Limousine]], [[Austin 18|1937-1939 Austin 18 4-Door Windsor Saloon]], [[Austin 16 hp|1945-1948 Austin 16 hp 4-Door Limousine]], [[Austin Sheerline|1949-1952 Austin A125 Sheerline 4-door limousine]], [[Austin Princess#Austin Princess, Princess/Vanden Plas Princess Long Wheelbase Limousine (or Saloon)|Vanden Plas Princess DM4 4-Door Limousine]], [[Daimler DS420|1969-1972 Daimler DS420 4-door limousine]], [[Daimler DS420|1973-1979 Daimler DS420 4-door limousine]], [[Daimler DS420|1980-1984 Daimler DS420 4-door limousine]], [[Daimler DS420|1985-1988 Daimler DS420 4-door limousine]], [[Lexus LS#1989–1992|1989–1992 Lexus LS long wheelbase sedan]], [[Lexus LS#1992–1994|1992–1994 Lexus LS long wheelbase sedan]], [[Lexus LS#1994–1997|1994–1997 Lexus LS long wheelbase sedan]], [[Lexus LS#2000–2003|2000–2003 Lexus LS long wheelbase sedan]], і [[Lexus LS#2003–2006|2003–2006 Lexus LS long wheelbase sedan]]).

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Lexus|LS (XF40)]]
[[Катэгорыя:Сэданы]]
[[Катэгорыя:F-сегмент]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2006 годзе]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2006 годзе]]
[[Катэгорыя:Зьніклі ў 2017 годзе]]</text>
      <sha1>bhaevpwjizj605xif3wtj8eqa3291do</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ГАЗ Соболь</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300891</id>
    <revision>
      <id>2667112</id>
      <parentid>2664707</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7506" sha1="t7tkfbrovee427cf7kh659fmde28jxx" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «ГАЗ Соболь»
|выява               = [[Файл:GAZ-2217 lux red colored (front view).jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Горкаўскі аўтамабільны завод]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1998]]–present
|зборка              = 
|папярэднік          = [[РАФ-2203]]
|наступнік           = [[ГАЗ Соболь-NEXT]]
|кляса               = LCV
|тып кузаву          = мінівэн, фургон, шасі
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            =  [[УАЗ-452]]&lt;br /&gt;[[Ford Transit]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin]]&lt;br /&gt;[[Mercedes-Benz Vito]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen Transporter]]
|commons             = 
}}
[[ГАЗ Соболь]] (па-руску «Соболь») — серыя расійскіх лёгкіх грузавікоў, фургонаў і мінівэнаў, якія выпускаюцца Горкаўскім аўтамабільным заводам з лістапада 1998 года. [[ГАЗ]] называе «Соболь» мінівэнам.

==Склад каманды==
* ГАЗ-2217 - мінівэн, &quot;Собаль Баргузіна&quot; на 7 або 11 месцаў, з нізкім дахам і пад'ёмнымі заднімі дзвярыма (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]], [[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]], і [[РАФ-2203|РАФ-2203 4-door minibus]]); 

** ГАЗ-22177 - мінівэн, &quot;Собаль Баргузіна&quot; 4x4; 

* ГАЗ-22171 - мікрааўтобус &quot;Собаль&quot; М1 і М2 на 7 або 11 месцаў са стандартным дахам (1,5 м) і адкіднымі заднімі дзвярыма (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]], [[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]], і [[РАФ-2203|РАФ-2203 4-door minibus]]); 

** ГАЗ-221712 - машына хуткай дапамогі з нізкім дахам ** ГАЗ-221717 - мікрааўтобус &quot;Собаль&quot; М1 і М2 4x4 

* ГАЗ-2310 - грузавік з плоскай платформай (4x2) грузападымальнасцю 0,9 тоны, варыянт - шасі з кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International C-series (1934)|International Harvester CS-300 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]], і [[РАФ-3311|РАФ-3311 2-door single cab chassis truck]]) для ўстаноўкі надбудоў тыпу фургон-фургон; 

** ГАЗ-23107 - грузавік з плоскай платформай і паўнапрываднай трансмісіяй; 

* ГАЗ-2752 — фургон-фургон грузападымальнасцю 0,8 тоны са зсуўнымі бакавымі дзвярыма і заднімі двухдзвярыма (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[РАФ-977|РАФ-977K]], і [[РАФ-2203|РАФ-2203 cargo van]]), дадаткова камбінаваны аўтамабіль на 7 месцаў з ізаляваным грузавым адсекам; 

** ГАЗ-27527 — фургон-фургон-універсал, варыянт 4x4 — дадаткова камбінаваны аўтамабіль на 7 месцаў;
[[Катэгорыя:Аўтамабілі ГАЗ]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі СССР]]</text>
      <sha1>t7tkfbrovee427cf7kh659fmde28jxx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667113</id>
      <parentid>2667112</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:24:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7406" sha1="jwrhg964ha0rwwxourbmrfrlegris2h" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «ГАЗ Соболь»
|выява               = [[Файл:GAZ-2217 lux red colored (front view).jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Горкаўскі аўтамабільны завод]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1998]]–present
|зборка              = 
|папярэднік          = [[РАФ-2203]]
|наступнік           = [[ГАЗ Соболь-NEXT]]
|кляса               = LCV
|тып кузаву          = мінівэн, фургон, шасі
|кампанаваньне       = 
|плятформа           = 
|кпп                 = мэханічная, чатырохступеневая
|прывад              = пярэднематорнае, заднематорнае кампанаваньне
|колавая база        = 
|даўжыня             = 6395 мм
|шырыня              = 2020 мм
|вышыня              = 2220 мм
|клірэнс             = 
|маса                = 
|поўная маса         = 7850 т
|грузападымальнасьць = 
|хуткасьць           = 
|дызайнэр            = 
|падобныя            =  [[УАЗ-452]]&lt;br /&gt;[[Ford Transit]]&lt;br/&gt;[[FSC Lublin]]&lt;br /&gt;[[Mercedes-Benz Vito]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen Transporter]]
|commons             = 
}}
[[ГАЗ Соболь]] (па-руску «Соболь») — серыя расійскіх лёгкіх грузавікоў, фургонаў і мінівэнаў, якія выпускаюцца Горкаўскім аўтамабільным заводам з лістапада 1998 года. [[ГАЗ]] называе «Соболь» мінівэнам.

==Склад каманды==
* ГАЗ-2217 - мінівэн, &quot;Собаль Баргузіна&quot; на 7 або 11 месцаў, з нізкім дахам і пад'ёмнымі заднімі дзвярыма (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]], [[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]], і [[РАФ-2203|РАФ-2203 4-door minibus]]); 

** ГАЗ-22177 - мінівэн, &quot;Собаль Баргузіна&quot; 4x4; 

* ГАЗ-22171 - мікрааўтобус &quot;Собаль&quot; М1 і М2 на 7 або 11 месцаў са стандартным дахам (1,5 м) і адкіднымі заднімі дзвярыма (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], [[ГЗА-651]], [[РАФ-251]], [[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]], [[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]], і [[РАФ-2203|РАФ-2203 4-door minibus]]); 

** ГАЗ-221712 - машына хуткай дапамогі з нізкім дахам ** ГАЗ-221717 - мікрааўтобус &quot;Собаль&quot; М1 і М2 4x4 

* ГАЗ-2310 - грузавік з плоскай платформай (4x2) грузападымальнасцю 0,9 тоны, варыянт - шасі з кабінай (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Renault ZP, ABF і ABG|Renault ABF 2-Door All-Steel Enclosed Cab Chassis Truck]], [[International Harvester D-Series|International Harvester DS-300 Cabover 2-Door Standard Cab Chassis Truck]], [[Alfa Romeo 800|1940-1946 Alfa Romeo 800 extended cab chassis truck]], [[Alfa Romeo 800|1947-1954 Alfa Romeo 900 extended cab chassis truck]], [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]], і [[РАФ-3311|РАФ-3311 2-door single cab chassis truck]]) для ўстаноўкі надбудоў тыпу фургон-фургон; 

** ГАЗ-23107 - грузавік з плоскай платформай і паўнапрываднай трансмісіяй; 

* ГАЗ-2752 — фургон-фургон грузападымальнасцю 0,8 тоны са зсуўнымі бакавымі дзвярыма і заднімі двухдзвярыма (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[1937 Ford|Ford ½-Ton Panel Truck (11C)]], [[1941 Ford|Ford V8 1½-Ton Panel Truck (1942-1947)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1948-1950)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1951)]], [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Panel Truck (1952)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1953)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1954)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1955)]], [[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Panel Truck (1956)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1957)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1958)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1959)]], [[Ford F-Series#Трэцяе пакаленне (1957–1960)|Ford F-100 Panel Truck (1960)]], [[РАФ-977|РАФ-977K]], і [[РАФ-2203|РАФ-2203 cargo van]]), дадаткова камбінаваны аўтамабіль на 7 месцаў з ізаляваным грузавым адсекам; 

** ГАЗ-27527 — фургон-фургон-універсал, варыянт 4x4 — дадаткова камбінаваны аўтамабіль на 7 месцаў;
[[Катэгорыя:Аўтамабілі ГАЗ]]
[[Катэгорыя:Аўтамабілі СССР]]</text>
      <sha1>jwrhg964ha0rwwxourbmrfrlegris2h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Яўген Папакуль</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301893</id>
    <revision>
      <id>2667111</id>
      <parentid>2658482</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T16:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2667111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12675" sha1="rcuwgklv0ezvopc5eqz81z8px850i6u" xml:space="preserve">{{Цёзкі|Папакуль}}
{{Навуковец}}
'''Яўген Аляксандравіч Папакуль''' (1988 г, [[Наваполацак]], [[Віцебская вобласьць]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[філёляг]], [[літаратуразнаўца]], [[перакладчык]], [[Кандыдат навук|кандыдат філялягічных навук]].

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў 1988 годзе ў [[Наваполацак|Наваполацку]].

Скончыў ў 2011 годзе [[Гісторыка-філялягічны факультэт ПДУ|гісторыка-філялягічны факультэт]] [[Полацкі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] па спэцыяльнасьці «[[Ангельская мова]]. [[Нямецкая мова]]». У 2013 годзе там жа абараніў [[Магістар|магістарскую]] дысэртацыю па спэцыяльнасьці «Літаратура народаў краін замежжа». Пасьля навучаўся ў [[Асьпірантура|асьпірантуры]] [[Полацкі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] па спэцыяльнасьці «Літаратура народаў краін замежжа (ангельская)». Навучаўся на курсах [[Швэдзкая мова|швэдзкай мовы]] ў вышэйшых народных школах у [[Фрэнста]] і [[Малунг]]у (2011 і 2015 гады, [[Швэцыя]]). У 2016 годзе скончыў курсы выкладчыкаў швэдзкай мовы, літаратуры і культуры ў Вышэйшай народнай школе Більстромску ([[Швэцыя]]).

Дысэртацыю на атрыманьне вучонай ступені [[Кандыдат навук|кандыдата філялягічных навук]] па спэцыяльнасьцям «Літаратура народаў краін замежжа (ангельская)» абараніў 26 студзеня 2018 году ў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце]]. Тэма кандыдацкай дысэртацыі: «Спэцыфіка шатляндзкіх і ангельскіх баляд пра звышнатуральнае ў кантэксьце рэгіянальнай літаратурнай традыцыі». Навуковы кіраўнік — [[Аляксандар Гугнін]].

Станам на чэрвень 2025 году працуе дацэнтам катэдры сусьветнай літаратуры і замежных моў гуманітарнага факультэту [[Полацкі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]&lt;ref&gt;[https://www.psu.by/be/vykladchyki-i-navukoutsy/papakul-jagen-aljaksandravich Папакуль Яўген Аляксандравіч]&lt;/ref&gt;.

== Навуковая дзейнасьць ==
Асноўныя навуковыя працы прысьвечаны дасьледаваньню шатляндзкіх і ангельскіх баляд пра звышнатуральнае, шатляндзка-скандынаўскім літаратурным узаемасувязям, сюжэтна-тэматычным паралелям, жанрава-стылявому адзінству, канцэпцыі «прамежнасьці» у гэтых літаратурах і інш.

Упершыню ў беларускім [[Літаратуразнаўства|літаратуразнаўстве]] правёў комплексны супастаўляльны аналіз [[Шатляндыя|шатляндзкіх]], [[Ангельшчына|ангельскіх]] і [[Скандынавія|скандынаўскіх]] народных [[Баляда|баляд]] пра звышнатуральнае і прадставіў іх агульную клясыфікацыю на аснове разнастайнасьці тэматыкі, сюжэтаў, матываў і канфліктаў. Выявіў шматлікія паралелі ў сюжэтных лініях, тэматыцы, а таксама ў структурных і мастацка-выяўленчых асаблівасьцях баляд, што дало права аднесьці шатляндзкія і скандынаўскія народныя баляды пра звышнатуральнае да адзінай рэгіянальнай літаратурнай традыцыі. Увёў у навуковы ўжытак тэрмін «дыялёг-подкуп» як адметную асаблівасьць структуры шатляндзкіх і швэдзкіх баляд. Вялікую ўвагу ў сваіх дасьледаваньнях надае адлюстраваньню ў літаратуры [[XI стагодзьдзе|XI]]-[[XIII стагодзьдзе|XIII стагодзьдзяў]] гістарычных кантактаў паміж народамі [[Брытанскія астравы|Брытанскіх астравоў]] і [[Скандынавія|Скандынавіі]]. Упершыню пераклаў асобныя прыклады скандынаўскіх баляд са [[Швэдзкая мова|швэдзкай мовы]] на [[Беларуская мова|беларускую]].

Станам на красавік 2024 году, актыўна працаваў над перакладамі са старажытных моў ([[старажытнаісьляндзкая мова|старажытнаісьляндзкай]] і [[норн]]), асаблівую ўвагу надае эдычнай літаратуры.

== Сям’я ==
У 2021 годзе ажаніўся з пісьменьніцай [[Маргарыта Латышкевіч|Маргарытай Латышкевіч]].

=== Выдадзеныя кнігі ===
* «Эда. Песні пра багоў» — першы том «[[Старэйшая Эда|Паэтычнай Эды]]» (2021, выдавецтва «[[Галіяфы]]»).
* «[[Малодшая Эда|Эда Сноры Стурлусана]]» (2021, выдавецтва «[[Галіяфы]]»).
* «Эда. Песні пра герояў» — другі том «Паэтычнай Эды» (2022, выдавецтва «Тэхналогія»).
* «Эда. Забытыя песні» (2023, выдавецтва «Тэхналогія»).
* «Каханне. Смерць. Пачвары: скандынаўскія народныя балады» (2024, выдавецтва «Тэхналогія»).
* «Сага пра Хэрвёр і Хэйдрэка» (2024, выдавецтва «Тэхналогія»).

== Прызнаньне ==
* [[Прэмія імя Карласа Шэрмана|Прэмія імя Карласа Шэрмана для перакладчыкаў]] (2023)
* [[Дэбют (літаратурная прэмія)|«Дэбют», літаратурная прэмія імя Максіма Багдановіча]] (2023)

== Бібліяграфія ==

=== Выбраныя навуковыя артыкулы ===
* Скандинавские мифологически-фантастические баллады: историко-культурный аспект / Е. А. Папакуль // Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. — 2014. — № 2. — С. 10-14.
* Отражение взаимодействий между Британскими островами и Скандинавией в исландской литературе XI—XIII веков / Е. А. Папакуль // Веснік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. — 2015. — № 1. — С. 7-11.
* Баллады о возвращающихся мертвецах в шведской и англо-шотландской традиции / Е. А. Папакуль // Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. — 2015. — № 2. — С. 10-14.
* Баллады об эльфах в Швеции и Шотландии / Е. А. Папакуль // Веснік Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта. — 2015. — № 5. — С.
123—131.
* Магическая сила рун в шведских народных балладах / Е. А. Папакуль // Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. — 2016. — № 2. — С. 10-15.
* [https://tn.by/product/eda-pesni-pra-bahou/ Эда. Песьні пра багоў] / уклад., пер. са старажытнаісл., камэнт. Яўгена Папакуля. — Менск : Галіяфы, 2021. — 312 с.
* [https://tn.by/product/eda1/ Эда Сноры Стурлусана] / уклад., пер. са старажытнаісл., камэнт. Яўгена Папакуля. — Менск : Галіяфы, 2021. — 298 с.
* [https://tn.by/product/eda-piesni-pra-hierojau/ Эда. Песьні пра герояў]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} / уклад., пер. са старажытнаісл., камент. Яўгена Папакуля. — Менск : Тэхналогія, 2022. — 380 с.
* [https://tn.by/product/eda-zabytyja-piesni/ Эда. Забытыя песьні] / уклад., пер. са старажытнаісл., камэнт. Яўгена Папакуля. — Менск : Тэхналогія, 2023. — 240 с.
* [https://web.archive.org/web/20240417104422/https://tn.by/product/kachannie-smierc-pacvary/ Каханьне. Сьмерць. Пачвары: скандынаўскія народныя баляды] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20240417104422/https://tn.by/product/kachannie-smierc-pacvary/ |date=17 красавіка 2024 }} / уклад., пер. са швэдзкай, дацкай, нарвескай, фарэрскай, ісьляндзкай, норн, уступ Яўгена Папакуля. — Менск : Тэхналогія, 2024. — 148 с.
* [https://tn.by/product/hervor-heidrek-saga/ Сага пра Хэрвёр і Хэйдрэка] / уклад., пер. са старажытнаісл., камэнт. Яўгена Папакуля. — Менск : Тэхналогія, 2024. — 108 с.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.psu.by/be/universitet/vykladchyki-i-navukoutsy/385-litara-p/9505-papakul-jagen-aljaksandravich#biyagrafiya Біяграфія на сайце Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэт] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200808091054/https://www.psu.by/be/universitet/vykladchyki-i-navukoutsy/385-litara-p/9505-papakul-jagen-aljaksandravich#biyagrafiya |date=8 жніўня 2020 }}
* [https://www.elibrary.ru/author_profile.asp?id=909310 Профіль аўтара на ELIBRARY.RU]{{Недаступная спасылка}}
* [https://scholar.google.ru/citations?user=gXmkwZYAAAAJ&amp;hl=ru Профіль аўтара ў Google Scholar]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Папакуль, Яўген}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1988 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваполацку]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты філялягічных навук]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты Літаратурнай прэміі імя Карласа Шэрмана]]
[[Катэгорыя:Беларускія філёлягі]]
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі з ісьляндзкай мовы]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі з швэдзкай мовы]]</text>
      <sha1>rcuwgklv0ezvopc5eqz81z8px850i6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Volkswagen Transporter T1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301908</id>
    <revision>
      <id>2667132</id>
      <parentid>2666168</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13084" sha1="9wb8i3lxpen04r7rli8h60b865ydi8p" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «VW Type 2 (T1)»
|выява               = [[Файл:20251213 Museum &quot;Automobiles of the World&quot; 14 (78579).jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Volkswagen]]
|вядомы як           = 
|гады                = 1950–1967 (Германія)&lt;br/&gt;1957–1975 (Бразілія)
|зборка              = 
|папярэднік          = None
|наступнік           = [[Volkswagen Transporter T2]]
|кляса               = LCV
|падобныя            = '''Panel Van Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Panel Van]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 F]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 F]]&lt;br/&gt;[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]&lt;br&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]] &lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Panel Furgon]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Econoline|Ford Econoline Cargo Van (1961–1967)]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Corvan Cargo Van]]/[[Chevrolet Chevy Van|1964-1966 Chevrolet Chevy Van Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-05]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA Panel Van]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|1964-1966 РАФ-977K]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 Panel Van]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 Morris Commercial J4 Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59-F]]&lt;br&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 Kombi Van]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Panel Van]]&lt;br/&gt;'''Kombi Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Kombi Van]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Kombi Van]] &lt;br /&gt; [[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Kombi Van]]&lt;br&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Kombi Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Econoline|Ford Econoline Kombi Van (1961–1967)]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Kombi Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-07]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Kombi Furgon]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Corvan Kombi Van]]/[[Chevrolet Chevy Van|1964-1966 Chevrolet Chevy Van Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Kombi Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone Promiscuo (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone Promiscuo]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 Kombi Van]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 Morris Commercial J4 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 Kombi Van]]&lt;br&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Kombi Van]]&lt;br/&gt;'''Bus, Station Wagon, Station Bus Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Passenger Van]] &lt;br/&gt; [[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Minibus]] &lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Car (R2060)]] &lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Ford Econoline|Ford Econoline Passenger Van (1961–1967)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Minibus]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Minibus]]&lt;br /&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-18]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Minibus]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Omnibus (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Greenbrier Sportswagon]]/[[Chevrolet Chevy Van|1964-1966 Chevrolet Chevy Van Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 M]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 M]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA Minibus]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Minibus]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Minibus]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 Minibus]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 BMC Morris Commercial J4 Minibus]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59-M]]&lt;br&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Minibus]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]&lt;br/&gt;'''2-Door Regular Cab Pickup Truck Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Rampside Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[Ford Econoline|Ford Econoline Pickup (1961–1967)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-13 Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Regular Cab Pickup]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 2-Door Regular Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Regular Cab Pickup]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 BMC Morris Commercial J4 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;'''4-Door Double Cab Pickup Truck Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 4-Door Double Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 4-Door Double Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg 4-Door Double Cab Pickup]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador 4-Door Double Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Żuk|Żuk A-16 Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 4-Door Double Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 BMC Morris Commercial J4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E 4-Door Double Cab Pickup Truck]]
|commons             = 
}}
'''Volkswagen Transporter Type 2 (T1)''', таксама вядомы як Bulli, Kombi або Bus, быў другой мадэльнай лінейкай [[Volkswagen]] пасля [[Volkswagen Käfer|Beetle]]. Прадстаўлены ў 1950 годзе, T1 быў практычным і надзейным пазадарожнікам з характэрным падзеленым лабавым шклом. Ён быў даступны ў некалькіх тыпах кузава, у тым ліку як фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro Delivery Van]], і [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro Delivery Van]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|1925 Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Ford Transit Bus|1936-1938 Ford Transit Bus]], і [[Ford Transit Bus|1939-1947 Ford Transit Bus]]), Kombi, Regular Cab Pickup Truck, і Double Cab Pickup Truck.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Фольксваген|Type 2 (T1)]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]]
[[Катэгорыя:Пікапы]]</text>
      <sha1>9wb8i3lxpen04r7rli8h60b865ydi8p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667149</id>
      <parentid>2667132</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26407-62</username>
        <id>97252</id>
      </contributor>
      <origin>2667149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13132" sha1="mfyq2jdk95ua9n38obzfy330aq5y818" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «VW Type 2 (T1)»
|выява               = [[Файл:20251213 Museum &quot;Automobiles of the World&quot; 14 (78579).jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Volkswagen]]
|вядомы як           = 
|гады                = 1950–1967 (Германія)&lt;br/&gt;1957–1975 (Бразілія)
|зборка              = 
|папярэднік          = None
|наступнік           = [[Volkswagen Transporter T2]]
|кляса               = LCV
|падобныя            = '''Panel Van Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Panel Van]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 F]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 F]]&lt;br/&gt;[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Panel Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Panel Van]]&lt;br&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]] &lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Panel Furgon]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Econoline|Ford Econoline Cargo Van (1961–1967)]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Corvan Cargo Van]]/[[Chevrolet Chevy Van|1964-1966 Chevrolet Chevy Van Cargo Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-05]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA Panel Van]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|1964-1966 РАФ-977K]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 Panel Van]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 Morris Commercial J4 Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59-F]]&lt;br&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 Kombi Van]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Panel Van]]&lt;br/&gt;'''Kombi Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Kombi Van]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Kombi Van]] &lt;br /&gt; [[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Kombi Van]]&lt;br&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Kombi Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Econoline|Ford Econoline Kombi Van (1961–1967)]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Kombi Van (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-07]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Kombi Furgon]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Corvan Kombi Van]]/[[Chevrolet Chevy Van|1964-1966 Chevrolet Chevy Van Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Kombi Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Furgone Promiscuo (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone Promiscuo]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 Kombi Van]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 Morris Commercial J4 Crew Van]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 Kombi Van]]&lt;br&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Kombi Van]]&lt;br/&gt;'''Bus, Station Wagon, Station Bus Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Passenger Van]] &lt;br/&gt; [[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Minibus]] &lt;br/&gt; [[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Car (R2060)]] &lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Ford Econoline|Ford Econoline Passenger Van (1961–1967)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Minibus]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 Minibus]]&lt;br /&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-18]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Minibus]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F Omnibus (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 Omnibus]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Greenbrier Sportswagon]]/[[Chevrolet Chevy Van|1964-1966 Chevrolet Chevy Van Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 M]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 M]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA Minibus]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield Minibus]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T Minibus]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo Autotutto Autobus (T10)]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 Minibus]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 BMC Morris Commercial J4 Minibus]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59-M]]&lt;br&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E Minibus]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]&lt;br/&gt;'''2-Door Regular Cab Pickup Truck Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[Dodge A100|1964-1967 Dodge A100 Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[Chevrolet Corvair 95|Chevrolet Corvair 95 Rampside Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[Ford Econoline|Ford Econoline Pickup (1961–1967)]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Żuk|1958-1966 Żuk A-13 Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg Regular Cab Pickup]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 2-Door Regular Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador 2-Door Regular Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Regular Cab Pickup]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 BMC Morris Commercial J4 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 2-Door Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E 2-Door Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;'''4-Door Double Cab Pickup Truck Type 2 (T1):'''&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 1500 F 4-Door Double Cab Pickup Truck (BO611)]]/[[Borgward B 611|Borgward B 611 4-Door Double Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault 1,000 kg 4-Door Double Cab Pickup]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador 4-Door Double Cab Pickup Truck (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz L319|Mercedes-Benz L319 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Żuk|Żuk A-16 Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1961-1966 Barkas B1000 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Rocar TV|1964-1967 Rocar TV 41 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100|Fiat 1100T 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1952-1957 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1958-1959 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1960-1963 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CA|1964-1966 Bedford CA 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 4-Door Double Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1947-1964 Citroën Type H Split Windshield 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Commer FC|1960-1966 Commer FC 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo T10 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 4-Door Double Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Morris Commercial J2|1956-1959 Morris J2 4-Door Double Cab Pickup Truck]]/[[Morris Commercial J4|1960-1966 BMC Morris Commercial J4 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Nysa|Nysa N59 4-Door Double Cab Pickup Truck]]&lt;br&gt;[[Ford Thames 400E|Ford Thames 400E 4-Door Double Cab Pickup Truck]]
|commons             = 
}}
'''Volkswagen Transporter Type 2 (T1)''', таксама вядомы як Bulli, Kombi або Bus, быў другой мадэльнай лінейкай [[Volkswagen]] пасля [[Volkswagen Käfer|Beetle]]. Прадстаўлены ў 1950 годзе, T1 быў практычным і надзейным пазадарожнікам з характэрным падзеленым лабавым шклом. Ён быў даступны ў некалькіх тыпах кузава, у тым ліку як фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[Fageol|1930-1936 Twin Coach Delivery Truck]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro Delivery Van]], і [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro Delivery Van]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|1925 Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Ford Transit Bus|1936-1938 Ford Transit Bus]], і [[Ford Transit Bus|1939-1947 Ford Transit Bus]]), Kombi, Regular Cab Pickup Truck, і Double Cab Pickup Truck.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Фольксваген|Type 2 (T1)]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]]
[[Катэгорыя:Пікапы]]</text>
      <sha1>mfyq2jdk95ua9n38obzfy330aq5y818</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Volkswagen Transporter T2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301952</id>
    <revision>
      <id>2667137</id>
      <parentid>2665496</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:51:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10382" sha1="my45q3giy8s6dshf9hoedfxu4sy2qtj" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «VW Type 2 (T2)»
|выява               = [[Файл:1972 Volkswagen Delivery Van 1.6 Front.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Volkswagen]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1967]]–[[1979]]
|зборка              = 
|папярэднік          = [[Volkswagen Transporter T1]]
|наступнік           = [[Volkswagen Transporter T3]]
|кляса               = LCV
|падобныя            = '''Type 2 Panel Van (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Furgone]]&lt;br /&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Furgone]]&lt;br /&gt;[[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 F]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1965-1979 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1971-1978)]] &lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-05]]/[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Panel Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Panel Van]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Panel Furgon]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Nysa|1967-1969 Nysa 501 F]]/[[Nysa|Nysa 521 F]]&lt;br/&gt; '''Type 2 Kombi Van (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Kombi Van]]&lt;br /&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Kombi Van]]&lt;br /&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1971-1978)]] &lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977Д Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-07]]/[[FSC Żuk|Żuk A-07 B]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Kombi Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[УАЗ-452|1965-1979 УАЗ-452 Low Roof Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Kombi Van]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Nysa|1967-1977 Nysa 521 T]]&lt;br/&gt;'''Type 2 Bus (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Autobus]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Autobus]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1978 Barkas B1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Minibus]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977Д Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Minibus]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Minibus]]&lt;br/&gt; [[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-18]]/[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Minibus]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Minibus]]&lt;br /&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Minibus]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Minibus]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Minibus]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Minibus]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1967-1979 УАЗ-452 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 M]]&lt;br/&gt;[[Nysa|1967-1969 Nysa 501 M]]/[[Nysa|Nysa 521 M]]&lt;br/&gt; '''Type 2 Single Cab Pickup Truck (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo A11 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo A12 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Single Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Single Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Single Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977Д Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Single Cab Pickup Truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Single Cab Pickup Truck (1971-1978)]] &lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-13 Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-13 B Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Single Cab Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Regular Cab Pickup]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Single Cab Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-3303|1965-1979 УАЗ-3303 Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; '''Type 2 Crew Cab Pickup Truck (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo A12 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Crew Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1971-1978)]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-16 Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-16 B Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[РАФ-977|РАФ-977Д Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Cab Pickup]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Crew Cab Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Crew Cab Pickup Truck (1977—1985)]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-3303|1965-1979 УАЗ-3303 Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Crew Cab Pickup Truck]]
|commons             = 
}}
'''Volkswagen Type 2 T2''', які выпускаўся з 1967 па 2013 год, — гэта другое пакаленне культавага транспартнага аўтамабіля [[Volkswagen]], шырока вядомага як «эркер» за сваё вялікае выгнутае цэльнае лабавое шкло. Ён прыйшоў на замену [[Volkswagen Transporter T1|T1]], прапаноўваючы палепшаную магутнасць, больш сучасную падвеску, і вядомы сваім вытворчасцю ў Германіі да 1979 года і ў Бразіліі да 2013 года, Ён быў даступны ў некалькіх тыпах кузава, у тым ліку як фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro Delivery Van]], і [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Panel Van]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|1925 Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Ford Transit Bus|1936-1938 Ford Transit Bus]], [[Ford Transit Bus|1939-1947 Ford Transit Bus]], і [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 15-Window Bus]]), Kombi, Regular Cab Pickup Truck, і Double Cab Pickup Truck.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Фольксваген|Type 2 (T2)]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Пікапы]]
[[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]]</text>
      <sha1>my45q3giy8s6dshf9hoedfxu4sy2qtj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667150</id>
      <parentid>2667137</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:35:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26407-62</username>
        <id>97252</id>
      </contributor>
      <origin>2667150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10430" sha1="qwfr4vym2297lmqtut0k9uf2xwach12" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «VW Type 2 (T2)»
|выява               = [[Файл:1972 Volkswagen Delivery Van 1.6 Front.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Volkswagen]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1967]]–[[1979]]
|зборка              = 
|папярэднік          = [[Volkswagen Transporter T1]]
|наступнік           = [[Volkswagen Transporter T3]]
|кляса               = LCV
|падобныя            = '''Type 2 Panel Van (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Furgone]]&lt;br /&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Furgone]]&lt;br /&gt;[[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 F]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1965-1979 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Panel Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1971-1978)]] &lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-05]]/[[FSC Żuk|Żuk A-06 B]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Panel Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Panel Van]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Panel Furgon]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Nysa|1967-1969 Nysa 501 F]]/[[Nysa|Nysa 521 F]]&lt;br/&gt; '''Type 2 Kombi Van (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Furgone Promiscuo]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Kombi Van]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Kombi Van]]&lt;br /&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Kombi Van]]&lt;br /&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Kombi Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1971-1978)]] &lt;br/&gt; [[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977Д Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-07]]/[[FSC Żuk|Żuk A-07 B]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Kombi Van]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Kombi Van]]&lt;br/&gt; [[УАЗ-452|1965-1979 УАЗ-452 Low Roof Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Kombi Van]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Nysa|1967-1977 Nysa 521 T]]&lt;br/&gt;'''Type 2 Bus (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo F11 Autobus]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Autobus]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1978 Barkas B1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Minibus]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Minibus]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977Д Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Minibus]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Minibus]]&lt;br/&gt; [[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-18]]/[[FSC Żuk|Żuk A-18 B]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Minibus]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Minibus]]&lt;br /&gt; [[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Minibus]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Minibus]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Minibus]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|1966-1978 Fiat 238 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Minibus]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-452|1967-1979 УАЗ-452 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 M]]&lt;br/&gt;[[Nysa|1967-1969 Nysa 501 M]]/[[Nysa|Nysa 521 M]]&lt;br/&gt; '''Type 2 Single Cab Pickup Truck (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo A11 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo A12 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Single Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Single Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Single Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977Д Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Single Cab Pickup Truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Single Cab Pickup Truck (1971-1978)]] &lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-13 Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-13 B Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Single Cab Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Regular Cab Pickup]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Single Cab Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-3303|1965-1979 УАЗ-3303 Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; '''Type 2 Crew Cab Pickup Truck (T2):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A11/F11|Alfa Romeo A12 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo A12/F12|Alfa Romeo F12 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1968-1977 Rocar TV 41 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Barkas B1000|1967-1979 Barkas B1000 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Bedford CA|1967-1969 Bedford CA Crew Cab Pickup Truck]]/[[Bedford CF|1970-1979 Bedford CF Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz N1300|1976-1980 Mercedes-Benz N1300 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1971-1978)]]&lt;br/&gt;[[FSC Żuk|1967-1974 Żuk A-16 Pickup Truck]]/[[FSC Żuk|Żuk A-16 B Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Morris Commercial J4|1967-1974 Morris Commercial J4 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Leyland Sherpa|1975-1978 Leyland Sherpa Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[РАФ-977|РАФ-977Д Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|Renault-Saviem SG2 Crew Cab Pickup]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Crew Cab Pickup Truck]]/[[Renault Estafette|1973-1980 Renault Estafette Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Crew Cab Pickup Truck]]/[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Crew Cab Pickup Truck (1977—1985)]]&lt;br/&gt;[[Fiat 241|Fiat 241 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-3303|1965-1979 УАЗ-3303 Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1980 Škoda 1203 Crew Cab Pickup Truck]]
|commons             = 
}}
'''Volkswagen Type 2 T2''', які выпускаўся з 1967 па 2013 год, — гэта другое пакаленне культавага транспартнага аўтамабіля [[Volkswagen]], шырока вядомага як «эркер» за сваё вялікае выгнутае цэльнае лабавое шкло. Ён прыйшоў на замену [[Volkswagen Transporter T1|T1]], прапаноўваючы палепшаную магутнасць, больш сучасную падвеску, і вядомы сваім вытворчасцю ў Германіі да 1979 года і ў Бразіліі да 2013 года, Ён быў даступны ў некалькіх тыпах кузава, у тым ліку як фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[Fageol|1930-1936 Twin Coach Delivery Truck]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro Delivery Van]], і [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Panel Van]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|1925 Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Ford Transit Bus|1936-1938 Ford Transit Bus]], [[Ford Transit Bus|1939-1947 Ford Transit Bus]], і [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 15-Window Bus]]), Kombi, Regular Cab Pickup Truck, і Double Cab Pickup Truck.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Фольксваген|Type 2 (T2)]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Пікапы]]
[[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]]</text>
      <sha1>qwfr4vym2297lmqtut0k9uf2xwach12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Volkswagen Transporter T3</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301954</id>
    <revision>
      <id>2667151</id>
      <parentid>2664823</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:35:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26407-62</username>
        <id>97252</id>
      </contributor>
      <origin>2667151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6351" sha1="4f29jqjrg0m470u6e4v1tygzcks94kv" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «VW Type 2 (T3)»
|выява               = [[Файл:Bilen.jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Volkswagen]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1980]]–[[2002]]
|зборка              = 
|папярэднік          = [[Volkswagen Transporter T2]]
|наступнік           = [[Volkswagen Transporter T4]]
|кляса               = LCV
|падобныя            = '''T3 Panel Van:'''&lt;br/&gt;[[Fiat Talento|Fiat Talento Panel Van (1989–1990)]]&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1980-1989 Żuk A-06 B]] &lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz MB 100|Mercedes-Benz MB 100 Panel Van (1988-1992)]]&lt;br/&gt;[[Renault Trafic|1981-1988 Renault Trafic Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1978-1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Panel Van (1986-1990)]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Panel Van (1982–1985)]]/[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Panel Van (1985–1989)]] &lt;br/&gt;[[Škoda 1203|TAZ 1500 Panel Van]] &lt;br/&gt;[[УАЗ СГР|УАЗ-3741]]&lt;br/&gt;[[Nysa#Nysa 522|Nysa 522-F]]&lt;br/&gt;[[РАФ-2203|РАФ-2203 Panel Van]]&lt;br/&gt;'''T3 Kombi Van:'''&lt;br/&gt;[[Fiat Talento|Fiat Talento Kombi Van (1989–1990)]]&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1980-1989 Żuk A-07 B]] &lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz MB 100|Mercedes-Benz MB 100 Kombi Van (1988-1992)]]&lt;br/&gt;[[Renault Trafic|1981-1988 Renault Trafic Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1978-1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Kombi Van (1986-1990)]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Kombi Van (1982–1985)]]/[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Kombi Van (1985–1989)]] &lt;br/&gt;[[Škoda 1203|TAZ 1500 Kombi Van]] &lt;br/&gt;[[УАЗ СГР|УАЗ-452 Kombi Van]]&lt;br/&gt;[[Nysa#Nysa 522|Nysa 522-T]]&lt;br/&gt;[[РАФ-2203|РАФ-2203 Kombi Van]]&lt;br/&gt;'''T3 Bus:'''&lt;br/&gt;[[Fiat Talento|Fiat Talento Minibus (1989–1990)]]&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1980-1989 Żuk A-18 B]] &lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz MB 100|Mercedes-Benz MB 100 Minibus (1988-1992)]]&lt;br/&gt;[[Renault Trafic|1981-1988 Renault Trafic Minibus]] &lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1978-1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Minibus (1986-1990)]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Minibus (1982–1985)]]/[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Minibus (1985–1989)]] &lt;br/&gt;[[Škoda 1203|TAZ 1500 Minibus]] &lt;br/&gt;[[УАЗ СГР|УАЗ-2206]]&lt;br/&gt;[[Nysa#Nysa 522|Nysa 522-M]]&lt;br/&gt;[[РАФ-2203|РАФ-2203 Minibus]]&lt;br/&gt;'''T3 Regular Cab Pickup Truck:'''&lt;br/&gt;[[Fiat Talento|Fiat Talento Regular Cab Pickup Truck (1989–1990)]]&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1980-1989 Żuk A-13 B]] &lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz MB 100|Mercedes-Benz MB 100 Regular Cab Pickup Truck (1988-1992)]]&lt;br/&gt;[[Renault Trafic|1981-1988 Renault Trafic Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Regular Cab Pickup Truck (1978-1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Regular Cab Pickup Truck (1986-1990)]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Regular Cab Pickup Truck (1982–1985)]]/[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Regular Cab Pickup Truck (1985–1989)]] &lt;br/&gt;[[Škoda 1203|TAZ 1500 Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ СГР|УАЗ-452 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Nysa#Nysa 522|Nysa 522 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-2203|РАФ-2203 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;'''T3 Crew Cab Pickup Truck:'''&lt;br/&gt;[[Fiat Talento|Fiat Talento Crew Cab Pickup Truck (1989–1990)]]&lt;br/&gt; [[FSC Żuk|1980-1989 Żuk A-16 B Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz MB 100|Mercedes-Benz MB 100 Crew Cab Pickup Truck (1988-1992)]]&lt;br/&gt;[[Renault Trafic|1981-1988 Renault Trafic Crew Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1978-1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Crew Cab Pickup Truck (1986-1990)]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Crew Cab Pickup Truck (1982–1985)]]/[[Toyota HiAce|Toyota HiAce Crew Cab Pickup Truck (1985–1989)]] &lt;br/&gt;[[Škoda 1203|TAZ 1500 Crew Cab Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[УАЗ СГР|УАЗ-452 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Nysa#Nysa 522|Nysa 522 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-2203|РАФ-2203 Crew Cab Pickup Truck]]
|commons             = 
}}
[[Volkswagen Transporter T3]] — гэта трэцяе пакаленне [[Volkswagen Transporter]]. Ён прадаваўся пад рознымі назвамі па ўсім свеце, у тым ліку як Transporter або Caravelle ў Еўропе і Аўстраліі, Type 25 (T25) у Вялікабрытаніі, Microbus і Kombi ў Паўднёвай Афрыцы, Kampeerauto ў Нідэрландах, Combi ў Францыі і Vanagon у Паўночнай і Паўднёвай Амэрыцы, Ён быў даступны ў некалькіх тыпах кузава, у тым ліку як фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[Fageol|1930-1936 Twin Coach Delivery Truck]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro Delivery Van]], [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Panel Van]], і [[Volkswagen Transporter T2|VW Panel Van Typ 2 (T2)]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|1925 Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Ford Transit Bus|1936-1938 Ford Transit Bus]], [[Ford Transit Bus|1939-1947 Ford Transit Bus]], [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 15-Window Bus]], і [[Volkswagen Transporter T2|VW Bus Typ 2 (T2)]]), Kombi, Regular Cab Pickup Truck, і Double Cab Pickup Truck.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Фольксваген|Type 2 (T3)]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Пікапы]]
[[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]]</text>
      <sha1>4f29jqjrg0m470u6e4v1tygzcks94kv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Volkswagen Transporter T4</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301993</id>
    <revision>
      <id>2667152</id>
      <parentid>2664826</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:36:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26407-62</username>
        <id>97252</id>
      </contributor>
      <origin>2667152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18623" sha1="o049j30vlfwlv16tks5f0djtiwsqefy" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «VW Transporter T4»
|выява               = [[Файл:Bayerischer Rundfunk - VW T5.JPG|300пкс]]
|вытворца            = [[Volkswagen]]
|вядомы як           = 
|гады                = [[1990]]–[[2004]]
|зборка              = 
|папярэднік          = [[Volkswagen Transporter T3]]
|наступнік           = [[Volkswagen Transporter T5]]
|кляса               = LCV
|падобныя            = '''T4 Low Roof Panel Van''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo#Першае пакаленне (1994 г.)|1994–2004 Fiat Scudo Low Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit Low Roof Panel Van (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit Low Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert#Першае пакаленне (1994 г.)|1996–2004 Peugeot Expert Low Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Jumpy#Першае пакаленне (1994 г.)|1996–2004 Citroën Jumpy Low Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 Low Roof Panel Van]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai H-1 Low Roof Panel Van (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 Low Roof Panel Van (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 Low Roof Panel Van (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena Low Roof Panel Van (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro Low Roof Panel Van (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic Low Roof Panel Van]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic Low Roof Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce Low Roof Panel Van (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ-2752 Panel Van (1998-2002)]]&lt;br/&gt; '''T4 High Roof Panel Van''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo#Першае пакаленне (1994 г.)|1994–2004 Fiat Scudo High Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit High Roof Panel Van (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit High Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert#Першае пакаленне (1994 г.)|1996–2004 Peugeot Expert High Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Citroën Jumpy#Першае пакаленне (1994 г.)|1996–2004 Citroën Jumpy High Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 High Roof Panel Van]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai H-1 High Roof Panel Van (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 High Roof Panel Van (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 High Roof Panel Van (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena High Roof Panel Van (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro High Roof Panel Van (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic High Roof Panel Van]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic High Roof Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce High Roof Panel Van (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ-2752 Panel Van (1998-2002)]] &lt;br/&gt; '''T4 Low Roof Crew Van''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo#Першае пакаленне (1994 г.)|1994–2004 Fiat Scudo Low Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit Low Roof Crew Van (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit Low Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert#Першае пакаленне (1994 г.)|1996–2004 Peugeot Expert Low Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Citroën Jumpy#Першае пакаленне (1994 г.)|1996–2004 Citroën Jumpy Low Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 Low Roof Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai H-1 Low Roof Crew Van (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 Low Roof Crew Van (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 Low Roof Crew Van (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena Low Roof Crew Van (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro Low Roof Crew Van (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic Low Roof Crew Van]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic Low Roof Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce Low Roof Crew Van (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ Соболь Low Roof Crew Van (1998-2002)]]&lt;br/&gt; '''T4 High Roof Crew Van''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo#Першае пакаленне (1994 г.)|1994–2004 Fiat Scudo High Roof Crew Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit High Roof Crew Van (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit High Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert#Першае пакаленне (1994 г.)|1996–2004 Peugeot Expert High Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Citroën Jumpy#Першае пакаленне (1994 г.)|1996–2004 Citroën Jumpy High Roof Crew Van]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 High Roof Crew Van]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1|Hyundai H-1 High Roof Crew Van (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 High Roof Crew Van (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 High Roof Crew Van (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena High Roof Crew Van (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro High Roof Crew Van (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic High Roof Crew Van]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic High Roof Crew Van]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce High Roof Crew Van (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ-2752 Crew Van (1998-2002)]]&lt;br/&gt; '''T4 Low Roof Passenger Van''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo|1994–2004 Fiat Scudo Low Roof Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit Low Roof Passenger Van (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit Low Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert|1996–2004 Peugeot Expert Low Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt;[[Citroën Jumpy|1996–2004 Citroën Jumpy Low Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 Low Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai H-1 Low Roof Passenger Van (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 Low Roof Passenger Van (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 Low Roof Passenger Van (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena Low Roof Passenger Van (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro Low Roof Passenger Van (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic Low Roof Passenger Van]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic Low Roof Passenger Van]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce Low Roof Passenger Van (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ-2217 (1998-2002)]]&lt;br/&gt; '''T4 High Roof Passenger Van''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo|1994–2004 Fiat Scudo High Roof Passenger Van]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit High Roof Passenger Van (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit High Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert|1996–2004 Peugeot Expert High Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt;[[Citroën Jumpy|1996–2004 Citroën Jumpy High Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 High Roof Passenger Van]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai H-1 High Roof Passenger Van (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 High Roof Passenger Van (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 High Roof Passenger Van (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena High Roof Passenger Van (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro High Roof Passenger Van (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic High Roof Passenger Van]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic High Roof Passenger Van]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce High Roof Passenger Van (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ-22171 (1998-2002)]]&lt;br/&gt;'''T4 Regular Cab Pickup Truck''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo|1994–2004 Fiat Scudo Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit Single Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert|1996–2004 Peugeot Expert Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Citroën Jumpy|1996–2004 Citroën Jumpy Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 Regular Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero Regular Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 Regular Cab Pickup Truck (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 Regular Cab Pickup Truck (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena Regular Cab Pickup Truck (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro Regular Cab Pickup Truck (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic Regular Cab Pickup Truck]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic Regular Cab Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce Regular Cab Pickup Truck (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ-2310 Regular Cab Pickup Truck (1998-2002)]]&lt;br/&gt;'''T4 Crew Cab Pickup Truck''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo|1994–2004 Fiat Scudo Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert|1996–2004 Peugeot Expert Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Citroën Jumpy|1996–2004 Citroën Jumpy Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 Crew Cab Pickup Truck]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero Crew Cab Single Rear Wheel Pickup Truck (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 Crew Cab Pickup Truck (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 Crew Cab Pickup Truck (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena Crew Cab Pickup Truck (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro Crew Cab Pickup Truck (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic Crew Cab Pickup Truck]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic Crew Cab Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce Crew Cab Pickup Truck (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ-2310 Crew Cab Pickup Truck (1998-2002)]]&lt;br/&gt; '''T4 Chassis Single Cab''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo|1994–2004 Fiat Scudo Chassis Single Cab]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert|1996–2004 Peugeot Expert Chassis Single Cab]]&lt;br /&gt;[[Citroën Jumpy|1996–2004 Citroën Jumpy Chassis Single Cab]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 Chassis Single Cab]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 Chassis Single Cab (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 Chassis Single Cab (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena Chassis Single Cab (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro Chassis Single Cab (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic Chassis Single Cab]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic Chassis Single Cab]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce Chassis Single Cab (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ-2310 Single Cab Chassis Truck (1998-2002)]]&lt;br/&gt; '''T4 Chassis Crew Cab''':&lt;br /&gt;[[Fiat Scudo|1994–2004 Fiat Scudo Chassis Crew Cab]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Другое пакаленне (1986)|1994-2000 Ford Transit Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (VE83)]]/[[Ford Transit#Трэцяе пакаленне (2000)|2000-2006 Ford Transit Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Peugeot Expert|1996–2004 Peugeot Expert Chassis Crew Cab]]&lt;br /&gt;[[Citroën Jumpy|1996–2004 Citroën Jumpy Chassis Crew Cab]]&lt;br /&gt;[[Mercedes Benz Vito#Першае пакаленне|Mercedes-Benz W638 Chassis Crew Cab]]&lt;br /&gt; [[Hyundai H-1#Першае пакаленне|Hyundai Libero Crew Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1997—2004)]] &lt;br /&gt; [[Nissan Caravan|Nissan Caravan E24 Chassis Crew Cab (1995-2001)]]/[[Nissan Caravan|Nissan Caravan E25 Chassis Crew Cab (2002-2004)]]&lt;br/&gt;[[Opel Arena Van|Opel Arena Chassis Crew Cab (1997–2000)]]/[[Opel Vivaro|Opel Vivaro Chassis Crew Cab (2001-2003)]] &lt;br /&gt; [[Renault Trafic|1997-2000 Renault Trafic Chassis Crew Cab]]/[[Renault Trafic|2001-2004 Renault Trafic Chassis Crew Cab]] &lt;br /&gt; [[Toyota HiAce#Granvia, HiAce Regius, Grand HiAce, Touring HiAce (XH10, XH20; 1995—2020)|Toyota HiAce Chassis Crew Cab (XH10) (1995—2003)]]&lt;br/&gt;[[ГАЗ Соболь|ГАЗ-2310 Double Cab Chassis Truck (1998-2002)]]
|commons             = 
}}

[[Volkswagen Transporter T4]], які прадаецца ў Паўночнай Амэрыцы як '''Volkswagen EuroVan''', — гэта фургон, які выпускаўся нямецкім вытворцам [[Volkswagen Commercial Vehicles]] паміж 1990 і 2004 гадамі, змяніўшы [[Volkswagen Transporter T3]] і заменены на [[Volkswagen Transporter T5]], Ён быў даступны ў некалькіх тыпах кузава, у тым ліку як low roof фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, [[Divco|1926 Divco Model A Delivery Van]], [[Fageol|1930-1936 Twin Coach Delivery Truck]], [[International Harvester Metro|1938–1940 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1941–1942 International Harvester Metro Delivery Van]], [[International Harvester Metro|1946–1949 International Harvester Metro Delivery Van]], [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Panel Van]], [[Volkswagen Transporter T2|VW Panel Van Typ 2 (T2)]], і [[Volkswagen Transporter T3|VW Panel Van Typ 2 (T3)]]), low roof мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|1925 Yellow City Service Enclosed Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Enclosed Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Mack|Mack 6-BK-3S Greyhound Parlor Coach]], [[Dodge|1933 Dodge Bus by Wayne]], [[Dodge|1934 Dodge Bus by Wayne]], [[Ford Transit Bus|1936-1938 Ford Transit Bus]], [[Ford Transit Bus|1939-1947 Ford Transit Bus]], [[Volkswagen Transporter T1|VW T1 15-Window Bus]], [[Volkswagen Transporter T2|VW Bus Typ 2 (T2)]], і [[Volkswagen Transporter T3|VW Bus Typ 2 (T3)]]), Chassis Single Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Closed Cab Chassis Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Morris Twelve|1938-1940 Morris 12 Series Y 10cwt Chassis Truck]], [[Morris Twelve|1945-1948 Morris 12 Series Y 10cwt Chassis Truck]], [[Renault 1 000 kg|Renault 1 400 kg Chassis Cabine (1949-1955)]], [[Renault 1 000 kg|Renault Goélette Chassis Cabine (1956-1965)]], [[Renault Super Goélette|1965-1967 Saviem SG2 2-Door Single Cab Chassis Truck]], [[Renault Super Goélette|1968-1975 Saviem SG2 2-Door Single Cab Chassis Truck]], і [[Volkswagen LT|Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1975—1989)]]), Regular Cab Pickup Truck (пасля-[[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Regular Cab Pickup Truck]], [[Volkswagen Transporter T2|VW T2 Regular Cab Pickup Truck]], і [[Volkswagen Transporter T3|VW T3 Regular Cab Pickup Truck]]), Crew Cab Pickup Truck (пасля-[[Volkswagen Transporter T1|VW T1 Crew Cab Pickup Truck]], [[Volkswagen Transporter T2|VW T2 Crew Cab Pickup Truck]], і [[Volkswagen Transporter T3|VW T3 Crew Cab Pickup Truck]]), Chassis Crew Cab, Crew Van, High Roof Cargo Van, і High Roof Minibus.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Фольксваген|Transporter T4]]
[[Катэгорыя:Фургоны]]
[[Катэгорыя:Пікапы]]
[[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]]</text>
      <sha1>o049j30vlfwlv16tks5f0djtiwsqefy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FSC Żuk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302262</id>
    <revision>
      <id>2667128</id>
      <parentid>2666695</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T17:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <origin>2667128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27725" sha1="sav8r6jvrp4s404pqfc3w9cfmzlc3p3" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «FSC Żuk»
|выява               = [[Файл:A Zuk truck in Krakow, Poland (8711766162).jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[FSC Lublin Automotive Factory|FSC]]
|вядомы як           = 
|гады                = 1959–1998
|зборка              = 
|папярэднік          = [[FSC Lublin-51]]
|наступнік           = [[FSC Lublin]]
|кляса               = LCV
|падобныя            = '''A05 Panel Van (1959-1974):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Furgone]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Furgone]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Standard Panel Van]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Panel Van (1971-1974)]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Furgone]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Furgone]]&lt;br /&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 F]]/[[Rocar TV|1964-1975 Rocar TV 41 F]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Panel Van]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Panel Van]] &lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Panel Van]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Panel Van]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1961-1974 Barkas B1000 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T1|VW Panel Van Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|1967-1975 VW Panel Van Type 2 (T2)]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Panel Van]]/[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Panel Van]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Panel Van]]/[[Peugeot J7|1965-1974 Peugeot J7 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Panel Van]] &lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977K]] &lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Panel Van (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Panel Van]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Panel Van]]&lt;br/&gt;'''A18 Minibus (1959-1974):'''&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F11 Autobus]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo F12 Autobus]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit Minibus]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit Minibus (1971-1978)]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 M]]/[[Rocar TV|1964-1975 Rocar TV 41 M]]&lt;br/&gt;[[Fiat 1100 T|Fiat 1100 T Minibus]]/[[Fiat 238|1966-1974 Fiat 238 Minibus]]&lt;br /&gt;[[Renault Estafette|1958-1966 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1967-1972 Renault Estafette Minibus]]/[[Renault Estafette|1973-1975 Renault Estafette Minibus]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|1958-1974 Citroën Type H Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1975 Škoda 1203 Standard Minibus]]&lt;br/&gt;[[DKW-Schnellaster|DKW-Schnellaster Bus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1963-1966 DKW F1000 Minibus]]/[[Mercedes-Benz N1300|1967-1975 DKW F1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1961-1975 Barkas B1000 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T1|VW Bus Type 2 (T1)]]/[[Volkswagen Transporter T2|VW Bus Type 2 (T2)]]&lt;br&gt;[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D3 Minibus]]/[[Peugeot D3 і D4|Peugeot D4 Minibus]]/[[Peugeot J7|1965-1975 Peugeot J7 Minibus]]&lt;br/&gt; [[УАЗ-450|УАЗ-450 Low Roof Minibus]]/[[УАЗ-452|1965-1976 УАЗ-452 Low Roof Minibus]]&lt;br /&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce H10 Minibus]]&lt;br/&gt;[[РАФ-977|РАФ-977 D «Латвия» 4-door minibus]]/[[РАФ-977|РАФ-977ДМ 4-door minibus]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador Minibus (1949-1952)]]/[[Harburg Transporter|Tempo Matador E Minibus]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L 206 Minibus]]&lt;br/&gt;'''A11 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1959-1974):'''&lt;br/&gt;[[Škoda 1203|1968-1977 Škoda 1203 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1961-1975 Barkas B 1000 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Rocar TV|1958-1963 Rocar TV 4 C Single Rear Wheel 2-Door Chassis Single Cab Truck]]/[[Rocar TV|1964-1975 Rocar TV 41 C Single Rear Wheel 2-Door Chassis Single Cab Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab single rear wheel chassis truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab single rear wheel chassis truck (1971-1974)]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type H|Citroën Type H 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-451|1961-1964 УАЗ-451 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[УАЗ-3303|1965-1976 УАЗ-3303 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J7|Peugeot J7 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[ЕрАЗ-762|ЕрАЗ-762Г 2-Door Single Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Lorry]]/[[Alfa Romeo Romeo|Alfa Romeo Romeo 3 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Lorry]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo A11 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Alfa Romeo Romeo|1967-1975 Alfa Romeo A12 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Harburg Transporter|Tempo Matador E 2-Door Regular Cab Chassis Truck]]/[[Harburg Transporter|Mercedes-Benz L306D 2-Door Regular Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault 1 000 kg|Renault Goélette Chassis Cabine (1956-1965)]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967-1977 Saviem SG2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|1959-1964 Renault Estafette 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]/[[Renault Estafette|1965-1972 Renault Estafette 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]/[[Renault Estafette|1973-1977 Renault Estafette 2-Door Single Cab and Chassis Unit]]&lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|Toyota HiAce 2-Door Single Cab Chassis Truck (H10)]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T1|Volkswagen Transporter T1 2-Door Chassis Single Cab Unit]]/[[Volkswagen Transporter T2|Volkswagen Transporter T2 2-Door Chassis Single Cab Unit]]&lt;br/&gt;'''A08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1959-1974):'''&lt;br/&gt;[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Chassis Cab Unit]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type 55|Citroën Type 55 Heuliez 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor N350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz L 319|Mercedes-Benz L 319 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Mercedes-Benz T2|1967–1975 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Chassis Truck]]/[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1960-1964)]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab chassis truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1975 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna K170 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab dual rear wheel chassis truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel chassis truck (1971-1974)]]&lt;br/&gt;[[Renault Galion|1957-1965 Saviem Galion 2-door standard cab chassis truck]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''A08 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1959-1974):'''&lt;br/&gt;[[Commer Walk-Thru|Commer Walk-Thru 3-Ton Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën Type 55|Citroën Type 55 Heuliez 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Citroën Belphégor|Citroën Belphégor 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz L 319|Mercedes-Benz L 319 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Mercedes-Benz T2|1967–1975 Mercedes-Benz T2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 615|Fiat 615 N 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]/[[Fiat 616|1968-1971 Fiat 616 N2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Fiat 616|1972-1976 Fiat 616 N3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Borgward B 611|Borgward B 622 2-Door Single Cab Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Hanomag Markant|Hanomag Markant 2-Door Single Cab Pickup Truck]]/[[Hanomag F-series|Hanomag-Henschel F-45 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1960-1964)]]/[[Opel Blitz|Opel Blitz 2-door regular cab pickup truck (1965-1970)]]/[[Bedford CF|1971-1975 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Toyota Dyna|Toyota Dyna K170 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Toyota Dyna|Toyota Dyna R U10 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit#Taunus Transit (1953)|Ford Taunus Transit 1500 1,5t 2-door single cab dual rear wheel pickup truck]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1965-1970)]]/[[Ford Transit#Першае пакаленне (1965)|Ford Transit 2-door single cab dual rear wheel pickup truck (1971-1974)]]&lt;br/&gt;[[Renault Galion|1957-1965 Saviem Galion 2-door standard cab pickup truck]]/[[Renault Super Goélette|1965-1966 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Super Goélette|1967–1977 Saviem SG3 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Saviem Super Galion|MAN Saviem 7-90 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt;'''A06 B Panel Van:'''&lt;br/&gt; [[УАЗ-452|1977-1998 УАЗ-452 Low Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[РАФ-2203|РАФ-2203 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1976-1988 Barkas B 1000 Panel Van]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1976–1980)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Panel Van (1980-1991)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt; [[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Panel Van (1986-1992)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade Furgón]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade Furgón]] &lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|Mercedes-Benz T1 Standard Roof Panel Van]] &lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 E Furgone (1978-1982)]]/[[Fiat Ducato|1981–1989 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T3|VW T3 Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Panel Van (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Panel Van]]/[[Renault Master|1986-1990 Renault Master Standard Roof Panel Van]] &lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]/[[Toyota HiAce|1987–1995 Toyota HiAce Standard Roof Panel Van]]&lt;br /&gt;[[Volkswagen LT|1976-1995 Volkswagen LT Standard Roof Panel Van]]&lt;br/&gt;'''A18 B Minibus:'''&lt;br/&gt; [[РАФ-2203|РАФ-2203 Minibus]]&lt;br/&gt;[[Barkas B 1000|1976-1988 Barkas B 1000 Minibus]]/[[Barkas B 1000-1|Barkas B 1000-1 Minibus]]&lt;br/&gt; [[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1976–1980)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 Standard Roof Minibus (1980-1991)]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1985 Citroën C25 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt; [[УАЗ-452|1977-1998 УАЗ-452 Low Roof Minibus]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily Standard Roof Minibus]] &lt;br /&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 Furgón mixto 9 plazas]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade Furgón mixto 9 plazas]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade Furgón mixto 9 plazas]] &lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|Mercedes-Benz T1 Standard Roof Minibus]] &lt;br/&gt; [[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit Standard Roof Minibus (1986-1992)]]&lt;br /&gt; [[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Fiat 238|Fiat 238 E Autobus (1978-1982)]]/[[Fiat Ducato|1981–1989 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato Standard Roof Minibus]] &lt;br/&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Renault Estafette|Renault Estafette Standard Roof Minibus (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master Standard Roof Minibus]]/[[Renault Master|1986-1990 Renault Master Standard Roof Minibus]] &lt;br/&gt;[[Toyota HiAce|1977-1983 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1984-1986 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]/[[Toyota HiAce|1987–1995 Toyota HiAce Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen Transporter T3|VW Bus T3]]&lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1976-1995 Volkswagen LT Standard Roof Minibus]]&lt;br/&gt;'''A11 B 2-Door Standard Cab Single Rear Wheel Chassis Truck:'''&lt;br/&gt; [[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1976-1979)]]/[[Citroën C35|Citroën C35 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1980-1991)]]&lt;br/&gt; [[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1986-1992)]]&lt;br /&gt;[[Bedford CF|1976-1979 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[УАЗ-3303|1977-1998 УАЗ-3303 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Citroën C25|1981–1990 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Citroën C25|1990–1994 Citroën C25 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt; [[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] /[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz T1 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat 242|1976-1979 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat 242|1980-1987 Fiat 242 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Fiat Ducato|1981–1990 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Fiat Ducato|1990–1994 Fiat Ducato 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[РАФ-3311|РАФ-3311 2-door single cab chassis truck]]&lt;br/&gt;[[Peugeot J5|Peugeot J5 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-2 Super Goélette 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1977-1980)]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] /[[Renault Master|1986-1990 Renault Master T35D 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1976-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''A11 B 2-Door Standard Cab Based On GAZ-51 Truck Chassis:'''&lt;br/&gt; [[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1986-1992)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade  2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Renault Master|1986-1991 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]/[[Toyota ToyoAce|1986-1994 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]] &lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''A11 B 2-Door Standard Cab Pickup Truck Based On GAZ-51 Truck Chassis:'''&lt;br/&gt;[[Berliet Dauphin K|1975-1978 Berliet Citroen 380K 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1978—1983)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1984-1985)]]/[[Ford Transit|Ford Transit 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1986-1992)]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Fiat Daily 35F8 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Bedford CF|1980-1983 Bedford CF 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Bedford CF|Bedford CF2 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br/&gt;[[Nissan Trade#Ebro/Avia|Nissan Ebro F350 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] /[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1986-1989 Nissan Trade  2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Nissan Trade#Nissan Trade (PF)|1990-1992 Nissan Trade 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt; [[Renault Super Goélette|1977-1980 Saviem SG-3 Super Goélette 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1981-1985 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Renault Master|1986-1991 Renault Messenger B120 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]&lt;br /&gt;[[Iveco Daily|1978-1985 Iveco Daily 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz TN|1978-1985 Mercedes-Benz 410 D T1 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br /&gt;[[Toyota ToyoAce|1979-1985 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]/[[Toyota ToyoAce|1986-1994 Toyota ToyoAce 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]] &lt;br/&gt;[[Volkswagen LT|1978-1991 Volkswagen LT 2-Door Single Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck]]
|commons             = 
}}
'''FSC Żuk''' (мн. жук) — фургон, які вырабляўся фабрыкай Samochodów Ciężarowych у Любліне (Польшча) з 1959 па 1998 год, FSC Żuk выпускала некалькі тыпаў кузаваў аўтамабіляў, у тым ліку груз фургон (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1927-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A Panel Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford Panel Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford Panel Truck]], [[Ford Model 48|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1935-1936)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1937)]], [[1937 Ford|Ford V8 ½-Ton Panel Truck (1938-1939)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot Van]], і [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W panel van]]), 2-дзвярны адзіная кабіна single rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Dropside Truck, [[Ford Model T|Ford Model T C-Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Ford Model T|Ford Model T All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1925-1927)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-A All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]], [[Ford Model A (1927-1931)|Ford Model A 82-B All-Steel Top Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]], [[Ford Model B (1932)|1932 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1933 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model B (1932)|1934 Ford ½-Ton Closed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model 48|1935 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|1936 Ford V8 30 hp 2-door single cab pickup truck (60)]], [[Ford Model 48|Ford V8 22 hp 2-door single cab pickup truck (62)]], [[Ford Pilot|Ford V8 Pilot 2-door single cab pickup truck]], і [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab pickup truck]]), 2-дзвярны адзіная кабіна dual rear wheel пікап (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Pickup Truck with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Enclosed Cab Pickup Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Enclosed Cab Pickup Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Pickup Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1945 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab Pickup Truck]], і [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-door standard cab pickup truck]]), мікрааўтобус (пасля-Horse Drawn Wayne School Hack, 1903 Clarkson Steam Bus, [[Fifth Avenue Coach Company|1924 Fifth Avenue Coach Company enclosed single decker bus]], [[Yellow Coach Manufacturing Company|Yellow City Service Bus-Z-33]], [[American Car and Foundry|1926 ACF Enclosed Single-Deck Passenger Bus]], [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], [[ГАЗ-03-30|1932-1938 ГАЗ-03-30]], [[ГАЗ-03-30|1938-1948 ГАЗ-03-30]], і [[ГЗА-651]]), 2-дзвярное адзіная кабіна single rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Chassis Truck, [[Ford Model TT|Ford Model TT C-Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Ford Model TT|Ford Model TT All-Steel Top Closed Cab Chassis Truck (1925-1927)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]], [[Ford Model BB|1932 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1933 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Ford Model BB|1934 Ford Model BB Closed Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]], [[Fordson E88W|Fordson V8 E88W 25cwt Chassis Truck (61)]], і [[Fordson Thames E83W|1952-1956 Thames E83W 2-door single cab chassis truck]]), 2-дзвярное адзіная кабіна dual rear wheel шасі (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1927-1929)]], [[Ford Model AA|Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel 4x2 Chassis Truck (1930-1931)]], [[ГАЗ-AA|ГАЗ-AA «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], [[ГАЗ-MM|1938–1945 ГАЗ-MM «Полуторка» 82-B 2-Door Enclosed Cab 4x2 Chassis Truck]], і [[FSC Lublin-51|FSC Lublin-51 2-Door Standard Cab 4x2 Chassis Truck]]), 6-дзвярны нізкі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах фургон для экіпажа, 6-дзвярны высокі дах груз фургон, 6-дзвярны высокі дах мікрааўтобус, 4-дзвярны падвойная кабіна пікап, і 4-дзвярное падвойная кабіна шасі, Нягледзячы на ​​тое, што ён выглядае як цалкам аднакузавы аўтамабіль, насамрэч гэта паўтаракузавы аўтамабіль з паўкапотным кузавам і выцягнутай наперад пярэдняй стойкай. Ён быў распрацаваны для замены свайго папярэдніка, [[FSC Lublin-51]], і карыстаецца вялікай папулярнасцю не толькі ў Польшчы, але і ў многіх краінах другога свету Еўропы. Усяго было выпушчана 587 818 адзінак, што робіць яго стабільна прадаваным аўтамабілем.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі FSC|Zuk]]
[[Катэгорыя:Фургоны]] 
[[Катэгорыя:Пікапы]]
[[Катэгорыя:Мікрааўтобусы]]</text>
      <sha1>sav8r6jvrp4s404pqfc3w9cfmzlc3p3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Беларусіны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302506</id>
    <redirect title="Беларусы" />
    <revision>
      <id>2667103</id>
      <timestamp>2026-04-30T15:11:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Deminly</username>
        <id>88990</id>
      </contributor>
      <comment>Перанакіроўвае на [[Беларусы]]</comment>
      <origin>2667103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="85vtephdd8hy8fcc2f1pgwhgjl9y6at" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Беларусы]]</text>
      <sha1>85vtephdd8hy8fcc2f1pgwhgjl9y6at</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>VW T1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302507</id>
    <redirect title="Volkswagen Transporter T1" />
    <revision>
      <id>2667119</id>
      <timestamp>2026-04-30T17:06:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26292-86</username>
        <id>97244</id>
      </contributor>
      <comment>Перанакіроўвае на [[Volkswagen Transporter T1]]</comment>
      <origin>2667119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="g3y98w9j07qbd606omj03577j2neupu" xml:space="preserve">#Redirect [[Volkswagen Transporter T1]]</text>
      <sha1>g3y98w9j07qbd606omj03577j2neupu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гутаркі ўдзельніка:HSHDBJK</title>
    <ns>3</ns>
    <id>302508</id>
    <revision>
      <id>2667144</id>
      <timestamp>2026-04-30T18:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ліцьвін</username>
        <id>847</id>
      </contributor>
      <comment>Вітаем</comment>
      <origin>2667144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16" sha1="fbn7wwakni74vxuz1x9rcjfgbiynfll" xml:space="preserve">{{Вітаем}}</text>
      <sha1>fbn7wwakni74vxuz1x9rcjfgbiynfll</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікулічы (Гомельская вобласьць)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302509</id>
    <redirect title="Мікулічы (Брагінскі раён)" />
    <revision>
      <id>2667165</id>
      <timestamp>2026-04-30T20:21:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>Дамінік перанёс старонку [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)]] у [[Мікулічы (Брагінскі раён)]] паўзьверх перанакіраваньня: Абнаўленьне зьвестак: Удакладненьне месцазнаходжаньня: Гомель занадта далёка</comment>
      <origin>2667165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="lwmyveskcu2qtjx420tqhs83dj2ae4e" xml:space="preserve">#перанакіраваньне [[Мікулічы (Брагінскі раён)]]</text>
      <sha1>lwmyveskcu2qtjx420tqhs83dj2ae4e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дар’я Бялькевіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302510</id>
    <revision>
      <id>2667167</id>
      <timestamp>2026-04-30T20:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dzejka</username>
        <id>92386</id>
      </contributor>
      <comment>[[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]</comment>
      <origin>2667167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9622" sha1="hvtv73u9nkyhpjmcqv7anh79dg39a86" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Бялькевіч}}
{{Пісьменьніца}}

'''Дар’я Бялькевіч''' або '''Даша Бялькевіч''' ({{ДН|30|1|1993}}, [[Жыровічы|Жыровіцы]], [[Гарадзенская вобласьць]]) — беларуская паэтка, арганізатарка культурных мерапрыемстваў, каардынатарка праектаў Беларускага ПЭН-цэнтру.

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася 30 студзеня 1993 года ў Жыровіцах. Скончыла [[Беларускі дзяржаўны эканамічны ўнівэрсытэт]] і [[Беларускі Калегіюм|Беларускі калегіюм]] (спэцыяльнасьць «філязофія і літаратура»).&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|date=2023-07-08|lang=be|title=Бялькевіч Дар’я – Белліт|url=https://bellit.info/persons/b/bjalkjevich-darja.html}}&lt;/ref&gt;

Працавала малодшым навуковым супрацоўнікам у [[Літаратурны музэй Максіма Багдановіча|Літаратурным музэі Максіма Багдановіча]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Творчасьць ==
Друкавалася ў часопісах «[[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]», «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» і «[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]», газэце «[[Знамя юности]]» і «[[Вечерний Гродно]]». У 2021 годзе выйшла дэбютная кніга паэзіі «Сьлёзы на вецер».&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Удзельніца літаратурных вечароў Беларусі, Украіны, Польшчы. Фэстывалю «Вершы на асфальце»&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|title=Даша Бялькевіч|url=https://litradio.by/fanateka/1511-dasha-byalkevch.html|website=Лiтрадыё|archive-date=20 лютага 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220220142651/https://litradio.by/fanateka/1511-dasha-byalkevch.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;, мастацкая фестывалю «Ї» (Цярнопаль, Украіна)&lt;ref&gt;[https://festji.com/ Мистецького фестиваля «Ї»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200609020740/https://festji.com/ |date=9 чэрвеня 2020 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, Slot Art (Уроцлаў, Польшча)&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|date=2025-10-18|lang=pl-PL|title=Slot Art Festival|url=https://slot.art.pl/pl/|website=Slot Art Festival}}&lt;/ref&gt;, «Летуцень» (Кракаў, Польшча)&lt;ref&gt;https://www.instagram.com/picnic.letucien/&lt;/ref&gt;.

Пераможца слэмаў «Сильное слово» (2014) і Беларускага калегіюму (2015)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Адна з арганізатараў паэтычных вечароў «ARTJAM»&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, «Вершы ByKava»&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, «Плохиехорошие стихи», «Дорогой поэт» і паэтычнага конкурсу «Рухавік»&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; у Мінску. Таксама ўдзельнічае ў арганізацыі фэстывалю інтэлектуальнай кнігі Pradmova&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|lang=be-BY|title=Прадмова|url=https://pradmova.by/|website=pradmova.by}}&lt;/ref&gt;.

Удзельніца Рэзыдэнцыі маладога літаратара ў Вільні (2017).

Творы Дар’і Бялькевіч перакладзены на расейскую&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|title=Геннадий Каневский - Вот они, а вот мы. Переводы современной беларусской поэзии - полутона|url=https://polutona.ru/?show=0828134908|website=polutona.ru}}&lt;/ref&gt;, нямецкую і ўкраінскую мовы (газэта «Культура і життя»&lt;ref&gt;[https://issuu.com/984117 Культура і життя] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210508115225/https://issuu.com/984117 |date=8 мая 2021 }}&lt;/ref&gt;).

=== Песьні ===
Паводле некаторых вершаў Дар’і Бялькевіч напісаны песьні.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

* [[Пётар Клюеў]] (былы ўдзельнік гурта [[ЛСП]]) — «Мона Лиза»&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|last=ЛСП / Official Fan Channel|date=2018-10-16|title=Пётр Клюев – Мона Лиза (Official Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=6wOrKnKv46s}}&lt;/ref&gt;
* [[Юзары|UZARI]] — «Стыцамэн»&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|last=UZARI|date=2017-02-09|title=UZARI - Стыцамэн {{!}} Иван Дорн (Cover на белорусском)|url=https://www.youtube.com/watch?v=n9gK0ayDC84}}&lt;/ref&gt; ([[кавэр]] песьні [[Іван Дорн|Івана Дорна]], пераклад на беларускую Дар’і Бялькевіч)
* K3TYVANA — «Толькі джаз»&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|title=K3tyvana. Музыка закаханых (прэм’ера!)|url=https://tuzinfm.by/performer/mp3/3959/tolki-dzaz.html|website=https://tuzinfm.by|archive-date=21 студзеня 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121220311/https://tuzinfm.by/performer/mp3/3959/tolki-dzaz.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; і «Тваё сола»&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|last=Chilli Band|date=2018-02-22|title=Chilli Band K3TYVANA &quot;Tvae sola&quot;|url=https://www.youtube.com/watch?v=IhUiC1Y1rTw}}&lt;/ref&gt;
* Дрымон — «Пяты гудок»&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|last=Дрымон|date=2020-11-18|title=ДРЫМОН - Пяты гудок|url=https://www.youtube.com/watch?v=qLcKwglZd6M}}&lt;/ref&gt; (на верш «Званок Беларусі», прысьвечаны падзеям у Беларусі ў жніўні 2020 года).

== Прызнаньне ==

* Намінантка на прэмію «[[Залаты апостраф|Залаты апостраф. Дэбют]]» часопісу «Дзеяслоў» (2017).
* Фіналістка беларуска-нямецкага конкурсу сучаснай паэзіі фонду Роберта Боша для маладых паэтаў (2017).&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Дэбютная кніга «Сьлёзы на вецер» прызнана найлепшай кнігай паэзіі 2021 года па вэрсіі «[[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Радыё Свабода]]».&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|first=Радыё|last=Свабода|date=2021-12-26|lang=be|title=Дар’я Бялькевіч: «Тут не хапае паветра, каб дыхаць на поўныя грудзі і пісаць на поўную моц»|url=https://www.svaboda.org/a/31622828.html|website=Радыё Свабода}}&lt;/ref&gt;
* Ляўрэатка [[Прэмія імя Арсеньневай|прэміі імя Натальлі Арсеньневай]] у 2022 годзе за дэбютную кнігу паэзіі «Сьлёзы на вецер»&lt;ref&gt;{{Cite web|access-date=2026-01-30|date=2019-03-17|title=Прэмія імя Наталлі Арсенневай|url=https://penbelarus.org/arsenneva.html|website=Беларускі ПЭН}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Cite web|access-date=2026-01-30|date=2016-03-24|lang=be|title=Даша Бялькевіч (№80) – Дзеяслоў|url=https://dziejaslou.by/bialk-80/}} — нізка вершаў у часопісе «Дзеяслоў»
* {{Cite web|access-date=2026-01-30|lang=ru-RU|title=» Паэтка Даша Бялькевіч: «Аднойчы я напісала верш, калі шукала выяву Шчары»|url=https://www.gs.by/2016/08/26/paetka-dasha-byalkevich-adnojchy-ya-napisala-versh-kali-shukala-vyyavu-shchary/|website=[[Газета Слонімская]]|archive-date=20 лютага 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220220142652/https://www.gs.by/2016/08/26/paetka-dasha-byalkevich-adnojchy-ya-napisala-versh-kali-shukala-vyyavu-shchary/|url-status=dead}}
* {{Cite web|access-date=2026-01-30|lang=be|title=7 маладых паэтаў і паэтак Беларусі – распавядаем пра сучасных майстроў жывапіснага слова|url=https://34mag.net/post/7-maladyh-paetau-i-paetak-belarusi|website=34mag.net}}
* {{Cite web|access-date=2026-01-30|date=2022-01-11|lang=be|title=Размова з Дар’яй Бялькевіч пра дэбютную кнігу|url=https://taubinpoetry.com/interviews-be/razmova-z-dar-jaj-belkevich-pra-djebjutnuju-knigu/|website=TAŬBIN}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бялькевіч, Дар'я}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слонімскім раёне]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэткі]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Натальлі Арсеньневай]]</text>
      <sha1>hvtv73u9nkyhpjmcqv7anh79dg39a86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ламакі (зьніклае паселішча)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302511</id>
    <revision>
      <id>2667241</id>
      <timestamp>2026-05-01T10:16:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „'''Лама́кі''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Вуглоўскі сельсавет (Брагінскі раён)|Вуглоўскга сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].  == Гісторыя ==  === Карона Каралеўства Польск...“</comment>
      <origin>2667241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9329" sha1="da62a6p975slnkansrqq38o7wu96mrg" xml:space="preserve">'''Лама́кі''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Вуглоўскі сельсавет (Брагінскі раён)|Вуглоўскга сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Хутар Вялікі Лес у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Хутар Ламака ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Найраней futor Łomaki згаданы ў акце [[Оўруч|Оўруцкага]] [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;.

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, wieś Łomaki — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхал Сэрвацы]]  з старэйшай галіны і апошні ў родзе [[Вішнявецкія|Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

У візыце цэркваў Брагінскага дэканату 1740 году засьведчана, што жыхары 4 двароў (×6 — прыкладна 24 асобаў) у Маськах былі прыхаджанамі Брагінскай Сьвята-Мікалаеўскай царквы&lt;ref&gt;Апісаньне цэркваў Любарскага, Бердычаўскага, Чуднаўскага, Жытомірскага, Радамышальскага, Дымерскага, Оўруцкага, Брагінскага і Ястаўскага дэканатаў. 1730–1739 // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768&lt;/ref&gt;. 

Найраней паселішча згаданае ў візыце Брагінскага дэканату 1740 году. Жыхары 5 двароў хутара Кавака былі прыхаджанамі Сьвята-Траецкай царквы&lt;ref&gt;Апісаньне цэркваў Любарскага, Бердычаўскага, Чуднаўскага, Жытомірскага, Радамышальскага, Дымерскага, Оўруцкага, Брагінскага і Ястаўскага дэканатаў. 1730–1739 // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 774, 777&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак належаў тады князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]].

На 1754 год з 5 двароў (×6 — каля 30 жыхароў) хутара Ламакі Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 22 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 3 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 178&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Хутар Ламака згаданы ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, хутар Ламакі, што месьціўся за паўмілі ад прыходзкай Траецкай царквы ў Брагіне, складалі 6 гаспадароў альбо двароў (каля 36 жыхароў)&lt;ref&gt;Візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 г. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. І. Спр. 2477. А. 68адв., 70&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ламакі — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, даведваемся, што хутары Ламака, [[Кавакі]], [[Бандары (зьніклае паселішча)|Бандары]], [[Унігаўка|Унегаўка]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], вёскі [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], [[Шкураты]] і інш., якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, «по праву заставному» былі ў валоданьні рэчыцкага лоўчага пана Андрэя Солтана&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>da62a6p975slnkansrqq38o7wu96mrg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667242</id>
      <parentid>2667241</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:18:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9329" sha1="515ov9o8sdzud82t97159h5qte0a7xw" xml:space="preserve">'''Лама́кі''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Вуглоўскі сельсавет (Брагінскі раён)|Вуглоўскга сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]][[Файл:Хутар Вялікі Лес у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Хутар Ламака ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Найраней futor Łomaki згаданы ў акце [[Оўруч|Оўруцкага]] [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;.

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, wieś Łomaki — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхал Сэрвацы]]  з старэйшай галіны і апошні ў родзе [[Вішнявецкія|Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

У візыце цэркваў Брагінскага дэканату 1740 году засьведчана, што жыхары 4 двароў (×6 — прыкладна 24 асобаў) у Маськах былі прыхаджанамі Брагінскай Сьвята-Мікалаеўскай царквы&lt;ref&gt;Апісаньне цэркваў Любарскага, Бердычаўскага, Чуднаўскага, Жытомірскага, Радамышальскага, Дымерскага, Оўруцкага, Брагінскага і Ястаўскага дэканатаў. 1730–1739 // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768&lt;/ref&gt;. 

Найраней паселішча згаданае ў візыце Брагінскага дэканату 1740 году. Жыхары 5 двароў хутара Кавака былі прыхаджанамі Сьвята-Траецкай царквы&lt;ref&gt;Апісаньне цэркваў Любарскага, Бердычаўскага, Чуднаўскага, Жытомірскага, Радамышальскага, Дымерскага, Оўруцкага, Брагінскага і Ястаўскага дэканатаў. 1730–1739 // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 774, 777&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак належаў тады князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]].

На 1754 год з 5 двароў (×6 — каля 30 жыхароў) хутара Ламакі Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 22 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 3 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 178&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Хутар Ламака згаданы ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, хутар Ламакі, што месьціўся за паўмілі ад прыходзкай Траецкай царквы ў Брагіне, складалі 6 гаспадароў альбо двароў (каля 36 жыхароў)&lt;ref&gt;Візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 г. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. І. Спр. 2477. А. 68адв., 70&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ламакі — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, даведваемся, што хутары Ламака, [[Кавакі]], [[Бандары (зьніклае паселішча)|Бандары]], [[Унігаўка|Унегаўка]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], вёскі [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], [[Шкураты]] і інш., якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, «по праву заставному» былі ў валоданьні рэчыцкага лоўчага пана Андрэя Солтана&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>515ov9o8sdzud82t97159h5qte0a7xw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667243</id>
      <parentid>2667242</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9329" sha1="4c8xfo4drz48rq11c006rla7n0qisup" xml:space="preserve">'''Лама́кі''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Вуглоўскі сельсавет (Брагінскі раён)|Вуглоўскга сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Хутар Вялікі Лес у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Хутар Ламака ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Найраней futor Łomaki згаданы ў акце [[Оўруч|Оўруцкага]] [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;.

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, wieś Łomaki — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхал Сэрвацы]]  з старэйшай галіны і апошні ў родзе [[Вішнявецкія|Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

У візыце цэркваў Брагінскага дэканату 1740 году засьведчана, што жыхары 4 двароў (×6 — прыкладна 24 асобаў) у Маськах былі прыхаджанамі Брагінскай Сьвята-Мікалаеўскай царквы&lt;ref&gt;Апісаньне цэркваў Любарскага, Бердычаўскага, Чуднаўскага, Жытомірскага, Радамышальскага, Дымерскага, Оўруцкага, Брагінскага і Ястаўскага дэканатаў. 1730–1739 // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768&lt;/ref&gt;. 

Найраней паселішча згаданае ў візыце Брагінскага дэканату 1740 году. Жыхары 5 двароў хутара Кавака былі прыхаджанамі Сьвята-Траецкай царквы&lt;ref&gt;Апісаньне цэркваў Любарскага, Бердычаўскага, Чуднаўскага, Жытомірскага, Радамышальскага, Дымерскага, Оўруцкага, Брагінскага і Ястаўскага дэканатаў. 1730–1739 // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 19. А. 774, 777&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак належаў тады князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]].

На 1754 год з 5 двароў (×6 — каля 30 жыхароў) хутара Ламакі Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 22 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 3 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 178&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Хутар Ламака згаданы ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, хутар Ламакі, што месьціўся за паўмілі ад прыходзкай Траецкай царквы ў Брагіне, складалі 6 гаспадароў альбо двароў (каля 36 жыхароў)&lt;ref&gt;Візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 г. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. І. Спр. 2477. А. 68адв., 70&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ламакі — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, даведваемся, што хутары Ламака, [[Кавакі]], [[Бандары (зьніклае паселішча)|Бандары]], [[Унігаўка|Унегаўка]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], вёскі [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], [[Шкураты]] і інш., якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, «по праву заставному» былі ў валоданьні рэчыцкага лоўчага пана Андрэя Солтана&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>4c8xfo4drz48rq11c006rla7n0qisup</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667244</id>
      <parentid>2667243</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:30:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7644" sha1="0axh572mchkdmng8jmcltcim54rlqbz" xml:space="preserve">'''Лама́кі''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Вуглоўскі сельсавет (Брагінскі раён)|Вуглоўскга сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Хутар Вялікі Лес у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Хутар Ламака ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Найраней futor Łomaki згаданы ў акце [[Оўруч|Оўруцкага]] [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;.

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, wieś Łomaki — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхал Сэрвацы]]  з старэйшай галіны і апошні ў родзе [[Вішнявецкія|Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

На 1754 год з 5 двароў (×6 — каля 30 жыхароў) хутара Ламакі Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 22 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 3 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 178&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Хутар Ламака згаданы ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, хутар Ламакі, што месьціўся за паўмілі ад прыходзкай Траецкай царквы ў Брагіне, складалі 6 гаспадароў альбо двароў (каля 36 жыхароў)&lt;ref&gt;Візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 г. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. І. Спр. 2477. А. 68адв., 70&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ламакі — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, даведваемся, што хутары Ламака, [[Кавакі]], [[Бандары (зьніклае паселішча)|Бандары]], [[Унігаўка|Унегаўка]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], вёскі [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], [[Шкураты]] і інш., якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, «по праву заставному» былі ў валоданьні рэчыцкага лоўчага пана Андрэя Солтана&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>0axh572mchkdmng8jmcltcim54rlqbz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667245</id>
      <parentid>2667244</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:31:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7631" sha1="i32mz79uxv5y9aagt9cp71qxj90veak" xml:space="preserve">'''Лама́кі''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Вуглоўскі сельсавет (Брагінскі раён)|Вуглоўскга сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Хутар Вялікі Лес у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Хутар Ламака ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Найраней futor Łomaki згаданы ў акце [[Оўруч|Оўруцкага]] [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;.

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, wieś Łomaki — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхал Сэрвацы]]  з старэйшай галіны і апошні ў родзе [[Вішнявецкія|Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

На 1754 год з 5 двароў (×6 — каля 30 жыхароў) хутара Ламакі Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 22 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 3 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 178&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Хутар Ламака згаданы ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, хутар Ламакі, што месьціўся за паўмілі ад прыходзкай Траецкай царквы ў Брагіне, складалі 6 гаспадароў альбо двароў (каля 36 жыхароў)&lt;ref&gt;Візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 г. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. І. Спр. 2477. А. 68адв., 70&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ламакі — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, даведваемся, што хутары Ламака, [[Кавакі]], [[Бандары (зьніклае паселішча)|Бандары]], [[Унігаўка|Унегаўка]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], вёскі [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], [[Шкураты]] і інш., якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, «по праву заставному» былі ў валоданьні рэчыцкага лоўчага пана Андрэя Солтана&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>i32mz79uxv5y9aagt9cp71qxj90veak</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667246</id>
      <parentid>2667245</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2667246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7631" sha1="kj3c7vr63l28qp95k198zpunndcftng" xml:space="preserve">'''Лама́кі''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Вуглоўскі сельсавет (Брагінскі раён)|Вуглоўскга сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Хутар Вялікі Лес у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|150пкс|Хутар Ламака ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Найраней futor Łomaki згаданы ў акце [[Оўруч|Оўруцкага]] [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;.

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, wieś Łomaki — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхал Сэрвацы]]  з старэйшай галіны і апошні ў родзе [[Вішнявецкія|Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

На 1754 год з 5 двароў (×6 — каля 30 жыхароў) хутара Ламакі Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 22 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 3 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 178&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Хутар Ламака згаданы ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, хутар Ламакі, што месьціўся за паўмілі ад прыходзкай Траецкай царквы ў Брагіне, складалі 6 гаспадароў альбо двароў (каля 36 жыхароў)&lt;ref&gt;Візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 г. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. І. Спр. 2477. А. 68адв., 70&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ламакі — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, даведваемся, што хутары Ламака, [[Кавакі]], [[Бандары (зьніклае паселішча)|Бандары]], [[Унігаўка|Унегаўка]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], вёскі [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], [[Шкураты]] і інш., якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, «по праву заставному» былі ў валоданьні рэчыцкага лоўчага пана Андрэя Солтана&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>kj3c7vr63l28qp95k198zpunndcftng</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667247</id>
      <parentid>2667246</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2667247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7631" sha1="g4zy7zgh2a6cy3q6r023uhh56frv8r8" xml:space="preserve">'''Лама́кі''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Вуглоўскі сельсавет (Брагінскі раён)|Вуглоўскга сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Хутар Вялікі Лес у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|170пкс|Хутар Ламака ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Найраней futor Łomaki згаданы ў акце [[Оўруч|Оўруцкага]] [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;.

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, wieś Łomaki — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхал Сэрвацы]]  з старэйшай галіны і апошні ў родзе [[Вішнявецкія|Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

На 1754 год з 5 двароў (×6 — каля 30 жыхароў) хутара Ламакі Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 22 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 3 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 178&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Хутар Ламака згаданы ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, хутар Ламакі, што месьціўся за паўмілі ад прыходзкай Траецкай царквы ў Брагіне, складалі 6 гаспадароў альбо двароў (каля 36 жыхароў)&lt;ref&gt;Візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 г. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. І. Спр. 2477. А. 68адв., 70&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ламакі — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, даведваемся, што хутары Ламака, [[Кавакі]], [[Бандары (зьніклае паселішча)|Бандары]], [[Унігаўка|Унегаўка]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], вёскі [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], [[Шкураты]] і інш., якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, «по праву заставному» былі ў валоданьні рэчыцкага лоўчага пана Андрэя Солтана&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>g4zy7zgh2a6cy3q6r023uhh56frv8r8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2667248</id>
      <parentid>2667247</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T10:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пад уладай Расейскай імпэрыі */</comment>
      <origin>2667248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7644" sha1="5grvn141jb7y5a7zohpvc4z2wzlam17" xml:space="preserve">'''Лама́кі''' — былы хутар на тэрыторыі сучаснага [[Вуглоўскі сельсавет (Брагінскі раён)|Вуглоўскга сельсавету]] [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Хутар Вялікі Лес у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|170пкс|Хутар Ламака ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]

Найраней futor Łomaki згаданы ў акце [[Оўруч|Оўруцкага]] [[Гродзкі суд|гродзкага суда]] ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337&lt;/ref&gt;.

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, wieś Łomaki — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 283—285&lt;/ref&gt;. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхал Сэрвацы]]  з старэйшай галіны і апошні ў родзе [[Вішнявецкія|Вішнявецкіх]] ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

На 1754 год з 5 двароў (×6 — каля 30 жыхароў) хутара Ламакі Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} 22 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў.}} 3 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 178&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Хутар Ламака згаданы ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, хутар Ламакі, што месьціўся за паўмілі ад прыходзкай Траецкай царквы ў Брагіне, складалі 6 гаспадароў альбо двароў (каля 36 жыхароў)&lt;ref&gt;Візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 г. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. І. Спр. 2477. А. 68адв., 70&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Ламакі — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах расейскай рэвізіі 1795 году, даведваемся, што хутары Ламака, [[Кавака|Кавакі]], [[Бандары (зьніклае паселішча)|Бандары]], [[Унігаўка|Унегаўка]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], вёскі [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], [[Шкураты]] і інш., якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, «по праву заставному» былі ў валоданьні рэчыцкага лоўчага пана Андрэя Солтана&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>5grvn141jb7y5a7zohpvc4z2wzlam17</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>